ECLI:NL:RBBRE:2012:BX4353, Rechtbank Breda, 25-05-2012, 11/679
Rechtbank Breda — Uitspraak 
Datum: 2012-05-25 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Belastingrecht

Samenvatting: WOZ. Geen proceskostenvergoeding ondanks het niet verstrekken van een kopie van de kladmatrix door de heffingsambtenaar. Hoewel de door de Hoge Raad geformuleerde redelijke termijn van in beginsel twee jaar voor de bezwaar- en beroepsfase is overschreden en de bezwaarfase langer dan een half jaar heeft geduurd, kent de rechtbank geen immateriële schadevergoeding toe, aangezien de rechtbank van oordeel is dat het bezwaar en beroep voldoende voortvarend behandeld is.

RECHTBANK BREDA
      Sector bestuursrecht, enkelvoudige belastingkamer
    
    
    Procedurenummer: AWB 11/679
    
    Uitspraakdatum: 25 mei 2012
    
    Proces-verbaal van de mondelinge uitspraak als bedoeld in afdeling 8.2.6 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en artikel 27d van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) in het geding tussen
    
    [belanghebbende], wonende te [woonplaats], belanghebbende,
    
    en
    
    de heffingsambtenaar van de gemeente Tilburg, de heffingsambtenaar.
    
    
      De bestreden uitspraken op bezwaar 
      De uitspraken van de heffingsambtenaar van 31 december 2010 op het bezwaar van belanghebbende tegen de beschikking waarbij de onroerende zaak, plaatselijk bekend als [adres] te [woonplaats] (hierna: de woning), is gewaardeerd krachtens de Wet waardering onroerende zaken en de met die beschikking in één geschrift bekendgemaakte aanslag onroerende-zaakbelastingen 2010.
    
    
    
      Zitting 
      Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 11 mei 2012 te Tilburg. 
      Aldaar zijn verschenen en gehoord, de gemachtigde van belanghebbende, [gemachtigde] verbonden aan [kantoornaam gemachtigde] te Berkel-Enschot, en namens de heffingsambtenaar, [gemachtigden].
    
    
    1. Beslissing
    
    De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
    
    2. Gronden
    
    2.1. De heffingsambtenaar heeft bij beschikking krachtens artikel 22 van de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ) de waarde van de woning, per waardepeildatum 1 januari 2009 (hierna: de waardepeildatum), vastgesteld voor het kalenderjaar 2010 op € 341.000. Gelijktijdig is ook de aanslag onroerende-zaakbelastingen 2010 bekend gemaakt. In de in één geschrift vervatte uitspraken op bezwaar heeft de heffingsambtenaar de waarde en de aanslag gehandhaafd. 
    
    2.2. In geschil is de waarde van de woning op de waardepeildatum. Belanghebbende bepleit een waarde van € 330.000. 
    
    2.3. De bewijslast inzake de juistheid van de aan de woning toegekende waarde ligt bij de heffingsambtenaar. De heffingsambtenaar heeft daartoe een taxatierapport overgelegd, opgemaakt op 11 maart 2011 door [taxateur L], taxateur te Tilburg. In dat taxatierapport wordt verwezen naar de opbrengst behaald bij verkoop van een viertal ter vergelijking met de woningen opgevoerde objecten te [woonplaats], zijnde [referentieobject 1] en [referentieobject 2], [referentieobject 3] en [referentieobject 4] (hierna: referentieobjecten). Het taxatierapport is voorzien van beeldmateriaal van zowel de woningen als van de referentieobjecten. Verder heeft de heffingsambtenaar een matrix betreffende de woning en de referentieobjecten in geding gebracht. In het taxatierapport is de waarde van de woning getaxeerd op € 341.000.
    
    2.4. De rechtbank is van oordeel dat de in het taxatierapport en in de matrix genoemde referentieobjecten in zodanige mate met elkaar vergelijkbaar zijn, dat de verkoopprijzen van die objecten terecht als uitgangspunt zijn genomen bij het bepalen van de waarde van de woning. De objecten zijn voldoende kort vóór of kort na de waardepeildatum verkocht en wat type, bouwjaar en ligging betreft voldoende vergelijkbaar met de woning. De rechtbank merkt hierbij op dat van de vergelijkingsobjecten de objecten [referentieobject 2] en [referentieobject 4] het best vergelijkbaar zijn met de woning. Naar het oordeel van de rechtbank is voorts voldoende rekening gehouden met alle waardebepalende verschillen. Hiertoe overweegt de rechtbank als volgt, waarbij de rechtbank zich beperkt tot de twee best vergelijkbare referentieobjecten.
    
    2.5.1 [referentieobject 2] is op 9 juni 2008 verkocht voor € 327.500. De vastgestelde waarde van de woning op de waardepeildatum is € 13.500 hoger dan voornoemde verkoopprijs. Naar het oordeel van de rechtbank kan niet gezegd worden dat de door de heffingsambtenaar vastgestelde waarde in een onjuiste verhouding staat tot de gerealiseerde verkoopprijs van het object [referentieobject 2]. De woning beschikt immers over een hoofdbouw, aanbouw en garage met respectievelijk 30 m3, 1 m3,  en 4 m3 meer inhoud dan [referentieobject 2] en de kaveloppervlakte is 15 m2 groter. Verder beschikt de woning in tegenstelling tot [referentieobject 2] over een dakterras (22 m2) en een berging (11 m2) en is de doelmatigheid van de woning door de heffingsambtenaar onweersproken aangemerkt als voldoende ten opzichte van een matige doelmatigheid van [referentieobject 2]. Daartegenover staat weliswaar dat [referentieobject 2] beschikt over een serre (29 m3) en een carport (11 m2), maar naar de rechtbank aannemelijk acht is de daarmee verband houdende waardedruk voldoende verdisconteerd in de waarde. Gelet op het voorgaande ziet de rechtbank geen aanleiding om te veronderstellen dat de waarde van de woning lager is dan € 341.000.
    
    2.5.2. Het verkoopcijfer van het evenzeer zeer goed vergelijkbare object [referentieobject 4] ondersteund het in 2.5.1 genoemde oordeel. [referentieobject 4] is op 13 juni 2008 verkocht voor € 370.000 ofwel voor € 29.000 meer dan de vastgestelde waarde van de woning. Dit terwijl de woning beschikt over één kubieke meter meer inhoud van de hoofdbouw, 2 m2 meer dakterras, 6 m3 meer inhoud van de berging, 2 m3 meer inhoud van de garage en 6 m2 grotere kaveloppervlakte. Daartegenover staat dat de aanbouw van [referentieobject 4] over meer inhoud beschikt, zijnde 34 m3. Gelet op het voorgaande kan naar het oordeel van de rechtbank evenmin gezegd worden dat de door de heffingsambtenaar vastgestelde waarde in een onjuiste verhouding staat tot de gerealiseerde verkoopprijs van het object [referentieobject 4].
    
    2.6. Belanghebbende heeft een matrix overgelegd met 4 andere vergelijkingsobjecten, zijnde [referentieobject 5] en [referentieobject 6] en [referentieobject 7] en [referentieobject 8]. Uit de door belanghebbende overgelegde matrix volgt na vermindering van de transactieprijs met de aan de grond en bijgebouwen toegekende waarde, een gemiddelde kubieke meterprijs van € 399. Met betrekking tot de objecten [referentieobject 5] en [referentieobject 6] is de rechtbank van oordeel dat deze objecten niet goed vergelijkbaar zijn met de woning aangezien beide objecten over een veel grotere inhoud beschikken. Dat de prijs per kubieke meter dan lager uitkomt is te verklaren vanuit het principe van het afnemend grensnut. Het object [referentieobject 7] is op 2 mei 2008 verkocht voor € 315.000 en op 9 februari 2009 weer te koop gezet voor € 380.000. De heffingsambtenaar heeft onweersproken gesteld dat bij de eerste verkoop door de makelaar is aangegeven dat de koper rekening moet houden met moderniseringskosten. De rechtbank acht aannemelijk dat de staat van onderhoud van het object [referentieobject 7] in 2008 slechter was dan dat van de woning en dat dit verschil tot uitdrukking komt in een hogere kubieke meterprijs voor de woning dan voor genoemd object. Wat betreft de [referentieobject 8] geldt dat de inhoud en kaveloppervlakte het meest in de buurt komt van de woning. De door belanghebbende aan [referentieobject 8] toegekende kubieke meterprijs is € 7 lager dan de kubieke meterprijs die in de matrix van de heffingsambtenaar aan de woning is toegekend. Nu geen beeldmateriaal is overgelegd en niets bekend is over de diverse waardebepalende factoren zoals ligging, onderhoud, luxe, kwaliteit en doelmatigheid, ziet de rechtbank ook in de verkoopprijs van [referentieobject 8] geen reden voor vermindering van de vastgestelde waarde.
    
    2.7. Gelet op al het voorgaande is de waarde van de woning niet te hoog vastgesteld en is het beroep ongegrond.
    
    Met betrekking tot de proceskostenvergoeding
    
    2.8.1. Belanghebbende heeft in het kader van de proceskostenvergoeding aangevoerd dat artikel 7:4, vierde lid van de Awb is geschonden aangezien desgevraagd geen afschrift van de kladmatrix is verstrekt die ter inzage is verstrekt tijdens de hoorzitting. De rechtbank gaat ervan uit dat de desbetreffende matrix een rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van de uitspraken op bezwaar en daarmee een op de zaak betrekking hebbend stuk vormt in de zin van artikel 7:4, tweede lid, van de Awb. Van dit stuk had de heffingsambtenaar ingevolge artikel 7:4, lid 4, van de Awb aan belanghebbende een afschrift (tegen vergoeding) behoren te verstrekken en dit stuk had hij ingevolge artikel 8:42, lid 1, van de Awb aan de rechtbank behoren te zenden. Van schending van een vormvoorschrift is derhalve sprake. 
    
    2.8.2. Belanghebbende heeft niet verzocht tot overlegging van de kladmatrix. Gesteld noch aannemelijk is geworden dat door het ontbreken van die matrix informatie die ontlastend voor belanghebbende kan zijn, is achtergehouden. De rechtbank ziet daarom ook uit eigen beweging geen reden om de heffingsambtenaar te gelasten de kladmatrix te overleggen. 
    
    2.8.3. Belanghebbende stelt door de schending van het vormvoorschrift te zijn geschaad in zijn processuele belangen en ziet hierin reden hem, ook bij ongegrondheid van het beroep, een proceskostenvergoeding toe te kennen. Daarnaast stelt belanghebbende dat het voorgaande temeer geldt nu de heffingsambtenaar in de bezwaarfase nieuwe vergelijkingsobjecten heeft aangedragen, zonder dat in de uitspraken op bezwaar de objectkenmerken daarvan zijn vermeld en derhalve een goede vergelijking niet mogelijk was. De rechtbank stelt voorop dat bij ongegrondverklaring een proceskostenveroordeling in de regel achterwege blijft. De rechtbank acht voorts niet aannemelijk dat het niet verstrekken van een kopie van de ter inzage verkregen matrix voor belanghebbende (mede) aanleiding is geweest voor het instellen van het beroep. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat belanghebbende inzage heeft gehad in de matrix en, naar de rechtbank aannemelijk acht, de mogelijkheid had de gegevens van de matrix over te nemen, maar dit niet heeft gedaan. De omstandigheid dat belanghebbende niet hierom heeft verzocht en de heffingsambtenaar een zodanig voorstel niet heeft gedaan, brengt de rechtbank niet tot een ander oordeel. Voorts wijst de rechtbank erop dat één relevant referentieobject reeds voldoende is voor het bepalen van de waarde van de woning op de waardepeildatum en dat de heffingsambtenaar het zeer goed vergelijkbare referentieobject [referentieobject 4] steeds en vanaf het moment dat de WOZ-beschikking is vastgesteld, als referentieobject heeft aangedragen. De objectkenmerken van dit object stonden op het taxatieverslag vermeld. 
    
    2.8.4. Gelet op hetgeen in 2.8.3 is overwogen ziet de rechtbank geen reden voor een proceskostenveroordeling. 
    
    Met betrekking tot de immateriële schadevergoeding
    
    2.9.1. In het arrest 10 juni 2011, nr. 09/05112, LJN BO5080 heeft de Hoge Raad beslist dat in belastingzaken, waar artikel 6 EVRM niet van toepassing is, een schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn kan worden toegekend, ook indien het beroep tegen de aanslag of beschikking ongegrond is verklaard. De Hoge Raad oordeelde dat bij overschrijding van de redelijke termijn, behoudens bijzondere omstandigheden, spanning en frustratie als grond voor vergoeding van immateriële schade worden verondersteld en dat artikel 8:73 van de Awb in die gevallen van overeenkomstige toepassing is. Bij de beoordeling van de vraag of de redelijke termijn is overschreden moet worden aangesloten bij de uitgangspunten die zijn neergelegd in het arrest van de Hoge Raad van 22 april 2005, nr. 37984, LJN AO9006. De in aanmerking te nemen termijn vangt in beginsel aan op het moment waarop de heffingsambtenaar het bezwaarschrift ontvangt.
    
    
      2.9.2. In het in 2.9.1 vermelde arrest van 22 april 2005 heeft de Hoge Raad beslist dat een redelijke termijn voor de bezwaar- en beroepsfase in beginsel twee jaar is. De redelijkheid van de duur van berechting van een zaak is voorts afhankelijk van onder meer de volgende omstandigheden: 
      a. de ingewikkeldheid van de zaak; daartoe kan bijvoorbeeld worden gerekend de aard en omvang van de fiscale problematiek en de omvang van het verrichte onderzoek; 
      b. de invloed van de belanghebbende op het procesverloop; daartoe kan bijvoorbeeld worden gerekend het doen van verzoeken om verlenging van gestelde termijnen of uitstel voor (het voldoen aan) uitnodigingen of oproepingen. 
      c. de wijze waarop de zaak door het bestuursorgaan is behandeld; daartoe kan bijvoorbeeld worden gerekend de mate van voortvarendheid in het nemen van besluiten nadat de redelijke termijn een aanvang heeft genomen; 
      d. de wijze waarop de zaak door de rechter is behandeld; daartoe kan bijvoorbeeld worden gerekend de mate van voortvarendheid die is betracht bij de controle op de voortgang van het schriftelijk debat tussen partijen, bij de appointering en afhandeling van het onderzoek ter zitting, en in de fase tussen de laatste partijhandeling en de uitspraak. 
    
    
    2.9.3. Sinds de ontvangst van het bezwaarschrift op 8 maart 2010, zijn ten tijde van de onderhavige uitspraak ruim twee jaar en twee maanden verstreken. De procedure van belanghebbende heeft tot op heden de volgende fasen met de volgende tijdsduren doorlopen:
    
    Bezwaarfase: 9 maanden en 23 dagen
    
    
      Dagtekening beschikking				28 februari 2010
      Binnenkomst bezwaarschrift			8 maart 2010
      Binnenkomst volmacht				15 april 2010
      Bezoek taxateur					23 september 2010
      Concept uitspraak op bezwaar			22 oktober 2010
      Hoorzitting					16 november 2010
      Dagtekening verslag hoorgesprek			19 november 2010
      Uitspraak op het bezwaar				31 december 2010
    
    
    Beroepsfase: 15 maanden en 23 dagen
    
    
      Binnenkomst beroepschrift			2 februari 2011
      Uitnodiging heffingsambtenaar voor verweer	24 februari 2011 (termijn: 4 weken)
      Dagtekening taxatierapport			11 maart 2011
      Uitstelverzoek heffingsambtenaar			16 maart 2011 
      Toekenning verzocht uitstel 			18 maart 2011 (tot 22 april 2011)
      Ontvangst verweerschrift				28 maart 2011
      Doorzending verweerschrift			29 maart 2011
      Ontvangst verzoek belanghebbende te repliceren	5 april 2011
      Inwilliging verzoek tot repliceren			12 april 2011 (termijn: 4 weken)
      Ontvangst conclusie van repliek			26 april 2011
      Uitnodiging heffingsambtenaar te dupliceren		2 mei 2011 (termijn: 4 weken)
      Ontvangst conclusie van dupliek			27 mei 2011
      Doorzending dupliek				14 juni 2011
      Uitnodiging mondelinge behandeling		14 maart 2012
      Ontvangst nader stuk belanghebbende		19 april 2012 
      Mondelinge behandeling				11 mei 2012
      Uitspraak					25 mei 2012			
    
    
    2.9.4. In art. 24, eerste lid, van de Wet WOZ is bepaald dat de beschikking binnen acht weken na het begin van het jaar bekend wordt gemaakt. Gelet op artikel 236, tweede lid, Gemeentewet en artikel 30, achtste lid, van de Wet WOZ, doet de heffingsambtenaar, in afwijking van artikel 7:10 van de Awb, uitspraak in het kalenderjaar waarin het bezwaarschrift is ontvangen, mits het bezwaarschrift niet is ingediend in de laatste zes weken van een kalenderjaar. De wetgever heeft bewust rekening willen houden met de ‘piekbelasting’ van de lagere overheden. Dit leidt de rechtbank af uit de parlementaire behandeling waaraan de volgende passage is ontleend (Kamerstukken II, 2007-2008, 31 206, nr. 7, pag. 15):
    
    “Het wetsvoorstel Versterking fiscale rechtshandhaving voorzag aanvankelijk in een verkorting van de fiscale beslistermijnen tot dertien weken. Door het amendement-De Nerée tot Babberich c.s. (Kamerstukken II 2005/06, 30 322, nr. 20) bevat die wet tevens de wetswijzigingen die nodig zijn om op termijn ook voor beslissingen inzake belastingen de Awb-beslistermijnen te laten gelden. Omdat de Belastingdienst heeft aangegeven al per 1 januari 2008 in staat te zijn beschikkingen op aanvraag en bezwaarschriften binnen de Awb-termijn af te handelen, zullen de desbetreffende artikelen op die datum in werking treden. Bij de totstandkoming van het amendement-De Nerée tot Babberich c.s. zijn de consequenties voor de decentrale overheden niet onder ogen gezien. Dit betekent dat zonder nadere regeling ook voor hen de Awb-termijnen gaan gelden. Voor gemeenten is met het oog op de piekbelasting als gevolg van de koppeling van de verzending van de gemeentelijke belastingaanslagen aan de beschikkingen op grond van de Wet waardering onroerende zaken al in het oorspronkelijke wetsvoorstel een bepaling opgenomen die het mogelijk maakt de afdoening van bezwaarschriften over het kalenderjaar uit te smeren.”
    
    2.9.5. Tussen de binnenkomst van het bezwaarschrift en het bezoek van de taxateur zit een tijdsbestek van ruim een half jaar. Ter zitting heeft de heffingsambtenaar onweersproken en geloofwaardig gesteld dat de behandeling van bezwaarschriften direct start zodra de eerste bezwaarschriften worden ontvangen en dat gelet op de hoeveelheid ingekomen bezwaarschriften en de te verrichten taxaties, het bij sommige belastingplichtigen langer kan duren voordat wordt toegekomen aan het in behandeling nemen van het bezwaarschrift van die betrokken belastingplichtigen. Gezien het feit dat in elke gemeente in beginsel aan iedere belastingplichtige voor de WOZ, de beschikking binnen acht weken na aanvang van het kalenderjaar bekend moet worden gemaakt en ervan uitgaande dat belanghebbende niet de enige is die in bezwaar is gegaan tegen de genomen beschikking, mag van de heffingsambtenaar niet worden verwacht dat hij in staat is om binnen zes maanden op ieder bezwaar een goed onderbouwde beslissing te nemen. De rechtbank acht aannemelijk dat de heffingsambtenaar niet eerder dan eerst kort voor 23 september 2011, de datum waarop de taxateur de woning inpandig heeft opgenomen, is toegekomen aan het in behandeling nemen van het bezwaar van belanghebbende. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de heffingsambtenaar het bezwaar vervolgens voldoende voortvarend behandeld. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de bezwaarfase in de gegeven omstandigheden niet onredelijk lang geduurd. 
    
    2.9.6. De uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 26 januari 2009 (LJN BH1009) waarin is bepaald dat de bezwaarfase niet langer dan een half jaar mag duren doet hieraan niet af. De rechtbank acht namelijk de wettelijke duur van de bezwaarfase in die procedure niet vergelijkbaar met de wettelijke duur van de bezwaarfase en de beweegredenen van de wetgever daarvoor, in de onderhavige procedure. Ook belanghebbendes beroep op de uitspraak van rechtbank Roermond van 15 november 2011, nr. 09/1387, LJN BU5822 waarin is geoordeeld dat de redelijke termijn voor de heffingsambtenaar om te beslissen op het bezwaar een half jaar is, ook al werd hem – volgens de rechtbank Roermond – op grond van de AWR een wettelijke termijn van een jaar gegund, brengt de rechtbank niet tot een ander oordeel. 
    
    2.9.7. De beroepsfase heeft, zoals vastgesteld in 2.9.3 een periode van 15 maanden en 9 dagen in beslag genomen. De mate van voortvarendheid in de beroepsfase en de daarmee gemoeide tijd zijn naar het oordeel van de rechtbank niet onredelijk, zodat ook uit dien hoofde geen aanleiding voor toekenning van een immateriële schadevergoeding bestaat.
    
    2.9.8. De omstandigheid dat gelet op hetgeen in 2.9.5 tot en met 2.9.7 is overwogen sinds de ontvangst van het bezwaarschrift en de onderhavige uitspraak ruim twee jaar en twee maanden zijn verstreken, brengt de rechtbank niet tot een ander oordeel. De rechtbank acht een dergelijke termijn in dit geval redelijk. Hierbij neemt de rechtbank mede in ogenschouw dat de lange duur deels is te verklaren uit de door belanghebbende zelf tot uiting gebrachte noodzaak tot gedegen bespreking en onderzoek van de door hem, in zijn geschriften of mondeling, aangevoerde argumenten en grieven. 
    
    2.9.9. Belanghebbende beroept zich voorts op de uitspraak van de rechtbank Breda van 29 december 2011, nr. 11/2697. Deze uitspraak is niet voor publicatie vrijgegeven. In voormelde procedure had de bezwaarfase ruim 23 maanden geduurd en de beroepsfase ruim 7 maanden. De rechtbank acht die uitspraak op het onderhavige geval waarin de bezwaarfase ruim 9 maanden en de beroepsfase ruim 15 maanden heeft geduurd, niet van toepassing. 
    
    2.9.10. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen wijst de rechtbank het verzoek om schadevergoeding af.
    
    Deze uitspraak is gedaan op 25 mei 2012 door mr. W.A.P. van Roij, rechter, en op dezelfde dag in het openbaar uitgesproken in tegenwoordigheid van mr. T.A. Mandemakers, griffier. 
    
    De griffier,	De rechter,
    
    Afschrift aangetekend verzonden aan partijen op: 
    
    Rechtsmiddel
    
    
      Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof te ‘s-Hertogenbosch (belastingkamer), Postbus 70583, 
      5201 CZ ’s-Hertogenbosch.
    
    
    
      Bij het instellen van hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen:
      1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd.
      2 - het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:
      a. de naam en het adres van de indiener;
      b. een dagtekening;
      c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;
      d. de gronden van het hoger beroep.