ECLI:NL:RBDHA:2025:9458, Rechtbank Den Haag, 28-05-2025, C/09/676140 / HA ZA 24-996
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-05-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Onrechtmatige uitlatingen; vrijheid van meningsuiting; online reviews op Trustpilot; vorderingen eiser afgewezen.

RECHTBANK Den Haag
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zittingsplaats Den Haag
    
    
    
      Zaaknummer: C/09/676140 / HA ZA 24-996
    
    
    
      
        Vonnis van 28 mei 2025
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        FLUENT ENERGY B.V., 
      te Baarlo,
      eisende partij,
      hierna te noemen: Fluent Energy,
      advocaat: mr. M.F.J. Martens,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        
          [gedaagde]
        , 
      te Oegstgeest,
      gedaagde partij,
      hierna te noemen: [gedaagde] ,
      advocaat: mr. M.B. Bollen.
    
    
    
  
  
    
      1Waar gaat deze zaak over?
    
    
      1.1.
      De kern van het geschil is of [gedaagde] zich onrechtmatig heeft uitgelaten over Fluent Energy in online reviews op Trustpilot. De rechtbank is van oordeel dat dit niet het geval is en wijst daarom de vorderingen van Fluent Energy af. Hieronder licht de rechtbank haar oordeel toe.
      
    
  
  
    
      2De procedure
    
    
      2.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding van 11 november 2024;
      - de conclusie van antwoord;
      - het tussenvonnis van 29 januari 2025;
      - een nadere akte van Fluent Energy met 3 aanvullende producties.
      
    
    
      2.2.
      Op 18 april 2025 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden. De zittingsaantekeningen van de griffier bevinden zich in het dossier. 
      
    
  
  
    
      3De feiten
    
    
      3.1.
      Fluent Energy is een onderneming die zich bezighoudt met bemiddeling bij de totstandkoming van energieleveringscontracten. Zij sluit namens haar klanten energiecontracten af met energieleveranciers, waaronder de energieleverancier Gulf Gas and Power B.V. (hierna: Gulf).
      
    
    
      3.2.
      
        [gedaagde] heeft in 2023 gebruik gemaakt van de diensten van Fluent Energy en (met bemiddeling van Fluent Energy) een overeenkomst gesloten met Gulf voor de levering van energie. [gedaagde] heeft deze overeenkomst kort daarna opgezegd. [gedaagde] is daarna zowel door Fluent Energy als Gulf aangesproken om een opzegvergoeding te betalen. 
      
    
    
      3.3.
      
        [gedaagde] heeft tussen juni 2023 en maart 2024 meerdere reviews geplaatst op Trustpilot over Fluent Energy en Gulf, waaronder de navolgende:
      
      
        Op 12 juni 2023:
        
          OPLICHTERS!!
        
        
          Niet mee praten of een contract ondertekenen! Dit zijn oplichters!! Ik snap niet dat de Nederlandse overheid hier niets aan doet! Je staat uren in de wacht tot er iemand opneemt bij hun! OPGELET DIT ZIJN OPLICHTERS!!!!
        
      
      
      
        Op 8 september 2023:
        
          Oplichters! NEEM CONTACT OP MET MIJ!
        
        
          Oplichters! Deze bedrijf moet worden opgeruimd! Ik ben [gedaagde] en praktijk houder van [praktijk] . Dit bedrijf was in het begin heel lastig in communicatie en ik moest uren aan de lijn wachten tot ik iemand kon spreken. Daarnaast hebben ze allemaal maar slechte reviews van andere klanten! Ik moet nu een bedrag van bijna €10.000 betalen en dreigen met incasso. Ik ben gestart met een juridische stap bij CNV RECHTSHULP. Laten we met ze alle samenwerken en de juiste juridische stap ondernemen om dit bedrijf op te ruimen. Ik ben een hard werkende ondernemer en dit bedrijf maakt hiervan gebruik met allemaal dreigementen. Mijn telefoonnummer is [telefoonnummer] . Bel mij op en we gaan samen een zaak hiervan maken! Samen staan we sterk!
        
      
      
      
        Op 30 december 2023:
        
          Opletten met dit oplichting bedrijf!!
        
        
          Opletten met dit oplichting bedrijf!!Als zei je bellen moet je per direct ophangen. Zei werken samen met fluent energie. fluent energie heeft geen contract bij het ACM consument en is in iedere vorm van een contract niet rechtsgeldig. Zei sturen je een machtiging overeenkomst van gult en gas om contractueel 5 jaar aan vast te zitten. Als je dit niet wilt komen er opzeg vergoeding bij kijken. Deze oplichters verdienen van alle kanten geld. Het zijn jullie zuur verdiende geld waar ze naar snacken.
        
        
          Let ook op dat ze samen met verschillende incasso bureau werken en zei dreigen je met een faillissement aanvraag. Kort om 1 pot nat allemaal.
        
        
          Ik zal binnenkort mijn nummer en mail hierbij toevoegen. Moet even kijken hoe want ik mag hier geen nummer bij noteren of een mailadres.
        
        
          Ik ben al bezig met een groep van 10 […]
        
      
      
      
        Op 4 januari 2024:
        
          Mijn Review is verwijderd schandalig dit
        
        
          Mijn Review is verwijderd door Gulf&Gas!!
        
        
          Echt schande dit in de Nederlandse markt autoriteit.
        
        
          Blijkbaar vonden ze mijn review heel vervelend en hebben besloten om het te verwijderen.
        
        
          Wie dit leest! GEEN ENIGE SAMENWERKING AANGAAN MET GULF OF FLUENT ENERGIE. Dit zijn oplichters.
        
        
          Momenteel hebben ze iemand aangenomen om alle reviews te bekijken en daar antwoord op te geven. Ze komen met zo'n slappe onprofessionele antwoordt iedere keer waar je niks mee kan! Er zijn genoeg mensen die een gulf voor de [….]
        
      
      
      
        Op 4 januari 2024:
        
          Dit bedrijf is niet gecontracteerd bij ACM
        
        
          Dit bedrijf is niet gecontracteerd bij het ACM!!
        
        
          Fluent heeft geen contract bij het ACM, Zei sturen je een machtigingen overeenkomst om bij gulf en gas een contract aan te gaan van 5 jaar! Daarnaast verdient fluent hierop terwijl ze geen contract hebben bij ACM
        
        
          Dit zijn domme boeven
        
      
      
      
        Op 10 januari 2024:
        
          Onderzoek is gestart!!
        
        
          Onderzoek is gestart!!
        
        
          Wij zijn een team van ongeveer 10 personen en hebben dit bedrijf gedagvaard!!
        
        
          ACM IS EEN ONDERZOEK GESTART!!
        
        
          Hopelijk horen wij hier snel iets van! Dit kan je in de gaten houden op het website ACM.
        
        
          Als advies geef ik aan om geen samenwerking of contract te ondertekenen!
        
        
          Als ondernemer zit je er 5 jaar lang aan vast! Hun inkomsten bron is gebaseerd op de opzeg vergoeding die zei hanteren!!
        
      
      
      
        Op 19 januari 2024: 
        
          Let voorzichtig op bij dit bedrijf
        
        
          Let voorzichtig op bij dit bedrijf, er zijn zorgen. Wanneer ze je bellen, is het raadzaam direct op te hangen. Ze werken samen met Fluent Energie, dat geen contract heeft bij ACM Consument en daarom niet als rechtsgeldig wordt beschouwd. Ze sturen een machtigingsovereenkomst van Gulf en Gas om je contractueel voor 5 jaar vast te leggen. Indien je hier niet mee instemt, kunnen er opzegvergoedingen van toepassing zijn. Het bedrijf werkt tevens samen met verschillende incassobureaus
        
        
          en areigt met een faillissementsaanvraag.
        
        
          Kort gezegd, het lijkt allemaal samen te hangen. Ik ben bezig met een groep van 10 mensen om juridische stappen te ondernemen. Na deze juridische stappen zal ik doorgaan met mijn inspanningen om anderen te informeren over de samenwerking tussen Gulf en Gas, Fluent en de Bierens Advocaten.
        
      
      
      
        Op 9 maart 2024:
        
          Energiemaatschappij HEM gaat nat bij...
        
        
          Energiemaatschappij HEM gaat nat bij rechter: 'Opzegboetes als verdienmodel'
        
        
          Wij zijn bezig om gulf en gas power voor de rechter te slepen. Aangezien zei geen stalen ballen hebben sturen ze telkens losse dreigementen. Kom op Gulf!!! Geef ons een datum voor de dagvaarding!!!!
        
        
          ‘WURGCONTRACT’
        
      
      
      
        Op 10 maart 2024:
        
          Energiemaatschappij HEM gaat nat bij...
        
        
          Energiemaatschappij HEM gaat nat bij rechter: 'Opzegboetes als verdienmodel'
        
        
          FLUENT energie is medeplichtig aan dit verdienmodel. Wij zijn al bezig om gulf en gas power voor de rechter te slepen. Ga niet in zee met FLUENT energie. Dat zal je ergste nachtmerrie worden! Een professionele mail beantwoorden lukt niet, ze komen grof en dreigend over.
        
        
          FLUENT komt met losse dreigementen.
        
      
      
    
    
      3.4.
      Op 13 mei 2024 heeft Fluent Energy [gedaagde] gesommeerd om zijn online-reviews te verwijderen. Na deze sommatie heeft [gedaagde] zijn reviews van Trustpilot verwijderd.
      
    
    
      3.5.
      In oktober 2024 heeft [gedaagde] deelgenomen aan de uitzending van Radar waarin, onder meer, de dienstverlening van Fluent Energy een onderwerp is geweest.
      
    
    
      3.6.
      Bij uitspraak van 26 februari 2025 heeft de kantonrechter in Den Haag beslist in een procedure tussen Gulf en onder meer [gedaagde] . De door Gulf gevorderde opzegvergoeding is afgewezen.
      
    
  
  
    
      4Het geschil
    
    
      4.1.
      Fluent Energy vordert - samengevat - dat de rechtbank, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
      
      
        I. [gedaagde] verbiedt zich nog negatief uit te laten op social media, in andere media en op het internet, op straffe van een dwangsom.
        II. [gedaagde] gebiedt alle door hem gedane uitingen op social media, in andere media en op het internet, te verwijderen, op straffe van een dwangsom;
        III. [gedaagde] veroordeelt tot betaling van € 50.000,00 aan schadevergoeding aan Fluent Energy, vermeerderd met wettelijke rente.
        IV. [gedaagde] veroordeelt in de proceskosten.
      
      
    
    
      4.2.
      Volgens Fluent Energy zijn de uitlatingen van [gedaagde] onrechtmatig omdat zij inbreuk maken op de eer en goede naam van Fluent Energy. 
      
    
    
      4.3.
      
        [gedaagde] voert verweer. [gedaagde] concludeert tot niet-ontvankelijkheid van Fluent Energy, dan wel tot afwijzing van de vorderingen van Fluent Energy, met veroordeling van Fluent Energy in de kosten van deze procedure.
      
    
    
      4.4.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      5De beoordeling
    
    
      5.1.
      De kern van dit geschil gaat om de vraag of de uitlatingen die [gedaagde] heeft gedaan over Fluent Energy onrechtmatig zijn. De rechtbank zal eerst het beoordelingskader bespreken, en vervolgens de uitlatingen van [gedaagde] aan de hand van dit kader beoordelen.
      
      
        
          Beoordelingskader
        
      
      
    
    
      5.2.
      De rechtbank stelt voorop dat het in dit geschil gaat om een botsing van fundamentele rechten. Enerzijds speelt het recht op eerbiediging van de eer en goede naam (artikel 10 Grondwet (Gw) en artikel 8 van het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)). Dit recht beschermt Fluent Energie tegen lichtvaardige beschuldigingen. Anderzijds gaat het om het recht op vrijheid van meningsuiting (artikel 7 Gw en artikel 10 EVRM). [gedaagde] mag haar mening geven over de handelswijze van Fluent Energy en potentiële klanten waarschuwen voor die handelswijze. 
      
    
    
      5.3.
      In beginsel komt geen voorrang toe aan één van beide grondrechten. Als beide grondrechten in het geding zijn moet de rechter volgens vaste rechtspraak - voor de vraag of het ene recht een gerechtvaardigde inbreuk maakt op het andere recht - een afweging maken aan de hand van alle omstandigheden van het geval. De volgende omstandigheden kunnen relevant zijn:
      
        
          de aard van de uitlatingen en de ernst van de te verwachten gevolgen voor de betrokkene,
        
        
          de ernst – bezien vanuit het algemeen belang – van de misstand die met de uitlating aan de kaak beoogt te worden gesteld,
        
        
          de mate waarin de uitlatingen steun vinden in het beschikbare feitenmateriaal,
        
        
          de totstandkoming en inkleding van de uitlatingen en
        
        
          de maatschappelijke positie van de betrokken persoon.
        
      
      
      
        In elk concreet geval moet worden gekeken welke omstandigheden een rol spelen en welk gewicht daaraan moet worden gehecht.
      
      
    
    
      5.4.
      Vrijheid van meningsuiting brengt mee dat het consumenten zoals [gedaagde] is toegestaan om – zowel positieve als negatieve – ervaringen met een bepaalde aanbieder van producten of diensten openbaar te maken door middel van reviews op internet. Het stevig aanzetten van de mening en het enigszins overdrijven zijn daarbij, zij het niet ongelimiteerd, geoorloofd. Kritiek op zakelijk handelen is eerder toelaatbaar en een beperking van de uitingsvrijheid is in zo een geval minder snel gerechtvaardigd (Europees Hof voor de Rechten van de Mens (hierna: EHRM) 19 juli 2011, nr. 23954/10 (Uj/Hongarije), r.o. 22; EHRM 2 september 2004, nr. 32783/08 (Firma EDV für Sie/Duitsland).
      
      
        
          Reviews op Trustpilot
        
      
      
    
    
      5.5.
      De rechtbank betrekt in haar beoordeling zowel de reviews die zijn geplaatst op de webpagina van Gulf als die op de pagina van Fluent Energy op Trustpilot. In meerdere van deze reviews heeft [gedaagde] Fluent Energy namelijk expliciet genoemd.
      
    
    
      5.6.
      Ter zitting heeft Fluent Energy desgevraagd specifiek geduid welke uitlatingen in de online-reviews volgens haar onrechtmatig zijn. Het gaat Fluent Energy om de termen ‘oplichters’, ‘boeven’, ‘WURGCONTRACT’ en de verwijzingen naar de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM). Volgens Fluent Energy heeft [gedaagde] deze uitlatingen uitsluitend gedaan om Fluent Energy schade toe te brengen. Verder verwijt Fluent Energy [gedaagde] dat hij online naar gedupeerden heeft gezocht om juridische stappen tegen Fluent Energy te nemen. [gedaagde] betwist niet dat hij de reviews heeft geplaatst, maar weerspreekt dat hij dat zou hebben gedaan om Fluent Energy schade te berokkenen. [gedaagde] wilde anderen alleen waarschuwen voor de handelswijze van Fluent Energy.
      
    
    
      5.7.
      Naar het oordeel van de rechtbank zijn de reviews van [gedaagde] op Trustpilot, niet onrechtmatig. [gedaagde] drukt zich weliswaar sterk uit met termen als ‘oplichters’ en ‘boeven’, maar heeft in zijn reviews ook de reden van zijn negatieve ervaring toegelicht. Hij is het niet eens met de handelswijze van Fluent Energy die (als bemiddelaar en gevolmachtigde) voor hem een vast contract van 5 jaar was aangegaan, waarbij sprake was van een – naar de mening van [gedaagde] – hoge opzegvergoeding van (in ieder geval) Gulf indien tussentijds werd opgezegd. Deze ervaring van [gedaagde] is op feiten gebaseerd, zo leidt de rechtbank af uit het vonnis in de procedure met Gulf en hetgeen [gedaagde] hierover onweersproken ter zitting heeft gezegd. Gelet op de toelichting van [gedaagde] in de reviews, kunnen de (kracht)termen ‘oplichting’, ‘boeven’ en ‘WURGCONTRACT’ gelezen en begrepen worden in de context van zijn onvrede over de handelswijze van Fluent Energy. Het op deze wijze uiten van onvrede valt, naar het oordeel van de rechtbank, binnen de bandbreedte die [gedaagde] heeft om zijn mening stevig aan te zetten en leidt, in de afweging van belangen, niet tot een onrechtmatige aantasting van het recht van Fluent Energy op eerbiediging van goede naam en eer. 
      
    
    
      5.8.
      
        [gedaagde] heeft ter zitting gesteld dat hij bij de ACM een klacht heeft ingediend over Fluent Energy, en dat hij verder geen contact heeft gehad met de ACM. [gedaagde] heeft daarmee in beperkte mate steun voor zijn uitlatingen dat het ‘ACM een onderzoek zou zijn gestart’ en dat ‘Fluent Energy geen contract heeft bij de ACM’. Gelet op het volgende acht de rechtbank deze uitlatingen, ondanks de beperkte feitelijke steun daarvoor, niet onrechtmatig. De kritiek van [gedaagde] staat niet op zichzelf en hij is slechts één van de individuen die (online) kritiek heeft geleverd op het zakelijk handelen van Fluent Energy. Zoals blijkt uit de jurisprudentie van het EHRM, is een beperking van de uitingsvrijheid in gevallen van kritiek op zakelijk handelen, minder snel gerechtvaardigd. Verder geldt dat het gaat om persoonlijke reviews op een platform als ‘Trustpilot’, waarbij ruimte is voor (mogelijk positieve) andere reviews, die eenvoudig kunnen worden vergeleken, waardoor de impact van enkel de uitlatingen van [gedaagde] op de eer en goede naam van Fluent Energy beperkt is.
      
    
    
      5.9.
      De rechtbank volgt Fluent Energy ook niet in de stelling dat [gedaagde] onrechtmatig heeft gehandeld door actief op internet te zoeken naar mede-gedupeerden en hen heeft opgeroepen met hem in contact te treden. Het plaatsen van een oproep bestemd voor personen die – naar hun mening – ook door Fluent Energy zijn benadeeld, is op zichzelf niet onrechtmatig.
      
    
    
      5.10.
      Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de inbreuk die de reviews van [gedaagde] in dit geval maken op het recht op eerbiediging van de eer en goede naam van Fluent Energy, toelaatbaar is. De uitlatingen in de reviews zijn dus niet onrechtmatig.
      
      
        
          Uitlatingen in de uitzending van Radar
        
      
      
    
    
      5.11.
      Fluent Energy heeft ook gesteld dat [gedaagde] onrechtmatig heeft gehandeld door Radar te benaderen en in een uitzending van dat programma deel te nemen. Fluent Energy heeft de opname van deze uitzending niet in het geding gebracht, noch gesteld wat [gedaagde] in die uitzending heeft gezegd. De rechtbank kan daarom niet vaststellen of de deelname van [gedaagde] in die uitzending onrechtmatig was. Zonder toelichting (die ontbreekt), ziet de rechtbank ook niet in waarom het aanschrijven door [gedaagde] – hetgeen [gedaagde] overigens betwist - van dit tv-programma, onrechtmatig zou zijn. Daarom passeert de rechtbank deze stelling. 
      
    
    
      5.12.
      Ter zitting heeft de directeur van Fluent Energy aangegeven dat hij en zijn gezin zeer nare persoonlijke gevolgen hebben ondervonden van – in het bijzonder – de uitzending van Radar. Hij verwijst naar de verwensingen aan het adres van Fluent Energy en haar directeur in de verschillende reacties die derden hebben geplaatst onder een – naar de rechtbank begrijpt - online geplaatst bericht over de Radar uitzending. Het is goed voorstelbaar dat deze uitlatingen impact hebben gehad op de directeur en zijn gezin. Omdat het hier echter gaat om uitlatingen van derden en niet van [gedaagde] , kunnen deze omstandigheden niet meewegen bij het oordeel over het handelen van [gedaagde] . 
      
      
        
          E-mails [gedaagde] aan de directeur van Fluent Energy
        
      
      
    
    
      5.13.
      Fluent Energy heeft tevens gewezen op de uitlatingen die [gedaagde] heeft gedaan in directe e-mails aan de directeur van Fluent Energy. Deze berichten van [gedaagde] aan de directeur zijn echter geen publiekelijke uitlatingen. Zij maken daarom geen inbreuk op de eer en goede naam van - en zijn daarom niet onrechtmatig tegenover - Fluent Energy.
      
      
        
          Conclusie
        
      
      
    
    
      5.14.
      Niet is komen vast te staan dat [gedaagde] zich onrechtmatig heeft uitgelaten over Fluent Energy. Daarom worden alle vorderingen van Fluent Energy afgewezen. 
      
      
        
          Proceskosten
        
      
      
    
    
      5.15.
      Fluent Energy is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [gedaagde] worden begroot op:
      
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                - griffierecht
              
              
                €
              
              
                1.325,00
              
              
                
              
            
            
              
                - salaris advocaat
              
              
                €
              
              
                2.428,00
              
              
                (2 punten × € 1.214,00)
              
            
            
              
                - nakosten
              
              
                €
              
              
                178,00
              
              
                (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                €
              
              
                3.931,00
              
              
                
              
            
          
        
      
      
    
  
  
    
      6De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      6.1.
      wijst de vorderingen van Fluent Energy af,
      
    
    
      6.2.
      veroordeelt Fluent Energy in de proceskosten van € 3.931,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 92,00 plus de kosten van betekening als Fluent Energy niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. A.W. Duijnstee en in het openbaar uitgesproken op 28 mei 2025.
      
    
  
  
     ECLI:NL:RBDHA:2025:3290