ECLI:NL:RBZWB:2025:8190, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 18-11-2025, C/02/441931 / FA RK 25-5878
Rechtbank Zeeland-West-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2025-11-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht

Samenvatting: Wvggz - wijziging zorgmachtiging - 'opname', 'beperken van de bewegingsvrijheid' en 'insluiten' als verplichte vormen van zorg toegevoegd.

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
    
    
      Familie- en Jeugdrecht
    
    
    
      Locatie Breda
    
    
    
      Zaaknummer: C/02/441931 / FA RK 25-5878
      Datum uitspraak: 18 november 2025
    
    
    
      
        Beschikking wijziging zorgmachtiging
      
    
    
    
      op het verzoek van de officier van justitie tot het wijzigen van een zorgmachtiging als bedoeld in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) voor:
    
    
    
      
        
          [betrokkene]
        ,
      geboren op [geboortedag] 1996 in [geboorteplaats] ,
      hierna te noemen: betrokkene,
      wonend in [plaats 1] ,
      verblijvende in de [accommodatie] , [plaats 2] ,
      advocaat mr. A.W.M. van de Wouw uit Galder.
    
    
  
  
    
      1Het verloop van de procedure
    
    
      1.1.
      
        De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:
        - het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 14 november 2025.
      
      
    
    
      1.2.
      De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 18 november 2025 bij de accommodatie van [accommodatie] te [plaats 2] . Daarbij zijn aanwezig en gehoord:
      
        
          betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat;
        
        
          psychiater, de heer [persoon]
        
      
      
    
    
      1.3.
      Tevens is bij de zitting aanwezig, maar is niet gehoord, een verpleegkundige.
      
    
  
  
    
      2Wat vaststaat
    
    
      2.1.
      De rechtbank heeft een zorgmachtiging verleend tot en met 14 juli 2026. Betrokkene verblijft momenteel in bovengenoemde accommodatie. Niet ter discussie staat dat betrokkene nu vrijwillig is opgenomen. 
      
    
  
  
    
      3Het verzoek
    
    
      3.1.
      De officier van justitie verzoekt de rechtbank om wijziging van de zorgmachtiging, zoals die op 14 juli 2025 voor betrokkene is afgegeven, in die zin dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen aanvullend kunnen worden getroffen:
      - het beperken van de bewegingsvrijheid;
      - insluiten;
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      - opnemen in een accommodatie.
      
    
  
  
    
      4De standpunten
    
    
      4.1.
      Op de vraag van de rechtbank hoe het met betrokkene gaat, antwoordt hij: ‘wel goed. Ik ben opgedrongen mij hier te melden. Ik heb nu mijn rust gevonden. Ik wil donderdag naar huis om te blowen, omdat het vrijdag weekend is. Van blowen word ik niet psychotisch. Ik blijf gewoon blowen, in Nederland is dit legaal. Ik ben god en wil zo min mogelijk mensen aan de deur.’
      
    
    
      4.2.
      De psychiater verklaart, samengevat, als volgt. Betrokkene is in zorg bij [zorgaanbieder] . Die zorgaanbieder heeft de wijziging van de zorgmachtiging aangevraagd. Op basis van observaties op de afdeling bestaat er geen twijfel over de aanwezigheid van schizofrenie bij betrokkene. Hij is ervan overtuigd dat hij god is. Dit is een waan in het kader van schizofrenie. Een tijd geleden ging het slechter met betrokkene. Toen was er sprake van verwardheid en zelfbeschadigend gedrag als zich bekrassen en haren uit het hoofd trekken. Toen was een opname nodig, maar wilde betrokkene dat niet. Op dit moment is betrokkene relatief stabiel. Er speelt nu geen ernstig nadeel. Onder invloed van drugs kan dat weer veranderen. De psychiater kan zich voorstellen dat de wijziging van de zorgmachtiging voor de situatie is aangevraagd dat betrokkene overlastgevend gedrag vertoont en het ernstig nadeel weer terugkeert. Dan zijn er zorgen over betrokkene en kunnen er fikse complicaties optreden. Ook zijn er dan zorgen voor de maatschappij. Betrokkene heeft geen ziektebesef en -inzicht en overziet de risico’s van zijn handelen niet. Betrokkene zegt vrijwillig opgenomen te willen blijven tot donderdag. Dat is ook akkoord. Hij verblijft nu op vrijwillige basis bij GGZ WNB. Die vrijwilligheid kan wisselen wanneer het ernstig nadeel zich weer voordoet. Daarom is een wijziging van de zorgmachtiging nodig. 
      
    
    
      4.3.
      De advocaat bepleit om een afwijzing van het verzoek en voert daartoe, samengevat, het volgende aan. Op dit moment is er geen sprake van ernstig nadeel. Het is niet nodig om betrokkene langer op te nemen. Hij verblijft nu vrijwillig bij de accommodatie en wil hier tot donderdag blijven. Wanneer in de toekomst een opname nodig blijkt, dan kan tijdelijk verplichte zorg worden ingezet. Bovendien is de laatste opname van betrokkene bijna twee jaar geleden. Een wijziging van de zorgmachtiging is dus niet nodig.
      
    
  
  
    
      5De beoordeling
    
    
      5.1.
      De rechtbank verleent de gevraagde wijziging van de zorgmachtiging. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.
      
    
    
      5.2.
      Uit de stukken en de zitting blijkt dat sprake is van een (dreigende) noodsituatie als bedoeld in artikel 8:11 Wvggz. Bij betrokkene wordt een verslechtering gezien van zijn toestandsbeeld, wegens gebruik van alcohol en drugs. Het gedrag van betrokkene is zorgelijk. Hij heeft zichzelf bekrast en trekt haren uit zijn hoofd. Daarnaast verwaarloost hij zichzelf. Door drugsgebruik krijgt betrokkene ook lichamelijke klachten, zoals uitdroging en vermagering. Betrokkene ziet de risico’s van zijn handelen niet in.
      
    
    
      5.3.
      Om deze (dreigende) noodsituatie af te wenden, heeft betrokkene zorg nodig. Hoewel betrokkene nu vrijwillig is opgenomen en het ernstig nadeel zich nu niet meer openbaart, blijkt uit de toelichting van de psychiater dat door het ziektebeeld, het gebrek aan ziektebesef en -inzicht en het gebruik van drugs en het niet inzien van de risico’s daarvan voorzienbaar is het ernstig nadeel zich weer zal voordoen. Op dat moment bestaat er gevaar voor betrokkene alsook voor de maatschappij. Dan moet ingegrepen kunnen worden, ook als betrokkene zich daartegen verzet.  
      
    
    
      5.4.
      Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Hoewel betrokkene op dit moment zorg accepteert, heeft de rechtbank er onvoldoende vertrouwen in dat er met betrokkene (behandel)afspraken zijn te maken in een vrijwillig kader, gelet op zijn wisselende houding ten aanzien van zorg, zijn gebrek aan ziektebesef en -inzicht en zijn gebrek aan het overzien van de risico’s die zijn handelen met zich meebrengen. Bovendien volgt de rechtbank de psychiater in zijn visie dat (meermaals) moeten aanzeggen van verplichte zorg niet de geëigende weg is. Daarbij komt ook dat, gelet op de medische verklaring, betrokkene alleen hulp accepteert in het kader van een zorgmachtiging. Daarom zijn de volgende vormen van verplichte zorg aanvullend nodig, waarbij de rechtbank zich baseert op de aanvraag tot wijziging van de zorgmachtiging van de geneesheer-directeur van 13 november 2025:
      - het beperken van de bewegingsvrijheid;
      - insluiten;
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      - opnemen in een accommodatie.
      
    
    
      5.5.
      Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving. 
      
    
    
      5.6.
      Gelet op het voorgaande is met de voorgestelde wijziging voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. Het verzoek zal dan ook worden toegewezen, aldus dat de hierna genoemde vormen van verplichte zorg gelden:
      - het toedienen van medicatie;
      - het beperken van de bewegingsvrijheid;
      - insluiten;
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      - aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder wordt verstaan periodiek contact met het ambulant team;
      - opnemen in een accommodatie.
      
    
    
      5.7.
      Deze vormen van verplichte zorg gelden voor de resterende duur van de zorgmachtiging, zijnde tot 14 juli 2026.
      
    
    
      5.8.
      Dit leidt tot de volgende beslissing.
      
    
  
  
    
      6De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
      6.1.
      
        wijzigt de zorgmachtiging die op 14 juli 2025 is verleend voor 
        
          
            [betrokkene]
          , geboren op [geboortedag] 1996 in [geboorteplaats] , wat inhoudt dat de volgende maatregelen kunnen worden toegepast;
      
      
      - het toedienen van medicatie;
      - het beperken van de bewegingsvrijheid;
      - insluiten;
      - uitoefenen van toezicht op betrokkene;
      
        
          aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder wordt verstaan periodiek contact met het ambulant team;
        
        
          opnemen in een accommodatie
        
      
      
    
    
      6.2.
      bepaalt dat de machtiging geldt tot en met 14 juli 2026.
      
      
      
        
          
          
          
          
            
              
                Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 18 november 2025 door mr. De Jong, rechter, in aanwezigheid van mr. Vos, griffier, en op schrift gesteld op 20 november 2025.
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
            
              
                
              
            
            
              
                
              
              
                
              
              
                
              
            
          
        
      
      
      
        Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.