ECLI:NL:RBLIM:2025:8671, Rechtbank Limburg, 19-03-2025, C/03/329342 / HA ZA 24-167
Rechtbank Limburg — Uitspraak 
Datum: 2025-03-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Geen rechtsgrond voor de vordering die ertoe strekt om mede-volmachtnemer te dwingen mee te werken aan door hem niet gewenste (wijze van) verkoop van woning van volmachtgever.

RECHTBANK Limburg
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zittingsplaats Maastricht
    
    
    
      Zaaknummer: C/03/329342 / HA ZA 24-167
    
    
    
    
      
        Vonnis van 19 maart 2025
      
    
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    
      1 [eiseres in conventie, verweerster in reconventie sub 1] , 
    
      wonende te [woonplaats 1] ,2. [eiser in conventie, verweerder in reconventie sub 2], 
      wonende te [woonplaats 2] ,3. [eiser in conventie, verweerder in reconventie sub 3], 
      wonende te [woonplaats 3] , 4. [eiser in conventie, verweerder in reconventie sub 4], 
      wonende te [woonplaats 4] , 5. [eiseres in conventie, verweerster in reconventie sub 5], 
      wonende te [woonplaats 5] , 
      eisers in conventie,
      verweerders in reconventie, 
      advocaat: mr. M.C. Koetze,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        
          [gedaagde in conventie, eiser in reconventie]
        , 
      wonende te [woonplaats 4] ,
      gedaagde in conventie,
      eiser in reconventie, 
      advocaat: voorheen [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] , die van het tableau is geschrapt per
      31 december 2024, waarna geen nieuwe advocaat is gesteld.
    
    
    
      Partijen zullen hierna [eisers in conventie, verweerders in reconventie] en [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] genoemd worden. 
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding, met producties 1 tot en met 20, - de conclusie van antwoord tevens eis in reconventie,
      - de conclusie van antwoord in reconventie, met productie 21 en 22, - de brief waarin een mondelinge behandeling is bepaald, 
      - de brief van 30 oktober 2024, met productie 23 van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] ,
      - het B8-formulier van 30 oktober 2024 van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] met producties 1 tot en met 3, 
      - het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 11 november 2024, 
      - de spreekaantekeningen van mr. Koetze, 
      - de verwijzing naar de parkeerrol nadat partijen hebben nagelaten zich op de daartoe aangewezen roldatum uit te laten over de voortgang van de procedure, 
      - het rolbericht van 19 december 2024 zijdens [eisers in conventie, verweerders in reconventie] , waarbij [eisers in conventie, verweerders in reconventie] de rechtbank vragen om vonnis te wijzen, herhaald bij bericht van 5 februari 2025
      - het aanvullend proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 11 november 2024, afgegeven op 27 februari 2025. 
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald. Aangezien het debat reeds was afgerond en vonnis is gevraagd voorafgaand aan het moment dat [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] – die zichzelf vertegenwoordigde – de  hoedanigheid van advocaat heeft verloren, is de rechtbank van oordeel dat artikel 225 lid 4 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (zo nodig analoog) moet worden toegepast.
      
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      Partijen zijn broers en zussen van elkaar. 
      
    
    
      2.2.
      De vader van partijen, de heer [erflater] (hierna: erflater) is op [overlijdensdatum] 2022 overleden en was ten tijde van zijn overlijden in algehele gemeenschap van goederen gehuwd met de moeder van partijen, mevrouw [de moeder] (hierna: de moeder). 
      
    
    
      2.3.
      De moeder heeft op 29 september 2015 een notarieel levenstestament op laten maken. Daarin heeft zij erflater als algemeen volmachtigde aangewezen. Ten gevolge van het overlijden van erflater zijn partijen gezamenlijk aangewezen als algemeen gevolmachtigden. 
      
    
    
      2.4.
      In het notarieel levenstestament is (onder andere) het volgende door de moeder bepaald: 
      
      
        
          “(…) 
          Gezamenlijke bevoegdheid
        
        
          De hiervoor genoemde gevolmachtigden kunnen hun taken als algemeen gevolmachtigden slechts samen uitoefenen, met dien verstande dat zij de volmacht wel (beperkt of algemeen) aan elkaar door kunnen verlenen, zoals hierna onder ‘(beperkte) afgeleide volmacht’ bepaald. 
        
        
          Volmacht gaat later in
        
        
          De volmacht kan uitgeoefend worden nadat een verklaring is afgegeven dat ik niet voldoende wilsbekwaam ben. Met niet voldoende wilsbekwaam bedoel ik dat ik niet voldoende in staat ben tot een redelijke waardering van mijn belangen. De verklaring moet worden afgegeven door een ter zake van de medische situatie waarin ik dan verkeer onafhankelijke deskundige. (…)”
          
        
      
      
    
    
      2.5.
      De moeder is enig eigenaar van de woning, staande en gelegen aan de [adres] te [woonplaats 4] (hierna: de woning) met weiland, stalling en erf/tuin. 
      
    
    
      2.6.
      Op 18 augustus 2022 is een aanvraag gedaan voor zorg voor de moeder op grond van de Wet langdurige zorg. Op 22 augustus 2022 is door het Centrum Indicatiestelling Zorg (hierna: het CIZ) een indicatiebesluit afgegeven, waarin is bepaald dat de moeder recht heeft op ‘beschermd wonen met intensieve dementiezorg’. 
      
    
    
      2.7.
      Sinds 1 september 2022 verblijft de moeder in de zorginstelling, ‘ [naam zorginstelling] ’ in [woonplaats 6] . De woning is sindsdien onbewoond. Vanwege haar ziektebeeld zal de moeder niet meer in de woning kunnen wonen. 
      
    
    
      2.8.
      Uit de medische verklaring van de geregistreerde VIA arts, de heer [naam arts] , van 14 augustus 2023 blijkt dat hij heeft vastgesteld dat de moeder niet wilsbekwaam is. 
      
    
    
      2.9.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zijn voornemens om de woning van de moeder te verkopen. 
      
    
    
      2.10.
      Tot op heden is de woning niet verkocht. 
      
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      
        In conventie
      
    
    
    
      3.1.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] vorderen, bij vonnis voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, om:
      
      
        
          Primair
        
        I. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te machtigen als gevolmachtigden van moeder, waarbij aan hen vervangende toestemming wordt verleend om mede namens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] de woning zo spoedig mogelijk te verkopen en in eigendom over te dragen/goederenrechtelijk te leveren aan (een) derde(n), waartoe in ieder geval de navolgende (rechts)handelingen dienen te worden begrepen:
        a. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te machtigen om de woning staande en gelegen aan de [adres] te [woonplaats 4] te verkopen als gevolmachtigden van moeder, waarbij aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] vervangende toestemming wordt verleend om mede namens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] deze verkoop te realiseren, door het geven van een opdracht daartoe aan [naam makelaar] te [vestigingsplaats] , dan wel aan een andere door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] aan te wijzen makelaar, waarbij [eisers in conventie, verweerders in reconventie] in overleg met de makelaar de vraag- en laatprijs zullen bepalen,
        b. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te machtigen om namens de moeder alle aan de verkoop dienstige handelingen, waaronder de bezichtiging van de woning door de makelaar en potentiële kopers, alsmede de ontruiming van de woning en het leeg opleveren daarvan, te verrichten dan wel te doen verrichten, waarbij zoveel nodig aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] vervangende toestemming wordt verleend om deze handelingen mede namens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] te verrichten, 
        c. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te machtigen om als gevolmachtigden van moeder de koopakte en de leveringsakte te ondertekenen die voor de verkoop en overdracht van de woning noodzakelijk zijn, waarbij aan [eisers in conventie, verweerders in reconventie] vervangende toestemming wordt verleend om dit mede namens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] te doen,
        d. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] te veroordelen om bovengenoemde handelingen en verrichtingen te gedogen.
      
      
      
        
          Subsidiair 
        
        I. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] te veroordelen om zijn medewerking te verlenen aan de verkoop en levering van de woning staande en gelegen te [woonplaats 4] , aan het adres [adres] , waartoe hij in ieder geval:
        a. binnen veertien dagen na dit vonnis samen met [eisers in conventie, verweerders in reconventie] een schriftelijke verkoopopdracht verleent aan [naam makelaar] te [vestigingsplaats] , 
        b. de verkoopadviezen van de makelaar op eerste verzoek zal opvolgen, waaronder de adviezen ten aanzien van de te hanteren marktconforme vraag- en laatprijs, en alle medewerking zal verlenen aan die werkzaamheden die nodig zijn voor een gunstig verkoopproces; waaronder het gelegenheid bieden voor het maken van foto’s en bezichtigingen door de makelaar met potentiële kopers, waarbij de woning in een zoveel mogelijk presentabele staat dient te verkeren,
        c. dient mee te werken aan de ondertekening van een schriftelijke koopovereenkomst, indien en voor zover de verkoop plaatsvindt tegen minimaal de door de makelaar bepaalde laatprijs, dan wel een door partijen schriftelijk overeengekomen andere laatprijs, 
        d. dient mee te werken aan de levering van de woning op de dag bepaald in de koopovereenkomst of een in afwijking daarvan nader schriftelijk met de koper overeen te komen dag. 
        II. te bepalen dat [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] , indien hij niet voldoet aan enige verplichting tot het verlenen van medewerking als bedoeld in subsidiair sub I onder a en b in dit petitum, een dwangsom verschuldigd is van € 500,00 per overtreding en van 
        € 500,00 voor elke dag dat de overtreding voortduurt tot een maximum van 
        € 25.000,00,
        III. te bepalen dat [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] , indien hij niet voldoet aan enige verplichting tot het verlenen van medewerking als bedoeld in subsidiair sub I onder c en d in dit petitum, dit vonnis op de voet van het bepaalde in artikel 3:300 lid 2 BW in de plaats treedt van het deel van de schriftelijke koopovereenkomst of de notariële akte van levering, waaruit moet blijken van de wilsverklaring van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] dat hij de woning (mede) verkoopt c.q. (mede) levert aan de koper.
      
      
      
        
          Zowel primair als subsidiair
        
        I. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] te veroordelen in de kosten van deze procedure, te vermeerderen met de nakosten, een en ander te voldoen binnen veertien dagen na dagtekening van dit vonnis, en – voor het geval voldoening niet binnen de gestelde termijn plaatsvindt – te vermeerderen met de wettelijke rente over de kosten te rekenen vanaf bedoelde termijn voor voldoening. 
      
      
    
    
      3.2.
      
        [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] voert verweer.
      
    
    
      3.3.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
      
        
          In reconventie
        
      
      
    
    
      3.4.
      
        [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] vordert, bij vonnis voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, [eisers in conventie, verweerders in reconventie] te veroordelen tot het treffen van een regeling met [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] , inhoudende dat van het perceel kadastraal bekend [kadasternummer 1] dat perceelsgedeelte wordt verkocht en geleverd aan [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] welk rechtstreeks grenst aan zijn huis en tuin, waarbij de begrenzing tussen het aan [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] te verkopen deel en het resterende deel zal lopen vanaf de hoek van de stalling recht naar de grens met het onderliggende perceel [kadasternummer 2] , zodanig dat zowel het resterende perceel als het alsdan aan [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] toe te scheiden deel daarvan beide een hoek van circa 90 graden hebben ten opzichte van de onderliggende grens met het onderliggende perceel [kadasternummer 2] . 
      
    
    
      3.5.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] voeren verweer.  
      
    
    
      3.6.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      
        In conventie
      
    
    
    
      4.1.
      Kern van het geschil betreft de vraag of de taken van de door de moeder aan partijen gezamenlijk verleende volmacht enkel door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] kunnen worden uitgevoerd, meer specifiek of [eisers in conventie, verweerders in reconventie] zelfstandig – zonder instemming van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] – tot de verkoop van de woning van de moeder kunnen overgaan.    
      
    
    
      4.2.
      
        [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben tijdens de mondelinge behandeling desgevraagd toegelicht dat de grondslag van hun vordering gelegen is in het levenstestament van de moeder. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben noch in de dagvaarding, noch tijdens de mondelinge behandeling een andere grondslag aangevoerd op grond waarvan zij stellen gerechtigd zijn om zonder medewerking van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] tot verkoop van de woning van moeder over te kunnen gaan. 
      
    
    
      4.3.
      De rechtbank neemt het levenstestament van de moeder als uitgangspunt. In het levenstestament heeft de moeder bepaald dat partijen hun taken als algemeen gevolmachtigden slechts samen kunnen uitoefenen. De rechtbank is van oordeel dat het levenstestament van de moeder daarom geen grondslag biedt voor de vordering van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] Immers, het levenstestament vermeldt nadrukkelijk dat partijen hun taken (zoals de verkoop van de woning van de moeder) uit hoofde van de algemene volmacht slechts tezamen kunnen uitoefenen. De instemming van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] bij de verkoop van de woning met gebruikmaking van de volmacht is dus vereist. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] hebben evenmin feiten gesteld en aan hun vorderingen ten grondslag gelegd die de rechtbank aanleiding kunnen geven de rechtsgronden aan te vullen. Daarmee ligt de vordering van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] voor afwijzing gereed. 
      
    
    
      4.4.
      De rechtbank wijst er verder op dat als de verkoop van de woning van de moeder nodig is om de financiële belangen van moeder te behartigen – zoals [eisers in conventie, verweerders in reconventie] stellen - en de onenigheid tussen partijen daarover blijft bestaan, de kantonrechter verzocht kan worden om een bewind in stellen over (in ieder geval)  de woning van de moeder. 
      
      
        
          In reconventie
        
      
      
    
    
      4.5.
      
        [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] stelt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dienen te worden veroordeeld om met hem een regeling te treffen. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft tijdens de mondelinge behandeling toegelicht dat de juridische grondslag van zijn vordering ontbreekt en hij zijn vordering heeft ingesteld om met [eisers in conventie, verweerders in reconventie] in gesprek te gaan. 
      
    
    
      4.6.
      De rechtbank is gelet op het voorgaande van oordeel dat de vordering van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] niet slaagt. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft namelijk geen grondslag gesteld, waaruit blijkt dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] verplicht zijn tot het treffen van een regeling. Voor zover de vordering van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] ziet op de veroordeling van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] in hun hoedanigheid als (mede)gevolmachtigden van de moeder, verwijst de rechtbank naar het overwogene in conventie. De rechtbank wijst de vordering van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] af. 
      
      
        
          In conventie en reconventie
        
      
      
    
    
      4.7.
      Gelet op de relatie tussen partijen zullen de proceskosten tussen hen worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      
        in conventie
      
    
    
    
      5.1.
      wijst de vorderingen van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] af,
      
    
    
      5.2.
      compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.
      
      
        
          in reconventie 
        
      
      
    
    
      5.3.
      wijst de vordering van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] af,
      
    
    
      5.4.
      compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. B.R.M. de Bruijn, rechter, en in het openbaar uitgesproken op 19 maart 2025. 
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
        type: FL
        coll:
      
    
  
  
     productie 9 bij de dagvaarding.