ECLI:NL:RBGEL:2025:11852, Rechtbank Gelderland, 12-09-2025, 840720-14
Rechtbank Gelderland — Uitspraak 
Datum: 2025-09-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: TBS. Heropening van het onderzoek en aanhouding van de beslissing t.a.v. verlenging. De vraag speelt of er een alternatief voor verlenging van de maatregel voor handen is. Onduidelijk is of een zorgmachtiging een voldoende – gedwongen – kader kan vormen dat dit, ook vanuit het oogpunt van recidiverisico verantwoord is. De rechtbank acht zich onvoldoende voorgelicht en heropent de zaak zodat de mogelijkheid van een zorgmachtiging onderzocht kan worden.

RECHTBANK GELDERLAND
    
    
      Team strafrecht
    
    
    
      Zittingsplaats: Arnhem
      Parketnummer: 05/840720-14
    
    
    
      Datum uitspraak: 12 september 2025 
    
    
    
      
        Beslissing van de meervoudige kamer als bedoeld in artikel 6:6:10 van het Wetboek van Strafvordering
    
    
    
      in de zaak van
    
    
  
  
    de officier van justitie
    
    
      tegen
    
    
  
  
    
      [betrokkene], hierna: betrokkene.
    
      geboren op [geboortedatum] 1954 te [geboorteplaats],
      thans verblijvende te FPA [kliniek] in [plaats], hierna: de kliniek.
    
    
    
      Raadsman: mr. M.P.T. Peters, advocaat te Zutphen.
    
  
  
    
      Procedure
    
    
      Betrokkene is op 16 maart 2015 bij vonnis van de rechtbank Gelderland veroordeeld wegens
      diefstal, voorafgegaan en vergezeld van bedreiging met geweld tegen personen tot (onder
      meer) terbeschikkingstelling met voorwaarden. Deze maatregel is ingegaan op 7 augustus
      2015. De maatregel is door de rechtbank op 29 april 2016 omgezet in
      terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege en het laatst verlengd bij
      beslissing van deze rechtbank van 25 augustus 2023.
    
    
    
      Bij vordering van 2 juli 2025, ingekomen op diezelfde datum, heeft de officier van justitie gevorderd dat deze maatregel wordt verlengd voor de duur van twee jaren. 
    
    
    
      De rechtbank heeft verder kennisgenomen van de volgende processtukken:
    
    - het adviesrapport van de kliniek van 2 juni 2025, waarin wordt geadviseerd de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege te verlengen met twee jaren;
    - een afschrift van de wettelijke aantekeningen.
    
    
      Ter zitting van 29 augustus 2025 zijn gehoord:
    
    - betrokkene;
    - haar raadsman mr. M.P.T. Peters;
    - de deskundige L. van Dijk, hoofd behandeling, en
    - de officier van justitie, mr. A. Waterman.
    
  
  
    De standpunten
    
    
      De officier van justitie heeft ter zitting de vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar gehandhaafd, nu aan de voorwaarden voor verlenging is voldaan. De officier van justitie verzet zich tegen aanhouding om de mogelijkheid van een zorgmachtiging te onderzoeken. Zij heeft aangevoerd dat er meer dan één jaar nodig is om een volgend traject op te starten.
    
    
    
      De raadsman van betrokkene heeft gepleit voor aanhouding van de behandeling zodat kan worden onderzocht of de terbeschikkingstelling met dwangverpleging kan worden beëindigd. 
      De raadsman heeft aangevoerd dat het recidiverisico laag is, indien betrokkene voldoende zorg, aandacht en veiligheid geboden wordt. Er is een minder bezwarend en effectiever alternatief dat die noodzakelijke zorg, aandacht en veiligheid garandeert, te weten een zorgmachtiging ex artikel 2.3 van de Wet forensische zorg. 
    
    
  
  
    De beoordeling
    
    
      
        Indexdelict
      
      De terbeschikkingstelling is opgelegd vanwege diefstal, voorafgegaan en vergezeld van bedreiging met geweld tegen personen. Gezien de omstandigheden en context van het indexdelict, heeft de rechtbank eerder beslist dat dit delict moet worden aangemerkt als een geweldsdelict als bedoeld in artikel 38e Sr. De maatregel is daarmee opgelegd in verband met een misdrijf dat gericht was tegen of gevaar veroorzaakte voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
    
    
    
      
        Stoornis 
      
      Uit de rapportages van de psychiater en de psycholoog blijkt dat betrokkene lijdt aan een ernstige borderline persoonlijkheidsstoornis met antisociale kenmerken, posttraumatische stressstoornis en een stoornis in alcoholgebruik. De stoornissen zijn nog altijd aanwezig.
    
    
    
      
        Verloop van de maatregel
      
      Uit het rapport van de kliniek blijkt dat betrokkene in augustus 2023 overgeplaatst is van de afdeling [afdeling 1] (een afdeling in het structuurcluster) naar afdeling [afdeling 2], een afdeling die bestaat uit individuele woonunits en waar meer wordt gevraagd van de zelfstandigheid van betrokkene. Betrokkene is goed in de samenwerking, kan tegenslagen verdragen en veroorzaakt geen incidenten. In april 2024 wordt onbegeleid verlof goedgekeurd. Betrokkene start met de semi-onbegeleide verloffase. In eerste instantie houdt betrokkene zich niet altijd aan de verlofvoorwaarden, maar uiteindelijk kiest betrokkene ervoor om zich aan te passen . Zij wordt aangenomen bij FPA [kliniek] en is daar op de wachtlijst geplaatst. In september 2024 vindt er een incident plaats, waarbij zij een medewerker zou hebben mishandeld, waarvan de kliniek aangifte doet en waardoor het verlof wordt ingetrokken. Daarnaast wordt betrokkene geplaatst op [afdeling 1] . In november 2024 wordt de aangifte van de kliniek door het openbaar ministerie geseponeerd. Het verlof blijft ingetrokken. In de periode die volgt, houdt betrokkene zich aan de afdelingsafspraken. De kliniek stelt dat de wijze waarop betrokkene omgaat met het intrekken van het verlof positief is. Betrokkene pakt haar werkzaamheden (op vrijwillige basis) bij de kaarsenmakerij op en is in goed contact met haar medepatiënten. In afwachting van haar overplaatsing naar FPA [kliniek] verhuist betrokkene op 9 april 2025 intern naar [afdeling 1] , waar minder behandeldruk is dan op [afdeling 1] . Betrokkene start met enkel begeleide verloven en zal dit op korte termijn uitbreiden naar semi-onbegeleide en geheel onbegeleide verloven.
    
    
    
      Uit de toelichting van de deskundige ter zitting blijkt dat betrokkene zich staande heeft gehouden op de [afdeling 1] . Betrokkene is per 1 juli 2025 naar FPA [kliniek] gegaan. Betrokkene laat een positieve groei zien. Ondanks de onvrede over onder meer de lange duur van de TBS blijft betrokkene in de samenwerking en blijft zij in contact. Er blijven nog wel altijd irritaties bij betrokkene en er is wrijving over regels. Ondersteuning is en blijft nodig. Voor het functioneren zonder begeleiding, acht de kliniek het te vroeg. Er moet gekeken worden naar een passende vervolgplek. Betrokkene zit te kort in de FPA om al zicht te hebben op een vervolgplek, mogelijk een zorgboerderij. Het gaat overwegend goed met betrokkene in de afgelopen twee maanden. Financiële openheid geven vindt betrokkene lastig. Daar moet een weg in gevonden worden.
    
    
    
      
        Recidivegevaar
      
      De kliniek schat het risico op terugval in gewelddadig gedrag bij het beëindigen van de maatregel terbeschikkingstelling in als hoog. Bij beëindiging vallen externe beschermende factoren zoals toezicht, structuur en begeleiding weg en die heeft zij nog steeds nodig. Betrokkene heeft geen netwerk om op terug te vallen. Dit zal leiden tot oplopende spanning en betrokkene heeft onvoldoende copingvaardigheden om deze te reguleren. Door de hoge spanning zullen de vijandigheid en het antisociale gedrag meer op de voorgrond staan, wat vervolgens tot conflicten kan leiden met mogelijk agressie tot gevolg. Hieruit blijkt dat de kans op herhaling bij onmiddellijke beëindiging van de terbeschikkingstelling onverminderd groot is.
    
    
    
      
        Conclusie
      
      De vraag speelt of er een alternatief voor handen is. Onduidelijk is of een zorgmachtiging een voldoende – gedwongen – kader kan vormen dat dit, ook vanuit het oogpunt van recidiverisico verantwoord is. Voor een juiste afweging in deze zaak acht de rechtbank zich daarover onvoldoende voorgelicht. De rechtbank zal de behandeling van de zaak heropenen, zodat deze mogelijkheid onderzocht kan worden.
    
    
    
      De rechtbank zal haar beslissing ten aanzien van de verlenging van de terbeschikkingstelling aanhouden voor ten hoogste drie maanden met opdracht aan het openbaar ministerie tot het laten onderzoeken van de mogelijkheid van een zorgmachtiging. 
    
    
    
  
  
    De beslissing
    
    
      De rechtbank:
    
    
     heropent het onderzoek; 
    
     houdt de beslissing ten aanzien van de vordering verlenging terbeschikkingstelling aan tot een nog nader te bepalen datum en tijdstip over ongeveer drie maanden;
    
     geeft opdracht aan de officier van justitie tot het laten onderzoeken van de mogelijkheid van een zorgmachtiging;
    
     beveelt de oproeping van betrokkene, de raadsman en de deskundige L. van Dijk.
    
      
        
        
        
        
          
            
              
              
              Deze tussenbeslissing is gegeven door mr. I. de Bruin, als voorzitter, mr. F.J.H. Hovens en 
              mr. R.D. Leen, als rechters in tegenwoordigheid van mr. E. Wisseborn, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 12 september 2025.
            
          
          
            
              
            
            
              
            
            
              
            
          
          
            
              
                De oudste rechter en de griffier zijn buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen..