Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart ter implementatie van richtlijn nr. 2003/42/EG inzake melding van voorvallen in de burgerluchtvaart (29977)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 108-115

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-11-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 3, pagina 108-115

17-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29977Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart ter implementatie van richtlijn nr. 2003/42/EG inzake melding van voorvallen in de burgerluchtvaart (29977)Pagina 108-115
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels omtrent de ruimtelijke ordening (Wet ruimtelijke ordening) (28916)Pagina 115-122
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels omtrent de ruimtelijke ordening (Wet ruimtelijke ordening) (28916)Pagina 99-108
Lijst van besluiten (dinsdag 17 oktober 2006)Pagina 122-122
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 17 oktober 2006)Pagina 122-124
Presentie en opening (dinsdag 17 oktober 2006)Pagina 81-81
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart ter implementatie van richtlijn nr. 2003/42/EG inzake melding van voorvallen in de burgerluchtvaart (29977)Pagina 95-99
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 17 mei 1994 te Parijs tot stand gekomen verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Franse Republiek inzake personencontrole op de luchthavens op Sint-Maarten (Trb. 1994, 144) (24074), het wetsvoorstel Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek ter bevordering van het gebruik van elektronische communicatiemiddelen bij de besluitvorming in rechtspersonen (30019), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940-1945 en de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940-1945 in verband met de vereenvoudiging van de systematiek toeslag premie ziektekostenverzekering, alsmede tot het aanbrengen van wijzigingen van andere en ondergeschikte aard (30454) en twee andere wetsvoorstellenPagina 81-82
Behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels omtrent de ruimtelijke ordening (Wet ruimtelijke ordening) (28916)Pagina 82-95
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband met de eenmalige uitbetaling van de tegemoetkoming voor het tarief voor de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie in 2006 (30675)Pagina 122-122

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart ter implementatie van richtlijn
nr. 2003/42/EG inzake melding van voorvallen in de burgerluchtvaart (29977).De beraadslaging wordt hervat.Minister Peijs:Voorzitter. De aanleiding voor dit debat is een wijziging van de Wet luchtvaart
die een op een de Europese richtlijn van incidentmeldingen implementeert.
Ik benadruk dat snelle implementatie van de richtlijn geboden is, zodat de
stroom meldingen op gang kan komen en verwerkt kan worden. Een andere reden
is dat de implementatietermijn al in juli 2005 is overschreden. Er is geen
sprake van dat wij de Kamer onder druk zetten; ik meld alleen de feiten. Deze
richtlijn heeft veel tijd genomen vanwege de buitengewoon zorgvuldige en gedegen
voorbereiding. Het ministerie heeft extra adviezen ingewonnen, die de Kamer
ook bij de stukken heeft kunnen vinden. Dat heeft bij elkaar redelijk lang
geduurd.Het hoge niveau van veiligheid in de luchtvaart is bereikt met een goed
ontwikkeld systeem, waarbij veiligheidsverbeteringen gebaseerd zijn op het
onderzoeken en leren van ongevallen, ernstige incidenten en voorvallen. Het
is dus uitermate belangrijk dat dit veiligheidssysteem gevoed blijft worden
met meldingen van voorvallen teneinde de veiligheid in de luchtvaart permanent
te verbeteren. Om verzekerd te zijn van zo veel mogelijk meldingen, is het
belangrijk dat meldingen door personen uit de luchtvaartsector en het onderzoek
daarnaar in een veilige, non-punitieve omgeving plaatsvinden. Met deze wetswijziging
wordt het medewerkers in de luchtvaartsector verplicht om melding te doen
van voorvallen. Dit wordt nauwlettend in de gaten gehouden door de Inspectie
Verkeer en Waterstaat. De inspectie trekt zelf ook aan de bel als zij de indruk
heeft dat het niet goed gaat.Wij voegen overigens niets strafrechtelijks toe aan het wetsvoorstel,
zoals de heer Doesburg suggereerde. Op dit ogenblik wordt in de wet een zekere
mate van bescherming van de interne onderzoeksgegevens geboden door een extra
toetsing vooraf door de rechter-commissaris. Verder voegen wij niets toe.
De opmerking van de heer Doesburg moet dus een vergissing zijn. Hij doelde
wellicht op artikel 5.3 maar dat bestond al heel lang. Wij voegen dus niets
toe; wij hebben de richtlijn een op een omgezet in het wetsvoorstel.Melders en gemelde gegevens worden beschermd door de aanwijzing aan het
Openbaar Ministerie, waarin het terughoudende opsporings- en vervolgingsbeleid
is opgenomen. Ik voeg daaraan toe dat niemand vervolging helemaal wil uitsluiten,
ook de sector niet. Dan wordt iemand die met een halve fles jenever achter
de kiezen achter de stuurknuppel gaat zitten ook gevrijwaard. Het vrijwaren
van iedere strafvervolging wil niemand, noch wij, noch de Kamer, noch de sector.
Ik ben dan ook van mening dat de implementatie van deze richtlijn door de
wijziging van de Wet luchtvaart in combinatie met de aanwijzing aan het Openbaar
Ministerie een bijdrage zal leveren aan het verbeteren van de veiligheid en
het creëren van een goede meldomgeving.Tijdens de voorbereidingen van de debatten is gebleken dat het vertrouwen
tussen partijen, vooral tussen de luchtvaartsector en het Openbaar Ministerie,
laag is. Om dat te verbeteren, hebben wij de Tweede Kamer toegezegd dat besprekingen
van fictieve casussen opgezet zouden worden. Het ministerie heeft de sector
diverse aanbiedingen gedaan, maar tot op heden heeft de sector die kans niet
gegrepen, omdat de sector de uitkomsten van het debat afwacht.
Ik betreur dat, want ik denk dat de sector zichzelf zo de kans ontneemt om
te zien hoe wij omgaan met de implementatie van de richtlijn en met de ingewonnen
meldingen. Het is ook niet verstandig, omdat wij allemaal willen blijven leren
van gemaakte fouten. En dat is een verantwoordelijkheid van zowel de overheid
als de sector. Wij willen deze casussen dus bespreken met de sector, het Openbaar
Ministerie en de Inspectie Verkeer en Waterstaat, want samen moeten wij ervoor
zorgen dat het systeem goed gaat werken. Met het oog hierop is het aanbevelenswaardig
om snel het formele traject af te ronden, want dan kunnen wij in de praktijk
met het systeem van meldingen en analyses gaan werken. Voor de analyses heeft
de inspectie overigens al een bureau met experts in het leven geroepen. Tevens
kunnen wij dan gaan werken aan verbetering van de communicatie tussen de betrokken
partijen en daardoor hopelijk het vertrouwen tussen de partijen herstellen.Ik heb de Tweede Kamer toegezegd het meldingensysteem nauwlettend te zullen
volgen en daarover tweemaal per jaar te rapporteren. Door de Tweede Kamer
is in datzelfde debat voorgesteld om artikel 5.3 van de Wet luchtvaart zodanig
aan te passen dat het artikel alleen gebruikt kan worden wanneer er sprake
is van opzet of grove nalatigheid. Het artikel is een belangrijke vangnetbepaling
om de vliegveiligheid te beschermen. Zo hadden wij zonder dit artikel Onur
Air niet kunnen aanpakken. De regering is van mening dat zonder aanscherping
van artikel 5.3 aan de wens van de Kamer tegemoet gekomen kan worden.Het huidige wetsvoorstel en de aanwijzing aan het Openbaar Ministerie
zitten namelijk zo in elkaar dat het strafrechtelijke proces pas op gang komt
wanneer opzet en schuld worden vermoed. Echter, gelet op de zorg van de Kamer
zijn wij bereid om na een periode van twee jaar alsnog te bezien of andere
maatregelen, zoals een aanpassing van de wet, noodzakelijk zijn. Dat kan het
geval zijn wanneer uit de reeds toegezegde halfjaarlijkse evaluaties van het
wetsvoorstel blijkt dat het systeem in de praktijk niet werkt en er ongewenste
effecten optreden. Ik stel voor dat wij dat laten doen door een commissie
onder leiding van een onafhankelijke voorzitter met een achtergrond in de
vliegveiligheid. Wij hebben daar heel goede mensen voor. Deze voorzitter zou
hierbij overigens ook buitenlandse ervaringen moeten betrekken.De drie onafhankelijke expertvisies van de Landsadvocaat zijn de oorzaak
dat er zo veel tijd gemoeid was met de voorbereiding van het wetsvoorstel.
Mevrouw Sorgdrager en professor. Hudson zijn in het najaar van 2005 hiervoor
gevraagd in het kader van het overleg over het wetsvoorstel tussen de overheid,
de ministeries van Verkeer en Waterstaat en Justitie, het Openbaar Ministerie
en de luchtvaartsector. In de expertvisies wordt op een aantal aspecten van
het wetsvoorstel en de aanwijzing aan het Openbaar Ministerie ingegaan. Het
kabinet heeft de expertvisies onlangs naar de Kamer gezonden.In het overleg van vorig jaar tussen de overheid en de luchtvaartsector
is uitgebreid van gedachten gewisseld over de expertvisies. Het kabinet heeft
die vervolgens betrokken bij zijn voorbereiding op de parlementaire behandeling
van het wetsvoorstel en in het bijzonder bij het onderzoek naar de wenselijkheid
van een aanpassing van artikel 5.3 van de Wet luchtvaart. Tevens zijn de expertvisies
betrokken bij de formulering van de aanwijzing aan het Openbaar Ministerie.De heren Doesburg en Holdijk vroegen naar de verschillen met het Deense
systeem. Het Deense systeem biedt geen ongeclausuleerde vrijwaring. In het
geval van opzet, grove nalatigheid en het gebruik van alcohol of drugs is
strafvervolging ook in Denemarken mogelijk. Het Nederlandse systeem is daarmee
vergelijkbaar, zij het dat wij het vastleggen in een aanwijzing aan het Openbaar
Ministerie in plaats van in de wet.Artikel 5.3 is net als het vergelijkbare artikel in de Wegenverkeerswet
een achtervangartikel. Het is bijvoorbeeld gebruikt in het geval van Onur
Air. Het is onmogelijk om alles in specifieke regels te vangen, omdat de werkelijkheid
altijd iedere verbeelding te boven gaat. Een achtervangartikel zal dus altijd
nodig zijn.De Inspectie Verkeer en Waterstaat speelt een belangrijke rol als zeef
tussen het Openbaar Ministerie en de meldingen. De inspectie is een zeer professionele
organisatie en heeft hiervoor een apart analysebureau opgericht. Het systeem,
dat samen met de sector is opgebouwd, is dan ook zeer professioneel. Hierbij
zijn experts betrokken die geschoold zijn in dit vak. Zij zullen de zaken
professioneel en deskundig afhandelen en voorkomen dat er onnodig zaken naar
het Openbaar Ministerie worden gestuurd.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik sluit mij uiteraard aan bij wat mijn collega van Verkeer
en Waterstaat heeft gezegd over het belang van het wetsvoorstel. Ik zal zelf
nog iets zeggen over de aspecten van het wetsvoorstel die betrekking hebben
op de strafrechtelijke rechtshandhaving door Justitie.Uit mijn algemene verantwoordelijkheid voor de implementatie van EG-richtlijnen
merk ik op dat het van belang is dat het wetsvoorstel spoedig in werking treedt.
Daarmee wil ik niet zeggen dat wij van de Kamer verwachten dat zij omwille
van de tijdsdruk iets aanvaardt wat niet deugt. Ik zeg dit namelijk in de
overtuiging dat het wetsvoorstel wel deugt. Het deugt vooral, omdat in het
wetsvoorstel niet meer wordt gedaan dan de EG-richtlijn implementeren. En
dat moeten wij ook zo houden. Overigens is het een uitgangspunt van het algemene
wetgevingsbeleid dat bij de implementatie van een richtlijn geen zaken mogen
meelopen die daarbuitenom gaan.Het wetsvoorstel deugt ook, omdat wij het hebben geplaatst in het beleid
voor het optreden door het Openbaar Ministerie. Verder biedt het de luchtvaartsector
duidelijkheid. Het is namelijk niet de bedoeling om het meldingensysteem zo
te hanteren dat men van de weeromstuit trillend als een espenblad elke melding
achterwege laat. Het is natuurlijk ook niet de bedoeling om het melden te
bevorderen door te melden dat, wat er ook wordt gemeld: er nooit iets mee
zal worden gedaan. Wij moeten hier de gulden middenweg vinden, vooral ook
omdat dat in het belang is van de luchtvaartveiligheid. Ik hoef hier niemand
uit te leggen dat de rechtshandhaving op dit terrein goed dient te functioneren.De communicatie met de luchtvaartsector zal zeker moeten worden verbeterd.
Er is namelijk blijkbaar enige onduidelijkheid over de betekenis van een aanwijzing
aan het Openbaar Ministerie. Als die duidelijkheid is gegeven,
zal men hopelijk ook begrijpen dat het Openbaar Ministerie hiermee op een
verstandige manier zal omgaan.Artikel 5.3 van de Wet luchtvaart betreft een bepaling die niet is opgenomen
in het wetsvoorstel. Alleen al daarom zou het merkwaardig zijn om de implementatie
van de EG-richtlijn te verbinden met een wijziging van dit artikel. Het ligt
ook niet in het verlengde van de richtlijn om het strafrecht op het hele domein
van artikel 5.3 buiten gebruik te stellen. Dat is overigens ook niet gevraagd
door de Kamer. Een beperking van de toepassing van artikel 5.3 – waar
wel om is gevraagd – kan met het oog op de door de Kamer aangegeven
doelstelling beter worden gerealiseerd door een aanwijzing dan door een wijziging
van artikel 5.3. Ik probeer daarmee niet de deur voor een wijziging van dit
artikel definitief in het slot te gooien, maar alleen maar om aan te geven
dat het naar ons huidige inzicht beter is om het te regelen via een aanwijzing
en betere communicatie met de sector. Die communicatie moet dan leiden tot
meer vertrouwen in de toepassing van de bepaling. Ik wijs er ook op dat artikel
8, lid 3 van de richtlijn, geïmplementeerd in artikel 11.25 volgens het
wetsvoorstel, wel gaat over het civielrecht en het bestuursrecht, maar dat
de richtlijn uitdrukkelijk het strafrecht erbuiten laat. Dit derhalve onverminderd
de toepasselijke strafrechtelijke bepalingen.Van belang is uiteraard wat de betekenis is van een aanwijzing. Mogelijk
kan de indruk zijn ontstaan dat een aanwijzing min of meer vrijblijvend is.
Zo ligt het niet. Het is gebaseerd op artikel 130, lid 4 van de Wet op de
rechterlijke organisatie. Het College van procureurs-generaal ontleent daaraan
de bevoegdheid aanwijzingen te geven aan de leden van het OM betreffende uitoefening
van hun taken en bevoegdheden. Zo'n aanwijzing is bindend voor de officieren
van justitie. Als een officier van justitie bijzondere omstandigheden ziet
om de bevoegdheden op een andere manier te hanteren, dan zal hij zich daarvoor
moeten verantwoorden. Ook in de rechtszaal. Er kan ook een beroep op die aanwijzing
worden gedaan. Daarmee is uitgesloten dat er een patroon zal ontstaan dat
schrik aanjaagt bij de luchtvaartsector.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Het is toch juist dat de minister een aanwijzing kan wijzigen of intrekken?Minister Hirsch Ballin:Wij hebben het hier over de aanwijzingen die worden gegeven door het College
van procureurs-generaal. Als het College van procureurs-generaal de wens heeft
om wijziging te brengen in die aanwijzing, dan betekent dit afdoen aan hetgeen
ik hier vanmiddag bevestig en toezeg aan de Kamer. Daarom wil ik graag de
toezegging aan toevoegen dat dit niet geschiedt dan na voorafgaand overleg
met de minister van Justitie. Dit zal dan ook voorwerp zijn van overleg met
de Kamer. Als er aanleiding toe is, zal er een brief uitgaan waarin wordt
verklaard welke omstandigheden zijn gebleken waardoor de aanwijzing tekortschiet
en op welke wijze wordt overwogen om het anders te doen. Uiteraard bestaat
de mogelijkheid dat de minister van Justitie daarover ter verantwoording wordt
geroepen. Dat geldt in relatie tot beide Kamers. De Kamer zal dus niet worden
geconfronteerd met een onverhoedse wijziging van de aanwijzing. De aanwijzing heeft een wettelijke basis, maar biedt wel de mogelijkheid
om effectief op te treden tegen luchtvaartmaatschappijen ten aanzien waarvan
een melding wordt gedaan waarbij eerst de inspectie en vervolgens het OM concludeert
dat er sprake is van een verkeerd patroon, namelijk een ernstige situatie
van nalatigheid in het onderhouden van voldoende veiligheid in de lucht. Vervolgens
moet het natuurlijk ook niet zo zijn dat daarvoor strafrechtelijk de ogen
worden gesloten en dat wij afwachten totdat er iets gebeurt dat niet valt
onder deze richtlijn en de implementatie ervan, omdat het geen voorval meer
is, maar een ongeval met ernstige gevolgen. Dat wil niemand in deze Kamer.
De leden zijn daar ook zeer duidelijk over geweest. De veiligheid in de lucht
gaat hun evenzeer als ons ter harte. Ik maak mij sterk dat de luchtvaartsector
ook niets liever wil dan dat er effectief wordt opgetreden tegen patronen
van malafide, ernstig nalatige aanbieders van luchtvervoer die schadelijk
zijn voor onze samenleving.Ik moet inderdaad met spijt constateren dat er kennelijk op dit moment
te weinig houvast wordt gevonden in wat er in de parlementaire stukken is
gezegd. Ik heb natuurlijk ook gelezen wat er in eerdere stadia is gebeurd.
Er is intussen wel overleg geweest met de luchtvaartsector. Men wacht de discussie
in deze Kamer af. Ik hoop dat wat mijn collega en ik hier hebben gezegd, ook
een positieve invloed heeft op het hervatten van dat overleg. Het lijkt ook
mij een buitengewoon waardevolle gedachte om met deze aanwijzing en wat daarover
is uitgewisseld in de Kamer, om de tafel te gaan zitten om te spreken over
een goede implementatie van de meldingsrichtlijn en de betreffende wetgeving.
Wij nemen dit dan ook graag samen op ons. Ook van onze kant beseffen wij dat
melden vanuit een grondpatroon van bonafide deelneming het beste kan geschieden
wanneer men weet – en daarin voorziet de aanwijzing – dat er niet
strafrechtelijk wordt opgetreden als het gaat om een voorval van andere aard
dan bijvoorbeeld grove nalatigheid, waarover wij het eens zijn. Tegelijkertijd
bewijzen wij de luchtvaartsector als geheel een dienst door doortastend op
te treden als de gedragspatronen bij minder deugdzame aanbieders van luchtvervoer
risico's opleveren. Dat is de lijn die ik graag wil volgen. Wij kunnen dat
ook een vaste vorm geven, bijvoorbeeld in een werkgroep met deelneming van
mensen uit de bonafide luchtvaartsector die samen met mensen van Justitie
en Verkeer en Waterstaat de vinger aan de pols houden. Dat kan ook leiden
tot verslaglegging van de bevindingen die daaruit komen.De afgelopen vijf jaar hebben zich tien strafzaken voorgedaan. Dit laat
ook nog eens zien dat er geen "trigger happy OM" mee bezig is, maar
tegelijkertijd dat er toch wel een aantal situaties zijn opgetreden waarin
er iets moest gebeuren.De heer Van de Beeten deed de suggestie om in overleg te treden met de
Raad voor de rechtspraak over een gespecialiseerde rechter-commissaris, althans
voldoende deskundigheid. Daarover zal ik graag spreken met de Raad voor de
rechtspraak. Ik denk niet dat wij een formele specialisatie kunnen hanteren,
maar ik onderschrijf dat hier bijzondere eisen van vakkundigheid van belang
zijn. Dat zal ik graag in overleg met de raad naar voren brengen.Een redelijk vermoeden van een strafbaar feit is wel degelijk een drempel.
Het is niet om het even wat, zoals de heer Doesburg veronderstelde. Ook dat
kunnen wij uiteraard verhelderen en toelichten in zo'n werkgroep
die de vinger aan de pols houdt. Als er situaties zouden voorkomen die vallen
in de rubriek waarover bezorgdheid is uitgesproken, dan moet dat ook worden
geëvalueerd. Het juridische begrip "vermoeden van een strafbaar
feit" biedt zoveel houvast dat ik denk dat de situaties waarvoor de heer
Doesburg vreest, zich niet zullen voordoen.Er is een vergelijking gemaakt met de incidentenmeldingen in de gezondheidszorg.
Daar zijn goede ervaringen opgedaan. In een vroegere functie heb ik ook deel
uitgemaakt van een overleggroep waarbij mensen van het OM en de inspectie
voeling houden met het veld en de praktijk. Dat heeft de goede werking bevorderd
van de regelingen voor de fouten en bijna-ongelukken in de gezondheidszorg,
in situaties dus waarvoor hetzelfde geldt als wat hier naar voren is gebracht.
Als er op dit moment recente problemen zijn die tot bezorgdheid aanleiding
geven, dan bewijst dat mijns inziens alleen maar de betekenis van een open
overleg daarover. Specifieke problemen uit de gezondheidssector hoeven wij
vanmiddag niet te bespreken. Bij dit soort regelingen komt het aan op een
goede balans tussen openheid, corrigeren zonder dat de strafrechter eraan
te pas komt en – als dat nodig is – wel degelijk strafrechtelijk
optreden. Die balans is mijns inziens het beste te bewerkstelligen in een
patroon van open communicatie en evaluatie.Ik hoop dat dit houvast biedt voor de nadere standpuntbepaling van uw
Kamer in tweede termijn.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Doesburg (PvdA):Voorzitter. Aan de ene kant gaat het bij dit wetsvoorstel met name om
de uitwerking in de praktijk en dus in hoge mate om de psychologie van het
wetsvoorstel. Aan de andere kant loop je dan toch heel erg aan tegen de specifieke
juridische formulering van een aantal zaken. Voor mijn fractie staat voorop
dat het een heel goede zaak zou zijn als de verhouding, de samenwerking tussen
de inspectie, justitie in zijn algemeenheid en de luchtvaartmaatschappijen
verbetert. Er is in de afgelopen jaren nogal sprake geweest van wrijving en
daardoor is er niet altijd voldoende vertrouwen. De opmerkingen die van de
kant van de regering daarover zijn gemaakt, prijzen wij. Wij duiden die opmerkingen
als positief. Het lijkt ons heel goed, op dat punt een initiatief te nemen.Dat neemt de problemen niet weg die wij hebben met artikel 5.3 van de
Luchtvaartwet. Het punt is dat artikel 5.3 in de Luchtvaartwet staat en dat
deze richtlijn beïnvloed wordt door – of invloed uitoefent op,
dat hangt ervan af van welke kant je het bekijkt – de werking van dat
artikel. De toezegging van de minister dat, althans voor de korte termijn,
door het geven van die aanwijzing garanties ontstaan dat er niet direct strafrechtelijk
wordt ingegrepen, duiden wij positief. Wij vinden het ook een buitengewoon
goede zaak dat de minister heeft gezegd: als dat dan door de minister moet
worden gewijzigd, dan zal ik dat niet zo maar doen, maar er melding van maken
aan de Kamer.Blijft de vraag of het in dat geval niet beter is om niet twee jaar te
wachten – het gaat immers om een bestaand artikel en om een praktijk
die al enige jaren bekend is – maar om nu al het initiatief te nemen
om dat artikel aan te pakken. Dat zou de problemen kunnen wegnemen die deze
Kamer en de sector ermee hebben. Ik wil benadrukken dat het ons absoluut niet
om volstrekte vrijstelling gaat. Er zijn landen in Europa die naar aanleiding
van deze richtlijn hebben gezegd dat iedereen die iets meldt, er zeker van
kan zijn dat er in geen enkel geval – niet eens wanneer men zelf overduidelijk
schuldig is – strafrechtelijk vervolgd zal worden. Daar gaat het ons
niet om en daar gaat het de sector ook niet om.Wat wij willen, is een situatie die zo goed mogelijk werkbaar is en dat
zal er dan weer toe leiden dat wij het doel bereiken en het aantal meldingen
van dit soort zaken kunnen maximaliseren, zodat de informatie beschikbaar
komt die nodig is om de luchtvaart zo veilig mogelijk te houden. Dat gebeurt
alleen als mensen die in de sector in kwestie werken, het vertrouwen hebben
dat er op een ordentelijke en goede wijze wordt omgegaan met de zaken die
zij melden.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun beantwoording. Ik stel het
zeer op prijs dat zij onderkennen dat er een probleem is in de vertrouwensrelatie
tussen de sector enerzijds en politie en justitie anderzijds, dat dit aandacht
behoeft en dat er zorg aan moet worden besteed om dat te verbeteren. Dat vind
ik sowieso de winst van de gedachtewisseling die wij hier vanmiddag hebben.
Ik ben ook erkentelijk voor de toezegging van de minister van Justitie met
betrekking tot de positie van de rechter-commissaris en voor de toezegging
van de minister van Verkeer en Waterstaat om te komen tot een brede werkgroep
onder een onafhankelijke voorzitter. Zij heeft daar echter een aanzienlijk
langere termijn voor gesteld dan de termijn die ik noemde, namelijk twee jaar.
Ik ben op zich geneigd om daarmee in te stemmen indien wordt afgesproken dat
die werkgroep niet alleen kijkt naar het functioneren van de meldingsplicht
sec, maar ook naar wat er over het algemeen is gebeurd met betrekking tot
het optreden van politie en justitie ten aanzien van de luchtvaartsector.
De commissie zou moeten onderzoeken wat voor incidenten zich hebben voorgedaan,
hoe daarmee om is gegaan, of er aanleiding was om op te treden en of verbetering
mogelijk is. Ik zou dus graag hebben dat de opdracht voor deze werkgroep onder
een onafhankelijk voorzitter wat breder is dan alleen een evaluatie van het
functioneren van de melding.Ik heb niet gepleit voor het rücksichtslos schrappen van artikel
5.3 uit de Wet luchtvaart en de andere woordvoerders volgens mij ook niet.
Het gaat om de combinatie van de verbodsbepaling en de strafbedreiging die
elders in de Wet luchtvaart is opgenomen. Er is uiteraard niets op tegen om
deze bepaling onverkort te handhaven ten behoeve van bijvoorbeeld bestuursrechtelijk
optreden, zoals in het geval van Onur Air is gebeurd. Dat is van een andere
orde. Het gaat erom dat als er sprake is van strafbedreiging door strafrechtelijk
optreden, alle bevoegdheden van de strafvordering aan de orde zijn met het
desbetreffende optreden van de luchtvaartpolitie en het Openbaar Ministerie.
Daar wil ik aandacht voor vragen.Wij hebben een concept ontvangen van de aanwijzing die door het College
van procureurs-generaal zal worden uitgevaardigd. Daarin staat uitdrukkelijk
dat indien op grond van het vorenstaande – dat is als
er wel sprake is van opzettelijk handelen of grove onachtzaamheid –
wel tot vervolging kan worden overgegaan, daar als beperking geldt dat de
melding zelf niet als bewijs mag worden gebruikt in de strafzaak tegen de
melder. In een noot wordt toegelicht dat dit is gedaan op basis van het Saundersarrest
van het Europees Hof. Dat is begrijpelijk. Het is een extra waarborg voor
melders in de luchtvaartsector dat niet daadwerkelijk gebruik mag worden gemaakt
van die informatie uit de melding, behalve als sturingsinformatie. Ik denk
dat enige voorlichting aan de sector hierover wat wantrouwen kan wegnemen.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik dank beide ministers voor de beantwoording. Ik wil duidelijk
stellen dat de VVD-fractie niemand van vervolging wil uitsluiten in geval
van opzet, grove nalatigheid of grove onachtzaamheid. Dat moet helder zijn.
Wij willen strafvervolging op grond van meldingen bij onoplettendheid en onachtzaamheid
voorkomen om ervoor te zorgen dat er wordt gemeld en dat de meldingsbereidheid
maximaal is ten behoeve van de luchtverkeersveiligheid.De minister van Justitie heeft toegezegd dat hij bereid is te regelen
dat het OM de aanwijzing inzake het vervolgingsbeleid alleen kan wijzigen
na overleg met hem en na bespreking in de Kamer. Dat is op zich mooi. Het
laat echter onverlet dat het nog steeds een materiële regeling is en
geen formele. Als de minister zo ver wil gaan met de aanwijzing, moet de essentie,
namelijk dat er geen strafrechtelijke vervolging zal plaatsvinden in geval
van meldingen van onoplettendheid en onachtzaamheid, worden vastgelegd in
artikel 5.3 van de Wet luchtvaart. Die wet bespreken wij nu niet.De aanwijzing met betrekking tot artikel 5.3 van de Wet luchtvaart is
er. De VVD-fractie is bereid om daarmee akkoord te gaan mits de minister van
Verkeer en Waterstaat bereid is om artikel 5.3 zo snel mogelijk te wijzigen
in de zin dat meldingen vanwege onoplettendheid en onachtzaamheid niet strafrechtelijk
zullen worden vervolgd. Ik begrijp dat daarover moet worden nagedacht, dat
de juiste formulering moet worden gekozen en dat het niet kan door gewoon
een zinnetje toe te voegen of weg te laten. Het is prima om een werkgroep
daaraan te laten werken. Wij vinden echter dat er niet pas over twee jaar
moet worden geëvalueerd. De VVD-fractie is eventueel bereid om met het
wetsvoorstel in te stemmen met de toezegging van de minister over de aanwijzing,
mits wij tegelijkertijd van de minister van Verkeer en Waterstaat horen dat
dit zo goed mogelijk zal worden vastgelegd in artikel 5.3 van de Wet luchtvaart.Met een aanwijzing kunnen wat meer nuances worden aangebracht dan met
een formele wettelijke regeling. Niets belet de minister echter om na een
wijziging van artikel 5.3 Wet luchtvaart alsnog nuances aan te brengen met
een aanwijzing. Dat kan altijd. Die aanwijzing zal dan minder sterk zijn omdat
er al een deel vastligt in de wet. Dit is voor ons een belangrijk punt en
het zal voor de VVD-fractie bepalend zijn voor de beslissing of zij al dan
niet met de wet zal instemmen. De kern is blame free reporting en het doel
daarvan is luchtverkeersveiligheid.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Ik wil namens mijn fractie en die van de ChristenUnie beide
bewindslieden danken voor hun bijdrage aan dit debat in eerste termijn. Ik
wil eerst een algemene opmerking maken. Een van de woordvoerders zei vanmiddag
dat de doelstelling van het meldingssysteem is dat wij lering moeten trekken
uit meldingen. Dat deed mij denken aan iets wat wij in meer algemeen bestuursrechtelijke
verhoudingen ook tegenkomen, namelijk de klachtenprocedures. Ook daarvan plegen
wij te zeggen dat een belangrijke doelstelling ervan is om te leren van klachten.
In het bestuursrecht volgen niet onmiddellijk sancties als klachten gegrond
worden bevonden, laat staan strafrechtelijke sancties. Die lijn moet ook leidend
zijn waar het gaat om meldingen in het kader van de Wet luchtvaart.Ik heb gehoord hoe de minister van Justitie met eventuele wijziging van
de aanwijzing aan het OM zou willen omgaan. Ik vind die toezegging vrij ver
gaan, zo ver zelfs dat ik mij afvraag of dit een gangbare procedure zou moeten
zijn bij aanwijzingen. Het lijkt mij niet dat bij elke wijziging van een aanwijzing
overleg met de minister en vervolgens overleg tussen minister en Kamer zou
moeten plaatsvinden. Het is een vergaande toezegging.De minister van Verkeer en Waterstaat schetste het Deense systeem. Zij
zei dat het een vrijwaringsstelsel betreft, maar niet ongeclausuleerd. Dat
is ook wat ik iin eerste termijn heb bepleit. Dan is het een kwestie van legislatieve
voorkeur of wij nu een regeling treffen via een OM-aanwijzing, dan wel via
de wet. Beide bewindslieden zal het duidelijk geworden zijn dat onze fracties
de voorkeur zouden geven aan de weg van wet. Dat wil niet zeggen dat aanwijzingen
niet deugen en dat zij niet een rol zouden kunnen spelen in specifieke gevallen,
vooral wanneer nuancering geboden is. Dat neemt niet weg dat onze voorkeur
vanuit legislatief standpunt naar een wettelijke regeling zou uitgaan. Ik
heb in eerste termijn al even de parallel getrokken met artikel 11.25, waarin
ook een duidelijk onderscheid is aangebracht. Ik kan voorshands niet inzien
waarom in het kader van het strafrecht een dergelijk onderscheid niet eveneens
kan worden toegepast.Wij steunen natuurlijk niet alleen op het strafrecht. Niet voor niets
voorziet artikel 11.25 ook in bestuursrechtelijke en civielrechtelijke aansprakelijkstelling.
Dat hoeft bepaald niet altijd via het strafrecht, hetgeen slechts bij hoge
uitzondering als ultimum remedium in zicht zal komen.Minister Peijs:Voorzitter. De heer Doesburg heeft geconstateerd dat het gaat om de uitwerking
in de praktijk. Daarmee ben ik het van harte eens. Ik hoop dat hij ons de
kans geeft om in de praktijk te laten zien dat wat wij gezamenlijk willen,
gaat werken, om het vertrouwen tussen de sector, de inspectie en het OM te
verbeteren. De prioriteit die hij daarbij heeft gelegd, is ook onze prioriteit.
De veiligheid is ook mijn prioriteit en die van mijn ministerie, ongeacht
of het gaat om verkeersveiligheid, dan wel om maritieme veiligheid. Veiligheid
is topprioriteit. Dat hebben wij ook proberen uit te drukken in de richtlijn.
Daarvoor sta ik dan ook. De rol die mijn ministerie hierin speelt, is uitsluitend
gericht op een verbetering van het vertrouwen tussen de drie partijen. Het
hele systeem is daarop gebaseerd. Bij de Inspectie Verkeer en Waterstaat is
een analysebureau ingesteld dat er niet op is gericht om zo
veel mogelijk zaken naar het OM te sturen maar juist om aan de slag te gaan
met de meldingen. Pas wanneer er een ernstig vermoeden bestaat dat er iets
anders in het spel is, zijn wij bij wet verplicht om dat te melden aan het
OM. Ook als het OM wil beschikken over de verzamelde bedrijfsinterne gegevens,
is daarvoor de tussenkomst van de rechter-commissaris vereist.Ik meen dan ook dat alle voorwaarden zijn ingebouwd om te komen tot een
praktisch en goed werkend systeem dat melders beschermt en dat de veiligheid
in de luchtvaart ten goede komt. De minister van Justitie zal ingaan op de
garantie ten aanzien van de aanwijzing.De heer Doesburg heeft gezegd dat het hier gaat om psychologie. Ik ben
van mening dat wij die psychologie ook moeten laten werken. Wij kunnen wel
proberen om alles vast te leggen in een wettekst, maar dat gaat weer een hele
tijd duren. Ik doe mijn aanbod gestand. Wanneer twee jaar te lang is, maken
wij er anderhalf jaar van. Wij rapporteren al na een halfjaar. Men moet dus
toch al een aantal rapportages hebben om over enige tijd zinnige opmerkingen
te kunnen maken. Wanneer de termijn twee jaar moet zijn, vind ik dat ook goed,
maar laten wij een dergelijke analyse toepassen op de praktijk. Wat mij betreft,
mag die analyse het hele systeem betreffen, zoals dat uitwerkt in de eerste
anderhalf jaar na inwerkingtreding van de wet. Dan kunnen wij met recht van
spreken zeggen of de wet werkt. Laten wij vanuit die praktijk vervolgens zeggen
of er al dan niet iets moet gebeuren. Wij willen hier allen praktisch bezig
zijn en niet te legalistisch. Ons aller doel is veiligheid, zoals ik heb beluisterd
bij alle sprekers.De heer Van den Beeten heeft gesproken van erkenning van een lage graad
van vertrouwen. Daar kunnen wij niet omheen. Ik meen dat wij zo transparant
en zo eerlijk mogelijk proberen te zijn. Laten wij met de drie betrokken partijen
aan de slag gaan om het vertrouwen in elkaar te herwinnen. In de werkgroep,
die een onafhankelijke voorzitter kent, zijn de beste mensen in Nederland
verenigd. Wij bekijken de incidenten en wij gaan uit van een brede opdracht,
zoals de Kamer wenst. Na anderhalf tot twee jaar – wanneer wij uitgaan
van anderhalf jaar, zijn wij na twee jaar klaar, hetgeen een mooie termijn
is – gaan wij aan de slag. De luchtvaart zit te wachten op de formele
afronding van dit proces, en zal in de tussentijd meewerken aan bespreking
van de casussen. Ook dat zal vast en zeker helpen om het vertrouwen te herwinnen,
wanneer men inziet welke redenering het OM en mijn inspectie hanteren.Ik ben blij dat mevrouw Broekers-Knol ernstige overtreding met opzet en
grove nalatigheid niet wil uitsluiten. Daaraan had ik ook geen moment getwijfeld.
Ik ben het met haar eens dat er een goed meldingssysteem moet komen, waarbij
de melder wordt beschermd. Het enige punt waarover wij van opvatting verschillen,
is de vraag of wij artikel 5.3 moeten wijzigen, dan wel of wij nu met de verregaande
toezegging van de minister van Justitie over een aanwijzing kunnen volstaan.Ik ben voorstander van blame free reporting, maar ik benadruk dat ons
niet de mogelijkheid moet worden ontnomen om daar op te treden in het kader
van de luchtvaartveiligheid waar dat noodzakelijk is. Er is een zwarte lijst
in de luchtvaart binnen Europa. Wij moeten niet tegen elkaar zeggen dat het
overal even veilig is. Er staan maatschappijen op de zwarte lijst die niet
veilig zijn. Wij hebben daarom echt een achtervangartikel nodig om de veiligheid
van de luchtreizigers en die van de mensen op de grond te borgen. De luchtvaartveiligheid
is ons aller doel.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik ben het volkomen met de minister eens dat er vreselijke maatschappijen
op de zwarte lijst staan, maar dat is niet de discussie die wij hier voeren.
Daarvoor zijn andere maatregelen. Artikel 5.3 van de Wet luchtvaart is in
de optie die de VVD voorstaat helemaal niet van tafel. Wel is de aanwijzing
daarin in onze opvatting geïmplementeerd. Wij moeten niet de discussie
verwarren met die over een zwarte lijst van vliegmaatschappijen, want dat
punt is hier niet aan de orde.Minister Peijs:Ik begrijp wat mevrouw Broekers-Knol bedoelt. Ik heb net gezegd dat de
wijziging van artikel 5.3 het enige punt is dat ons nog scheidt. De toezegging
van de minister van Justitie over de manier waarop hij wil omgaan met de aanwijzing
staat als een huis.De heer Holdijk heeft gezegd dat het erom gaat dat wij lering trekken.
Daarmee ben ik het volkomen eens. Daarom hebben wij het analysebureau opgetuigd.
Iedere melding wordt zorgvuldig onderzocht. Daarbij wordt nagegaan hoe de
situatie heeft kunnen gebeuren, of wij er iets aan kunnen doen en hoe wij
de situatie in de toekomst veiliger kunnen maken. Op die manier willen wij
de cirkel van de luchtveiligheid rondmaken. Deze algemene lijn moet leidend
zijn. Ik ben het er volledig mee eens dat sancties alleen behoren te volgen
wanneer sprake is van opzet en grove nalatigheid. In Denemarken is het inderdaad
in de wet opgenomen. Je kunt voor elk van beide mogelijkheden kiezen. Wij
hebben gekozen voor een aanwijzing.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. Ik meen dat ik in mijn reactie op hetgeen in tweede
termijn door de Kamer naar voren is gebracht, er goed aan doe te beginnen
met de opmerking van de heer Holdijk. Hij wees er terecht op dat wij bij het
bespreken van aanwijzingen de goede verhoudingen in het oog moeten houden.
In de systematiek van aanwijzingen door het College van procureurs-generaal
aan het Openbaar Ministerie zou het onjuist zijn wanneer deze het voorwerp
van gemeen overleg tussen de regering en Staten-Generaal zouden worden. Dat
is niet de bedoeling noch de strekking van hetgeen ik zo-even naar voren heb
gebracht. Ik zal er later nog op ingaan hoe een en ander zich verhoudt tot
andere elementen van de toezeggingen die wij vanmiddag aan de Kamer hebben
gedaan.De Kamer kent de tekst die door het Openbaar Ministerie is opgesteld.
Het is in zekere zin bijzonder dat de Kamer deze al in dit stadium kent. Over
deze aanwijzing zijn twee vragen gerezen. De eerste vraag is of er een behoorlijke
basis voor is dat het overeenkomt met de wijze waarop in andere sectoren over
aanwijzingen wordt gesproken, met andere woorden iets zeer vrijblijvends.
Het antwoord op deze vraag luidt dat het zeker niet vrijblijvend is. Het is
gebaseerd op artikel 130, vierde lid van de Wet op de Rechterlijke Organisatie.
Ik verwijs naar mijn antwoord in eerste termijn. De tweede vraag die is gesteld,
stoelt op de zorg die door de Kamer breed is uitgesproken, dat de aanwijzing
die in dit stadium op tafel ligt, even gemakkelijk weer zal
worden gewijzigd als deze nu ter kennis van de Kamer is gebracht. Ik heb met
de toezegging die ik in eerste termijn heb gedaan, duidelijk willen maken
dat dit niet het geval zal zijn. Ik ben dankbaar dat de leden van de Kamer
het belang van deze toezegging hebben erkend. Ik zal mijn toezegging uiteraard
met het College van procureurs-generaal bespreken. Het moge duidelijk zijn
dat de Kamer niet zal worden overvallen door een plotselinge verandering van
de aanwijzing. Ik wil in dit verband nog een stap verder gaan. Ik meen dat
dit van belang is in relatie tot de behoefte aan wetswijziging.Alle sprekers hebben naar voren gebracht dat wij een proces moeten ontwikkelen
naar meer vertrouwen tussen de sector, het Openbaar Ministerie en de inspectie.
Het is duidelijk dat de aanwijzing hierin een rol speelt. Het ligt in de rede
dat, wanneer zich iets voordoet dat het Openbaar Ministerie zou nopen tot
de conclusie dat met de aanwijzing niet goed valt te werken en dat bijstelling
gewenst is, de knelpunten in de overleggroep tussen de sector, OM en inspectie
zullen worden besproken. Dit laat onverlet dat ik ervoor zal zorgen dat het
ter kennis van de Kamer zal worden gebracht wanneer deze situatie zich zou
voordoen. Ik heb het vertrouwen dat de totstandkoming van deze overleggroep
van belang is. Ik ben blij dat dit correspondeert met de bedoelingen die uitdrukkelijk
door de woordvoerders zijn uitgesproken. Ik zou zelfs willen zeggen dat het
een goede zaak is dat wij nu de directe aanleiding zien om een geïnstitutionaliseerde
vorm van overleg op gang te brengen.Het oogmerk is gelijk. Het verhogen van de veiligheid in de lucht is een
gezamenlijke doelstelling van de inspectie, Verkeer en Waterstaat, Justitie
in het algemeen en het Openbaar Ministerie in het bijzonder en uiteraard de
gespecialiseerde diensten van de politie die onder het gezag van Justitie
werken, maar ook van de bonafide sector. Terecht onderstreepte mevrouw Broekers
dat het om die sector gaat. Het is zaak om het wantrouwen dat is ontstaan –
of laat ik het niet zwarter formuleren dan het geval is en het houden op:
het ongemakkelijke gevoel – uit de weg te ruimen. Naar mijn mening moet
dit onze hoofddoelstelling zijn voor de komende tijd. Het is dan goed om een
ijkpunt te hebben en na de twee jaar de balans op te maken. Het werken aan
het versterken van het vertrouwen tussen de betrokken partijen begint onmiddellijk
en gaat na het verstrijken van de periode van twee jaar door. Een vast contact
is van belang voor het goed functioneren van onze gezamenlijke inspanning
voor de veiligheid in de luchtvaart. Ik hoop hiermee tegelijkertijd zowel
het karakter van de aanwijzing als de manier waarop wij ermee willen omgaan
te hebben verhelderd en wil vervolgens nog enkele andere punten bespreken.Mevrouw Broekers heeft onderstreept dat wij het eens zijn over de wens
tot strafrechtelijk optreden wanneer sprake is van opzet of grove nalatigheid.
Het is haar te doen om de meldingsbereidheid. Zij behoudt een voorkeur voor
wijziging van artikel 5.3. In aansluiting op hetgeen mijn collega zojuist
heeft geantwoord, merk ik op dat wij dit op dit moment niet op een goede manier
kunnen vormgeven. Het is geen onwil. Er is vanmiddag veel gezegd over Denemarken,
weinig over de 23 andere lidstaten van de Europese Unie. Het gaat eveneens
over de uitdrukkelijke uitsluiting van artikel 8, derde lid van het strafrecht
en om de moeilijkheden die zijn omschreven in de notitie die de Kamer op 15 augustus
heeft ontvangen. Het verhaal eindigt hier niet. Ik wil nog een poging doen
om het vertrouwen dat wij hier geen loze toezeggingen doen bij mevrouw Broekers
verder te versterken.In combinatie met de instelling van een werkgroep en de waarborgen waarmee
is omgeven dat de aanwijzingen niet even snel uit de lucht zullen gaan als
zij er in zijn gekomen, voeg ik nog een ding aan de toezeggingen toe. Indien
zich een situatie mocht voordoen waarin uit het gesprek in de overleggroep
van de sector, het Openbaar Ministerie en de inspectie blijkt dat knelpunten
ontstaan, zal de mogelijkheid om hiervoor bij wet een nadere voorziening te
treffen in dit overleg aan de orde worden gesteld. Ik meen dat wanneer wij
constateren dat wij nu niet het goede materiaal hebben om het wettelijk nader
te regelen maar tegelijkertijd constateren dat de toezeggingen ten aanzien
van het overleg en de aanwijzingen solide zijn, het mogelijk moet zijn om
de verbinding te leggen tussen een eventueel minder goed functioneren van
de aanwijzing en het preciseren van de gedachten over de vraag hoe wij een
verbetering wettelijk zouden kunnen vormgeven. Het zou op dit moment een loze
toezegging zijn wanneer ik zou zeggen dat wij het wettelijk zullen regelen,
afgezien van de merkwaardigheden in het wetgevingsproces waarop ik eerder
heb geduid. Wij kunnen evenwel het effect van de aanwijzing nader bezien in
het licht van de vraag of een wettelijke regeling beter is. Ik hoop dat ik
met deze toezegging iets heb bijgedragen aan het vertrouwen dat wij met deze
aanwijzing kunnen werken.Voorzitter. Ik wil voorts onderstrepen wat de heer Van de Beeten heeft
gezegd over de werkgroep en over de termijn waarna het functioneren van de
meldingsplicht zou moeten worden beoordeeld. Er zal ook gelet worden op incidenten.
Wat hij in een breder kader heeft gezegd, onderschrijven wij graag. De voorlichting
aan de sector zal ook betrekking moeten hebben op de extra waarborgen inzake
de bewijskracht ingevolge de wet. Ook op dit punt wil ik de woorden van de
heer Van de Beeten graag bevestigen.De heer Doesburg zei in tweede termijn dat wij niet twee jaar moeten wachten,
maar dat als de aanwijzing niet voldoet en het vertrouwen onvoldoende wordt
versterkt, het goede moment is aangebroken om na te gaan of er een wettelijke
regeling moet komen.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik waardeer het zeer dat de minister van Justitie zijn uiterste
best doet om de VVD zo veel mogelijk tegemoet te komen. Onze problemen zijn
duidelijk en de minister begrijpt welke die zijn. Hij wil de aanwijzing aanscherpen
en zorgen voor de nodige controle. Er komt een werkgroep en de inspectie,
het OM en de sector zullen samenwerken. Dat is allemaal prachtig, maar toch
blijf ik met een vraag zitten. De minister zegt dat als blijkt dat er knelpunten
zijn, zal worden nagegaan of de wet moet worden veranderd. Waarom al deze
moeilijke constructies eigenlijk? De strekking van de aanwijzing is om in
het geval van melding, in het geval van onopzettelijkheid en van onachtzaamheid
geen strafrechtelijke vervolging in te stellen. De aanwijzing wordt sterk
met waarborgen omgeven. Waarom regelen wij die eigenlijk niet bij wet? Ik
begrijp dat de minister van Justitie samen met de minister van Verkeer en
Waterstaat toezegt dat het streven is om de wet inderdaad te veranderen, dus
dat artikel 5.3 komt te luiden als is aangegeven. Dan is de wettelijke
regeling eigenlijk al in zicht en komt die er niet pas als er knelpunten zijn.
Wij krijgen daar een warm gevoel van. Het gaat dus om het laatste stukje en
wij vragen ons dan af wat de minister nog weerhoudt. Wat is het grote probleem
nog? De minister wil heel ver gaan. Waarom wil hij dan toch niet helemaal
doen wat wij vragen?Minister Hirsch Ballin:Ik zal proberen die onduidelijkheid weg te nemen. Warme gevoelens kunnen
op verschillende manieren ontstaan en ik hoop dat dat vanmiddag zal blijken.
Er zijn tweeërlei redenen voor mijn opstelling. Allereerst wijs ik erop
dat aan het antwoord van mijn collega en mij de verwachting ten grondslag
ligt dat er niet veel knelpunten zullen ontstaan. De wet, de aanwijzing en
hetgeen is gezegd over de doelstellingen zorgen voor een afbakening. Daarom
verwachten wij dat het risico beperkt zal zijn. Wij kunnen het echter niet
uitsluiten.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):U zegt te verwachten dat niet heel veel knelpunten zullen ontstaan, gelet
ook op wat in de aanwijzing staat en wat verder is geregeld. Dan zeg ik: minister,
regel alles toch gewoon legaal. Daar zitten wij hiervoor. Dat is ons vak.Minister Hirsch Ballin:Ik ga niet voorstellen om dit illegaal te regelen. Ik heb al gezegd dat
er tweeërlei redenen zijn voor onze opstelling. Onze verwachting dat
als eenmaal het overleg op gang is gekomen en duidelijker wordt dan in de
afgelopen jaren het geval was dat niet alleen de politie, maar ook het Openbaar
Ministerie de beste vriend is van de bonafide luchtvaartsector, zal blijken
dat met deze aanwijzing, deze toepassing het goede volk zal weten te leven
en het op de goede manier zal weten te handelen, terwijl ons de mogelijkheid
niet wordt ontnomen om het kwade volk aan te pakken. Die mogelijkheid zou
ons kunnen worden ontnomen met een weinig doordachte wetswijziging.Zou je niet bij voorbaat met een wetsvoorstel een regeling moeten treffen
om te voorkomen dat de inschatting dat de knelpunten zich niet zullen voordoen
verkeerd is? Dit blijft de vraag van mevrouw Broekers. Ik voel mij hiermee
toch wat overvraagd. Ik heb geleerd dat zodra je begint aan de opstelling
van een wetsvoorstel, je een beeld moet hebben van het probleem waarvoor het
een oplossing moet bieden. Dus als zich bij de toepassing, in het overleg
problemen aftekenen, wordt duidelijker wat de inhoud van een wettelijke regeling
zou moeten zijn.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Maar dan is mij niet duidelijk waarom u een aanwijzing opstelt. Daarbij
geldt namelijk dezelfde redengeving.Minister Hirsch Ballin:Een aanwijzing heeft een ander karakter dan een wettelijke regeling. Een
aanwijzing biedt de mogelijkheid van een betere toepassing bij het onderhavige
geval. Die laat verder de mogelijkheid bestaan om in het geval van bijzondere
omstandigheden – daarvoor moet in de rechtszaal verantwoording worden
afgelegd – strafrechtelijk op te treden. Voordat wij een eventuele wetswijziging
ter hand nemen, wil ik ook meer weten over de wijze waarop deze richtlijn
bij andere lidstaten is geïmplementeerd. Wij kunnen ons nu wel blindstaren
op de situatie in Denemarken en op enkele andere voorbeelden, maar ik wil
meer weten. Vanmiddag heb ik al gezegd dat ik de deur niet dichtgooi als het
gaat om de mogelijkheid van een wetswijziging. Die opmerking kunt u serieus
nemen, maar ik vind niet dat ik nu moet toezeggen dat wij aan een wetswijziging
gaan werken. Wij hebben namelijk nog geen beeld van de werking en de bruikbaarheid
van de aanwijzing. Bij die wetswijziging zouden wij op vragen kunnen stuiten
over de inpasbaarheid en over de systematiek van de implementatie van de EG-richtlijn.
Als aanvullende toezegging en niet om iets af te doen aan wat ik eerder heb
gezegd, herhaal ik dat wanneer blijkt dat er knelpunten zijn, wij in de gelegenheid
zijn om als het ware met open vizier naar de Raad van State te gaan. De Raad
van State zal dan de beleidsanalytische toetsing doen. Ik verwijs naar het
laatste jaarverslag van die raad. De Raad van State wil weten wat het probleem
is en of het wetsvoorstel bijdraagt aan de oplossing van het probleem. Als
dus de probleemdefinitie er is, kunnen wij gaan werken aan een wetsvoorstel.
Het opstellen van de probleemdefinitie kan in de werkgroep gebeuren. Ik meen
dat ik hiermee een solide basis heb gelegd voor de aanvaarding van het wetsvoorstel
dat nu voor ons ligt.Ten slotte wil ik graag nogmaals onderschrijven dat de vertrouwensrelatie
onze inzet moet zijn. Dat gaat verder dan de juridische formulering. De leden
kunnen ervan verzekerd zijn dat wij het vermogen tot leren zullen tonen. Wij
vragen degenen die deelnemen aan de te vormen overleggroep dit ook te doen.
Dat past bij dit belangrijke onderwerp.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank beide ministers voor hun reactie in tweede termijn.De leden van de fractie van de VVD hebben om stemming gevraagd. Die stemming
zal plaatsvinden in de week na het herfstreces.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Voorzitter: Jurgens 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-108-115.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl