ECLI:NL:GHSHE:2021:1523
Gerechtshof SHE — Uitspraak 


GERECHTSHOF ’s-HERTOGENBOSCH
Team Handelsrecht
zaaknummer 200.269.826/01
arrest van 25 mei 2021
in de zaak van
Projectwise B.V.
,
gevestigd te [vestigingsplaats 1] ,
appellante,
hierna aan te duiden als Projectwise,
advocaat: mr. J.A.J. Hooymayers te Breda,
tegen
The College Hotel Exploitatie B.V.
,
gevestigd te [vestigingsplaats 1] ,
geïntimeerde,
hierna aan te duiden als TCHE,
advocaat: mr. N. Bakker te Amsterdam,
op het bij exploot van dagvaarding van 22 november 2019 ingeleide hoger beroep van de vonnissen van 29 mei 2019 en 11 september 2019 (het eindvonnis), door de kantonrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, gewezen tussen Projectwise als gedaagde in conventie/eiseres in reconventie en TCHE als eiseres in conventie/verweerster in reconventie.
1
Het geding in eerste aanleg (zaak-/rolnummer 7593166 CV EXPL 19-1212)
Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar voormeld vonnis.
2
Het geding in hoger beroep
Het verloop van de procedure blijkt uit:
de dagvaarding in hoger beroep
de memorie van grieven met productie 3
de memorie van antwoord
Het hof heeft daarna een datum voor arrest bepaald. Het hof doet recht op bovenvermelde stukken en de stukken van de eerste aanleg.
3
De feiten
In dit hoger beroep gaat het hof uit van de feiten die de kantonrechter heeft vastgesteld in 3.1 van het eindvonnis van 11 september 2019. Voor zover relevant vult het hof de opsomming aan met enkele andere feiten die tussen partijen vaststaan.
3.1.
TCHE exploiteert onder de naam The College Hotel een viersterrenhotel te [plaats] .
3.2.
Projectwise voert onder de naam Hotelsource onder andere schoonmaakactiviteiten uit voor de hotelbranche.
3.3.
Partijen hebben op 17 januari 2017 een zogenoemde Overeenkomst Hoteldiensten gesloten, op grond waarvan Projectwise in opdracht van The College Hotel
schoonmaakwerkzaamheden zou verrichten in The College Hotel, voor de duur van 24
maanden, te weten van 23 januari 2017 tot en met 22 januari 2019. Het betrof de schoonmaak van kamers en openbare ruimten.
3.4.
Op de overeenkomst zijn algemene voorwaarden van Projectwise van toepassing. Deze algemene voorwaarden luiden onder meer:
‘4.	Artikel 4: Verlenging en beëindiging
(…)
4.2.
Partijen zijn niet gerechtigd de overeenkomst gedurende de contractperiode
tussentijds op te zeggen. Indien één der Partijen de overeenkomst tussentijds beëindigd, is
deze Partij jegens de opgezegde Partij gehouden tot een schadevergoeding van 25% van de
resterende contractwaarde.
(…)
4.5.
Ieder der Partijen heeft het recht deze overeenkomst met onmiddellijke ingang en zonder rechterlijke tussenkomst te beëindigen indien de andere Partij ernstig tekortschiet in de nakoming van en niet, na daartoe schriftelijk te zijn aangemaand, zijn verplichtingen binnen dertig dagen na verzending van deze aanmaning alsnog nakomt.
(…)
9.	Artikel 9: Contractnaleving en controle
9.1
Indien gedurende de looptijd van de overeenkomst door de opdrachtgever
geconstateerd wordt, dat de uitvoering van de werkzaamheden in belangrijke mate afwijkt
van het overeengekomen werkprogramma, of indien de opdrachtgever aan de hand van een
tevoren tussen partijen schriftelijk overeengekomen kwaliteitsnormerings- en
-controlesysteem constateert, dat het resultaat van de verrichte werkzaamheden duidelijk
beneden het tevoren afgesproken niveau blijft, zal de opdrachtgever Hotelsource onverwijld schriftelijk in kennis stellen van de door hem geconstateerde afwijking.
9.2.
Bedoelde schriftelijke inkennisstelling bevat tenminste:
1. een nauwkeurige omschrijving van tijdstip, ruimte, aard en ernst van de geconstateerde afwijking;
2. een redelijke termijn waarbinnen Hotelsource de geconstateerde afwijking dient te
herstellen.
9.3
Indien door Hotelsource de geconstateerde afwijking niet binnen de gestelde termijn of
niet op behoorlijke wijze wordt hersteld, staat het de opdrachtgever vrij de gesloten
overeenkomst onmiddellijk en zonder rechterlijke tussenkomst als ontbonden te beschouwen. De opdrachtgever za! Hotelsource hiervan bij aangetekend schrijven in kennis stellen. Van ontbinding van de overeenkomst zal evenwel geen sprake zijn, indien de geconstateerde afwijking de eerste door de opdrachtgever aan Hotelsource gemelde afwijking is binnen een periode van 6 maanden, of indien de geconstateerde afwijking van zo gering belang is, dat bij redelijke afweging van belangen van de opdrachtgever en Hotelsource een zodanige afwijking niet tot ontbinding van de overeenkomst zou mogen leiden.’
3.5.
Bij e-mail van 4 mei 2017 heeft TCHE aan Projectwise onder meer meegedeeld:
‘Helaas hebben gasten gister avond moeten constateren dat niet alle check out kamers
schoongemaakt waren, hierdoor hebben wij wederom zelf twee kamers schoon moeten
maken. Helaas is dit de afgelopen tijd vaker voorgekomen dat niet alle stay over en check out kamers worden schoongemaakt. Hier hebben reeds gesprekken over plaats gevonden met [B [..]] . Hij geeft dit aan te zullen oppakken, helaas is het gister dus weer gebeurt.
Tijdens het bezoek van [S [..]] aan TCH geeft zij duidelijk aan de medewerkers aan dat de gangen gestofzuigd moeten worden en de lampen afgestoft. Vandaag heb ik moeten constateren dat de gangen zijn gestofzuigd maar de lampen en de plinten niet afgestoft zijn. Dit bij [B [..]] en [A [..]] aangegeven en zij zullen het vandaag oppakken. Helaas werkt
het zo dat zij hierdoor andere taken niet zullen oppakken en wij dus geen voortgang maken in het schoonmaken van de hotelkamers.
Zojuist heb ik 3 kamers gecheckt en het geen wat ik aantrof maakt mij niet
vrolijk, zie hieronder (...)
#122
Extreem stoffig, overall
Koffie machine niet schoon
Toilet nat, urine vlekken onder zijde
Spiegels vies
Vloer van Toilet niet schoon (apart toilet van badkamer)
Onder het bed liggen nog resten van druiven en stof
Douchewand ontzettend vies
#112
Wederom extreem stoffig
Items die niet op de kamer horen, boekjes, adaptors.
Boven op de kast oude laundry formulieren
Schilderij heel stoffig
Haren in de badkamer, vloer en toilet
Badkuip nog nat
#202 ( [B [..]] )
Slaapkamer netjes op een paar kleine zaken na: onder het bed heel stoffig en er lag nog geld
Plinten in de douche vies
Haren op de vloer van de douche cabine
Badkamer deuren vies
Ik wil bij jullie beide aangegeven dat ik echt veel meer verwacht van de medewerkers en de kwaliteit waar Hotel Source voor staat. Daarom zou ik graag tempo willen maken met het oppakken van periodieke schoonmaak, een plan maken hoe wij ervoor gaan zorgen dat de kwaliteit van de schoonmaak vele malen beter wordt dan het nu is.’
3.6.
Partijen hebben elkaar op 14 november 2017 gesproken over het uitvoeren van het schoonmaakwerk. Projectwise heeft daarvan bij e-mail van 24 november 2017 een verslag aan TCHE toegezonden.
3.7.
Projectwise heeft eind 2017 een zogenoemd ‘Actieplan The College Hotel 2017’ opgemaakt.
In dit plan is onder meer vermeld:
‘Doelstelling (SMART): Op 8-11 en 5-12 zijn er een aantal zaken besproken welke dienen te worden opgepakt.’
Daaronder zijn verschillende acties beschreven.
3.8.
Bij e-mail van 16 januari 2018 heeft TCHE aan Projectwise foto’s toegezonden, waarop te zien is dat een kamer niet schoon was. TCHE heeft daarbij meegedeeld:
‘Onderwerp: foto s kamer 102
Zie de onderstaande foto’s. Kunnen we morgen in hotel afspreken? Deze fotos zijn gemaakt door de gast. (…) Hoe gaan we dit verder oppakken?’
Projectwise heeft daarop bij e-mail van dezelfde dag geantwoord:
‘Slordig. Bij dergelijke situaties de leidinggevende aub direct informeren zodat er snel gehandeld kan worden. Morgen ben ik in de ochtend op College aanwezig.’
3.9.
Op 24 januari 2018 is een formulier ingevuld met het opschrift ‘Kwartaal Evaluatie Hotelsource’ (hierna: kwartaalrapport). TCHE heeft dit rapport ondertekend.
3.10.
Bij e-mail van 29 januari 2018 heeft TCHE aan Projectwise meegedeeld:
‘Gisteren heeft Hotelsource wederom laten zien dat wij toch beginnen te twijfelen aan de kwaliteit die door jullie geleverd wordt. Ik vind het gewoon heel erg raar, dat de kamers erg slecht schoongemaakt worden tijdens de afwezigheid van [F [..]] en dit voor een  klachtenregen zorgt bij ons aan de receptie. Hierdoor hebben wij veel refunds moeten geven en naar wie kan ik de factuur sturen
Om een klein overzicht te creëren waren dit de problemen van de 36 kamers die gisteren zijn schoongemaakt. WC pot vies, papierhouder vies, wasbak vies, badmat is er helemaal niet, guest amenities die ontbreken, vloer niet stof gezogen, suiker over de tafel, water in de waterkoker koffieapparaat mist een hele watertoevoerbakje, kortom niets was goed. [B [..]] kan wel zeggen dat [N [..]] op de 2e verdieping heeft gewerkt maar ten alle tijden is [B [..]] er voor verantwoordelijk om de gaten van andere te corrigeren en wellicht had hij in dit geval geen zin meer en wilde gelijk naar huis. Ik wil graag tekst en uitleg hoe dit opgelost gaat worden want ik heb geen zin om met vraagtekens te gaan werken met een bedrijf. Wil meer stabiliteit en kwaliteit.
Als het zo door blijft gaan, zullen wij het contract dan wel moeten ontbinden.’
Projectwise heeft daarop bij e-mail van dezelfde dag geantwoord:
‘Ik zal deze week gaan praten met het team. Heb de mail doorgestuurd naar [B [..]] zodat hij kennis kan nemen van de klachten.
Gisteren heeft [B [..]] mij gebeld om aan te geven dat [N [..]] naar huis was gegaan ipv zijn collega's verder te helpen. Het schijnt dat hij slecht luistert vwb de kwaliteitseisen qua schoonmaak van de kamers. Er wordt getwijfeld of [N [..]] wel de juiste persoon is. Nu is dit niet de verklaring voor de slechte prestatie maar wel een aandachtspunt.’
3.11.
Bij e-mail van 22 februari 2018 heeft TCHE aan Projectwise onder meer meegedeeld:
‘Graag zou ik je op de hoogte willen stellen over de schoonmaak van de kamers die tegen vallen. Dit hebben wij meerdere keren gesproken en al met al zie ik nog steeds geen vooruitgang in de manier hoe de kamers schoongemaakt worden.
De kamers zijn echt stoffig, ik heb het dan over een laagje stof wat al dagen niet afgenomen is
Waterkokers vol met water
WC pot die met een baddoek wordt schoongemaakt, dit wordt door de gasten gebruikt om mee af te drogen wat totaal onacceptabel is.
De gangen die niet gestofzuigd worden, in eerste instantie hadden wij dacht ik afgesproken dat wij het trappenhuis en de liften in eigenrekening zouden gaan doen, zodat jullie iets meer de aandacht aan de gangen kunnen schenken alleen jammer genoeg zie ik dit totaal niet gebeuren.
Deuren waar je teveel vettige vingerplekken hebt. Ik begrijp dat jullie om productie draaien, maar mijn kwaliteit van mijn kamers gaan zwaar achteruit. Dagelijks moet ik de gasten tegemoet komen met refunds alleen op den duur zal dit uiteraard ophouden.
Amenities niet goed bijgevuld
Kamerstandaarden worden niet nageleefd
Medewerkers die slecht te bereiken zijn voornamelijk [A [..] 2]
geeft zelf aan dat zij geen goede spullen hebben om het af te stoffen, dit is jullie verantwoordelijkheid.
Ik geef jullie 1 week de tijd om dit op te pakken en als de bovenstaande punten niet
opgepakt worden volgt er een officiële 2e waarschuwing.’
3.12.
Bij e-mail van 7 maart 2018 heeft TCHE aan Projectwise onder meer meegedeeld:
‘Vandaag heb ik 11 kamers gecontroleerd en ik schaam mij echt diep hoe de kamers schoon gemaakt worden. Tijdens ons gesprek van gisteren heb ik aangegeven dat het echt niet goed gaat en dat er echt actie moet komen vanuit Hotelsource. Jij gaf aan dat jij hier wat mee gaat doen, alleen ik wil concrete acties zien en graag met spoed.
Ik heb de kamers gecontroleerd en de voorkomende punten zijn: kalk aanslag, stof op kasten/schilderijen/noodplan, schilderijen die scheef hangen, de standards worden niet nageleefd, douchedeuren die nog vies, TD punten die niet doorgegeven worden noem maar op.
Ik wil graag met spoed concrete stappen vanuit Hotelsource zien, want dit kost mij dagelijks geld en tijd.’
3.13.
Bij e-mail van 21 maart 2018 heeft Projectwise aan TCHE bericht over een ‘Plan van Aanpak’ en punten die daarnaast ter sprake zijn gekomen. Deze punten betreffen onder meer ‘communicatie’ en ‘kwaliteit’.
3.14.
Bij e-mail van 6 april 2018 heeft TCHE aan Projectwise meegedeeld:
’Afgelopen tijd ben ik weer begonnen met het controleren van de kamers en de kamers zijn weer ondermate. Vandaag is er een kamer doorgegeven die niet eens is schoongemaakt, terwijl wij gasten hierin checken. Kunnen de controles beter gedaan worden want ik schaam mij diep als wij hiervoor gasten inchecken. Daarnaast was eergisteren kamer 217 heel de dag op met een deurstopper. Waarom gaan wij zo om met de kamers.
Ik wil graag tekst en uitleg hoe dit opgepakt gaat worden, want ik vind dit totaaal niet kunnen.’
Projectwise heeft bij e-mail van dezelfde dag geantwoord:
‘Geen excuses voor punten die je aangeeft.
Even met [A [..] 3] overlegd.
[A [..] 3] gaat de komende dagen met iedereen praten, want dit kan inderdaad niet.
Personeel die niet gaat verbeteren gaan wij overplaatsten naar andere locaties.
Ik ben er zelf woensdag ochtend en zal met [A [..] 3] ook een en de andere oppakken.’
3.15.
Op 11 april 2018 is een kwartaalrapport opgemaakt en ondertekend. In dit rapport is bij ‘opmerkingen’ en ‘aandachtspunten’ onder meer ‘vooral stof’ vermeld.
3.16.
Bij e-mail van 22 juni 2018 heeft TCHE aan Projectwise meegedeeld:
‘Graag zou ik tekst en uitleg willen van de twee kamers die overgeslagen zijn vandaag terwijl alles op schoon is gezet. De kamers zijn door onze medewerkers schoongemaakt. Ik merk toch de laatste tijd dat [A [..]] er niet is dat het slordig gaat en dit zullen wij niet langer zo volhouden.’
Projectwise heeft bij e-mail van dezelfde dag geantwoord:
[N [..] 2] heeft mij het volgende laten weten.
Een kamer was inderdaad niet gedaan en aangekruist door [K [..]] . Volgende week dinsdag zit ik met hem en zal dit voorgeval met hem bespreken. Ook met [N [..] 2] natuurlijk.
Tweede kamer was volgens [N [..] 2] DND.
Nogmaals vervelend dat dit is gebeurd.’
3.17.
Bij e-mail van 26 juni 2018 heeft TCHE aan Projectwise meegedeeld:
‘Na de zoveelste mail wil ik nogmaals mijn ongenoegen uiten over de schoonmaak van de kamers.
Afgelopen donderdag konden we onze gasten pas om 19.00uur inchecken omdat de kamer door jullie werd overgeslagen. [A [..] 3] die overgeplaatst wordt naar een ander hotel terwijl het hier niet eens super gaat. Voor de komende tijd wil ik [A [..] 3] gewoon hier houden en kan je [N [..] 3] naar een ander hotel plaatsen, omdat [N [..] 3] minder goed haar werk verricht.
Daarnaast zou ik graag willen weten of jullie door willen gaan, want als ik naar de kwaliteit van jullie werk kijk, is het echt totaal niet goed. Dit zorgt voor ontevreden gasten en slechte reviews.
Als het zo doorblijft gaan kunnen we echt stoppen.’
3.18.
Op 5 juli 2018 is een kwartaalrapport opgemaakt en ondertekend.
3.19.
Bij e-mail van 16 juli 2018 heeft TCHE aan Projectwise meegedeeld:
‘Afgelopen tijd "laatste 2weken" is het mij erg opgevallen, dat jullie totaal geen aandacht geven aan mijn hotel + jullie eigen personeel. Dit merk ik door het ongemotiveerde personeel wat hier rondloopt en ingeroosterd word. Medewerkers die niet komen opdagen en noem maar op. Soms mag ik van geluk spreken als ik 2 man heb boven. Ik kan best begrijpen, dat jullie het moeilijk hebben met het vinden van personeel, alleen dit is niet mijn probleem. Al die tijd heb ik het weten op te lossen, door dingen zelf te gaan doen met behulp van [F [..]] of van het schoonmaakbedrijf hier bij ons in het restaurant.
Voor vandaag is het echt de druppel. Het is inmiddels 10uur geworden en ik zie geen 1 Hotelsource medewerker! Ik ben zelf nu met [F [..]] de kamers aan het schoonmaken en in de loop van de dag komt het bedrijf van het restaurant bijspringen. Dit doen wij om de teleurstelling bij onze gasten te voorkomen, want voor 15uur moet alles af zijn.
Zoals je weet kunnen wij niet altijd zo door blijven gaan, dus vanaf morgen zal ik via dat andere schoonmaakbedrijf standaard 2 mensen boven kamers laten schoonmaken, om de kwaliteit te kunnen waarborgen, die wij aan onze gasten ook echt willen geven.
Om terug te komen naar onze afspraken over het beter schoonmaken van de kamers, zie ik niets terug.
De kamers zijn erg stoffig. Dit is geen stof van 1 dagen, maar van dagen ervoor
Totaal geen aandacht aan de gangen
Vetvlekken aan deuren
Er zijn zoveel punten om op te noemen....
Ik hoop dat jullie je een beetje kunnen realiseren, wat voor druk jullie op mij zetten, terwijl het juist de bedoeling is dat jullie werk uit onze handen moeten nemen.’
3.20.
Bij e-mail van 17 juli 2018 (13:21 uur) heeft TCHE aan Projectwise meegedeeld:
‘Daarnaast zou ik nog graag willen toevoegen, dat de eerste medewerker vandaag om 10.15 kwam. Godzijdank was dat ander bedrijf erg flexibel dat zij mensen hebben geregeld. Dus voor de komende dagen, zal dat andere bedrijf ook mensen inzetten, zodat de gasten deze ongeregeldheden niet zullen merken.’
Bij e-mail van dezelfde dag (16.54 uur) heeft Projectwise aan TCHE onder meer meegedeeld:
‘Gisteren was ik inderdaad gebeld door [G [..]] omdat onze medewerkers niet op tijd waren. Uiteraard begrijp ik dat dit geen prijsje verdient en dat het hotel op tijd de kamers klaar moet hebben. Excuses voor het ongemak die jullie op zulke momenten ervaren.
Nu de vakantieperiode in de volle gang is, is het niet altijd mogelijk dat er 3 of meer medewerkers aanwezig zijn. Wekelijks bekijken wij onze planning voor de komende dagen om de roosters zo goed mogelijk te plannen.
Onze intentie is om kwalitatief zo goed mogelijk werk af te leveren, dat dit niet zo wordt ervaren is zeer spijtig. Wat betreft stof, zijn er inderdaad zaken die meespelen en hier hulp vanuit het hotel al geruime tijd wenselijk is. Fijn, dat wij dat kunnen bespreken.’
Bij e-mail van dezelfde dag (17:00 uur) heeft TCHE aan Projectwise onder meer meegedeeld:
‘Bedankt voor jouw antwoord. Misschien zie ik het over het hoofd, maar in jouw mail zie ik geen oplossing voor de problemen die wij ervaren.
Sterker nog, ik lees eigenlijk dat jij bevestigt dat er niet meer werknemers komen en dat wij het dus dan maar zelf moeten oplossen.’
Bij e-mail van dezelfde dag (20:32 uur) heeft Projectwise aan TCHE meegedeeld:
‘Wij hechten veel waarde aan een goede relatie met onze klanten. [M[..] S[..]] en ik zullen aanstaande donderdag om 10.30 langskomen.
Hopelijk treffen wij elkaar dan en kunnen wij de gang van zaken gezamenlijk bespreken en onze visie over de mistanden en de planning voor de komende periode in the College aan u bekend maken.’
3.21.
Bij e-mail van 30 juli 2018 heeft Projectwise aan TCHE meegedeeld:
‘Zojuist ook je voicemail ingesproken om de ontstane situatie in jullie, ‘The College Hotel’ te bespreken. Wat mij als eerste bevreemd, is dat ik zonder in kennis te zijn gesteld moet vernemen van mijn regiomanager dat jullie een tweede schoonmaakorganisatie in de hand hebben genomen om in gezamenlijkheid jullie hotelkamers te onderhouden. Echter heb ik nu uit de overeenkomst opgemaakt dat dit niet mogelijk blijkt.
Wij hebben het exclusiviteitsrecht op het schoonhouden van de hotelkamers. De overige ruimten zijn niet exclusief en door jullie vrij invulbaar. Nu zouden wij contractueel gezien zelfs alle kamers aan jullie kunnen doorbelasten. Dat zal met jullie voorkeur hebben, dus beter om een afspraak te plannen en te bespreken op strategisch niveau wat jullie plan is naar de toekomst Wij hebben een overeenkomst tot in januari 2019 dus er zijn wat mij betreft een aantal opties:
Naleving overeenkomst en Hotelsource behoud het alleenrecht op het schoonmaakonderhoud van de hotelkamers. Andere partij voorziet eventueel in de overige ruimten.
Corendon komt met Hotelsource een afkoopsom overeen en de samenwerking eindigt zo veel eerder.
Jullie worden klant bij Hotelpeople ipv Hotelsource die alleen maar medewerkers detacheren.’
3.22.
Op zaterdag 5 augustus 2018 was er een gedeelte van de dag geen medewerker van
Projectwise bij in het hotel aanwezig. Op zondag 6 augustus 2018 was er de gehele
dag geen medewerker van Projectwise in het hotel.
3.23.
Bij e-mail van 6 augustus 2018 heeft TCHE aan Projectwise meegedeeld:
‘Heb net geprobeerd jou telefonisch te bereiken maar niet gelukt.
Het is namelijk zo dat er sinds 3 dagen niemand van Hotelsource komt opdagen??
Waardoor wij noodgedwongen op andere alternatieven op uitgaan wat mij onduidelijk is waarom?! Want dit is uiteraard onacceptabel!
Graag meer info over deze situatie.’
Bij e-mail van dezelfde dag heeft Projectwise geantwoord:
‘Heel vervelend zeg. Ik begreep vanmiddag dat onze medewerker afgelopen weekend met een schouderblessure naar huis is gegaan en vandaag een vervanger heeft gewerkt.’
Bij e-mail van 7 augustus 2018 heeft TCHE daarop als volgt gereageerd:
‘Het is inderdaad vervelend maar wat gaan we hieraan doen? Want vandaag is weer niemand komen opdagen.
We moeten dringend een afspraak maken.
Graag info’
3.24.
Op 9 augustus 2018 hebben partijen met elkaar gesproken.
3.25.
Bij brief van 13 augustus 2018 heeft TCHE aan Projectwise onder meer meegedeeld:
‘Vanaf het begin van de looptijd van de Overeenkomst is de kwaliteit van de door Hotelsource verleende diensten niet naar behoren geweest. Hotelsource is hier meerdere keren zowel schriftelijk als telefonisch op gewezen. Helaas zonder succes. De gebreken zijn niet hersteld; de werkzaamheden worden niet volgens het werkprogramma uitgevoerd.
Bovendien zijn er al direct facturatieproblemen geconstateerd en gemeld.
Naast deze gebreken, wordt er vanaf medio juli 2018 te weinig personeel door Hotelsource geleverd, waardoor de kwaliteit nog verder is gedaald. Dit terwijl het leveren van schoonmaakdiensten de essentie van de Overeenkomst is. Vanaf 4 augustus 2018 komt er op sommige dagen niemand meer om de diensten uit te voeren, zonder dat wij vooraf in kennis worden gesteld. Voor een bedrijf als The College Hotel heeft deze tekortkoming dermate grote gevolgen, dat zij genoodzaakt is de Overeenkomst met onmiddellijke ingang te beëindigen. The College Hotel beschouwt het niet naar behoren uitvoeren van de diensten en het sinds 4 augustus 2018 niet uitvoeren van de diensten als een ernstig gebrek.
Na persoonlijk overleg tussen The College Hotel en Hotelsource op 9 augustus 2018 heeft Hotelsource The College Hotel al in het gelijk gesteld en haar excuses aangeboden voor de gebreken. Bovendien heeft zij te kennen gegeven al rekening te houden met een mogelijke ontbinding vanuit The College Hotel.
Middels deze brief willen wij u dan ook officieel in kennis stellen dat wij genoodzaakt zijn de Overeenkomst en alle bijbehorende bijlagen met onmiddellijke ingang, te weten 13 augustus 2018, te beëindigen.’
3.26.
Projectwise heeft bij factuur van 31 augustus 2018 aan TCHE € 21.890,64 (inclusief
btw) in rekening gebracht, waaronder een ‘Beëindigingsvergoeding conform schrijven
15 augustus’ van € 17.427,91 exclusief btw.
3.27.
Bij brief van 1 oktober 2018 heeft TCHE aan Projectwise onder meer meegedeeld dat zij geen beëindigingsvergoeding behoeft te betalen en niet zal overgaan tot betaling van de onder 3.19 genoemde factuur. TCHE heeft desondanks het bedrag van de factuur aan Projectwise overgemaakt.
4
De procedure in eerste aanleg
4.1.
In de onderhavige procedure vordert TCHE:
I. Projectwise B.V. te veroordelen om binnen twee dagen na betekening van het in deze te wijzen vonnis aan The College Hotel Exploitatie B.V. te betalen een bedrag ad € 20.087,77, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 2 januari 2019, althans vanaf de datum van dagvaarding, tot aan de dag der algehele voldoening, alsmede te vermeerderen met de buitengerechtelijke incassokosten ad € 975,88, te vermeerderen met de wettelijke rente over de buitengerechtelijke kosten vanaf de dag der dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening.
II. Projectwise B.V. te veroordelen in de kosten van deze procedure, waaronder in de nakosten ten bedrag van € 157,00 zonder betekening en, in geval van betekening, te vermeerderen met € 89,00, indien en voor zover Projectwise B.V. niet binnen de wettelijk vereiste termijn van twee dagen, althans binnen een door de rechtbank, kamer voor kantonzaken, redelijk geachte termijn na betekening aan de inhoud van het ten deze te wijzen vonnis is voldaan, alsmede te vermeerderen- bij niet voldoening aan dit vonnis - met de wettelijke rente vanaf de veertiende dag na betekening van het vonnis tot aan de dag der algehele voldoening.
4.2.
Projectwise heeft in reconventie gevorderd:
voor recht te verklaren dat gedaagde gehouden is aan eiseres de door eiseres geleden schade als gevolg van de niet-gerechtvaardigde ontbinding te vergoeden;
gedaagde te veroordelen tot betaling aan eiseres van het bedrag van € 82.841,22, althans een bedrag van € 61.753,45, vermeerderd met de wettelijke handelsrente, althans de wettelijke rente, te rekenen vanaf 6 december 2018, althans vanaf de dag der dagvaarding, tot aan de dag der algehele voldoening, tevens te vermeerderen met de buitengerechtelijke incassokosten ten bedrage van € 1.611,44;
gedaagde te veroordelen tot voldoening van de proceskosten, de nakosten daaronder begrepen.
4.3.
Partijen hebben gemotiveerd verweer gevoerd tegen elkaars vorderingen. De stellingen en verweren van partijen komen hierna aan de orde, voor zover in hoger beroep van belang.
4.4.
Bij tussenvonnis van 29 mei 2019 heeft de rechtbank een mondelinge behandeling bepaald.
4.5.
In het eindvonnis heeft de kantonrechter in conventie de vorderingen van TCHE toegewezen en in reconventie de vorderingen van Projectwise afgewezen.
5
De beoordeling in hoger beroep
5.1.
Projectwise heeft in hoger beroep zes grieven aangevoerd. Zij heeft geconcludeerd tot het vernietigen van het eindvonnis van 11 september 2019 en tot het alsnog afwijzen van de vorderingen van TCHE en het alsnog toewijzen van haar vorderingen, in die zin dat TCHE alsnog wordt veroordeeld tot het betalen van € 68.447,40, met de wettelijke (handels)rente en buitengerechtelijke incassokosten.
Omvang van het hoger beroep
5.2.
Bij memorie van grieven heeft Projectwise alleen grieven gericht tegen het eindvonnis en alleen van dit vonnis vernietiging gevorderd, zodat het hof ervan uitgaat dat Projectwise het hoger beroep heeft beperkt tot dit vonnis.
5.3.
Het hof constateert dat het niet tot de bevoegdheid van de kantonrechter behoorde om kennis te nemen van de vorderingen van Projectwise, gelet op het beloop van de vorderingen en het feit dat in deze procedure geen sprake is van zogenoemde aardvorderingen, als bedoeld in art. 93, aanhef en onder c en d, Rv. Voor de bevoegdheid van het hof om in hoger beroep te oordelen, maakt dit geen verschil.
Kern van het geschil
5.4.
TCHE stelt dat het schoonmaakwerk door Projectwise onder de maat was en dat zij om die reden de overeenkomst heeft ontbonden. Zij vordert de beëindigingsvergoeding terug die Projectwise haar in rekening heeft gebracht en die zij stelt per abuis te hebben betaald. Projectwise verlangt daartegenover dat TCHE haar de schade vergoedt, die zij stelt te hebben geleden doordat TCHE de overeenkomst heeft ontbonden, hoewel TCHE daartoe volgens Projectwise niet bevoegd was.
5.5.
De kantonrechter heeft geoordeeld dat de beëindigingsvergoeding onverschuldigd is betaald. Zij heeft in dat verband onder meer overwogen:
‘Partijen zijn het er thans (primair) over eens dat The College Hotel geen beëindigingsvergoeding in de zin van artikel 4.2 van de algemene voorwaarden verschuldigd is aan Projectwise, aangezien partijen beiden (primair) van mening zijn dat de brief van 13 augustus 2018 een (al dan niet gerechtvaardigde) buitengerechtelijke ontbinding door The College Hotel in de zin van artikel 9 van de algemene voorwaarden betreft.’
5.6.
Met betrekking tot de vorderingen van Projectwise heeft de kantonrechter onder meer overwogen dat voldoende is gebleken dat het resultaat van de verrichte werkzaamheden duidelijk beneden het tevoren afgesproken niveau blijft. De kwartaalrapporten kunnen daaraan niet afdoen. Bovendien staat vast dat er ten minste op anderhalve dag in het geheel niet is schoongemaakt. Volgens de kantonrechter is sprake van een tekortkoming in de zin van art. 9 van de algemene voorwaarden en is Projectwise conform de eisen van dat artikel in gebreke gesteld, gelet op de e-mailcorrespondentie. Bovendien kon de tekortkoming niet op een volgende dag worden hersteld, wanneer hotelkamers niet werden schoongemaakt.
Ook de andere argumenten die Projectwise naar voren heeft gebracht voor haar betoog dat TCHE de overeenkomst niet mocht ontbinden, heeft de kantonrechter verworpen.
5.7.
In hoger beroep staat niet ter discussie dat TCHE de overeenkomst niet tussentijds heeft beëindigd in de zin van art. 4.2 van algemene voorwaarden en dat TCHE dus niet de beëindigingsvergoeding aan Projectwise was verschuldigd, die Projectwise bij factuur van 31 augustus 2018 aan TCHE in rekening heeft gebracht.
Tekortkoming en ontbinding
5.8.
Met de grieven 2, 3 en 4 betoogt Projectwise dat zij niet is tekortgeschoten in het nakomen van haar verplichtingen uit de overeenkomst en dat TCHE de overeenkomst niet mocht ontbinden. Zij wijst er verder op dat er volgens art. 4.5 van haar algemene voorwaarden sprake moet zijn van een ernstig tekortschieten. Het hof bespreekt deze grieven gezamenlijk.
5.9.
Het hof stelt voorop dat TCHE van Projectwise redelijkerwijs mocht verwachten dat de hotelkamers niet over het algemeen, maar elke dag naar behoren werden schoongemaakt. Naar algemeen bekend is, is hygiëne immers een belangrijk punt voor de hotelgasten en daarmee ook voor TCHE. Het is ook een punt dat een vast onderdeel is in reviews over het hotel. Dat TCHE geen genoegen hoeft te nemen met schoonmaakwerk dat over het algemeen naar behoren is, maar af en toe niet, volgt ook wel uit art. 9 van de algemene voorwaarden. Volgens dat artikel is, kort gezegd, het niet naar behoren uitvoeren van het schoonmaakwerk nog wel te vergeven, als het eenmalig is binnen een periode van zes maanden, maar dus niet als het met enige regelmaat voorkomt. Daarbij komt dat wat geldt voor een hotel in het algemeen, zeker opgaat voor een hotel dat zich presenteert als viersterrenhotel. Projectwise wist dat TCHE een dergelijk hotel exploiteerde en het mocht van haar worden verlangd dat zij bij het uitvoeren van het schoonmaakwerk en bij klachten liet blijken daarmee rekening te houden.
5.10.
TCHE heeft tijdens de duur van de overeenkomst in verschillende e-mails aan Projectwise meegedeeld dat het schoonmaakwerk niet naar behoren werd uitgevoerd.
Het hof verwijst naar de e-mails van TCHE van 4 mei 2017, 16 januari 2018, 29 januari 2018, 22 februari 2018, 7 maart 2018, 6 april 2018, 22 juni 2018, 26 juni 2018, 16 juli 2018, 17 juli 2018 en 6 augustus 2018. In die e-mails heeft TCHE steeds concreet vermeld wat volgens haar niet in orde was. Uit niets blijkt dat Projectwise in die tijd de kritiek van TCHE inhoudelijk heeft tegengesproken. Projectwise heeft ook niet aangevoerd dat zij dit heeft gedaan. Integendeel, Projectwise heeft tweemaal een plan van aanpak opgesteld.
Zij heeft niet weersproken dat zij de klachten van TCHE daarvoor de reden waren. Bovendien spreekt Projectwise in haar e-mails van 16 januari 2018, 29 januari 2018, 6 april 2018, 22 juni 2018 en 17 juli 2018 zelf van ‘Geen excuses (…) dit kan inderdaad niet’, ‘inderdaad niet gedaan (…) vervelend dat dit is gebeurd’, ‘Slordig’, ‘slechte prestatie’, ‘Wat betreft stof, zijn er inderdaad zaken die meespelen’ en van ‘misstanden’. Het staat verder evenmin ter discussie dat in juli en augustus 2018 op dagen of delen van dagen geen schoonmaak is verricht.
5.11.
In deze procedure, ook in hoger beroep, heeft Projectwise evenmin concreet tegengesproken wat TCHE tijdens de duur van de overeenkomst aan kritiekpunten naar voren heeft gebracht. Projectwise volstaat met een algemene ontkenning. Het hof acht deze algemene ontkenning een onvoldoende tegenspraak van de concrete kritiekpunten. Het hof gaat daarom ervan uit dat de kritiek die TCHE in haar e-mails naar voren heeft gebracht, op zichzelf terecht is geweest.
5.12.
In het licht hiervan is de waarde van de kwartaalrapporten waarnaar Projectwise verwijst, beperkt. Wat in de kwartaalrapporten is vermeld, kan er immers niet aan afdoen dat het meermalen is voorgekomen dat het schoonmaakwerk gebrekkig was, zoals in de e-mails van TCHE is beschreven. Het gaat er ook niet om hoe het werk van Projectwise in zijn algemeenheid werd gewaardeerd. TCHE mocht verwachten dat het werk elke dag naar behoren was, zoals hiervoor is overwogen. Daarbij komt dat de laatste kwartaalrapportage dateert van 5 juli 2018, terwijl zich kort nadien een escalatie van de klachten heeft afgetekend en dat die escalatie uiteindelijk heeft geresulteerd in de beslissing van TCHE om de overeenkomst te ontbinden. Het hof behoeft daarom niet te bespreken op basis waarvan de kwartaalrapporten zijn opgemaakt en welke betekenis partijen destijds aan de rapporten toekenden.
5.13.
Naar het oordeel van het hof heeft TCHE met haar e-mails Projectwise ervan in kennis gesteld dat de uitvoering van de werkzaamheden in belangrijke mate afweek van het overeengekomen werkprogramma, althans dat het resultaat van de verrichte werkzaamheden duidelijk beneden het tevoren afgesproken niveau bleef, zoals bedoeld in art. 9.1 van de algemene voorwaarden. Uit de e-mails was voor Projectwise voldoende kenbaar wat de afwijkingen waren. Projectwise heeft na ontvangst van de e-mails kennelijk ook niet om opheldering gevraagd.
5.14.
Art. 9.3 gaf TCHE de bevoegdheid om de overeenkomst onmiddellijk en zonder rechterlijke tussenkomst als ontbonden te beschouwen, indien de afwijking niet binnen de gestelde termijn of niet op behoorlijke wijze werden hersteld. Deze bevoegdheid bestond volgens de bepaling niet, indien de afwijking de eerste afwijking was die binnen een tijdvak van zes maanden aan Projectwise was gemeld of indien, kort gezegd, de ernst van de afwijking bij een redelijke afweging van de wederzijdse belangen geen ontbinding rechtvaardigde.
5.15.
Het hof stelt vast dat art. 9.3 een eigen maatstaf kent voor het ontbinden van de overeenkomst. In art. 9.3 is niet bepaald dat de afwijking een ernstige tekortkoming moet betreffen, zoals bedoeld in art. 4.5. Projectwise heeft niet toegelicht op grond waarvan TCHE redelijkerwijs heeft moeten begrijpen dat desondanks ook bij de maatstaf van art. 9.3 het bepaalde in art. 4.5 van toepassing is. Maar ook als art. 4.5 wel van toepassing is, en er sprake moet zijn van afwijkingen die een ernstige tekortkoming inhouden, is het hof van oordeel dat de afwijkingen die TCHE in haar e-mails heeft beschreven, een ernstige tekortkoming opleveren. De afwijkingen raken de essentie van het schoonmaakwerk, omdat kamers immers bij herhaling niet goed of in het geheel niet zijn schoongemaakt, terwijl aan het einde van de overeenkomst de schoonmakers zelfs niet kwamen opdagen. De afwijkingen waren kennelijk zo evident, dat dit regelmatig leidde tot klachten van gasten, zoals Projectwise niet heeft weersproken.
5.16.
Over het feit dat in augustus 2018 de schoonmakers niet kwamen opdagen, heeft Projectwise gesteld dat TCHE minder behoefte had aan haar personeel, omdat TCHE een ander bedrijf voor schoonmaakwerk had ingeschakeld. Dit argument gaat niet op. Het moest Projectwise uit de e-mails van TCHE van 16 en 17 juli 2018 duidelijk zijn dat TCHE een ander bedrijf inschakelde, omdat er geen of onvoldoende schoonmakers van Projectwise aanwezig waren. Projectwise heeft geen feiten of omstandigheden naar voren gebracht die het oordeel rechtvaardigen dat zij daarna redelijkerwijs erop mocht vertrouwen dat zij geen of minder schoonmakers aan TCHE ter beschikking behoefde te stellen. De reactie van Projectwise van 17 juli 2018 duidt daar ook niet op. In dit licht hiervan zijn de mededelingen die Projectwise vervolgens in haar e-mail van 30 juli 2018 aan TCHE heeft gedaan, zonder nadere toelichting die ontbreekt, niet het resultaat van een adequate reflectie op het eigen falen te noemen.
5.17.
Projectwise stelt verder dat zij niet in verzuim is geraakt, omdat zij niet ‘op de conform de wet en de Algemene Voorwaarden vereiste wijze (artikel 9) schriftelijk in gebreke is gesteld, zulks met een in acht te nemen redelijke termijn’. Projectwise voegt daaraan toe dat zij gelet op het gesprek op 9 augustus 2018 en het feit dat TCHE zonder overleg een ander schoonmaakbedrijf had ingeschakeld, in elk geval nog een termijn voor herstel had moeten krijgen.
5.18.
Partijen hebben in art. 9 van de algemene voorwaarden een regeling getroffen voor afwijkingen, herstel en ontbinding. Deze regeling vereist geen verzuim. Wel is in de regeling de eis opgenomen dat Projectwise een redelijke termijn moet krijgen waarbinnen zij de geconstateerde afwijking moet herstellen (art. 9.2). TCHE heeft feitelijk steeds, nadat zij Projectwise in kennis had gesteld van geconstateerde afwijkingen, Projectwise de gelegenheid voor herstel geboden. TCHE heeft immers steeds gevraagd om maatregelen te nemen die dergelijke afwijkingen in de toekomst moesten voorkomen en Projectwise de tijd gegeven om maatregelen door te voeren. De aard van het werk en de gebreken brengen ook mee dat het er niet om gaat dat Projectwise niet of niet naar behoren uitgevoerd schoonmaakwerk alsnog moest uitvoeren en daarvoor een termijn moest krijgen. Van TCHE kon immers redelijkerwijs niet worden verwacht de kamers vrij te houden totdat Projectwise alsnog het werk naar behoren had uitgevoerd. Gelet op de duur van de periode waarin TCHE met regelmaat afwijkingen onder de aandacht van Projectwise heeft gebracht, kan niet worden gezegd dat TCHE Projectwise geen redelijke termijn voor herstel heeft gegeven. Onder deze omstandigheden heeft TCHE voldaan aan de eis om bij het in kennis stellen van Projectwise van geconstateerde afwijkingen aan Projectwise een redelijke termijn te geven voor herstel. Projectwise heeft ook geen goede reden gegeven waarom zij van TCHE  mocht verlangen dat zij nog een termijn voor herstel zou krijgen, nadat haar schoonmakers in augustus 2018 niet bij TCHE waren verschenen. Het enkele feit dat er op 9 augustus 2018 overleg tussen partijen is geweest, brengt dit niet mee. Feiten of omstandigheden die tot het oordeel leiden dat Projectwise aan dat overleg het vertrouwen op een nieuwe termijn mocht ontlenen, heeft Projectwise niet aangedragen. Het inschakelen van een ander schoonmaakbedrijf, is veroorzaakt doordat Projectwise het overeengekomen werk niet uitvoerde. Daargelaten dat Projectwise daarvan al in juli 2018 op de hoogte was gebracht, valt niet in te zien dat Projectwise hieraan enige aanspraak kan ontlenen.
5.19.
Uit het feit dat het bleef voorkomen dat het schoonmaakwerk niet of niet naar behoren werd uitgevoerd, moet worden opgemaakt dat Projectwise de afwijkingen niet op behoorlijke wijze heeft hersteld. Het stond TCHE daarom op grond van art. 9.3 in beginsel vrij de overeenkomst te ontbinden.
5.20.
Deze vrijheid had TCHE niet, indien het ging om een eerste melding van een geconstateerde afwijking binnen zes maanden of ontbinding niet was gerechtvaardigd.
Van ontbinding na een eerste melding binnen zes maanden was geen sprake. Het hof verwijst naar de vele e-mails die binnen een periode van zes maanden aan de ontbinding op 13 augustus 2018 zijn voorafgegaan.
5.21.
Verder geldt dat, anders dan Projectwise bepleit, de geconstateerde afwijkingen door hun ernst en herhaling niet zijn te beschouwen als van zo gering belang, dat ontbinding bij een redelijke afweging van de wederzijdse belangen van partijen niet gerechtvaardigd is.
Van gering belang is geen sprake. Het hof verwijst naar hetgeen hiervoor in 5.15 is overwogen. TCHE is, ondanks haar grote belang bij het schoonmaken van de kamers, gedurende een langere periode geconfronteerd met niet of niet naar behoren uitgevoerd schoonmaakwerk en alle problemen van dien, terwijl Projectwise er al die tijd niet in is geslaagd haar dienstverlening structureel te verbeteren. Integendeel, uiteindelijk verscheen er op dagen of dagdelen helemaal geen schoonmaker van Projectwise in het hotel.
TCHE heeft haar belang ook voldoende onder de aandacht van Projectwise gebracht.
Zij heeft Projectwise meegedeeld tot welke problemen het tekortschieten leidde en al bij e-mail van 29 januari 2018 na herhaalde klachten gewaarschuwd voor ontbinding van de overeenkomst. In haar e-mail van 22 juni 2018 heeft TCHE meegedeeld dat zij het niet langer zo zou volhouden. In de e-mail van 26 juni 2018 heeft TCHE meegedeeld dat als het zo blijft doorgaan, we echt kunnen stoppen. Projectwise was dus voldoende gewaarschuwd dat een ontbinding ophanden was, als de uitvoering van het schoonmaakwerk niet structureel zou verbeteren. In aanmerking genomen dat desondanks niet bleek van structurele verbetering, maar zelfs schoonmakers niet meer kwamen opdagen, kan ook een afweging van wederzijdse belangen niet in het voordeel van Projectwise uitvallen.
5.22.
De conclusie is dat TCHE met recht en reden op 13 augustus 2018 de overeenkomst heeft ontbonden. De grieven 2, 3 en 4 treffen geen doel.
Geen schadevergoeding
5.23.
Aan grief 5 ligt de stelling van Projectwise ten grondslag dat TCHE de overeenkomst heeft ontbonden zonder dat zij daartoe het recht had, en dat Projectwise om die reden aanspraak heeft op schadevergoeding. Het hof heeft deze stelling hiervoor al verworpen, zodat ook deze grief in zoverre vergeefs is voorgesteld. De grief treft evenmin doel, voor zover die de proceskostenveroordeling in eerste aanleg betreft. De kantonrechter heeft Projectwise immers terecht in het ongelijk gesteld en om die reden in de proceskosten veroordeeld.
Geen verrekening
5.24.
Grief 6 kan evenmin slagen. Voor het verrekenen van de vordering van TCHE tot terugbetaling van de betaalde beëindigingsvergoeding, met rente en kosten, met een vordering van Projectwise tot schadevergoeding is geen grond, omdat de vordering van Projectwise niet is komen vast te staan.
Slot
5.25.
Grief 1 heeft geen zelfstandige betekenis.
5.26.
Hetgeen partijen verder nog hebben aangevoerd, behoeft het hof niet te bespreken. Ook het bewijsaanbod van de vennootschap passeert het hof. Er zijn immers geen feiten of omstandigheden naar voren gebracht of te bewijzen aangeboden, die tot een andere beslissing kunnen leiden.
5.27.
De grieven leiden niet tot het vernietigen van het bestreden eindvonnis. De grieven falen. Het hof zal het eindvonnis daarom bekrachtigen. Projectwise moet dus aan TCHE de beëindigingsvergoeding terugbetalen, met rente en kosten, en Projectwise heeft geen recht op de schadevergoeding die zij van TCHE heeft gevorderd.
Proceskosten
5.28.
De proceskosten van het hoger beroep komen ten laste van Projectwise, omdat zij in het ongelijk is gesteld. Het hof stelt de proceskosten tot heden aan de zijde van TCHE als volgt vast:
- griffierecht		€ 2.020,00
- salaris advocaat
€ 2.031,00
(tarief IV, 1 punt)
totaal			€ 4.051,00
5.29.
De nakosten stelt het hof vast, zoals hierna in de uitspraak wordt vermeld.
6
De uitspraak
Het hof:
6.1.
bekrachtigt het bestreden eindvonnis;
6.2.
veroordeelt Projectwise in de proceskosten van het hoger beroep, aan de zijde van TCHE vastgesteld op:
- € 4.051,00 tot heden,
- €    163,00 aan nasalaris advocaat [NAAM]€ 248,00 vermeerderd met de explootkosten bij betekening van dit arrest, indien niet binnen veertien dagen na de datum van dit arrest is voldaan aan de bij dit arrest uitgesproken veroordelingen en betekening van dit arrest heeft plaatsgevonden;
alle bedragen te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW vanaf veertien dagen na de dag van deze uitspraak tot de dag van betaling;
6.3.
verklaart dit arrest zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad.
Dit arrest is gewezen door mrs. W.J.J. Los, L.S. Frakes en T.J. Dorhout Mees en is in het openbaar uitgesproken door de rolraadsheer op 25 mei 2021.
griffier					rolraadsheer