Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht (23682)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 3979-4001

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-04-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 67, pagina 3979-4001

06-04-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23682Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht (23682)Pagina 3979-4001
Stemmingen over elf moties, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting, te weten: de motie-Poppe over het beleid m.b.t. de woninggebonden subsidies (23817, nr. 23); de motie-Poppe over het bruteringsakkoord (23817, nr. 24); de motie-Versnel-Schmitz/Duivesteijn over de financiële positie van sociale verhuurders (23817, nr. 26); de motie-Versnel-Schmitz c.s. over de prestatie-eisen t.a.v. de besteding van het maatschappelijk kapitaal (23817, nr. 27)Pagina 4046-4047
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het debat over de Turkse militaire operatie in Noord-Irak, te weten: de motie-Gabor over afspraken over opschorting van militaire hulp aan Turkije (22563, nr. 13); de motie-Sipkes over opschorting van alle lopende vergunningen en defensiematerieelsamenwerking (22563, nr. 14)Pagina 4052-4052
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht (23682)Pagina 4003-4025
Regeling van werkzaamheden (donderdag 6 april 1995)Pagina 4001-4003
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van enkele bepalingen van de Wet op de waterhuishouding betreffende het vergunningstelsel en het regime voor buitengewone omstandigheden (vergunningplicht voor lozingen in verband met ontwatering) (23925)Pagina 4051-4051
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over recente ontwikkelingen op Schiphol in verband met de Uitvoeringsovereenkomst van Schengen.Pagina 4038-4046
67ste vergadering; 6 april 1995Pagina 3979-3979
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over Schengen/Schiphol, te weten: de gewijzigde motie-De Hoop Scheffer over het op zo kort mogelijke termijn buiten het Schengen-regime brengen van Schiphol (19326, nr. 107).Pagina 4052-4053
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het debat over de schuldenproblematiek, te weten: de motie-Rosenmöller c.s. over een onderzoek naar de mogelijkheden om het budget voor de bijzondere bijstand te verruimen (22969, nr. 16); de gewijzigde motie-Van Dijke over particuliere schuldhulpverlening (22969, nr. 18)Pagina 4048-4051
Behandeling van de brief van de minister van Buitenlandse Zaken over de Turkse militaire operatie in Noord-Irak (22563, nr. 12)Pagina 4025-4038
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht (23682)Pagina 4051-4052
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting (23817)Pagina 4047-4048
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 6 april 1995)Pagina 4053-4053
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Luchtvaartwet (24047); het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassing van de bepalingen inzake de arbeidsmarktfixus, alsmede de eenmalige vaststelling bij wet van de arbeidsmarktfixus geneeskunde 1994-1996 (24075); het voorstel Wet vergoedingen leden Eerste Kamer (24089)Pagina 3979-3979

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 412 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht (23682).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ruim tien jaar geleden spraken wij in de Kamer
uitvoerig over een wetsvoorstel tot wijziging van de strafbepalingen inzake
pornografie. Ik zag mij toen genoodzaakt tot een uitermate kritische
beoordeling van dat wetsvoorstel. De essentie van dat voorstel was immers
dat pornografie als zodanig geen zaak was waar de overheid zich druk over
moest maken. Mensen zijn mondig en er is ook nog zoiets als de vrijheid van
meningsuiting. Dat waren de belangrijkste argumenten voor een beperking van
de rol van de overheid. Argumenten voor strafbedreiging bleven slechts het
op een opdringerige wijze confronteren met pornografie en het inschakelen
of misbruik maken van jeugdigen.
 
 Als wij nu tien jaar terug kijken, moet de conclusie zijn dat de porno-industrie
de extra kansen die zij heeft gekregen krachtig heeft uitgebuit. Van de bedoeling
om mensen zoveel mogelijk te vrijwaren van ongewilde confrontatie is niets
terechtgekomen. Over een onderdeel van het toenmalige wetsvoorstel kon ik
wel positief zijn, namelijk de bescherming van jeugdigen tegen de schadelijke
gevolgen van pornografische uitingen en in het verlengde daarvan de strafbaarstelling
van kinderpornografie. Van dat laatste moet de regering nu tot de conclusie
komen dat de strafbedreiging in de praktijk niet goed werkt. De strafmaat
is te laag en het bewijs dat het delict begaan is, is in de praktijk vaak
moeilijk te leveren.
 
 Ondertussen kan niemand meer onder de ernst van de feiten uit. De regiopolitie
Amsterdam/Amstelland komt waardering toe voor de prioriteiten welke zij heeft
gegeven aan het verkrijgen van inzicht in de aard en omvang van de exploitatie
van kinderen door middel van pornografie. De minister heeft de schokkende
cijfers vermeld in de nota naar aanleiding van het verslag. De pers bericht
met een zekere regelmaat over ernstige voorvallen in andere delen van het
land. Opvallend daarbij is dat het misdrijf voorkomt in zeer uiteenlopende
situaties. In Amsterdam blijkt dat de helft van het in beslag genomen kinderpornomateriaal
afkomstig is uit een commercieel circuit, maar dat bij deze vorm van criminaliteit
niet direct sprake is van georganiseerde criminaliteit. Het gaat om kleine
groepjes, veelal pedoseksuele netwerken, die onderling contact hebben en materiaal
ruilen. In de Limburgse kinderpornozaak die thans bij de rechter in behandeling
is, blijken onder de vlag van het RIAGG ernstige vormen van misbruik van kinderen
te hebben plaatsgevonden.
 
 Buitenlandse berichten plaatsen de Nederlandse situatie in een breder
kader. In een rapport onder de titel "Het kind van de rekening" van de stichting
Child Right Worldwide, een organisatie van 114 Nobelprijswinnaars, wordt vermeld
dat Nederland duizenden verzamelaars van kinderporno telt en dat een kindersekstoerisme
naar Nederland op gang gekomen is, waarbij het vooral zou gaan om pedofielen
uit Amerika en Engeland. Ik vraag de minister of zij dit rapport kent en of
zij aanwijzingen heeft dat de daarin over Nederland vermelde feiten en conclusies
kloppen.
 
 Hoe de feiten precies ook mogen zijn, er is alle reden voor hernieuwde
prioriteit voor de strijd tegen kinderporno, uiteraard niet alleen via repressie,
maar zonder een duidelijke normstelling en normhandhaving kan het niet. Terecht
heeft de minister dit wetsvoorstel van haar ambtsvoorganger, na zorgvuldige
heroverweging, ongewijzigd gehandhaafd.
 
 Zijn er dan geen vragen over te stellen? Zeker wel, maar deze laten onverlet
dat een voorstel als thans wordt gedaan in ieder geval noodzakelijk is.
 
 Een zwak punt blijft dat de kinderpornografie zo geïsoleerd wordt
benaderd. Principieel gaat het om een specifieke vorm van pornografie. Te
gemakkelijk wordt vergoelijkend gesproken over pornografie als een aanvaard
maatschappelijk verschijnsel, terwijl er, ook als er geen kinderen in het
geding zijn, sprake is van wat ik eerder genoemd heb: pervertering van het
seksuele, ontluistering van een goede scheppingsgave. Seksueel geweld komt
niet alleen voor bij kinderporno, maar ook bij porno waarbij alleen volwassenen
in het spel zijn. Ook dan kan sprake zijn van machtsmisbruik tegenover mensen
die in een afhankelijkheidsrelatie verkeren. Een overheid die zich tegen kinderporno
wil keren, moet er niet voor terugschrikken elke vorm van porno als een maatschappelijk
kwaad te bestempelen. Wie dit zedenmeesterij wil noemen, sluit kennelijk de
ogen voor wat er werkelijk aan de hand is.
 
 Kinderporno moet ook in die zin niet als een geïsoleerd verschijnsel
worden beoordeeld, dat voorbijgegaan wordt aan kennelijk aanwezige relaties
met andere ernstige delicten, zoals kinderhandel en kinderprostitutie. Het
rapport "Het kind van de rekening" legt diezelfde verbanden. Juist omdat het
gaat om een complex van verwante verschijnselen is het te betreuren dat in
veel politiekorpsen weinig systematische aandacht wordt geschonken aan zedendelicten.
In het evaluatierapport van het Verwey-Jonker Instituut wordt niet zonder
reden gepleit voor een handhaving van de specialisatie zedenpolitie op enigerlei
wijze. Ik vind het jammer dat de minister in haar recente reactie op deze
evaluatie zo terughoudend reageert op dit advies. Ik volsta er nu mee dit
te signaleren en ga ervan uit dat wij over dit onderwerp nog nader met de
minister van gedachten zullen wisselen bij de bespreking van de evaluatie
van de nieuwe zedelijkheidswetgeving.
 
 In de schriftelijke voorbereiding is uitvoerig aan de orde geweest in
welke gevallen de aangescherpte verbodsbepaling van toepassing zal zijn. In
commentaren zijn allerlei schrikbeelden opgeroepen van de gevolgen van het
wetsvoorstel voor onschuldige fotografen en toevallige bezitters van foto's.
In haar antwoord heeft de minister die critici goed van repliek gediend. Met
name de analyse van de gevallen waarin sprake zou kunnen zijn van een strafbare
seksuele gedraging, vind ik verhelderend en van belang voor de rechtspraktijk.
Terecht is de minister niet ingegaan op de suggestie van onder meer de NVSH
om een seksuele gedraging alleen strafbaar te stellen als sprake is van gedragingen
strafbaar gesteld in de artikelen 242 en volgende van het Wetboek van Strafrecht.
Zo'n beperking zou het bereik en de hanteerbaarheid van de strafbedreiging
te zeer beperken.
 
 De verhoging van de strafmaat heeft mijn instemming, omdat deze in overeenstemming
is met de ernst van het delict. Dat het daardoor tegelijk mogelijk wordt om
extra instrumenten in te zetten in het kader van de strafvervolging is een
belangrijk bijkomend voordeel, maar vormt uiteraard geen zelfstandig argument
voor het bepalen van de strafmaat.
 
 Een bijkomend gevolg van de verhoging van de strafmaat zal vermoedelijk
ook zijn dat het openbaar ministerie meer dan tot nu toe kinderporno in de
tenlastelegging zal kunnen opnemen en zich niet behoeft te
beperken tot onderliggende delicten. Deelt de minister deze verwachting?
 
 Een veel bekritiseerd onderdeel van het wetsvoorstel is het schrappen
van het oogmerk van verspreiding als onderdeel van de delictsomschrijving.
Het is met name dit aspect van de bestaande wettekst, waardoor strafvervolging
vaak zo moeilijk was. Terecht wordt daarom schrapping van dit onderdeel voorgesteld.
De kritiek daarop gaat alleen al hierom mank, omdat het simpel in voorraad
hebben van kinderporno geen onschuldige zaak is, maar het profiteren van schadelijk
misbruik van kinderen. Hoe iemand daarvan probeert te profiteren is voor de
ernst van het delict niet onbelangrijk, maar doet niets af aan het feit dat
het gaat om een als zodanig laakbaar en strafbaar te stellen feit. Een beroep
op de privacy van de bezitter of op artikel 8 van het EVRM kan hiertegen niet
helpen, omdat duidelijk sprake is van een van de gronden voor beperking van
de uitoefening van deze rechten. De zeer incidentele gevallen waarin iemand
wel over kinderporno moet beschikken, bijvoorbeeld voor wetenschappelijke
doeleinden, behoeven mijns inziens niet expliciet te worden uitgezonderd.
In het kader van het vervolgingsbeleid bieden de algemene rechtvaardigingsgronden
voldoende mogelijkheden voor het vrijwaren tegen strafvervolgingen in dat
soort situaties. Het expliciet noemen van de uitzonderingen, zoals voorgesteld
in het amendement op stuk nr. 8, heeft bovendien het risico van een aanzuigende
werking aan de ene kant en van een niet bedoelde beperking aan de andere kant.
Met name het noemen van educatieve en therapeutische doelen kan allerlei perspectieven
openen voor vindingrijke lieden die hun kwalijke bedoelingen proberen te versluieren.
De onbedoelde beperking kan gelegen zijn in de suggestie dat anderen dan wetenschappers,
opvoeders en therapeuten nooit een geldig argument kunnen hebben om in het
kader van hun beroepsuitoefening te eniger tijd te beschikken over kinderpornomateriaal.
 
 Samenvattend: ik vind dat de minister een noodzakelijk en urgent wetsvoorstel
verdedigt dat onze steun verdient, ook al blijft het voorstel beperkt tot
het bestrijden van sommige excessen van een maatschappelijk kwaad dat op te
veel tolerantie kan rekenen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Soutendijk-van Appeldoorn (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Eindelijk is het dan zover dat de regeling om
de bestrijding van kinderporno te verbeteren, in dit huis kan worden behandeld
en tot stand kan worden gebracht. Inmiddels zijn ruim drie jaar voorbijgegaan
sinds de CDA-fractie ernstige signalen ontving, dat de min of meer geruststellende
resultaten van de werkgroep kinderporno, in de wandeling de commissie-De Wit
genoemd, namelijk dat er geen aanwijzingen zijn voor het bestaan van de produktie
van kinderporno in Nederland, niet klopten met de werkelijke situatie. De
vraag lijkt gerechtvaardigd hoe dat onderzoek er eigenlijk zo naast heeft
kunnen zitten. De analyse van de sociale jeugd- en zedenpolitie van het regiokorps
Amsterdam zoekt de oorzaak in de onbekendheid van de onderzoekers met de achterliggende
problemen van een opsporingsonderzoek naar kinderporno. Ik ga daar maar van
uit en neem maar aan dat het niet te wijten is geweest aan het streven om
Nederlands internationale blazoen op dit gebied weer wat op te poetsen, want
dat had in het verleden toch wel enige deuken opgelopen.
 
 De Kamer heeft in het begin, toen zij een aanzet wilde geven om de bestrijding
van kinderporno beter mogelijk te maken, moeten ervaren dat het departement
van Justitie die hernieuwde aandacht voor het verschijnsel kinderporno niet
altijd heeft gewaardeerd. Initiatieven om in overleg te treden met de Amsterdamse
jeugd- en zedenpolitie werden op z'n zachtst gezegd in ieder geval op de lange
baan geschoven. Dat is vreemd en betreurenswaardig, omdat de cijfers en de
beelden duiden op een ernstig probleem. Immers, als uit betrouwbaar onderzoek
van één regiokorps al blijkt van betrokkenheid van zo'n 240
personen en van zo'n 89 bedrijven die zich met kinderporno bezighouden, waarvan
het merendeel van de activiteiten wordt verricht op commerciële basis,
dan mag je niet om zo'n probleem heen lopen.
 
 De ernst ontkennen door te verwijzen naar het geringe aantal veroordelingen
op grond van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht, zoals het COC en
de NVSH in hun commentaren doen, gaat voorbij aan het feit dat door de tekortschietende
wetstechnische mogelijkheden, zoals de geringe strafbedreiging, de beperkte
opsporingsbevoegdheden en de onmogelijkheid om voorlopige hechtenis toe te
passen, maar zelden aandacht kon worden geschonken aan kinderporno. Tips of
aanwijzingen werden tot groot ongenoegen van betrokken ouders en slachtoffertjes
vaak alleen maar gearchiveerd en in ordners weggezet. Ons hebben die signalen
ook bereikt. Alleen zeer sterke en concrete aanwijzingen waardoor de politie
nauwelijks onderzoek behoefde te doen, konden tot een oplossing van een zaak
leiden. In die gevallen werd dan meestal niet overtreding van artikel 240b
ten laste gelegd, maar overtreding van 247 (ontucht met een bewusteloos of
geestelijk gestoord kind), 248 (verleiding van een minderjarige) of 249 (ontucht
met misbruik van gezag). Dat is dus de reden waarom de behandelde zaken waarin
kinderporno wel degelijk een rol heeft gespeeld, bijna altijd te boek staan
met een tenlastelegging onder de nrs. 247, 248 of 249 van het Wetboek van
Strafrecht en niet op grond van 240b. Dat duidt dus geenszins aan dat dit
geen probleem is.
 
 Het is ook verontrustend dat uit de recente politie-onderzoeken is gebleken,
dat personen die zich in het verleden als eenling met pedofilie, seksuele
kindermishandeling en/of kinderporno bezighielden, zich momenteel bij elkaar
aansluiten om kleinere of grotere organisaties te vormen. De reden hiervoor
moet gezocht worden in de waarschijnlijk geringe repressieve aandacht die
het verschijnsel kinderporno in het verleden heeft gehad.
 
 Dit is voor de CDA-fractie reden te meer om de instrumenten van justitie
en politie te willen verbeteren, want bij kinderporno gaat het om beschadiging
van kinderen. Jonge slachtoffertjes worden met beloningen en extraatjes gelokt,
bewogen of zelfs gedwongen tot seksuele handelingen. In het begin van de verleidingsfase
gebeurt alles nog op een zeer onschuldige en behoedzame wijze en worden ouders
zelfs niet gealarmeerd. Maar de gedragingen gaan steeds verder. En de mogelijkheden
om zich eraan te onttrekken, nemen voor de slachtoffertjes
in de tijd gezien steeds verder af. Angst en schaamte om niet geloofd te worden,
weerhoudt hen om te vertellen wat er gebeurt. De kinderen komen onder constante
psychische druk te staan en er ontstaat een trauma, dat bij tekortschietende
opvang later vaak leidt tot een groot aantal problemen. Soms komt de jeugdige
in zijn latere leven hierdoor zelfs in de prostitutie terecht of brengt hij
het aangeleerde gedrag later zelf in de praktijk.
 
 Mijnheer de voorzitter! Dit alles vormde voor de CDA-fractie aanleiding
om te pleiten voor een aanscherping van de strafbepaling. Wij zijn blij dat
de vorige minister dit wetsvoorstel heeft ingediend. Het zal naar onze overtuiging
een echte verbetering brengen. Niet alleen wordt de strafbedreiging van drie
maanden verhoogd naar vier jaar, waardoor bepaalde dwangmiddelen toepasbaar
worden, evenals voorlopige hechtenis, maar ook wordt beter dan tot nu toe
de afkeurenswaardigheid van de handeling tot uitdrukking gebracht. Verder
wordt er ook een strafverzwaring in de bepaling opgenomen tot zes jaar voor
beroeps- en bedrijfsmatige activiteit, terwijl in het bijzonder het nu nog
noodzakelijke bijkomende oogmerk dat de afbeeldingen bedoeld moeten zijn voor
de verspreiding dan wel de openlijke tentoonstelling, wordt geschrapt. Dit
bijkomende oogmerk vormt een bewijstechnisch struikelblok en is naar onze
overtuiging ook niet essentieel voor de afkeurenswaardigheid van de seksuele
gedraging met de minderjarige, die ten grondslag heeft gelegen aan de afbeelding.
 
 Ik ben dan ook blij dat deze minister ervoor kiest ook dit onderdeel,
ondanks kritiek van diverse zijden, te handhaven. Zij doet dat, zo leid ik
af uit de uitgebreide en gedegen motivering die zij geeft in de nota naar
aanleiding van het verslag, ook uit overtuiging. Ik ben het dan ook hartgrondig
met haar eens, waar zij ter rechtvaardiging aanvoert dat het gaat om het in
voorraad hebben van beeldmateriaal met afbeeldingen van seksuele gedraging
van kinderen waarvan de vervaardiging met het oog op de bescherming van jeugdigen
achterwege dient te blijven. Ik deel de opvatting van de minister dat hiermee
niet ieder bezit strafbaar wordt gesteld, omdat in voorraad hebben niet dezelfde
betekenis kan hebben als het begrip "bezit". Overigens, de commissie voor
de mensenrechten van de Verenigde Naties deed de aanbeveling om ook het bezit
strafbaar te stellen. De CDA-fractie acht zo'n vergaande strafbepaling echter
niet gewenst in verband met de privacy-inmenging die daarmee gemoeid zou kunnen
zijn. Ik acht het ook niet nodig, nu de minister duidelijk heeft aangegeven
dat het in voorraad hebben in dit artikel niet die naar buiten gerichte betekenis
heeft als elders in het wetboek, waar het in voorraad hebben strafwaardig
is vanwege het externe gebruik van de goederen. Bij artikel 240b ligt dit
wezenlijk anders. De strekking hiervan is de bescherming van kinderen tegen
seksueel misbruik, waarbij de vervaardiging al afkeurenswaardig is en het
schadelijke effect alleen nog maar wordt vergroot door verspreiding en openlijke
tentoonstelling.
 
 Mijnheer de voorzitter! Er zijn ook vragen gesteld over de relatie van
dit artikel met de klachtdelicten in de rest van de zedelijkheidswetgeving.
Ik wil herhalen dat met opzet in de zedelijkheidswetgeving enige tijd geleden
expliciet ruimte is gelaten voor seksuele contacten van jongeren. Dit is de
reden waarom deze delicten alleen op klacht vervolgbaar zijn. Het zal duidelijk
zijn dat, als er sprake is van gewilde contacten en dus ook gewilde afbeeldingen,
vervolging op grond van artikel 240b Wetboek van Strafrecht achterwege zal
kunnen blijven. De minister ziet terecht geen reden om hier afzonderlijk ruimte
voor te scheppen. Ik leid uit haar toelichting af dat zij vertrouwt op het
beleid van het OM om in die gevallen vervolging achterwege te laten. Hier
is veel voor te zeggen. Met name moet worden voorkomen dat nu weer een wettelijke
regeling wordt geschapen, waardoor niet kan worden opgetreden waar dat wel
geboden is, omdat bijvoorbeeld aan de voorwaarde "klacht" of "toestemming"
niet is voldaan. Dit is een probleem waarmee de huidige praktijk bij de delicten
245 en 247 soms kampt, zoals blijkt uit het evaluatierapport over de zedelijkheidswetgeving.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het amendement op stuk nr. 7 beoogt van "seksuele
gedraging" "klaarblijkelijke seksuele gedraging" te maken. Ik vraag mij af
wat deze wijziging toevoegt aan datgene wat de jurisprudentie en de minister
daarover ter verduidelijking al hebben gezegd. Niet iedere afbeelding van
een naakt kind zal immers als kinderporno worden aangemerkt. Het gaat om een
eraan ten grondslag liggende gedraging die schadelijk is voor de jeugdige,
omdat het tot die gedraging brengen al schadelijk is, of vanwege de publikatie
ervan. En wij weten allen, aan de hand van het materiaal dat inspecteur Hoek
ons heeft voorgelegd, dat aan een op het oog onschuldige pose handelingen
vooraf kunnen zijn gegaan die als schadelijk gekwalificeerd moeten worden.
Ik vrees dan ook dat de toevoeging "klaarblijkelijk" onduidelijkheid zal veroorzaken.
Ik vrees dat de interpretatie de bepaling zo zal vernauwen dat de aanpak van
kinderporno toch weer bemoeilijkt wordt.
 
 Aan de amendementen op de stukken nrs. 8 en 6, de wettelijke exceptie
voor het bezit van afbeeldingen ten behoeve van wetenschappelijke, educatieve
of therapeutische doelen kleeft naar onze mening het bezwaar van de omvang
en de controle op die exceptie. Dat is in lijn met de motivering van de minister,
die het niet verstandig noemt om een dergelijke exceptie in de wet op te nemen,
omdat dan door hen explicitering interpretatieproblemen kunnen optreden waardoor
in het bijzonder de signaalwerking die van artikel 240b behoort uit te gaan,
wordt verminderd. Dat laatste willen wij vermijden. Wij hebben dus op dit
moment geen behoefte aan die amendementen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Een effectieve bestrijding van kinderporno vergt
goede wetgeving, dat is onomstreden. Wij mogen echter de ogen niet sluiten
voor de werklast en de deskundigheidsbehoefte bij de opsporingsautoriteiten
die hiermee ook samenhangt. De opheffing of de verminderde aandacht voor de
jeugd- en zedenspecialisatie in de meeste regio's zal, zo is de vrees, de
goede uitvoering van artikel 240b kunnen gaan belemmeren. De CDA-fractie pleit
dan ook voor het instellen van een 24-uurs jeugd- en zedenspecialisatie per
regio. Wij denken namelijk dat alleen dat garandeert dat goed en adequaat
kan worden opgetreden tegen kinderporno en dat dit zorgdraagt voor een goede opvang en een prudente ondervraging van de jeugdige slachtoffers.
Het baart ons dan ook grote zorgen dat de minister in het recentelijk gepubliceerde
kabinetsstandpunt over het rapport van het Verwey-Jonker Instituut, waarin
de nieuwe zedelijkheidswetgeving wordt geëvalueerd en uitdrukkelijk wordt
gewezen op het belang van het herkenbaar aanwezig zijn van de jeugd- en zedenexpertise
bij de politiekorpsen, zo weinig concreets zegt over haar inzet om deze expertise
herkenbaar aanwezig te laten blijven.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Als ik mevrouw Soutendijk goed heb begrepen, is zij niet voor
het in bezit hebben van afbeeldingen voor wetenschappelijke, therapeutische
of educatieve doeleinden, omdat dat bezit volgens haar verkeerde signalen
zou uitzenden. Kan zij dit nader toelichten?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Soutendijk-van Appeldoorn (CDA):
 
 Ik heb niet gezegd dat het bezit niet zou moeten worden toegestaan, maar
dat ik geen behoefte heb aan de wettelijke exceptie, omdat op basis van jurisprudentie
voldoende ruimte bestaat om deze materialen in bezit te hebben voor therapeutische
en wetenschappelijke doeleinden.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Op welke jurisprudentie doelt mevrouw Soutendijk?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Soutendijk-van Appeldoorn (CDA):
 
 Op de uitspraken van de Hoge Raad en de interpretatie van de minister
in de nota naar aanleiding van het eindverslag. Daar ben ik het mee eens en
daar ben ik gelukkig mee. De reikwijdte wordt daarmee voldoende aangegeven.
Ik heb dan ook geen behoefte aan een wettelijke bepaling op dit gebied.
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik kom nog even terug op de jeugd- en zedenexpertise.
Dat de minister in het kabinetsstandpunt aangeeft dat men nog aan het inventariseren
is hoe het is georganiseerd, is één ding. Dat men nagaat hoe
de eventuele bijscholing in de korpsen wordt ingevuld, is een ander ding.
Maar ik wil graag weten wat de minister gaat doen om deze expertise te behouden.
Zij zegt immers zelf ervan overtuigd te zijn, dat het nodig is de expertise
te behouden. Als wij niet op korte termijn weten dat de Kamer en het kabinet
hechten aan het behoud van de jeugd- en zedenexpertise, dan vrees ik dat alle
expertise verloren is voordat al die onderzoeken van de minister en de evaluatie
van de reorganisatie van de regiopolitie zijn afgerond. Dat zou ik betreuren.
Ik nodig de minister dan ook graag uit, helder te maken wat haar inzet is
voor het behoud van deze expertise bij de korpsen.
 
 Het zal duidelijk zijn dat wij, behoudens dit laatste punt van kritiek,
blij zijn met dit wetsvoorstel. Wij menen dat het niet gauw genoeg in het
Staatsblad kan staan.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken is
helaas dringend noodzakelijk. In feite hebben wij er al te lang op moeten
wachten. De ernst en de omvang van het verschijnsel kinderpornografie zijn
lang onderschat, soms zelfs gebagatelliseerd. Door de jaren heen heeft de
fractie van de SGP stelselmatig aandacht voor dit probleem gevraagd. Zelfs
al zou het slechts een marginaal verschijnsel zijn, dan nog is een veel strengere
aanpak noodzakelijk. Duidelijk is, dat de huidige wetgeving te kort schiet
in haar mogelijkheden tot adequate bestraffing, opsporing en vervolging.
 
 Helaas, het is geen marginaal verschijnsel. Het is steeds duidelijker
geworden, dat het een wijd verbreid probleem is. Onze fractie heeft op dit
punt recentelijk vragen gesteld naar aanleiding van recente onderzoeksgegevens.
Daaruit blijkt, dat steeds meer netwerken ontstaan die zich hiermee bezighouden
en dat ook commerciële doeleinden in het geding zijn. De recente onderzoeken
bevestigen in ieder geval de ernst en de omvang van het probleem, evenals
het feit dat Nederland daarin ook in internationaal verband een duidelijke
rol speelt.
 
 Op het terrein van de kinderpornografie doen zich de verwoestende gevolgen
van de zonde bij uitstek voor. De overheid behoort hiertegen naar onze mening
krachtdadig op te treden. Dat geldt in feite naar onze vaste overtuiging voor
het hele verschijnsel pornografie, dat zedenondermijnend is voor de samenleving.
Gelet op de ernst van de gevolgen, juist voor jeugdigen, geldt dit echter
in het bijzonder voor de kinderpornografie. Men bewijst deze hoogst ernstige
zaak geen enkele goede dienst door, zoals nogal eens gebeurt, bij het spreken
over maatregelen de woorden "zedenmeesterij" en "fatsoensrakkerij" in de mond
te nemen. De regering motiveert de strafbaarstelling van kinderpornografie
door te wijzen op het schadelijke effect voor de jeugdige. Dat is er zeker.
Voor mijn fractie wordt de strafwaardigheid in de eerste plaats gemotiveerd
met het Bijbels mensbeeld dat wij hanteren. De kwetsbaarheid van de jeugdige
en de psychische en lichamelijke gevolgen die hieraan verbonden zijn, komen
daar dan bij. In een denk- en leefklimaat waarin het zelfbeschikkingsrecht
hoog staat aangeschreven, wordt aan het aspect van de kwetsbaarheid van de
jeugdige vaak nogal makkelijk voorbijgegaan. Gelukkig komen wij in de nota
naar aanleiding van het verslag de kernachtige stelling tegen dat kinderen
beschermd moeten worden, ook tegen zichzelf.
 
 Wij waarderen de inzet van deze minister op dit terrein. Het vorige kabinet
heeft met de indiening van dit voorstel een goede daad gesteld. Wij hopen
dat de minister de stellingname die zij tot nu toe heeft gehanteerd, in dit
debat overeind houdt. Het is de vraag of dit wetsvoorstel toereikend is om
het probleem, gezien de ernst en de omvang ervan, adequaat tegemoet te treden.
De minister komt tot de conclusie, dat er geen aanleiding bestaat om het begrip
"seksuele gedraging" in het bestaande artikel 240b Wetboek van Strafrecht
te wijzigen door te verwijzen naar de zedendelicten of door het begrip te
vervangen door een andere omschrijving. De keur van argumenten op grond waarvan
de minister deze conclusie trekt, komt ons overtuigend voor. De praktijk bewijst
immers, dat met de introductie van nieuwe begrippen of formuleringen op dit
terrein juist heel veel onzekerheid wordt geschapen en dat daardoor strafbepalingen
zo goed als krachteloos kunnen worden gemaakt.
 
 Tegen deze zelfde achtergrond acht mijn fractie het bepaald ongewenst,
dat het voorstel wordt aangevuld met excepties ten gerieve van de niet-strafwaardigheid
van activiteiten inzake afbeeldingen van een seksuele gedraging
indien daaraan een kunstzinnig, wetenschappelijk, therapeutisch of educatief
doel ten grondslag ligt. Gegeven het feit dat er helaas vraag blijkt te zijn
naar kinderpornografie, behoeft men weinig fantasie te bezitten om zich te
kunnen voorstellen hoe dergelijke excepties als dekmantels zullen gaan dienen
voor datgene wat wij met deze bepaling nu juist beogen tegen te gaan. Wij
vrezen dat daardoor de deur open wordt gezet en een doeltreffende aanpak onmogelijk
wordt gemaakt.
 
 Hetzelfde geldt voor de door sommigen bepleite onderscheiding tussen bezit
en verspreiding. Als wij als wetgever die weg op zouden gaan, dreigt een zelfde
schizofrenie in het beleid als nu al bestaat bij het gebruik van en de handel
in softdrugs, zie de problemen met de coffeeshops. Doel van deze wetswijziging
moet onder meer zijn dat wij verlost worden van het probleem dat, indien niet
aannemelijk kan worden gemaakt dat het in voorraad hebben van kinderpornografie
het doel van verspreiding of publikatie heeft, strafrechtelijk optreden niet
mogelijk of op z'n minst problematisch zou zijn. Ook in de gevallen dat niet
hard kan worden gemaakt dat de voorraad kinderpornografie mede is bestemd
voor verdere verspreiding, moet strafrechtelijk optreden naar onze overtuiging
mogelijk zijn.
 
 Zo moet ook het subtiele verschil tussen in voorraad hebben en bezit voor
privédoeleinden naar de mening van mijn fractie worden betrokken op
de schadelijkheid van de activiteit, het vervaardigen. De factor schadelijkheid
moet niet betrokken worden op het mogelijke profijt dat met het in voorraad
hebben wordt beoogd. Daarom is het correct dat als consequentie van het voorstel
strafrechtelijk optreden tegen het in voorraad hebben van kinderpornografie
voor eigen gebruik of bezit mogelijk wordt. Anders is een effectieve aanpak
niet mogelijk, dat hebben wij in het verleden wel geleerd. Een eventuele inbreuk
op de persoonlijke levenssfeer komt ons daarom, gelet op de ernst van de situatie,
verantwoord en aanvaardbaar voor.
 
 Voorzitter! Wij hebben in de schriftelijke voorbereiding ook een punt
van twijfel aan de orde gesteld, dat volgens ons nog niet bevredigend is opgelost.
Dit betreft de toereikendheid van de wetgeving om strafrechtelijk optreden
mogelijk te maken tegen een Nederlander in Nederland op grond van zijn betrokkenheid
bij kinderpornografie in het buitenland, indien kinderpornografie daar niet
of minder strafbaar zou zijn. De minister verklaart vooralsnog geen aanleiding
te zien voor uitbreiding van het toepassingsbereik van onze strafwet op dit
punt. Onze vraag blijft echter of er op deze wijze toch niet van een lacune
in de wetgeving sprake zou zijn. Wellicht wil de minister daar in haar beantwoording
op terugkomen. Wij vrezen dat hierdoor een kier open blijft staan, zij het
misschien klein, maar dat moeten wij absoluut vermijden.
 
 Het hoeft nauwelijks betoog dat wij er nog niet zijn met verbeterde wettelijke
bepalingen. Deze wetswijziging betekent in ieder geval een verbetering, en
daar zijn wij zeer erkentelijk voor, zoals ik al zei. Uit het verslag blijkt
dat de minister van mening is dat een extra inspanning van het opsporingsapparaat
vereist is om een effectief optreden tegen de onderscheiden vormen van kinderpornografie
te verzekeren. De noodzaak hiertoe zal onder de aandacht van het openbaar
ministerie worden gebracht. Wij willen deze noodzaak graag nog eens onderstrepen.
Het verschijnsel kinderpornografie moet een hoge prioriteit hebben wat betreft
opsporing en vervolging. Ik hoop dat de minister dat in dit debat zal willen
bevestigen.
 
 Daarbij is wel een probleem, waar voorgaande sprekers ook op hebben gewezen.
Wij worden hier geconfronteerd met een van de minder goede gevolgen van onze
politiereorganisatie. Eigen, herkenbare eenheden op het terrein van de jeugd-
en zedenpolitie, en daarmee de expertise en know-how op dit punt, zijn hier
en daar verdwenen. Wij vrezen dat zij zelfs goeddeels zijn verdwenen, als
de signalen die ons hierover bereiken, ernstig genomen moeten worden, en die
nemen wij ernstig. Wij hebben grote zorgen op dit punt en vragen de minister
om hier veel aandacht aan te besteden. Binnen de regio's moet duidelijke expertise
op dit terrein verzekerd blijven, zodat een daadkrachtige aanpak door herkenbare
eenheden gegarandeerd blijft. Anders vrezen wij dat dit, met alle hier beleden
prioriteit, snel weer onder de tafel verdwijnt.
 
 Voorzitter! Het verschijnsel van de kinderpornografie staat natuurlijk
niet op zichzelf. Er is een veel breder kader van verschijnselen die evenzeer
verwerpelijk zijn en bestrijding behoeven: kinderhandel, kinderprostitutie
en de pornografie in algemene zin. De minister kent onze zorgen hierover.
Ik breng ze hier onder de aandacht, omdat ik denk dat wij niet goed bezig
zijn, als wij ons alleen op de kinderpornografie richten, hoewel de bestrijding
daarvan een hoge prioriteit moet hebben, en verwante verschijnselen niet in
onze beschouwing betrekken.
 
 Mijn fractie heeft in het verleden ook speciale aandacht gevraagd voor
de kwestie van de 06-lijnen, de sekslijnen, en met name de betrokkenheid van
minderjarigen daarbij. Een van de voorgangers van de huidige minister, de
heer Korthals Altes, heeft destijds toegezegd dat dit aspect speciale aandacht
zou blijven krijgen. Daar herinneren wij deze minister graag aan. Overigens
zou er op dit terrein nog veel meer te noemen zijn. Wij worden geregeld geconfronteerd
met berichten dat zich ook bij nieuwe "verworvenheden" van de informatiemaatschappij
zoals Internet en wat dies meer zij allerlei verschijnselen van kinderpornografie
voordoen. Ik zou dus ook voor deze zaken de aandacht van de minister willen
vragen. Wij zullen bij de toekomstige discussies over de rol van de overheid
in de informatiemaatschappij op de ethische en zedelijke aspecten daarvan
zeker terug moeten komen.
 
 Voorzitter! Ik zei in het begin dat wij al veel te lang op deze wijziging
hebben moeten wachten. De aanscherping die nu wordt gepleegd, is zonder meer
noodzakelijk. De vraag is of zij toereikend is om dit ernstige probleem adequaat
te ondervangen. Een stap in de goede richting is natuurlijk toe te juichen
maar ik vraag nogmaals om een hoge prioriteit, ook voor de opsporing.
 
 Voorzitter! Ik sluit af met de dringende oproep aan de minister om ook
hierbij de verantwoordelijkheid van de overheid te erkennen. Zoals ik al zei,
heeft dat niets met zedenmeesterij te maken. De overheid behoort te waken
voor ondermijning van de zeden en gezien de schadelijke gevolgen juist voor
kinderen en jeugdigen is er een extra aanleiding voor de overheid
om zich geroepen te voelen, hier op te treden. De omvang van het verschijnsel
baart ons grote zorgen en ik vraag de minister voortdurend de vinger aan de
pols te houden. Er verschijnen bijna dagelijks berichten in de kranten over
nieuwe gevallen die worden ontdekt. Wij hebben nu wel geleerd dat er voor
bagatellisering van dit verschijnsel geen enkele aanleiding is.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! De wereld zal beoordeeld worden door de kinderen.
Dat is een spreuk van de Franse schrijver Gerard Bernanos en het is de leidraad
voor mijn bijdrage.
 
 Het onderwerp kinderpornografie roept heftige emoties op. Immers, kinderen
spelen een rol; kinderen die zich te allen tijde veilig moeten weten en op
die veiligheid wordt soms grove inbreuk gemaakt. Seks speelt een rol; in onze
maatschappij heeft alles wat met seks te maken heeft, iets pikants. Taboes
en vooroordelen vechten om een plaats op de eerste rij. Het op beeldmateriaal
vastleggen van kinderen en jeugdigen die seksueel worden misbruikt kan een
flinke marktwaarde vertegenwoordigen en geld maakt van mensen soms duivels.
 
 Kortom, kinderpornografie wordt in verband gebracht met een cocktail van
elementen zoals kinderen, seks en geld. Daardoor is de kans groot dat wij
de discussie op basis van emoties voeren, maar nu wij met wetgeving bezig
zijn, is een nuchtere benadering van de werkelijkheid op haar plaats. Wij
ontkomen er ook niet aan, veel juridische argumenten te gebruiken. Daarbij
zal de fractie van D66 het belang van kinderen om in vrijheid te kunnen opgroeien
zonder schadelijke inbreuken op het kind-zijn afwegen tegen de vrijheid van
degenen die in de privésfeer pornografische afbeeldingen in hun bezit
hebben. Ik kom daar straks uitgebreid op terug.
 
 Ik zal eerst stilstaan bij wat D66 in grote lijnen wil verstaan onder
het verbod op kinderpornografie. Vervolgens zal ik de indeling bespreken die
de minister heeft gemaakt en daarna zal ik stilstaan bij enige specifieke
punten, zoals het in bezit of in voorraad hebben, de uitzonderingen op het
wettelijk verbod, de relatie tot de klachtmisdrijven, het opsporings- en vervolgingsbeleid
en het overgangsrecht.
 
 Voorzitter! Wat is nu eigenlijk kinderpornografie? In de wet komt die
term niet voor. Daarin wordt gesproken van seksuele gedragingen waarbij een
kind betrokken is. Overigens zal ik steeds "kind" zeggen. Voor mensen van
rond de 15 jaar is de term "jeugdigen" meer op z'n plaats, maar voor het gemak
gebruik ik maar steeds het woord "kind". Wij waarderen het dat de minister
in haar schriftelijke reactie uitgebreid is ingegaan op de kritiek van D66,
waar het de vaagheid van de woorden "seksuele gedraging" betreft en de jurisprudentie
die daarop is voortgebouwd.
 
 Wat is het standpunt van D66 ten aanzien van seksueel misbruik? In mijn
ogen had minister Korthals Altes het indertijd bij het rechte eind, toen hij
de strekking van artikel 240b onder woorden bracht. Ik heb het dan over een
dikke tien jaar geleden. Hij zei toen: Het is de strafbaarstelling van elke
uiting, die tot stand gekomen is door middel van seksueel misbruik van kinderen.
 
 Maar ook de woorden "seksueel misbruik" zijn vaag. Allereerst verstaan
wij daaronder de strafbare feiten, zoals genoemd in de artikelen 242 en volgende.
Dan moet u denken aan verkrachting, schending van de eerbaarheid en ontucht.
Het betreft hier meestal gedragingen van een kind met een ander, samen afgebeeld.
Maar seksueel misbruik is meer in onze ogen. Daartoe behoort ook de afbeelding
van een seksuele gedraging van het kind, waarop het kind alleen staat afgebeeld
terwijl het een seksuele activiteit verricht en wanneer het daartoe door een
ander is aangezet. Daaronder vallen ook afbeeldingen waarop een kind, al dan
niet alleen, staat in een houding die seksueel uitdagend is en die voor het
kind onnatuurlijk is, gegeven de leeftijd en ontwikkelingsfase. Dat is natuurlijk
subjectief. Aan de hand van de aard van de afbeelding en de context waarin
deze is geplaatst, zal de rechter dat per keer moeten beoordelen.
 
 Gewone naaktfoto's, zoals ouders die wel van hun kinderen plegen te maken,
vallen wat ons betreft uiteraard niet onder artikel 240b. Dat geldt ook voor
de afbeeldingen waarop het kind staat afgebeeld in een uitdagend houding,
indien die houding gelet op de afbeelding in de gegeven omstandigheden niet
onnatuurlijk is. Om het wat concreter te maken: dan denk ik bijvoorbeeld aan
jongeren die op het strand zijn en van elkaar foto's in frivole poses maken.
 
 Zoals bij zoveel wetgeving zou het natuurlijk het allerbeste zijn als
wij een heldere grensafbakening in de wettekst konden opnemen, zodat je meteen
kunt zien wat wel en wat niet mag. Maar zo'n formulering is volgens ons niet
te vinden. Er zal noodgedwongen met wat generale terminologie gewerkt moeten
worden, waarbij in het concrete geval, als een conflict ontstaat, uiteindelijk
de rechter de knoop zal moeten doorhakken of een bepaalde afbeelding in strijd
is met de wet.
 
 Dat wil natuurlijk niet zeggen dat D66 zich kan vinden in de woorden van
het huidige wetsvoorstel en in de uitwerking die de jurisprudentie daaraan
gegeven heeft. De Hoge Raad en ook het gerechtshof in de zaak-Mader in 1992
hebben onder seksuele gedraging verstaan de afbeelding van een kind in een
zodanige houding, dat daarmee kennelijk het opwekken van een seksuele prikkeling
wordt beoogd. Wanneer dat het geval is, wanneer die seksuele prikkeling wordt
beoogd, zal elke rechter verschillend kunnen beoordelen. Het is een veel te
subjectief begrip. Het is vaagheid troef. D66 is dan ook blij dat deze minister
afstand heeft genomen van dit criterium. De seksuele prikkeling kan bij alles
en nog wat ontstaan en moet geen beslissend criterium zijn bij de beoordeling
of een afbeelding onder de wet valt.
 
 Op diverse plaatsen in de nota naar aanleiding van het verslag geeft de
minister aan wat zij onder seksuele gedraging verstaat. Het gaat volgens haar
om een gedraging die schadelijk is voor de jeugdige of vanwege de publikatie
daarvan schadelijk kan zijn. Ik weet niet of dit veel meer duidelijkheid brengt.
Wat voor de een schadelijk is, hoeft dat voor de ander niet te zijn. Het is
wel belangrijk om deze intentie op tafel te hebben. De minister heeft om wat
meer helderheid te brengen in die nota vijf categorieën afbeeldingen
onderscheiden en per categorie beoordeeld of zij onder het verbod van de wet
vallen. Ik wil de indeling van die vijf categorieën langslopen en het
commentaar van D66 daarop geven. 
 
 Wat de eerste categorie betreft onderschrijft D66 de meermalen in de nota
naar aanleiding van het verslag naar voren gebrachte stellingname van de minister,
dat artikel 240b ertoe strekt om kinderen te beschermen tegen seksueel geweld
en seksueel misbruik. Als het gaat om afbeeldingen waarop te zien is hoe een
kind seksueel wordt misbruikt, dan ben ik daar gauw mee klaar. We hebben het
dan over afbeeldingen waarop een kind vaginaal of anaal verkracht wordt, fellatio
moet plegen en dat soort zaken. Degene die een kind seksueel misbruikt, moet
vervolgd en gestraft worden. Dat moet, als het ook maar enigszins kan, gepaard
gaan met een psychotherapeutische behandeling, om gevaar van herhaling te
voorkomen.
 
 In de artikelen 244 en 247, Wetboek van Strafrecht, wordt het seksueel
misbruik van kinderen strafbaar gesteld. Recente strafzaken – vorige
sprekers spraken daar ook al over – hebben duidelijk gemaakt, waar sommige
mensen toe in staat kunnen zijn. Een dieptepunt was wel onlangs de zaak waarin
de verdachte toegaf kinderen te hebben gedrogeerd en vervolgens te hebben
verkracht. Hij bekende ook op de zitting dat hij daar video-opnames van heeft
gemaakt. Ik zou zeggen: hard en streng optreden tegen dat soort gevallen.
 
 Het lijkt erop dat volwassenen die een kind op zo'n manier seksueel misbruiken,
absoluut niet beseffen wat voor impact hun gedraging op het kind kan hebben
en wat daarvan de ernstige psychische gevolgen voor een kind kunnen zijn,
ook later. Het basisgevoel van veiligheid kan kinderen dan komen te ontvallen.
Het kan hun onmogelijk worden gemaakt om anderen nog te vertrouwen en volwaardige
relaties aan te aan.
 
 In mijn vorige werk heb ik vaak psychiatrische ziekenhuizen bezocht en
jongere en ook wat oudere mensen gezien die in het verleden, in hun jeugd,
seksueel misbruikt waren. In de meest extreme situaties heeft dat ook geleid
tot zelfverminking, tot meervoudige-persoonlijkheidsstoornissen en soms zelfs
tot suïcidaal gedrag.
 
 Het is ook een schandelijke zaak, wanneer er van seksueel misbruik afbeeldingen
zijn gemaakt, want met die afbeeldingen wordt op deze ernstige misdrijven
voortgebouwd. Voor deze eerste categorie kinderpornografie is de voorgestelde
maximum-gevangenisstraf van vier jaar veel redelijker dan hetgeen er nu in
de wet staat, namelijk maximaal drie maanden. D66 gaat dan ook akkoord met
ophoging van de strafmaat en met de daaraan verbonden consequenties dat de
politie hierdoor verderreikende opsporingsmethoden mag hanteren en dat inverzekeringstelling
en voorlopige hechtenis mogelijk worden. Voor alle duidelijkheid voeg ik hieraan
toe: dit is niet alleen vanwege de bevoegdheden, maar ook omdat wij seksueel
misbruik en het maken van afbeeldingen daarvan een serieuze zaak vinden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Soutendijk-van Appeldoorn (CDA):
 
 Voorzitter! Het probleem zit 'm nu juist niet in die heel ernstige gedragingen
waar de heer Dittrich over sprak, want die kunnen over het algemeen vervolgd
worden op grond van de overige artikelen van de zedelijkheidsparagraaf. Het
gaat nu juist om de grensgevallen die daar niet onder vallen. Daartoe is dit
wetsvoorstel, zo denk ik, nodig.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ja, en daarom ga ik dat uitgebreid bespreken, als ik bij de volgende categorieën
aankom.
 
 Dat betreft al meteen categorie 2; de minister heeft dat ook zo onderscheiden
in het stuk. Het betreft hier de afbeeldingen waarop alleen het kind staat,
het kind dat seksuele activiteiten verricht. D66 vindt in beginsel dat dit
soort afbeeldingen ook onder de reikwijdte van artikel 240b Wetboek van Strafrecht
valt. Dit artikel beoogt immers kinderen te beschermen tegen het moeten verrichten
van seksuele activiteiten die schadelijk voor hen zouden kunnen zijn, gelet
op de jeugdige leeftijd of vanwege de publikatie van die activiteiten.
 
 Uit zo'n afbeelding, waarop een kind alleen staat, kan echter vaak niet
worden afgeleid onder welke omstandigheden die afbeelding werd vervaardigd.
Blijkt uit politie-onderzoek dat de jongere geheel de eigen hand heeft gehad
in het vervaardigen van de afbeelding, of dat hij of zij met volledige instemming
seksuele activiteiten met zichzelf heeft verricht die op het beeldmateriaal
zijn vastgelegd, dan dient, wat ons betreft, niet al te gauw tot strafvervolging
op grond van artikel 240b Wetboek van Strafrecht over te worden gegaan.
 
 Het is zo dat kinderen tegen zichzelf moeten worden beschermd, maar wanneer
zij of hun wettelijke vertegenwoordigers toestemming voor de seksuele gedraging
hebben gegeven, dan vindt D66 dat de overheid in beginsel een pas op de plaats
moet maken. Maar natuurlijk moet wel onderzocht worden hoe een en ander tot
stand is gekomen, want ook al lijkt op het eerste gezicht sprake van een vrije
toestemming, dan behoeft dat in de praktijk nog niet zo te zijn. Er zijn voorbeelden
bekend van jongens onder de 16 jaar die zich voor geld op film laten zetten
terwijl zij op die film met zichzelf seksuele activiteiten ontplooien. Per
geval zal de officier van justitie moeten beoordelen of hier sprake is van
vrijwilligheid. In de nota heeft de minister op pagina 11 hierover geschreven.
Kan zij bevestigen dat in dit soort specifieke situaties goed onderzocht wordt
of opsporing en vervolging op zijn plaats is? Ik heb het nu over gevallen
waarbij er toestemming is. Kan zij aangeven op welke titel afbeeldingen van
dit soort gedragingen in categorie 2 in beslag genomen kunnen worden?
 
 Voorzitter! Ik kom nu bij categorie 3. Mevrouw Soutendijk interrumpeerde
mij al hierover. Het gaat over de categorie van de uitdagende houding. Deze
categorie heeft voor heel wat jurisprudentie en ook voor onzekerheid gezorgd.
Naaktfoto's waarop een naakte jongen staat, al dan niet met een erectie, maar
overigens in een niet voor jongens van die leeftijd en ontwikkelingsfase ongewone
omgeving, dienen wat D66 betreft buiten het bereik van de wet te vallen. Bij
dit soort beeldmateriaal ligt het seksuele aspect meer bij degene die naar
de afbeelding kijkt, dan bij het kind dat is afgebeeld. Met andere woorden,
een kind in zo'n houding brengen is voor het kind niet zodanig schadelijk
dat dit tot strafvervolging zou moeten leiden.
 
 De jurisprudentie is ook deze kant opgegaan. Dat blijkt bijvoorbeeld uit
de uitspraak van de Hoge Raad in de Mader-zaak en uit het kort geding in die
zaak, waarvan de Staat niet in hoger beroep is gegaan, maar zich bij de beslissing
van de president van de rechtbank in Amsterdam heeft neergelegd.
 
 Voorzitter! De tijd van de schaamlap en de tijd van het vijgeblad
is voorbij. D66 meent dat de overheid er op bedacht moet zijn, dat het niet
aangaat om mensen te criminaliseren die seksueel geprikkeld raken van het
aanschouwen van een afbeelding van een kind, die voor het kind zelf niet als
schadelijk kan worden gekenschetst. Om duidelijker dan tot nu toe uit de tekst
van het wetsvoorstel is gebleken, uit te drukken dat van deze derde categorie
afbeeldingen alleen die afbeeldingen onder het bereik van artikel 240b dienen
te vallen die een klaarblijkelijk seksuele gedraging bevatten en niet de meer
natuurlijke uitdagende houding, heb ik samen met collega Dijksman een amendement
van die strekking op stuk nr. 7 ingediend. Dit amendement geeft iets meer
richting aan de subjectieve beoordeling die per afbeelding door de rechter
gemaakt zal moeten worden als het tot een conflict komt. Door het woord "klaarblijkelijk"
in te voegen, geeft het iets meer houvast; het is als het ware een codificatie
van de recente rechtspraak. Voor degenen die de foto's kennen waar al die
rechtszaken op gebaseerd zijn, wil ik voor alle duidelijkheid zeggen dat de
foto's van de fotograaf Mader, waarover zoveel rechtszaken zijn ontstaan,
niet onder het verbod vallen. Wat in onze ogen wel strafbaar moet blijven
in deze derde categorie is de niet onschuldige naakte houding. Het kan namelijk
schadelijk zijn voor een kind om in een dergelijke positie te worden gebracht
en afgebeeld. Hierbij ligt het accent bij de categorie 3 "uitdagende houding"
op het seksuele aspect; niet het prikkelend effect op de kijker maar de schadelijke
situatie waarin het kind is gebracht, bepaalt dan de strafwaardigheid.
 
 Voorzitter! Ik kom nu bij categorie 4.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Voorzitter! Nu de heer Dittrich overstapt naar de vierde categorie, wil
ik hem een vraag stellen over het bovenstaande. Deelt hij categorie 3 in twee
groepen in?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ja, categorie 3 gaat over de uitdagende houding en daarbij moet je inderdaad
een onderscheid maken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Tot zover kan ik het allemaal volgen. Maar vervolgens spreekt hij bij
de tweede groep in categorie 3 over schadelijkheid. Zou hij dat begrip nog
eens nader willen definiëren?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Schadelijkheid is evenzeer een subjectief begrip. Als de politie een afbeelding
in beslag neemt waar een kind op staat in een seksueel uitdagende houding,
dan zal bekeken moeten worden of de houding van dat kind op die afbeelding
voor het kind schadelijk is. Dat is dus een subjectief begrip en de rechter
zal in het uiteindelijke geval factoren moeten vinden om dat te kunnen beoordelen.
Dan zal de rechter bijvoorbeeld kijken naar de leeftijd van het kind op de
afbeelding, de ontwikkelingsfase van kinderen in zo'n leeftijd en wat de omgeving
is geweest waarin het kind is afgebeeld. Al die factoren spelen een rol om
te bezien of dit een afbeelding is, die geschaard moet worden onder artikel
240b. Zo werkt de rechtspraak. Je kan niet een wiskundige formule bedenken
als: aan de ene kant van de lijn is het "ja" en aan de andere kant van de
lijn is het "neen". Het is afhankelijk van elk geval.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Voorzitter! Als ik de heer Dittrich tot nu toe goed heb begrepen, neemt
hij inhoudelijk gezien geen afstand van de toelichting van de minister in
de nota naar aanleiding van het verslag over de reikwijdte van de voorgestelde
bepaling. Toch dient hij een amendement in om het begrip "kennelijk" in te
voegen...
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 "Klaarblijkelijk".
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Excuus, "klaarblijkelijk". Moet hier niet van verwacht worden, dat er
in zekere zin een signaal van kan uitgaan dat daarmee de toelichting van de
minister in de nota naar aanleiding van het verslag niet volledig bestreken
wordt?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Neen, dat signaal zal er mijns inziens niet van uitgaan, want met het
invoegen van het woord "klaarblijkelijk" wordt juist een codificatie van de
recente rechtspraak beoogd. Het betekent, dat mensen die met de wet gaan werken –
bijvoorbeeld de politie – duidelijker in de wettekst kunnen terug vinden
dat een zekere grens is ingebouwd. Zou dat woord niet worden ingevoegd, dan
blijven er zich mijns inziens situaties voordoen waarin de politie beeldmateriaal
in beslag neemt, dat op grond van de jurisprudentie en de uitleg van de minister
uiteindelijk niet onder de wettekst valt. Dan zou het wellicht te ver door
schieten.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Ik mag het dus zo opvatten dat, ook al zou het woord "klaarblijkelijk"
in de tekst zijn opgenomen, voor de betekenis van het begrip "klaarblijkelijk"
toch weer de stukken moeten worden geraadpleegd die de minister ons heeft
voorgelegd, waarin de stand van de jurisprudentie ook is verwerkt.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Dat is juist, maar het geeft wel een zekere grens aan die zonder opneming
van het begrip "klaarblijkelijk" absoluut ontbreekt. Ik probeer geen revolutie
op gang te brengen door middel van het woord "klaarblijkelijk" maar meer te
onderstrepen, dat wij de recente stand van de jurisprudentie ondersteunen.
 
 Voorzitter! De vierde categorie betreft afbeeldingen van geheel of gedeeltelijk
ontblote kinderen. Veel ouders hebben thuis in hun foto-album dergelijke foto's
geplakt. Wij zouden die afbeeldingen niet onder de reikwijdte van de wet willen
laten vallen.
 
 De vijfde categorie betreft afbeeldingen, die door moderne computertechniek
zijn gemaakt, waardoor het lijkt dat een levensecht kind ten grondslag heeft
gelegen aan de afbeelding. Wij hebben de minister in de schriftelijke voorbereiding
gevraagd of zij van mening was, dat dit soort afbeeldingen onder het bereik
van de wet zouden moeten vallen. Wij zelf zijn van mening dat dit niet het
geval is, want er is namelijk geen levensecht kind bij betrokken geweest.
De minister heeft in haar beantwoording gezegd, dat het formeel wel onder
de tekst van de wet valt. Volgens ons niet, want een kind is natuurlijk een
kind van vlees en bloed en niet een soort computertekening die misschien wel
heel erg echt lijkt. Ik zou graag van de minister willen weten of zij die
opvatting deelt. Wordt dergelijk materiaal aangetroffen en is het dus niet
duidelijk of een levensecht kind model heeft gestaan, dan is het natuurlijk
wel aan de politie en justitie om aan te tonen dat er wel een
levensecht kind aan ten grondslag heeft gelegen. De gewone bewijslast uit
het Wetboek van Strafrecht geldt ook hier. We zouden blij moeten zijn dat
wanneer er dergelijk materiaal wordt aangetroffen, er geen kind is afgebeeld
want het betekent ook, dat geen echt kind seksueel misbruikt is.
 
 Voorzitter! Ik wil graag stil staan bij het in bezit hebben en in voorraad
hebben. Artikel 240b van de huidige wet verbiedt de verspreiding of de openlijke
tentoonstelling van kinderpornografie alsmede het vervaardigen, invoeren,
doorvoeren, uitvoeren of in voorraad hebben daarvan. De bedoeling is het verspreiden
en het openlijk tentoonstellen strafbaar te maken. Met het wetsvoorstel schrapt
de regering het oogmerk van de verspreiding of de openlijke tentoonstelling.
Dan blijft dus onder andere over het vervaardigen, het verspreiden of het
in voorraad hebben van verboden afbeeldingen. De vraag is nu of het "in voorraad
hebben" gelijk staat aan het "in bezit hebben". D66 ziet een duidelijk verschil
tussen het een en het ander. De minister doet dat ook, in tegenstelling tot
voormalig-minister Hirsch Ballin. Dat blijkt uit de stukken, want op pagina
17 van de nota zegt deze minister, dat in voorraad hebben op pluraliteit wijst
en dat die term een naar buiten gerichte betekenis heeft. Zegt de minister
hiermee onomwonden, dat alleen het bezitten van verboden afbeeldingen niet
strafbaar is volgens dit artikel? Graag krijg ik op deze vraag antwoord. Even
verderop op pagina 17 zegt de minister namelijk dat strafrechtelijk optreden
tegen het in voorraad hebben van kinderpornografie voor eigen gebruik wel
mogelijk wordt. Op dit punt wil ik dan ook twee concrete vragen aan de minister
stellen teneinde in dezen meer duidelijkheid te krijgen. Het gaat mij dus
om het verschil tussen "in voorraad hebben" en "in bezit hebben".Dittrich
 
 Als een particulier een videoband met verboden afbeeldingen, die hij in
bezit heeft voor eigen gebruik, voor iets anders met iemand ruilt dan wel
aan iemand uitleent, is dat dan volgens het wetsvoorstel strafbaar? Is hier
dan sprake van verspreiden? Mijns inziens is dat niet het geval. Kan de politie
die ene band dan wel bij die particulier in beslag nemen en aan het verkeer
onttrekken? Zo ja, gebeurt dat dan op grond van het feit dat de maker van
de videoband een strafbaar feit heeft gepleegd? Er staat immers een verboden
afbeelding op en het ongecontroleerd bezit van die band bij de particulier
zou in strijd zijn met de wet of het algemeen belang. Ik verwijs naar artikel
36. Ik zie de minister nu knikken.
 
 D66 is van mening dat een particulier die voor eigen gebruik een exemplaar
van een verboden afbeelding in zijn bezit heeft zoveel mogelijk buiten schot
moet blijven. De vraag is dan natuurlijk hoe de politie moet reageren als
bij een particulier thuis een verzameling van op zichzelf unieke afbeeldingen
wordt aangetroffen. Ik denk dan aan een verzameling waarbij niet twee afbeeldingen
hetzelfde zijn. Wat moet de politie daar dan mee? Dit is een vraag op grond
van praktijkervaringen. Gaat het hierbij wel om "in voorraad hebben"? Op dit
punt wil ik graag een reactie van de minister. Als "in voorraad hebben" niet
hetzelfde is als één afbeelding in bezit hebben, valt dat laatste
ook niet onder de reikwijdte van artikel 240b. In artikel 8 van het Verdrag
van Rome wordt inmenging in de persoonlijke levenssfeer van de bezitter verboden.
Bij het slechts ten behoeve van eigen gebruik in bezit hebben en dus niet
het in voorraad hebben moet, gelet op artikel 8 van het Verdrag van Rome,
terughoudend worden opgetreden. Ik meen dat mevrouw Soutendijk van het CDA
met haar opmerkingen zojuist die kant op ging.
 
 Hierbij moet ik wel opmerken, dat hoe groter de collectie van de particulier
is, hoe groter de kans is dat anderen van het materiaal kennis zullen nemen.
Daarmee verbleekt het particulier bezit voor eigen gebruik enigszins en krijgt
het wellicht een meer externe kleuring. Graag hoor ik van de minister wat
haar visie op deze praktijkproblemen is.
 
 Voorzitter! Ik wil vervolgens iets zeggen over de excepties. D66 vindt
het van belang dat wetenschappelijk onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen
plaats kan blijven vinden. De fractie was dan ook gelukkig dat de Hoge Raad
in de zaak tegen het Homo documentatiecentrum heeft geoordeeld, dat de bewuste
videobanden louter ter archivering ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek
in voorraad werden gehouden en niet ten behoeve van alle bezoekers van het
documentatiecentrum werden bewaard. Een verbod op de bewaring zou de vrijheid
van wetenschappelijk onderzoek onnodig in gevaar brengen. Wanneer de overheid
wetenschappelijk onderzoek gaat beknotten, moeten we goed oppassen. 
 
 Hetzelfde geldt met betrekking tot het in voorraad hebben ten behoeve
van educatieve doeleinden. Ik ben zelf bij het kinderpornoteam in Amsterdam
geweest. De naam van de heer Hoek is al gevallen. In Amsterdam staat een plank
vol met videobanden met verboden afbeeldingen. D66 vindt het belangrijk dat
politiemensen goed kunnen worden opgeleid. Dat betekent dat het in voorraad
hebben voor een dergelijk doel ook mogelijk moet blijven.
 
 Hetzelfde geldt voor seksuele therapieën die bijvoorbeeld in het
kader van een TBS-behandeling worden gegeven aan iemand die wegens seksueel
geweld tegen kinderen is veroordeeld. De seksueel psychiater die de therapie
geeft, moet verboden afbeeldingen in voorraad mogen hebben teneinde die therapie
goed te kunnen geven.
 
 Door de minister kunnen deze wettelijke uitzonderingen in de uitwerking
van het opsporings- en vervolgingsbeleid nader vormgegeven worden, bijvoorbeeld
welke vereisten er gelden voor de grond "kennelijk therapeutisch" doel. Het
is absoluut niet de bedoeling dat er plotseling allerlei mensen die opstaan
die zeggen dat zij therapeut zijn en daarom een voorraad van verboden kinderpornografie
willen hebben.
 
 Er is wat kritiek geuit door voorgaande sprekers op het amendement op
stuk nr. 8, dat ik samen met collega Dijksman heb ingediend. Ik vind dat het
aan de wetgever is om dergelijke uitzonderingen in de wet op te nemen. In
het amendement is geen uitzondering opgenomen voor kunstzinnige doeleinden.
D66 vermag niet in te zien waarom verboden afbeeldingen opeens niet meer verboden
zouden zijn als ze in een galerie of museum openlijk tentoongesteld worden.
Een dergelijk kunstzinnig doel maakt het seksueel misbruik van het kind niet
makkelijker te verdragen. Openlijke tentoonstelling voor kunstliefhebbers
of voor pedoseksuelen moet helemaal geen verschil maken; het moet gewoon verboden
blijven. Voor alle duidelijkheid: het gaat hierbij om verboden afbeeldingen,
dus niet over de foto's waarover alle jurisprudentie is gegaan in de zaak-Mader.
Die mogen wel in het openbaar blijven hangen.
 
 Voorzitter! Ik kom bij de relatie tussen de klachtdelicten en artikel
240. De wetgever heeft bij de afweging of een bepaald delict een klachtdelict
moest worden, overwogen dat een kind met wie een seksuele handeling is verricht
terwijl het ouder dan 12, maar jonger dan 16 jaar is, ook recht heeft op eigen
seksuele ontplooiing. Heeft het kind ingestemd met de seksuele handelingen,
dan zou het toch te ver gaan dat het tegen zijn wil als slachtoffer in een
strafprocedure wordt betrokken. De regering vindt dat indien er van dergelijke,
vanwege de toestemming niet strafwaardige, handelingen beeldmateriaal is gemaakt,
dit beeldmateriaal toch onder de reikwijdte van artikel 240b valt. Het argument
is dat kinderen beschermd moeten worden tegen exploitatie ten behoeve van
het vervaardigen en verspreiden van kinderpornografie.
 
 Volgens D66 dient het verbod zich in beginsel ook over dit soort afbeeldingen
uit te strekken. Ik citeer een stukje uit "De keizervis" van de schrijver
Astafjev: "Kinderen mogen zich achter ons verschuilen, maar wij nooit achter
de kinderen. En dan nog, hoe ze ook zijn, groot, verstandig, sterk, altijd
hebben ze onze bescherming en onze hulp nodig."
 
 Voorzitter! Ik kom bij het opsporings- en vervolgingsbeleid. D66 heeft
veel verontruste reacties binnengekregen op dit wetsvoorstel, niet alleen
van ouders wier kinderen seksueel misbruikt waren – daar hebben wij
talloze brieven en telefoontjes van gekregen – maar ook van organisaties
zoals de NVSH, het COC en het NISSO. Deze organisaties zijn bevreesd dat er
een heksenjacht op pedofielen geopend kan worden, als het wetsvoorstel zoals
het er nu ligt zal worden aangenomen. De angst dat privécollecties,
die niet voor de handel bestemd zijn, in beslag zullen worden genomen, zit
hoog. Men beschouwt dit als criminalisering van een bepaalde groep. Deze angst
wordt gevoed, als de politie bijvoorbeeld op basis van anonieme tips huiszoeking
bij particulieren zou kunnen doen, etcetera. Ik ga ervan uit dat er pas bij
een redelijk vermoeden van schuld wordt opgetreden, zoals dat gebruikelijk
is.
 
 Op pagina 17 van de nota heeft de regering uitdrukkelijk bevestigd dat
strafrechtelijk optreden primair is en blijft gericht op de vervaardiging
van kinderpornografie en de commerciële en professionele produktie en
distributie daarvan en ook op grootschalige ruilhandel. Wil de minister in
dit debat nog eens uitdrukkelijk bevestigen dat er geen grond is voor de vrees
dat de politie zich exclusief of met prioritaire aandacht gaat richten op
pedofielen? Zal de minister bevorderen dat in de nieuw op te stellen richtlijnen
ten aanzien van kinderpornografie daarmee rekening wordt gehouden?
 
 Ik kom op het overgangsrecht. De fractie van D66 ziet nog een lastig punt
in de stellingname van de minister dat er geen overgangsregeling komt. Dat
houdt in dat iemand die al dertig jaar twee dezelfde exemplaren verboden kinderpornografie
in voorraad heeft, onder de nieuwe wet meteen strafbaar wordt. Kan dat zomaar
van de ene op de andere dag? Het zou een grote groep mensen kunnen raken die
volkomen te goeder trouw door de nieuwe wet verboden materiaal in huis hebben.
Artikel 1 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat bij verandering in de
wetgeving na het tijdstip waarop het feit is begaan de voor de verdachte meest
gunstige bepalingen zullen worden toegepast. Kan de minister aangeven hoe
dit artikel zich verhoudt tot bij particulieren aangetroffen kinderpornografie
van oude datum?
 
 Ik begon mijn bijdrage met de spreuk van Bernanos: de wereld zal beoordeeld
worden door de kinderen. Dat zal ook voor deze wet gelden. Ik hoop dat toekomstige
generaties zullen kunnen zeggen dat wij een verstandige wet hebben gemaakt,
die kinderen goed beschermt, maar die niet moralistisch is en niet te zeer
ingrijpt in de persoonlijke levenssfeer van anderen. Om te toetsen of de wet
ook in de praktijk zal worden uitgevoerd conform onze bedoeling, verzoek ik
de minister toe te zeggen dat de wet na verloop van een aantal jaren in samenspraak
met betrokkenen zal worden geëvalueerd.
 
 
 
 
 
 De heer Rouvoet (RPF):
 
 Voorzitter! Het is goed dat er toegenomen aandacht is voor het uiterst
kwalijke delict dat kinderporno heet. Er is niet alleen meer inzicht gekomen
in het feit dat kinderporno in heel veel gevallen als het ware uit de aard
der zaak een vervolgdelict is op een nog veel ernstiger delict,
namelijk het seksueel misbruik van kinderen, maar ook is het besef gegroeid
dat zelfs indien niet kan worden gesproken van misbruik in de eigenlijke zin
van het woord er toch in veel gevallen sprake is van schade voor het kind.
Bovendien is geleidelijk het besef gegroeid dat de kinderporno zelf debet
is aan een klimaat waarin het feitelijk misbruik maken van kinderen kan gedijen
en het om die reden al strafbaar moet worden gesteld.
 
 Ik beschouw dit als een opvallende ontwikkeling, waar ik graag wat langer
bij stil wil staan, alvorens op het wetsvoorstel zelve in te gaan. Wij zouden
kunnen zeggen dat de samenleving de achterkant van de seksuele revolutie meer
en meer in zicht heeft gekregen. De zwaar bevochten en veel geprezen seksuele
vrijheid, die de jaren zestig ons heeft opgeleverd, is niet zo onverdeeld
mooi als wel is voorgespiegeld. Er zitten forse schaduwkanten aan wat maar
al te vaak als een louter positieve verworvenheid is verkondigd. Het is een
gelukkige ontwikkeling dat de samenleving daarvoor meer oog heeft gekregen.
 
 Tegelijkertijd vrees ik dat wij te maken hebben met een innerlijke tegenstrijdigheid,
een dubbele moraal. De seksuele vrijheid wordt nog steeds in brede kringen
van de samenleving gewaardeerd als een groot goed. De tolerantie voor allerlei
aspecten daarvan is groot. Bloot op de televisie of in de reclame is normaal.
Het hebben van seksuele contacten met meerdere of zelfs veel partners baart
bepaald geen opzien en is als zodanig geaccepteerd. En, om in de termen van
dit wetsvoorstel te blijven, ook de ruime verkrijgbaarheid van "gewone" pornografie,
alsmede nevenuitingen daarvan, zoals de 06-sekslijnen, wordt door weinigen
ter discussie gesteld. Wie dat wel doet, wordt al snel verdacht van zedenmeesterij
en moralisme. De woorden zijn vanochtend al gevallen.
 
 Het dubbele in de maatschappelijke houding en de publieke moraal schuilt
in het gegeven dat de seksuele vrijheid weliswaar groot is, maar dat niettemin
algemeen wordt erkend dat er een grens is en dat die grens onverwacht scherp
wordt getrokken. In de samenleving wordt zij als opmerkelijk absoluut beschouwd.
Sommige zaken zijn en blijven taboe. Denk aan verkrachting, seksuele intimidatie,
incest en kinderporno. Overschrijding van de grens wordt scherp afgekeurd
en de maatschappelijke reactie daarop neemt in felheid alleen maar toe. De
tolerantie daarvoor neemt dus af. Verkrachting wordt zwaarder bestraft en
er is meer aandacht voor het slachtoffer. Seksuele intimidatie wordt steeds
meer verwerpelijk geacht. Incest wordt eveneens zwaar bestraft. De daders
van deze delicten lopen gerede kans om na hun veroordeling verder als paria's
door het leven te moeten. Het wetsvoorstel is als het ware een bewijs van
de communis opinio, dat seksueel misbruik van kinderen en in relatie daarmee
kinderporno echt niet kunnen en met alle kracht moeten worden besteden.
 
 Men zal mij wel niet misverstaan, maar voor alle duidelijkheid zeg ik:
die toegenomen intolerantie voor overschrijding van de grens juich ik toe.
Ik noem het wel dubbel, innerlijk tegenstrijdig, omdat de tolerantie, de permissiviteit,
tot aan de grens zo groot is. De NVSH en andere brievenschrijvers hebben gelijk
wanneer zij stellen dat onderdelen van het wetsvoorstel op gespannen voet
staan met de liberalisering van de seksuele moraal en de zedelijkheidswetgeving.
Over de consequenties die daaraan moeten worden verbonden, lopen de meningen
weliswaar uiteen, maar dat maakt de observatie op zichzelf niet minder juist.
Mag ik een, wellicht gebrekkige, vergelijking gebruiken? Wie automobilisten
volledige vrijheid geeft in het bepalen van hun rijgedrag en hun snelheid,
mag niet verwachten dat zij bij een witte streep op de weg een "full stop"
kunnen maken. Daar zullen gegarandeerd brokken gaan vallen of, erger nog,
slachtoffers.
 
 In de memorie van toelichting wordt gesproken over de verhouding tussen
begunstigende en originaire delicten. Kinderporno is een begunstigend delict
ten opzichte van het delict seksueel misbruik van kinderen. Mag ik die begrippen
eens doortrekken? Zou de grote tolerantie voor seksuele vrijheid op de "geaccepteerde"
terreinen binnen de grens waar ik het eerder over had, niet originair zijn
ten opzichte van seksueel misbruik, onder anderen van kinderen? Met andere
woorden: moeten wij bij het formuleren van beleid niet eerder inzetten en
de zaken fundamenteler en radicaal bij de wortel aanpakken? In dit licht bezien,
moge het duidelijk zijn dat bijvoorbeeld het schrappen van het bordeelverbod
beslist een stap in de verkeerde richting zou zijn en een verkeerd signaal
ten aanzien van de maatschappelijke appreciatie van de seksindustrie, zoals
dat met een afschuwelijk woord wordt genoemd. Om een beeld van de Amerikaanse
schrijver Frank Peretti te gebruiken: moeten wij niet alle inspanningen richten
op het vangen van de mol in plaats van ons te beperken tot het slechten van
de molshopen? Doen wij dat niet, dan blijven wij ondanks het meer en meer
in de taboesfeer geraken van de grensoverschrijdende gedragingen zonder enige
twijfel dweilen met de kraan open. Ik meen stellig dat dat zo is. Zie alleen
maar hoe moeilijk het al is, alles wat met kinderporno te maken heeft ook
daadwerkelijk strafbaar te stellen. Om maar een voorbeeld te noemen: is een
06-lijn waarin kinderen figureren of, wat ook schijnt voor te komen, volwassen
vrouwen als kinderen figureren, al dan niet te vatten onder artikel 240b van
het Wetboek van Strafrecht? Ik krijg graag een reactie van de minister van
Justitie op deze beschouwing over wat ik maar de cultuur-filosofische context
van het wetsvoorstel noem.
 
 Intussen mag het duidelijk zijn dat naar mijn vaste overtuiging de mate
waarin het onderhavige wetsvoorstel het gewenste effect zal hebben en aan
zijn primaire doel, de bescherming van jeugdige potentiële slachtoffers
van zedendelicten, zal beantwoorden, in hoge mate afhankelijk is van de vraag
of wij de problemen op z'n diepst peilen en die culturele context nadrukkelijker
dan toe nu toe in rekening willen brengen.
 
 Dat brengt mij bij het wetsvoorstel zelve. Het is inmiddels maar al te
duidelijk, dat wij ons hierbij niet in alle onschuld nog een keer kunnen omdraaien.
De vaste commissie voor Justitie in haar vorige samenstelling heeft een schokkende
presentatie voorgeschoteld gekregen van wat er op dit gebied omgaat. Ook hier
moet worden vastgesteld dat de seksuele vrijheid in haar uiterste consequenties,
misschien moet ik zeggen in haar uitwassen, bepaald niet zo onschuldig blijkt
te zijn als wel is gedacht. Integendeel. Er kan sprake zijn van zeer ernstige
misdrijven waarvan de zwakkere partij in veel gevallen bijna
vanzelfsprekend slachtoffer is. Rechtszaken die verband houden met kinderporno,
worden met grote regelmaat gehouden. Gisteren nog werd in Maastricht opnieuw
een forse straf geëist in een zaak die de afgelopen tien jaar speelde
in Rotterdam en Limburg, zoals wij hebben kunnen vernemen. Ook de beantwoording
van de minister op het verslag van de commissie bevat hierover veel gegevens.
Ik wil overigens opgemerkt hebben dat de eerste 4 pagina's van de nota naar
aanleiding van het verslag mijns inziens in de memorie van toelichting hadden
thuisgehoord. Ik complimenteer deze minister met het feit dat zij het wetsvoorstel
langs deze weg van een deugdelijker motivering heeft voorzien.
 
 De omvang van het verschijnsel kinderpornografie zal wel nooit tot in
alle details duidelijk worden. Het staat wel vast dat een adequate reactie
geboden is. Als daarvoor wettelijke belemmeringen moeten worden weggehaald,
dan moet dat, zo dat redelijkerwijs mogelijk is, gewoon gebeuren. De verhoging
van de strafmaat en de aanpassing van de delictsomschrijving hebben dan ook
mijn volle instemming.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het doet wat merkwaardig aan dat er bij sommigen,
waaronder ook fracties in dit huis, zelfs in relatie tot dit ernstige delict
zo'n vrees bestaat dat de overheid zich hier op het pad van de zedenmeesterij
gaat begeven. Deze vrees is in mijn ogen volstrekt misplaatst. Er zijn de
laatste jaren nogal wat debatten geweest over de relatie tussen de verschillende
grondrechten en de grondrechten van verschillende groepen in verhouding tot
elkaar. Hoewel interpretatieverschillen mogelijk zijn, is er een grote mate
van overeenstemming over de grondgedachte dat de vrijheid van de een grofweg
in ieder geval zijn begrenzing vindt daar waar de (grond)rechten en vrijheden
van de ander worden aangetast.
 
 Dat is bij kinderporno al heel snel aan de orde. Strafbaarstelling van
het in voorraad houden van kinderporno strekt ertoe, kinderen tegen misbruik
te beschermen. Daar gaat het om. Als voor een adequate bescherming een vrij
ruime delictsomschrijving noodzakelijk is, zal dat in beginsel moeten worden
geaccepteerd. De beduchtheid, die ik ook bij enkele fracties bespeurd heb,
voor criminalisering van op zichzelf acceptabele handelingen is, als dat al
aan de orde zou zijn, daaraan ondergeschikt.
 
 Overigens wil ik er toch nog eens op wijzen dat de Staat nimmer waarden
neutraal, zo men wil zedelijk neutraal opereert. Wij zijn hier immers voortdurend
doende normen en waarden in wetgeving neer te leggen. Wie geen zeden wil meesteren,
zal tegen dit wetsvoorstel moeten stemmen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Als wij bezien hoe het huidige artikel in de praktijk
werkt, dan moeten we tot de conclusie komen dat de huidige delictsomschrijving
op dit punt in de praktijk ook geen aanleiding geeft tot problemen. De grens
tussen seksueel geladen afbeeldingen en afbeeldingen die dat niet zijn, is
vaag en dat moeten we ook als feit nemen. Liever heb ik echter dat dientengevolge
de ruimte voor zogeheten kunstzinnige uitingen wat wordt ingeperkt dan dat
de bescherming van kinderen en jeugdigen lijdt onder een te krappe omschrijving.
Wat het zwaarst is, moet het zwaarst wegen. De amendementen die betrekking
hebben op de wettelijk vast te leggen exceptie gaan mijns inziens voorbij
aan deze natuurkundige wet en zullen door mijn fractie dan ook niet gesteund
worden.
 
 Er ligt nog een specifiek knelpunt bij uitingen van kinderporno waarbij
niet duidelijk is of er een natuurlijk persoon onder geleden heeft, bij betrokken
is geweest, bijvoorbeeld getructe films of zelfs misschien wel – gewelddadige –
tekenfilms. Er is recent sprake van een dergelijke rage uit Japan. Ik zou
hier de lijn willen hanteren dat het enkele feit dat er wellicht geen natuurlijk
persoon als slachtoffer valt aan te wijzen, niet moet betekenen dat dit dan
maar moet worden geaccepteerd. Ik ontvang hierop graag een reactie van de
minister. Ik verwijs in dit verband ook nog naar aantekening 7 Noyon-Langemeijer
bij dit artikel. Hierin wordt gesteld dat trucage en dergelijke de strafbaarheid
niet bij voorbaat wegnemen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wil nog enkele punten aansnijden. Het bijkomende
oogmerk wordt uit artikel 240b geschrapt, zodat er nu slechts staat: "...invoert,
uitvoert of in voorraad heeft". Dit is een goede zaak. Ik vraag mij nog wel
af of deze bepaling voldoende duidelijk stelt dat ook het privébezit,
bijvoorbeeld van slechts één exemplaar, strafbaar is. Anderen
hebben hier ook over gesproken. Ik verwijs ook naar de opmerkingen van de
Raad van State bij de oorspronkelijke toelichting op dit punt. Ik zeg dit
te meer, nu de minister in haar beantwoording stelt dat "in voorraad houden",
ook nu de andere elementen zijn geschrapt, nog altijd een zekere externe lading
heeft. Ontstaat dan toch niet een zeker onderscheid met privébezit,
met het risico dat de rechter oordeelt dat dit buiten de strafbaarstelling
valt? Ziet de minister een verschil tussen "in voorraad hebben voor eigen
gebruik" en "in bezit hebben", mede tegen de achtergrond van de kennelijk
bestaande uitgebreide ruilnetwerken? De heer Dittrich heeft hier zojuist ook
vragen over gesteld, met het oogmerk het verschil wat duidelijker voor ogen
te krijgen. Ik sluit mij hier graag bij aan.
 
 Is er, met andere woorden, geen aanleiding te komen tot een eenvoudiger,
helderder redactie die simpelweg het bezit strafbaar stelt? Graag ontvang
ik hierop een reactie van de minister.
 
 Voorzitter! Ik kom dan bij de relatie met de artikelen 242 t/m 249 Wetboek
van Strafrecht, de zedelijkheidsparagraaf. Ik heb in de schriftelijke voorbereiding
gewezen op de curiositeit dat het na de onderhavige wetswijziging mogelijk
blijkt kinderporno zwaar te bestraffen, terwijl het onderliggende delict,
wegens het ontbreken van een klacht, wellicht straffeloos blijft. Het wordt
tijd dat we helder zijn op dit punt. De introductie van een klachtdelict in
die paragraaf is niet bedoeld om uitbuiting of exploitatie van kinderen mogelijk
te maken, maar om seksueel verkeer zonder dwang tussen bijvoorbeeld leeftijdgenoten
niet te zwaar te vallen, omdat in dat geval de vrees zou bestaan dat de overheid
zich dan op een terrein begeeft dat het hare niet is. We hoeven hier niet
opnieuw uiteen te zetten hoe mijn fractie indertijd over die wijziging heeft
gedacht. Deze wijziging moet niet als gevolg hebben dat er sprake is van een
geringere bescherming van kinderen. Dit nu lijkt wel aan de orde.
 
 Voorzitter! Tot slot. Ik heb overwogen op dit punt met een motie te komen,
maar het lijkt mij bij nader inzien beter deze zaak op een ander moment te
bespreken, namelijk als we met de regering van gedachten wisselen
over haar standpunt ter zake van het rapport van het Verwey-Jonker Instituut
"Effecten en doelbereiking van de nieuwe zedelijkheidswetgeving".
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank u voor de coulance die u vorige week betoonde
aan de leden van deze Kamer.
 
 De behandeling van wetsvoorstellen over de zedelijkheidswetgeving heeft
veel, zo niet alles, te maken met ons denken over macht, machteloosheid, gelijkwaardigheid,
seksualiteit en morele opvatting. Zeker de volksvertegenwoordiging mag daarbij
artikel 11 van de Grondwet – de integriteit van het menselijk lichaam –
niet uit het oog verliezen. De laatste vijftien à twintig jaar heeft
de bestrijding van seksueel geweld terecht veel aandacht gekregen dankzij
slachtoffers, hulpverleners, politiemensen en politici. Vandaag staat wederom
de bescherming van het kind centraal en daar is ook aanleiding toe. Mede dankzij
het bespreekbaar worden van onderwerpen als incest komen ook feiten boven
water. Iedere keer als details in de media verschijnen merk je – ook
bij jezelf – de afschuw die de feiten oproepen. Een verhoging van de
strafmaat moet naar de mening van de VVD gezien worden als een wettelijke
vertaling van wat in de samenleving wordt gevoeld. De wetgever behoort echter
niet alleen te toetsen aan algemeen gevoelen. Zoals gezegd hebben wij rekening
te houden met de Grondwet, maar daarnaast ook met de uitvoerbaarheid van regelgeving.
In het geval van zedelijkheidswetgeving wil de VVD de overheid niet zien als
zedenpreker, maar als beschermheer en beschermvrouwe van degene die bescherming
behoeft.
 
 Dit gezegd zijnde, zou de conclusie getrokken kunnen worden dat de VVD-fractie
volmondig "ja" zegt tegen het onderhavige wetsvoorstel. Dat kunnen wij echter
pas doen nadat wij vandaag in dit debat nog eens zorgvuldig hebben nagegaan
of wij ook werkelijk vastleggen wat wij willen regelen. De schriftelijke voorbereiding
heeft ertoe geleid dat de minister afstand neemt van het standpunt dat is
verwoord in de memorie van toelichting dat het "zinnenprikkelende karakter"
van kinderporno aanleiding kan zijn tot vervolging. Dit betekent dat de minister,
naar wij aannemen, niet voelt voor zedenprekerij. Met de minister wil de VVD-fractie
effectieve bestrijding van gewraakte kinderporno. Verhoging van de strafmaat
zegt daar echter niet alles over. Vandaar dat ik een aantal specifieke vragen
aan de minister voorleg.
 
 Over de omvang en ernst doen verschillende verhalen de ronde. Ook dat
is vanochtend al aan de orde geweest. Bovenaan bladzijde 2 van de nota naar
aanleiding van het verslag gaat de minister in op de passage uit de memorie
van toelichting waarin wordt gesteld dat het verschijnsel kinderporno in omvang
en ernst "aanzienlijk" is. De huidige minister relativeert in deze passage
de opmerkingen die haar voorganger heeft gemaakt. Op bladzijde 4 van de nota
doet zich echter een tegenstelling voor. Bovenaan de bladzijde "is men verrast
door de omvang en hardheid van het beeldmateriaal", terwijl de minister onderaan
de bladzijde constateert dat er geen betrouwbaar vergelijkingsmateriaal bestaat.
Kan de minister daar nader op ingaan? Overigens is de VVD-fractie niet zo
vreselijk geïnteresseerd in de omvang: de verboden handelingen dienen
bestreden te worden. Daarom verraste het ons dat op bladzijde 17 "grootschalige"
ruilhandel reden voor vervolging is. Kleine of grote schaal is toch niet relevant
voor vervolging van strafbare feiten?
 
 Ronduit teleurstellend acht de fractie van de VVD de feitelijke constatering
van de minister dat er kennelijk lage prioriteit aan opsporing en vervolging
is gegeven in de afgelopen jaren. Wij vinden dat teleurstellend, omdat minister
Korthals Altes indertijd tegenover de Kamer toezegde, aan opsporing en vervolging
hoge prioriteit te geven. Hebben de procureurs-generaal in het verleden niets
gedaan met die opdracht? Hoe denkt de minister thans wel vervolg te geven
aan die nadrukkelijke wens van de Kamer?
 
 De jeugd- en zedenpolitie. De door het vorige kabinet ingezette reorganisatie
van de politie leidde ertoe dat specialismen bij de politie verdwenen. Daarmee
verdween in veel gevallen de jeugd- en zedenpolitie. Grote steden zijn gelukkig
een uitzondering gebleken dankzij volhouden van een aantal gemeenteraden.
Beide politieministers voelen niet voor heroprichting van de jeugd- en zedenpolitie.
De minister van Justitie meent dat extra inspanning van de politie niet ten
koste zal gaan van andere prioriteiten. De fractie van de VVD verneemt daarom
graag van de minister hoe zij de effectieve opsporing denkt te waarborgen.
 
 Vanmorgen is al een aantal keren gesproken over het in veel gevallen verdwijnen van de jeugd- en zedenpolitie. Ik wil erop wijzen, dat
wij niet al te romantisch over het verleden moeten doen. In het verleden is
in veel gemeenteraden door tal van belangenbehartigers en slachtoffers geklaagd
over het feit dat de politie voor de reorganisatie niet altijd even adequaat
opereerde.
 
 De Partij van de Arbeid, het CDA, de VVD, D66 en GroenLinks vroegen het
kabinet in de schriftelijke voorbereiding te definiëren wat verstaan
moet worden onder "seksueel misbruik" en "seksuele gedraging". D66 meent zelfs
dat sprake is van "een ongewenste lading" indien "seksuele gedraging" wordt
gebruikt. De minister lijkt dat ook aan te geven in de passage op bladzijde
18 van de nota, waar zij spreekt over de redelijke uitleg en objectieve maatstaven.
Voor adequate vervolging is een duidelijke normstelling noodzakelijk. Immers,
uit jurisprudentie komt naar voren dat verschillende interpretaties worden
gegeven van hetgeen de wetgever bedoelt of bedoeld zou hebben. Ik geef als
voorbeeld "zinnenprikkelend". Wil de minister in dit debat nog eens een poging
doen, de begrippen te definiëren en haar keuze nader toe te lichten?
Uit de nota naar aanleiding van het verslag kunnen wij onvoldoende opmaken
wat nu exact de bezwaren van de minister zijn tegen de formulering van de
NVSH en het COC. Wil de minister daar nog eens op ingaan? Dezelfde vraag stelt
de fractie van de VVD over het gebruik van de woorden "schadelijk voor het
kind" en "uitdagende houding". Dat een duidelijke normstelling noodzakelijk
is, vormt hierbij de achtergrond.
 
 Bij de vijfde categorie op bladzijde 10 van de nota – ik bespreek
maar een enkele categorie, mijnheer Dittrich – spreekt de minister over
"nabootsing" bij computertechnieken. Vervolging dient derhalve achterwege
te blijven. Hoe weet de minister zo zeker dat bij die nabootsing geen reëel
persoon betrokken is geweest? Hoe verhoudt zich deze redenering tot het terecht
niet accepteren van kunstwerken die strafbare handelingen ten toon spreiden?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Mevrouw Van der Stoel zegt slechts een enkele categorie te bespreken.
Zij is nu klaar met categorie 5. Ik vind dat echter jammer, want vooral over
categorie 3 kan veel verschil van mening bestaan. Mevrouw Soutendijk wees
daar ook al op. Dat is de categorie "uitdagende houding". Mevrouw Van der
Stoel vroeg de minister zojuist nog eens duidelijk te maken wat haar mening
is. Dit debat heeft ook als doel de meningen van de politieke partijen te
horen. Ik hoor zo graag eens van de VVD of zij meent dat de categorie "uitdagende
houding" nu wel of niet onder de reikwijdte van artikel 240b Wetboek van Strafrecht
moet vallen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Voorzitter! Ik moet op dit moment een uitgebreid antwoord aan de heer
Dittrich schuldig blijven. De VVD-fractie heeft hierover vragen gesteld bij
de voorbereiding van dit debat. Ik kan op dit moment zelf nog onvoldoende
precies aangeven wat ik daaronder zou moeten verstaan. Zoals de heer Dittrich
zelf terecht opmerkte, is hierbij veelal sprake van de mogelijkheid van een
zeer subjectieve beoordeling. Ik luister graag naar de bijdragen van de andere
sprekers in de Kamer en van de minister om voor de VVD-fractie meer duidelijkheid
te krijgen op dit punt.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Wij wachten de tweede termijn, als u het antwoord van de minister hebt
gehoord, met belangstelling af.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Dijksman (PvdA):
 
 Als deze derde categorie in de wet mag blijven staan, vindt u dan dat
het mogelijk moet worden dat de politie hier onderzoek naar verricht, om te
onderzoeken of er sprake is van seksueel misbruik?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Ik denk dat het handig is om aan te sluiten bij de opmerking van de heer
Dittrich en even op de tweede termijn te wachten. Ik heb zojuist open en eerlijk
uiteengezet dat ik nog volop aan het denken ben over hoe dit zou moeten. Ik
zou de discussie hierover graag nog even willen volgen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Dijksman (PvdA):
 
 Dan bewaar ik mijn vraag voor de volgende termijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Voorzitter! Een volgend punt dat verduidelijking behoeft, is het in voorraad
hebben en in bezit hebben. In welk geval gaan wij ervan uit dat het privébezit
is en derhalve niet vervolgbaar? Betekent het in voorraad hebben meer exemplaren
van een en dezelfde afbeelding, waardoor verspreiding in de rede ligt? De
Hoge Raad geeft volgens de VVD-fractie duidelijk aan wat strafbaar is: ongeacht
geslacht van het kind penetratie van het lichaam met onverschillig welk voorwerp.
Deelt de minister deze interpretatie?
 
 Het is ook niet duidelijk of het strafbare feit gewoon strafbaar blijft,
wanneer een kind toestemming geeft voor opname. Zou de minister hierop in
willen gaan? De passage onderaan bladzijde 11 maakt niet helder in welk geval
vervolging zal plaatsvinden. Zijn onschuldige naaktfoto's gerelateerd aan
de opmerkingen in de vierde alinea van bladzijde 13 van de nota naar aanleiding
van het verslag? Op bladzijde 17 staat te lezen dat de activiteiten met betrekking
tot kinderpornografie ernstiger en schadelijker zijn, naarmate het beeldmateriaal
een grotere verspreiding geniet. Dwang, geweld of seksueel misbruik is toch
niet meer of minder ernstig, al naar gelang het materiaal meer of minder verspreiding
kent, zo vraagt de VVD-fractie. Het enkele feit dat geweld werd gebruikt,
bijvoorbeeld, is toch reden voor vervolging?
 
 Seksueel misbruik van kinderen is verboden. Hangt exploitatie (bladzijde
19) af van vervaardiging of verspreiding? Kan een enkele foto geen exploitatie
opleveren? Een jeugdige die beeldmateriaal in eigen bezit heeft, waarbij hij
of zij zelf met instemming betrokken is geweest, zal niet vervolgd worden.
Maar hoe weten wij dan of er geen strafbare feiten zijn gepleegd bij de totstandkoming
ervan? Kunnen wij er gevoeglijk van uitgaan dat de jongere met de zelfontspanner
in de weer is geweest?
 
 De minister maakt bij vervolging een uitzondering voor afbeeldingen, waaraan
een kunstzinnig, wetenschappelijk, therapeutisch of educatief doel ten grondslag
ligt. De VVD heeft daar ook om gevraagd in de schriftelijke voorbereiding.
De vraag doet zich voor of voor deze doelen niet ook de toestemming van betrokkene
nodig is. Gaarne hoor ik hierop een reactie van de minister.
 
 Voorzitter! Het is niet ongebruikelijk om bij vaststelling van wetgeving
te vragen om een evaluatie, zoals vanmorgen ook door enkele
voorgangers is gedaan. De VVD-fractie zou deze vragen liever laten rusten,
totdat wij het rapport bespreken van het Hilda Verwey-Jonker Instituut, zodat
wij ze in een wat breder kader kunnen plaatsen. In dat rapport worden ook
een paar opmerkingen gemaakt over algehele evaluatie van redelijkheidswetgeving,
omdat wetgeving hap-snap plaatsvindt.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Maar lopen wij dan niet het gevaar dat de evaluatie van de nieuwe wet
heel erg snel komt, zonder dat er in de praktijk al mee gewerkt is? Ik kan
mij voorstellen dat wij politie en justitie toch een aantal jaren met de nieuwe
wet moeten laten werken om te weten te komen hoe bijvoorbeeld de rechters
de wettekst en wat er vandaag allemaal gezegd wordt, interpreteren. De evaluatie
van dat andere rapport zou misschien nog dit jaar kunnen plaatsvinden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Er dreigt een misverstand te ontstaan. Er wordt in het rapport gevraagd
om een evaluatie over een zeer korte periode, krap twee jaar. Maar daarnaast
wordt er gevraagd, het totaal van de zedelijkheidswetgeving eens tegen het
licht te houden om na te gaan of het nog wel een samenhangend geheel is, omdat
de wet in de loop der jaren een aantal keren is gewijzigd. Welnu, dat zou
ervoor pleiten om er inderdaad even mee te wachten, maar het vergt wel een
discussie van de Kamer om het kabinet te verzoeken, de totale zedelijkheidswetgeving
eens tegen het licht te houden. En dan is het de vraag of de Kamer overeenstemming
kan bereiken over de termijnen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het buitenland is er als de kippen bij om met
de verwijtende vinger naar Nederland te wijzen als men in eigen land vraagstukken
ontkent en/of niet weet aan te pakken. Drugscriminaliteit en euthanasie, ik
noem maar enkele voorbeelden. Nog onlangs wist een Amerikaan cijfers over
criminaliteit in Nederland te voorschijn te toveren die in de verste verte
niet de werkelijkheid benaderen. Het komt ons voor als verstandig en noodzakelijk,
vooralsnog onbewezen verhalen over Nederland als hèt produktiecentrum
krachtig tegen te spreken.
 
 Mijnheer de voorzitter! De VVD-fractie is zich ervan bewust, veel vragen
gesteld te hebben in deze eerste termijn. De schriftelijke voorbereiding bracht
niet de duidelijkheid waarop wij hadden gehoopt. Wij gaan ervan uit dat die
duidelijkheid nu mondeling wordt geboden. De VVD-fractie staat zonder twijfel
achter het kabinet als het gaat om de bescherming van het kind. Deze noodzakelijke
bescherming mag volgens ons geen papieren tijger zijn, noch mag ze inzet van
politie en justitie veroorzaken die niet tot de bedoelde resultaten leiden.
Duidelijke wetgeving biedt kinderen de veiligheid en bescherming die zij behoeven.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Dijksman (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik maak van de gelegenheid gebruik om de minister
te feliciteren, want ik heb begrepen dat zij vandaag jarig is. Hartelijk gefeliciteerd!
 
 De PvdA-fractie is blij met de voorgestelde wetswijziging inzake kinderporno.
Voor mijn fractie staat bij de bestrijding van kinderpornografie het belang
van het kind op de allereerste plaats. Een groot aantal kinderen en jongeren
zijn slachtoffer geworden van seksueel misbruik. Vele van hen ondervinden
daarvan levenslange psychische schade. De wijziging van dit artikel maakt
een effectieve bestrijding van kinderpornografie en het daarmee samenhangende
seksuele misbruik van kinderen mogelijk.
 
 In mijn bijdrage wil ik allereerst ingaan op de aard en omvang van kinderporno
en de aanpak daarvan in Nederland. Daarna zal ik inhoudelijk op een aantal
onderdelen van de nota naar aanleiding van het verslag ingaan. De centrale
vraag is, in hoeverre het voorliggende wetsvoorstel aansluit bij het voorkomen
en bestrijden van kinderporno in de praktijk. Ten slotte pleit ik voor een
uniform registratiesysteem en een landelijk coördinatiepunt met betrekking
tot kinderporno.
 
 Mijnheer de voorzitter! Er zijn geen landelijke cijfers over de aard en
omvang van de kinderporno. Volgens informatie van de Centrale recherche-informatiedienst
hebben wij te maken met een wereldwijde criminele organisatie, die zich bezighoudt
met het seksueel uitbuiten en exploiteren van kinderen uit vooral Zuid-Amerika
en de Filippijnen. In Europa zijn dergelijke organisaties bekend in Engeland,
België, Duitsland, Zwitserland, Italië en Spanje. Recentelijk kunnen
wij daar ook Polen en Oost-Duitsland aan toevoegen. De zaken die zich aandienen
en die worden vervolgd, kunnen het topje van de ijsberg zijn. Wij weten het
niet.
 
 Binnen een aantal regionale politiekorpsen wordt projectmatig aandacht
besteed aan het opsporen en vervolgen van kinderporno. Jammer genoeg zijn
veel afdelingen jeugd- en zedenzaken – het is vanmorgen al vaker gezegd –
als gevolg van de reorganisatie van de politie ontmanteld. Veel deskundigheid
op het gebied van zedenzaken is daardoor weggevloeid. Dat is des te meer jammer,
omdat gebleken is dat zonder geconcentreerde inzet van de zedenpolitie niet
meer dan ongeveer vijf zaken per jaar per regionaal korps worden gesignaleerd.
 
 In de regionale korpsen die wel specifieke aandacht besteden aan kinderporno,
zien wij een stijging van het aantal zaken. Als gevolg van de speciale projecten
zijn er bijvoorbeeld in het regiokorps Amsterdam/Amstelland vanaf oktober
vorig jaar 30 kinderpornomisdrijven gedetecteerd en is een verhoging van het
aantal kinderpornodelicten te constateren. Recent heeft ook het HIK-team –
en HIK staat voor: handel in kinderen – van de regiopolitie Rotterdam/Rijnmond
een eindrapportage uitgebracht over jongens tussen de 14 en 18 jaar, die tegen
hun wil te werk werden gesteld in bordelen en privéhuizen. Van deze
jongens zijn pornografische video-opnamen gemaakt, die vervolgens werden gebruikt
als chantagemiddel om ze aan het werk te houden. Uit de Amsterdamse rapportage
blijkt dat foto's en videobanden tevens worden gebruikt als pressie om de
relatie in stand te houden of als introductie voor jongens die nog "groen"
zijn. Vanuit politiële kring is sterk aangedrongen op de voorgestelde
wetswijziging. Een belangrijke reden is dat het huidige wetsartikel te weinig
mogelijkheden biedt voor adequaat onderzoek naar kinderporno. De verdachte
kan onder het regime van de huidige regelgeving niet in voorlopige hechtenis
worden genomen en dient na zes uur in vrijheid te worden gesteld. Daarnaast
is effectief strafrechtelijk optreden niet mogelijk, omdat
daartoe de op voorlopige hechtenis gebaseerde opsporingsbevoegdheden ontbreken,
terwijl die juist gezien de moeilijke bewijslast onontbeerlijk zijn in het
opsporen en vervolgen van de daders van deze delicten. De voorgestelde strafverzwaring
is dan ook een eerste voorwaarde om tegemoet te komen aan het ontbreken van
bevoegdheden om kinderporno aan te pakken en passend bij de ernst van het
delict.
 
 Mede op mijn initiatief is de plenaire behandeling van het wetsvoorstel
kinderporno verschoven naar vandaag. Een belangrijke reden voor mij was een
door de PvdA georganiseerde bijeenkomst, die vorige week woensdag plaatsvond
met vertegenwoordigers van onder andere de afdelingen jeugd- en zedenzaken
van de politie van de grote vier steden, het NISSO, de NVSH, de afdeling seksuologie
van het AMC, Child Right Worldwide en een aantal anderen die op grond van
hun persoonlijke ervaringen met kinderporno aanwezig waren. De grote vraag
gedurende deze bijeenkomst was: wat is kinderporno? Voor de een was een foto
met een afbeelding van een naakt kind geen pornografie en dus onschuldig,
terwijl anderen een sterk accent legden op de omstandigheden waaronder deze
foto tot stand was gekomen. Voor de laatste groep was het derhalve van belang
dat de politie onderzoek moet kunnen verrichten. Het enkel in bezit hebben
van beeldmateriaal was voor de een privébezit en dus niet strafbaar
en voor de ander gereed materiaal om gekopieerd en verspreid te worden en
daarom strafbaar.
 
 Seksueel misbruik van kinderen is absoluut ontoelaatbaar, evenals de afbeeldingen
die daarvan worden gemaakt. Daarover is iedereen het eens. Tussen een onschuldig
vakantiekiekje van een naakt kind en seksueel misbruik zit echter een groot
grijs gebied, waar veel onduidelijkheid over bestaat. Wanneer is iets porno
en wanneer niet? De minister heeft in de nota naar aanleiding van het verslag
vijf categorieën aangeduid, waarbij sprake is van strafbare pornografie.
Wij willen benadrukken dat het ook van belang is om te kunnen onderzoeken
en beoordelen op welke wijze de foto tot stand is gekomen. Ik ben het dan
ook eens met de uitspraak van de minister in de nota naar aanleiding van het
verslag, dat ook een enkele foto of videoband met een seksuele gedraging moet
kunnen leiden tot een opsporingsonderzoek. Van belang daarbij is dat de omstandigheden
waaronder de foto of video is gemaakt, aan het licht komen. Uit het onderzoek
van de politie moet bijvoorbeeld blijken of de jongere geld is aangeboden,
of er sprake was van overwicht of dat het beeldmateriaal onder dwang werd
gemaakt. Kan de minister voor alle duidelijkheid nog eens aangeven wat voor
haar als kinderporno moet worden aangemerkt en wat niet? Waar ligt de grens
bij vervolging en opsporing?
 
 Over de afbeeldingen van seksuele handelingen als bedoeld in de artikelen
242 t/m 249 bestaat weinig verschil van mening; ik denk zelfs geen verschil
van mening. Dit valt onder de strafbare kinderpornografie. Beperking van de
strafbare kinderpornografie tot deze categorie is beslist te beperkt. Een
discussie over de vraag of je moet spreken van seksuele gedraging of handeling
lijkt mij niet zinvol. Ook Van Dale geeft geen uitsluitsel over het verschil
tussen handelingen en gedragingen. De handelingen als bedoeld in de artikelen
242 t/m 249 betreffen expliciet handelingen met anderen. Van seksueel misbruik
kan echter ook zeer wel sprake zijn, wanneer het kind seksuele handelingen
met zichzelf moet plegen. Of dit nu een handeling of gedraging moet worden
genoemd, is om het even.
 
 Wel willen wij dat de volstrekt onschuldige foto's geen voorwerp worden
van strafrechtelijke vervolging. Vooruitlopend op het antwoord van de minister
op de vraag wat onder kinderpornografie moet worden verstaan, hebben D66 en
de PvdA gemeend een amendement te moeten indienen in verband met de term "seksuele
gedraging". Door toevoeging van het woord "klaarblijkelijk" vóór
de woorden "seksuele gedraging" in het wetsartikel kan voorkomen worden dat
elke uitdagende houding of elke afbeelding van een ontbloot kind onder de
reikwijdte van de wet komt te vallen. Ik denk dat de uitleg die mijn collega
Dittrich te dien aanzien heeft gegeven, afdoende is.
 
 Mijnheer de voorzitter! Een andere belangrijke wijziging in het wetsvoorstel
is dat het in voorraad hebben van twee of meer pornografische foto's of videobanden
van dezelfde opname betekent, dat je je schuldig maakt aan handel in of verspreiding
van kinderpornografie. Kan de minister naar aanleiding hiervan eens reageren
op het volgende voorbeeld?
 
 De politie treft, na een anonieme tip, in een woning, waar zij op verzoek
naar binnen mocht, ongeveer 200 kinderpornobanden aan. Alle banden waren unieke
exemplaren. In de nabijheid van de planken met videobanden stond een camera
en apparatuur, kennelijk bedoeld om banden te kopiëren. De man wiens
woning werd bezocht, verklaarde desgevraagd dat het hier een privécollectie
betrof. Kan de politie, ingevolge het nieuwe kinderporno-artikel 240b, deze
banden in beslag nemen op grond van het in voorraad hebben?
 
 Als deze banden in dit voorbeeld niet in beslag kunnen worden genomen,
hoe reageert de minister dan op de kritiek vanuit politiële kring dat
er een grote ruilhandel bestaat in met name amateurbanden, waarvan er een
aantal opduikt in het commerciële circuit? Kinderpornografische videobanden
en foto's worden op deze wijze nationaal en internationaal verspreid. Wat
denkt de minister hieraan te doen?
 
 Mijnheer de voorzitter! Voor het in voorraad hebben van kinderpornografie
in verband met een kennelijk wetenschappelijk, educatief of therapeutisch
doel willen D66 en PvdA door middel van een tweede amendement in de wet een
uitzondering maken. Wij vinden het belangrijk dat deze uitzonderingen genoemd
worden, om te voorkomen dat pornografisch materiaal onterecht in beslag wordt
genomen. Immers, zelfs indien er sprake is van afbeeldingen van misbruik,
hebben deze foto's of videobanden een betekenis in het kader van educatie.
Het is al eerder genoemd: je kunt bijvoorbeeld denken aan het opleiden van
zedenpolitierechercheurs, aan het doen van wetenschappelijk onderzoek en aan
therapie. Die therapie is met name belangrijk, als het gaat om het voorkomen
van recidive.
 
 Als ik de nota naar aanleiding van het verslag goed gelezen heb, mijnheer
de voorzitter, dan constateer ik dat het mogelijk is, dat ook het in bezit
hebben van een enkele videoband of foto met pornografische afbeelding kan
leiden tot een onderzoek. Als er vervolgens sprake is van
een strafbare seksuele gedraging, waarbij het een jongere betreft tussen de
12 en 16 jaar, die echter toestemming heeft gegeven, terwijl er ook geen klacht
is ingediend, wordt dan tegen de eigenaar toch nog strafvervolging ingezet?
Dat kan mijns inziens niet de bedoeling zijn. Wel meen ik dat deze band op
grond van artikel 240b aan het verkeer kan worden onttrokken, op grond van
het helingsartikel, in verband met de exploitatie ervan. Ik zou de minister
willen vragen of zij deze interpretatie deelt.
 
 Mijnheer de voorzitter! Om inzicht te krijgen in de aard en omvang van
kinderpornografie is het van groot belang dat er een landelijk informatie
coördinatiepunt kinderporno wordt opgericht, verbonden aan de Centrale
recherche-informatiedienst. Dit meldpunt zou een belangrijke bijdrage kunnen
leveren aan de effectievere bestrijding van kinderporno. Als u op dit moment
bijvoorbeeld aan de CRI vraagt hoeveel auto's er op 24 september 1994 in Nederland
gestolen zijn, dan krijgt u daarop een pasklaar antwoord. Daarbij kunt u vragen
naar het merk, de kleur, het chassisnummer en ook nog naar de wijze waarop
de auto is ontvreemd. Voor kinderporno geldt dit alles niet. Sterker nog,
alleen het zwaarste delict wordt in de desbetreffende regio geregistreerd.
Je kunt dus wel terugvinden hoe vaak seksueel misbruik van kinderen heeft
plaatsgevonden, maar niet hoe vaak er daarbij sprake was van kinderporno.
 
 In het kader van het onderzoek naar kinderporno en de vele onbekende kinderen
die daarin voorkomen, zouden bijvoorbeeld een dadervergelijking en een vergelijking
van de beschrijving van woningen waar kinderporno wordt vervaardigd, een belangrijke
aanwijzing kunnen zijn, die leidt tot verder onderzoek naar misbruik van kinderen.
In veel regio's is een HKD-systeem voorhanden. Een eenduidige registratie
van kinderporno, waardoor interregionale verbanden kunnen worden gelegd, is
hard nodig. Is de minister bereid daarvoor te pleiten? En, zo ja, wat kan
zij hieraan doen?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Voorzitter! Graag zou ik mevrouw Dijksman hierover het volgende willen
vragen. Zij pleit voor een landelijke registratie: hoe verhoudt zich dat tot
bijvoorbeeld de privacy van kinderen die op de afbeeldingen staan? Ook hoorde
ik haar spreken over het registreren van huizen waar dat soort materiaal gemaakt
wordt. Kan zij uitleggen, hoe ik dat moet zien?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Dijksman (PvdA):
 
 Op dit moment houdt de CRI geen registratie bij van kinderporno. Dat is
ook niet de bedoeling want wij gaan geen centraal informatiepunt inrichten.
De informatie wordt opgeslagen in de regionale korpsen zelf, aan de hand van
meldingsformulieren en het verzamelen van gegevens van een aantal strafzaken.
Maar de CRI kan op dit moment geen overzicht geven. Het is dus belangrijk
dat de CRI als contactpersoon gaat dienen voor binnen- en buitenland, voor
de regio's en voor de minister om een overzicht te geven van wat er speelt
op het gebied van kinderporno. Eigenlijk wil ik graag dat de registratie die
zich nu al in de regio's afspeelt, voor het gehele terrein op een zelfde manier
zal plaatsvinden zodat er een goede uitwisseling van gegevens kan plaatsvinden.
Wij kunnen dan een overzicht krijgen op landelijk niveau.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Maar bestaat dan niet het gevaar dat op een gegeven moment geregistreerd
zal worden welke personen uit een bepaalde groep bijvoorbeeld voor huiszoeking
in aanmerking zouden kunnen komen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Dijksman (PvdA):
 
 Daar zul je toestemming voor moeten hebben van een officier van justitie.
Als voorbeeld noem ik een zaak die zich in Maastricht afspeelt waarbij verbanden
zijn naar Rotterdam. Wanneer nu in Rotterdam een band wordt aangetroffen en
men kan in andere regio's, naar aanleiding van de verklaringen die zijn opgenomen,
een beschrijving van een woning zien, dan kan men aan de hand van die beschrijving
in Maastricht terechtkomen waar ook een beschrijving van die woning aanwezig
is. Dat is heel belangrijk en op die manier kun je het onderzoek verder vormgeven.
 
 Tot slot, voorzitter, wil ik stellen dat de fractie van de PvdA zedenmeesterij
verfoeit. Seksuele vrijheid is de mogelijkheid, zelf te bepalen wat iemand
op seksueel gebied wenst of afwijst. Geen vrijheid is echter onbeperkt denkbaar.
De grens van de vrijheid ligt daar waar het gebruik ervan de rechten van andere
personen aantast. Zeker de overheid dient zich uitermate terughoudend op te
stellen als het gaat om de seksuele identiteit, handelingen en gedragingen
van burgers. Augusti nus heeft eens gezegd: "De wet van de
vrijheid is de wet van de liefde. Heb lief en doe wat u wilt." Die woorden
zijn even oud als mooi.
 
 In de geest van die woorden doordenkend, kan men zich voorstellen dat
sommigen aarzelen bij het voorliggende wetsvoorstel. Ook mijn fractie heeft
vragen en kanttekeningen. Ik heb ze zoëven genoemd. De intentie van het
wetsvoorstel wordt echter door de PvdA ondersteund. Niet met de ambitie om
als zedenmeester op te treden maar wel omdat de samenleving de kans moet worden
geboden, haar kinderen te beschermen. Een vertrouwensarts heeft kinderpornografie
eens de ultieme vorm van kindermisbruik genoemd. Kinderen die het slachtoffer
worden van die gruwelen, vertonen vergelijkbare symptomen als mensen die in
concentratiekampen hebben gezeten, aldus deze vertrouwensarts.
 
 Gezien deze onvoorstelbare schade die aan kinderen wordt aangedaan, is
het naar onze mening juist dat de overheid meer mogelijkheden krijgt, onderzoek
te doen. Dat voor jongeren van 12 tot 16 jaar in het verband van kinderpornografie,
vergeleken met de andere wetsartikelen met betrekking tot de zedelijkheidswetgeving,
een scherpere regelgeving zal moeten gelden, lijkt ons terecht. Het is denkbaar
dat door de voorgestelde wetswijziging sommige burgers ten onrechte onder
verdenking zullen komen te staan. Ik erken voluit dat die situatie uitermate
belastend is. Het kwaad dat zonder de voorgestelde wetswijziging kan blijven
voortwoekeren, is echter nog groter. Kinderpornografie verminkt kinderen.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Een Franse filosoof heeft ooit gezegd, dat het kind de vader
of de moeder is van de volwassene. Met andere woorden, alle wijsheden die
de volwassenen pretenderen in een latere fase ontwikkeld te hebben, dateren
al van het begin van hun leven. Bescheidenheid bij volwassenen is hier dus
zijn plaats.
 
 Daarbij is het natuurlijk duidelijk dat deze zelfde filosoof impliciet
aangeeft, dat vele trauma's die later tot uiting komen, ook dateren uit de
beginfase van het leven van elk mens en dus ook uit de fase van het kind zijn.
In die zin is het helemaal niet bescheiden, maar juist goed, als de volwassene
het op een gegeven moment opneemt voor het kind. Wat dat betreft heeft de
minister de doelstelling in dit wetsvoorstel helder geformuleerd. Mijn fractie
steunt de minister dan ook in haar voorstel tot wijziging van artikel 240b.
Alleen moet worden opgemerkt, dat de minister en zeker de Kamer door een dergelijke
aanscherping zonder eigenlijke verzwaring van de straf en zonder gebruikmaking
van sterkere dwangmiddelen verplicht zijn te bezien in hoeverre deze wijziging
niet tot misinterpretaties kan leiden. Ook de burger heeft recht op bescherming
als het gaat om verzwaring van de straf. Elke burger wordt geacht de wet te
kennen en daardoor zijn Kamer en kabinet verplicht te zorgen voor een heldere
en uniforme wetgeving. De werkgroep kinderpornografie heeft daar ook om gevraagd.
De vraag is natuurlijk of de minister met de wijziging van dit artikel de
gewenste helderheid en duidelijkheid heeft geboden. Laten wij dat bekijken
aan de hand van een aantal elementen.
 
 Van Dale geeft als definitie van "pornografie": het weergeven van seksuele
handelingen. De minister heeft deze definitie eigenlijk terzijde gelegd. Het
COC en de NVSH hebben een andere benadering: namelijk afbeeldingen van op
basis van een aantal artikelen strafbare seksuele handelingen. De minister
vond dit eigenlijk te beperkt en heeft ook deze definitie terzijde gelegd.
Zij koos een bredere definitie, namelijk "afbeeldingen waarbij jeugdigen tot
16 jaar betrokken zijn". Zij heeft de zinnenprikkeling op de tweede plaats
gezet en met name het accent gelegd op de exploitatie van kinderen als voornaamste
motief om dit artikel aanzienlijk aan te scherpen.
 
 De minister is in dezen zeer consistent en consequent in de opbouw. Dat
neemt echter niet weg, dat daarmee grensgebieden zijn gecreëerd, zoals
zij zelf ook toegeeft in de nota naar aanleiding van het verslag. Wat moeten
wij namelijk met categorie 2 als het gaat om afbeeldingen van jeugdigen alleen?
Moeten wij al deze afbeeldingen strafbaar stellen of moeten wij bij deze categorie
pas op de plaats maken en differentiëren? Het betekent namelijk ook dat
een terughoudend vervolgingsbeleid moet worden gevoerd.
 
 Hetzelfde geldt voor de derde categorie, uitdagende houdingen van jeugdigen.
Gelukkig geeft de minister zelf toe, dat hierbij niet altijd sprake kan zijn
van strafbare afbeeldingen. Wij kennen jeugdigen – wij zijn zelf jeugdigen
geweest – en uitdaging hoort daar nu eenmaal bij, ook op dit terrein.
In die zin is een afbeelding van een uitdagende houding geen garantie voor
een strafbaar feit en dus voor vervolging. Ik hoop dat de minister daarover
straks duidelijkheid geeft.
 
 Dezelfde vraag rijst bij de computertechnieken. Tegenwoordig, zo heb ik
althans van deskundigen op het terrein van digitale technieken, virtual reality
en dergelijke begrepen, kan men zich met een speciale bril voor de ogen verbeelden
dat men op kantoor zit en kan produceren. Ik kan mij voorstellen, dat de ontwikkelingen
op dit terrein angstwekkend kunnen zijn, maar zolang het hierbij niet gaat
om kinderen van vlees en bloed, zoals de heer Dittrich zei, is een virtuele
strafbaarstelling ook niet op haar plaats. Apparaten kunnen niet worden vervolgd.
Zij worden wel bediend door mensen, maar daarbij gaat het om foto's en technieken
die geen enkele relatie hebben met jeugdigen in de werkelijkheid.
 
 Met andere woorden, wij moeten wat de wijziging van dit wetsartikel betreft,
onze terreinen goed afbakenen. Dat is nodig om zo weinig mogelijk rechtszaken
te laten ontstaan. De emoties, de gevoeligheden en de interpretaties in verband
met de onderhavige regels zijn veelvuldig, gelet ook op de verschillende reacties
die wij van diverse organisaties en burgers hebben gekregen. Ook andere fracties
hebben over deze materie berichten ontvangen. Daarom is zorgvuldigheid in
dezen zeer geboden.
 
 Voorzitter! Mijn tweede vraagstelling betreft het mogelijke verschil tussen
"in bezit hebben" en "in voorraad hebben". Kan de minister mij zeggen of het
hebben van een foto, van weliswaar verboden aard, met een negatief daarbij
wel of niet strafbaar is? Is het hebben van een aantal op zichzelf unieke
foto's dan wel afbeeldingen van bepaalde aard strafbaar? Moet in dergelijke
gevallen het OM actief tot vervolging overgaan?
 
 Voorzitter! Vervolgens kom ik toe aan opmerkingen waarmee de heer Dittrich
het eens zal zijn. Zij betreffen het in bezit hebben van afbeeldingen
van weliswaar verboden aard, maar die bewaard worden met het oogmerk om ze
te gebruiken voor de wetenschap, de educatie en de therapie. Over kunstzinnige
afbeeldingen zal ik iets zeggen bij de behandeling van mijn amendement.
 
 Ik ben het in dezen volledig eens met de benadering van de heer Dittrich,
en niet om dat hij nu bij de interruptiemicrofoon staat. Eerder was ik het
al met zijn inhoudelijk inbreng ter zake eens. Ook naar mijn mening moet de
wetenschap de ruimte houden om bedoelde zaken te kunnen onderzoeken. Wij doen
ons best met het nieuwe artikel als het ware de werkelijkheid te bestrijden.
Wij zouden echter zeer naïef zijn, als wij ons van de werkelijkheid volledig
wilden abstraheren en als wij zouden doen of die niet bestond. Het is mijns
inziens in het belang van het goed volgen van het onderhavige verschijnsel
dat de wetenschap in dezen ruimte wordt gegund.
 
 Dit geldt ook op het punt van de educatie. De heer Dittrich heeft in dit
verband het opleiden van politiemensen en leden van het OM genoemd. Ik kan
mij voorstellen dat men in deze sectoren gediend is met de mogelijkheid om
bedoelde exemplaren in bezit te hebben, juist met het oog op de gevoeligheid
van de materie.
 
 Dan denk ik nog aan de therapie. Zeker als het gaat om slachtoffers, maar
ook bij het werken met daders, kan het van groot belang zijn van bedoeld materiaal
gebruik te maken. Dat heb ik ook gehoord van deskundige hulpverleners op dit
terrein. Aan de hand van het materiaal kan men daders confronteren met hun
daden. De slachtoffers kan men ermee helpen hun pijn en leed te verwerken.
Nogmaals, ik ben zelf geen deskundige op dit terrein, maar wat ik nu zeg,
heb ik gehoord van mensen die met slachtoffers en daders werken.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Heb ik het goed begrepen, dat u het element "kunstzinnig" uit uw eigen
amendement gaat halen?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Met de term "kunstzinnig" heb ik gedoeld op onschuldige foto's à
la die van Mader, dus die van categorie 2 of 3 en die eigenlijk niet verboden
zijn. Die zouden dus wel tentoongesteld kunnen worden. Op dit punt wil ik
dus iets wijzigen. Misschien kan de heer Dittrich straks samen met mij het
bedoelde amendement formuleren.
 
 
 
 
 
 De heer Rouvoet (RPF):
 
 Voorzitter! Kan de heer Rabbae nog aangeven waarom hij niet overtuigd
is geraakt door de argumentatie die ook door de minister is gegeven? Die hield
in, dat bedoelde exceptie niet nodig is, omdat in de praktijk zal blijken
dat het in voorraad hebben van afbeeldingen voor de doeleinden die de heer
Rabbae nu noemt, niet als strafbaar aangemerkt zal worden. Kan de heer Rabbae
aangeven waarom hij het toch noodzakelijk vindt het bedoelde amendement in
te dienen?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Mijn wedervraag, mijnheer Rouvoet, is de volgende: wat is uw bezwaar om
hierover iets op te nemen in de wet?
 
 
 
 
 
 De heer Rouvoet (RPF):
 
 Voorzitter! De bezwaren tegen het opnemen van een wettelijke exceptie
zijn vanmorgen al enkele keren ter tafel gekomen. De bedoelde bepaling zou
niet nodig zijn, omdat de praktijk zal uitwijzen dat ter zake niet tot strafbaarstelling
zal worden besloten. Als je die bepaling dan toch opneemt ontstaat het gevaar
van een weglekeffect, dus het gevaar dat constructies gezocht en gevonden
zullen worden om iets te doen dat onder de wettelijke exceptie valt. Daardoor
kunnen dan juist die dingen plaatsvinden die wij hier niet wenselijk achten.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik neem aan dat wij als wetgever geen kiekeboe spelen met de burgers.
Het is mogelijk, mede op basis van de jurisprudentie, of het is niet mogelijk.
Als het mogelijk is, vind ik dat wij dat ook mogelijk moeten maken in de wet,
zodat men weet waar men aan toe is.
 
 
 
 
 
 De heer Rouvoet (RPF):
 
 Ik heb de tegenvraag van de heer Rabbae beantwoord. Zou hij mijn vraag
alsnog willen beantwoorden?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik neem aan dat ik met mijn tweede interventie een antwoord heb gegeven
op de vraag van de heer Rouvoet. Als èn de minister èn de jurisprudentie
het mogelijk maken om gebruik te maken van afbeeldingen ten behoeve van wetenschappelijke,
therapeutische en educatieve doelstellingen, vind ik het juist goed om dat
duidelijk te maken door het op te nemen in de wet.
 
 
 
 
 
 De heer Rouvoet (RPF):
 
 Daarmee neemt u willens en wetens het risico dat er constructies worden
gezocht en gevonden om gedragingen die wij niet willen onder die exceptie
te brengen. Dat stel ik vast.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Dat risico kunnen wij niet vermijden. Er is geen garantie op het vermijden
van risico's als wij het niet opnemen. Wij zijn hier bezig met wetgeving.
Het is juist goed om de wetgeving duidelijk en helder tot stand te laten komen.
Daar kies ik voor.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Dijksman (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Wat het laatste betreft, wil ik de heer Rabbae
ondersteunen. Wij hebben er ook over nagedacht. Als het om een therapeutisch
doel gaat, zou je in de richtlijnen nader kunnen aangeven dat het therapeuten
moeten zijn die ingeschreven staan bij erkende instellingen. Dan loop je in
ieder geval niet het risico dat er mensen bij zijn die zich zomaar voordoen
als therapeut. Alleen als het om een kunstzinnig doel gaat, vind ik dat wel
erg moeilijk, omdat je dat heel moeilijk kunt controleren. Daar heb je wel
het effect dat de heer Rouvoet noemt. Daarom ben ik er sterk op tegen dat
iedereen zomaar een galerie heeft met foto's. Als die foto's strafbaar zijn,
kunnen ze daar gewoon niet hangen.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik heb naar aanleiding van de vraag van de heer Dittrich gezegd dat ik
mijn amendement op dat punt heb gewijzigd, in die zin dat ik daarbij uitga
van toegestane foto's conform categorie 2 en 3.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Dijksman (PvdA):
 
 Dus u sluit u aan bij ons amendement?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ja, dat doe ik graag. Ik zit niet in de regering, maar op dit punt sluit
ik mij bij u aan.
 
 Het voorlaatste punt gaat over de jeugd- en zedenpolitie. De wet moet
ook te handhaven zijn. Dat weet deze minister nog beter dan ik. Je moet daar
dan wel een apparaat voor hebben. Wij kunnen wel een mooie wet
maken, maar als de vervolging niet kan plaatsvinden, houdt het eigenlijk wel
op of is het beperkt tot enkele punten hier en daar in het land. De reorganisatie
van de politie heeft meegebracht dat de jeugd- en zedenpolitie, zoals trouwens
ook de milieupolitie, het ondergeschoven kindje is geworden van beide politiekorpsen.
Vindt de minister dat deze wet alleen compleet kan worden als ook dat apparaat,
met name de jeugd- en zedenpolitie in alle korpsen aanwezig is? Wat zal zij
op dat terrein doen om de korpsen zover te krijgen dat zij deze constructie
mogelijk maken?
 
 
 
 
 Voorzitter: Van Erp
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Denkt de heer Rabbae dat het vervolgen van deze
strafbare feiten uitsluitend en alleen mogelijk is bij de herintroductie van
de jeugd- en zedenpolitie? Ik heb er in mijn bijdrage op gewezen dat het vóór
de reorganisatie van de politie ook niet allemaal zo fantastisch liep. Zou
het niet beter zijn om de kennis en deskundigheid van politiemensen te vergroten
in het kader van de algemene taakstelling die zij hebben in plaats van een
aparte jeugd- en zedenpolitie te herintroduceren? Vroeger werd daarvan binnen
het korps wel eens gezegd: dat is voor die watjes van de JZP. Daardoor bleven
zaken ook wel eens op de plank liggen. Misschien is er een andere oplossing
dan het herintroduceren van de JZP. Mag ik daarop de reactie van de heer Rabbae?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Het is voor mij geen geloofskwestie. Het moet categoraal en
verder eigenlijk niets. In die zin ben ik wel gevoelig voor een andere benadering,
als die maar werkt. Neem mijn zorg over wat er nu gebeurt ten aanzien van
het milieubeleid: er zijn geen mensen aangewezen voor milieudelicten. Als
je het gewoon in de groep gooit, loop je natuurlijk het risico dat daar niets
mee gebeurt. Als de verantwoordelijkheden binnen de regiopolitie zijn vastgelegd
en toegewezen, ga ik ervan uit dat deze zaak voldoende aandacht krijgt.
 
 Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Dittrich over het overgangsrecht.
Wat is de betekenis van dit wetsvoorstel voor de mensen die al voor de wijziging
produkties in bezit hadden? Komen zij in aanmerking voor vervolging?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Voorzitter! Op dit moment is er mijnerzijds niet zo heel veel toe te voegen
aan de woorden van voorgaande sprekers. Het moge duidelijk zijn dat het AOV
zich helemaal kan vinden in de beoogde wijziging.
 
 Wel zou ik een enkel woord willen wijden aan de oorzaak van de onrustbarende
groei van dit soort strafbare praktijken. Naar de mening van onze fractie
ligt de oorzaak in een wijziging in de algemene opvattingen over goed en kwaad.
De mens is zelfstandiger geworden, hetgeen op zichzelf een positief te waarderen
verschijnsel is. Tegenover dat wat men nu individualisering kan noemen, staat
helaas een niets ontziend egoïsme. Dat is een zeer negatief verschijnsel,
onzes inziens samenhangend met de verwenning van hen die zijn opgegroeid in
een welvaartsmaatschappij waarin alles kon en alles mocht. Onze fractie deelt
de zorg van hen die gealarmeerd zijn door de groei van dit soort afschuwelijke
criminaliteit, die meestal voortkomt uit of samenhangt met winstbejag en dergelijke.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Mevrouw Aiking maakt toch wel een onderscheid tussen individualisering
en egoïsme? Dat heb ik toch goed verstaan?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Zeker. Individualisering wordt door ons als positief ervaren. Verzelfstandiging
van individuen is op zichzelf een goede zaak. De mens wordt mondiger, heeft
een zelfstandig oordeel, waardoor het gevaar van het klakkeloos volgen van
de waan van de dag afneemt.
 
 Waar normvervaging is opgetreden, waar mensen daar schade van ondervinden,
dient de overheid haar regelgeving te herzien. Ik zou niet zover willen gaan
om te spreken van zedenmeesterij. Het gaat uitsluitend om de bescherming van
de zwakken in de samenleving.
 
 Een van de ijkpunten bij het eventueel herzien van wetgeving is de lichamelijke
en seksuele integriteit van het individu. Wij zijn van mening dat dit uitgangspunt
waardevol is voor individu en samenleving, maar juist daar waar men over de
schreef gaat en de seksuele integriteit aantast, past een strenge overheid.
Seksueel misbruik van kinderen is een dermate ernstige aantasting van de lichamelijke
integriteit dat opgetreden dient te worden. Bij misbruik in de kinderjaren
is de seksuele integriteit meestal voor het gehele leven aangetast. In deze
kwesties heeft de overheid als eerste de taak om de zwakkere, het kind, te
beschermen tegen volwassenen die door middel van dit machtsmisbruik de eigen
lustbeleving of de eigen portemonnee centraal stellen.
 
 Het AOV gaat, zoals gezegd, gaarne akkoord met de aanscherping van artikel
240b. De gehele keten van de produktie en consumptie van kinderpornografie
dient onderhevig te zijn aan strafbaarstelling. Het is ook een goede zaak
om de laatste in de keten van de produktie, diegene die kinderporno in zijn
bezit heeft, strafbaar te stellen, met de nuanceringen die hier al eerder
zijn genoemd. Dit betekent dat wij geen voorstander zijn van het maken van
excepties in de wetgeving, omdat dit het gevaar met zich brengt dat daarin
strafbare zaken worden ondergebracht die in wezen niet goed zijn. Dat moeten
wij zeker zien te voorkomen.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 U doet alsof het OM zo naïef is als ik weet niet wat.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Ik begrijp het niet helemaal.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik neem aan dat de officier van justitie en de politie redelijk goed weten
wie therapeut is en wie niet, wie werkt aan een faculteit en wie niet en wie
bijvoorbeeld tot politieagent wordt opgeleid en wie niet. U doet alsof iemand
zich bijvoorbeeld makkelijk als therapeut kan presenteren en kan vragen om
een pakketje videomateriaal.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Het is voor mij de vraag of je wel excepties in de wettekst zelf moet
aanbrengen. De rechter moet toch zaken kunnen blijven beoordelen? Jurisprudentie
is toch ook een heel waardevol middel om onschuldige zaken eruit te selecteren?
Daarvoor is geen wetgeving nodig.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Maar waarom moeten wij jurisprudentie mogelijk maken? Dat is toch niet
nodig als wij in staat zijn om een helder artikel te maken? Het is toch onze
rol om heldere artikelen te produceren?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Ik begrijp niet wat u hierop tegen heeft. Ik wil met goede argumenten
voorkomen dat er in de wettekst zelf excepties worden geformuleerd, zoals
andere sprekers ook al hebben aangeduid. Ik schaar mij daarachter. Met die
excepties bestaat het gevaar dat zaken die in wezen wel strafbaar zijn, door
een of andere kunstgreep kunnen worden gepresenteerd als behorende tot een
exceptie.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Als ik u goed begrijp, bent u niet tegen die excepties. U wilt die echter
niet in de wet opnemen, maar dit door jurisprudentie laten regelen. Dat is
toch wat u zegt?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Ja.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Dat vind ik in strijd met elkaar.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Voorzitter! Is het niet de taak van de Kamer, los van dit inhoudelijke
punt, om als medewetgever zo duidelijk mogelijke wetsartikelen te maken en
rechtersrecht te voorkomen? Dat bedoelde de heer Rabbae ook; daaruit komt
zijn vraagstelling voort.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Iedereen weet dat ik voor duidelijke wetgeving ben. Als je excepties in
de wet aanbrengt of daarin te veel details regelt, brengt dat het gevaar met
zich dat over de strekking van de wet onduidelijkheid ontstaat. Zoals ik al
heb gezegd, is in jurisprudentie ook al duidelijk geworden dat de rechter
zelf best in staat is om te selecteren wat hiertoe behoort.
 
 Het lijkt me dat in de hele wetgeving de zinsnede cruciaal is die is opgenomen
in de toelichting op het wetsvoorstel. Het is vooral de bedoeling om het oogmerk
van verspreiding te laten vervallen. Het is denk ik juist van groot belang
dat die gedragingen strafbaar gesteld worden die voortbouwen op en profiteren
van ten aanzien van kinderen gepleegde zedenmisdrijven. Dit is een cruciale
zin in het geheel en een heel duidelijke richtlijn voor de rechter.
 
 Voorzitter! In De Gelderlander van 20 maart las ik dat in Nederland ruim
1000 kinderen tot prostitutie gedwongen worden en dat tienduizenden kinderen
in Nederland seksueel zouden worden misbruikt. Dit zou in het rapport "Het
kind van de rekening" staan. Dit rapport is uitgebracht door de stichting
Child Right Worldwide. De heer Schutte heeft hier ook al op gewezen. Dit is
een initiatief van – nota bene – 114 Nobelprijswinnaars tegen
kinderexploitatie. Wij moeten ons ertegen verzetten dat Nederland in een slecht
daglicht komt te staan. Mevrouw Van der Stoel heeft het ook even genoemd.
Als je leest wat er uit dit rapport naar voren komt, dan lijkt het me niet
verstandig om zonder meer verzet aan te tekenen tegen dit etiket. Het zou
ons moeten alarmeren om nog zorgvuldiger toe te zien op het geheel van dit
verschijnsel.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Stoel (VVD):
 
 Voorzitter! Ik ben het met mevrouw Aiking eens dat er actief vervolgd
moet worden tegen strafbare feiten, zeker als het om de integriteit van het
menselijk lichaam gaat. Maar voor alle duidelijkheid: de VVD vindt dat Nederland
wel eens de neiging heeft om alles wat het buitenland in onze richting roept,
maar over zich heen te laten komen. De VVD-fractie maakt hier bezwaar tegen,
omdat men met de verwijtende vinger in onze richting wijst, terwijl er van
volstrekt verkeerde feiten wordt uitgegaan en dit als de waarheid over Nederland
wordt gepresenteerd. Ook de senaatscommissie deed dit bij een hearing over
kinderporno en seksueel misbruik. De VVD-fractie wil dit niet over haar kant
laten gaan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Dat is op zichzelf heel juist. Aan de andere kant herbergt een houding
van "het valt nog wel een beetje mee in Nederland" of "wij maken bezwaar tegen
dit of dat rapport, omdat het Nederland een slechte naam bezorgt" het gevaar
dat men teveel de ogen gaat sluiten voor het gevaar zelf. Juist dit soort
signalen, ook als deze te zeer berusten op een wild-westverhaal, zouden alleen
maar moeten leiden tot grotere opmerkzaamheid. Natuurlijk is het juist als
je erop wijst dat het rapport niet deugt, dat het niet conform de feiten is.
Maar dat is iets anders dan de houding van "het kan niet in Nederland". Deze
gevolgtrekking is bijvoorbeeld ook gemaakt door de commissie-De Wit. Deze
heeft dit verschijnsel volstrekt onderschat. Ik vind het dan toch van groot
belang dat het rapport dat ik zojuist noemde, heel serieus wordt genomen.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Voorzitter! Waar baseert mevrouw Aiking haar mening op dat de commissie-De
Wit een volstrekt ongefundeerde uitspraak heeft gedaan in dat rapport?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Zo heb ik het ook niet bedoeld, maar de commissie-De Wit heeft toch niet
in voldoende mate gezien hoe groot het verschijnsel al was. Dit is ook al
door een van u genoemd.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Dat is nooit op zo'n manier genoemd als u het zegt. De commissie-De Wit
heeft op een nuchtere manier naar de feiten gekeken en hieruit geconcludeerd
dat de omvang van het verschijnsel kinderpornografie absoluut niet zo groot
was als andere landen, zoals de Verenigde Staten, ons lieten vermoeden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 De heer Dittrich wil het enigszins corrigeren, maar ik denk dat het rapport
van de commissie-De Wit ertoe heeft geleid dat men het probleem min of meer
heeft onderschat.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik ben het daar absoluut niet mee eens en sluit mij graag aan bij hetgeen
mevrouw Van der Stoel hierover heeft gezegd.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Aiking-van Wageningen (AOV):
 
 Kent de minister het rapport dat ik noemde? Deelt zij de opvatting dat
de situatie in Nederland op zijn zachtst gezegd zorgelijk te noemen is? Als
er tienduizenden kinderen seksueel worden misbruikt en Nederlanders een aanzienlijke
bijdrage leveren aan de seksuele uitbuiting van kinderen over de gehele wereld,
dan is er wel iets heel erg mis.
 
 In dit verband geef ik ook nog even aan dat letterlijk in het rapport
staat dat er volgens de kinderrechtenorganisatie kindersekstoerisme
naar Nederland op gang gekomen. Daarbij zou het vooral gaan om pedofielen
uit Amerika en Engeland. Er zijn rapporten bestudeerd van de Nederlandse en
Engelse politie en van Interpol, waaruit naar voren komt dat Nederland een
grote rol speelt in vrijwel alle netwerken van pedofielen. Aan de minister
werd reeds eerder gevraagd wat zij denkt te kunnen doen aan het tekort aan
benodigde deskundigheid bij de politie. Ik verneem graag een antwoord op deze
vraag, omdat het mij van groot belang lijkt dat de recherche beter toegerust
wordt, opdat dit soort verschijnselen niet meer wordt onderkend.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geschorst.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 12.47 uur tot 13.45 uur geschorst.
 
 
 
 
 Voorzitter: Deetman
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan, dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-67-3979-4001.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl