ECLI:NL:GHARL:2025:8133, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 15-12-2025, P25-266
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 2025-12-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht; Penitentiair strafrecht

Samenvatting: Bevestiging met verbetering en aanvulling van gronden. Afwijzen vordering alsnog verplegen van overheidswege. Terbeschikkinggestelde kan worden geplaatst bij FPA De Hooge Venne op 15 december 2025. Onderzoek aanhouden tot 15 december 2025, waarna het is gesloten en onmiddelijk uitspraak is gedaan. Wijzigen voorwaarden.

TBS P25/266 
    
    
      Beslissing van 15 december 2025
    
  
  
    De kamer van het hof als bedoeld in artikel 67 van de Wet op de rechterlijke organisatie heeft te beslissen op het beroep van het openbaar ministerie in de zaak tegen
  
  
    
      
        [terbeschikkinggestelde]
      ,
    geboren te [geboorteplaats] ( [geboorteland] ) op [geboortedatum] 1972,
    verblijvende in de [PI] , 
    verder te noemen de terbeschikkinggestelde.
  
  
    Het beroep is ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank Amsterdam van 15 juli 2025. Deze beslissing houdt in de afwijzing van de vordering dat de terbeschikkinggestelde alsnog van overheidswege zal worden verpleegd.
  
  
    Het hof heeft gelet op de stukken, waaronder:
  
  - de processen-verbaal van het onderzoek in eerste aanleg;
  - de beslissing waarvan beroep;
  - de akte van 16 juli 2025 waarbij de officier van justitie beroep heeft ingesteld;
  - de appelmemorie van 8 augustus 2025;
  - de aanvullende informatie van Reclassering Nederland van 20 november 2025.
  
    Het hof heeft ter zitting van 27 november 2025 gehoord de advocaat-generaal, 
    mr. R.J.A. Segerink, en de terbeschikkinggestelde, bijgestaan door zijn raadsvrouw, 
    mr. C.B. Stenger, advocaat te Schiphol. Het hof heeft ter zitting ook gehoord [naam] , reclasseringswerker. Het onderzoek ter terechtzitting is aangehouden tot 15 december 2025, waarna het is gesloten en onmiddellijk uitspraak is gedaan.
  
  
    Overwegingen
    
    
      
        Rapportage [instantie] van 23 juni 2025
      
      De terbeschikkinggestelde is klinisch onderzocht door het [instantie] (hierna: [instantie] ). Het [instantie] concludeert dat er bij de terbeschikkinggestelde sprake is van een ongespecificeerde schizofreniespectrumstoornis of een andere psychotische stoornis en zwakbegaafdheid. De terbeschikkinggestelde is beperkt leerbaar. Daarnaast is er sprake van beperkt begrip van de Nederlandse taal en een beperkt ziektebesef en -inzicht. Behalve een setting met structuur en ondersteuning en inzet van een tolk, is het nodig dat zijn familie wordt betrokken bij de behandeling en resocialisatie. Het gebruik van antipsychotica (bij voorkeur depot) is blijvend nodig om het risico op recidive te verlagen. Het [instantie] adviseert tot voortzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden, met een klinische start van de behandeling. Daarbij kan worden gedacht aan een forensisch psychiatrische afdeling (hierna: FPA) met beveiligingsniveau 2. Zodra de stabilisatie bestendigd is, kan doorgefaseerd worden naar een beschermde woonvorm.
    
    
    
    
      
        Het standpunt van de deskundige
      
    
    
    
      
        Reclasseringsadvies van 5 juni 2025
      
      Uit het advies van de reclassering van 5 juni 2025 volgt dat de reclassering zich kan vinden in het advies en de bevindingen van het [instantie] . De reclassering stelt dat meewerken aan medicatiegebruik (oraal en/of depot) daarbij een belangrijke voorwaarde is. De reclassering acht het van belang dat de terbeschikkinggestelde ter zitting zijn onvoorwaardelijke medewerking daaraan toezegt. Nadat de reclassering een spoedindicatie heeft aangevraagd, is de terbeschikkinggestelde door Dienst Individuele Zaken klinische plaatsing aangemeld voor klinische behandeling bij FPA [kliniek] . De reclassering adviseert tot voortzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden.
    
    
    
      
        Aanvullende informatie van de reclassering van 20 november 2025
      
      Uit de aanvullende informatie van de reclassering van 20 november 2025 volgt dat een permanent behandelkader, waarin het gebruik van antipsychotica geborgd is, noodzakelijk is. Binnen de terbeschikkingstelling met voorwaarden zal dit nog maar beperkt kunnen omdat de terbeschikkingstelling in 2028 ten einde loopt. Belangrijke risicofactoren zijn de psychotische stoornis en de zwakbegaafdheid. Het risico op recidive is hoog bij een psychotische ontregeling. Gebleken is dat een psychotische ontregeling vanwege het vermijdende karakter van de terbeschikkinggestelde aanvankelijk niet werd opgemerkt, terwijl het risico dan al wel toegenomen was. Andere risicofactoren zijn het ontbreken van ziektebesef en -inzicht. Er is geen intrinsieke motivatie voor het gebruik van antipsychotica. Bij het ontbreken van een extern behandelkader is de verwachting dat de terbeschikkinggestelde het medicatiegebruik zal staken, dan wel niet mee zal werken aan een spiegelbepaling. De bescherming van het kader van de terbeschikkingstelling lijkt langdurig nodig om het risico op een psychotische ontregeling afdoende te beperken. De reclassering adviseert negatief ten aanzien van een terbeschikkingstelling met voorwaarden. Indien de terbeschikkinggestelde alsnog van overheidswege zal worden verpleegd, adviseert de reclassering de verpleging van overheidswege direct voorwaardelijk te beëindigen.
    
    
    
      FPA [kliniek] heeft laten weten dat de terbeschikkinggestelde daar op 
      15 december 2025 om 11:00 uur kan worden geplaatst.
    
    
    
      
        Standpunt reclassering ter zitting van 27 november 2025
      
      De reclassering adviseert de maatregel om te zetten in een terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege. De reclassering heeft het advies gewijzigd omdat zij zich niet eerder rekenschap hadden gegeven van de eindtermijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. Voorzien wordt dat het door het [instantie] voorgestelde traject van klinische plaatsing en doorstroom naar een vervolgvoorziening niet voor de afloop van de terbeschikkingstelling met voorwaarden zal zijn geregeld. Het gebrek aan ziektebesef en 
      -inzicht zorgt ervoor dat de terbeschikkinggestelde zal stoppen met zijn medicatie als de terbeschikkingstelling wegvalt. De terbeschikkinggestelde is extern gemotiveerd tot het nemen van medicatie ‘omdat het moet’. Niet een verandering van de risico-inschatting, maar de eindtermijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden is doorslaggevend voor het gewijzigde advies. 
    
    
    
      
        Het standpunt van de terbeschikkinggestelde
      
      De raadsvrouw heeft verzocht de beslissing van de rechtbank te bevestigen. Er is niet voldaan aan de voorwaarden tot omzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden in een terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege. De terbeschikkinggestelde heeft geen voorwaarden overtreden. Hij is niet op eigen initiatief gestopt met het nemen van medicatie. De medicatie is in overleg met een psychiater afgebouwd. Op dat moment werd de terbeschikkinggestelde ook ontslagen uit de kliniek. Dat maakte dat hij decompenseerde, erg psychotisch was en toen af en toe zijn medicatie heeft geweigerd. Het traject valt of staat met de inname van medicatie en dat kan worden gewaarborgd binnen de terbeschikkingstelling met voorwaarden. De terbeschikkinggestelde heeft verteld dat hij bereid blijft tot inname van medicatie, ook – als de dokter het nodig vindt - in de vorm (van het gedogen) van een depot (prik). Het [instantie] heeft de reclassering handvatten gegeven om met de terbeschikkinggestelde om te gaan. Toen heeft de reclassering het advies gewijzigd in die zin dat zij nog wel mogelijkheden zagen voor het voortzetten van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. Bovendien gaat er van de terbeschikkinggestelde geen gevaar voor de veiligheid van anderen uit dat de verpleging van overheidswege vereist. Het recentelijk gewijzigde advies van de reclassering tot het alsnog verplegen van overheidswege is alleen ingegeven om tijd te winnen en dat is oneigenlijk.
    
    
    
      
        Het standpunt van het openbaar ministerie
      
      De advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot vernietiging van de beslissing van de rechtbank en heeft verzocht tot het alsnog verplegen van overheidswege. De terbeschikkinggestelde heeft voorwaarden overtreden door medicatie te weigeren en uit overleg met de reclassering te gaan. De terbeschikkinggestelde heeft geen ziektebesef en 
      -inzicht. Ook heeft hij geen inzicht in risicofactoren. Geleidelijke resocialisatie is geïndiceerd vanwege de psychische kwetsbaarheid en beperkte draagkracht. Dat is niet haalbaar in de resterende periode van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. De veiligheid van anderen vereist omzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden in een terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege. De advocaat-generaal heeft expliciet verzocht de verpleging van overheidswege niet direct voorwaardelijk te beëindigen. Bij een volgende verlengingszitting kan worden gekeken of de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege voorwaardelijk kan worden beëindigd.
    
    
    
      
        Het oordeel van het hof
      
    
    
    
      Het hof is onder verbetering en aanvulling van gronden als hierna weergegeven van oordeel dat de rechtbank op goede gronden heeft geoordeeld en op de juiste wijze heeft beslist. Daarom zal het hof de beslissing waarvan beroep voor zover het de beslissing op de vordering betreft met die verbetering en aanvulling bevestigen.
    
    
    
      
        Wijziging van het dictum 
      
      In het dictum van de beslissing van de rechtbank staat dat de rechtbank het bevel tot voorlopige verpleging van de rechter-commissaris van 5 januari 2024 opheft. Het hof overweegt daartoe dat de wet geen uitdrukkelijke regeling met betrekking tot de duur of het einde van een bevel tot voorlopige verpleging geeft en ook geen bevoegdheid tot opheffing van het bevel bevat. Het systeem van de regeling van de terbeschikkingstelling en het doel van die maatregel, te weten beveiliging van de maatschappij, brengen mee dat het bevel voorlopige verpleging – van rechtswege – eindigt zodra onherroepelijk op de onderliggende vordering van de officier van justitie tot alsnog verpleging van overheidswege is beslist. Het hof stelt vast dat er voor de rechtbank geen wettelijke grondslag is om te beslissen tot opheffing van de voorlopige verpleging. Het hof wijzigt het dictum van de beslissing van de rechtbank in die zin dat de beslissing tot opheffing van de voorlopige verpleging wordt vernietigd.
      
        Aanvulling van gronden
      
      Het hof stelt vast dat de terbeschikkinggestelde de voorwaarden niet heeft nageleefd. Dat kan voldoende grond zijn om de terbeschikkingstelling met voorwaarden om te zetten in een terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege.
    
    
    
      Echter, het hof is van oordeel dat op dit moment de veiligheid van anderen niet de omzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden in een terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege vereist. De forse decompensatie in 2023 kwam (mede) voort uit het in overleg met de psychiater afbouwen en stopzetten van de medicatie. Eenmaal in psychotische toestand heeft hij medicatie geweigerd en is hij uit contact geraakt, waardoor hij de voorwaarden heeft overtreden.
    
    
    
      Uit de rapportage van het [instantie] van 23 juni 2025 volgt dat het risicomanagement en de daaropvolgende resocialisatie verantwoord kan worden vormgegeven binnen het bestaande kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. Het gebruik van antipsychotische medicatie is daarbij een absolute voorwaarde. Om het huidig symptoomvrije beeld verder te stabiliseren en een adequate hernieuwde resocialisatie mogelijk te maken wordt een klinische start van de behandeling geadviseerd, waarbij kan worden gedacht aan een FPA met beveiligingsniveau 2. Zodra de stabilisatie bestendigd is, kan doorgefaseerd worden naar een beschermde woonvorm.
    
    
    
      Het hof is van oordeel dat het gevaar dat van de terbeschikkinggestelde kan uitgaan valt of staat met de inname van medicatie. Dat gevaar kan worden beteugeld in het kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden door de voorwaarden te wijzigen in die zin dat medewerking aan depotmedicatie – indien de reclassering dat noodzakelijk acht – aan de voorwaarden wordt toegevoegd. De terbeschikkinggestelde heeft ter zitting van het hof uitgesproken dat hij bereid is tot het meewerken aan (het zich laten toedienen van) depotmedicatie. 
    
    
    
      Het hof overweegt daarnaast dat het hof niet is gebleken dat een hoog beveiligingsniveau noodzakelijk is. Uit de rapportage van het [instantie] volgt dat de terbeschikkinggestelde zou kunnen doorstromen naar een beschermde woonvorm zodra de stabilisatie is bestendigd. Gelet op de huidige stand van zaken lijkt een langdurige klinische opname niet bij voorbaat nodig.
    
    
    
    
  
  
    BESLISSING
    
    
      Het hof:
    
    
    
      
        Bevestigt met verbetering en aanvulling van gronden als voormeld de beslissing van de rechtbank Amsterdam van 15 juli 2025 voor zover het de beslissing op de vordering betreft, met betrekking tot de terbeschikkinggestelde [terbeschikkinggestelde];
    
    
    
      
        Wijzigt de voorwaarden zoals gesteld door de rechtbank Amsterdam bij beslissing van 
      22 augustus 2023, zodat deze als volgt komen te luiden:
    
    
    
      1) De terbeschikkinggestelde maakt zich niet schuldig aan een strafbaar feit.
    
    
    
      2) De terbeschikkinggestelde werkt mee aan het reclasseringstoezicht. Deze medewerking  
           houdt onder andere in:
       De terbeschikkinggestelde meldt zich op afspraken bij de reclassering. De  
      reclassering bepaalt hoe vaak dat nodig is.
       De terbeschikkinggestelde laat een of meer vingerafdrukken nemen en laat een
      geldig identiteitsbewijs zien.
       De terbeschikkinggestelde houdt zich aan aanwijzingen van de reclassering,
      waarbij de reclassering aanwijzingen kan geven die nodig zijn voor de uitvoering van het toezicht of om de terbeschikkinggestelde te helpen bij het naleven van de voorwaarden.
       De terbeschikkinggestelde helpt de reclassering aan een actuele foto waarbij zijn gezicht herkenbaar is.
       De terbeschikkinggestelde werkt mee aan huisbezoeken.
       De terbeschikkinggestelde geeft de reclassering inzicht in de voortgang van
      begeleiding en/of behandeling door andere instellingen of hulpverleners.
       De terbeschikkinggestelde vestigt zich niet op een ander adres zonder toestemming van de reclassering.
       De terbeschikkinggestelde werkt mee aan het uitwisselen van informatie met
      personen en instanties die contact hebben met de terbeschikkinggestelde, als dat van belang is voor het toezicht.
    
    
    
      3) Als de reclassering dat nodig vindt en de terbeschikkinggestelde daarmee instemt, kan de 
           terbeschikkinggestelde voor een time-out worden opgenomen in een Forensisch  
           Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt totdat de  
           reclassering of de terbeschikkinggestelde deze beëindigt, maar maximaal zeven weken,   
           met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal zeven weken, tot maximaal 
           veertien weken per jaar.
    
    
    
      4) De terbeschikkinggestelde gaat niet naar het buitenland of het Caribisch deel van het 
           Koninkrijk der Nederlanden. zonder toestemming van het Openbaar Ministerie.
    
    
    
      5) De terbeschikkinggestelde laat zich opnemen in een forensische kliniek, te bepalen door 
           de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing, waarbij de opname 
           maximaal duurt voor de gehele duur van de maatregel, of zoveel korter als de  
           reclassering nodig acht. Meer in het bijzonder laat de terbeschikkinggestelde zich 
           opnemen in FPA [kliniek] . De terbeschikkinggestelde houdt zich aan de 
           huisregels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Het 
           innemen van medicijnen of het gedogen van depotmedicatie (in de vorm van een prik)  
           vallen, als de behandelend arts dat nodig vindt, kan onderdeel zijn van de behandeling. 
           Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen of 
           maatschappelijke opvang gewenst acht, werkt de terbeschikkinggestelde mee aan de 
           indicatiestelling en plaatsing.
    
    
    
      6) De terbeschikkinggestelde laat zich – na afloop van de klinische opname – behandelen 
           door een nader te bepalen instelling voor forensische psychiatrie of een soortgelijke 
           zorgverlener, te bepalen door de reclassering. De behandeling duurt zolang de   
           reclassering dat nodig vindt. De terbeschikkinggestelde houdt zich aan de huisregels en 
           de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling. Gelet op de problematiek   
           kan hieronder ook het innemen van medicatie of het gedogen van depotmedicatie (in de 
           vorm van een prik) vallen, als de behandelend arts dat nodig vindt. De 
           terbeschikkinggestelde werkt mee aan controles op het gebruik van medicatie door    
           middel van bloedspiegelbepaling.
    
    
    
      7) De terbeschikkinggestelde verblijft - na afloop van de klinische behandeling - in een 
           instelling voor beschermd of begeleid wonen, te bepalen door de reclassering. Het 
           verblijf duurt zolang dat de reclassering dat nodig acht. De terbeschikkinggestelde houdt 
           zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de 
           reclassering voor hem heeft opgesteld.
    
    
    
      8) De terbeschikkinggestelde gebruikt geen drugs en werkt mee aan controle op dit verbod 
           door middel van urineonderzoek zo vaak de reclassering dat noodzakelijk acht.
    
    
    
      9) De terbeschikkinggestelde gebruikt geen alcohol en werkt mee aan controle op dit 
           alcoholverbod door middel van urine- of ademonderzoek zo vaak de reclassering dat
           noodzakelijk acht.
    
    
    
      10) De terbeschikkinggestelde heeft of zoekt op geen enkele wijze – direct of indirect – 
            contact met de aangevers in de onderhavige strafzaak, voor de duur van de
            terbeschikkingstelling of zoveel korter als de reclassering dit verbod nodig acht.
    
    
    
      11) De terbeschikkinggestelde bevindt zich niet op de [straatnaam] te [plaatsnaam]
             alsmede op de [straatnaam] , de [straatnaam] en de tussenliggende en of
             verbindende delen van de [straatnaam] , [straatnaam] , [straatnaam]
              , [straatnaam] en de [straatnaam] , zoals aangegeven op
             de als bijlage bij deze beslissing bijgevoegde kaart, voor de duur van de
             terbeschikkingstelling of zoveel korter als de reclassering dit nodig acht en zal
             meewerken aan deze voorwaarde door middel van een elektronisch controlemiddel
             (EC) indien de reclassering dit nodig acht.
    
    
    
      12) De terbeschikkinggestelde conformeert zich aan de afspraken die met de reclassering 
             worden gemaakt met betrekking tot dagbesteding en invulling van vrije tijd.
    
    
    
      13) De terbeschikkinggestelde geeft inzage in zijn financiële situatie en werkt, indien
             door de reclassering geïndiceerd, mee aan budgetbeheer.
    
    
    
    
      14) De terbeschikkinggestelde neemt indien voorgeschreven door de behandelaars, 
             (depot)medicatie in, zo lang als zijn behandelaars dat nodig achten, en werkt mee aan  
             controle(s) op het gebruik van de medicatie. 
    
    
    
      Geeft opdracht aan Reclassering Nederland bij de naleving van de voorwaarden hulp en steun te bieden. Aldus gedaan door
      mr. O.G. Schuur, voorzitter,
      mr. M.J. Vos en mr. P.C. Vegter, raadsheren, 
      en drs. D.M.L. Versteijnen en drs. I. van Outheusden, raden,
      in tegenwoordigheid van mr. R. Kaatman, griffier,
      en op 15 december 2025 in het openbaar uitgesproken.
    
    
    
      De raden zijn buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.