ECLI:NL:GHARL:2021:6274
Gerechtshof ARL — Uitspraak 


Afdeling strafrecht
Parketnummer:	21-004379-20
Uitspraak d.d.:	18 juni 2021
TEGENSPRAAK
Tussenarrest
van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Zwolle
gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Overijssel van 6 november 2020 met parketnummer 08-952945-18 in de strafzaak tegen
[verdachte]
,
geboren te [geboorteplaats] (Joegoslavië) op [geboortedag] 1988,
wonende [woonplaats]
thans verblijvende in [detentie] .
Het hoger beroep
De verdachte heeft tegen het hiervoor genoemde vonnis hoger beroep ingesteld.
Onderzoek van de zaak
Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de regiezitting van het hof van 4 juni 2021.
Het hof heeft kennisgenomen van de schriftelijke onderzoekswensen van de verdediging en de (nadere) onderbouwing zoals deze door mr. [NAAM]. Nijboer naar voren is gebracht tijdens de terechtzitting. Het hof heeft voorts kennisgenomen van het standpunt van de advocaat-generaal.
Onderzoekswensen
De verdediging heeft zich allereerst op het standpunt gesteld dat zij niet voldoende  tijd en faciliteiten heeft gehad om zich op de regiezitting voor te bereiden, waardoor zij op het moment van de behandeling slechts in staat is om voorlopige onderzoekswensen te formuleren. De raadslieden hebben gepersisteerd bij het verzoek om na de zomer dit jaar een nader regiemoment te bepalen. Desgevraagd hebben de raadslieden ingestemd met het voorstel om – indien mogelijk – op nadere verzoeken middels een voorzittersbeslissing (waarbij overleg plaatsvindt met de gehele zittingscombinatie) te beslissen.
1
Het horen van getuigen
a. [medeverdachte 1]
b. [medeverdachte 2]
Onderbouwing 1. a. en b.
Vader ( [medeverdachte 1] ) heeft aangegeven in hoger beroep een verklaring af te zullen leggen en broer ( [medeverdachte 2] ) heeft ter zitting aangegeven dat hij bereid is om als getuige gehoord te worden in de zaken van de medeverdachten. Verdachte is door  zijn vader en broer gezien op 13 november 2018, zij kunnen dus verklaren wat hij die dag heeft gedaan en waar hij is geweest. De verdediging wenst de getuigen te bevragen over het bloed van het slachtoffer [slachtoffer] dat in de bij de familie in gebruik zijnde Volkswagen Golf is aangetroffen.
c. [getuige]
Getuige [getuige] is de eerste persoon geweest die de plaats delict betrad nadat de schietpartij had plaatsgevonden. De verdediging wil van de getuige vernemen of hij bij de plaats delict -niet alleen binnen maar eventueel ook buiten- iemand heeft gezien en zo ja, of hij van deze persoon of personen een beschrijving kan geven
d. [verbalisant 1]
e. [verbalisant 2]
f. [verbalisant 3]
Onderbouwing 1. d., e. en  f.
De verdediging wenst deze verbalisanten te horen over – kort gezegd – de (omstandigheden) rondom het aantreffen van de voedingskabel met daarop een DNA-mengprofiel, althans verzoekt om de drie verbalisanten afzonderlijk een proces-verbaal op te laten maken waarin de nog op te geven vragen van de verdediging worden beantwoord.
2
Het horen van deskundigen
a. Boztas
b. Van Zandwijk
Onderbouwing 2. a. en b.
De verdediging wenst de deskundigen te horen met betrekking tot de vraag in hoeverre de resultaten van het door de politie verrichte onderzoek naar de stappentellers betrouwbare resultaten opleveren en of dat ook geldt voor het antwoord op  de vraag wanneer de telefoons voor het laatst hebben bewogen.
3.
Aanvullend DNA-onderzoek van het DNA-mengprofiel dat is aangetroffen op de kabel SIN AAKQ0872NL#1
De verdediging wenst dat er aanvullend DNA-onderzoek wordt gedaan naar de mogelijke bijdragen aan het mengprofiel van [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] , teneinde inzichtelijk te laten worden in hoeverre de likelihood ratio’s voor hun donorschap aan het mengprofiel overeenkomen of verschillen in vergelijking tot de resultaten van het onderzoek van 3 april 2019 waarin alleen het DNA-profiel van verdachte is betrokken.
4
Schotrestenonderzoek Nike Petje
Het petje is wel bemonsterd op schotresten, maar hier is geen onderzoek naar gedaan. Met het oog op de volledigheid van het onderzoek is het noodzakelijk dat dit alsnog onderzocht wordt, immers droegen de bestuurder en bijrijder van de Golf beiden een petje.
Naar aanleiding van een door de advocaat-generaal ter terechtzitting gedane mededeling dat hiernaar destijds geen onderzoek is gedaan omdat werd geoordeeld dat dit vanwege tijdsverloop  geen zin meer zou hebben, verzoekt de verdediging om een aanvullend proces-verbaal te doen opmaken, waaruit blijkt waarom het materiaal niet is ingezonden ten behoeve van een  schotrestenonderzoek.
5
Kennisneming audiovisueel materiaal
a. Bodycambeelden
Deze beelden hebben een nog maagdelijke plaats delict geregistreerd, op het moment dat nog nauwelijks hulpdiensten aanwezig waren en er als gevolg daarvan ongetwijfeld voorwerpen verplaatst zijn, schoensporen zijn gezet etc. De verdediging wenst verstrekking van de beelden.
b. AVR’s verhoren [verdachte]
De verdediging wil nagaan of de schriftelijke uitwerking recht doet aan dat wat tijdens de verhoren door verdachte gezegd is. Verder wil de verdediging zelf een indruk krijgen van het verloop van de verhoren, de wijze van bejegening en vraagstelling en de wijze waarop verdachte zich tijdens de verhoren, verbaal en non-verbaal heeft uitgedrukt.
6
Volledigheid dossier
a. Beelden panoramascan KLPD
Op pagina 5179 e.v. van het dossier staat opgenomen dat er een DVD met visuele opnamen van de plaats delict in het dossier zou moeten zitten. De verdediging heeft deze DVD echter niet in het dossier aangetroffen en wenst hierover alsnog te beschikken.
b. Onderzoek aanwezigheid Superfinn degreaser
Op pagina 5046 staat vermeld dat er onderzoek gedaan is naar de aanwezigheid van resten van een schoonmaakmiddel op de automat aan de bestuurderszijde van de Golf. Voor de beantwoording van de vraag of er is schoongemaakt is van belang of  het schoonmaakmiddel is aangetroffen. Daarnaast is de vraag of het middel schadelijk is voor DNA. De resultaten van dit onderzoek heeft de verdediging niet in het dossier aangetroffen. Zij wenst deze alsnog te verkrijgen.
c. Proces-verbaal uitkijken beelden Lipperkerkstraat
Dit proces-verbaal is kennelijk niet volledig opgenomen in het eindproces-verbaal. De resterende pagina’s dienen aan het dossier te worden toegevoegd.
Standpunt advocaat-generaal
De advocaat-generaal heeft zich niet verzet tegen toewijzing van  de verzoeken zoals gedaan onder
1. a. en b.
Zij heeft zich ten aanzien van medeverdachte [medeverdachte 1] wel op het standpunt gesteld dat deze eerst als verdachte bij de politie gehoord dient te worden, alvorens hij in de onderhavige zaak als getuige gehoord wordt bij de raadsheer-commissaris.
De advocaat-generaal heeft zich verzet tegen het verzoek zoals gedaan onder
1. c.
Zij heeft zich op het standpunt gesteld dat de verklaring van deze getuige geen belastende strekking heeft ten opzichte van verdachte . De verklaring is door de rechtbank slechts gebruikt voor het vaststellen van de tijdlijn. Het noodzaakcriterium is van toepassing. Het horen van de getuige is niet noodzakelijk. Ook een verdedigingsbelang is niet aanwezig.
Ten aanzien van het horen van de verbalisanten (
verzoeken 1. d, e en f
.) heeft de advocaat-generaal zich primair op het standpunt gesteld dat deze verzoeken afgewezen dienen te worden. Als je kijkt naar de foto’s en de situatie is het een volstrekt logische gevolgtrekking dat de kabel met het DNA bij de beveiligingscamera hoort en dat de kabel door verdachte is losgetrokken. Subsidiair heeft zij zich op het standpunt gesteld dat de vragen van de verdediging beantwoord kunnen worden in een door de betreffende verbalisanten op te maken aanvullend proces-verbaal.
De advocaat-generaal heeft zich niet verzet tegen het deskundigenonderzoek naar de betrouwbaarheid van de stappentellers (
verzoeken 2. a. en b.
).
Voor wat betreft het verzoek tot het verrichten van nader DNA-onderzoek (
verzoek 3
) heeft de advocaat-generaal zich op het standpunt gesteld dat dit toegewezen kan worden. Het NFI zegt dat andere hypotheses kunnen leiden tot een andere bewijskracht.
De advocaat-generaal heeft zich verzet tegen het schotrestenonderzoek (
verzoek 4
) nu dit niet noodzakelijk is. Het petje is pas twee weken na het incident aangetroffen. Voor schotrestenonderzoek is van belang dat dit zo snel mogelijk na een schietincident gebeurt.
Ten aanzien van het verzoek tot de verstrekking van de beelden van de bodycam (
verzoek 5. a.
) heeft de advocaat-generaal zich verzet , maar zij heeft er geen bezwaar tegen  dat de raadslieden de beelden op het politiebureau bekijken. Ditzelfde geldt voor de audiovisuele verhoren, ook ten aanzien van dit verzoek (
verzoek 5. b.
) verzet zij zich tegen verstrekking daarvan maar niet tegen het bekijken van die verhoren op het politiebureau. Zij heeft in dit verband nog opgemerkt dat zij de noodzaak ervan niet echt ziet nu verdachte zelf kan zeggen wat er dan niet zou kloppen.
De advocaat-generaal heeft zich verzet tegen het verstrekken van de beelden van de panoramascan (
verzoek 6. a.
).
Ten aanzien van het verzoek tot het verstrekken van de rapportage betreffende het onderzoek naar het schoonmaakmiddel (
verzoek 6. b.
) heeft de advocaat-generaal aangegeven dat zij beschikt over een rapportage van 9 april 2020 waaruit blijkt dat er schoonmaakmiddel is aangetroffen in de automat en dat het waarschijnlijker is dat dit Superfinn betreft dan dat het een ander schoonmaakmiddel is. Naar de mogelijkheid dat   dit middel DNA afbreekt,is geen onderzoek gedaan, maar in het dossier op pagina 5046 is wel een kort antwoord gegeven op deze vraag. Er is geen noodzaak voor het uitvoeren van nader onderzoek en de advocaat-generaal heeft zich hiertegen verzet.
Voor wat betreft het ontbreken van een deel van het proces-verbaal (
verzoek 6. c.
) heeft de advocaat-generaal aangegeven dat zij dit niet heeft kunnen controleren, maar dat het dossier in dit opzicht compleet gemaakt moet worden. Het verzoek dient toegewezen te worden.
De advocaat-generaal heeft opgemerkt dat zij het niet geboden acht om reeds nu een tweede regiezitting te bepalen. Als naar aanleiding van de beslissingen van  het hof en de eventuele resultaten van nader onderzoek mocht blijken  dat er meer onderzoekswensen zijn, kan dit altijd nog beslist worden.
Oordeel hof
Naar het oordeel van het hof zijn  in de onderhavige zaak - gelet op de aard van de zaak en de verdenking, de bijzondere ernst van de zaak, de complexiteit en in eerste aanleg opgelegde straf - redenen om de verdediging ruimhartig tegemoet te komen in haar onderzoekswensen, opdat zij op zo volledig mogelijke wijze in de gelegenheid wordt gesteld om haar verdediging te kunnen voeren. Dit betekent dat het hof – los van de vraag welk toetsingscriterium van toepassing is – met name  in het licht van dit uitgangspunt  de verzoeken zal beoordelen.
1
Het horen van getuigen
a. [medeverdachte 1]
b. [medeverdachte 2]
[medeverdachte 1] (medeverdachte en tevens de vader van verdachte) heeft via zijn advocaat [NAAM]om in hoger beroep een verklaring af te leggen.
Hij is tevens bereid om in de zaken van de medeverdachten als getuige gehoord te worden.
[medeverdachte 2] (medeverdachte en tevens de broer van verdachte) heeft ter zitting desgevraagd aangegeven dat hij bereid is om als getuige in de zaak van de medeverdachten gehoord te worden.
Het hof wijst de verzoeken toe, met dien verstande dat eerst medeverdachte [medeverdachte 1] bij de politie als verdachte gehoord zal worden, alvorens hij en [medeverdachte 2] als getuigen bij de raadsheer-commissaris worden gehoord.
Het hof bepaalt in dit kader dat de verhoren – derhalve ook het verhoor van [medeverdachte 1] als verdachte in zijn eigen zaak – in het procesdossier van alle zaken gevoegd zullen worden.
c. [getuige]
De verklaring van deze getuige is in eerste aanleg voor het bewijs gebezigd. Het hof acht het van belang dat deze getuige door de verdediging nader bevraagd kan worden en wijst het verzoek toe.
d. [verbalisant 1]
e. [verbalisant 2]
f. [verbalisant 3]
Het hof acht het van belang – gelet op de door de verdediging gegeven onderbouwing – om door de verbalisanten een aanvullend proces-verbaal te doen opmaken waarin een antwoord wordt gegeven op de door de verdediging in de appelschriftuur opgenomen vragen. Het hof wijst het verzoek derhalve toe. Het hof bepaalt dat de verbalisanten ieder afzonderlijk een proces-verbaal dienen op te maken. .
Het hof bepaalt voorts dat aan de verbalisanten de vraag dient te worden gesteld of de stukken kabel waarover de raadslieden spreken, nog beschikbaar zijn voor onderzoek.
Zo ja, dan bepaalt het hof ambtshalve dat een deskundige van het NFI (afdeling KIV) benoemd wordt om te onderzoeken hoe de kabel kapot is gegaan en of de kabel die op de grond is aangetroffen en het aangetroffen uiteinde van de kabel in  de Sharp-televisie oorspronkelijk een geheel hebben gevormd.
2
Het horen van deskundigen
a. Boztas
b. Van Zandwijk
Het hof acht nader onderzoek noodzakelijk en wijst de verzoeken toe.
3.
Aanvullend DNA-onderzoek van het DNA-mengprofiel dat is aangetroffen op de kabel SIN AAKQ0872NL#1
Het hof wijst het verzoek toe en bepaalt dat de verdediging de nieuwe hypothese(s) zo spoedig mogelijk dient aan te leveren bij de raadsheer-commissaris.
4
Schotrestenonderzoek Nike Petje
Het hof bepaalt dat  een aanvullend proces-verbaal opgesteld dient te worden waaruit blijkt wanneer het petje in beslag is genomen en wat de redenen zijn geweest dat er uiteindelijk geen schotrestenonderzoek heeft plaatsgevonden. Ook dient de vraag beantwoord te worden of het petje nog beschikbaar is voor onderzoek.
Indien uit dit aanvullend proces-verbaal blijkt dat het Nike-petje nog beschikbaar is, dan bepaalt het hof dat het verzoek tot het doen verrichten van een schotrestenonderzoek wordt toegewezen. Er dient in dat geval  een deskundige van het NFI benoemd te worden en opdracht te worden gegeven om het petje te onderzoeken op de aanwezigheid van schotresten/kruitsporen en aan te geven welke conclusies daaraan eventueel kunnen worden verbonden
5
Kennisneming audiovisueel materiaal
a. Bodycambeelden
Bij het beslissen op dit verzoek dient een belangenafweging te worden gemaakt. Gelet op het expliciete karakter en de inhoud van de beelden en de persoonlijke belangen van de nabestaanden afgezet tegen de belangen van de verdediging om de beelden verstrekt te krijgen, is het hof van oordeel dat het primaire verzoek tot verstrekking van de beelden dient te worden afgewezen.
Het hof wijst het subsidiaire verzoek – inhoudende het kennisnemen van de beelden op het politiebureau – toe. De raadslieden kunnen hiertoe contact opnemen met de advocaat-generaal.
b. AVR’s verhoren [verdachte]
Het hof wijst het verzoek toe en bepaalt dat de advocaat-generaal er zorg voor dient te dragen dat aan de raadslieden een kopie van de AVR-verhoren op een gegevensdrager wordt verstrekt.
6
Volledigheid dossier
a. Beelden panoramascan KLPD
Uit het dossier blijkt dat de beelden op een DVD zouden staan en dat deze DVD zich in het dossier zou moeten bevinden. Noch de verdediging, noch het hof beschikt echter over deze beelden. Omdat  de beelden gemaakt zijn door de politie, geeft het hof aan de advocaat-generaal de opdracht om de beelden te verstrekken aan het hof en de verdediging.
b. Onderzoek aanwezigheid Superfinn degreaser
Aan de verdediging wordt een afschrift verstrekt van het NFI rapport betreffende het onderzoek naar de aanwezigheid van Superfinn degreaser. Deze rapportage maakt namelijk reeds deel uit van het dossier.
Het hof bepaalt voorts ambtshalve dat er een deskundige van het NFI benoemd dient te worden ter beantwoording van de vraag wat de gevolgen van het gebruik van Superfinn zijn voor de eventuele  afbraak of aantasting van bloed(sporen) en DNA.
c. Proces-verbaal uitkijken beelden Lipperkerkstraat
Het hof constateert dat het proces-verbaal op pagina 937 e.v. van het dossier niet compleet is en geeft aan de advocaat-generaal de opdracht om er zorg voor te dragen dat dit alsnog gecompleteerd wordt.
Het in de zaak van medeverdachte [medeverdachte 1] gedane verzoek
Het hof acht nader onderzoek naar het DNA-mengprofiel (AAKT4899NL#01) dat is aangetroffen in de  Volkswagen Golf noodzakelijk en zal het verzoek toewijzen. Het hof verwijst hierbij naar pagina 5986 van het procesdossier waarin het NFI reeds heeft aangegeven op welke wijze het aanvullende DNA-onderzoek vorm zou moeten krijgen.
Het in de zaak van medeverdachte [medeverdachte 2] gedane verzoek
- Het hof bepaalt ambtshalve dat er ook in de zaak van verdachte een aanvullend DNA-onderzoek verricht zal worden naar het op de huls (
AAME9537NL)
aangetroffen DNA-mengprofiel. Het hof wijst het verzoek toe en bepaalt dat de verdediging zo spoedig mogelijk nieuwe hypotheses dient aan te leveren bij de raadsheer-commissaris.
BESLISSING
Het hof:
Heropent
het onderzoek.
Wijst toe
de door de verdediging gedane verzoeken zoals hiervoor omschreven en met inachtneming van de door het hof daarbij gestelde voorwaarden.
Stelt de stukken in handen van de raadsheer-commissaris
, belast met de behandeling van strafzaken in dit hof teneinde (nadat [medeverdachte 1] door de politie als verdachte in zijn strafzaak is gehoord en het daarvan opgemaakte proces-verbaal aan de verdediging van alle verdachten is verstrekt) als getuigen te horen:
[medeverdachte 1] , geboren op [geboortedag] 1961 te [geboorteplaats] (Joegoslavië), thans verblijvende te [detentie] ;
[medeverdachte 2] , geboren op [geboortedag] 1986 te [geboorteplaats] (Joegoslavië), thans verblijvende te  [detentie] ;
[getuige] , geboren op [geboortedag] 1989 te [geboorteplaats] (Vietnam), adres onbekend.
Stelt de stukken voorts in handen van de raadsheer-commissaris
, belast met de behandeling van strafzaken in dit hof teneinde als deskundigen (bij het NFI) te benoemen:
Abdul Boztas (deskundige Digitale Technologie) en Jan Peter van Zandwijk (forensisch wetenschapper);
Een KIV deskundige ter zake beantwoording van de vragen van het hof over de kabels;
Een DNA-deskundige ter zake het verrichten van aanvullend onderzoek naar het DNA-mengprofiel dat is aangetroffen op de kabel;
Een schotrestendeskundige ter zake het verrichten van onderzoek aan het Nike-petje;
Een deskundige ter zake de beantwoording van de vragen omtrent het schoonmaakmiddel Superfinn degreaser;
Een DNA-deskundige ter zake het verrichten van aanvullend onderzoek naar het DNA-mengprofiel (AAKT4899NL#01)  dat is aangetroffen in de Volkswagen Golf;
Een DNA-deskundige ter zake het verrichten van aanvullend onderzoek naar het DNA-mengprofiel
(AAME9537NL)
dat is aangetroffen op de huls.
Stelt de stukken in handen van de advocaat-generaal
teneinde:
ervoor zorg te dragen dat [medeverdachte 1] zo spoedig mogelijk als verdachte bij de politie wordt gehoord;
opdracht te geven aan verbalisanten [verbalisant 1] , [verbalisant 2] en [verbalisant 3] om ieder afzonderlijk  een aanvullend proces-verbaal op te maken waarin de door de verdediging geformuleerde vragen en de vraag van het hof beantwoord worden;
opdracht te geven aan de politie om een aanvullend proces-verbaal op te maken waarin de vragen met betrekking tot het schotrestenonderzoek van het Nike-petje worden beantwoord;
ervoor zorg te dragen dat de raadslieden de mogelijkheid krijgen om de bodycambeelden op het politiebureau te bekijken;
aan de raadslieden een gegevensdrager te verstrekken met daarop alle audiovisuele opnamen van de verhoren van verdachte;
aan de raadslieden en het hof een gegevensdrager te verstrekken met daarop de beelden van de panoramascan van de KLPD;
zorg te dragen voor het completeren van het proces-verbaal uitkijken beelden Lipperkerkstraat (p. 937 e.v.)
Het hof wijst af het anders of meer verzochte.
Om de klemmende redenen dat het zittingsrooster van het hof een eerdere behandeling van de zaak niet toelaat en de onderzoekshandelingen naar verwachting niet binnen een maand zullen zijn voltooid, zal het onderzoek langer dan een maand, maar niet langer dan drie maanden worden geschorst.
Bepaalt dat het onderzoek zal worden hervat tegen een nog nader te bepalen terechtzitting.
Beveelt de oproeping van de verdachte tegen het nog nader te bepalen tijdstip, met tijdige kennisgeving daarvan aan de raadslieden van verdachte en aan de benadeelde partijen.
Aldus gewezen door
mr. B.J.J. Melssen, voorzitter,
mr. A.J. Smit en mr. H. Heins, raadsheren,
in tegenwoordigheid van mr. S.H. Diepeveen, griffier,
en op 18 juni 2021 ter openbare terechtzitting uitgesproken.
Proces-verbaal van het in dezelfde zaak voorgevallene ter openbare terechtzitting van het gerechtshof van 18 juni 2021.
Tegenwoordig:
mr. A.J. Smit, voorzitter,
mr. R. Zwarts, advocaat-generaal,
mr. I.W. Levelt-Iseger, griffier.
De voorzitter doet de zaak uitroepen.
De verdachte is niet in de zaal van de terechtzitting aanwezig.
De voorzitter spreekt het arrest uit.
Waarvan is opgemaakt dit proces-verbaal, dat door de voorzitter en de griffier is vastgesteld en ondertekend.