ECLI:NL:GHDHA:2019:3500, Gerechtshof Den Haag, 27-12-2019, 22-001353-16
Gerechtshof Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2019-12-27 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Art. 197 Sr; Art. 11 Richtlijn 2008/115/EG (Terugkeerrichtlijn); Niet-ontvankelijkheid van het OM in de vervolging wegens ontbreken van strafrechtelijk belang (ouderdom van de zaak, onwaarschijnlijk dat Hof van Justitie EU op afzienbare termijn prejudiciele vraag van de Hoge Raad zal beantwoorden).

Rolnummer:		22-001353-16 
  Parketnummer: 	09-819155-15 
  Datum uitspraak:	27 november 2019
  
    Gerechtshof Den Haag
    meervoudige kamer voor strafzaken
    
    
  
  
    Arrest
    
    
    
      gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Den Haag van 4 maart 2016 in de strafzaak tegen de verdachte:
    
    
  
  
    [verdachte],
    
      geboren te [geboorteplaats] ([geboorteland]) op [geboortedatum] 1982,
      thans zonder bekende vaste woon- of verblijfplaats hier te lande.
    
    
    
    
      
        Onderzoek van de zaak
      
    
    
    
      Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof op 27 november 2019.
    
    
    
      Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal.
    
    
    
    
      
        Procesgang
      
    
    
    
      In eerste aanleg is de verdachte van het onder 1 en 3 ten laste gelegde vrijgesproken en ter zake van het onder 2 ten laste gelegde veroordeeld, waarbij is bepaald dat aan de verdachte geen straf of maatregel wordt opgelegd. 
    
    
    
      Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.
    
    
    
    
      
        Ontvankelijkheid van de verdachte in het hoger beroep
      
    
    
    
      De verdachte is in eerste aanleg vrijgesproken van hetgeen aan hem onder 1 en 3 is ten laste gelegd. Het hoger beroep is namens de verdachte onbeperkt ingesteld en dus mede gericht tegen de in eerste aanleg gegeven beslissingen tot vrijspraak. Gelet op hetgeen is bepaald in artikel 404, vijfde lid, van het Wetboek van Strafvordering staat voor de verdachte tegen deze beslissingen geen hoger beroep open. Het hof zal de verdachte daarom niet-ontvankelijk verklaren in het ingestelde hoger beroep, voor zover dat is gericht tegen de in het vonnis waarvan beroep gegeven vrijspraken.
    
    
    
    
      
        Tenlastelegging
      
    
    
    
      Aan de verdachte is, voor zover thans aan de orde, ten laste gelegd dat:
      
        2.hij op of omstreeks 03 september 2015 te Leiden, in elk geval in Nederland, als vreemdeling heeft verbleven, terwijl hij wist of ernstige reden had te vermoeden dat hij op grond van artikel 67 van de Vreemdelingenwet 2000, in elk geval op grond van enig wettelijk voorschrift, tot ongewenst vreemdeling was verklaard OF terwijl tegen hem een inreisverbod was uitgevaardigd met toepassing van artikel 66a, zevende lid, van de Vreemdelingenwet 2000;
    
    
    
      
        Beoordeling van het vonnis
      
    
    
    
      Het vonnis waarvan beroep, voor zover thans aan de orde, kan niet in stand blijven omdat het hof tot een andere beslissing komt dan de eerste rechter.
    
    
    
    
      
        Ontvankelijkheid van het openbaar ministerie
      
    
    
    
      De advocaat-generaal heeft ter terechtzitting in hoger beroep gevorderd het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren ter zake het onder 2 aan de verdachte ten laste gelegde, omdat het openbaar ministerie geen belang meer heeft bij de vervolging van de verdachte, gelet op de ouderdom van het ten laste gelegde feit in het licht van de nog steeds voortdurende juridische onzekerheid over de in artikel 197 van het Wetboek van Strafrecht (verder: Sr) gedefinieerde strafbepaling ten aanzien van niet EU-burgers. 
    
    
    
      Het hof overweegt als volgt.
    
    
    
      De Hoge Raad heeft bij arrest van 29 maart 2016 (ECLI:NL:HR:2016:515) in verband met de reikwijdte van artikel 197 Sr een prejudiciële vraag gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (verder: HvJ EU) over de aanvangstermijn van het inreisverbod, zoals onder meer genoemd in artikel 11, tweede lid, van Richtlijn 2008/115/EG van het Europees parlement en de Raad van 16 december 2008 over gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven, PbEG L 348/98 (verder: Terugkeerrichtlijn). Het HvJ EU heeft die vraag beantwoord bij arrest van 26 juli 2017 (ECLI:EU:C:2017:590), waarna de Hoge Raad in de desbetreffende zaak eindarrest heeft gewezen op 14 november 2017 (ECLI:NL:HR:2017:2862).
    
    
    
      In een daarop volgende zaak heeft de Hoge Raad op 27 november 2018 opnieuw een prejudiciële vraag gesteld aan het HvJ EU, eveneens over (artikel 11 van) de Terugkeerrichtlijn in verband met de toepasselijkheid van artikel 197 Sr (ECLI:NL:HR:2018:2192). 
    
    
    
      Naar het hof ambtshalve bekend is, is sinds eerstgenoemd arrest van de Hoge Raad (in 2016) in reeds aanhangig gemaakte zaken tegen zogeheten derdelanders – op wie de Terugkeerrichtlijn van toepassing is en die worden verdacht zich schuldig te hebben gemaakt aan het misdrijf van artikel 197 Sr – de behandeling voor onbepaalde tijd aangehouden. Nieuwe zaken zijn over het algemeen niet bij de rechter aangebracht. 
    
    
    
      De beantwoording van de door de Hoge Raad gestelde prejudiciële vragen kan van belang zijn voor de beoordeling in de onderhavige strafzaak. Het is niet waarschijnlijk dat het HvJ EU de op 27 november 2018 door de Hoge Raad gestelde prejudiciële vraag op afzienbare termijn zal beantwoorden. Voorts kan worden geconstateerd dat sinds het tenlastegelegde inmiddels langere tijd is verstreken.  
    
    
    
      Gelet hierop en in aanmerking genomen dat het openbaar ministerie – naar in het hiervoor weergegeven standpunt van de advocaat-generaal ligt besloten – zelf vindt dat met voortzetting van de vervolging redelijkerwijs geen enkel strafrechtelijk belang meer is gediend en voortzetting van die vervolging in dit geval weinig zinvol noch redelijk is, zal het hof het openbaar ministerie – zoals gevorderd – in die vervolging niet-ontvankelijk verklaren.
    
    
    
    
  
  
    BESLISSING
    
    
      Het hof:
    
    
    
      Verklaart de verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep ten aanzien van het onder 1 primair, 1 subsidiair en 3 ten laste gelegde. 
    
    
    
      Vernietigt het vonnis waarvan beroep ten aanzien van het onder 2 ten laste gelegde en doet in zoverre opnieuw recht:
    
    
    
      Verklaart het openbaar ministerie ter zake van het onder 2 ten laste gelegde niet-ontvankelijk in de strafvervolging.
    
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door mr. M.I. Veldt-Foglia, 
      mr. M.A.J. van de Kar en mr. W.M. Limborgh, in bijzijn van de griffier mr. R.S. Hogendoorn-Matthijssen.
    
    
    
      Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 27 november 2019.