ECLI:NL:RBOBR:2024:832, Rechtbank Oost-Brabant, 06-03-2024, 23/1057
Rechtbank Oost-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2024-03-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht

Samenvatting: Het college van GS van Noord-Brabant heeft de percelen die eisers in het Natuurbeheerplan 2019 opgenomen hadden willen zien, hierin niet behoeven op te nemen. Deze percelen zijn gezien hun ligging namelijk niet noodzakelijk om een aaneensluitend robuust natuurnetwerk te kunnen realiseren. Verder heeft het college, gelet op het belang van het beekherstel van de Keersop en de vereiste natuurcompensatie, ten aanzien van andere in geding zijnde percelen voor bepaalde natuurbeheertypes kunnen kiezen.

RECHTBANK OOST-BRABANT
  
  
    Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
  
  
    Bestuursrecht
  
  
    zaaknummer: SHE 23/1057
  
  
    
      uitspraak van de meervoudige kamer van 6 maart 2024 in de zaak tussen
    
      
        
        Inwoners van Dommelen-Zuid ( [eisers] wonende te [woonplaats] in de gemeente Valkenswaard, eisers,
      (gemachtigde: [naam] ),
    
    
    
      en
    
    
  
  
    het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant, het college, 
    (gemachtigde: mr. S. Bouchiba).
    
    
    
  
  
    Inleiding
    
      In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eisers tegen het besluit van het college van 25 september 2018 tot vaststelling van het Natuurbeheerplan 2019.
    
    
      Eisers hebben tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. 
    
    
    
      Bij uitspraak van 17 april 2020, geregistreerd onder SHE 18/2551, heeft de rechtbank het beroep niet-ontvankelijk verklaard. 
    
    
    
      Eisers hebben tegen deze uitspraak hoger beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling). 
    
    
    
      Bij uitspraak van 15 maart 2023 heeft de Afdeling het hoger beroep van eisers gegrond verklaard en de uitspraak van de rechtbank vernietigd, voor zover de rechtbank daarbij het door eisers ingestelde beroep niet-ontvankelijk heeft verklaard. De zaak is terug gewezen naar de rechtbank.
    
    
    
      Het college heeft een verweerschrift ingediend.
    
    
    
      Eisers hebben nadere stukken ingediend. 
      De rechtbank heeft het beroep op 20 februari 2024 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eisers [naam] en [naam] , de gemachtigde van eisers, de gemachtigde van het college, vergezeld door mr. J. van Dinther en [naam] .
      
        Beoordeling door de rechtbank
      
    
    
    1. De rechtbank beoordeelt de vaststelling van het Natuurbeheerplan 2019. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van eisers.
    
    2. De rechtbank is van oordeel dat het beroep ongegrond is. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
  
  
    
      Vooraf 3. Het Natuurnetwerk Brabant (NNB) is een netwerk van deels bestaande en deels nieuwe natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden zijn. Dit wordt vastgelegd in een natuurbeheerplan. Het college stelt jaarlijks op verzoek en ambtshalve wijzigingen vast in de begrenzing van het NNB, zo ook in het Natuurbeheerplan 2019. Subsidie op grond van het Subsidiestelsel Natuur en Landschap is alleen mogelijk voor percelen die in het natuurbeheerplan zijn opgenomen. 
    
    4. Eiser [naam] en eisers [naam] zijn eigenaar van respectievelijk perceel [nummer] en [nummer] , die in de nabijheid liggen van de gronden die in het NNB zijn opgenomen. Verder gebruikten eisers [naam] de percelen [nummer] en [nummer] (voorheen: [nummer] ), die in eigendom zijn van de gemeente Valkenswaard, ten tijde van het nemen van het bestreden besluit voor agrarische doeleinden. Bespreking beroepsgronden 5. Eisers voeren aan dat de percelen [nummer] , [nummer] en [nummer] bij de vaststelling van het Natuurbeheerplan 2019 ten onrechte niet zijn opgenomen in het NNB. 
    
    6. Het college heeft hierover gesteld dat bij de beoordeling of percelen in het NNB moeten worden opgenomen wordt bekeken of het perceel noodzakelijk is om de hydrologische omstandigheden in het gebied op orde te brengen, of het perceel noodzakelijk is om voor een bepaald hoogwaardig natuurtype de minimale omvang te realiseren en of het perceel een onmisbare verbinding vormt voor het functioneren van het NNB. Ten aanzien van het perceel van eiser [naam] is opgemerkt dat 0,04 hectare hiervan is opgenomen in het Natuurbeheerplan met het beheertype N03.01. Ook de beek die voor een klein deel door het perceel loopt is al in een eerder natuurbeheerplan opgenomen. Van het perceel valt 0,81 hectare, bestaande uit blijvend grasland, buiten het NNB. 
    
    7. De rechtbank is van oordeel dat het college heeft kunnen besluiten om deze percelen, met uitzondering van een deel van het perceel [nummer] , niet in de NNB op te nemen. In het bestreden besluit staat dat in de jaren ’90 het NNB vanwege de vele huiskavels destijds ruim was begrensd, met als doel dat het NNB op basis van vrijwilligheid feitelijk kleiner gerealiseerd zou worden. Bij het bestreden besluit wordt dit gebied van circa 320 hectare vanwege de behoefte aan concretisering van de begrenzing in het gebied teruggebracht tot circa 175 hectare dat daadwerkelijk gerealiseerd zou moeten worden. Hieraan liggen diverse afwegingen ten grondslag, zoals beekherstel van de Keersop, landbouwkundige mogelijkheden en zorg voor een aaneensluitend robuust natuurnetwerk. Het college heeft ter zitting voldoende aannemelijk gemaakt dat de percelen van eisers, gezien hun ligging, niet noodzakelijk zijn om een aaneensluitend robuust natuurnetwerk te kunnen realiseren. 
    
    8. Eisers Van der Heijden kunnen zich verder niet vinden in de wijziging van het natuurbeheertype ter plaatse van het door hen gebruikte perceel [nummer] . De aanduiding N00.01 betekent volgens hen een aanzienlijke beperking van de bedrijfsmogelijkheden voor dit perceel.
    
    9. Het college heeft perceel [nummer] in het bestreden besluit aangeduid met het natuurbeheertype N00.01. Dit wil zeggen dat het perceel landbouwgrond betreft en omgevormd gaat worden naar een natuurbeheertype zoals opgenomen in de Index Natuur en Landschap. De gemeente Valkenswaard heeft in december 2021 subsidie ontvangen om te kunnen komen tot het herstel van de Keersop en de verhoging van de natuurkwaliteit in dit gebied. 
    
    10. De rechtbank is van oordeel dat het college heeft kunnen besluiten om het perceel [nummer] in het Natuurbeheerplan op de natuurtypenkaart aan te duiden met N00.01. In het bestreden besluit is gesteld dat het gewenst is om beekherstel van de Keersop mogelijk te maken en de verwachte vernatting stroomopwaarts te kunnen opvangen. Tevens draagt het beekherstel bij aan de realisatie van de natte natuurparel en de PAS percelen verder stroomafwaarts. Ook zorgt beekherstel voor een mooi en belangrijk uitloopgebied voor de bewoners van Dommelen. Hiertoe wordt 14,3 hectare toegevoegd aan het NNB, waaronder het perceel [nummer] . Het college heeft aan dit algemene belang een groter gewicht kunnen toekennen dan aan het belang van eisers Van der Heijden dat is gediend bij het agrarisch kunnen gebruiken van dit perceel, nog daargelaten of eisers kunnen verzoeken om wijziging van het natuurbeheertype nu zij geen eigenaar of pachter van dit perceel zijn. Overigens heeft de gemeente Valkenswaard eisers opgedragen dit gebruik te staken met ingang van 1 september 2023. Eisers gebruiken dit perceel sindsdien ook niet meer. Over de stelling van eisers dat de realisatie van dit natuurtype vergt dat grond lokaal wordt afgegraven waardoor verontreiniging van de voormalige vuilstort aan de Victoriedijk aan de oppervlakte kan komen en dit kan leiden tot verontreiniging van eisers’ percelen, overweegt de rechtbank dat de maatregelen die nodig zijn om het beekherstel mogelijk te maken niet zijn vastgesteld in het Natuurbeheerplan maar in het provinciaal inpassingsplan. Dit plan is onherroepelijk en ligt hier niet ter beoordeling voor. 
    11. Voor zover eisers zich richten tegen de maatregelen die in het deelproject Provinciaal Inpasssingsplan Keersopperbeemden zijn opgenomen ter verhoging van de natuurkwaliteit, overweegt de rechtbank dat het college terecht heeft gesteld dat het bestreden besluit niet ziet op deze maatregelen. Gelet hierop kan deze beroepsgrond niet leiden tot vernietiging van het bestreden besluit. 
    
    12. Ten aanzien van het bezwaar van eisers tegen het gekozen natuurbeheertype N10.01 (Nat schraalland) voor de gronden in het deelproject Provinciaal Inpassingsplan N69 Keersopperbeemden-zuid, waarbij natuurcompensatie met 3,09 hectare zal plaatsvinden, heeft het college overwogen dat de keuze voor het natuurbeheertype na ecologisch onderzoek tot stand is gekomen en daarbij de omgeving van het desbetreffende gebied is betrokken. De rechtbank ziet in wat eisers hierover aanvoeren geen grond voor het oordeel dat het college dit natuurbeheertype niet heeft mogen kiezen, nog daargelaten of eisers zich hiertegen kunnen richten nu zij geen eigenaar of pachter zijn van de gronden in dit deelproject. 
    
    
  
  
    Conclusie en gevolgen
    
    
      13. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het besluit tot vaststelling van het Natuurbeheerplan 2019 in stand blijft. Eisers krijgen daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgen ook geen vergoeding van hun proceskosten.
    
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. J. Heijerman, voorzitter, en mr. M.J.H.M. Verhoeven en mr. D.J. de Lange, leden, in aanwezigheid van mr. J.F.M. Emons, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 6 maart 2024.
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        
        
        
          
            
              griffier
            
            
                     voorzitter
            
          
        
      
    
    
    
    
      Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
    
    
    
  
  
    Informatie over hoger beroep
    Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.  
    
  
  
     ECLI:NL:RVS:2023:1052.