ECLI:NL:RVS:2025:4698, Raad van State, 25-09-2025, 202505167/2/A2
Raad van State — Uitspraak 
Datum: 2025-09-25 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: Bij brief, ingekomen op 24 september 2025, heeft ORDA verzocht om wraking van staatsraden mr. E.J. Daalder, mr. N. Verheij en mr. V.V. Essenburg, als voorzitter en leden van de meervoudige kamer belast met de behandeling van de zaak met nr. 202505167/1/A2, en vice-president mr. Th.C. de Graaf, staatsraad in buitengewone dienst mr. G. de Groot en oud-staatsraad mr. L.J. Griffith.

202505167/2/A2.
    Datum uitspraak: 25 september 2025
    AFDELING
    BESTUURSRECHTSPRAAK
    PROCES-VERBAAL van de mondelinge beslissing (artikel 8:67 van de Algemene wet bestuursrecht; hierna: de Awb) op het verzoek van:
    Oranje Republikeinse Democratische Alliantie (hierna: ORDA), gevestigd in Winterswijk,
    verzoekster,
    om toepassing van artikel 8:15 van de Awb.
    Openbare zitting gehouden op 25 september 2025 om 09:00 uur.
    Tegenwoordig:
    Staatsraad mr. J.M. Willems, voorzitter
    Staatsraad mr. G.T.J.M. Jurgens, lid
    Staatsraad mr. M.J.M. Ristra-Peeters, lid
    griffier: mr. R.J.A. Meerman
    
    Verschenen:
    ORDA, vertegenwoordigd door [gemachtigde]
    ====================================
    Procesverloop
    Bij brief, ingekomen op 24 september 2025, heeft ORDA verzocht om wraking van staatsraden mr. E.J. Daalder, mr. N. Verheij en mr. V.V. Essenburg, als voorzitter en leden van de meervoudige kamer belast met de behandeling van de zaak met nr. 202505167/1/A2, en vice-president mr. Th.C. de Graaf, staatsraad in buitengewone dienst mr. G. de Groot en oud-staatsraad mr. L.J. Griffith.
    Staatsraden Daalder, Verheij en Essenburg hebben niet in de wraking berust en hebben schriftelijk op het wrakingsverzoek gereageerd.
    Dictum
    De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
    I.        laat het verzoek om wraking van Th.C. de Graaf, G. de Groot en L.J. Griffith buiten behandeling;
    II.       wijst het verzoek voor het overige af;
    III.      bepaalt dat een volgend verzoek van ORDA om wraking in deze zaak niet in behandeling wordt genomen.
    Gronden
    •       De Graaf, De Groot en Griffith zijn niet als rechter belast met de behandeling van zaak nr. 202505167/1/A2. Gelet op artikel 8:15 van de Awb en artikel 1, eerste lid, aanhef en onder e, en artikel 3, vierde lid, aanhef en onder c, van de Wrakings- en verschoningsreling bestuursrechtelijke colleges 2022 laat de wrakingskamer het verzoek om wraking van De Graaf, De Groot en Griffith daarom buiten behandeling.
    •       Desgevraagd heeft ORDA tijdens de zitting te kennen gegeven dat het wrakingsverzoek op dit moment alleen gaat over zaak nr. 202505167/1/A2 en nog niet gaat over de andere twee zaken die gelijktijdig met zaak nr. 202505167/1/A2 gepland staan voor de zitting van 25 september 2025, 10.00 uur, waarbij [gemachtigde] ook betrokken is.
    •       Het wrakingsverzoek van ORDA onder punt 1 gaat over veronderstelde betrokkenheid van staatsraden Daalder, Verheij en Van Essenburg bij kwesties en beschuldigingen die [gemachtigde] in de hoofdzaak met nr. 202505167/1/A2 aan de orde heeft gesteld over ervaren machtsmisbruik, gestelde maatschappelijke misstanden en kwesties uit het verleden die [gemachtigde] volgens hem ook persoonlijk raken. ORDA is gevraagd om de betrokkenheid van de staatsraden Daalder, Verheij en Essenburg bij deze kwesties en beschuldigingen toe te lichten. Uit die toelichting, die bestond uit het benoemen van de op de website van de Raad van State vermelde informatie over eerdere betrekkingen en nevenfuncties van deze staatsraden en uit het zijn van staatsraad als zodanig, volgen geen objectiveerbare aanknopingspunten voor enige betrokkenheid bij die kwesties en beschuldigingen en die reden kunnen geven voor het oordeel dat de rechterlijke onpartijdigheid schade kan lijden.
    •       ORDA heeft in haar wrakingsverzoek onder punt 2 tot en met 7 en op de zitting diverse inhoudelijke aspecten, vorderingen en wensen uit de hoofdzaak aan de orde gesteld. De taak van de wrakingskamer beperkt zich tot de beoordeling of de handelingen van de staatsraden blijk geven van vooringenomenheid of de schijn daarvan en de wrakingskamer mag in dat verband alleen de vraag beantwoorden of er sprake is van feiten of omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden. Dit is in de kern de wettelijke norm die is opgenomen in artikel 8:15 van de Awb. Aan de behandeling van de betogen van ORDA die verband houden met de inhoud van de hoofdzaak, komt de wrakingskamer daarom niet toe.
    •       De wrakingskamer bepaalt op grond van artikel 8:18, vierde lid, van de Awb dat een volgend wrakingsverzoek van ORDA in deze zaak niet in behandeling wordt genomen. ORDA heeft tijdens de zitting van de wrakingskamer staatsraden Willems en Jurgens gewraakt. De wrakingskamer heeft dat verzoek op grond van artikel 3, vijfde lid, in samenhang gelezen met artikel 3, vierde lid, aanhef en onder g, van de Wrakings- en verschoningsregeling bestuursrechtelijke colleges 2022 buiten behandeling gelaten, omdat dat verzoek evident blijk geeft van misbruik van het wrakingsmiddel. De wrakingskamer wijst er daarnaast op dat ORDA het wrakingsmiddel gebruikt omdat zij wil dat de zitting in zaak nr. 202505167/1/A2 en in het verlengde daarvan de landelijke verkiezingen voor de Tweede Kamer in oktober 2025 worden uitgesteld.
    w.g. Willems
    voorzitter
    w.g. Meerman
    griffier
    960