ECLI:NL:CRVB:1996:ZB6510, Centrale Raad van Beroep, 05-12-1996, 95/987 AW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1996-12-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Ambtenarenrecht

Samenvatting: Algemeen beginsel; opgewekt vertrouwen; rechtsbeginsel; rechtszekerheid; verrekening / terugvordering.

95/987 AW                      O
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    [appellant], wonende te [woonplaats], appellant,
    
    en
    
    de Minister van Buitenlands Zaken, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Namens appellant is op daartoe bij aanvullend beroepschrift
      (met bijlage) aangevoerde gronden hoger beroep ingesteld tegen
      de door de Arrondissementsrechtbank te 's-Gravenhage op 5
      april 1995, onder nr. AWB 94/4416 AW, gegeven uitspraak,
      waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    Namens gedaagde is een verweerschrift ingediend.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 11 april 1996, waar
      appellant is verschenen bij zijn gemachtigde mr T.A.M. Visser,
      advocaat te 's-Gravenhage, en waar gedaagde zich heeft laten
      vertegenwoordigen door mr G.D. Aiken, werkzaam bij het
      ministerie van Buitenlandse Zaken.
    
    
    
      Na behandeling van het geding ter zitting van 11 april 1996
      heeft de Raad het onderzoek heropend en gedaagde verzocht
      nadere inlichtingen te verschaffen en nadere stukken in te
      zenden.
      Gedaagde heeft hierop gereageerd bij brief van 5 september
      1996 (met bijlagen).
    
    
    
      Het geding is vervolgens behandeld ter zitting van 31 oktober
      1996, waar appellant is verschenen bij mr Visser voornoemd en
      gedaagde bij mr Aiken voornoemd.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Appellant is sinds 1 januari 1988 op grond van tijdelijke
      aanstellingen bij gedaagdes ministerie werkzaam geweest als
      medewerker [naam afdeling] ten behoeve van de Stichting
      Nederlandse Vrijwilligers (SNV). Na diverse verlengingen van
      zijn tijdelijke aanstellingen is hem bij brief van 15 januari
      1990 meegedeeld dat zijn aanstelling na 31 januari 1990 niet
      meer zou worden verlengd en dat derhalve het dienstverband per
      1 februari 1990 zou zijn beëindigd. Appellant heeft zijn
      werkzaamheden bij SNV met ingang van 1 februari 1990
      voortgezet via uitzendbureau Content.
    
    
    
      Naar aanleiding van appellants bezwaar tegen de beëindiging
      van het dienstverband heeft de Commissie van Beroep van het
      ministerie van Buitenlandse Zaken geadviseerd het besluit van
      15 januari 1990 nietig te verklaren wegens strijd met artikel
      6, vierde lid, van het Algemeen Rijksambtenarenreglement, voor
      zover dat besluit inhoudt een weigering om appellant in vaste
      dienst te benoemen.
      Gedaagde heeft conform dit advies appellant alsnog bij besluit
      van 21 november 1991 met ingang van 1 februari 1990 aangesteld
      in vaste dienst, onder handhaving van zijn plaatsing bij SNV.
      Bij memorandum van 26 november 1991 is door de Hoofddirecteur
      Dienst Buitenlandse Zaken/bureau Arbeidsverhoudingen en
      Beleidsprojecten (HDBZ/AB) aan het bureau Personeels- en
      Salarisadministratie (HDBZ/PI) verzocht zorg te dragen voor de
      uitvoering van dit aanstellingsbesluit.
      In het kader van die uitvoering heeft het hoofd van de sectie
      bestandsbeheer van het bureau HDBZ/PI, F. Eckhardt, opdracht
      gegeven tot nabetaling van appellants salaris over de periode
      1 februari 1990 tot 1 december 1991; in december 1991 is aan
      appellant een bedrag van f. 54.888,37 overgemaakt.
    
    
    
      Bij besluit van 16 maart 1993 heeft gedaagde appellant
      meegedeeld dat was nagelaten op die nabetaling de in de
      periode 1 februari 1990 tot 1 december 1991 via het
      uitzendbureau genoten inkomsten in mindering te brengen. Omdat
      appellant naar gedaagdes mening wist dan wel had kunnen weten
      dat hij teveel aan nabetaald salaris had ontvangen, heeft
      gedaagde besloten het teveel betaalde alsnog terug te
      vorderen, waarbij eventuele voor appellant negatieve fiscale
      aspecten voor rekening van gedaagde zouden komen. Aan
      appellant is verzocht een opgave te verstrekken van het door
      het uitzendbureau in bedoelde periode uitbetaalde loon.
    
    
    
      Appellants tegen dit besluit ingediende bezwaarschrift is,
      conform het advies van de Commissie van Bezwaar Dienst
      Buitenlandse Zaken (de Commissie DBZ), bij het bestreden
      besluit ongegrond verklaard. Bij zijn uitspraak van 5 april
      1995 heeft de rechtbank het tegen dat besluit ingestelde
      beroep ongegrond verklaard.
    
    
    
      De Raad staat thans voor de beantwoording van de vraag of de
      rechtbank terecht heeft geoordeeld dat het bestreden besluit
      in rechte stand kon houden. Hij overweegt daartoe het
      volgende.
    
    
    
      Volgens vaste jurisprudentie van de Raad (zie onder meer de
      uitspraak van 25 februari 1988, AW 1986/316-318, TAR 1988, nr.
      96) geldt dat bij een vernietiging van een ontslagbesluit de
      rechtsgevolgen van dat besluit zoveel mogelijk ongedaan moeten
      worden gemaakt, met dien verstande dat de vernietiging niet
      als gevolg behoeft te hebben dat de ambtenaar in een gunstiger
      positie komt te verkeren. Dit houdt in dat in zodanige
      situatie de ambtenaar in beginsel recht heeft op de betaling
      van zijn volle bezoldiging vanaf de ontslagdatum, maar dat
      inkomsten uit arbeid, verworven na het vernietigde ontslag, op
      deze bezoldiging in mindering gebracht mogen worden.
    
    
    
      Appellant ontkent niet dat gedaagde de bevoegdheid tot
      zodanige verrekening in het algemeen toekomt, maar is van
      mening dat - gelet op alle feiten en omstandigheden - in het
      onderhavige geval ten onrechte alsnog van die bevoegdheid
      gebruik is gemaakt. Daartoe is - kort weergegeven - aangevoerd
      dat
      - gedaagde wist dat appellant na zijn ontslag zijn werkzaamheden
      bij SNV heeft voortgezet via het uitzendbureau en
      desalniettemin geen opdracht tot verrekening heeft gegeven;
      - appellant na gedaagdes besluit van 21 november 1991
      inhoudende het alsnog verlenen van de vaste aanstelling
      het toenmalige hoofd van de sectie bestandsbeheer, F.
      Eckhardt, heeft bezocht. Deze heeft appellant meegedeeld dat
      geen verrekening zou plaatsvinden omdat appellant in de
      betreffende periode geen uitkering van het ministerie van
      Binnenlandse Zaken maar inkomsten uit arbeid genoot;
      - na deze informatie van Eckhardt in december 1991 het salaris
      onverkort is nabetaald;
      - appellant, gelet op die informatie en het feit dat gedaagde
      tot maart 1993 heeft gewacht alvorens alsnog te besluiten tot
      verrekening, er op kon en mocht vertrouwen dat gedaagde van
      zijn bevoegdheid tot verrekenen geen gebruik (meer) zou maken.
    
    
    
      Namens gedaagde is desgevraagd uitdrukkelijk verklaard dat het
      zelfstandig verrichten van salarisbetalingen behoorde tot de
      taak van Eckhardt en dat deze blijkens zijn
      functiebeschrijving bevoegd was betalingsopdrachten te
      autoriseren en dat hij bij het opdracht geven tot de
      salarisnabetaling aan appellant meteen had dienen over te gaan
      tot verrekening van de genoten inkomsten uit arbeid. Eckhardt
      heeft dit echter verzuimd 'omdat hij niet wist dat hij dit kon
      en moest doen'. Van de zijde van gedaagde is voorts bevestigd
      dat Eckhardt - gelet op zijn functie en plaats in de
      organisatie -  bevoegd was tot het verrichten van de
      betreffende salarisnabetaling en verrekening daarvan met de
      genoten inkomsten en eveneens bevoegd was daaromtrent de
      nodige informatie aan appellant te verschaffen.
      Gedaagde stelt zich echter op het standpunt dat appellant had
      moeten en kunnen begrijpen dat Eckhardt zich vergiste toen hij
      mededeelde dat in appellants geval geen verrekening behoefde
      plaats te vinden en dat hij elders nadere informatie had
      moeten vragen. Desgevraagd heeft gedaagdes gemachtigde
      verklaard dat terzake geen richtlijnen of afspraken bestonden
      op grond waarvan Eckhardt en/of appellant hadden moeten of
      kunnen weten dat de gegeven informatie niet juist was en dat
      hij nadere informatie elders had moeten vragen.
    
    
    
      Uit het verslag van de hoorzitting op 1 februari 1994 van de
      Commissie DBZ blijkt dat Eckhardt ervan uitging dat slechts
      relevant was of appellant een uitkering van het ministerie van
      Binnenlandse Zaken ontving; inkomsten uit arbeid,
      onverschillig of deze inkomsten afkomstig waren uit arbeid
      voor een particulier bedrijf of bijvoorbeeld voor een ander
      ministerie, kwamen niet voor verrekening in aanmerking. Uit de
      diverse gedingstukken en behandelingen ter zitting blijkt dat
      Eckhardt dit duidelijk en ondubbelzinnig aan appellant heeft
      meegedeeld.
    
    
    
      De Raad is van oordeel dat de even weergegeven feiten en
      omstandigheden van dit geval slechts de conclusie toelaten dat
      vanwege het bevoegd gezag zodanig duidelijke en
      ondubbelzinnige uitlatingen zijn gedaan aan appellant, dat
      daardoor bij hem de in rechte te honoreren verwachting is
      gewekt dat de salarisnabetaling juist was en dat hij er
      redelijkerwijs van uit mocht gaan dat het hem kort na die
      uitlatingen betaalde bedrag later niet zou worden
      teruggevorderd. Gegeven de positie en bevoegdheden van
      meergenoemde Eckhardt en gelet op de stelligheid en de aard
      van diens uitlatingen moet naar 's Raads oordeel gezegd worden
      dat evenbedoeld vertrouwen van appellant op goede gronden
      berustte.
    
    
    
      Het feit dat de terzake bevoegde ambtenaar, Eckhardt, zich
      naar de mening van gedaagde heeft vergist, dient onder de
      weergegeven omstandigheden voor rekening van gedaagde te
      komen. De Raad vraagt zich daarbij overigens af of tot die
      vergissing wellicht heeft bijgedragen de rondzendbrief van de
      Minister van Binnenlandse Zaken van 28 augustus 1963, nr. AB
      63/U 2197, aan de Ministers, betreffende verrekening van na
      een nietig verklaard ontslag verschuldigde bezoldiging met
      door de ontslagen ambtenaar uit arbeid elders verworven
      inkomsten, blijkens welke brief door de Ministerraad (ter
      voorkoming van een inbreuk op het principe van een gelijke
      rechtsbedeling) is besloten dat in voorkomende gevallen
      verrekening achterwege dient te blijven.
    
    
    
      De Raad is, gelet op al het vorenoverwogene, van oordeel dat
      het bestreden besluit wegens strijd met het
      vertrouwensbeginsel en het rechtszekerheidsbeginsel niet in
      stand kan blijven; hij ziet voorts aanleiding gedaagdes
      primaire besluit van 16 maart 1993 waaraan diezelfde gebreken
      kleefden, te vernietigen. De aangevallen uitspraak kan
      mitsdien evenmin in stand blijven.
    
    
    
      De Raad acht op grond van het vorenstaande termen aanwezig om
      toepassing te geven aan artikel 8:75 van de Algemene wet
      bestuursrecht en gedaagde te veroordelen in de proceskosten
      van appellant, in eerste aanleg begroot op f. 1.420,-  en in
      hoger beroep op f. 1.775,- wegens verleende juridische
      bijstand.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het primaire beroep alsnog gegrond;
      Vernietigt gedaagdes besluiten van 26 mei 1994 en 16 maart
      1993;
      Veroordeelt gedaagde in de kosten van het geding in eerste
      aanleg (f. 1.420,-) en in hoger beroep
      (f. 1.775,-) aan de zijde van appellant gevallen, ten bedrage
      van f. 3.195,-, te betalen door de Staat der Nederlanden;
      Bepaalt dat de Staat der Nederlanden het door appellant in
      eerste aanleg en in hoger beroep betaalde griffierecht ad f.
      350,- aan hem vergoedt.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr W. van den Brink als voorzitter en mr
      H.A.A.G. Vermeulen en mr Ch. de Vrey als leden, in
      tegenwoordigheid van P.H. Schippers als griffier en
      uitgesproken in het openbaar op 5 december 1996.
    
    
    
    (get.) W. van den Brink.
    
    
    
      (get.) P.H. Schippers.
      HD
      04.12