ECLI:NL:RBDHA:2025:21668, Rechtbank Den Haag, 19-11-2025, 659267
Rechtbank Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-11-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Intellectueel-eigendomsrecht

Samenvatting: Merkenrecht, uitputting, misleidende reclame. Gedaagde verkoopt originele HP-cartridges die rechtmatig in de EER in de handel zijn gebracht, maar dan zonder de buitenverpakking. HP heeft geen gegronde redenen om zich hiertegen te verzetten. Wel is sprake van misleidende reclame door de cartridges aan te prijzen als "nieuw" en als "milieuproduct".

RECHTBANK Den Haag
    
    
      Team Handel
    
    
    
      Zaaknummer: C/09/659267 / HA ZA 24-21
    
    
    
      
        Vonnis van 19 november 2025
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    
      1HP INC., 
    
      te Wilmington, Delaware (Verenigde Staten),2. HEWLETT-PACKARD DEVELOPMENT COMPANY, L.P., 
      te Houston, Texas (Verenigde Staten),3. HP EUROPE B.V., 
      te Amstelveen,4. HP NEDERLAND B.V., 
      te Amstelveen,
      eisers,
      advocaat: mr. J.D. Drok,
    
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      1DIGITAL REVOLUTION B.V., 
    
      te Nederhorst den Berg,2. FRISCO HOLDING B.V., 
      te Nederhorst den Berg,3. FABAM B.V., 
      te Nederhorst den Berg,4. 123 INKT BVBA, 
      te Gent (België),5. 123TINTA SL., 
      te Azuqueca de Henares (Spanje),6. INK MAESTRO LIMITED, 
      te Dublin (Ierland),7. 123INK AB, 
      te Jordbro (Zweden),8. 123DRUKUJ.PL SP.Z O.O, 
      te Zerniki Wroclawskie (Polen),9. EEKO CCC B.V., 
      te Deventer,10. CREO B.V., 
      te Hilversum,
      gedaagden,
      advocaat: mr. Th.C.J.A. van Engelen.
    
    
    
      Eisers zullen gezamenlijk HP, worden genoemd (mannelijk enkelvoud), en gedaagden worden gezamenlijk Digital Revolutions c.s. genoemd (mannelijk enkelvoud). Waar dit voor de duidelijkheid nodig wordt geacht, zullen partijen met hun individuele (bedrijfs)naam/namen worden aangeduid.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding van 14 december 2023, met producties EP01 tot en met EP57,
      - de Conclusie van antwoord van Digital Revolutions c.s. van 13 maart 2024,
      - de Akte houdende overlegging producties van Digital Revolutions c.s. van 13 maart 2024, met producties GP01 tot en met GP18, 
      - het tussenvonnis van 12 juni 2024 met datumbepaling voor de mondelinge behandeling op 17 oktober 2024 
      - de Akte houdende overlegging producties tevens vermeerdering van eis van de kant van HP van 7 oktober 2024, met producties EP58 tot en met EP68,
      - de Akte houdende overlegging producties en wijziging conclusie van antwoord van Digital Revolutions c.s. van 7 oktober 2024, met producties GP19 tot en met GP32,
      - de Akte houdende overlegging aanvullende producties van Digital Revolutions c.s. van16 oktober 2024, met productie GP33, 
      - de mondelinge behandeling van 17 oktober 2024, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt,
      - de Akte nadere uitlating van Digital Revolutions c.s. van 9 december 2024,
      - de Akte nadere uitlating van HP van 9 december 2024.
      
    
    
      1.2.
      Op de mondelinge behandeling waren partijen aanwezig, bijgestaan door hun advocaten. De advocaten hebben pleitaantekeningen overgelegd en nadere toelichting gegeven naar aanleiding van vragen van de rechtbank.
      
    
    
      1.3.
      Ten slotte is vonnis nader bepaald op heden.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      HP maakt onderdeel uit van de HP-groep. HP  produceert en verkoopt wereldwijd diverse soorten printers en daarvoor bestemde inkt- en lasercartridges. HP Inc. is de wereldwijde moedermaatschappij van de HP-groep. Hewlett-Packard Development Company, L.P. is licentiehouder dan wel merkhouder van de hierna te noemen HP-merken. HP Europe B.V. verkoopt HP-cartridges aan distributeurs in de gehele Europese Economische Ruimte, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland, en is de entiteit die op de buitenverpakkingen van de HP-cartridges staat vermeld. HP Nederland B.V. brengt HP-cartridges op de Nederlandse markt.
      
    
    
      2.2.
      HP verkoopt haar cartridges (zelf en via distributeurs) in een binnen- en buitenverpakking.
      
      
        
          Verpakking inktcartridges
        
      
      
    
    
      2.3.
      De buitenverpakking van de inktcartridges is een kartonnen doos met een trapezoïde vorm. De binnenverpakking bestaat bij inktcartridges uit plastic folie dat de cartridge beschermt tegen lekken en verdamping. Ter illustratie dienen de volgende afbeeldingen:
      
        
          
        
      
      
      
      
        
          
        
      
    
    
      2.4.
      Op de buitenverpakkingen staat informatie, zoals de garantie- en veiligheidsvoorwaarden, CE-markering, gegevens van de fabrikant, compatibiliteitsinformatie, recyclingopties en echtheidskenmerken.
      
    
    
      2.5.
      HP biedt voor haar inktcartridges tijdens de garantieperiode de garantie dat deze geen materiaal- en fabricagefouten bevatten en dat zij inktcartridges die tijdens de garantieperiode defect blijken te zijn, zal vervangen of terugbetalen (fabrieksgarantie). De (ongeveer) twee jaar (en bij sommige cartridges drie jaar) na de productiedatum gelegen einddatum van deze fabrieksgarantie staat weergegeven op (de buitenkant van) de buitenverpakking van HP-inktcartridges, zoals ter illustratie op onderstaande afbeelding (geel gemarkeerd) is weergegeven:
      
      
        
          
        
      
      
    
    
      2.6.
      Aan de binnenkant van de buitenverpakking staat ter aanvulling de volgende uitleg over de fabrieksgarantie:
      
      
      
        
          
        
      
      
    
    
      2.7.
      Op de inktcartridge zelf staat de einddatum van de fabrieksgarantie ook, zoals te zien op onderstaande afbeelding:
      
      
        
          
        
      
      
        
          Verpakking lasercartridges 
        
      
      
    
    
      2.8.
      De binnenverpakking van een cartridge bestemd voor een laserprinter (hierna lasercartridge) van HP bestaat uit een tweedelig plastic omhulsel zoals hieronder afgebeeld. De buitenverpakking van een lasercartridge is (bijvoorbeeld) een rechthoekige kartonnen doos. Dit ziet er uit als volgt:
      
    
    
      2.9.
      Voor de lasercartridges van HP geldt geen einddatum voor de fabrieksgarantie.
      
      
        
          De HP-merken
        
      
      
    
    
      2.10.
      HP Hewlett Packard Group LLC is houdster van de volgende merkregistraties, waarvan zij het recht om deze te handhaven heeft gelicentieerd aan Hewlett-Packard Development Company, L.P.:
      
      
        
          het op 25 januari 2001 onder nummer 000052449 voor waren en diensten in de klassen 2, 9, 16, 20, 35, 36, 37, 38, 39, 41 en 42 (waaronder ‘ink, toner, ink cartridges and toner cartridges, ink supplies’) ingeschreven Unie-woordmerk ‘HP’;
        
        
          het op 16 mei 2012 onder nummer 008579021 voor waren en diensten in de klassen 2, 7, 9, 16, 35, 36, 37, 38, 40, 41 en 42 (waaronder ‘toner cartridges, inkjet cartridges, printing inks, toners’) ingeschreven Unie-beeldmerk:
        
      
      
      
        
          
        
      
      
      - het op 2 maart 2001 onder nummer 001507276 voor waren in de klassen 2 en 16 (waaronder ‘toner cartridges, inkjet cartridges’) ingeschreven Unie-beeldmerk:
      
      
        
          
        
      
      
      
        De onder 2.10 genoemde merken zullen hierna worden aangeduid als: de HP-merken.
      
      
      
        
          De activiteiten van 123inkt
        
      
      
    
    
      2.11.
      Digital Revolution B.V. (hierna: 123inkt.nl) exploiteert de webshop www.123inkt.nl (hierna: de webshop). Op haar website vermeldt 123inkt.nl de vijf gedaagde buitenlandse ondernemingen (gedaagden 4 tot en met 8) als “linkpartners”. Die ondernemingen exploiteren webshops die overeen komen met de webshop van 123inkt.nl. De webshops van de buitenlandse gedaagden richten zich op respectievelijk België (www.123inkt.be en www.123encre.be) (gedaagde 4), Spanje (www.123tinta.es) (gedaagde 5), Ierland (www.123ink.ie) (gedaagde 6), Zweden (www.123inkt.se) (gedaagde 7) en Polen (123drukuj.pl) (gedaagde 8). 
      
    
    
      2.12.
      Fabam B.V. is enig aandeelhouder en bestuurder van 123inkt.nl. Frisco Holding B.V. is enig aandeelhouder en bestuurder van Fabam B.V.
      
    
    
      2.13.
      Via de webshops van 123inkt worden onder meer inkt- en lasercartridges aangeboden en verkocht, zowel van het eigen huismerk als van merken zoals HP.
      
    
    
      2.14.
      Op de webshops van 123inkt werden (in ieder geval sinds februari 2023) verschillende typen HP-inkt- en lasercartridges aangeboden onder de vermelding (voor 123inkt.nl) “Dit betreft een milieuverpakking. Zonder overbodig plastic en karton” en voor de buitenlandse websites onder de vermelding (in de taal van het land waar de website op is gericht, vrij vertaald):
      
      
        
          “Milieuverpakking, zonder overbodig plastic en karton” (België);
        
        
          “Origineel product met garantie. Geen ontzegeling en geen onnodige kartonnen verpakking” (Spanje);
        
        
          “Milieuvriendelijk alternatief. Originele HP EU cartridge. Wordt verzonden in HP’s eigen plastic verpakking, maar zonder de buitenverpakking” (Zweden);
        
        
          “Dit product is een OEM-versie (d.w.z. zonder de buitenverpakking). Origineel en verzegeld in plasticfolie. Gewoon een gloednieuw echt product zonder doos... en een stuk goedkoper... Strikt geen imitatieproduct.” (Ierland).
        
      
      
    
    
      2.15.
      Ter illustratie zijn hieronder afbeeldingen van dergelijke online advertenties weergegeven:
      
      
        
          
        
      
      
      
        www.123inkt.be (België):
      
      
      
        
          
        
      
      
        www.123tinta.es (Spanje):
      
      
      
        
          
        
      
      
      
        www.123ink.se (Zweden):
      
      
      
        
          
        
      
      
      
        www.123ink.ie (Ierland):
      
      
      
        
          
        
      
      
      
      
      
      
      
        
          Proefaankopen HP cartridges
        
      
      
    
    
      2.16.
      In opdracht van HP c.s. heeft gerechtsdeurwaarder Groen & de Wilde testaankopen gedaan van HP-inkt- en lasercartridges die via de websites van 123.inkt op de hiervoor vermelde wijze als milieuverpakking werden aangeboden.
      
    
    
      2.17.
      Op twee bestellingen bij inkt.nl op 16 februari 2023 en 21 februari 2023 heeft de gerechtsdeurwaarder de volgende producten geleverd gekregen:
      
      
        Op 16 februari 2023:
      
      
      - een inktcartridge type HP 338 zonder originele HP-buitenverpakking, in de originele HP-binnenverpakking met op de onderzijde een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
        “Milieuverpakking!! HP 338 (C8765EE)
        
          Inktcartridge zwart (origineel)”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridge verliep op 16 april 2014.
      
      
      
        Op 21 februari 2023:
      
      
      - een inktcartridge type HP 27 zonder originele HP-buitenverpakking, in de originele HP-binnenverpakking met op de onderzijde een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
        “Milieuverpakking!! HP 27 (C8727AE)inktcartridge zwart (origineel)”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridge verliep op 30 maart 2013.
      
      
      - een lasercartridge type HP 823A zonder enig origineel HP-verpakkingsmateriaal, in een plastic verpakking met daarop een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
        “Milieuverpakking!! HP 823A (CB380A)
        
          toner zwart (origineel)”
      
      
      
        
          
            
          
        
        
          
            
          
        
      
      
      - een lasercartridge type HP 61X zonder enig origineel HP-verpakkingsmateriaal, in een plastic verpakking met daarop een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
        “milieuverpakking! HP 61X (C8061X)
        
          toner zwart hoge capaciteit (origineel)”
      
      
      
        
          
            
          
        
        
          
            
          
        
      
      
    
    
      2.18.
      
        Op een bestelling bij 123.inkt.be in België heeft de gerechtsdeurwaarder op
        24 februari 2023 de volgende producten geleverd gekregen:
      
      
      - een inktcartridge type HP 57 zonder originele HP-buitenverpakking, in de originele HP-binnenverpakking met daarop (deels over het HP-beeldmerk heen) een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
        “HP 578 (C6657AB) inktcartridge kleur (origineel) – CB269A **NL ONLY**
        
          – MILIEUVERPAKKING!!!”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridge is geëindigd op 4 februari 2015.
      
      
      - een inktcartridge type HP 980 in de originele HP-buitenverpakking met daarop een sticker over de fabrieksgarantiedatum (september 2021), zodat deze niet meer zichtbaar is.
      
    
    
      2.19.
      
        In opdracht van HP c.s. heeft Baker McKenzie een testaankoop gedaan van een originele HP-inktcartridge die via 123.inkt.se in Zweden op de hiervoor vermelde wijze als milieuverpakking werd aangeboden. Op de bestelling heeft Baker McKenzie op 6 maart 2023 het volgende product geleverd gekregen:
        - een inktcartridge type HP 22 zonder originele HP-buiten- en binnenverpakking, in een plastic verpakking met daarop een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
      
        “milieuverpakking!! HP 22 (C9352AE)
        
          inktcartridge kleur (origineel)”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridge is geëindigd op 17 augustus 2014.
      
      
    
    
      2.20.
      In opdracht van HP c.s. heeft privédetective A&M een aantal testaankopen gedaan van originele HP-inkt- en lasercartridges die via 123.tinta.es in Spanje op de hiervoor vermelde wijze als milieuverpakking werden aangeboden. Daarop heeft A&M de volgende producten geleverd gekregen:
      
      
        Op 18 februari 2023:
      
      
      - inktcartridges type HP 364, HP 56, HP 57, HP300, HP 338 en HP 344 zonder originele HP-buitenverpakking, in de originele HP-binnenverpakking met daarop (deels over het HP-beeldmerk heen) een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
        “milieuverpakking!! [cartridge nummer]
        
          inktcartridge [kleur] (origineel)”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridges is (ruim) voor het moment van levering geëindigd.
      
      
      
        Op 7 maart 2023:
      
      
      - inktcartridges type HP 28, HP 351, HP 920 en HP 935 zonder originele HP-buitenverpakking, in de originele HP-binnenverpakking met daarop (deels over het HP-beeldmerk heen) een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
        “milieuverpakking!! [cartridge nummer]
        
          inktcartridge [kleur] (origineel)”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridges is (jaren) voor het moment van levering geëindigd.
      
      
      - inktcartridges type HP 15, HP 933 en HP 23 zonder originele HP-buiten- en binnenverpakking, in een plastic verpakking met daarop een sticker met een barcode en de tekst (vertaald naar het Nederlands):
      
      
        “milieuverpakking!! [cartridge nummer]
        
          inktcartridge [kleur] (origineel)”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridges is (jaren) voor het moment van levering geëindigd.
      
      
    
    
      2.21.
      In opdracht van HP c.s. heeft IP Forensics een testaankoop gedaan van een originele HP-inktcartridge die via 123.ink.ie in Ierland op de hiervoor vermelde wijze als milieuverpakking werd aangeboden. Naar aanleiding van die testaankoop heeft IPF op 10 maart 2013 het volgende product geleverd gekregen:
      
      
        - een inktcartridge type HP 28 zonder originele HP-buitenverpakking, in de originele HP-binnenverpakking met daarop een sticker met een barcode en de tekst:
      
      
      
        “HP 28 (C8728AE) inktcartridge kleur (origineel) MILIEUVERPAKKING”
      
      
      
        De fabrieksgarantie van deze cartridge is geëindigd op 18 juni 2006.
      
      
      
        
          Eeko CCC B.V. en Creo B.V.
        
      
      
    
    
      2.22.
      Eeko CCC B.V. (hierna: Eeko) is een onderneming die ter recycling aangeboden inkt- en lasercartridges van diverse merken inzamelt en doorverkoopt aan (onder meer) 123inkt.nl. Uit door DR c.s. overgelegde facturen blijkt dat Eeko in de periode van januari 2022 tot en met april 2023 in totaal 22.670 ter recycling aangeboden HP-inkt- en lasercartridges (via de dochteronderneming van 123inkt.nl, Creo B.V.) aan 123inkt.nl heeft geleverd. Eeko hanteert daarbij vier kwaliteitsclassificaties: A-grade voor cartridges nog in de originele gesloten (binnen- en) buitenverpakking zonder beschadigingen, B- en C-grade voor cartridges in een (in meer – C – of minder – B – mate) beschadigde verpakking en D-grade voor originele cartridges zonder verpakking. Creo B.V. controleert deze cartridges en maakt ze eventueel schoon (waardoor bijvoorbeeld een aanvankelijk als B-grade geclassificeerde cartridge een A-grade kan krijgen), waarna 123inkt.nl de verkoopbare cartridges in haar voorraad opneemt.
      
    
    
      2.23.
      Bij brief van 22 februari 2023 heeft HP er bij Digital Revolutions c.s. op gewezen dat zij in haar webshop HP-cartridges zonder buitenverpakking verkoopt onder de vermelding dat het een milieuverpakking betreft en dat zij zich hiermee schuldig maakt aan merkinbreuk, onrechtmatig handelen en oneerlijke handelspraktijken. HP c.s. heeft Digital Revolutions c.s. gesommeerd dit handelen te staken omdat de aanduiding ‘milieuverpakking’ feitelijk onjuist zou zijn en een valse indruk zou wekken en zonder (buiten)verpakking voor de gebruiker van de cartridge essentiële informatie zou ontbreken en afbreuk zou worden gedaan aan de merk- en productbeleving. Digital Revolutions c.s. heeft bij e-mail van 7 maart 2023 betwist dat sprake is van merkinbreuk, onrechtmatig handelen en/of een oneerlijke handelspraktijk.
      
    
    
      2.24.
      Digital Revolutions c.s. is na de sommatie HP-cartridges zonder originele (buiten)verpakking blijven verkopen. Zij heeft voor inktcartridges de aanduiding “milieuverpakking, zonder overbodig plastic en karton”, met daarbij een afbeelding van een originele HP-buitenverpakking wel gewijzigd in: “Dit betreft een milieuproduct, zonder kartonnen omdoos”, met daarbij enkel een afbeelding van de inktcartridge (en daarnaast niet langer een afbeelding van de buitenverpakking), zoals hier afgebeeld:
      
      
        
          
        
      
      
    
    
      2.25.
      Lasercartridges zonder buitenverpakking biedt 123inkt.nl sindsdien aan met de tekst: “Dit betreft een milieuproduct. Enkel verpakt in plastic, zonder kartonnen omdoos”, zoals in deze advertentie is te zien:
      
      
        
          
        
      
      
    
    
      2.26.
      
        
          
            
          
        Het begrip ‘milieuproduct’ is in de aanbiedingen van cartridges (onderstreept) aan te klikken, waarna een pop-up met nadere uitleg over dat begrip verschijnt. Ter illustratie is hieronder een afbeelding van de pop-up weergegeven:
      
      
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      3.1.
      HP vordert, na vermeerdering van eis:
      
      
        
          i) Voor recht te verklaren dat gedaagden door originele HP-cartridges zonder originele binnen- en/of buitenverpakking aan te bieden, te verkopen of te leveren of daarmee andere aan de merkhouder voorbehouden handelingen te verrichten (i) inbreuk maken op de door HP in deze procedure ingeroepen merken en/of (ii) een onrechtmatige daad plegen jegens HP op grond van 6:162 BW en/of door het verrichten van een oneerlijke handelspraktijk (art. 6:193a - 6:193j BW) en/of misleidende en/of vergelijkende reclame (art. 6:194 en/of 6:194a BW);
        
        
          ii) gedaagden met onmiddellijke ingang na het uitspreken van het in dezen te wijzen vonnis te verbieden originele HP-cartridges zonder originele binnen- en/of buitenverpakking aan te bieden, te verkopen en/of te leveren, of daarmee andere aan de merkhouder voorbehouden handelingen en/of onrechtmatige handelingen te verrichten;
        
        
          iii) gedaagden met onmiddellijke ingang na het uitspreken van het in dezen te wijzen vonnis te verbieden originele HP inktcartridges waarvan de uiterste fabrieksgarantiedatum is verlopen, alsmede oude, originele HP lasercartridges, als ‘nieuw’ of ‘in perfecte staat’ of woorden van gelijke strekking aan te bieden;
        
        
          iv) gedaagden met onmiddellijke ingang na het uitspreken van het in dezen te wijzen vonnis te verbieden originele HP-cartridges met of zonder originele buitenverpakking als ‘milieuverpakking’ of ‘-product’ of woorden van gelijke strekking aan te bieden, teneinde deze te onderscheiden van nieuwe, originele HP-cartridges;
        
        
          v) gedaagden met onmiddellijke ingang na het uitspreken van het in dezen te wijzen vonnis te verbieden originele HP-cartridges als ‘retouren’ of woorden van gelijke strekking aan te bieden, tenzij de betreffende cartridges binnen de wettelijke bedenktermijn van 14 dagen aan DR retour zijn gestuurd;
        
        
          vi) gedaagden te veroordelen tot vergoeding aan HP van de door HP geleden en nog te lijden schade als gevolg van de merkinbreuk en/of het onrechtmatig handelen en/of het verrichten van een oneerlijke handelspraktijk door gedaagden, dan wel, naar keuze van HP, tot afdracht aan HP van de door gedaagden genoten winst, op te maken bij staat, alsmede tot het afleggen van rekening en verantwoording dienaangaande;
        
        
          vii) gedaagden te gebieden om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis een email te versturen met als onderwerp “Belangrijke informatie over uw HP-cartridge” aan haar klanten aan wie zij de afgelopen drie jaren producten heeft verkocht als “milieuverpakking” dan wel “milieuproduct”, met uitsluitend de navolgende duidelijk leesbare tekst en zonder bijschrift, vertaald naar de officiële taal van de website waarop de klant de betreffende bestelling(en) heeft geplaatst: 
        
      
      
        
          “Beste klant, 
        
        
          Wij hebben u in het verleden HP-cartridges verkocht als “milieuverpakking” of als “milieuproduct”. Wij wekten daarbij de indruk dat deze cartridges nieuw zouden zijn en in perfecte staat zouden verkeren. Het ging echter om cartridges die vaak al vele jaren oud waren en om inktcartridges waarvan de uiterste garantiedatum was verstreken. 
        
        
          Met vriendelijke groet,
        
        
          123inkt” 
        
        dan wel een email met zodanige inhoud of vorm als de rechtbank in goede justitie zal bepalen, één en ander onder de verplichting om HP gelijktijdig een kopie van deze email te versturen;
      
      ( viii) gedaagden te gebieden de navolgende tekst op de hoofdpagina van al haar websites te plaatsen voor tenminste twee maanden, duidelijk leesbaar in zwart lettertype arial met lettergrootte 16 tegen een witte achtergrond, vertaald naar de officiële taal van de website: 
      
        
          “Beste klant, 
        
        
          Wij hebben via onze websites in het verleden HP-cartridges verkocht als “milieuverpakking” of als “milieuproduct”. Wij wekten daarbij de indruk dat deze cartridges nieuw zouden zijn en in perfecte staat zouden verkeren. Het ging echter om cartridges die vaak al vele jaren oud waren en om inktcartridges waarvan de uiterste garantiedatum was verstreken. 
        
        
          Met vriendelijke groet,
        
        
          123inkt”
        
      
      ( ix) gedaagden te gebieden om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis een email te versturen met als onderwerp “retournering van uw HP-cartridge” aan haar klanten aan wie zij de afgelopen drie jaren producten heeft verkocht als “milieuverpakking” dan wel “milieuproduct”, met uitsluitend de navolgende duidelijk leesbare tekst en zonder bijschrift, vertaald naar de officiële taal van de website waarop de klant de betreffende bestelling(en) heeft geplaatst:
      
        
          “Indien u in het verleden HP-cartridge(s) die wij als “milieuverpakking” dan wel “milieuproduct” aan u hebben verkocht nog in uw bezit heeft, kunt u deze aan ons te retourneren. Wij zullen de aankoopprijs en alle kosten in verband met de retournering van de producten aan u vergoeden.
        
        
          Met vriendelijke groet,
        
        
          123inkt”
        
      
      ( x) gedaagden te gebieden om binnen één week al hetgeen bekend is omtrent de herkomst en de distributiekanalen van de HP-producten te verstrekken welke als (i) retourproducten (ii) dan wel als producten met een “milieuverpakking” (iii) dan wel als “milieuproducten”, (iv) dan wel als producten die anderszins in hoofdzaak daarin worden gekenmerkt dat zij een milieuvoordeel zouden opleveren, waaronder mede begrepen de volgende informatie:
      
        a) het aantal voorradige en in de afgelopen 3 jaar verkochte producten
        b) de leveranciers van deze producten, onder vermelding van de (bedrijfs- )naam en contactgegevens; 
        c) of en hoeveel er betaald is voor deze producten;
        d) of deze producten met of zonder originele buitenverpakking zijn geleverd; 
        e) of de originele buitenverpakkingen van deze producten beschadigd zijnen in welke mate; 
        f) de originele en gecorrigeerde facturen voor HP-cartridges die door consumenten met een beroep op hun wettelijke bedenktijd voor een koop op afstand zijn geretourneerd en vervolgens als "milieuverpakking" of als "milieuproduct" zijn aangeboden; 
        g) de facturen met betrekking tot de verkoop door DR of door aan DR gelieerde ondernemingen voor ongebruikte HP cartridges die voor recycling zijn aangeboden en/of in bulk zijn ingekocht van professionele wederverkopers en vervolgens als “milieuverpakking” of als “milieuproducten” zijn aangeboden.
      
      
        
          xi) gedaagden te gebieden aan eiseressen een onmiddellijk opeisbare dwangsom te betalen van €10.000,- (tienduizend euro) per dag of gedeelte daarvan, dat het aan gedaagden kan worden toegerekend dat de hiervoor opgenomen geboden niet geheel of niet deugdelijk worden nageleefd;
        
        
          xii) gedaagden te veroordelen in de redelijke en evenredige proceskosten en andere kosten die eiseressen hebben gemaakt, zoals bepaald in art. 1019h Rv, althans zodanige kosten als de voorzieningenrechter passend acht, met bepaling dat deze kosten binnen veertien (14) dagen na het in dezen te wijzen vonnis moet zijn voldaan, bij gebreke waarvan gedaagden in verzuim zal zijn.
        
      
    
    
      3.2.
      HP legt aan deze vorderingen onder meer het volgende ten grondslag. 
      
      
        
          Merkinbreuk
        
      
      
      
        Digital Revolutions c.s. maakt inbreuk op de HP-merken in de zin van artikel 9 lid 2 onder a UMVo. Digital Revolutions c.s. verkoopt onder de aanduiding (eerst) ‘milieuverpakking’ en (inmiddels) ‘milieuproduct’ originele inktcartridges zonder de originele buitenverpakking, die door HP zijn geproduceerd en in het economisch verkeer van de Europese Unie zijn gebracht. Originele HP-lasercartridges worden door Digital Revolutions c.s. als (thans) ‘milieuproduct’ doorverkocht zonder enige originele (binnen- of buiten)verpakking (maar in een door Digital Revolutions c.s. om de cartridge aangebrachte doorzichtige plastic verpakking, met de sticker ‘milieuverpakking’ of ‘milieuproduct’). Dit vormt voor HP een gegronde reden om zich hiertegen te verzetten op grond van artikel 15 lid 2 UMVo, omdat de toestand van de waren is gewijzigd en/of verslechterd.
      
      
    
    
      3.3.
      Met haar aanbiedingen voor milieuverpakkingen/-producten doet Digital Revolutions c.s. het in haar aanbiedingen voorkomen alsof zij nieuwe HP-cartridges verkoopt. Alleen de verpakking zou anders zijn, namelijk milieuvriendelijker, terwijl dit niet zo is. Het gaat immers om echte cartridges waarvan – in het geval van de inktcartridges – de fabrieksgarantiedatum al vele jaren (rond de 10 jaar) is verlopen. Deze cartridges kunnen (dus) overal en nergens vandaan komen, zodat de kwaliteit niet gewaarborgd is. Digital Revolutions c.s. verkoopt de ‘milieuverpakking/-product’-cartridges voor dezelfde prijs als nieuwe cartridges en consumenten zullen zich niet realiseren dat de fabrieksgarantiedatum is verlopen omdat de buitenverpakking (met daarop uitleg over de garantiedatum die op de cartridge staat) ontbreekt. 
      
    
    
      3.4.
      Door het ontbreken van de originele HP-buitenverpakking krijgt de consument niet de wezenlijke (al dan niet wettelijk verplichte) informatie over de producent, het correcte gebruik van het product en de voorwaarden daarvoor. Bovendien wordt zonder originele verpakkingen (en/of met door Digital Revolutions c.s. aangebrachte verpakkingen) afbreuk gedaan aan het ‘premium’-imago van het product en dus aan de reputatie van het merk. Door dit alles is sprake van aantasting van de herkomstfunctie, de kwaliteitsgarantiefunctie en/of de reclame- en investeringsfunctie (goodwillfunctie) van de HP-merken. HP loopt ook het risico aansprakelijk te worden gehouden door consumenten of toezichthouders.
      
      
        
          Onrechtmatige daad
        
      
      
    
    
      3.5.
      Hierdoor handelt Digital Revolutions c.s. ook onrechtmatig in de zin van artikel 6:162 BW. Ook maakt Digital Revolutions c.s. zich vanwege de wijze waarop zij HP-cartridges verkoopt en de informatie die zij bij haar aanbieding van ‘milieuproducten’ aan de consument geeft schuldig aan oneerlijke en/of misleidende handelspraktijken in de zin van de artikelen 6:193a-j BW, althans maakt zij ongeoorloofde vergelijkende en misleidende reclame in de zin van de artikelen 6:194 en 6:194a BW.
      
      
        
          Verweer
        
      
      
    
    
      3.6.
      Digital Revolutions c.s. voert verweer strekkende tot afwijzing van de vorderingen met veroordeling van HP in de volledige proceskosten in de zin van artikel 1019h Rv voor zover de procedure ziet op merkenrecht en voor het overige conform het liquidatietarief.
      
    
    
      3.7.
      Digital Revolutions c.s. erkent dat zij HP-cartridges zonder originele buitenverpakking verkoopt. Dit betreffen ter recycling aangeboden of geretourneerde cartridges waarvan de buitenverpakking ontbreekt of beschadigd is, die Digital Revolutions c.s. opnieuw verkoopt omdat het zonde en milieuonvriendelijk is om deze te vernietigen of nodeloos te recyclen. Waarbij ‘recycling’ volgens Digital Revolutions c.s. inhoudt dat de cartridges met hun inhoud in overwegende mate worden vernietigd.
      
    
    
      3.8.
      Digital Revolutions c.s. betwist dat door het ontbreken van de buitenverpakking afbreuk wordt gedaan aan het ‘premium’-imago van HP, omdat van een dergelijk ‘premium’-imago geen sprake is. Digital Revolutions c.s. betwist eveneens dat wezenlijke informatie ontbreekt wanneer de buitenverpakking niet meer aanwezig is. Eindafnemers hechten volgens Digital Revolutions c.s. geen waarde aan de buitenverpakking, omdat inktcartridges louter gebruiksproducten zijn. De herkomstfunctie van het merk wordt volgens Digital Revolutions c.s. niet geschonden, nu over de herkomst van het product geen verwarring kan bestaan. Digital Revolutions c.s. gebruikt de aanduiding ‘origineel HP product’ en verwijst voor de fabrieksgarantie naar de website van HP zoals HP dit zelf ook doet. Ten slotte is ook niet aannemelijk dat sprake is van aantasting van de reclamefunctie van het merk door het verwijderen van de ‘premium’ buitenverpakking, nu ook HP zelf producten verzendt in eenvoudige kartonnen dozen in het kader van haar cartridge-abonnementen. HP heeft geen gegronde reden om zich te verzetten tegen de verdere verhandeling van de cartridges. 
      
    
    
      3.9.
      Verder betwist Digital Revolutions c.s. dat sprake is van misleidende handelspraktijken, omdat zij aan kopers duidelijk aangeeft dat onder de aanduiding ‘milieuproduct’ HP-cartridges zonder originele buitenverpakking worden verkocht en zij geen essentiële informatie achterhoudt.
      
    
    
      3.10.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      
        Bevoegdheid
      
    
    
    
      
        De vorderingen, voor zover ingesteld tegen Digital Revolution B.V., Frisco Holding B.V., Fabam B.V., Eeko CCC B.V., Creo B.V.
      
    
    
    
      4.1.
      Voor zover deze vorderingen zijn gebaseerd op gestelde inbreuk op de Uniemerken van HP c.s., kan de (internationale en relatieve) bevoegdheid van de rechtbank vanwege de vestigingsplaatsen van Digital Revolution B.V., Frisco Holding B.V., Fabam B.V., Eeko CCC B.V., en Creo B.V. (te weten in Nederland), worden gegrond op de artikelen 123 lid 1, 124 onder a en 125 lid 1 UMVo en artikel 3 van de Uitvoeringswet EG-verordening inzake het Gemeenschapsmerk. Deze bevoegdheid strekt zich uit tot de gehele Europese Unie.
      
    
    
      4.2.
      Voor zover de betreffende vorderingen zijn gebaseerd op onrechtmatig handelen (onrechtmatige daad, onrechtmatige vergelijkende reclame, oneerlijke handelspraktijken), is de rechtbank internationaal bevoegd op grond van het bepaalde in artikel 4 lid 1 Brussel I bis-Vo en relatief bevoegd, reeds omdat Digital Revolution B.V., Frisco Holding B.V., Fabam B.V., Eeko CCC B.V., Creo B.V. in het geding zijn verschenen zonder die bevoegdheid van de rechtbank te bestrijden. 
      
      
        
          De vorderingen, voor zover ingesteld tegen 123 Inkt BVBA, 123Tinta SL., Ink Maestro Ltd., 123Ink AB, 123Drukuj.PL SP.Z O.O
        
      
      
    
    
      4.3.
      De rechtbank is op grond van de artikelen 123 lid 1, 124 onder a, 125 lid 5 UMVo en artikel 3 van de Uitvoeringswet EG-verordening inzake het Gemeenschapsmerk (internationaal en relatief) bevoegd kennis te nemen van die vorderingen, voor zover deze zijn gebaseerd op gestelde inbreuk op de Uniemerken van HP c.s., nu HP c.s. ook stelt dat die inbreuk in Nederland heeft plaatsgevonden. De bevoegdheid van de rechtbank is beperkt tot het Nederlandse grondgebied.
      
    
    
      4.4.
      Voor zover de vorderingen zijn gebaseerd op gesteld onrechtmatig handelen, is de rechtbank, voor wat betreft 123 Inkt BVBA, 123Tinta SL., Ink Maestro Ltd., 123Ink AB, en 123Drukuj.PL SP.Z O.O. internationaal bevoegd op grond van het bepaalde in artikel 26 lid 1 Brussel I-bis Vo, nu genoemde gedaagde partijen zijn verschenen zonder de bevoegdheid van de rechtbank te betwisten. De bevoegdheid van de rechtbank op deze grondslag is eveneens beperkt tot het Nederlandse grondgebied. 
      
      
        
          Merkinbreuk, uitputting
        
      
      
    
    
      4.5.
      Tussen partijen is niet in geschil dat de HP-merken zijn aangebracht op de producten die door Digital Revolutions c.s. worden aangeboden. Dat Digital Revolutions c.s. daarmee tekens, namelijk het woord ‘HP’ en het HP-beeldmerk, in het economisch verkeer gebruikt voor waren en diensten die gelijk zijn aan die waarvoor de HP-merken zijn ingeschreven (printer cartridges), staat evenmin ter discussie. In zoverre staat vast dat zich de situatie voordoet als beschreven in artikel 9 lid 2 onder a UMVo. Dat betekent dat HP in beginsel gerechtigd is Digital Revolutions c.s. het gebruik van de HP-merken te verbieden.
      
    
    
      4.6.
      Wat partijen voornamelijk verdeeld houdt, is de vraag of Digital Revolutions c.s. een succesvol beroep toekomt op artikel 15 lid 1 UMVo. In dat artikel heeft de Uniewetgever de merkhouder toegestaan uitsluitend de eerste verhandeling van de van het merk voorziene waren in de Europese Economische Ruimte (EER) te controleren, waarna het recht van de merkhouder is ‘uitgeput’. De ratio hiervan is dat de rechthebbende al bij de eerste verhandeling van het product in staat is gesteld de economische waarde van zijn merk te realiseren en er geen (rechts)economische rechtvaardiging meer bestaat om hem die gelegenheid opnieuw te bieden bij iedere opvolgende verhandeling van het betrokken product. Als Digital Revolutions c.s. zich succesvol op de in artikel 15 lid 1 UMVo neergelegde, ‘uitputtingsregel’ kan beroepen, kan HP zich dus niet verzetten tegen de (verdere) verhandeling door Digital Revolutions c.s. van de HP toner- en inkjetcartridges die – zo is in deze procedure door Digital Revolutions c.s. gesteld en door HP niet gemotiveerd betwist – met toestemming van HP in de EER in de handel zijn gebracht. 
      
    
    
      4.7.
      In artikel 15 lid 2 UMVo is echter bepaald dat een beroep op de uitputtingsregel van artikel 15 lid 1 UMVo niet mogelijk is wanneer er voor de houder van een Uniemerk ‘gegronde redenen’ zijn om zich te verzetten tegen verdere verhandeling van de waren, met name wanneer de toestand van de waren, nadat zij in de handel zijn gebracht, is gewijzigd of verslechterd. De bewijslast hiervoor rust op de merkhouder. 
      
    
    
      4.8.
      Volgens rechtspraak van het Europese Hof van Justitie (‘HvJ EU’) kan een gegronde reden las bedoeld in artikel 15 lid 2 UMVo ook aanwezig zijn doordat de buitenverpakking van een (anders uitgeput) product is verwijderd. Dat kan het geval zijn wanneer daardoor (i) wezenlijke informatie ontbreekt (zoals omtrent de identiteit van de fabrikant of van de persoon die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen van de waar), of (ii) de merkhouder kan bewijzen dat de verwijdering van de verpakking afbreuk doet aan het imago van het product en dus aan de reputatie van het merk. Van een dergelijke afbreuk kan sprake zijn wanneer de buitenverpakking bijdraagt tot de wijze waarop het door de merkhouder en zijn erkende distributeurs gecreëerde imago wordt getoond. Het is de merkhouder die de afbreuk aan het imago (ofwel de reputatie) van het merk dient te bewijzen.
      
    
    
      4.9.
      
        Met betrekking tot reclame voor ‘luxe’ parfums heeft het HvJ EU geoordeeld dat in een geval waar het gaat om luxueuze en prestigieuze producten de wederverkoper niet deloyaal mag handelen tegenover de gerechtvaardigde belangen van de merkhouder. Dat betekent dat hij moet trachten te voorkomen, dat zijn reclame de waarde van het merk 
        aantast doordat zij de allure, het prestigieuze imago en de luxueuze uitstraling van de betrokken producten schaadt. De rechtbank acht deze jurisprudentie eveneens van toepassing op de onderhavige zaak, nu HP stelt dat zij haar cartridges als ‘premium’-producten ter verkoop aanbiedt.
      
      
    
    
      4.10.
      In deze procedure stelt HP dat zich in dit geval dergelijke gegronde redenen voor verzet voordoen omdat als gevolg van de ontbrekende buitenverpakking:
      
        
          wezenlijke informatie ontbreekt en 
        
        
          afbreuk wordt gedaan aan het imago van de HP-merken.
        
      
      
      
        
          Ad a. Ontbreken wezenlijke informatie?
        
      
      
    
    
      4.11.
      HP stelt in de huidige procedure dat door het ontbreken van de buitenverpakking wezenlijke informatie ontbreekt, waaronder informatie die de fabrikant wettelijk verplicht is om te vermelden. Dit betreft:
      
      
        
          i) de contactgegevens van HP;
        
        
          ii) de duur en voorwaarden van de fabrieksgarantie van HP op inktcartridges 
        
        
          iii) de echtheidskenmerken;
        
        
          iv) wettelijk verplichte informatie;
        
        
          v) wezenlijke informatie over de eigenschappen van de cartridge, zoals kleur, type en capaciteit (page yield).
        
      
      
    
    
      4.12.
      De rechtbank stelt voorop dat uit het hiervoor aangehaalde arrest van het HvJ EU inzake L’Oréal / eBay niet kan worden afgeleid dat alle door HP genoemde informatie wezenlijke informatie is in het kader van de beoordeling van de gegronde reden. Het hof overweegt in dit verband het volgende:
      
      
        “78. In de eerste plaats moet worden overwogen dat, gelet op de uiteenlopende gamma’s van parfums en cosmetische producten, de vraag of het uitpakken van een dergelijk product afbreuk doet aan het imago van dit laatste, en dus aan de reputatie van het merk waarvan het is voorzien, van geval tot geval moet worden onderzocht. Zoals de advocaat-generaal immers heeft uiteengezet in de punten 71 tot en met 74 van zijn conclusie, kan de verschijningsvorm van een parfum of cosmetisch product soms ook zonder verpakking op doeltreffende wijze het prestige- en luxe imago van dat product weergeven, terwijl in andere gevallen juist het verwijderen van die verpakking afbreuk doet aan dat imago.
      
      
      
        79. Van een dergelijke afbreuk kan sprake zijn wanneer de buitenverpakking op gelijke wijze als of meer nog dan het flacon of de recipiënt bijdraagt tot de wijze waarop het door de merkhouder en zijn erkende distributeurs gecreëerde imago wordt getoond. Ook is mogelijk dat het ontbreken van sommige of alle bij art. 6 lid 1 Richtlijn 76/768/EEG vereiste informatie afbreuk doet aan het imago van het product. Het staat aan de merkhouder om het bewijs te leveren dat van deze afbreuk sprake is.
      
      
      
        80. In de tweede plaats moet eraan worden herinnerd dat aangezien de wezenlijke functie van het merk daarin is gelegen dat aan de consument de identiteit van de oorsprong van de waar wordt gewaarborgd, het onder meer dienst doet als bevestiging dat alle van dat merk voorziene waren zijn vervaardigd of geleverd onder controle van een en dezelfde onderneming, die kan worden geacht voor de kwaliteit ervan in te staan (zie onder meer arresten van 12 november 2002, Arsenal Football Club, C-206/01, Jur. p. I-10273, punt 48, en 23 april 2009, Copad, C-59/08, Jur. p. I-3421, punt 45).
      
      
      
        81. Wanneer bepaalde wettelijk vereiste informatie, zoals die betreffende de identiteit van de fabrikant of van de persoon die voor het in de handel brengen ervan verantwoordelijk is, ontbreekt, wordt afbreuk gedaan aan de functie van het merk om de herkomst van de waar aan te geven. Dan wordt daaraan immers de wezenlijke werking ontnomen om te waarborgen dat alle van dat merk voorziene waren zijn geleverd onder controle van een en dezelfde onderneming, die kan worden geacht voor de kwaliteit ervan in te staan.
      
      
      
        82. In de derde en laatste plaats moet worden opgemerkt, zoals de advocaat-generaal heeft gedaan in punt 76 van zijn conclusie, dat de vraag of de verkoopaanbieding of de verkoop van de van hun buitenverpakking ontdane merkproducten en dus zonder sommige van de krachtens art. 6 lid 1 Richtlijn 76/768/EEG vereiste informatie al of niet naar nationaal recht strafbaar is, niet van invloed kan zijn op de toepasselijkheid van de regels van de Unie op het gebied van merkenbescherming.
      
      
      
        83. Gelet op een en ander moet op de tweede tot en met vierde vraag worden geantwoord dat art. 5 Richtlijn 89/104/EEG en art. 9 Verordening (EG) nr. 40/94 aldus moeten worden uitgelegd dat de houder van een merk zich krachtens het daarbij aan hem verleende uitsluitende recht kan verzetten tegen de verdere verhandeling van producten zoals die 	in het hoofdgeding op grond dat de wederverkoper de buitenverpakking van die producten heeft verwijderd, wanneer dit uitpakken tot gevolg heeft dat wezenlijke informatie, zoals die betreffende de identiteit van de fabrikant of de persoon die voor het in de handel brengen ervan verantwoordelijk is, ontbreekt. Wanneer de verwijdering van de buitenverpakking er niet toe leidt dat deze informatie ontbreekt, kan de merkhouder zich er niettemin tegen verzetten dat een parfum of een cosmetisch product dat van zijn merk is voorzien verder wordt verhandeld in uitgepakte vorm, mits hij het bewijs levert dat de verwijdering van de verpakking afbreuk doet aan het imago van genoemd product en dus aan de reputatie van het merk.”
      
      
    
    
      4.13.
      Uit deze overwegingen kan niet worden afgeleid dat het ontbreken van wezenlijke of  wettelijk verplichte informatie als zodanig meebrengt dat afbreuk wordt gedaan aan de reputatie van het merk. Daarvan is eerst sprake als door het ontbreken van die informatie afbreuk wordt gedaan aan de herkomstfunctie (bijvoorbeeld doordat informatie ontbreekt aan de hand waarvan de consument kan weten van welke onderneming het product afkomstig is) of indien als gevolg van het ontbreken van de informatie daadwerkelijk afbreuk wordt gedaan aan het imago van het product, hetgeen de merkhouder moet bewijzen.
      
    
    
      4.14.
      In het licht van het voorgaande zal de rechtbank beoordelen of het verkopen van de HP cartridges zonder buitenverpakking door Digital Revolutions c.s., een gegronde reden oplevert voor HP om zich tegen de verdere verhandeling te verzetten.  
      
      
        
          Ad (i) contactgegevens HP 
        
      
      
    
    
      4.15.
      
        
          
            
          
        Nu de cartridges als HP cartridges door Digital Revolutions c.s. worden verkocht, en de naam van de onderneming (HP) overeenkomst met het merk (HP), kan er bij de consument geen misvatting bestaan ten aanzien van de herkomst van de cartrdiges. Daar komt bij dat, in ieder geval bij de inktcartridges, contactinformatie te vinden is op de binnenverpakking:
      
      
        
          Ad (ii) de duur en voorwaarden van de fabrieksgarantie van HP op inktcartridges 
        
      
      
    
    
      4.16.
      Dat het ontbreken van de fabrieksgarantiedatum afbreuk zou doen aan de reputatie van de HP merken, is niet gebleken. HP heeft gewezen op de mogelijkheid van kwaliteitsverlies als gevolg van verdamping onder bepaalde omstandigheden maar heeft niet, althans onvoldoende gemotiveerd gesteld dat dit ook bij de door Digital Revolutions c.s. verkochte cartridges het geval is. Zo is, bijvoorbeeld, niet onderzocht of de in het kader van de testaankopen door HP bij Digital Revolutions c.s. verworven cartridges sprake is van verminderde kwaliteit. HP heeft ook niet gesteld dat cartridges waarvan de garantiedatum is verstreken, per definitie van verminderde kwaliteit zijn. HP heeft derhalve onvoldoende onderbouwing gegeven voor haar stelling dat het ontbreken van de fabrieksgarantiedatum (of de garantievoorwaarden) leidt tot afbreuk aan de reputatie van haar merken.
      
      
        
          Ad (iii) echtheidskenmerken
        
      
      
    
    
      4.17.
      HP heeft de nodige woorden besteed aan het belang van de op de buitenverpakking aangebrachte echtheidskenmerken om de handel in counterfeit tegen te gaan. Daarmee is echter nog niet duidelijk geworden waarom bij de verkoop van de cartridges zonder buitenverpakking de reputatie van de HP merken in het geding is. Voor zover een koper van een cartridge zou twijfelen aan de echtheid (in dit geval ten onrechte), levert dat op zich nog geen gevaar op voor de reputatie van de merkhouder HP. Het enkele feit dat HP er belang bij heeft dat haar cartridges in de buitenverpakking (met de echtheidskenmerken) worden verkocht, levert nog geen gegronde reden op om zich tegen de verdere verhandeling te verzetten.
      
      
        
          Ad (iv), (v) en (vi) wettelijk verplichte informatie 
        
      
      
    
    
      4.18.
      
        HP heeft in dit verband gewezen op informatie zij op basis van diverse (Europese) regels verplicht is aan te brengen op haar producten, zoals de CE markering en veiligheidsinformatie op grond van de Classification, Labeling & Packaging-verordening 
        ((EG) 1272/2008) en de Warenwetbesluit Algemene Productveiligheid.
      
      
    
    
      4.19.
      De rechtbank oordeelt hierover als volgt. Voor zover het verkopen van cartridges zonder deze informatie in strijd zou zijn met enige toepasselijke regelgeving, kan dat aanleiding zijn voor de bevoegde autoriteiten om daarop te handhaven. Daarmee is echter nog niet gezegd dat dit een gegronde reden voor HP oplevert om zich op grond van haar merkrechten te verzetten tegen de verdere verhandeling van de cartridges. Daarvoor is immers nodig dat het ontbreken van die informatie resulteert in schade aan de reputatie van de merken van HP en daarvoor heeft HP geen onderbouwing gegeven. 
      
      
        
          Ad (vii) overige wezenlijke informatie
        
      
      
    
    
      4.20.
      Ook hier heeft te gelden dat niet duidelijk is geworden hoe het ontbreken de buitenverpakking met deze informatie schade aan de reputatie van de HP merken oplevert. Het enkele gegeven dat dit voor de consument mogelijk relevante informatie betreft, brengt nog niet mee dat het ontbreken van die informatie op de verpakking de eerder genoemde gegronde reden oplevert.
      
      
        
          Afbreuk imago HP?
        
      
      
    
    
      4.21.
      Ten aanzien van de vraag of de verkoop van de cartridges zonder buitenverpakking afbreuk doet aan het (luxe) imago van de HP-producten en dus aan de reputatie van de HP-merken, geldt het volgende. 
      
    
    
      4.22.
      Naar het oordeel van de rechtbank is de functie van de verpakking van deze producten niet of slechts in beperkte mate vergelijkbaar met de functie van de verpakking van de luxeartikelen (parfums en cosmetische producten) waarop de door HP aangehaalde jurisprudentie van het HvJ EU betrekking had. Een printcartridge geen luxe- of prestigieus product, maar een technisch bepaald onderdeel voor een printer, een “tamelijk gewoon kantoorartikel” zoals het Hof den Haag dat in het tussen partijen gevoerde kort geding heeft verwoord (ECLI:NL:GHDHA:2025:735, r.o. 4.19). Van een product met een “prestige- en luxe imago” als bedoeld in L’Oréal / eBay is, naar het oordeel van de rechtbank, hier geen sprake, zodat het verkopen van een HP cartridge zonder buitenverpakking niet zodanig afbreuk aan de reputatie van de HP merken doet, dat dit een gegronde reden oplevert. 
      
      
        
          Tussenconclusie (geen) merkinbreuk
        
      
      
    
    
      4.23.
      Dit alles in samenhang beschouwd, zal de rechtbank alle op grond van merkinbreuk ingestelde vorderingen afwijzen.
      
      
        
          Onrechtmatige daad, artikel 6:162 BW
        
      
      
    
    
      4.24.
      HP beroept zich eveneens op onrechtmatige daad in de zin van artikel 6:162 BW, aangezien Digital Revolutions c.s. met haar handelswijze onrechtmatig jegens HP handelt en haar ernstig benadeelt, aldus HP. Volgens HP handelt Digital Revolutions c.s. onrechtmatig door in strijd te handelen met de wet door de producten te verkopen zonder de wettelijk verplichte informatie. Daardoor voldoen de producten van HP niet langer en ontbreekt er ook anderszins belangrijke informatie. Hierdoor loopt HP het risico daarvoor aansprakelijk te worden gehouden door consumenten of toezichthouders. Daarmee schendt HP een ongeschreven zorgvuldigheidsnorm jegens HP, aldus HP.
      
    
    
      4.25.
      HP heeft niet gesteld of toegelicht dat de door haar aangehaalde regelgeving strekt tot bescherming tegen de schade zoals HP die stelt te hebben geleden. In zoverre is niet voldaan aan het vereiste van artikel 6:163 BW. HP voert echter op dat in deze zaak de zogenaamde “correctie Langemeijer” moet worden toegepast. Dit leerstuk houdt in dat bij een overtreding van een norm die niet strekt tot bescherming tegen de schade van de benadeelde, nog moet worden onderzocht of die schending van die wettelijke norm niet tevens de schending meebrengt van een ongeschreven zorgvuldigheidsnorm. Daarvoor is nodig dat:
      
      
        “gelet op de betekenis die de overtreding van de betrokken wetsbepaling heeft in het gegeven samenstel van feiten dat tot de benadeling leidt, en gelet mede op de bijzondere omstandigheden die het geval kenmerken, aan dengeen die zich aan de wetsovertreding schuldig maakt, met het oog op de voor hem voorzienbare gevolgen van zijn handelwijze voor anderen, wier belangen daardoor worden aangetast, door die anderen van zijn met de wet strijdig handelen als te hunnen opzichte maatschappelijk onbehoorlijk een verwijt kan worden gemaakt”
      
      
    
    
      4.26.
      In deze procedure heeft HP echter niet concreet aangegeven waarom (op grond van welke bijzondere omstandigheden en met in achtneming van welke voor Digital Revolutions c.s. voorzienbare en voor HP nadelige gevolgen) de “correctie Langemeijer” zou moeten worden toegepast, terwijl dit wel op haar weg lag. De rechtbank zal de vorderingen van HP gebaseerd op een schending van artikel 6:162 BW dan ook afwijzen.
      
      
        
          Misleidende of vergelijkende reclame, artikelen 6:194 en 6:194a BW
        
      
      
      
        
          Vergelijkende reclame?
        
      
      
    
    
      4.27.
      Voor zover HP stelt dat sprake is van ongeoorloofde vergelijkende reclame in de zin van artikel 194a, omdat Digital Revolutions c.s. een impliciete vergelijking maakt tussen enerzijds de originele HP-cartridges die door HP (en andere retailers) worden verkocht en anderzijds een (fictieve) alternatieve, milieuvriendelijkere variant van Digital Revolutions c.s.. Deze stelling leunt echter op een onjuiste uitleg van de definitie van vergelijkende reclame omdat die uitleg zou meebrengen dat ieder aanprijzen van een product een impliciete vergelijking met de concurrent inhoudt. Wil echter sprake zijn van vergelijkende reclame in de zin van het wetsartikel, dan dient er daadwerkelijk sprake te zijn van een vergelijking die getrokken is met een genoemde dan wel anonieme te herleiden concurrent. Daarvan is hier geen sprake.
      
      
        
          Misleidende reclame?
        
      
      
      
        
          Milieuproduct/milieuverpakking
        
      
      
    
    
      4.28.
      Met HP is de rechtbank van oordeel dat Digital Revolutions c.s. onrechtmatig handelt door de consument te misleiden omtrent het aan haar verkoop verbonden milieuvoordeel.
      
    
    
      4.29.
      Digital Revolutions c.s. biedt of bood HP-cartridges aan onder de noemer (eerst) ‘milieuverpakking’ en/of (nu) ‘milieuproduct. Consumenten kregen de mogelijkheid bij het bestellen op de website van Digital Revolutions c.s. om een link aan te klikken en daarmee een ‘pop-up’-venster te openen, waarin meer informatie werd of wordt verschaft. In de door Digital Revolutions c.s. in de pop-up gegeven informatie is de nadruk gelegd op het milieuvoordeel doordat er geen kartonnen ‘omdoos’ is (waarmee, naar de rechtbank begrijpt, de originele buitenverpakking wordt bedoeld). Het ontbreken van de omdoos wordt verklaard doordat de producten ongebruikt retour zijn gekomen. Ook wordt de consument voorgehouden dat door het kopen van een “milieuproduct” een product wordt gebruikt in plaats van nodeloos weggegooid of gerecycled.
      
    
    
      4.30.
      Anders dan Digital Revolutions c.s. op de website suggereert, is er in de aanbieding van Digital Revolutions c.s. geen milieuvoordeel verbonden aan de ontbrekende buitenverpakking. De oorspronkelijke verpakking is immers wel geproduceerd, maar is verloren gegaan ergens op de (lange) weg die de cartridges hebben afgelegd voordat zij aankwamen bij Digital Revolutions c.s.. Bij het verdwijnen van de verpakking heeft Digital Revolutions c.s. geen rol van betekenis gespeeld, hoogstens heeft zij de kartonnen verpakking verwijdert voorafgaand aan de uiteindelijke verkoop omdat deze beschadigd was. Er is ook niet gebleken dat Digital Revolutions c.s. zich inspant om enig milieuvoordeel te behalen door het weghalen van de verpakking.
      
    
    
      4.31.
      Ook suggereert Digital Revolutions c.s. dat er een milieuvoordeel verbonden is aan het (nog) niet recyclen van de cartridges (zie r.o. 2.26). In de pop-up schrijft Digital Revolutions c.s. immers: “Ook als wij ze willen recyclen, dan moeten we de inktcartridges of toners eerst naar de fabriek vervoeren, ze legen, het volledige recycleproces laten doorlopen en vervolgens weer naar ons magazijn vervoeren. Ook dat is onnodig zonde, maar bovendien ook onnodig belastend voor het milieu! Als deze producten gewoon gebruikt kunnen worden is dat uiteraard het allerbeste voor het milieu.” Echter, ook dit milieuvoordeel bestaat niet. Het gebruiken van een product – zoals HP heeft opgeworpen – is inherent aan dat product, ook wanneer het niet-nieuwe producten betreft. Wanneer het product eenmaal gebruikt is, zal het kunnen worden gerecycled (althans voor zover dit mogelijk is). De keten productie-verkoop-recycling wordt zodoende niet op enige wijze door Digital Revolutions c.s. doorbroken, laat staan op een manier die bijzonder gunstig is voor het milieu.
      
    
    
      4.32.
      Er valt zodoende niet in te zien op welke wijze er sprake is van een ‘milieuvoordeel’, zodat Digital Revolutions c.s. zich in zoverre bewust schuldig maakt aan het op het verkeerde been zetten van de consument door gebruik van de term ‘milieuverpakking’ of ‘milieuproduct’.
      
      
        
          Toestand van de waren
        
      
      
    
    
      4.33.
      Tussen partijen is niet in geschil dat de HP-cartridges die door Digital Revolutions c.s. worden verkocht ‘als nieuw’ en ‘in perfecte staat’ niet nieuw zijn in de zin van ‘nieuw uit de fabriek’ maar uitsluitend in de zin van ‘nog niet gebruikt’. Gebruik van de term ‘retouren’ suggereert dat de HP-cartridges van Digital Revolutions c.s. kort na aankoop van een nieuwe HP-cartridge retour zijn gekomen. Bij de proefaankopen die HP heeft verricht (zie r.o. 2.16 tot en met 2.21) zijn HP-cartridges geleverd door Digital Revolutions c.s. die vele jaren oud waren. De rechtbank volgt HP dan ook in de stelling dat door het aanbieden van cartridges op de wijze zoals Digital Revolutions c.s. dit doet, geldt dat de consument niet op deugdelijke (dat wil zeggen: voldoende) wijze door Digital Revolutions c.s. wordt geïnformeerd over de werkelijke aard en toestand van de HP-cartridges, en specifiek over de mogelijke ouderdom van de HP-cartridges. 
      
    
    
      4.34.
      Digital Revolutions c.s. heeft niet (voldoende) bestreden dat de cartridges gedurende een onbekend tijdsverloop via inzamelbakken naar tussenhandelaren zijn gebracht en onder onbekende omstandigheden zijn opgeslagen en bewaard. Zelfs wanneer de cartridges niet in kwaliteit achteruit zijn gegaan, is voldoende aannemelijk dat het voor de aankoopbeslissing van het publiek relevante informatie is dat (doorgaans) onbekend is wanneer de cartridges zijn gefabriceerd en hoe zij zijn bewaard voordat ze tot Digital Revolutions c.s. kwamen en hoe lang het heeft geduurd voordat zij vervolgens voor verdere verkoop werden aangeboden door Digital Revolutions c.s.. 
      
    
    
      4.35.
      Dat Digital Revolutions c.s. de cartridges verkoopt als ‘nieuw’ of ‘in perfecte staat’ en voor prijzen die (vrijwel) gelijk zijn aan de nieuwprijs maakt temeer dat de consument er niet op bedacht zal zijn dat hij of zij te maken kan hebben met oude tot zeer oude HP-cartridges die op onbekende wijze zijn bewaard. 
      
    
    
      4.36.
      De conclusie moet dan ook zijn dat kennis over de herkomst en mogelijke ouderdom van de cartridges van belang is voor de aankoopbeslissing van de consument. Dit geldt ook voor kennis met betrekking tot de mogelijkheid dat de fabrieksgarantie is verlopen, nu die fabrieksgarantiedatum een indicatie is voor de ouderdom en daarmee samenhangende kwaliteit van het aangeboden product. De controle door Digital Revolutions c.s., wat daar ook van zij, kan daar niet aan afdoen.
      
    
    
      4.37.
      Zodoende oordeelt de Rechtbank dat, indien Digital Revolutions c.s. uitgeputte HP-cartridges wil aanbieden, op Digital Revolutions c.s. de verplichting rust om er voor te zorgen dat consumenten niet de indruk kunnen krijgen dat de door Digital Revolutions c.s. aangeboden cartridges in ieder opzicht gelijk zijn aan de cartridges die door HP worden aangeboden voor (nagenoeg) dezelfde prijs. Ook mag van Digital Revolutions c.s. verwacht worden dat hij maatregelen treft om een verkeerde indruk bij consumenten weg te nemen.
      
    
    
      4.38.
      De conclusie tot zover luidt dan ook dat Digital Revolutions c.s. zich schuldig maakt aan misleidende reclame, waardoor zij onrechtmatig handelt jegens HP. De daarop gerichte vorderingen van HP zullen worden toegewezen.
      
      
        
          Oneerlijke handelspraktijken
        
      
      
    
    
      4.39.
      In het licht van hetgeen de rechtbank reeds heeft geoordeeld ten aanzien van artikel 6:194 BW, heeft HP geen belang bij de behandeling van de vraag of sprake is van oneerlijke (want misleidende) handelspraktijken in de zin van artikel 6:193a e.v. BW.
      
      
        
          De vorderingen
        
      
      
    
    
      4.40.
      HP heeft zijn vorderingen ingesteld tegen acht gedaagden, waaronder Nederlandse en buitenlandse 123inkt-vennootschappen, en de partijen Eeko CCC B.V. en Creo B.V.. Nu de merkenrechtelijke vorderingen niet zullen worden toegewezen en gesteld noch gebleken is dat de buitenlandse 123inkt-vennootschappen in Nederland een onrechtmatige daad (misleidende reclame) hebben verricht, zullen de vorderingen jegens die partijen geheel worden afgewezen. Van Frisco Holding B.V., Fabam B.V., Eeko CCC B.V. en Creo B.V. is evenmin gebleken dat zij betrokken waren bij de misleidende mededelingen van Digital Revolution B.V., zodat de vorderingen ook jegens hen niet zullen worden toegewezen.
      
      
        
          (i) Verklaring voor recht
        
      
      
    
    
      4.41.
      HP heeft de rechtbank onder (i) verzocht, samengevat, voor recht te verklaren dat Digital Revolutions c.s. inbreuk maken op de HP-merken door originele HP-cartridges zonder originele buiten- en/of binnenverpakking aan te bieden en/of dat Digital Revolutions c.s. door deze wijze van aanbieden anderszins onrechtmatig handelen. HP heeft niet onderbouwd welk zelfstandig belang zij heeft – naast de gevorderde veroordelingen – bij een verklaring voor recht. Deze vordering wordt derhalve afgewezen.
      
      
        
          (ii) Verbod verkoop zonder buitenverpakking
        
      
      
      
        Het gevorderde verbod om cartridges zonder buitenverpakking te verkopen zal, bij gebreke aan een grondslag, eveneens worden afgewezen. 
      
      
      
        
          (iii, iv en v) Verbod misleidende aanduidingen 
        
      
      
    
    
      4.42.
      Onder (iii) vordert HP c.s. een verbod om HP-cartridges waarvan de uiterste fabrieksgarantiedatum is verstreken aan te bieden als ‘nieuw’ of ‘in perfecte staat’, of met woorden van gelijke strekking. Deze vordering zal worden toegewezen. Ook de vordering onder (iv) zal worden toegewezen, waarin een verbod wordt gevorderd op het gebruik van de term ‘milieuverpakking’ of ‘milieuproduct’ teneinde deze te onderscheiden van nieuwe, originele HP-cartridges. De vordering onder (v), met als strekking Digital Revolutions c.s. te verbieden originele HP-cartridges als ‘retouren’ of woorden van gelijke strekking aan te bieden, tenzij de betreffende cartridges binnen de wettelijke bedenktermijn van 14 dagen aan Digital Revolutions c.s. retour zijn gestuurd, is eveneens toewijsbaar.
      
      
        
          (vi) schadevergoeding
        
      
      
    
    
      4.43.
      Onder (vi) vordert HP schadevergoeding van Digital Revolutions c.s., met verwijzing naar de schadestaatprocedure. Nu aannemelijk is dat HP enige schade heeft geleden als gevolg van het onrechtmatig handelen van Digital Revolutions c.s. komt deze vordering voor toewijzing in aanmerking. 
      
      
        
          (vii, viii en ix) rectificatie en recall
        
      
      
    
    
      4.44.
      HP vordert dat Digital Revolutions c.s. geboden zal worden om haar afnemers een brief (rectificatie) te sturen en op haar website een bericht te plaatsen, waarin verduidelijkt wordt dat wat Digital Revolutions c.s. als ‘milieuverpakking’ of ‘milieuproduct’ verkocht niet ‘nieuw’ en/of ‘in perfecte staat’ is geweest. Tevens zou Digital Revolutions c.s. de verkochte cartridges moeten tereughalen bij haar afnemers. HP heeft onvoldoende toegelicht waarom zij belang heeft bij deze vorderingen. Zij gaat ervan uit dat de klanten van Digital Revolutions c.s. gedupeerd zijn. Nu echter niet is vast komen te staan dat consumenten daadwerkelijk nadeel hebben ondervonden doordat zij HP cartridges bij Digital Revolutions c.s. hebben gekocht, acht de rechtbank het belang van HP bij deze vorderingen van onvoldoende gewicht.
      
      
        
          (x) Opgave 
        
      
      
      
        De vordering onder (x) tot het doen van opgave zal uitsluitend worden toegewezen voor zover het gegevens betreft ten behoeve van de vaststelling van schade aan de zijde van HP. De rechtbank acht een termijn van 14 dagen daarvoor gepast.
      
      
      
        
          (xi) Dwangsommen
        
      
      
    
    
      4.45.
      Onder (xi) vordert HP het opleggen van dwangsommen ter nakoming van de opgelegde geboden.. De rechtbank zal deze dwangsommen beperken en maximeren zoals in het dictum vermeld.
      
      
        
          (xi) Proceskosten
        
      
      
    
    
      4.46.
      Partijen zijn over en weer gedeeltelijk in het gelijk en gedeeltelijk in het ongelijk gesteld, zodat de rechtbank de kosten tussen partijen zal compenseren, in die zin dat elke partij de eigen kosten draagt.
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      5.1.
      verbiedt Digital Revolutions B.V. originele HP-inktcartridges waarvan de uiterste fabrieksgarantiedatum is verlopen, alsmede oude, originele HP-lasercartridges, aan te bieden als ‘nieuw’ of ‘in perfecte staat’ of met woorden van gelijke strekking;
      
    
    
      5.2.
      verbiedt Digital Revolutions B.V. originele HP-cartridges met of zonder originele buitenverpakking aan te bieden als ‘milieuverpakking’ of ‘-product’ of met woorden van gelijke strekking, teneinde deze te onderscheiden van nieuwe, originele HP-cartridges;
      
    
    
      5.3.
      verbiedt Digital Revolutions B.V.  originele HP-cartridges als ‘retouren’ of met woorden van gelijke strekking aan te bieden, tenzij de betreffende cartridges binnen de wettelijke bedenktermijn van 14 dagen aan Digital Revolutions B.V. retour zijn gestuurd;
      
    
    
      5.4.
      gebiedt Digital Revolutions B.V. om binnen 14 dagen na de datum van dit vonnis aan HP Nederland en HP Europe opgave te doen van het aantal sinds 14 december 2020 door Digital Revolutions B.V. als ‘milieuverpakking’ of ‘milieuproduct’ verkochte producten;
      
    
    
      5.5.
      veroordeelt Digital Revolutions B.V. tot vergoeding aan HP Nederland en HP Europe van de door HP Nederland en HP Europe geleden en nog te lijden schade als gevolg van de misleidende handelspraktijk van Digital Revolutions B.V., nader op te maken bij staat;
      
    
    
      5.6.
      gebiedt Digital Revolutions B.V. aan HP Nederland en HP Europe een onmiddellijk opeisbare dwangsom te betalen van € 5.000,- per dag of gedeelte daarvan, dat Digital Revolutions B.V. de in 5.1, 5.2, 5.3 of 5.4 opgenomen veroordeling niet geheel of niet deugdelijk naleeft, tot een maximum van € 500.000,- is bereikt;
      
    
    
      5.7.
      Compenseert de kosten, in die zin dat elke partij de eigen kosten draagt.
      
    
    
      5.8.
      verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
      
    
    
      5.9.
      wijst het meer of anders gevorderde af.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. H.F.R. van Heemstra, bijgestaan door mr. E.E. de Vos, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 19 november 2025.
      
    
  
  
     Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake het Uniemerk.
  
  
     Burgerlijk Wetboek.
  
  
    Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake het Uniemerk​
  
  
     Verordening (EU) 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken.
  
  
     Zie HvJEU 25 juli 2018, C-129/17, ECLI:EU:C:2018:594 (https://www.inview.nl/document/id58e21d9b9c9b4fb79eb67d3d89f3f8c6), NJ 2019/181 (https://www.inview.nl/document/iddb6c0f830a1f445f9422967d8bb37f86), m.nt. Ch. Gielen, IER 2018/55 (https://www.inview.nl/document/id051945d555a44b7f99bbba9c2b6c379c), m.nt. W.J.H. Leppink e.a. (Mitsubishi/Duma), punt 31; HvJEU 12 juli 2011, C-324/09, ECLI:EU:C:2011:474 (https://www.inview.nl/document/id2d3136a919054a84a82b9c7786c491df), NJ 2012/525 (https://www.inview.nl/document/id2abf7228e0c34613a152214d00a094c0), m.nt. J.H. Spoor, IER 2011/58 (https://www.inview.nl/document/ide0e40969f4c6451f85cde60701496dc7), m.nt. C. Gielen (L’Oréal/eBay), punt 60; HvJEG 15 oktober 2009, C-324/08, ECLI:EU:C:2009:633 (https://www.inview.nl/document/id176320091015c32408admusp), NJ 2011/165 (https://www.inview.nl/document/id0c14c5b0adf84cb88e93dcb508f96adf), m.nt. Ch. Gielen, IER 2010/9 (https://www.inview.nl/document/id176320091015c32408ier20109dosred), m.nt. H.M.H. Speyart (Makro e.a./Diesel), punt 32.
  
  
     Vgl. Geerts & Verschuur, Kort begrip van het intellectuele eigendomsrecht 2020/15 en HvJEG 30 november 2004, C-16/03, ECLI:EU:C:2004:759, BMM Bulletin 2006/14, SEW 2005, p. 325 m.nt. B.J. Drijber (Peak Holding), punt 40; HvJEU 14 juli 2011, C-46/10, ECLI:EU:C:2011:485 (https://www.inview.nl/document/id418d50534ade4b31b52f39803e94a37f), NJ 2013/282 (https://www.inview.nl/document/id37eb90d53d684985b6af9838e4325fed), m.nt. M.R.F. Senftleben (Viking Gas/Kosan Gas), punt 32.
  
  
     Vgl. HvJ EU, 12 juli 2011, ECLI:EU:C:2011:474, (‘L’Oréal/eBay’).
  
  
     HvJ EU, 4 november 1997, ECLI:EU:C:1997:517 (‘Dior/Evora’).
  
  
    HR 17 januari 1958, ECLI:NL:HR:1958:AG2051, NJ 1961/568.
  
  
    HR 10 november 2006, ECLI:NL:HR:2006:AY9317.