ECLI:NL:RBNNE:2025:4966, Rechtbank Noord-Nederland, 03-09-2025, C/18/247012 / FA RK 25-3357
Rechtbank Noord-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2025-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Wvggz. Zorgmachtiging toegewezen voor een maand. Betrokkene is afkomstig uit Engeland en is in een psychotische toestand naar Nederland vertrokken, waarna hij is opgenomen in een kliniek. Omdat betrokkene niet in Nederland woont, kan er geen ambulante hulpverlening voor hem worden opgezet. Een zorgmachtiging is noodzakelijk om betrokkene te repatriëren naar Engeland, zodat hij kan worden overgedragen aan de lokale psychiatrische zorg.

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
    Afdeling Privaatrecht
    
    
      Locatie: Groningen
    
    
    
      Zaak-/rekestnr.: C/18/247012 / FA RK 25-3357 
    
    
    
      
        Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg 
      
    
    
    
      Beschikking van 3 september 2025 naar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
    
    
    
      
        
          [naam betrokkene]
        ,     
      geboren op [geboortedatum] 1978, [geboorteplaats] ,
      zonder vaste woon- of verblijfplaats,
      thans verblijvende in de kliniek van Lentis in Groningen,
      hierna te noemen: betrokkene,
      advocaat: mr. M. Helmantel, kantoorhoudende in Sappemeer.
    
    
  
  
    
      1Het procesverloop
    
      1.1.
      Op 18 augustus 2025 heeft de officier van justitie in het kader van artikel 5:4, eerste lid, onder d, Wvggz de persoonsgegevens van betrokkene aan de rechter verstrekt ten behoeve van de afgifte van een last tot toevoeging. De rechtbank heeft op 19 augustus 2025 een beschikking last tot toevoeging gegeven van mr. M. Helmantel, advocaat, aan betrokkene, onder nummer C/18/247012 / FA RK 25-3357.
    
    
      1.2.
      De rechtbank heeft kennisgenomen van het verzoekschrift van de officier van justitie, ingekomen bij de griffie op 18 augustus 2025.
      
    
    
      1.3.
      Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
      
        
          het op 15 augustus 2025 opgestelde zorg- en behandelplan; 
        
        
          de medische verklaring d.d. 18 augustus 2025;
        
        
          de bevindingen en het voorstel van de geneesheer-directeur d.d. 18 augustus 2025.
        
      
      
    
    
      1.4.
      De rechtbank constateert dat het verzoekschrift van de officier van justitie, als gevolg van een landelijke stoornis, incompleet is. De volgende stukken ontbreken:
      - de politiegegevens als bedoeld in de Wet Politiegegevens;
      - de strafvorderlijke en justitiële gegevens als bedoeld in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens;
      - een uittreksel uit het curatele- en bewindregister, dan wel een verklaring van de griffie dat het curatele- en bewindregister ten aanzien van betrokkene geen gegevens bevat;
      - een historisch overzicht waaruit blijkt dat er niet eerder ten behoeve van betrokkene een machtiging is afgegeven, dan wel een historisch overzicht van eerder ten behoeve van betrokkene afgegeven machtigingen.
      
    
    
      1.5.
      Ondanks het ontbreken van de hiervoor genoemde stukken, is de rechtbank ervan overtuigd dat het verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging inhoudelijk behandeld kan worden.
      
    
    
      1.6.
      De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 3 september 2025 in de accommodatie waar betrokkene thans verblijft. Daarbij zijn de volgende personen gehoord:
      - betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat en een tolk in de Engelse taal; 
      - [naam psychiater] , psychiater;
      - [naam arts] , arts. 
      
    
    
      1.7.
      De officier van justitie is niet verschenen en is door de rechtbank niet gehoord.
      
      
    
  
  
    
      2Het verzoek
    
    
      2.1.
      De officier van justitie verzoekt de rechtbank om een zorgmachtiging voor betrokkene te verlenen, voor de duur van zes maanden, voor de onderstaande voorgestelde vormen van verplichte zorg: 
      - toedienen van vocht, voeding en medicatie, alsmede het verrichten van medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening; 
      - beperken van de bewegingsvrijheid;  
      - insluiten; 
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      - onderzoek aan kleding of lichaam;
      - onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
      - controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
      - aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
      - opnemen in een accommodatie.
      
      
    
  
  
    
      3Het verweer
    
    
      3.1.
      Door en namens betrokkene is tijdens de mondelinge behandeling, samengevat weergegeven, gepleit voor afwijzing van het verzoek. Betrokkene is het niet eens met de diagnose. Hij vindt dat hij geen psychische stoornis heeft en wil graag de kliniek verlaten. Hij merkt geen enkel verschil van de medicatie die men hem geeft. Betrokkene heeft geen netwerk in Engeland, waardoor er geen sprake kan zijn van nazorg. Als betrokkene teruggaat naar Engeland, vreest hij voor zijn leven. Betrokkene is klokkenluider, waardoor hij zijn leven in Engeland niet zeker is.
      
      
      
      
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      4.1.
      De rechter kan op verzoek van de officier van justitie een zorgmachtiging verlenen ten aanzien van de betrokkene wanneer wordt voldaan aan de criteria en de doelen van verplichte zorg als bedoeld in artikel 3:3 en artikel 3:4 Wvggz. Verplichte zorg is zorg die ondanks verzet kan worden verleend.
      
      
        Wanneer het gedrag van de betrokkene als gevolg van een psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel, kan als uiterste middel verplichte zorg worden verleend, mits er geen mogelijkheden voor zorg op basis van vrijwilligheid zijn, er geen minder bezwarende alternatieven zijn, het verlenen van verplichte zorg evenredig is en redelijkerwijs te verwachten is dat het verlenen van verplichte zorg effectief is.
      
      
      
        Verplichte zorg kan worden verleend om ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen of de door een psychische stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen.
      
      
    
    
      4.2.
      Uit de overgelegde stukken en uit hetgeen tijdens de mondelinge behandeling naar voren is gekomen, is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis. Er is bij betrokkene sprake van schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen en een stoornis in het gebruik van middelen (cannabis). Betrokkene betwist de diagnose. De rechtbank heeft op grond van de medische verklaring en hetgeen tijdens de mondelinge behandeling is besproken geen reden om aan de gestelde diagnose en het daaruit voortvloeiende ernstig nadeel te twijfelen. 
      
    
    
      4.3.
      Deze stoornis leidt tot ernstig nadeel, gelegen in:
      
        
          ernstig lichamelijk letsel; 
        
        
          ernstige psychische schade; 
        
        
          de situatie dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept.
        
      
      
    
    
      4.4.
      Ter toelichting op het voorgaande overweegt de rechtbank als volgt.
      
      
        Betrokkene is een 47-jarige man die op 23 juli 2025 is opgenomen met een crisismaatregel vanwege een paranoïde psychose met manische kenmerken. Voorafgaand aan de opname heeft betrokkene in een verwarde toestand auto’s aangehouden. Daarnaast heeft hij overlast veroorzaakt in een Bed & Breakfast, door te schreeuwen en op de deuren te kloppen. Ook had hij kinderen van andere gasten in zijn kamer uitgenodigd. Betrokkene had aangegeven dat hij voor de CIA werkte en op missie was om andere mensen in de gaten te houden en miljoenen te verdienen. Ook sprak hij over een derde wereldoorlog, die hij door de opname niet tegen kan houden. Betrokkene is afkomstig uit Engeland en volgens zijn familie kampte hij daar ook met psychoses en is hij uit Engeland in een psychotische toestand vertrokken. 
      
      
    
    
      4.5.
      Tijdens de mondelinge behandeling heeft de psychiater aangegeven dat het psychiatrisch toestandsbeeld van betrokkene langzaam verdwijnt en dat hij uitbehandeld is in de kliniek. Omdat betrokkene niet woonachtig is in Nederland, kan er geen ambulante zorg voor betrokkene opgezet worden, terwijl dit wel noodzakelijk wordt geacht. Er zijn stappen gezet om betrokkene te repatriëren naar Engeland, omdat hij daar een lopende zorgmachtiging heeft. Daarvoor zijn al vergevorderde afspraken gemaakt door de Nederlandse en Engelse zorgverleners. Binnenkort kan betrokkene onder begeleiding gerepatrieerd worden omdat het toestandsbeeld stabieler is vanwege de (medicamenteuze) behandeling in de kliniek. In Engeland zal betrokkene worden overgedragen aan de lokale psychiatrische zorg. Omdat betrokkene hier niet aan mee wil werken, is een zorgmachtiging noodzakelijk waarin ook repatriëring mogelijk wordt gemaakt.
      
    
    
      4.6.
      De rechtbank is van oordeel dat betrokkene zorg nodig heeft om het ernstig nadeel af te kunnen wenden.
      
    
    
      4.7.
      Gebleken is dat er op dit moment geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. Betrokkene is het niet eens met verdere behandeling en met de repatriëring. De rechtbank is van oordeel dat betrokkene terug moet keren naar Engeland, zodat hij kan worden overgedragen aan de lokale psychiatrische zorg en de noodzakelijke (medicamenteuze) behandeling kan krijgen. Als betrokkene geen zorgmachtiging krijgt, zal hij de kliniek verlaten, niet terugkeren naar het land waar hij al een zorgmachtiging heeft, zijn medicatie staken en zal het ernstig nadeel opnieuw intreden. Gelet op het voorgaande is verplichte zorg noodzakelijk.
      
    
    
      4.8.
      Gedurende de mondelinge behandeling is de verzochte verplichte zorg besproken. De rechtbank is van oordeel dat de verzochte verplichte zorg kan worden verleend.
      
    
    
      4.9.
      Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. 
      
    
    
      4.10.
      De in het dictum opgenomen vormen van verplichte zorg zijn evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt dat bij het bepalen van de juiste zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
      
    
    
      4.11.
      Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. Omdat betrokkene binnenkort zal worden gerepatrieerd naar Engeland zal de zorgmachtiging voor een maand worden verleend.
      
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
      5.1.
      verleent een zorgmachtiging ten aanzien van [naam betrokkene], geboren op [geboortedatum] 1978, [geboorteplaats] ;
      
    
    
      5.2.
      inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen gedurende de looptijd van de machtiging kunnen worden getroffen: 
      - toedienen van vocht, voeding en medicatie, alsmede het verrichten van medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening; 
      - aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het meewerken aan de terugkeer naar Engeland, waarbij betrokkene door twee zorgmedewerkers wordt begeleid tot aan de overdracht aan de Engelse zorgverleners op het vliegveld in Engeland;
      - opnemen in een accommodatie;
      
    
    
      5.3.
      in geval van opname in een accommodatie gelden ook de volgende modaliteiten van verplichte zorg: 
      - beperken van de bewegingsvrijheid;  
      - insluiten; 
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      - onderzoek aan kleding of lichaam;
      - onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
      - controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
      
    
    
      5.4.
      bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met uiterlijk 3 oktober 2025;
      
    
    
      5.5.
      wijst het meer of anders verzochte af. 
      
      
      
        Deze beschikking is op 3 september 2025 mondeling gegeven door mr. T. ter Brugge, rechter, en in het openbaar uitgesproken bijgestaan door de griffier en op 4 september 2025 schriftelijk uitgewerkt en ondertekend door de rolrechter. 
      
      
        Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.
      
      
      
        
          RdV