ECLI:NL:CRVB:2000:ZB8921, Centrale Raad van Beroep, 11-07-2000, 98/5322 ZFW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 2000-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: -

98/5322 ZFW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A, wonende te B, appellante,
    
    en
    
    
      OWM Regionaal Ziekenfonds Groningen U.A., te Groningen,
      gedaagde.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Namens appellante is mr J.W. Brouwer, advocaat te
      Groningen, op bij aanvullend beroepschrift aangevoerde gronden
      in hoger beroep gekomen van een door de
      Arrondissementsrechtbank te Groningen onder dagtekening 12
      juni 1998 tussen partijen gewezen uitspraak, waarnaar hierbij
      wordt verwezen.
    
    
    
      Gedaagde heeft bij schrijven van 14 december 1998 van verweer
      gediend.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad, gehouden op
      30 mei 2000, waar appellante is verschenen bij haar
      gemachtigde, mr Brouwer voornoemd. Gedaagde heeft zich daar
      niet laten vertegenwoordigen.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Voor een meer uitvoerig overzicht van de van belang zijnde
      feiten en omstandigheden, de standpunten van partijen en de
      van toepassing zijnde regelgeving verwijst de Raad naar
      hetgeen daaromtrent in de aangevallen uitspraak is vermeld.
      In dit kader memoreert de Raad kortheidshalve dat gedaagde
      heeft geweigerd de door appellante en haar echtgenoot in de
      Universitaire Vrouwenkliniek te Gent ondergane in vitro
      fertilisatie (IVF) behandeling te vergoeden op de grond dat
      die behandeling geen verstrekking is in de zin van artikel 8
      van de Ziekenfondswet (Zfw) en het Verstrekkingenbesluit
      Ziekenfondsverzekering (Vb).
    
    
    
      De Commissie voor beroepszaken van de Ziekenfondsraad heeft in
      haar advies van 16 april 1997 aangegeven dat gedaagde er
      terecht vanuit is gegaan dat de behandeling waarvan vergoeding
      is verzocht geen verstrekking is in de zin van de Zfw. IVF
      wordt immers in het Besluit niet-klinische buitenlichamelijke
      bevruchting ziekenfondsverzekering nadrukkelijk van de
      aanspraak op niet-klinische specialistische hulp in de zin van
      artikel 3, onder b, van het Vb uitgesloten. Ten overvloede
      heeft voornoemde Commissie gesteld dat vergoeding terecht
      geweigerd is nu de in geding zijnde behandeling gevormd wordt
      door een combinatie van ICSI (Intra Cytoplasmatische
      Spermatozoa Injectie) en TESE (Testiculaire Sperma Extractie),
      waarbij vergoeding van de ICSI-behandeling alleen mogelijk is
      op basis van de Regeling subsidiëring Ziekenfondsraad IVF
      wanneer deze behandeling wordt uitgevoerd in een ziekenhuis
      met een speciaal daarvoor verleende vergunning, terwijl de
      TESE-techniek in Nederland ten tijde in geding nog in het
      geheel niet werd uitgevoerd, zelfs niet op experimentele
      basis.
    
    
    
      In het hoger beroepschrift wordt namens appellante niet langer
      bestreden dat IVF geen verstrekking is in de zin van artikel 8
      van de Zfw. Wel wordt bestreden dat als gevolg daarvan geen
      beroep mogelijk is op artikel 22 van de EG-Verordening
      1408/71. Daartoe is gewezen op de in artikel 22, eerste lid,
      onder c voorkomende woorden "een voor zijn gezondheidstoestand
      passende behandeling". Dit artikel moet volgens appellante,
      die verwijst naar de uitspraak van de Raad van 15 april 1982
      (1981/2 ZFW) gepubliceerd in PS 1982/309, zodanig worden
      uitgelegd dat bij de zorgverzekeraar een verplichting tot
      betaling bestaat, indien de betreffende behandeling een
      noodzakelijke en doeltreffende therapie vormt voor de
      aandoening.
      Namens appellante is in dit kader gesteld dat de gecombineerde
      ICSI- en TESE-behandeling in Gent kan worden aangemerkt als
      noodzakelijk en doeltreffend en dat derhalve toestemming
      daarvoor niet geweigerd kon worden, zeker niet nu sedert de
      arresten van het Hof van Justitie van de Europese
      Gemeenschappen van 28 april 1998 (zaak
      C-120/96 inzake Decker en zaak C-158/96 inzake Kohll) vergoeding van
      kosten voor in een ander lidstaat ontvangen
      wettelijke prestaties niet langer moet worden beschouwd als
      een door de verzekeringsorganen verleende gunst maar als een
      afdwingbaar communautair recht.
    
    
    
      Ter zitting heeft de gemachtigde van appellante alsnog
      aangevoerd dat in het licht van de uitspraak van de Raad van 9
      april 1999 (97/1079 ZFW) de toestemming om althans het
      ICSI-gedeelte van de behandeling in het buitenland te
      ondergaan niet geweigerd kon worden omdat dat deel van de
      behandeling thans ook in daarvoor aangewezen klinieken in
      Nederland wordt uitgevoerd en daarvoor een wachttijd van twee
      á drie jaar bestaat, zodat in elk geval voor dàt deel van de
      in Gent ondergane behandeling gesproken kan worden van een
      wettelijke prestatie -een verstrekking- waarin het woonland
      voorziet, terwijl die hulp niet gegeven kon worden binnen de
      termijn die daarvoor gewoonlijk in het woonland wordt gesteld.
      Tevens is namens appellante gesteld dat zij, voorzover zij op
      grond van het Vb niet in aanmerking zou komen voor vergoeding,
      zij daar op grond van de Regeling subsidiëring Ziekenfondsraad
      IVF voor in aanmerking had moeten worden gebracht nu er sprake
      is van het uitblijven van zwangerschap om medische redenen en
      ingevolge de genoemde arresten van het Hof van Justitie van de
      Europese Gemeenschappen toestemming voor de behandeling,
      althans het in de kring der Nederlandse beroepsgenoten
      gebruikelijke ICSI-deel daarvan, niet geweigerd kon worden.
    
    
    De Raad overweegt als volgt.
    
    
      In het Besluit niet-klinische buitenlichamelijke bevruchting
      ziekenfondsverzekering wordt IVF nadrukkelijk van de aanspraak
      op niet-klinische specialistische hulp in de zin van artikel
      3, onder b, van het Vb uitgesloten.
      Wel is het mogelijk, als sprake is van het uitblijven van
      zwangerschap om (verondersteld) medische redenen, een of meer
      vanwege de Regeling subsidiëring Ziekenfondsraad IVF
      gefinancierde IVF-behandelingen te ondergaan in een ziekenhuis
      dat daarvoor een speciale vergunning heeft.
    
    
    
      In het licht hiervan kan de Raad in navolging van gedaagde en
      de Commissie voor beroepszaken van de Ziekenfondsraad, niet
      anders concluderen dan dat IVF geen verstrekking is in de zin
      van artikel 8 van de Zfw en dat als zodanig ook geen aanspraak
      op vergoeding daarvan bestaat op grond van het Vb.
    
    
    
      Uit de gedingstukken is de Raad gebleken dat appellante voor
      de -ook in de daarvoor aangewezen Nederlandse klinieken
      uitgevoerde- ICSI-behandeling naar de Universitaire
      Vrouwenkliniek te Gent is uitgeweken juist vanwege de
      mogelijkheid om de ICSI te laten plaatsvinden in combinatie
      met de aldaar te verrichten TESE-behandeling. Nu appellante
      ook steeds heeft verzocht om vergoeding van de gehele
      behandeling (ICSI in combinatie met TESE) en bovendien niet
      gebleken is dat er voor de onderscheidene behandelingen aparte
      nota's zijn ingediend, kan de ICSI-behandeling niet los worden
      gezien van de TESE-behandeling. De Raad gaat er in casu van
      uit dat er sprake is van één samenhangende behandeling die als
      zodanig niet gebruikelijk is in de kring van de Nederlandse
      beroepsgenoten als bedoeld in artikel 3 van het Vb, nu deze
      behandeling noch toegepast, noch geadviseerd wordt omdat zij
      blijkens het voornoemd advies van de Commissie voor
      beroepszaken van de Ziekenfondsraad van 16 april 1997, althans
      voor wat betreft de TESE-techniek, onvoldoende gevalideerd is
      door (inter)nationaal wetenschappelijk onderzoek.
    
    
    
      Ook een toetsing van het bestreden besluit aan artikel 22 van
      de EG-Verordening 1408/71, dat regelt dat de toestemming om in
      het buitenland een medische behandeling te ondergaan alleen
      dan niet kan worden geweigerd als de gevraagde behandeling
      behoort tot de wettelijke prestaties waarin het woonland
      voorziet, terwijl die hulp niet gegeven kan worden binnen de
      termijn die daarvoor gewoonlijk in het woonland nodig is, kan
      appellante niet baten. Gelet op het hiervoor overwogene kan de
      in Gent ondergane behandeling immers niet als een verstrekking
      in de zin van artikel 3 van het Verstrekkingenbesluit en
      derhalve evenmin als behorend tot de wettelijke prestaties van
      het woonland van appellante worden aangemerkt.
    
    
    
      Uit het hiervoor overwogene volgt dat de aangevallen uitspraak
      voor bevestiging in aanmerking komt.
    
    
    
      De Raad ziet geen aanleiding de door de rechtbank uitgesproken
      proceskostenveroordeling te vernietigen, zoals door gedaagde
      verzocht.
      Gedaagde heeft tegen die veroordeling geen hoger beroep
      ingesteld, waaraan ten overvloede nog wordt toegevoegd, dat de
      Raad, evenals kennelijk de rechtbank, van oordeel is dat,
      gelet op de gebrekkige motivering van het bestreden besluit,
      niet gezegd kan worden dat de proceskosten van het beroep bij
      de rechtbank door appellante nodeloos zijn gemaakt.
    
    
    
      De Raad acht echter geen termen aanwezig om ook voor wat
      betreft het hoger beroep toepassing te geven aan artikel 8:75
      van de Awb.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    Bevestigt de aangevallen uitspraak.
    
    
      Aldus gegeven door mr M.I. 't Hooft als voorzitter,
      mr D.J. van der Vos en mr R.M. van Male als leden, in
      tegenwoordigheid van B.M van Leeuwen als griffier, en in het
      openbaar uitgesproken op 11 juli 2000.
    
    
    
    
    (get.) M.I. 't Hooft.
    
    
    
    (get.) B.M. van Leeuwen.
    
    
    
    
    
    
      JdB
      2306