ECLI:NL:RBMNE:2025:3831, Rechtbank Midden-Nederland, 09-07-2025, C/16/587975 HA ZA 26-66
Rechtbank Midden-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2025-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Internationaal privaatrecht

Samenvatting: Nederlandse rechter niet bevoegd. Forumkeuzebeding dat in de algemene voorwaarden staat opgenomen, kwalificeert niet als een rechtsgeldig forumkeuzebeding in de zin van artikel 25 van de Verordening (EU) nummer 1215/2012 (Brussel I Bis).

RECHTBANK Midden-Nederland
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zittingsplaats Utrecht
    
    
    
      Zaaknummer: C/16/587975 / HA ZA 25-66
    
    
    
      
        Vonnis in incident van 9 juli 2025
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        SPYDERWHEELZ B.V., 
      gevestigd te Houten ,
      eisende partij,
      hierna ook te noemen: Spyderwheelz ,
      advocaat: mr. S.K. Tuithof,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        FAHRRADVERLEIH.DE XXL GMBH, 
      gevestigd te Ostseebad (Duitsland),
      gedaagde partij,
      hierna ook te noemen: Fahrradverleih , 
      advocaat: mr. A.M.E. van Dijk.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      De rechtbank beschikt over de volgende stukken:
      - de dagvaarding met producties 1 t/m 8, - de incidentele conclusie houdende exceptie van onbevoegdheid met producties 1 t/m 4 en
      - de conclusie van antwoord in het incident met productie 9.
      
    
    
      1.2.
      Daarna is bepaald dat vandaag het vonnis wordt uitgesproken.
      
    
  
  
    
      2De kern van de zaak 
    
    
      2.1.
      
        Spyderwheelz heeft elektrische bromfietsen (e-choppers) aan Fahrradverleih verkocht. In de hoofdzaak vordert Spyderwheelz betaling van Fahrradverleih van de bijbehorende accu’s. Fahrradverleih betwist dat hij die accu’s heeft gekocht. In dit incident vordert Fahrradverleih dat de Nederlandse rechter zich onbevoegd verklaart. Volgens Fahrradverleih is namelijk de Duitse rechter bevoegd, omdat Fahrradverleih in Duitsland is gevestigd en Fahrradverleih niet akkoord is gegaan met de forumkeuze voor de Nederlandse rechter die Spyderwheelz in haar algemene voorwaarden heeft opgenomen. De rechter wijst de incidentele vordering van Fahrradverleih toe, omdat er geen sprake is van een rechtsgeldig forumkeuzebeding op grond van artikel 25 van de Verordening (EU) nummer 1215/2012 (hierna: Brussel I bis). De rechter legt hierna uit hoe en waarom hij tot dit oordeel is gekomen.
        
          3.	De beoordeling
        
      
      
      
        
          Toetsingskader
        
      
      
    
    
      3.1.
      De rechtsmacht van de Nederlandse rechter wordt in dit geval beoordeeld aan de hand van Brussel I bis, omdat het gaat om een na 10 januari 2015 aanhangig gemaakte burgerlijke zaak en beide partijen zijn gevestigd in een lidstaat. Bovendien beroept Spyderwheelz zich op een forumkeuzebeding in haar algemene voorwaarden dat een gerecht van een lidstaat aanwijst (namelijk de rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht). Dit betekent dat aan de hand van artikel 25 Brussel I bis eerst de vraag moet worden beantwoord of er sprake is van een rechtsgeldig forumkeuzebeding. 
      
    
    
      3.2.
      Het is niet zo, zoals Fahrradverleih stelt, dat aan de hand van het Weens Koopverdrag eerst moet worden beoordeeld of de algemene voorwaarden van Spyderwheelz (waarin het forumkeuzebeding staat opgenomen) van toepassing zijn op de tussen partijen gesloten (koop)overeenkomst. Artikel 25 Brussel I bis moet namelijk verdragsautonoom worden uitgelegd. Dit betekent dat de vraag of er sprake is van een rechtsgeldig forumkeuzebeding uitsluitend moet worden beantwoord aan de hand van artikel 25 Brussel I bis. Voor de vraag welk recht van toepassing is, kan het wel relevant zijn of de algemene voorwaarden van Spyderwheelz van toepassing zijn, maar die vraag is in dit incident niet aan de orde.
      
      
        
          Partijen zijn geen forumkeuzebeding overeengekomen
        
      
      
    
    
      3.3.
      Het forumkeuzebeding is niet van toepassing, omdat hierover geen wilsovereenstemming is tussen Spyderwheelz en Fahrradverleih en dit is op grond van artikel 25 Brussel I bis wel vereist. Artikel 25 Brussel I bis bepaalt namelijk, voor zover hier van belang, het volgende:
      
      
        “1. Indien de partijen, ongeacht hun woonplaats, een gerecht of de gerechten van een lidstaat hebben aangewezen voor de kennisneming van geschillen die naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zijn ontstaan of zullen ontstaan, is dit gerecht of zijn de gerechten van die lidstaat bevoegd, tenzij de overeenkomst krachtens het recht van die lidstaat nietig is wat haar materiële geldigheid betreft. Deze bevoegdheid is exclusief, tenzij de partijen anders zijn overeengekomen. De overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegd gerecht wordt gesloten:
      
      
      
        
          a) hetzij bij een schriftelijke overeenkomst of bij een schriftelijk bevestigde mondelinge overeenkomst;
        
      
      
      
        
          b) hetzij in een vorm die wordt toegelaten door de handelwijzen die tussen de partijen gebruikelijk zijn geworden;
        
      
      
      
        
          c) hetzij, in de internationale handel, in een vorm die overeenstemt met een gewoonte waarvan de partijen op de hoogte zijn of hadden behoren te zijn en die in de internationale handel algemeen bekend is en door partijen bij dergelijke overeenkomsten in de betrokken handelsbranche doorgaans in acht wordt genomen.”
        
      
      
      
        
          2. Als „schriftelijk” wordt tevens elke elektronische mededeling aangemerkt, waardoor de overeenkomst duurzaam geregistreerd wordt. 
        
        (…).”
      
      
    
    
      3.4.
      Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) moeten de voorwaarden van artikel 25 Brussel I bis strikt worden uitgelegd. De aangezochte rechter moet nagaan of het forumkeuzebeding daadwerkelijk het voorwerp is geweest van wilsovereenstemming tussen partijen, die duidelijk en nauwkeurig tot uiting moet komen, waarbij de vormvereisten (sub a t/m c) van artikel 25 lid 1 Brussel I bis er in dat verband toe strekken te waarborgen dat de wilsovereenstemming inderdaad vaststaat. 
      
    
    
      3.5.
      De rechter zal hierna uitleggen waarom niet is voldaan aan de vormvereisten zoals genoemd in artikel 25 lid 1 sub a en sub b waardoor er geen sprake is van een rechtsgeldig forumkeuzebeding. Het vormvereiste zoals genoemd sub c blijft onbesproken, omdat Spyderwheelz niets heeft gesteld waaruit blijkt dat de vorm waarin de algemene voorwaarden zijn overeengekomen overeenstemt met de gewoonte waarvan Fahrradverleih op de hoogte was of behoorde te zijn. 
      
      
        
          Artikel 25 lid 1 sub a Brussel I bis
        
      
      
    
    
      3.6.
      Uit de rechtspraak van het HvJ EU blijkt dat een forumkeuzebeding in algemene voorwaarden op grond van artikel 25 lid 1 sub a Brussel I bis geldig is als de tekst van de door beide partijen ondertekende overeenkomst uitdrukkelijk verwijst naar de algemene voorwaarden die dit beding bevatten. In dit geval is er geen sprake van zo’n (door beide partijen ondertekende) overeenkomst. Spyderwheelz heeft alleen naar twee facturen verwezen van 15 maart 2023 (waarin zij de e-choppers exclusief accu’s heeft gefactureerd) en 4 juli 2024 (waarin zij de accu’s alsnog heeft gefactureerd). Op die facturen staat (in het Engels): “Op onze voertuigen zijn onze algemene voorwaarden van toepassing”.  Nog los van de vraag waar Fahrradverleih precies akkoord mee zou zijn gegaan als de algemene voorwaarden van toepassing worden verklaard op “voertuigen”, heeft Spyderwheelz niets overgelegd waaruit blijkt dat Fahrradverleih schriftelijk akkoord is gegaan met de toepasselijkheid van die algemene voorwaarden. Aan het vormvereiste van artikel 25 lid 1 sub a Brussel I bis is daarom niet voldaan.
      
      
        
          Artikel 25 lid 1 sub b Brussel I bis
        
      
      
    
    
      3.7.
      Spyderwheelz heeft begin 2023 de e-choppers aan Fahrradverleih verkocht. Spyderwheelz heeft gesteld dat zij daarvoor vaker zaken heeft gedaan met Fahrradverleih . Zij heeft namelijk ook in maart 2022 en in oktober 2022 e-choppers aan Fahrradverleih verkocht. Dit is niet betwist door Fahrradverleih . Volgens Spyderwheelz heeft zij toen óók haar algemene voorwaarden van toepassing verklaard en heeft zij die voorwaarden op 31 oktober 2022 als pdf-bestand aan Fahrradverleih toegestuurd. Voor zover Spyderwheelz hiermee heeft willen betogen dat Fahrradverleih aan het forumkeuzebeding is gebonden, omdat het forumkeuzebeding is gesloten in een vorm die wordt toegelaten door handelwijzen die tussen partijen gebruikelijk zijn geworden in de zin van artikel 25 lid 1 sub b Brussel i bis, overweegt de rechter als volgt. 
      
    
    
      3.8.
      In dit geval is onvoldoende komen vast te staan dat sprake is van een handelwijze die tussen partijen gebruikelijk is geworden. Hiervan is namelijk pas sprake als partijen regelmatig zaken met elkaar doen (waardoor sprake is van een lopende handelsbetrekking) en zij hun relatie steeds hebben geregeld op grond van algemene voorwaarden van de ene partij ( Spyderwheelz in dit geval) waarin een forumkeuzebeding is opgenomen. In dit geval heeft Fahrradverleih maar twee keer eerder bij Spyderwheelz e-choppers gekocht. Bovendien heeft Spyderwheelz maar één factuur overgelegd waaruit blijkt dat zij op de datum van die factuur (31 oktober 2022) haar eigen algemene voorwaarden van toepassing heeft verklaard. Niet is gebleken dat zij daarvoor nog andere transacties met Fahrradverleih heeft gehad waarbij zij haar algemene voorwaarden óók van toepassing heeft verklaard. Er blijkt dus vóór 2023 maar sprake te zijn van één transactie waar Spyderwheelz haar eigen voorwaarden van toepassing heeft verklaard. Dat is onvoldoende om te kunnen voldoen aan het vormvereiste zoals opgenomen in artikel 25 lid 1 sub b Brussel I bis. 
      
      
        
          Conclusie: de Nederlandse rechter is niet bevoegd
        
      
      
    
    
      3.9.
      Partijen zijn geen forumkeuze overeengekomen. In dit geval heeft Fahrradverleih woonplaats in Duitsland, zodat de Duitse rechter bevoegd is op grond van de hoofdregel in artikel 4 Brussel I bis. Niet is gebleken dat de bijzondere bevoegdheidsregel van artikel 7 Brussel I bis tot een andere uitkomst zou leiden, zodat de rechter dit artikel verder onbesproken laat. De Nederlands rechter is dus onbevoegd om kennis te nemen van de vorderingen van Spyderwheelz .
      
      
        
          Spyderwheelz moet de proceskosten betalen
        
      
      
    
    
      3.10.
      Spyderwheelz heeft ongelijk gekregen en wordt daarom veroordeeld in de kosten (inclusief nakosten) van dit incident. De proceskosten van Fahrradverleih worden begroot op: 
      
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                - salaris advocaat
              
              
                €
              
              
                614,00
              
              
                (1 punt × € 614,00)
              
            
            
              
                - nakosten
              
              
                €
              
              
                178,00
              
              
                (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                €
              
              
                792,00
              
              
                
              
            
          
        
      
      
      
    
  
  
    
      4De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      4.1.
      verklaart zich onbevoegd van de vordering in de hoofdzaak kennis te nemen;
      
    
    
      4.2.
      veroordeelt Spyderwheelz in de proceskosten in het incident van € 792,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 92,00 plus de kosten van betekening als Spyderwheelz niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
      
    
    
      4.3.
      veroordeelt Spyderwheelz tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
      
    
    
      4.4.
      verklaart de onder 4.2 en 4.3 genoemde beslissing uitvoerbaar bij voorraad.
      
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. A.A.T. van Rens en in het openbaar uitgesproken op 9 juli 2025.
      
      
        
      
      
      
      
        EM 5792
      
      
      
      
      
      
    
  
  
     Vgl. onder meer HvJ EU 7 juli 2016, C-222/15, ECLI:EU:C:2016:525 (Höszig/Alstom) en Hof Den Haag 25 april 2017, ECLI:NL:GHDHA:2017:1120.
  
  
     HvJ EU 7 juli 2016, C-222/15, ECLI:EU:C:2016:525 (Höszig/Alstom), HvJ EU 28 juni 2017, ECLI:EU:C:2017:497 (Leventis en Vafeias), HvJ EU 8 maart 2018, ECLI:EU:C:2018:173 (Saey Home & Garden/Lusavouga-Máquinas).
  
  
     HvJ EU 7 juli 2016, C-222/15, ECLI:EU:C:2016:525 (Höszig/Alstom), punt 39 en aldaar aangehaalde rechtspraak.
  
  
     Op de factuur van 4 juli 2024 staat: “Our Terms and Conditions apply to our vehicles.”
  
  
     HR 27 mei 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP8689, randnummer 3.3.2.