Voortzetting van het beleidsdebat over de toekomst van de AWBZ en het functioneren van de Wmo
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 111-118

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-10-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 2, pagina 111-118

30-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van het beleidsdebat over de toekomst van de AWBZ en het functioneren van de WmoPagina 111-118
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat (Wet tijdelijk huisverbod) (30657)Pagina 93-111
Beleidsdebat over de toekomst van de AWBZ en het functioneren van de WmoPagina 46-65
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Warenwet in verband met de opneming van de mogelijkheid om een last onder bestuursdwang op te leggen en enkele andere wijzigingen (31262); - Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2008 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (31474 VI)Pagina 46-46
Behandeling van het wetsvoorstel Regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat (Wet tijdelijk huisverbod) (30657)Pagina 65-77
Lijst van besluiten (dinsdag 30 september 2008)Pagina 118-118
Behandeling van drie adviezen van de voorzitter van de Tijdelijke Gemengde Commissie Subsidiariteitstoets: - van 25 sept. 2008 om een brief te sturen met mededeling dat beide Kamers geen bezwaren zien ten aanzien van de rechtsgrondslag, subsidiariteit en proportionaliteit van het richtlijnvoorstel betreffende verlaagde BTW-tarieven (31542, letter D (TK nr. 4)); - van 23 sept. 2008 betreffende de ontwerpverordening inzake het Statuut van de Europese Besloten Vennootschap (COM(2008)396) (31543, letter D (TK nr. 4)); - van 23 sept. 2008 inzake het richtlijnvoorstel betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (COM(2008)414) (31545, letter D (TK nr. 4))Pagina 46-46
Presentie en opening (dinsdag 30 september 2008)Pagina 45-45
Voortzetting van het beleidsdebat over de toekomst van de AWBZ en het functioneren van de WmoPagina 77-93
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 30 september 2008)Pagina 118-119
De herdenking naar aanleiding van het overlijden van het oud-lid de heer Willy LockefeerPagina 45-46

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het beleidsdebat over de toekomst van de AWBZ en het functioneren van de Wmo.De beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Dupuis (VVD):Voorzitter. Ik heb nog enkele opmerkingen. Wat het ethisch gehalte betreft
waarover de bewindslieden spraken, denk ik dat dit hele onderwerp zwaar ethisch
beladen is. Dat is in de politiek vaak het geval omdat het gaat om de fundamentele
belangen van mensen. Dat geldt ook voor de ethiek. Dit hele wetsvoorstel lijkt
mij vol met morele dilemma's en morele keuzen.Een echte morele term is solidariteit en daar is vandaag veel over gezegd.
Het is een uiterst morele term maar die is wel vatbaar voor diverse invullingen.
Ik hoor steeds bij de andere partijen dat solidariteit binnen de gezondheidszorg
zou moeten betekenen dat degene die het meeste heeft ook het meest betaalt.
Dat is echter wel een zeer willekeurige invulling van solidariteit. In het algemeen betekent solidariteit alleen dat de mensen die door de bodem
zakken daar weer op worden getild. Het betekent niet per definitie dat de
een meer betaalt dan de ander.Dat brengt mij op de kwestie van de nivellering. Ik vrees toch dat wij
daarvoor bij dit kabinet aan het foute adres zijn. Vanavond staat op de voorkant
van de NRC dat er nu ook een vermogenstoets komt voor ouderen. Dat is toch
werkelijk een nivellering waar de regering zich voor zou moeten schamen. Waarom
zou je de gezondheidszorg immers moeten gebruiken om te nivelleren? Er wordt
al genoeg genivelleerd en daar is de gezondheidszorg niet voor. Dat daar zo
in wordt opgetreden kan onze fractie absoluut niet waarderen, maar ik vrees
dat wij tot een volgend kabinet moeten wachten eer wij daar weer enigszins
gehoor voor krijgen.Een laatste opmerking is er toch een van lof voor beide bewindslieden,
Afgezien van deze punten vindt onze fractie hun beantwoording van alle vragen
en opmerkingen toch buitengewoon sterk. Vooral het verhaal van de staatssecretaris
over de overheveling van een aantal AWBZ-voorzieningen naar de Wmo, met een
buitengewone mooie motivatie, vonden wij erg indrukwekkend. Wat dat betreft
kunnen wij geheel met haar instemmen. Dat laat onverlet dat wij over solidariteit
en nivellering echt andere ideeën hebben.De heer Klein Breteler (CDA):Voorzitter. Als Eerste Kamer staan wij erom bekend hoffelijke manieren
te hebben. Een van die hoffelijke manieren is dat wij in de tweede termijn
altijd bewindslieden bedanken voor hun inbreng. Het is nu niet alleen hoffelijkheid,
het is ook diepgemeend omdat wij als fractie vinden dat zowel de minister
als de staatssecretaris met passie, betrokkenheid en deskundigheid onze inbrengen
heeft beoordeeld en besproken. De minister laadt een zware opgave op mij.
Ik moet immers oud-senator Hannie van Leeuwen gaan melden dat haar uitspraak
bronvermelding behoeft, maar ik zal mij de komende dagen best wel van die
taak kwijten.Vaststaat dat zowel deze Kamer als het kabinet vasthoudt aan een AWBZ
als een volksverzekering die gebaseerd is op solidariteit. Het gaat om solidariteit
vanuit twee invalshoeken: solidariteit ten aanzien van draagkracht waar je
de lasten van betrekt, maar vooral – en dat vind ik belangrijk –
intergenerationeel. Daarom vind ik het eigenlijk niet passend en niet verstandig
dat wij spreken over een romp-AWBZ. Dat heb ik overigens een paar keer vandaag
gehoord in deze Kamer. Het is gewoon de AWBZ maar dan in een nieuwe stijl,
waarbij een scheiding wordt aangebracht tussen zorg en participatie.De CDA-fractie vindt het nog wel jammer dat zij niet veel helderheid heeft
gekregen over hoe het na 2012 moet. Ik vind dat de staatssecretaris wel een
argument heeft, namelijk dat je eerst achterstallig onderhoud moet plegen
voordat je iets anders kunt doen, maar het is begrijpelijk dat wij als CDA-fractie,
overigens net als andere fracties, zeer benieuwd zijn naar het toekomstperspectief.
Een ding voedt dat ook. Wij dachten namelijk dat het kabinet er wellicht niet
helemaal uitkwam wat betreft het toekomstperspectief, in de zin van wie de
leidende krachten worden in de toekomst. Worden dat de gemeenten of worden
dat de zorgverzekeraars? Ik heb beide bewindslieden daar niet over gehoord.
Ik hoop niet – dat zou dan weer systeemdenken zijn – dat dit de
reden zou kunnen zijn dat wij nog niet echt grote helderheid hebben over de
toekomst van de AWBZ. Je zou natuurlijk graag willen horen wat in 2015 of
in 2018 de AWBZ-premie wordt.De CDA-fractie vindt dat de cliënt-patiënt wel de leidende persoon
moet zijn in de keuze van haar of zijn zorg. En dat moet ook blijken uit de
uitvoering van de AWBZ. Wij zijn blij dat de staatssecretaris de moed heeft
getoond om niet voor de doelgroepenbenadering te kiezen maar dat zij haar
beleid voert op basis van de individuele patiënt-cliënt. Dat creëert
weliswaar een discussie over de afbakening, maar ik vind dat toch te verkiezen
boven de doelgroepenbenadering.In de Wmo is er hier en daar wat mis, hoewel ik tegelijkertijd constateer
dat cliënten redelijk tevreden zijn over deze wet. In principe moeten
de aanbestedingsperikelen en alles wat samenhangt met marktwerking besproken
worden in de gemeenteraden. Op dat punt zijn wij aan het Binnenhof dus niet
aan zet.Het is goed dat de staatssecretaris nog eens bevestigd heeft dat er geen
marktwerking komt in de AWBZ en dat ook zij passie en medewerkerstevredenheid
van belang vindt. Als zij weet wat instellingen in 2006 aan individuele zorgarrangementen
hebben gedaan en in 2007 aan homogene urengroepen, om nog maar te zwijgen
over de zzp's, dan moet je constateren dat dit wel enige passie uit het werk
haalt.De bewindslieden hebben aangegeven dat de inkomenseffecten nog moeten
worden uitgezocht. Ik denk dat daarin ook meegenomen moet worden het punt
rond de vermogenstoets, waarover de NRC vanavond berichtte. Ik heb er te weinig
van gezien om daar nu al iets over te zeggen, maar in algemene zin mag bekend
zijn dat wij als CDA, ook blijkens een motie die wij in de Tweede Kamer een
jaar geleden hebben ingediend, niet blij zijn met een vermogenstoets. Het
is echter te vroeg om daarop nu echt dieper in te gaan, aangezien wij de bijzonderheden
nog niet kennen.Wat betreft de pakketmaatregelen is het, zoals de staatssecretaris zelf
ook al aangaf, van groot belang goed te communiceren met de gemeenten, waarbij
er ook voor gezorgd moet worden dat de uitvoeringsregelingen "proof"
zijn. Als het namelijk fout gaat, is er weer een heleboel ontevredenheid in
dit land.Ook ik constateer dat de uitvoering van de eigenbijdrageregeling thans
niet goed verloopt bij het CAK, maar tevens constateer ik dat het CAK, veertig
jaar geleden begonnen vanuit een hoekhuis in het Haagse Bezuidenhout, in al
die jaren buitengewoon goed werk heeft gedaan. Alleen, nu gaat het niet helemaal
goed. Maar ligt dat ook niet aan onszelf, dat wij het CAK opzadelen met veel
te ingewikkelde wetten en uitvoeringsregelingen?De staatssecretaris heeft aangegeven dat het zzp een eerste stap is naar
een systeem voor een persoonvolgend budget. Dus dat smaakt straks naar meer.In eerste termijn heb ik gesproken over het scheiden van wonen en zorg.
Collega Putters heeft daarbij de vraag gesteld hoe het zit met de lagere inkomens.
Welnu, ik heb dat punt juist ter sprake gebracht vanwege die lagere inkomens.
Die hogere inkomens regelen het nu zelf namelijk ook wel. Die scheiden wonen
en zorg zonder wettelijke regeling. Als er sprake is van scheiden van wonen
en zorg moet iedereen een keuze hebben. Niet alleen degenen
die een hypotheekvrij huis of allerlei koopsompolissen hebben – hoewel
dat anno vandaag ook allemaal niet meer zo zeker is – maar ook de lagere
inkomens. Dan is natuurlijk ook de huursubsidie van belang.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Voorzitter. Wij moesten het maar niet te laat meer maken, hè?De voorzitter:Dat is niet alleen aan mij, mevrouw Slagter.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Nee, maar daarom dacht ik: ik zal het niet te lang maken.Ik dank beide bewindslieden voor hun soepele en soms ook wel bevlogen
wijze van beantwoorden. Ik heb het idee dat zij eigenlijk al knetterhard werken.
Vandaar dat ik zei dat het niet te laat moest worden.Ik wil vooral nog over de AWBZ spreken. Wij zijn het met elkaar eens dat
er in ieder geval AWBZ zal zijn. Over de vraag "hoe dan" zullen
wij nog praten. Het betreft in ieder geval de langdurige en onverzekerbare
zorg voor zwaar dementerenden en gehandicapten. Wij zijn het ook met elkaar
eens over de onbedoelde groei en de onduidelijke aanspraken. De staatssecretaris
heeft overtuigend betoogd dat er opgeschoond moet worden en dat er achterstallig
onderhoud is. Vandaar dus de pakketmaatregelen.Wij hebben gesproken over de glasheldere polis. Die polis kan niet glashard
en zeker ook niet keihard zijn, omdat het onmogelijk is om het zo duidelijk
neer te zetten. Het zal werkendeweg gebeuren. Het was prettig om van de staatssecretaris
te horen dat het nog niet helemaal duidelijk is, dat er nog veel overleg moet
plaatsvinden en dat zij daar zeker de VNG, de gemeenten en de cliëntenorganisaties
zoals Per Saldo in betrekt.Daarbij is de communicatie natuurlijk heel belangrijk en ik geef haar
in overweging om daarvoor ook de huis-aan-huisbladen te gebruiken, zoals ook
is gedaan bij de invoering van de Zorgverzekeringswet. De gewone mens is het
meest gebaat bij een heel eenvoudig uitleg. Heel belangrijk is dan wel hoe
de opvang op de andere gebieden zal zijn. Er zal dus toch gecoördineerde
actie moeten plaatsvinden.Ik kom te spreken over de indicatie. De staatssecretaris sprak over de
keukentafel. Daar had ik een beetje moeite mee, omdat het mij wat romantisch
in de oren klinkt. Als wij met zijn allen aan keukentafels gaan zitten, dan
vergt dat erg veel tijd, terwijl er toch ook beslissingen genomen moeten worden.
Ik vraag mij dan ook af: wie moet er knippen als er geherindiceerd wordt?
Het is niet met een schaartje te knippen, maar er moet wel geknipt worden
en wie bepaalt dat dan? Hoe wordt onderscheid gemaakt tussen wat onder de
AWBZ valt en wat onder de Wmo?De mooiste oplossing zou een geïntegreerd loket zijn waar je de vraag
kunt neerleggen en waar de cliënt geleid wordt naar de best passende
oplossing, waarvoor hij dan trouwens ook weer zelf moet kiezen. Er blijft
dus een spanningsveld tussen enerzijds objectief indiceren en anderzijds hulp
willen hebben bij waar je terechtkunt. Er moet dus nog goed nagedacht worden
over hoe het aan elkaar knopen van de indicaties verbeterd kan worden. Ik maak een opmerking over de mantelzorg, een belangrijk fenomeen die
meer taken zal krijgen als er minder AWBZ geïndiceerd wordt. Mijns inziens
klopt het dat er dan in feite minder complimenten uitgedeeld kunnen worden,
want voor een mantelzorgcompliment is AWBZ-geïndiceerde zorg nodig. Terwijl
aan de ene kant mantelzorg meer belast wordt, zouden aan de andere kant dus
minder mantelzorgcomplimenten uitgedeeld kunnen worden. Ik vraag mij af of
dat klopt.In mijn eigen betoog heb ik het vrij uitgebreid gehad over de rol van
de wijkverpleegkundigen. De staatssecretaris heeft daar wel iets over gezegd,
maar ik heb dat gekoppeld aan de banden van de wijkverpleging met de thuiszorg.
Hoe moet je het zien als zij toch indiceert? Dan heb je al gauw een vorm van
kartel.Dat brengt mij toch nog even bij de NMa en de NZa, waarover ik een vraag
heb gesteld die niet beantwoord is. Dat betreft het concurreren of het samenwerken.
Ik heb gerefereerd aan de ervaring met de Wmo. Daarover hebben wij toen heel
duidelijke vragen gesteld. Het is toch eerst anders gegaan dan hier betoogd
was. Daaruit kun je in ieder geval leren dat alles wat wij hier bedenken en
alles wat aan de overkant wordt bedacht, geen absolute boodschappen zijn.
Je moet met elkaar werkendeweg oplossingen vinden.Mevrouw Dupuis had het over de ethiek en de moraal. Eerlijk gezegd overviel
mij tijdens het eten de existentiële vraag waartoe wij op aarde zijn
en waartoe ik op aarde ben. Voor mij zijn "solidariteit" en "wederkerigheid"
belangrijke begrippen. Ik denk daarbij minder aan geld dan aan de dingen waar
je niet voor kiest en die je toch soms overkomen. Ik kies in ieder geval voor
een betrouwbare en geloofwaardige overheid. Daar was mijn bijdrage vandaag
op gericht.De heer Putters (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie bedankt beide bewindslieden voor hun antwoorden.
Wij hebben twee bewindslieden gezien die buitengewoon betrokken zijn bij hun
beleidsveld. Complimenten daarvoor. De bewindslieden weten de praktijkvoorbeelden
die zij ongetwijfeld op allerlei manieren opdoen, naadloos aan het beleid
en aan hun lijnen voor de toekomst te verbinden. Daar heb ik met plezier naar
geluisterd.Ik ga eerst in op een aantal door de minister genoemde aspecten. Daar
wil ik twee opmerkingen over maken, ten eerste naar aanleiding van zijn opmerking
over de marktwerking en over het feit dat de markt een ordening kent. Daar
zijn wij het van harte mee eens. Dat is ook precies de reden waarom twee heel
belangrijke elementen continu gevolgd en gemonitord zouden moeten worden.
Als je naar een zorgstelsel gaat waarin marktprikkels in toenemende mate een
rol spelen, is voor de overheid in ieder geval op twee punten een belangrijke
rol weggelegd: de borging van een goede positie van de cliënt en een
goed toezicht. Daar zit van alles tussen, maar dat zijn twee belangrijke pijlers.
Wij vragen het kabinet dus om met name de keuzemogelijkheid en de positie
van de cliënt goed te monitoren. De minister heeft aangegeven hoe hij
dat in de sfeer van de eerste lijn en de tweede lijn ziet en is ingegaan op
de rol van preventie. Daar zijn wij zeer tevreden over.Over het toezicht hebben wij nog wel wat commentaar. De minister heeft
verschillende keren aangegeven dat het toezicht op kwaliteit
voorgaat. Dat raakt precies een kernpunt van wat wij hier bij de behandeling
van de WMG aan de orde hebben gehad. Wij hebben destijds met de voorganger
van de minister, minister Hoogervorst, bediscussieerd hoe de NZa zich verhoudt
tot de NMa. Hij was van opvatting dat de NZa uiteindelijk, wanneer wij in
een situatie van vraagsturing zouden belanden, in de NMa zou kunnen opgaan.
Wij hebben destijds vanuit de PvdA betoogd dat dit nooit het geval zal zijn,
omdat volledige vraagsturing nooit bereikt zal worden. Dat roept wel een vrij
existentiële vraag op: hoe weeg je in het toezicht de publieke belangen?
Hoe weeg je kwaliteit van zorg ten opzichte van marktverhoudin­gen? Dat
heeft alles te maken met hoe de NZa en de NMa zich ten opzichte van elkaar
positioneren. Wij vragen het kabinet om die hoofdlijn nog eens goed te bekijken
en om uit te dragen dat de kwaliteit van zorg in het toezicht op de marktverhoudingen
de doorslag geeft. Misschien kan de minister nog even kort reageren op die
twee punten: cliënt en toezicht. Omdat wij dat willen volgen, geven wij
aan dat wij de motie-Schouw, die ging over de evaluatie van de eerste 10%
vrije prijsvorming, maar ook onze eigen bij de behandeling van de WMG ingediende
motie over het zojuist door mij aangehaalde punt toch nog eens aan de orde
willen stellen. Mede naar aanleiding van de opmerking van de minister dat
er allerlei NZA-rapporten, monitors en voortgangsrapportages liggen, zullen
wij de commissie voor VWS van deze Kamer voorstellen om die een keer integraal
te agenderen en met het kabinet te bespreken, zodat wij de evaluatie van de
eerste fase van de marktwerking toch nog een keer kunnen bespreken.Nu ga ik naar de portefeuille van de staatssecretaris. Laat ik het maar
ronduit zeggen: door deze staatssecretaris word ik graag gecorrigeerd op het
punt van mijn visie. Ik neem de metafoor van het klimrek daarom graag over.
Ik denk dat zij er helemaal gelijk in heeft dat dit een betere metafoor is
dan de participatieladder, juist omdat je vanuit Wmo, AWBZ, zorg en participatie
zaken goed aan elkaar moet kunnen koppelen en verbinden. Dat heeft wel een
aantal consequenties, namelijk dat je ervoor zorgt dat het in de uitvoering
daadwerkelijk integraal kan verlopen. Ik haal even het voorbeeld terug van
die jongen die uiteindelijk met beschermd wonen en begeleiding een sociaal
leven, maar ook een werkend leven kan opbouwen. Daarbij moet je toch voorkomen
dat hij niet in de instituties terechtkomt, maar uiteindelijk de mogelijkheid
heeft om sociale en maatschappelijke activiteiten te ontwikkelen. Wie zorgt
daar dan voor? Daarover heb ik twee vragen.Zit hem dat straks toch in een betere indicatiestelling, namelijk dat
je de mogelijkheid creëert om uit die verschillende systemen en potjes
daadwerkelijke te tappen? Die jongen in dat voorbeeld zou in die nieuwe situatie
AWBZ- en Wmo-voorzieningen en -zorg nodig hebben. Hoe gaat dat straks in zijn
werk? Komt er straks de mogelijkheid om uit die verschillende potjes te tappen
en dit alsnog tot een succesvoorbeeld te maken? En krijgen bijvoorbeeld gemeenten
die rol? Zouden zij dat kunnen doen? Ik ben blij met de opmerkingen over het
feit dat de VNG hiervoor met haar modelverordeningen bezig is, maar ik roep
toch op om inderdaad vooral lokaal veel ruimte te geven om hiermee te experimenteren
en om daarmee snel resultaten te boeken.Het tweede punt daarbij is de rol van het persoonsvolgend budget, want
ook dat kan een rol spelen om die integraliteit voor elkaar te krijgen. Wij
hebben de staatssecretaris wel vooral gehoord over het PGB, maar zou zij nog
iets meer kunnen zeggen over hoe zij het persoonsvolgend budget ziet? Kunnen
in haar visie met zo'n persoonsvolgend budget Wmo- en AWBZ-zaken worden uitgeruild?
Kan daarmee worden gecombineerd? Zit daarin een mogelijkheid voor de cliënt
zelf om tot een integraal pakket te komen dat voldoet aan zijn of haar hulpvraag?Als de staatssecretaris werkt maakt van het onderscheiden van de simpele
en de complexe indicatiestelling, die tachtig/twintigverhouding die ik in
mijn eerste termijn heb geschetst, en ook meer ruimte biedt om bij die complexe
indicaties voor die substitutie te zorgen, dan denken wij dat er een flinke
slag wordt gemaakt en heel wat verbetering kan worden aangebracht in de frustraties
in het veld, maar ook in de massieve rol van het CIZ.Ik maak nog twee korte opmerkingen. De eerste betreft de rol van het welzijn
in de Wmo. Ik ben blij te horen dat het kabinet ook nastreeft om nieuwe vormen
van samenwerking te stimuleren. Voortgangsrapportages wijzen dat ook uit.
Wij vragen nog eens met nadruk om de goede voorbeelden op dit punt goed over
het voetlicht te brengen, te communiceren en voorbeelden te stellen. In de
eerste termijn heb ik daarover nog een vraag gesteld die ik destijds ook heb
gesteld aan staatssecretaris Ross-van Dorp, namelijk of juist voor dit punt
niet moet worden overwogen om met meer positieve prikkels te werken. Ik heb
toen stimuleringsregelingen genoemd. De vorige staatssecretaris heeft aangegeven
dat op een later moment nog eens te zullen overwegen. Misschien kan deze staatssecretaris
ook reageren of dat tot de mogelijkheden behoort.Ik rond af. De staatssecretaris heeft duidelijk betoogd dat een opschoning
van de AWBZ nodig was en is. Wij benadrukken wel dat dit niets verandert aan
de hulpvraag van mensen, dus dat dit alsnog betekent dat ook de zaken die
daarbuiten vallen wel degelijk legitieme hulpvragen kunnen zijn, die goed
moeten worden geregeld. Met haar antwoorden heeft zij in onze ogen aangegeven
de hoogste mate van zorgvuldigheid te zullen betrachten bij de doelgroepen
waarom het gaat. Wij hebben daarin het volle vertrouwen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik bedank de bewindslieden van harte voor de grondige behandeling
van de zaken die aan de orde zijn geweest en voor de betrokkenheid. Wat mij
ook aansprak was dat zij ook in de praktijk van de zorg heel veel ervaringen
opdoen. Ik denk dat je daar ook moet zijn om heel veel dingen te leren en
ook veel dingen te zien die niet goed gaan.Via Amerika zijn wij weer in Nederland terechtgekomen. De minister is
daarop ingegaan. Niet dat wij dat Amerikaanse systeem hier wilden invoeren,
maar ik probeerde dat als voorbeeld te gebruiken. Het is goed om dat nog even
aan de orde te stellen. Wij hebben gewaardeerd dat de minister heeft gezegd:
wij zijn volop bezig met de herijking van het zorgstelsel, dat was al ingezet,
daarmee gaan wij nu door. Het doel is zorg te organiseren rond de patiënt.
Dat moet centraal staan. Het moet dan gaan om toegankelijkheid, betaalbaarheid
en vooral om kwaliteit, maar die patiënt moet centraal staan. Dat spreekt
ons aan. Ook de stap die zal worden gemaakt van de tweede naar
de eerste lijn, hoewel dat misschien tot een nieuwe bekostiging zal moeten
leiden, is een heel goede. Dat geldt vooral voor het uitgangspunt van beide
bewindslieden dat deze hele herijking van ons zorgstelsel allereerst inhoudelijk
is gemotiveerd.De staatssecretaris heeft nogmaals gezegd dat er goede redenen zijn voor
het opschonen van de AWBZ. Die zijn er ook. Daaraan wordt nu stap voor stap
gewerkt. Dat moet ertoe leiden dat er een AWBZ zal blijven bestaan voor de
onverzekerbare risico's – dat is een goed uitgangspunt – dat er
ook een publieke verantwoordelijkheid blijft en dat binnen de AWBZ geen sprake
is van marktwerking. Dat stelt ons gerust en daarmee kunnen wij ook verder.
Het is een omgekeerde beweging, zegt de staatssecretaris. Wij hebben jarenlang
de AWBZ als het ware gevuld. Nu moeten daar weer delen uit. Zij heeft gezegd
dat dit ook mogelijk is omdat die participatiewet er is. Daarover is langdurig
gesproken en er valt best het een en ander te verbeteren. Daarvoor wordt hard
gewerkt, ook bij de gemeenten, maar er moet nog een hele slag worden gemaakt.
Die slag kan ook worden gemaakt omdat de wet er is. Ook daarbij zal het gaan
om de belangen van de gebruiker die daarop een beroep doet.Dat betekent dat het ook daar zal moeten gaan om de menselijke maat en
kwaliteit. Ik denk dat de uitkomst van dit debat ook is dat er noodzakelijke,
tussen haakjes, zorg is die geen zorg is en noodzakelijke zorg die wel zorg
is. Daarvoor blijven wij verantwoordelijk.Wij zijn positief gestemd, niet omdat het al wat later is geworden. Ik
dacht straks even: als het nog later wordt, zeilen wij met ons allen de AWBZ
in van oververmoeidheid. Dat past dan niet meer in de visie van de staatssecretaris,
dus ik bedenk meteen dat ik dat natuurlijk niet had moeten zeggen. Zoals ook
doorklonk in de andere betogen, wil ik ten slotte een gemeenschap. Een samenleving
kwalificeert zich uiteindelijk door de zorg die zij verleent aan de zwaksten
in de samenleving. Daarvoor moeten wij met ons allen staan.Minister Klink:Voorzitter. Ik leef natuurlijk erg met de heer Klein Breteler mee –
dat begrijpt hij ook wel – omdat hij een moeilijke boodschap aan mevrouw
Van Leeuwen moet overbrengen. Ik ben ooit door de vorige minister, de heer
Hoogervorst, uitgenodigd voor een gesprek. Het eerste thema dat hij aansneed,
was hoe ga ik toch met Hanny van Leeuwen om. Ik zal niet vertellen wat hij
toen heeft verteld, maar de heer Klein Breteler zal in dit geval kunnen overwegen
tegen haar te zeggen dat zij het niet heeft geleend van Simone de Beauvoir,
maar dat zij wel aan het feit dat het van Simone de Beauvoir kwam, kan zien
hoe geniaal zij is omdat zij met hetzelfde idee kwam. Het is maar een overweging.De heer Van den Berg zegt het heel goed: het is zorginhoudelijk gemotiveerd
waarom ik op onderdelen graag naar een vorm van competitie, vrije prijsvorming
en dergelijke wil. Het is ook om die reden dat ik het altijd een beetje vreemd
vind om te zeggen dat een bepaalde vorm van marktwerking eigenlijk niet in
de sfeer van de AWBZ mag worden toegepast omdat dit zich niet verdraagt met
het solidariteitsgehalte. Dat vind ik vreemd, omdat die marktwerking, althans
voor zover ik die gereguleerd bepleit, juist de solidariteit wil versterken.
Ten eerste door betaalbare zorg te handhaven, ook voor de toekomst. Ten tweede
door te zorgen dat er geen wachtlijsten ontstaan, want alleen door innovatie
kunnen wij waarschijnlijk iets doen aan de grote problemen in de sfeer van
de arbeidsmarkt. Ten derde verwacht ik er veel van dat de zorg van de tweede
naar de eerste lijn gaat en dichter bij mensen komt. Ik zeg in de richting
van de heer Putters: mocht dat niet werken, dan hebben wij het verkeerde instrumentarium.
Vandaar dat ook ik hecht aan toetsen en monitoren. Ik spreek liever van competitie
op prijs en kwaliteit dan van marktwerking. Het is geen doel in zichzelf,
maar dient uiteindelijk de zorginhoud. Als dat niet werkt, moeten wij die
conclusie op een gegeven moment ook met elkaar trekken. Daarom is het ook
spannend wat er de komende jaren gaat gebeuren. Ik kom dan ook graag naar
uw Kamer met de documentatie waarnaar u verwees, om erover te spreken. Nogmaals,
ik loop daar niet voor weg. Sterker nog, eerlijk gezegd zoek ik die confrontatie
met de feiten.Het vergt inderdaad wel een ordening, zoals ik al zei. Wij hebben een
basispakket. Wij hebben een uniforme premie, althans binnen het verzekeringsbestand
van één verzekeraar. Een feit is dat mensen om het jaar van
verzekeraar kunnen wisselen. In de manier waarop wij de bekostigingsstelsel
inrichten, zit ook een bepaalde vorm van ordening, want die staat nu in de
weg aan zorg dicht bij huis. Wij moeten daar van overheidswege goed aan werken
in termen van randvoorwaarden. Dat vergt ook een bepaald toezicht. Ik ben
met u van mening dat dit ofwel door de NZa ofwel door de NMa moet gebeuren.
Ik zie nog niet zo snel dat de NZa opgaat in de NMa. Dat zou kunnen samenhangen
met het feit dat er structureel gezien andere kenmerken aan deze ordening
verbonden zijn dan op de reguliere markten die wij kennen. Ik kan dat natuurlijk
niet voor de hele toekomst vermelden, maar op dit moment zie ik geen aanleiding
voor de veronderstelling dat deze autoriteiten in elkaar geïntegreerd
zouden kunnen worden.Belangrijker nog is dat wij met uw Kamer spreken over die verantwoording
en kijken naar de uitkomsten van de inrichting van de zorg, zoals ons die
op dit moment voor ogen staat. Nogmaals, ook dan ben ik weer terug bij de
verantwoording die ik zal afleggen en de documenten waarnaar wij gezamenlijk
zullen kijken in termen van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid
van de zorg. Dat zijn precies de punten die in de motie-Schouten terugkwamen
en ook in de stukken van de NZa en andere instituten die voortdurend aan het
monitoren zijn. Ik wijs naar Gupta dat dit ook op zijn manier en zeer gekwalificeerd
doet.De heer Putters (PvdA):Ik ben blij met deze reactie van de minister. Wij zullen het gesprek ongetwijfeld
voortzetten. Waar het in de kern om gaat, is dat als wij met elkaar keer op
keer uitspreken dat kwaliteit van zorg prioriteit heeft, dit ook consequenties
moet hebben in het toezicht. Dat punt wil ik in ieder geval meegeven om dat
ook in de verhouding tussen NZa en NMa leidend te laten zijn.Minister Klink:Ik mag verwijzen naar de discussies die wij aan de overkant hebben gehad
over een specifieke fusietoets. Daaruit blijkt dat de zorg toch iets anders
is dan bijvoorbeeld de markt van auto's. Ook die vergt overigens wel ordening.
De zorg aan chronisch zieken vergt, zoals ik in eerste termijn al zei, samenhang,
bijvoorbeeld tussen de diëtist, de huisarts, de internist en anderen.
Die samenhang zal als een geheel moeten worden ingekocht door de verzekeraar.
Een en ander dient daadwerkelijk gecontracteerd te worden in het geheel van
de zorg. Ik zeg dit niet zomaar. Op het moment dat u en ik, voor zover wij
dat doen, een auto gaan kopen, gaan wij ook niet eerst bij iemand langs die
een stuur verkoopt, vervolgens bij iemand die een wiel verkoopt en daarna
bij iemand die een accu verkoopt enzovoort. Als je dat doet, worden de transactiekosten
enorm hoog. De kosten zullen waarschijnlijk sowieso veel hoger worden en u
en ik zijn niet in staat om het geheel in elkaar te zetten. Patiënten
kunnen ook echt niet die keuze en samenhang bewerkstelligen. Dat is de reden
waarom wij in de Wet cliënt en kwaliteit van zorg ook de patiënt
recht geven op samenhangende zorg. Nogmaals, in termen van bekostigingsstelsel
gaan wij er ook naartoe werken dat die samenhang er komt, al was het maar
langs de lijn van de zorgstandaarden die op dit moment in ontwikkeling zijn.
Nu loop ik vooruit op een aantal debatten die wij überhaupt nog in de
komende jaren gaan voeren. Dat moet ik maar niet doen.Staatssecretaris Bussemaker:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun complimenten en steun voor de algemene
lijn van de maatregelen die wij nemen in de AWBZ. Ik wil kort nog ingaan op
een paar opmerkingen die zijn gemaakt.Mevrouw Dupuis heeft gelijk dat het bij de AWBZ ook over veel ethische
en morele dilemma's gaat in algemene zin, maar soms ook in heel concrete voorvallen
waarover wij het vandaag niet hebben gehad, maar wel deze week, bijvoorbeeld
wel of niet reanimeren, wel of niet fixeren en wanneer wel en wanneer niet.
Dat zijn vraagstukken met een ethische dimensie. Over solidariteit kunnen
wij nog heel lang discussiëren, maar daarover worden wij het niet met
elkaar eens, vrees ik. Ik denk dan ook dat wij dat op dit uur van de avond
maar niet moeten doen. Wellicht moeten wij ook maar niet discussiëren
over de nivellering en de vermogenstoets. Laat ik het maar algemeen zeggen.
In de AWBZ zit de solidariteit er ook in dat de eigen bijdrage inkomensafhankelijk
is. Dus ook daar kijken wij naar de hoogte van het inkomen voor wat mensen
kunnen bijdragen aan de zorg. Gegeven de solidariteitsgedachte die ten grondslag
ligt aan de AWBZ is dat niet meer dan logisch.De heer Klein Breteler zei zeer terecht dat wij niet moeten spreken over
de romp-AWBZ. Ik vind dat zelf een vreselijke term. Het is toch een beetje
alsof het geen volwaardige AWBZ is en alsof wij er allerlei dingen afgehaald
of afgehakt hebben. Dat is absoluut niet het geval wat mij betreft. De AWBZ
blijft bestaan als volwaardige voorziening voor mensen met ernstige zorgvragen.
Hij vroeg nog hoe het na 2012 gaat en wie de leidende kracht wordt. Wat mij
betreft, is de cliënt de leidende kracht in samenspraak met de professional
op de werkvloer. Bij al mijn beleid check ik steeds wat het doet voor de cliënt
en wat het doet in de relatie tussen cliënt en professional. Elke keer
blijkt dat waar de cliënt tevreden is bijna altijd ook de professional
tevreden is, en andersom. Het gebeurt bijna nooit dat de een tevreden is en
de ander niet. Dat moet dus de algemeen leidende gedachte zijn. Wat voor beleid
erbij past, is een beetje afhankelijk van of blijkt dat wij op de goede weg
zitten en of dit oplevert wat wij willen dat het oplevert. Ten aanzien van de Wmo merkte de heer Klein Breteler terecht op dat de
cliënten tevreden zijn. Laat ik dat maar duidelijk en recht voor z'n
raap zeggen dat er over de Wmo heel veel spookverhalen worden verteld over
alle cliënten die zorg zouden verliezen, over cliënten die zeer
ontevreden zouden zijn. Vorig jaar heb ik verhalen gehoord als zouden 30.000
tot 40.000 thuiszorgmedewerkers hun baan verliezen. Het zijn er vorig jaar
570 geworden. Dat zijn er misschien 570 te veel, maar het is wel een heel
ander getal dan waarmee in de publiciteit nog wel eens werd geschermd.De opmerking over de communicatie met gemeenten knoop ik nogmaals in mijn
oren, want dat is buitengewoon belangrijk, ook voor ons.De heer Klein Breteler is zijn tijd vooruit, want het CAK bestaat volgende
week veertig jaar. Ik zal de felicitaties alvast doorgeven. Ik ken het CAK
in ieder geval als een zeer betrokken organisatie die zeer haar best doet.
Niet alleen zadelen wij het CAK op met moeilijke opdrachten. Het is ook zeer
afhankelijk van alle informatie die het krijgt uit de hele keten die eraan
voorafgaat, bijvoorbeeld van de Belastingdienst. Veel problemen het afgelopen
jaar waren vooral te wijten aan slechte aanlevering van informatie door derden.Wat scheiden van wonen en zorg betreft, ben ik het met hem eens dat er
een keuze moet zijn, vooral voor lage inkomens. De uitdaging bij scheiden
van wonen en zorg is vooral om die mensen niet met een onmogelijke situatie
op te zadelen en niet geen keuzevrijheid te geven bij woningen.Ik ben het met de SP-fractie eens dat een glasheldere polis niet glashard
is. Ik denk ook dat wij dat niet met ons allen moeten willen. Er moet wel
veel meer duidelijkheid komen, meer dan wij nu hebben, maar het moet niet
een rigide systeem worden, waarbij het systeem leidend is in plaats van de
burger die met zorgproblemen wordt geconfronteerd. Het zal altijd een kwestie
van zoeken blijven, want al te veel ruimte is weer in tegenspraak met het
idee van een onafhankelijke en objectieve indicatiestelling die het CIZ moet
doen. Het kan ook makkelijk leiden tot te hoge kosten. Ook de SP-fractie noemde
het belang van communicatie. De suggestie om gebruik te maken van huis-aan-huisbladen
neem ik zeker mee.Ik zeg nog eens nadrukkelijk dat ik het idee van de indicatie aan de keukentafel
ontleen aan de VNG. Ik weet niet of het gesprek letterlijk aan de keukentafel
moet plaatsvinden. Wel moet het een direct en open gesprek zijn waarin gesignaleerd
kan worden hoe het met een persoon gaat, anders dan dat er alleen maar kruisjes
op een formulier moeten worden gezet op grond van een telefonisch gesprek.De SP-fractie sprak net als de PvdA-fractie over de relatie tussen AWBZ
en Wmo en over hoe er wordt geknipt. Ik kan niet anders zeggen dan dat dit
voor velen nog een moeilijke afweging zal zijn en dat er nog veel werk te
doen is. Laten wij evenwel niet vergeten dat de Wmo een voorliggende voorziening
is voor de AWBZ, dus daar is wel enige duidelijkheid over. Precies rechtlijnig
knippen zal niet gaan, maar wij kunnen wel veel beter het onderscheid maken
dan op dit moment mogelijk is.Gevraagd is of de maatregelen voor de mantelzorgers zullen zorgen voor
meer belasting en minder complimenten. Dat hoeft niet, want de respijtzorg
blijft in de AWBZ. Het mantelzorgcompliment is alleen bedoeld voor mantelzorg
ten aanzien waarvan aangetoond kan worden dat de cliënten minder professionele
zorg gebruiken. De meeste mantelzorgers doen een beroep op professionele zorg
als er sprake is van zeer zware zorgvragen, dus ik ben er niet bang voor dat
de maatregelen voor meer belasting en minder complimenten zullen zorgen. Overigens
hebben de gemeenten, los van het mantel­zorgcompliment, in het kader van
de Wmo de heel belangrijke functie om de mantelzorgers te ondersteunen. De
AWBZ doet dit vanuit het cliëntenperspectief, vanuit de zorgvrager, terwijl
de gemeenten dit doen vanuit het ondersteunen van de mantelzorger. Daar hebben
wij al uitgebreid over gesproken.Voorts is er gesproken over de wijkverpleegkundigen en de banden met de
thuiszorg. Ik denk dat wij het eens zijn over het belang van de wijkverpleegkundigen.Ik wil hier nu niet een heel debat gaan voeren naar aanleiding van de
boetes die de NMa vorige week heeft opgelegd, nog los van het feit dat ik
dit ook niet kan, omdat de zorginstellingen in beroep gaan en een en ander
dus eerst uitgezocht moet worden. Wel wil ik over die pijnlijke spagaat zeggen
dat ik ook in andere gevallen steeds benadruk dat creatief ondernemerschap
in de zorg ook gericht is op het zo goed mogelijk bedienen van de cliënt
en dat dit niet strijdig hoeft te zijn met samenwerken. Het gaat er echter
om welke vorm van samenwerking gekozen wordt. Langdurige zorg betekent voor
mij niet een cultuur van ondernemerschap waarin schaalvergroting, winst maken
en geld verdienen doel op zichzelf zijn, maar een cultuur van maatschappelijk
verantwoord ondernemerschap, waarin respect voor het individu en herkenbare
zorg centraal staan en waarin altijd duidelijk is wat het hoogste doel is,
namelijk het bieden van goede zorg aan de cliënt. Er is gesproken over
de buurtzorgformule. Dat is een zeer mooie formule waarin ook wordt samengewerkt
met de huisartsen, de eerste lijn, de fysiotherapie en soms ook met het welzijnswerk.
Dat is het soort samenwerking waarop in ieder geval mijn beleid is gericht.De heer Putters zei dat wij er ook voor moeten zorgen dat mensen niet
in instituties terechtkomen. Hij heeft gevraagd wie daarvoor zorgt en heeft
gewezen op een betere indicatiestelling. Daarop moet de indicatiestelling
inderdaad zijn gericht, maar ook op de afstemming tussen de verschillende
potjes. Dit betekent een continu gesprek tussen de indicatieorganen CIZ en
gemeente. Ik heb al gewezen op de pilot in Rotterdam die er direct op is gericht
om de middelen bij elkaar te krijgen, zodat zorg voor kwetsbaren kan worden
geboden met een integraal aanbod op alle relevante werkgebieden: werk en inkomen,
zorg en welzijn, en openbare orde en veiligheid. Ik houd mij aanbevolen voor
andere suggesties naast deze, hoe wij dat verder kunnen vormgeven. Ik heb
de Kamer in dit kader al op een aantal andere onderwerpen gewezen. Ik wijs
ook hier op het feit dat de Wmo een voorliggende voorziening is.Ik ben inderdaad niet zo uitgebreid ingegaan op het persoonsvolgend budget,
maar ik heb wel aangegeven dat de zzp's wat mij betreft een eerste stap zijn,
dat ik ook meer naar een persoonsvolgend budget wil, maar dat dit alleen kan
als de indicatie veel scherper is dan nu. Anders zou dit tot nog veel hogere
kosten leiden. Ik denk eerlijk gezegd dat er ook aan persoonsvolgende budgetten
een grens zit, want er zullen ook mensen zijn die de keuze niet goed kunnen
maken. Wij hebben er rekening mee te houden dat er altijd goede beschikbare
voorzieningen zijn. Persoonsvolgendheid zoals wij daar ook mee bezig zijn
met het kwaliteitskeurmerk en het geld de cliënt laten volgen en niet
andersom, is een lijn die zeker ook na 2012 verder moet worden ontwikkeld.
Wij moeten daarvoor wel het voorwerk doen om dat op een verantwoorde wijze
vorm te geven.Ik zeg toe dat wij nog een keer bekijken of wij de stimuleringsregelingen
verder tot uitvoering kunnen brengen. Volgens mij wordt daar al aan gewerkt.
Ik ben het met de Kamer eens, ook als het gaat om de AWBZ-maatregelen, dat
de hulpvragen legitiem zijn, ook als men niet meer bij de AWBZ terecht kan
voor ondersteuning. Ik zeg er wel bij dat de hulpvraag legitiem kan zijn,
maar dat je toch kunt beslissen dat mensen een eigen verantwoordelijkheid
hebben om die hulpvraag op te lossen. Soms hebben zij daarbij tijdelijk wat
ondersteuning nodig, soms hebben zij meer ondersteuning nodig, maar het kan
niet anders dan dat de consequentie van dit beleid is dat er zaken uit de
AWBZ verdwijnen waarvan wij zeggen: uw hulpvraag is legitiem, maar wij vinden
het toch redelijk om u zelf een oplossing voor de vragen te laten vinden en
om dat tot de eigen verantwoordelijkheid te rekenen. Hierover wil ik echt
heel duidelijk zijn.De heer Putters (PvdA):Ik ben blij met het punt over de stimuleringsregeling. Kan de staatssecretaris
toezeggen ons daarover te informeren op het moment dat dit concreet is?Staatssecretaris Bussemaker:Ja, dat zeg ik toe.Tot slot de SGP en de ChristenUnie. Ik ben blij met de opmerking dat opschonen
terecht is en dat het belang van de menselijke maat centraal moet staan. Ik
ben nog een antwoord schuldig over de rol van de kerken in de Wmo. Dit is
een interessant thema, juist omdat de kerken een hele belangrijke rol spelen
bij de sociale netwerken op lokaal niveau en er mooie voorbeelden van zijn.
Rotterdam heeft onderzoek laten doen naar de rol van kerken. Daaruit blijkt
dat die rol onmisbaar is en dat die neerkomt op een bedrag van 130 mln. per
jaar als je die zou willen kapitaliseren. Afgezien van die financiële
waarde bieden de kerken – in Rotterdam heeft men toevallig veel met
migrantenkerken gewerkt – een uitstekende gelegenheid om ook minder
bereikbare groepen te benaderen. Dit betekent – die discussie heb ik
ook met de Tweede Kamer gevoerd – dat ik niet vind dat daarvoor speciaal
financiële middelen moeten worden uitgetrokken, maar dat de kerken net
als vrijwilligersorganisaties, sportverenigingen en tal van organisaties in
het maatschappelijk middenveld, de civil society of hoe je dat wilt noemen,
een zeer belangrijke rol spelen bij de sociale netwerkvorming in de Wmo zoals
ik die voorsta.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun reactie in tweede
termijn. Gehoord de woordvoerders, dank ik hen ook voor de wijze waarop zij
het debat met deze Kamer hebben gevoerd.Ik wens iedereen wel thuis.Sluiting 23.24 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-111-118.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl