ECLI:NL:RBGEL:2025:4976, Rechtbank Gelderland, 02-06-2025, 05.601094.08 (tbs)
Rechtbank Gelderland — Uitspraak 
Datum: 2025-06-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Verlenging van tbs-maatregel met twee jaren.

RECHTBANK GELDERLAND
    
    
      Team strafrecht
    
    
    
      Zittingsplaats: Zutphen
      Parketnummer: 05/601094-08
    
    
    
      Datum uitspraak: 2 juni 2025
    
    
    
      Beslissing van de meervoudige kamer als bedoeld in artikel 6:6:10 van het Wetboek van Strafvordering
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    de officier van justitie
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      [betrokkene], hierna: betrokkene,
    
      geboren op [geboortedatum] 1983 te [geboorteplaats] (Iran),
      verblijvende in de FPK de [kliniek] in [plaats], hierna: de kliniek.
    
    
    
      Raadsvrouw: mr. B. Klunder, advocaat in Amsterdam.
    
  
  
    
      Procedure
    
      Betrokkene is op 9 september 2008 bij vonnis van de rechtbank Arnhem veroordeeld tot
      (onder meer) terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege. Deze
      maatregel is ingegaan op 17 mei 2009 en het laatst verlengd bij beslissing van de rechtbank Gelderland van 31 mei 2024.
    
    
    
      Bij vordering van 15 april 2025, bij de griffie van deze rechtbank ingekomen op diezelfde
      dag, heeft de officier van justitie gevorderd dat deze maatregel wordt verlengd voor de duur
      van twee jaren.
    
    
    
      De rechtbank heeft kennis genomen van de volgende processtukken:
    
    
      
        het advies verlenging TBS dwangverpleging van de [kliniek] van 17 maart 2025, waarin wordt geadviseerd de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege te verlengen met twee jaren;
      
      
        de PJ-rapportage van 18 april 2025 door dr. L.H.W.M. Kaiser, psychiater, waarin wordt geadviseerd de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege te verlengen met twee jaren;
      
      
        de PJ-rapportage van 28 april 2025 door dr. W.F. van Kordelaar, klinisch psycholoog, waarin wordt geadviseerd de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege te verlengen met twee jaren;
      
      
        een afschrift van de wettelijke aantekeningen.
      
    
    
    
    
    
      Ter zitting van 19 mei 2025 zijn gehoord:
    
    
      
        betrokkene;
      
      
        zijn raadsvrouw;
      
      
        de deskundige mw. M.J.M. Den Oudsten, klinisch psycholoog bij de [kliniek]; 
      
      
        de officier van justitie.
      
    
    
  
  
    De standpunten
    
      De officier van justitie heeft ter zitting gevorderd dat de maatregel wordt verlengd voor de
      duur van twee jaar. Aan de voorwaarden voor verlenging van de maatregel is voldaan. De officier van justitie heeft daartoe aangevoerd dat gelet op de adviezen en gelet op de toelichting van de deskundige ter terechtzitting, dat de kans op recidive bij beëindiging van de maatregel nog steeds hoog is en dat de veiligheid van personen verlenging van de maatregel met twee jaar vereisen. De officier van justitie heeft opgemerkt dat wordt gekeken naar plaatsing van betrokkene bij Trajectum als vervolg op de tbs-maatregel. Echter is de wachttijd voor plaatsing in deze instelling langer dan één jaar. De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de komende twee jaren kunnen worden gebruikt om de verloven uit te breiden en toe te werken naar onbegeleid verlof, tot het moment dat betrokkene kan worden geplaatst bij Trajectum. 
    
    
    
      De raadsvrouw van betrokkene heeft gepleit voor een beperking van de verlenging tot één jaar. De raadsvrouw heeft aangevoerd dat het de wens van betrokkene is om de tbs-maatregel slechts met één jaar te verlengen. De raadsvrouw heeft erop gewezen dat de tbs-maatregel eerder werd verlengd met één jaar en dat toen werd aangestuurd op voorwaardelijke beëindiging van de tbs-maatregel. De raadsvrouw heeft gewezen op de proportionaliteit en heeft betoogd dat er omstandigheden aan de orde moeten zijn die een verlenging van twee jaar kunnen rechtvaardigen.
    
    
  
  
    De beoordeling
    
      
        Indexdelict
      
      De terbeschikkingstelling is opgelegd vanwege bedreiging en mishandeling. 
      De rechtbank overweegt dat de maatregel van terbeschikkingstelling is opgelegd in verband met een veroordeling voor een misdrijf dat gericht was tegen of gevaar veroorzaakte voor de
      onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. De maatregel is dus niet
      gemaximeerd.
    
    
    
      
        Stoornis
      
      Uit de rapporten van de kliniek, de psychiater en de psycholoog blijkt dat bij betrokkene sprake is van zwakbegaafdheid, schizofrenie en een stoornis in het gebruik van cannabis en alcohol (beide in gedwongen remissie). De sociaal-emotionele ontwikkeling ligt op een niveau dat vergelijkbaar is met een kind van 18 tot 36 maanden. Betrokkene heeft somatisch onverklaarde spraakproblemen en is moeilijk verstaanbaar.
    
    
    
      
        Verloop van de maatregel
      
      Uit het advies van de [kliniek] van 17 maart 2025 blijkt dat betrokkene op de afdeling [afdeling 1] met beveiligingsniveau 2 verblijft. De huidige omgevingsprothese behoedt betrokkene tegen overvraging en ziet toe op adequaat gebruik van antipsychotische medicatie, monitoring van zijn rookgedrag, en abstinentie van middelen ter voorkoming van verbale, fysieke en seksuele agressie en maatschappelijke teloorgang. Door het geboden risicomanagement kwam het de afgelopen periode niet tot verbale en/of fysieke incidenten. De kliniek acht een voorwaardelijke beëindiging niet aangewezen, omdat het risico als hoog wordt ingeschat dat betrokkene zich niet houdt aan de afspraken met name ten aanzien van het innemen van de medicatie. Op dit moment heeft betrokkene de neiging om te smokkelen met medicatie. Het risico op terugval in enig gewelddadig gedrag wordt als hoog ingeschat wanneer de door de maatregel geboden omgevingsprothese zou vervallen. De komende periode wordt er gericht op het optimaliseren van de clozapinespiegel van betrokkene en streeft men naar stabiliteit. Met het oog op kwaliteit van leven en resocialisatie motiveren de behandelaren betrokkene om gebruik te maken van zijn verlof. Bij een langdurigere therapeutische clozapinespiegel zal de kliniek opnieuw diagnostisch onderzoek doen naar zijn sociaal-emotioneel functioneren. Het behandelteam acht het van belang betrokkene over te plaatsen naar een instelling gericht op bejegening vanuit een verstandelijke beperking, met expertise op het gebied van psychose, alwaar betrokkene langdurig kan verblijven binnen de reeds beschreven omgevingsprothese. Betrokkene staat op dit moment op een lange wachtlijst voor afdeling de [afdeling 2] van Trajectum. Op 6 november 2024 is uit een expertmeeting naar voren gekomen dat dit de meest passende plek voor betrokkene is. Om de ingezette koers, het uitoefenen van verlof en het gaan verblijven binnen een passende beschermende klinische setting te kunnen vormgeven, adviseert de kliniek de tbs-maatregel te verlengen met twee jaar. Deze twee jaren worden gebruikt om de wachttijd voor Trajectum te kunnen overbruggen en te onderzoeken of er mogelijk nog een andere vervolgplek binnen Trajectum is die een kortere wachttijd kent.
    
    
    
      Uit de PJ-rapportage van 18 april 2025 van de psychiater blijkt dat van belang is om de huidige behandeling binnen [afdeling 1] van de [kliniek] voort te zetten zolang er geen plaats is voor betrokkene in een geschikte SGLVB voorziening met minimaal beveiligingsniveau 1. Er worden nu voorzichtige stappen gezet in het onbegeleid verlof waarbij waakzaamheid nodig is voor een eventuele onttrekking. De psychiater ziet geen mogelijkheid om het proces binnen de tbs te versnellen. De mogelijkheden naar een passende vervolgplek zijn beperkt door lange wachtlijsten. Er moeten in een dergelijke setting mogelijkheden zijn om de psychotische problematiek van betrokkene te hanteren. Betrokkene heeft een lang traject met langdurig begeleiding, bescherming en beveiliging nodig, gelet op de kans op recidive en de lange wachtlijsten voor een geschikte plek. De psychiater adviseert om de tbs-maatregel met twee jaar te verlengen. 
    
    
    
      Uit de PJ-rapportage van 28 april 2025 van de psycholoog blijkt dat psychotische decompensatie kan worden voorkomen door de combinatie van een goed medicatiegebruik en een verblijf van betrokkene in een supportief therapeutisch milieu. Nadrukkelijk is de keuze gemaakt om de intellectuele beperking als richtinggevend te nemen voor de inrichting van dat milieu. De koers is nu verlegd naar Trajectum, nu daarmee de forensische component beter wordt geadresseerd. De psycholoog adviseert een verlenging van de tbs-maatregel met twee jaar met behoud van het bevel tot verpleging.
    
    
    
      Ter zitting heeft de deskundige het rapport van de kliniek aangevuld en heeft daarbij opgemerkt dat de kliniek heeft gezocht naar andere alternatieven waar betrokkene op korte termijn zou kunnen worden geplaatst. Op dit moment staat betrokkene op een wachtlijst voor plaatsing bij Trajectum, maar het is niet te verwachten dat plaatsing op korte termijn zal plaatsvinden. De deskundige acht deze omgeving en de daarbij komende mate van beveiliging noodzakelijk nu betrokkene niet trouw is in het nemen van medicatie. Ook blijft het tabaksgebruik van betrokkene een probleem, nu tabak invloed heeft op de clozapinespiegel. De clozapinespiegel heeft invloed op de mate van initiatief die betrokkene toont. Inmiddels is er begonnen met begeleid verlof en stappen naar meer zelfstandigheid, zodat betrokkene een betere kwaliteit van leven krijgt en kan doorstromen naar een lager beveiligingsniveau. Het plan voor nu is om de clozapinespiegel stabiel te houden en vervolgens opnieuw diagnostisch onderzoek te doen. De deskundige hoopt op spoedige plaatsing bij Trajectum, en merkt op dat in de tussentijd met betrokkene aan de slag wordt gegaan met begeleid verlof en terugkeer hiervan. 
    
    
    
      
        Recidivegevaar
      
      Uit zowel het rapport van de kliniek, als uit de rapportages van de psycholoog en psychiater blijkt dat de kans op herhaling van geweld hoog is als er geen tbs-maatregel meer is. Bij het wegvallen van het tbs-kader worden de risico’s op herhaling als hoog ingeschat vanwege vermindering en verlies van structuur en toezicht (teloorgang), medicatieontrouw, het niet houden aan afspraken, oplopende spanningen, desorganisatie, opleven van wanen en gebruik van alcohol en cannabis. 
    
    
    
      Hieruit blijkt dat de kans op herhaling bij onmiddellijke beëindiging van de terbeschikkingstelling onverminderd groot is.
    
    
    
      
        Conclusie
      
      De rechtbank overweegt dat uit de rapportages blijkt dat de stoornissen nog altijd aanwezig zijn en dat de risico’s op recidive onverminderd hoog zijn bij beëindiging van de maatregel. 
    
    
    
      Uit de rapportages en het advies van de kliniek blijkt dat wordt gewacht op plaatsing van betrokkene op een vervolgplek die past bij zijn problematiek en licht verstandelijke beperking. Plaatsing op deze vervolgplek zorgt ervoor dat betrokkene bij een instelling met voldoende beveiligingsniveau en begeleiding behandeld kan worden voor zijn stoornissen en problematiek. De wachtlijsten zijn echter lang. Om de ingezette koers, het uitoefenen van verlof en het gaan verblijven binnen een passende beschermende klinische setting te kunnen vormgeven is naar verwachting in ieder geval nog twee jaren nodig. De rechtbank ziet geen redenen om de terbeschikkingstelling met één jaar te verlengen. Uit de toelichting van de deskundige blijkt dat tot de vervolgplek bij Trajectum beschikbaar komt, er een gedegen plan ligt om betrokkene te behandelen binnen de maatregel. De rechtbank ziet gelet op het voorgaande geen aanleiding om de maatregel met één jaar te verlengen.
    
    
    
      Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen en de algemene veiligheid van personen de verlenging van de maatregel eist. De rechtbank zal de terbeschikkingstelling daarom, overeenkomstig de vordering en de adviezen, met twee jaren verlengen. 
    
    
  
  
    De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
    
      
        verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling van [betrokkene] met twee jaren.
    
    
    
      Deze beslissing is gegeven door mr. J.M.J.M. Doon, als voorzitter, mr. M.G.E. ter Hart en mr. M.S. de Vries, als rechters in tegenwoordigheid van mr. V. Buscop, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 2 juni 2025.
    
    
    
      De griffier is buiten staat de beslissing mede te ondertekenen.