ECLI:NL:RBNHO:2025:12745, Rechtbank Noord-Holland, 08-10-2025, C/15/351238 / HA ZA 24-196 (eindvonnis)
Rechtbank Noord-Holland — Uitspraak 
Datum: 2025-10-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Erfrecht. Vaststelling legitieme portie.

RECHTBANK Noord-Holland
    
    
      Civiel recht 
    
    
    
      Zittingsplaats Haarlem
    
    
    
      Zaaknummer: C/15/351238 / HA ZA 24-196
    
    
    
      
        Vonnis van 8 oktober 2025
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      
        
          [eiser]
        , 
      te [plaats],
      eisende partij,
      hierna te noemen: [eiser],
      advocaat: mr. M.A. Kanning,
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        
          [gedaagde]
        , 
      te [plaats],
      gedaagde partij,
      hierna te noemen: [gedaagde],
      advocaat: mr. J.L. Scheltens.
    
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
    
      1.1.
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - het vonnis in het incident en in de hoofdzaak van 27 november 2024- de akte uitlating van [gedaagde] van 19 februari 2025
      - de akte van [eiser] van 30 april 2025
      - de akte van [eiser] van 30 juli 2025
      - de akte uitlating van [gedaagde] van 27 augustus 2025
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De verdere beoordeling
    
    
      2.1.
      Bij vonnis van 27 november 2024 is [gedaagde] veroordeeld om aan [eiser] afschrift van de opgevraagde bescheiden te verstrekken, zodat aan de hand daarvan de legitieme portie van [eiser] kan worden vastgesteld. Omdat [gedaagde] ondanks eerdere toezeggingen weigerachtig bleef de bescheiden vrijwillig te verstrekken is aan voornoemde veroordeling tevens een dwangsom verbonden.
      
    
    
      2.2.
      
        [gedaagde] heeft via de notaris aan [eiser] bescheiden en opgave met betrekking tot het vermogen van erflater verstrekt. Partijen hebben vervolgens getracht in onderling overleg de legitieme portie vast te stellen. Dit is niet gelukt, onder meer omdat partijen over de waarde van de tot de nalatenschap van erflater behorende woning (per datum overlijden erflater) geen overeenstemming hebben kunnen bereiken. [eiser] gaat uit van een waarde van de woning ten bedrage van € 580.800,- en [gedaagde] van € 360.000,-.
      
    
    
      2.3.
      
        [eiser] heeft de door [gedaagde] overgelegde waardeverklaring gemotiveerd betwist en aangevoerd dat onduidelijk is wie de waardeverklaring heeft opgesteld, deze onvoldoende is onderbouwd en bovendien ten onrechte uitgaat van de waarde in 2022 in plaats van 2023. [gedaagde] heeft hier niet inhoudelijk op gereageerd maar heeft op haar beurt de waardebepaling door [eiser] betwist en aangevoerd dat de woning nooit is gemoderniseerd en sprake is van achterstallig onderhoud. Volgens haar drukt dit de waarde enorm.
      
    
    
      2.4.
      De rechtbank is met [eiser] van oordeel dat de door [gedaagde] in het geding gebrachte waardeverklaring, gelet op voornoemde onduidelijkheden, voor de vaststelling van de waarde van de woning niet volstaat. Ook de door [eiser] overgelegde waardebepaling kan echter niet als uitgangspunt dienen nu daarin onvoldoende rekening is gehouden met de staat van onderhoud van de woning. De rechtbank zal daarom aansluiting zoeken bij de door de gemeente vastgestelde WOZ waardes. Uit de uitspraak op het bezwaarschrift van [gedaagde] blijkt dat de gemeente wel met het (achterstallige) onderhouds- en voorzieningenniveau van de woning rekening heeft gehouden. 
      
    
    
      2.5.
      De WOZ waarde van de woning per peildatum 01-01-2023 bedroeg € 426.000,-. Een jaar later bedroeg deze € 445.000,-, derhalve een waarde stijging van € 19.000,-. Gelet hierop zal de rechtbank, uitgaande van peildatum 06-04-2023 (datum overlijden erflater) aan de woning een waarde van € 430.000,- toekennen. 
      
    
    
      2.6.
      Tussen partijen is niet langer in geschil dat ¾ van de woning tot de nalatenschap van erflater behoort en derhalve bij de berekening van de legitimaire massa uit moet worden gegaan van een bedrag € 322.500,-. Over de omvang van de overige bezittingen en schulden bestaat tussen partijen inmiddels overeenstemming. Het totaal aan bezittingen komt aldus op € 322.500,- +  € 66.762,-  = € 389.262,-. Minus de schulden van € 17.395,- bedraagt de legitimaire massa derhalve € 371.867,-.
      
    
    
      2.7.
      De legitieme portie van [eiser] bedraagt (afgerond) € 371.867,- :6 :2 =             € 30.989,-. De rechtbank zal de gevorderde verklaring voor recht overeenkomstig toewijzen.
      
    
    
      2.8.
      Tijdens de zitting van 16 september 2024 (in het tussenvonnis van 27 november 2024 staat per abuis 16 september 2023 vermeld) heeft [gedaagde] de vordering van [eiser] inzake zijn erfdeel in de nalatenschap van zijn moeder ten bedrage van € 2.961,14 (te vermeerderen met rente) erkend. Partijen zijn overeengekomen dat deze vordering, anders dan gevorderd, eerst na het overlijden van [gedaagde] zal moeten worden betaald. De vordering tot (onmiddellijke) betaling zal daarom worden afgewezen
      
    
    
      2.9.
      
        [eiser] vordert voorts vergoeding van kosten voor buitengerechtelijke rechtsbijstand ten bedrage van € 925,-. Dat deze kosten zijn gemaakt, is volledig te wijten aan de (weigerachtige) houding van [gedaagde]. De rechtbank zal deze vordering daarom toewijzen. 
      
    
    
      2.10.
      
        [gedaagde] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [eiser] worden begroot op:
      
        
          
          
          
          
          
            
              
                - kosten van de dagvaarding
              
              
                €
              
              
                136,72
              
              
                
              
            
            
              
                - griffierecht
                - salaris advocaat                               
              
              
                €
                
              
              
                1.325,00
                            1.228,00
              
              
                
                (2 x € 614,00)
              
            
            
              
                - nakosten
              
              
                €
              
              
                178,00
              
              
                (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
              
            
            
              
                Totaal
              
              
                €
              
              
                2.867,72
              
              
                
              
            
          
        
      
      
    
    
      2.11.
      De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
      
    
  
  
    
      3De beslissing
    
    
      De rechtbank
    
    
    
      3.1.
      verklaart voor recht dat de legitieme portie van [eiser] in de nalatenschap van erflater € 30.989,- bedraagt,
      
    
    
      3.2.
      veroordeelt [gedaagde] tot betaling aan [eiser] van € 925,- wegens buitengerechtelijke kosten,
      
    
    
      3.3.
      veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten van € 2.867,72, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 92,00 plus de kosten van betekening als [gedaagde] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
      
    
    
      3.4.
      veroordeelt [gedaagde] in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 Burgerlijk Wetboek over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan,
      
    
    
      3.5.
      verklaart dit vonnis wat betreft de veroordeling onder 3.2 tot en met 3.4 uitvoerbaar bij voorraad
      
    
    
      3.6.
      wijst af het meer of anders gevorderde.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. H.A. Pott Hofstede en in het openbaar uitgesproken op 8 oktober 2025.