ECLI:NL:RBNHO:2025:5471, Rechtbank Noord-Holland, 07-05-2025, 11265156
Rechtbank Noord-Holland — Uitspraak 
Datum: 2025-05-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Eisers hebben op de door de Gemeente Alkmaar aangebrachte beschoeiing naast hun woning een extra – hogere – beschoeiing aan laten brengen en daarna de ontstane ruimte opgevuld met zand en aarde en daarop bestrating en tuin laten aanleggen. Eisers stellen dat na het uitvoeren van baggerwerkzaamheden in opdracht van de Gemeente verzakking is opgetreden. Zij stellen Gemeente Alkmaar c.s. aansprakelijk voor de schade die zij daardoor lijden. Deze vordering wordt afgewezen omdat geen sprake is van een onrechtmatige gedraging van Gemeente Alkmaar c.s.

RECHTBANK 
      NOORD-HOLLAND
    
    
    
      Civiel recht
      Kantonrechter 
    
    
    
      Zittingsplaats Alkmaar
    
    
    
      Zaaknummer: 11265156 \ CV EXPL  24-2810
    
    
    
      
        Vonnis van 7 mei 2025 (bij vervroeging)
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    
      1 [eiser 1] , 
    
      te [woonplaats] ,2. [eiser 2], 
      te [woonplaats] ,
      eisende partijen,
      hierna samen te noemen: [eiser 1] c.s.,
      gemachtigde: ARAG Rechtsbijstand,
    
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      1de rechtspersoon naar publiekrecht GEMEENTE ALKMAAR, 
    
      te Alkmaar,
      gemachtigde: mr. E.C.W. van der Poel,2. de naamloze vennootschap [naam 1] N.V., 
      te Alkmaar,
      gemachtigde: mr. E.C.W. van der Poel,3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid [naam 2], 
      te Ursem,gemachtigde: mr. E.C.W. van der Poel
      gedaagde partijen,
      hierna samen te noemen: gezamenlijk Gemeente Alkmaar c.s. en afzonderlijk Gemeente Alkmaar, [naam 1] en [naam 2] .
    
    
    
      
        
        De zaak in het kort
        
      
      Eisers hebben op de door de Gemeente Alkmaar aangebrachte beschoeiing naast hun woning een extra – hogere – beschoeiing aan laten brengen en daarna de ontstane ruimte opgevuld met zand en aarde en daarop bestrating en tuin laten aanleggen. Eisers stellen dat na het uitvoeren van baggerwerkzaamheden in opdracht van de Gemeente verzakking is opgetreden. Zij stellen Gemeente Alkmaar c.s. aansprakelijk voor de schade die zij daardoor lijden. Deze vordering wordt afgewezen omdat geen sprake is van een onrechtmatige gedraging van Gemeente Alkmaar c.s.
    
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding van 6 augustus 2024 met producties
      - de conclusie van antwoord met producties
      - het tussenvonnis van 6 november 2024
      - de brief van 7 april 2025 met productie 25 van [eiser 1] c.s.
      - de mondelinge behandeling van 18 april 2025, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      Tussen het perceel van [eiser 1] c.s. en het water is een gemeentelijke beschoeiing van 29 meter aan de lange zijde en vier meter aan de korte zijde. Naast deze gemeentelijke beschoeiing (aan de walzijde) bevond zich een talud als overgang naar het perceel. 
      
    
    
      2.2.
      Medio augustus 2021 plaatst Bossto Beschoeiingen in opdracht van [eiser 1] c.s. een beschoeiing (hierna: de beschoeiing) op de gemeentelijke beschoeiing. Vervolgens laten [eiser 1] c.s. hun perceel met minimaal een meter ophogen en hun tuin bestraten. 
      
    
    
      2.3.
      Gemeente Alkmaar geeft opdracht aan [naam 2] om baggerwerkzaamheden uit te voeren in de watergangen in [adres] in [woonplaats] . Op 27 juli 2022 vinden de baggerwerkzaamheden plaats rondom het perceel van [eiser 1] c.s.
      
    
    
      2.4.
      
        [eiser 1] c.s. meldt op 29 oktober 2022 aan [naam 1] dat hun tuin is verzakt als gevolg van de baggerwerkzaamheden. [naam 1] betwist dat de verzakking is ontstaan door de baggerwerkzaamheden. 
      
    
    
      2.5.
      
        [eiser 1] c.s. geven Borst Beschoeiingen opdracht onderzoek naar de verzakking van hun tuin te doen. De conclusie van Borst Beschoeiingen is dat de constructie van de gemeentelijke beschoeiing ondeugdelijk is, waardoor achterloopsheid is ontstaan nadat er baggerwerkzaamheden zijn uitgevoerd. Ook zijn de baggerwerkzaamheden te diep uitgevoerd. Verder is de door Bossto geplaatste beschoeiing goed en degelijk.
      
    
    
      2.6.
      Op 17 maart 2023 stelt [eiser 1] c.s. [naam 1] aansprakelijk voor haar schade. 
      
    
    
      2.7.
      Gemeente Alkmaar geeft Q&S opdracht de oorzaak van de schade vast te stellen. Q&S concludeert dat de voornaamste oorzaak van de verzakking een onvoldoende robuust uitgevoerde constructie is die bovendien is geplaatst op een beschoeiing (de gemeentelijke beschoeiing) die hiervoor niet is ontworpen of bedoeld. Daarnaast noemt Q&S de te verwachten zettingen als gevolg van het extra aangebrachte zandpakket en enkele openingen in de onderste beschoeiing als (mogelijke) oorzaak. Gemeente Alkmaar wijst vervolgens aansprakelijkheid af. 
      
    
    
      2.8.
      
        [eiser 1] c.s. geven opdracht aan Schalk Linde10 om onderzoek naar de verzakking van hun tuin te doen. De conclusie van Schalk Linde10 is dat de gemeentelijke beschoeiing deugdelijk is en de beschoeiing daarop het geheel sterker maakt. De oorzaak van de verzakking is dat de palen van de gemeentelijke beschoeiing naar buiten zijn verzakt door de baggerwerkzaamheden. Verder leidt Schalk Linde10 uit een bodemonderzoek van Prommenz af dat rondom de woning van [eiser 1] c.s. niet had mogen worden gebaggerd. Op andere plattegronden is volgens Schalk Linde10 te zien dat er wel mocht worden gebaggerd, maar dat dat op enkele meters vanuit de beschoeiing moest gebeuren en tot een maximale diepte van 70 centimeter. Ook met die afstand is volgens Schalk Linde10 geen rekening gehouden en mogelijk is te diep gebaggerd.
      
    
    
      2.9.
      
        [eiser 1] c.s. hebben op 5 december 2023 Gemeente Alkmaar c.s. aansprakelijk gesteld voor hun schade. Gemeente Alkmaar c.s. wijzen aansprakelijkheid af.
      
    
    
      2.10.
      Gemeente Alkmaar c.s. leggen het rapport van Schalk Linde10 voor aan Q&S. Op 14 oktober 2024 concludeert Q&S dat de ondeugdelijk en zonder vergunning geplaatste beschoeiing de oorzaak van de verzakking is en niet de baggerwerkzaamheden. Uit de uitpeiling blijkt dat het baggerbedrijf zich grotendeels aan de gewenste breedte en diepte volgens de legger heeft gehouden en er geen sprake is van grove overschrijdingen. De overschrijdingen verklaren niet de verzakking en het wijken van de beschoeiing. Daarvoor zou dermate diep moeten zijn gebaggerd dat de stabiliteit van de poten in de grond verloren was gegaan, waarvan geen sprake is.   
      
    
    
      2.11.
      Schalk Linde10 doet in opdracht van [eiser 1] c.s. aanvullend onderzoek. De conclusie van Schalk Linde10 blijft ongewijzigd.
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      3.1.
      
        [eiser 1] c.s. vorderen - samengevat - hoofdelijke veroordeling van Gemeente Alkmaar c.s. tot betaling van € 25.000,00, vermeerderd met rente en kosten. 
      
    
    
      3.2.
      
        [eiser 1] c.s. baseren hun vordering op onrechtmatige daad. Zij stellen dat Gemeente Alkmaar c.s. onzorgvuldig hebben gehandeld, wat blijkt uit de rapporten van Borst Beschoeiingen en Schalk Linde10. Voor en naast hun perceel had namelijk niet mogen worden gebaggerd. Dat blijkt uit het rapport van Prommenz en daarvan was [naam 1] op de hoogte. Ook is te dicht bij de beschoeiing en te diep gebaggerd. Dat heeft geleid tot verzakking van hun perceel en dus tot schade. Voor zover het causaal verband tussen de onrechtmatige gedragingen en de schade niet uit het rapport van Schalk Linde10 blijkt, moet de omkeringsregel worden toegepast. [eiser 1] c.s. maken aanspraak op een schadevergoeding van € 23.270,17, buitengerechtelijke incassokosten van € 1.007,70 en de deskundigenkosten van € 3.775,20. Alle bedragen zijn inclusief btw. [eiser 1] c.s. beperken hun vordering tot € 25.000,00 en doen afstand van het meerdere. 
      
    
    
      3.3.
      Gemeente Alkmaar c.s. voeren verweer en concluderen tot afwijzing van de vorderingen van [eiser 1] c.s., met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van [eiser 1] c.s. in de kosten van deze procedure.
      
    
    
      3.4.
      Gemeente Alkmaar c.s. voeren het volgende aan. De gemeentelijke beschoeiing is aangelegd om te voorkomen dat grond langs de walkant wegspoelt en heeft geen grondkerende functie. De gemeentelijke beschoeiing zal vervolgens afrotten om een natuurlijk beeld te krijgen. Om de stabiliteit van de wal te behouden is het talud aangelegd. Bossto Beschoeiing heeft óp de gemeentelijke beschoeiing een beschoeiing aangebracht die een grondkerende werking moest hebben. De ophoging van het grond en de bestrating zorgen voor een aanzienlijke extra belasting, waar de door Gemeente Alkmaar aangebrachte beschoeiing niet tegen bestand is of hoefde te zijn. Gemeente Alkmaar c.s. betwisten dat sprake is van een onrechtmatige gedraging. Er mocht wel rond het perceel van [eiser 1] c.s. worden gebaggerd en er is niet te dicht bij de beschoeiing of te diep gebaggerd. De werkzaamheden zijn uitgevoerd vanwege te ondiep geworden watergangen, na goedkeuring van HHNK en conform de opdracht en geldende richtlijnen. Ook betwisten Gemeente Alkmaar c.s. het causaal verband tussen de baggerwerkzaamheden en de verzakking van het perceel van [eiser 1] c.s. De foutief geplaatste beschoeiing met ophoging van de tuin is de oorzaak van de verzakking. Daardoor is grote druk ontstaan op de beschoeiing en ook op de gemeentelijke beschoeiing. Daarnaast hadden [eiser 1] c.s. een vergunning moeten aanvragen, omdat de constructie voor het overbruggen van het terreinhoogteverschil meer dan een meter is. Dat hebben zij niet gedaan. Ten slotte betwisten Gemeente Alkmaar c.s. de hoogte van de schade.
      
    
    
      3.5.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      4.1.
      
        Tussen partijen is in geschil de vraag of Gemeente Alkmaar c.s. een onrechtmatige daad hebben gepleegd tegenover [eiser 1] c.s. door het (laten) uitvoeren van baggerwerkzaamheden. De kantonrechter komt tot het oordeel dat Gemeente Alkmaar c.s. niet onrechtmatig hebben gehandeld. Dit wordt als volgt toegelicht. 
        
          
          Gemeente Alkmaar c.s. mochten baggerwerkzaamheden (laten) uitvoeren
        
      
      
    
    
      4.2.
      
        [eiser 1] c.s. stellen zich in de eerste plaats op het standpunt dat in de watergangen rond hun perceel niet mocht worden gebaggerd en dat dat blijkt uit het rapport van Prommenz, waarnaar Schalk Linde10 verwijst en welk rapport [eiser 1] c.s. bij de dagvaarding hebben overgelegd. Dat is gemotiveerd weersproken door Gemeente Alkmaar c.s. Volgens hen had het rapport tot doel de milieuhygiënische kwaliteit van het te verwijderen baggerslib te bepalen. Als er een probleem is met deze kwaliteit van het slib, moet daar bij het afvoeren van het slib rekening mee worden gehouden. Verder hebben Gemeente Alkmaar c.s. aangevoerd dat de werkzaamheden na goedkeuring van HHNK hebben plaatsgevonden en hebben in dat kader verwezen naar correspondentie die door [eiser 1] c.s. is overgelegd. [eiser 1] c.s. hebben niet meer gesteld dan dat uit de rode lijnen in het rapport van Prommenz zou blijken dat rond hun perceel niet mocht worden gebaggerd. Uit het rapport van Prommenz blijkt echter dat het inderdaad ging om onderzoek om de milieuhygiënische kwaliteit van het te verwijderen baggerslib te bepalen, zoals door Gemeente Alkmaar c.s. is aangevoerd. Het onderzoek is dus niet bedoeld om na te gaan of baggeren risico’s voor verzakking van omliggende percelen met zich meebrengt. [eiser 1] c.s. hebben in reactie op het standpunt van Gemeente Alkmaar c.s. niet verder onderbouwd waar uit het rapport blijkt dat de rode lijnen zouden aangeven dat niet mag worden gebaggerd. Aan het standpunt van [eiser 1] c.s. dat in de watergangen voor hun perceel niet mocht worden gebaggerd, wordt daarom als onvoldoende onderbouwd voorbij gegaan. 
      
      
        
          De baggerwerkzaamheden zijn niet te dicht bij de beschoeiing of te diep uitgevoerd
          
        
      
    
    
      4.3.
      
        [eiser 1] c.s. stellen zich in de tweede plaats op het standpunt dat Gemeente Alkmaar c.s. onrechtmatig hebben gehandeld door te dicht bij hun beschoeiing en te diep te baggeren. Uit andere stukken zou volgens hen blijken dat alleen enkele meters uit de beschoeiing mag worden gebaggerd. Volgens [eiser 1] c.s. moet dat twee meter zijn, is binnen die twee meter gebaggerd en is dat onrechtmatig. Gemeente Alkmaar c.s. betwisten dat niet correct is gebaggerd: uit de uitpeiling blijkt slechts dat op meer dan twee meter van de beschoeiing vijf centimeter te diep is gebaggerd ten opzichte van de legger en dat naast de eerste 75 centimeter van de beschoeiing niet is gebaggerd. De afwijkingen ten opzichte van het bestek en de legger vallen daarmee binnen de tolerantie van het baggerbestek. 
      
    
    
      4.4.
      De kantonrechter stelt vast dat de legger het uitgangspunt van HHNK en Gemeente Alkmaar c.s. was voor de juiste uitvoering van de baggerwerkzaamheden. De legger is de paarse lijn op een dwarsdoorsnede van de watergang en bepaalt de voorgeschreven breedte en diepte van de baggerwerkzaamheden. Tijdens de zitting is vastgesteld dat de door Gemeente Alkmaar c.s. overgelegde legger betrekking heeft op de watergang naast het perceel van [eiser 1] c.s. Ook is tijdens de zitting vastgesteld dat de lichtblauwe lijn op die dwarsdoorsnede de uitpeiling is en dat de uitpeiling is gedaan op 13 oktober 2022. Met de uitpeiling is de breedte en diepte van de uitgevoerde baggerwerkzaamheden vastgesteld. Daaruit blijkt dat de licht blauwe lijn op een klein stukje na binnen de paarse lijn (de legger) blijft. Ook blijkt daaruit dat de afwijking ten opzichte van de legger op ruime afstand van de beschoeiing is: bij een afstand tot de beschoeiing van drie meter kruist de licht blauwe lijn de legger, waarbij de maximale overschrijding vijf centimeter is op een afstand van vier meter van de beschoeiing. [eiser 1] c.s. merkten tijdens de zitting op dat de uitpeiling dateert van drie maanden na de baggerwerkzaamheden. Zij verbinden daar echter geen consequenties aan. Bovendien is niet aannemelijk dat de uitpeiling er heel anders uit had gezien als deze direct na de uitvoering van de baggerwerkzaamheden – drie maanden eerder – had plaatsgevonden. De overschrijding van vijf centimeter is te gering om [eiser 1] c.s. te volgen in hun standpunt dat te diep is gebaggerd. De kantonrechter gaat daarom voorbij aan hun standpunt dat te diep is gebaggerd.
      
    
    
      4.5.
      
        [eiser 1] c.s. stellen dat niet binnen twee meter van de beschoeiing mag worden gebaggerd, maar hebben nagelaten deze blote stelling te onderbouwen. Zij stellen alleen dat uit andere stukken blijkt dat vanaf enkele meters van de beschoeiing mag worden gebaggerd. Welke stukken dat zijn, hebben zij niet toegelicht. Bovendien blijkt uit de uitpeiling dat tot drie meter van de beschoeiing ruim binnen de grenzen van de legger is gebaggerd en dat tot 0,75 meter van de beschoeiing niet is gebaggerd. Volgens [eiser 1] c.s. blijkt uit de overgelegde foto’s van de baggerwerkzaamheden dat dichter bij de beschoeiing is gebaggerd dan uit de uitpeiling volgt. Dat wordt gemotiveerd weersproken door Gemeente Alkmaar c.s. Volgens Gemeente Alkmaar c.s. bevinden de bladen van de schuifboot zich aan de zijkant van de boot en worden deze vooraf ingesteld op een bepaalde hoek, waardoor er aan de zijkanten van de watergang niet te diep kan worden gebaggerd. De kantonrechter constateert dat op basis van de foto’s niet is vast te stellen hoe diep is gebaggerd. Op de foto’s is wel te zien dat het schuifbord van de baggerboot hoog staat en dus niet (diep) in het water ligt. De conclusie is dat [eiser 1] c.s. onvoldoende hebben onderbouwd dat te dicht bij de beschoeiing is gebaggerd.
      
      
        
          Tussenconclusie
        
      
      
    
    
      4.6.
      Uit het voorgaande blijkt dat de baggerwerkzaamheden waren toegestaan en dat niet komt vast te staan dat te diep is gebaggerd of dat te dicht bij de beschoeiing is gebaggerd. Er is dus geen sprake van een onrechtmatige daad van Gemeente Alkmaar c.s.
      
      
        
          Geen causaal verband tussen baggerwerkzaamheden en verzakking
        
      
      
    
    
      4.7.
      Ten slotte voeren [eiser 1] c.s. op zitting aan dat vanwege de verzakking kort na de baggerwerkzaamheden het causaal verband daartussen vast staat. Ook dat is een blote stelling en niet nader onderbouwd. Volgens Gemeente Alkmaar c.s. zou een verzakking die het gevolg is van de baggerwerkzaamheden juist binnen enkele dagen optreden, terwijl [eiser 1] c.s. de verzakking pas drie maanden later hebben gemeld. Gemeente Alkmaar c.s. hebben dus de stelling van [eiser 1] c.s. weersproken. Daarop hebben  [eiser 1] c.s. niet meer gereageerd, wat wel op hun weg had gelegen. Te meer omdat Gemeente Alkmaar c.s. hebbben gewezen op andere oorzaken van de verzakking en dat met de rapporten van Q&S heeft onderbouwd. Aan het standpunt van [eiser 1] c.s. dat de verzakking het gevolg is van de baggerwerkzaamheden omdat de verzakking kort daarna heeft plaatsgevonden, wordt daarom voorbij gegaan.  
      
      
        
          Geen beroep op omkeringsregel
        
      
      
    
    
      4.8.
      De conclusie is dat [eiser 1] c.s. onvoldoende hebben onderbouwd dat Gemeente Alkmaar c.s. onrechtmatig tegenover hen hebben gehandeld. Daarom wordt niet toegekomen aan het beroep op de omkeringsregel op grond waarvan in bepaalde gevallen het bestaan van een causaal verband tussen een onrechtmatige daad en het ontstaan van de schade wordt aangenomen, tenzij degene die wordt aangesproken bewijst dat de schade ook zonder die gedraging zou zijn ontstaan.
      
      
        
          Proceskosten komen voor rekening van [eiser 1] c.s. 
        
      
      
    
    
      4.9.
      
        [eiser 1] c.s. zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Gemeente Alkmaar c.s. worden begroot op:
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                - salaris gemachtigde
              
              
                €
              
              
                1.086,00
              
              
                (2 punten × € 543,00)
              
            
            
              
                - nakosten
              
              
                €
              
              
                67,50
              
              
                (plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                €
              
              
                1.153,50
              
              
                
              
            
          
        
      
      
      
    
    
      4.10.
      De veroordeling wordt (deels) hoofdelijk uitgesproken. Dat betekent dat iedere veroordeelde kan worden gedwongen het hele bedrag te betalen. Als de één (een deel) betaalt, hoeft de ander dat (deel van het) bedrag niet meer te betalen.
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De kantonrechter
    
    
    
      5.1.
      wijst de vorderingen van [eiser 1] c.s. af,
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt [eiser 1] c.s. hoofdelijk in de proceskosten van € 1.153,50, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als [eiser 1] c.s. niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,
      
    
    
      5.3.
      verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. A.E. Merkus en in het openbaar uitgesproken op 28 mei 2025.
      
    
  
  
     Pagina 1 van het rapport Verkennend waterbodemonderzoek [adres] te [woonplaats] van Prommenz (productie 16 van [eiser 1] c.s.)
  
  
     Productie 3 van Gemeente Alkmaar c.s.
  
  
     Als meerdere partijen in dezelfde proceskosten worden veroordeeld, zijn die partijen ieder voor het geheel aansprakelijk en dus hoofdelijk verbonden (HR 17 maart 2000, NJ 2000/353).