ECLI:NL:GHDHA:2025:2581, Gerechtshof Den Haag, 31-01-2025, 200.332.558/01
Gerechtshof Den Haag — Uitspraak 
Datum: 2025-01-31 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Mondelinge uitspraak. Wie mag kerkgenootschap besturen?

GERECHTSHOF DEN HAAG 
    Civiel recht
    Team Handel
    
    
      Zaaknummer hof	: 200.332.558/01
      Zaaknummer rechtbank	: C/10/661253 / KG ZA 23-592 
    
    
    
      
        Proces-verbaal van de mondelinge uitspraak ex artikel 29a Rv
        
        
        in kort geding ter zitting van 31 januari 2025
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        
          [appellant]
        ,
      wonend in [woonplaats] ,
      appellant,
      advocaat: mr. M. Sweerts, kantoorhoudend in Rotterdam,
    
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      1 [geïntimeerde 1] ,
    gevestigd in [woonplaats] ,
    2. [geïntimeerde 2],
    wonend in [woonplaats] ,
    3. [geïntimeerde 3],wonend in [woonplaats] ,4. [geïntimeerde 4],wonend in [woonplaats] ,5. [geïntimeerde 5],wonend in [woonplaats] ,
    
      geïntimeerden,
      advocaat: mr. H.J. Hulsbergen, kantoorhoudend in Barendrecht.
    
    
    
      Zitting hebben:mr. A.A. Muilwijk-Schaaij, voorzitter,mr. M.A.F. Tan - de Sonnaville en R. Wesseling, raadsheren,
      O. van Zeist, griffier.
    
    
    
    
      Het hof noemt appellant hierna [appellant] en geïntimeerden [geïntimeerden] [geïntimeerde 1] afzonderlijk wordt ook [geïntimeerde 1] , [geïntimeerde 1] of ’ [geïntimeerde 1] genoemd. 
      
        Het hoger beroep richt zich tegen het vonnis in kort geding van 15 augustus 2023. 
      Alle partijen zijn op de mondelinge behandeling in hoger beroep verschenen. Zij hebben tijdens die mondelinge behandeling hun standpunten toegelicht, gereageerd op de standpunten van de wederpartij en eventuele vragen van het hof beantwoord. Daarna heeft het hof de zitting voor korte tijd geschorst. Na hervatting van de zitting heeft het hof met toepassing van artikel 29a Rv de hierna volgende mondeling uitspraak gedaan.
    
  
  
    
      1Uitspraak in het kort
    
      1.1
      Het hof heeft zich over de zaak beraden en de uitkomst daarvan is dat [appellant]   ongelijk krijgt. Het hof gaat nu uitleggen waarom.
    
  
  
    
      2Achtergrond van de zaak
    
      2.1
      
        [geïntimeerde 1] is een kerkgenootschap in de zin van artikel 2:2 BW met een klein aantal leden (19 leden in 2022). Het Statuut van [geïntimeerde 1] en het aanvullend reglement bevatten bepalingen over de organisatie van [geïntimeerde 1] , en wel als volgt. Het hoogste juridische orgaan van [geïntimeerde 1] is de ALV. Daarnaast kent [geïntimeerde 1] een Raad, samengesteld uit bestuur, oudsten en diakenen. Binnen de Raad behartigt het Bestuur de algemene bestuurstaken, waaronder de juridische vertegenwoordiging van de gemeenschap, en behartigen de oudsten de geestelijke belangen. De Raad bestaat uit een oneven aantal personen, tenminste vijf, die uit hun midden voorzitter, secretaris en penningmeester benoemen. De oudsten en de diakenen zijn van rechtswege lid van de Raad. De voorzitter, secretaris en penningmeester vormen, samen met maximaal twee leden van de Raad, het bestuur. De leden van de Raad worden door de ALV benoemd uit leden van de gemeenschap.
    
    
      2.2
      De zaak gaat met name over de vraag wie het kerkgenootschap ’ [geïntimeerde 1] mag besturen. Dit is van groot belang omdat partijen het er over eens zijn dat het kerkgenootschap geen bestaansrecht meer heeft en vereffening moet plaatsvinden. Beide partijen claimen de rol van bestuurder en hebben tal van vorderingen ingesteld om dit te effectueren.  
    
    
      2.3
      De voorzieningenrechter heeft, samengevat, het volgende geoordeeld:
      
        
          Het spoedeisend belang is aanwezig.
        
        
          De zaak is geschikt voor kort geding.
        
        
          
            [appellant] presenteert zich ten onrechte als voorzitter.
        
        
          Hij belemmert ten onrechte [geïntimeerden] in hun functioneren door niet te accepteren dat zij zonder hem verder gaan. Ook belet hij hen ten onrechte de toegang tot het gebouw en tot de administratie.
        
        
          
            [geïntimeerde 2] heeft op dit moment te gelden als voorzitter van de raad.
        
        
          Daarmee is ook de ontvankelijkheid van [geïntimeerde 1] in dit kort geding gegeven.
        
        
          De vorderingen van [geïntimeerden] worden grotendeels toegewezen. Die van [appellant] worden afgewezen.
        
      
    
    
      2.4
      
        De voorzieningenrechter heeft [appellant] , kort gezegd, in het bestreden vonnis uitvoerbaar bij voorraad veroordeeld (i) om zich niet meer te presenteren als voorzitter/vertegenwoordiger van [geïntimeerde 1] , (ii) om de administratie te retourneren, (iii) om de blokkade bij de ING te doen opheffen, (iv) om een brief naar de kamer van koophandel te sturen, (v) om het kerkgebouw te verlaten, onder afgifte van de sleutels, dit alles op straffe van een dwangsom en met veroordeling in de proceskosten.De voorzieningenrechter heeft de (reconventionele) vorderingen van [appellant] afgewezen. 
        
          Beoordeling
        
      
    
    
      2.5
      
        [appellant] heeft acht grieven aangevoerd. Volgens grief I is de civiele rechter onbevoegd wegens het kerkelijke recht. Daarom is de zaak niet geschikt voor behandeling in een civiel kort geding.Grief II bevat de stelling dat [geïntimeerden]  niet bevoegd zijn ’ [geïntimeerde 1] te vertegenwoordigen.Grief III klaagt over de stemming over de herbenoeming van [appellant] buiten de ALV om.Volgens grief IV ontbreekt het spoedeisend belang.Grief V bevat klachten over het door de voorzieningenrechter beoordeelde rooster van aftreden.Grief VI gaat over herbenoeming van leden van de raad en over het oordeel van de voorzieningenrechter dat het Statuut niets regelt voor het bestuur.Grief VII gaat over de afwijzing in reconventie.Grief VIII betreft de belangenafweging door de voorzieningenrechter, die volgens [appellant] onjuist is.
    
    
      2.6
      Het hof oordeelt als volgt.
    
    
      2.7
      Gelet op de beslissingen in het kort gedingvonnis moet voorshands geoordeeld worden dat [geïntimeerden] bevoegd waren en nog steeds zijn [geïntimeerde 1] in en buiten rechte te vertegenwoordigen. Het spoedeisend belang was en is, gelet op de aard van het conflict, aanwezig. Ook is de civiele rechter bevoegd om over dit geschil te beslissen. Partijen komen er binnen hun eigen kerkrechtelijke regels niet uit. [geïntimeerden] mogen bij dit organisatorische geschil niet van de rechter worden afgehouden, dit nog los van de vraag dat onduidelijk is gebleven tot welke instantie zij zich anderszins moeten wenden. De zaak is evenmin te ingewikkeld voor een kort geding. De grieven I, II en IV gaan niet op.
    
    
      2.8
      De grieven III, V, VI, VII en VIII lenen zich voor gezamenlijke behandeling. Volgens [appellant] heeft de voorzieningenrechter ten onrechte geoordeeld dat hij geen voorzitter is en dat hij [geïntimeerden] ten onrechte belemmert in hun functioneren. In het verlengde hiervan heeft de voorzieningenrechter, aldus nog steeds [appellant] , de vorderingen van [geïntimeerden] ten onrechte toegewezen en die van hem afgewezen.
    
    
      2.9
      Het hof verwerpt ook deze grieven. Het hof is het eens met de uiteindelijke beoordeling door de voorzieningenrechter. Bepalend acht het hof met name dat eind 2022 het merendeel van de gemeenschap zich tegen herbenoeming van [appellant] heeft verzet. Voor zover [appellant] klaagt over bepaalde procedurele onvolkomenheden, falen de betreffende klachten, reeds omdat vaststaat dat de voltallige gemeenschap (door middel van de stembriefjes) de gelegenheid heeft gehad zich over deze kwestie uit te laten en dat meer dan de helft in afwijzende zin heeft gestemd. Materieel is dus het democratisch proces volkomen in orde geweest – in overeenstemming met de strekking van het Statuut dat de ALV bepaalt wie in de Raad zitten en aldus wie het Bestuur vormt en wie de voorzitter is – en leidt belangenafweging tot dezelfde beslissing.
    
    
      2.10
      De slotsom is dan ook dat het hof het vonnis zal bekrachtigen, met veroordeling van [appellant] als de in het ongelijk gestelde partij in de kosten van het hoger beroep.
    
  
  
    
      3Beslissing
    Het hof:
    
    
      
        bekrachtigt het vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank Rotterdam van 15 augustus 2023;
      
      
        veroordeelt [appellant] in de kosten van de procedure in hoger beroep, aan de zijde van [geïntimeerden] begroot op € 783,- aan griffierecht, € 3.642,- aan salaris advocaat en € 178,- aan nakosten, in totaal derhalve € 4.603,-; 
      
    
    
      
        bepaalt dat als [appellant] niet binnen veertien dagen na aanschrijving aan de uitspraak heeft voldaan en dit arrest vervolgens wordt betekend, [appellant] de kosten van die betekening moet betalen, plus extra nakosten van € 92,-;
      
      
        verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
      
    
    Deze mondelinge uitspraak is op 31 januari 2025 in het openbaar gedaan doormr. A.A. Muilwijk-Schaaij, mr. M.A.F. Tan - de Sonnaville en mr. R. Wesseling, in aanwezigheid van de griffier.
    
    
    
      Het onderhavige proces-verbaal is op 31 januari 2025 opgemaakt en ondertekend door de voorzitter.
    
    
  
  
     Art. 30p (29a) Rv eist (slechts) de beslissing en de motivering van die beslissing (dus minder dan 230 Rv);
  
  
    3 punten x tarief II = 3 x € 1214,-