ECLI:NL:RBZWB:2026:31, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 06-01-2026, BRE 25/3797
Rechtbank Zeeland-West-Brabant — Uitspraak 
Datum: 2026-01-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: NTB HZK-regeling gegrond en zelf toekennen bestuurlijke dwangsom om proceseconomische redenen.

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
  
  
    Bestuursrecht
  
  
    zaaknummer: BRE 25/3797 
  
  
    
      uitspraak van de enkelvoudige kamer van 6 januari 2026 in de zaak tussen
    
      
        
          [eiser]
        , uit [woonplaats] , eiser
      
      
        en
      
      
    
  
  
    Dienst Toeslagen, verweerder.
    
    
  
  
    Inleiding
    
    
      1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep dat eiser heeft ingesteld, omdat verweerder volgens hem niet op tijd heeft beslist op zijn aanvraag van 14 mei 2025 om de HZK-regeling toe te passen, HZK staat voor huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget. 
    
    
    
      1.1.
      Omdat het beroep kennelijk gegrond is doet de rechtbank uitspraak zonder zitting. Artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk.
      
    
  
  
    Beoordeling door de rechtbank
    
    2. Als een bestuursorgaan niet op tijd beslist op een aanvraag of bezwaarschrift, kan de betrokkene daartegen in beroep gaan. Voordat hij beroep kan instellen, moet de betrokkene per brief aan het bestuursorgaan laten weten dat binnen twee weken alsnog beslist moet worden op zijn aanvraag of bezwaar (de zogenoemde ingebrekestelling). Als er na die twee weken nog steeds geen besluit is, dan kan de betrokkene beroep instellen.
    
    
      
        Is het beroep kennelijk gegrond?
      
    
    3. Het beroep is kennelijk gegrond. Eiser heeft de aanvraag ingediend op 14 mei 2025 . In de wet is geen termijn opgenomen waarbinnen verweerder op deze aanvraag moet beslissen. In zo’n geval geldt een beslistermijn van acht weken. Niet in geschil is dat deze beslistermijn voorbij is. Eiser heeft verweerder op 14 juli 2025 in gebreke gesteld en verweerder heeft de ingebrekestelling op 17 juli 2025 ontvangen. Sindsdien zijn twee weken voorbij gegaan.
    
    
      
        Welke beslistermijn moet aan verweerder worden opgelegd?
      
    
    4. Omdat verweerder nog geen besluit heeft genomen, bepaalt de rechtbank dat verweerder dit alsnog moet doen. Op grond van artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb moet verweerder dit doen binnen twee weken na het verzenden van deze uitspraak.
    
    
      Verweerder heeft in zijn verweerschrift van 24 september 2025 gevraagd om een langere termijn van acht weken, conform de redelijke termijn, aangezien hij pas in het beroep kennis heeft genomen van de aanvraag. Verweerder verwacht binnen acht weken een besluit te kunnen nemen. De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding om een langere termijn op te leggen, omdat na het indienen van het verweerschrift al meer dan acht weken verstreken zijn.
    
    
    
      
        Welke dwangsom wordt aan verweerder opgelegd?
      
    
    5. De rechtbank bepaalt dat verweerder een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee de beslistermijn nu nog wordt overschreden door verweerder. Daarbij geldt wel een maximum van € 15.000,-. 
    
    
      
        Stelt de rechtbank de bestuurlijke dwangsom vast?
      
    
    6. Eiser heeft bij brief van 14 oktober 2025 beroep ingesteld tegen het niet op tijd nemen van een dwangsombeschikking voor het niet op tijd beslissen op zijn verzoek om toepassing van de HZK-regeling. Op grond van artikel 4:19, eerste lid, van de Awb heeft de rechtbank dit niet aangemerkt als afzonderlijk beroep, omdat dit meeloopt in deze hoofdprocedure tegen het niet op tijd beslissen op de aanvraag van eiser. In de brief van 14 oktober 2025 vraagt eiser aan de rechtbank om verweerder alsnog een termijn te geven voor het afgeven van de dwangsombeschikking. Om proceseconomische redenen stelt de rechtbank, onder verwijzing naar artikel 8:55c Awb, zelf de bestuurlijke dwangsom vast. Als een bestuursorgaan een besluit niet op tijd neemt, moet het bestuursorgaan een dwangsom betalen voor elke dag dat het te laat is, voor maximaal 42 dagen. De dwangsom bedraagt de eerste veertien dagen € 23,- per dag, de daaropvolgende veertien dagen € 35,- per dag en de overige dagen € 45,- per dag. Het bestuursorgaan stelt de dwangsom vast binnen twee weken na de laatste dag waarover de dwangsom betaald moet worden.
    
    
      6.1.
      Verweerder heeft de hoogte van de bestuurlijke dwangsom niet (op tijd) vastgesteld. De rechtbank doet dit op grond van artikel 8:55c van de Awb nu alsnog. De rechtbank constateert dat uit de stukken blijkt dat de ingebrekestelling op 17 juli 2025 is ontvangen en dat sinds twee weken na ontvangst van de ingebrekestelling meer dan 42 dagen zijn verstreken. De rechtbank oordeelt dan ook dat de bestuurlijke dwangsom het maximale bedrag van € 1.442,- bedraagt. 
      
    
  
  
    Conclusie en gevolgen
    
    7. Het beroep is kennelijk gegrond. Dat betekent dat eiser gelijk krijgt, verweerder de onder 4.  genoemde termijn krijgt om alsnog een besluit te nemen en aan verweerder de onder 5. genoemde dwangsom wordt opgelegd. De rechtbank stelt ook de door verweerder al verschuldigde bestuurlijke dwangsom vast zoals onder 6.1. berekend. 
    
    8. Omdat het beroep gegrond is moet verweerder het griffierecht aan eiser vergoeden. Eiser heeft geen proceskosten gemaakt die volgens de wet vergoed kunnen worden. 
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
      
        verklaart het beroep gegrond;
      
      
        vernietigt het, met een besluit gelijk te stellen, niet tijdig nemen van een besluit;
      
      
        draagt verweerder op binnen twee weken na de dag van verzending van deze uitspraak alsnog een besluit bekend te maken;
      
    
    - bepaalt dat verweerder aan eiser een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,- ;
    - stelt de door verweerder te betalen bestuurlijke dwangsom vast op € 1.442,-;
    - bepaalt dat verweerder het griffierecht van € 53,- aan eiser moet vergoeden.
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door mr. R.P. Broeders rechter, in aanwezigheid van mr. M.R. Jouvenaar, griffier, op 6 januari 2026 en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        
        
        
          
            
              griffier
            
            
              rechter
            
          
        
      
    
    
    
    
      Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
    
    
    
  
  
    Informatie over verzet
    Als partijen het niet eens zijn met deze uitspraak, kunnen zij een verzetschrift sturen naar de rechtbank waarin zij uitleggen waarom zij het niet eens zijn met deze uitspraak. Het verzetschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Als partijen graag een zitting willen om het verzetschrift toe te lichten, moeten zij dit in het verzetschrift vermelden. 
  
  
     Dit staat (onder andere) in artikel 6:12 van de Awb.
  
  
     Dit staat in de artikelen 4:13 en 4:14 van de Awb. 
  
  
     Uitspraak van de Hoge Raad van 24 mei 2019, ECLI:NL:HR:2019:787, rechtsoverweging 2.4.2.
  
  
     Dit staat in artikel 4:17 en 4:18, eerste lid, van de Awb.