ECLI:NL:RVS:2025:3419, Raad van State, 23-07-2025, 202302070/1/R3
Raad van State — Uitspraak 
Datum: 2025-07-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Omgevingsrecht

Samenvatting: De maatschap heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig bekend maken van een volgens haar van rechtswege verleende omgevingsvergunning voor het omzetten van het agrarische bedrijf van een loonbedrijf met schapenhouderij in een geitenhouderij/melkerij in combinatie met een loonbedrijf. De maatschap heeft plannen om haar agrarische bedrijf om te zetten van een loonbedrijf met schapenhouderij in een geitenhouderij/melkerij in combinatie met een loonbedrijf. Hierover heeft op 19 februari 2020 een gesprek met twee ambtenaren plaatsgevonden.

202302070/1/R3.
    Datum uitspraak: 23 juli 2025
    AFDELING
    BESTUURSRECHTSPRAAK
    Uitspraak op het hoger beroep van:
    Maatschap Veebedrijf 't Hogeland, gevestigd in Winsum, gemeente Het Hogeland,
    appellante,
    tegen de uitspraak van de rechtbank Noord­-Nederland van 20 februari 2023 in zaak nr. 21/3280 in het geding tussen:
    appellante,
    en
    het college van burgemeester en wethouders en de raad van de gemeente Het Hogeland.
    Procesverloop
    De maatschap heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig bekend maken van een volgens haar van rechtswege verleende omgevingsvergunning voor het omzetten van het agrarische bedrijf van een loonbedrijf met schapenhouderij in een geitenhouderij/melkerij in combinatie met een loonbedrijf.
    Bij uitspraak van 20 februari 2023 heeft de rechtbank het door de maatschap daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.
    Tegen deze uitspraak heeft de maatschap hoger beroep ingesteld.
    Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
    De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 26 mei 2025, waar  de maatschap, vertegenwoordigd door mr. T.R. Sturrus, advocaat te Groningen, en het college, vertegenwoordigd door W.K. de Wind, zijn verschenen.
    Overwegingen
    Inleiding
    1.       De maatschap heeft plannen om haar agrarische bedrijf om te zetten van een loonbedrijf met schapenhouderij in een geitenhouderij/melkerij in combinatie met een loonbedrijf. Hierover heeft op 19 februari 2020 een gesprek met twee ambtenaren plaatsgevonden.
    2.       Bij brief van 6 april 2020 heeft de maatschap het college kenbaar gemaakt zich te oriënteren om in de nabije toekomst over te stappen naar een geitenhouderij/melkerij. In de brief van 6 april 2020 staat:
    Geachte heer Bergsma,
    Naar aanleiding van ons gesprek bij u op 19 februari 2020, waarbij ook mevr. M. Klingenberg aanwezig was, het volgende.
    Op dit moment heb ik een loonbedrijf met daarnaast een schapenhouderij.
    Ik ben mij echter aan het oriënteren om in de nabij toekomst over te stappen naar een geitenhouderij/melkerij ook in combinatie met het loonbedrijf.
    Volgens mijn berekening zou ik in de huidige gebouwen ongeveer 1800 geiten mogen huisvesten, uitgaande van 1,2 m² ruimte per dier.
    Zoals in het gesprek naar voren kwam zijn er geen belemmeringen qua milieuvoorschriften, het bestemmingsplan of een te geringe afstand naar de bebouwing/bewoning van de omwonenden. De kleinste afstand is circa 550 meter.
    Afsluitend verzoek ik u aan te geven wat de vervolgstappen moeten zijn om te komen tot de besproken verandering van inrichting van mijn bedrijf.
    Een overzichtstekening van de bedrijfsbebouwing voeg ik als bijlage bij.
    Hoogachtend,
    [naam]
    Bij de brief is als bijlage een overzichtstekening van de bedrijfsbebouwing gevoegd, met daarbij vermeld ‘aanvraag’ en ‘situatie van de bestaande bebouwing’. 
    3.       In deze procedure gaat het om de vraag of de rechtbank terecht heeft geoordeeld dat het standpunt van het college juist is. Dat standpunt is dat de brief van de maatschap van 6 april 2020 niet is aan te merken als een aanvraag om een besluit te nemen in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht. Als dat zo is, dan is er geen omgevingsvergunning van rechtswege gegeven voor het wijzigen van het agrarische bedrijf van een loonbedrijf met schapenhouderij naar een geitenhouderij/melkerij in combinatie met een loonbedrijf.
    Gronden van het hoger beroep
    4.       De maatschap stelt in haar hogerberoepschrift dat de rechtbank niet is ingegaan op enkele stellingen die zij in beroep heeft ingenomen. Op de zitting is aan de maatschap gevraagd of zij deze beroepsgrond kan verduidelijken. In reactie hierop heeft de maatschap uiteengezet dat zij betoogt dat de rechtbank bij haar oordeel dat de brief van 6 april 2020 niet kan worden aangemerkt als een aanvraag, onvoldoende rekening heeft gehouden met het gesprek dat op 19 februari 2020 heeft plaatsgevonden. In het licht van dit gesprek had de rechtbank volgens de maatschap niet anders kunnen concluderen dan dat de brief van 6 april 2020 door het college had moeten worden aangemerkt als een aanvraag om een besluit te nemen. Hiertoe stelt de maatschap dat in het gesprek van 19 februari 2020 is aangegeven dat het haar gaat om de omzetting van een schapenhouderij in een geitenhouderij, dat daarbij ook is gesproken over de hoeveelheid geiten waar het om gaat en dat het de bedoeling is om de geiten in de bestaande stallen te huisvesten.
    4.1.    Artikel 1:3, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) luidt: "Onder aanvraag wordt verstaan: een verzoek van een belanghebbende, een besluit te nemen."
    Artikel 4.2, eerste lid, van het Besluit omgevingsrecht (hierna: Bor) luidt: "Indien een aanvraag niet langs elektronische weg wordt ingediend, wordt gebruik gemaakt van een door Onze Minister vastgesteld formulier. Het bevoegd gezag stelt op verzoek van de aanvrager het formulier aan hem ter beschikking."
    4.2.    De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat de brief van 6 april 2020 niet is aan te merken als een aanvraag. Zoals de Afdeling eerder heeft geoordeeld in de uitspraak van 20 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:829, is een verzoek om omgevingsvergunning dat op andere wijze is gedaan dan langs elektronische weg als bedoeld in artikel 4.3, eerste lid, van het Bor via het Omgevingsloket online of met gebruikmaking van het formulier als bedoeld in artikel 4.2, eerste lid, van het Bor, alleen dan een aanvraag als bedoeld in artikel 1:3, derde lid, van de Awb, als voor het bestuursorgaan meteen duidelijk is of kan zijn dat een aanvraag is gedaan. Het dient daarbij altijd te gaan om een zelfstandig stuk. Alleen bij een dergelijke evidente aanvraag kan dus een omgevingsvergunning van rechtswege zijn gegeven.
    4.3.    De Afdeling is van oordeel dat de brief van 6 april 2020 niet is aan te merken als een zelfstandig stuk met een evidente aanvraag. De brief bevat het verzoek om aan te geven wat de vervolgstappen zijn om te komen tot de in het gesprek van 19 februari 2020 besproken verandering van de inrichting van het bedrijf. In de brief staat geen verzoek om een omgevingsvergunning te verlenen. Naar het oordeel van de Afdeling blijkt uit de tekst van de brief dat de maatschap nader overleg wil met het college om te komen tot een aanvraag om een omgevingsvergunning die slagingskans heeft. De rechtbank heeft naar het oordeel van de Afdeling dan ook terecht overwogen dat de brief zelf geen aanvraag om een omgevingsvergunning is als bedoeld in artikel 1:3, derde lid, van de Awb. Wat is besproken in het gesprek van 19 februari 2020 heeft de rechtbank terecht buiten beschouwing gelaten, omdat alleen sprake kan zijn van een aanvraag als dit blijkt uit een zelfstandig stuk.
    Het betoog slaagt niet.
    4.4.    Gelet op het voorgaande heeft de rechtbank naar het oordeel van de Afdeling terecht geoordeeld dat geen vergunning van rechtswege tot stand is gekomen en ook geen aanvraag voorligt waarop het college nog moet beslissen.
    Conclusie
    5.       Het hoger beroep is ongegrond. De aangevallen uitspraak moet worden bevestigd.
    Proceskosten
    6.       Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
    Beslissing
    De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
    bevestigt de aangevallen uitspraak.
    Aldus vastgesteld door mr. A.B. Blomberg, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. M. Priem, griffier.
    w.g. Blomberg
    lid van de enkelvoudige kamer
    De griffier is verhinderd de uitspraak te ondertekenen
    Uitgesproken in het openbaar op 23 juli 2025
    646