ECLI:NL:RBNNE:2020:4300
Rechtbank NNE — Uitspraak 


RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Afdeling Privaatrecht
Locatie Leeuwarden
zaak-/rekestnummer: C/17/171283 / FA RK 20-147
beschikking van de enkelvoudige kamer d.d. 18 november 2020
inzake
[naam] ,
wonende te [woonplaats 1] ,
hierna ook te noemen de vrouw,
advocaat [NAAM]. R. Tamourt, kantoorhoudende te Burgum,
tegen
[naam]
,
zonder bekende woon en/of verblijfsplaats binnen en buiten Nederland,
hierna ook te noemen de man,
niet in rechte verschenen.
De rechtbank merkt als belanghebbenden aan:
1
[naam] ,
wonende te [woonplaats 1]
hierna ook te noemen [partner van moeder]
2
de minderjarige [naam] ,
wonende te [woonplaats 1] ,
hierna ook te noemen [minderjarige] ,
vertegenwoordigd door mr. A.J. de Boer, advocaat [NAAM],
in haar hoedanigheid van bijzondere curator.
1
Procesverloop
1.1.
Bij verzoekschrift, ontvangen op 6 februari 2020, heeft de vrouw de rechtbank verzocht om -zakelijk weergegeven-:
I.	op grond van artikel 1:212 Burgerlijk Wetboek (BW) een bijzondere curator voor [minderjarige] te benoemen;
II.	gegrond te verklaren de ontkenning van het door het huwelijk ontstane vaderschap van [naam] , als vader van de minderjarige [naam] , geboren op [geboortedag] 2019 te [geboorteplaats] , gemeente [X] , uit [de vrouw] , geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats] te [land] .
1.2.
Bij beschikking van 26 februari 2020 is mr. A.J. de Boer, advocaat [NAAM], door de rechtbank benoemd tot bijzondere curator over [minderjarige] .
1.3.
De bijzondere curator heeft bij brief, ontvangen op 12 oktober 2020, de rechtbank geadviseerd en namens [minderjarige] - zakelijk weergegeven - verzocht om:
A.	het door de vrouw gedane verzoek toe te wijzen;
en in het geval dat verzoek van de vrouw wordt toegewezen:
B.	het vaderschap van [partner van moeder] ten aanzien van [minderjarige] gerechtelijk vast te stellen;
en in het geval het verzoek onder B. wordt toegewezen:
C.	de namenreeks van [minderjarige] te wijzigen, zodat zij voortaan zal heten [minderjarige] [naam partner van moeder] .
1.4.
Bij verzoekschrift, ontvangen op 27 oktober 2020, heeft de vrouw haar verzoekschrift aangevuld met de verzoeken zoals die door de bijzondere curator onder B. en C. zijn gedaan.
1.5.
Ter zitting van 29 oktober 2020 is de zaak behandeld. Verschenen zijn:
- de vrouw, bijgestaan door haar advocaat;
- [partner van moeder] ;
- de bijzondere curator.
1.6.
Ter zitting is ten behoeve van de vrouw en [partner van moeder] gebruik gemaakt van de diensten van de heer [naam] , tolk in de taal Tigrinya .
1.7.
De man is, ondanks daartoe behoorlijk opgeroepen, niet ter zitting verschenen.
1.8.
De rechtbank heeft kennisgenomen van:
- een brief met aanvullende bijlagen van de vrouw, ontvangen op 19 februari 2020;
- de kennisgeving van inschrijving met daarbij de echtscheidingsbeschikking van 29 januari 2020, die namens de vrouw ter zitting is overgelegd.
2
Vaststaande feiten
2.1.
De vrouw en de man zijn met elkaar gehuwd op 23 januari 2010 in [plaats]
(Eritrea) voor de Christelijke Orthodoxe kerk, [plaats] . Tijdens het huwelijk is
geboren de minderjarige [minderjarige] , op [geboortedag] 2019, te [geboorteplaats] in de gemeente
[X] .
2.2.
Het huwelijk van partijen is op 19 mei 2020 ontbonden door inschrijving van de echtscheidingsbeschikking van deze rechtbank van 29 januari 2020 in de registers van de burgerlijke stand. [minderjarige] woont bij de vrouw.
2.3.
De vrouw, [minderjarige] en [partner van moeder] beschikken over een verblijfsvergunning.
2.4.
In de uittreksels uit het systeem ingevolge de Wet basisregistratie personen (hierna: Brp) betreffende de vrouw en [minderjarige] is onder het kopje 'nationaliteit' opgenomen: Eritrese.
2.5.
Van de man zijn geen gegevens gevonden in de Brp.
3
De verzoeken en de beoordeling daarvan
3.1.
De vrouw heeft de rechtbank, na aanvulling van haar verzoekschrift, verzocht om:
- gegrond te verklaren de ontkenning van het door het huwelijk ontstane vaderschap van de man over [minderjarige] ;
- het vaderschap van [partner van moeder] ten aanzien van [minderjarige] gerechtelijk vast te stellen;
- de namenreeks van [minderjarige] te wijzigen in [minderjarige] [naam partner van moeder] .
3.2.
De bijzondere curator heeft geadviseerd het verzoek van de vrouw tot gegrondverklaring van de ontkenning van het vaderschap toe te wijzen en heeft zelfstandig verzocht om gerechtelijke vaststelling van het vaderschap van [partner van moeder] en de wijziging van de namenreeks.
3.3.
De man is niet in rechte verschenen en heeft geen verweer gevoerd tegen de verzoeken.
3.4.
[partner van moeder] heeft ingestemd met het verzoek tot gerechtelijke vaststelling van zijn
vaderschap over [minderjarige] en de wijziging van de namenreeks.
Ontkenning vaderschap
Rechtsmacht en toepasselijk recht
3.5.
Nu de vrouw en [minderjarige] de gewone verblijfplaats in Nederland hebben, komt op grond van artikel 3 sub a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) de Nederlandse rechter rechtsmacht toe om te oordelen over het verzoek.
3.6.
Op grond van artikel 10:93 in samenhang met artikel 10:92 BW wordt de vraag of, en onder welke voorwaarden, het vaderschap van een man kan worden ontkend, bepaald door het recht van de staat van de gemeenschappelijke nationaliteit van de vader en de moeder ten tijde van de geboorte van het kind, of, indien dit ontbreekt, door het recht van de staat van hun gemeenschappelijke gewone verblijfplaats ten tijde van de geboorte van het kind, of, indien ook dit ontbreekt, door het recht van de staat van de gewone verblijfplaats van het kind.
3.7.
Uit de Brp blijkt dat de vrouw en [minderjarige] de Eritrese nationaliteit hebben. De vrouw stelt dat de nationaliteit van de man haar niet bekend is. De rechtbank kan de nationaliteit van de man ook niet vaststellen maar zij acht het, gelet op de overgelegde stukken, aannemelijk dat de man de Eritrese nationaliteit heeft. Indien er vanuit wordt gegaan dat de man ook de Eritrese nationaliteit heeft, zou in beginsel het Eritrese recht moeten worden toegepast op dit verzoek, zijnde het recht van de gemeenschappelijke nationaliteit van de man en de vrouw. De rechtbank is echter uit de overgelegde stukken gebleken dat de vrouw een verblijfsvergunning asiel heeft voor bepaalde tijd. Dan geldt het bepaalde in artikel 10:17 BW.
3.8.
Ingevolge artikel 10:17 BW wordt de persoonlijke staat van een vreemdeling aan wie een verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 28 of artikel 33 van de vreemdelingenwet is verleend, beheerst door het recht van zijn woonplaats, of, indien hij geen woonplaats heeft, door het recht van zijn verblijfplaats.
3.9.
Naar het oordeel van de rechtbank valt de nationaliteit als aanknopingsfactor in artikel 10:92 BW onder de 'persoonlijke staat' als bedoeld in artikel 10:17 BW. Het voorgaande heeft tot gevolg dat de rechtbank bij de bepaling van het toepasselijk recht ingevolge artikel 10:92 BW aanknoopt bij het recht van de woonplaats van de vrouw (in Nederland) ten tijde van de geboorte van [minderjarige] in plaats van het recht van de nationaliteit van de vrouw.
3.10.
Gelet op het voorgaande kan voor de toepassing van artikel 10:92 BW niet uitgegaan worden van de gemeenschappelijke nationaliteit van de vrouw en de man. Daarnaast is niet gebleken dat de man en de vrouw hun gewone verblijfplaats in dezelfde staat hebben, nu de verblijfplaats van de man onbekend is. Gelet hierop wordt de vraag of [minderjarige] door geboorte in familierechtelijke betrekking is komen te staan tot de man, bepaald door Nederlands recht op grond van de gewone verblijfplaats van [minderjarige] (Nederland) ten tijde van haar geboorte.
Ontvankelijkheid
3.11.
Op grond van artikel 1:200, vijfde lid, BW moet het verzoek tot gegrondverklaring van de ontkenning door de moeder bij de rechtbank zijn ingediend binnen een jaar na de geboorte van het kind. Nu de [minderjarige] op [geboortedag] 2019 is geboren en het verzoek van de vrouw op [datum] is ingediend, is aan deze voorwaarde voldaan en is de moeder ontvankelijk in haar verzoek.
Inhoudelijke beoordeling
3.12.
De rechtbank is uit de stukken gebleken dat de man ten tijde van de geboorte van [minderjarige] gehuwd was met de vrouw en daarom op dit moment op grond van artikel 1:199 onder a BW als juridisch vader dient te worden aangemerkt.
3.13.
De vrouw heeft ter onderbouwing van haar verzoek tot gegrondverklaring van de ontkenning van het vaderschap van de man het volgende gesteld. De vrouw is in Eritrea met de man gehuwd. De man is kort na hun huwelijk in 2010 vanuit Eritrea naar Israël gevlucht. Sindsdien heeft zij de man niet meer gezien. De vrouw is zonder haar man in 2015 naar Nederland gereisd. De vrouw heeft geprobeerd de man in het kader van gezinshereniging naar Nederland te laten komen, maar deze procedure is niet doorgezet omdat de man dat volgens de vrouw niet wilde. Aanvankelijk hadden de man en de vrouw nog telefonisch contact met elkaar, maar sinds 2018 is het contact verbroken. De vrouw weet niet waar de man woont of verblijft. De moeder heeft eind 2017 [partner van moeder] leren kennen en hij is volgens de vrouw de biologische vader van [minderjarige] .
3.14.
De bijzondere curator is het eens met het verzoek van de vrouw en kan zich er in vinden dat de ontkenning plaats vindt zonder dat er eerst een DNA-onderzoek heeft plaatsgevonden.
3.15.
De rechtbank overweegt als volgt. De vrouw heeft onweersproken gesteld dat zij in 2015 zonder haar man naar Nederland is gereisd en dat de man nooit naar Nederland is gereisd of in Nederland heeft gewoond. De rechtbank acht het ook aannemelijk dat de man nooit in Nederland woonachtig is geweest omdat hij niet voorkomt in de Brp. Gelet op het voorgaande acht de rechtbank het daarom ook niet waarschijnlijk dat de man de verwekker is van [minderjarige] . De rechtbank is ook niet gebleken van andere feiten die het mogelijk maken dat de man toch de biologische vader van [minderjarige] is en evenmin is gebleken dat de man toestemming heeft gegeven met een daad die de verwekking van [minderjarige] tot gevolg kan hebben gehad. De rechtbank acht het daarom in dit geval niet noodzakelijk om een DNA-onderzoek te gelasten.
3.16.
De rechtbank overweegt verder dat de feiten en omstandigheden die de vrouw ter onderbouwing van haar verzoek naar voren heeft gebracht, door de bijzondere curator en door de man niet zijn betwist. Dit maakt dat deze feiten in deze procedure daarom als vaststaand worden aangenomen.
3.17.
Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat het verzoek van de vrouw tot gegrondverklaring van de ontkenning van het vaderschap van de man dient te worden toegewezen.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap
Rechtsmacht en toepasselijk recht
3.18.
De Nederlandse rechter komt op grond van artikel 3 aanhef en onder a Rv rechtsmacht toe.
3.19.
Op grond van artikel 10:97 eerste lid BW wordt de vraag of en onder welke voorwaarden ouderschap van een persoon gerechtelijk kan worden vastgesteld, bepaald door het recht van de staat van de gemeenschappelijke nationaliteit van die persoon en de moeder, of, indien dit ontbreekt, door het recht van de staat waar die persoon en de moeder elk hun gewone verblijfplaats hebben, of, indien dit ook ontbreekt, door het recht van de staat van de gewone verblijfplaats van het kind. Hierbij is ingevolge artikel 10:97, derde lid BW het tijdstip van indiening van het verzoek bepalend.
3.20.
Uit de stukken is gebleken dat [partner van moeder] een verblijfsvergunning asiel heeft voor onbepaalde tijd. Ook ten aanzien van zijn persoonlijke staat geldt daarom het bepaalde in artikel 10:17 BW. Het voorgaande heeft tot gevolg dat de rechtbank bij de bepaling van het toepasselijk recht ingevolge artikel 10:97 BW aanknoopt bij het recht van de gewone verblijfplaats van zowel de vrouw als [partner van moeder] , ten tijde van het indienen van het verzoekschrift, in plaats van het recht van hun nationaliteit.
3.21.
Nu de vrouw en [partner van moeder] beiden hun woonplaats in Nederland hadden ten tijde van indiening van het verzoekschrift, is Nederlands recht van toepassing op het verzoek van de vrouw en van de bijzondere curator tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap.
Ontvankelijkheid
3.22.
Op grond van artikel 1:207 BW kan (samengevat), op verzoek van de moeder of het kind, het ouderschap van een persoon op de grond dat deze de verwekker is van het kind, door de rechtbank worden vastgesteld. Een dergelijk verzoek moet door de moeder, op grond van artikel 1:207 vierde lid BW, in beginsel binnen vijf jaar na de geboorte zijn ingediend. Voor de bijzondere curator geldt geen termijn waarbinnen een dergelijk verzoek namens het kind moet worden ingediend. De vrouw heeft het verzoek tijdig ingediend zodat zij kan worden ontvangen in haar verzoek. De rechtbank zal haar verzoek als eerste beoordelen.
Inhoudelijke beoordeling
3.23.
De vrouw stelt dat het voor haar en voor [partner van moeder] duidelijk is dat hij de biologische vader is van [minderjarige] . De vrouw en [partner van moeder] hebben elkaar eind 2017 leren kennen via Facebook waarna ze hebben afgesproken. De vrouw is vervolgens zwanger geraakt en voor zowel de vrouw als [partner van moeder] is er geen twijfel over dat [partner van moeder] de verwekker is van [minderjarige] .
3.24.
De bijzondere curator overweegt dat de vrouw en [partner van moeder] stellig zijn in hun verhaal en dat zij beiden verklaren dat [partner van moeder] de verwekker en biologische vader is van [minderjarige] . [minderjarige] heeft er volgens de bijzondere curator belang bij dat wordt vastgesteld wie haar biologische vader is. Volgens de bijzondere curator is een DNA-onderzoek niet noodzakelijk en hebben de vrouw en [partner van moeder] daar bovendien de financiële ruimte niet voor.
3.25.
De rechtbank is van oordeel dat in het onderhavige geval niet als vaststaand kan worden beschouwd dat [partner van moeder] inderdaad de biologische vader is van [minderjarige] . De vrouw en [partner van moeder] hebben weliswaar verklaard dat [partner van moeder] de verwekker en biologisch vader van [minderjarige] is, maar daarvan is geen ander bewijs geleverd. Nu aanvaarding van de stelling van de vrouw zou leiden tot een rechtsgevolg dat niet ter vrije bepaling van partijen staat heeft de rechtbank behoefte aan nader bewijs, dat in dit geval naar haar oordeel alleen door middel van DNA-onderzoek kan worden geleverd. Zowel de vrouw als ook [partner van moeder] hebben verklaard te willen meewerken aan een DNA-onderzoek en de rechtbank zal de vrouw en [partner van moeder] dan ook in de gelegenheid stellen om alsnog het bewijs van het biologisch vaderschap van [partner van moeder] te leveren.
3.26.
De rechtbank zal Verilabs Nederland B.V. te Gouda benoemen als deskundige. Partijen dienen zelf contact op te nemen voor het maken van een afspraak (telefoonnummer 085-1051415).
3.27.
Nu de vrouw degene is op wie de bewijslast rust, behoren de kosten van het onderzoek voorshands door haar te worden gedragen. Nu de vrouw procedeert op basis van gefinancierde rechtshulp zal de rechtbank overeenkomstig het bepaalde in artikel 195 Rv geen voorschot ten behoeve van het deskundigenonderzoek opleggen. De vrouw dient er echter rekening mee te houden dat zij bij de eindbeschikking tot betaling van deze kosten zal worden veroordeeld. De rechtbank overweegt daarbij dat de vrouw en [partner van moeder] in onderling overleg afspraken kunnen maken over betaling van de kosten.
3.28.
De rechtbank zal de beslissing op het verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap pro-forma aanhouden in afwachting van de resultaten van het DNA-onderzoek. Na ontvangst van de uitkomst van het te laten verrichten DNA-onderzoek zal de rechtbank in beginsel een eindbeschikking geven.
Naamskeuze
3.29.
De vrouw en de bijzondere curator hebben verzocht om de namenreeks van [minderjarige] op grond van Eritrees recht te wijzigen in die zin dat zij zal heten [minderjarige] [naam partner van moeder] . Ter zitting hebben de vrouw en [partner van moeder] echter verklaard dat zij menen dat [minderjarige] na de vaststelling van het vaderschap de namenreeks [minderjarige] [voornaam partner van moeder] [tweede naam partner van moeder] dient te dragen. De bijzondere curator heeft met dit verzoek ingestemd.
Toepasselijk recht
3.30.
Op grond van artikel 10:19 eerste lid BW wordt de geslachtsnaam en de voornaam bepaald door het recht van de staat van de nationaliteit van de minderjarige. Nu uit de stukken is gebleken dat [minderjarige] de Eritrese nationaliteit heeft, betekent dit dat Eritrees recht van toepassing is op de vaststelling van de naamkeuze.
Inhoudelijke beoordeling
3.31.
Als de afstamming wordt vastgesteld na de geboorte van het kind, dan verandert de naam van het kind naar Eritrees recht volgens de regels voor wettige kinderen. Deze regels zijn opgenomen in hoofdstuk 2 van het Burgerlijk Wetboek van Eritrea (vanaf artikel 31).
3.32.
Naar Eritrees recht ontvangt elke persoon een naam bij de geboorte. Het Eritrese naamrecht kent echter geen geslachts- en voornamen maar een namenreeks met een roepnaam, gevolgd door de naam van de vader (patroniem) en de naam van de grootvader (tweede patroniem). In plaats van de naam van de grootvader, kunnen de ouders ook kiezen voor een familienaam (artikel 31 BW van Eritrea). Ook in dat geval blijft een namenreeks bestaan en is dus geen sprake van een geslachtsnaam.
3.33.
Tijdens de mondelinge behandeling op 29 oktober 2020 heeft [partner van moeder] verklaard dat zijn eerste naam ( [X] ) zijn roepnaam is, zijn tweede naam ( [X] ) de (eerste) naam van zijn vader is en zijn derde naam ( [X] ) de (eerste) naam van zijn grootvader is. De rechtbank stelt dan ook vast dat [partner van moeder] een namenreeks heeft en er dus geen sprake is van een voornaam en een geslachtsnaam.
3.34.
Dit betekent dat indien (op grond van het DNA-onderzoek) kan worden vastgesteld dat [partner van moeder] de verwekker en biologisch vader is van [minderjarige] , de namenreeks van [minderjarige] , die zij thans ontleent aan de vrouw, kan worden gewijzigd in een namenreeks die ontleend wordt aan [partner van moeder] . Vanaf het moment dat de familierechtelijke betrekkingen tussen [minderjarige] en [partner van moeder] worden vastgesteld, zal aan de eerste naam van [minderjarige] de eerste twee namen van [partner van moeder] worden toegevoegd, zodat de namenreeks van [minderjarige] komt te luiden ' [minderjarige] [voornaam partner van moeder] [tweede naam partner van moeder] ', zoals door de vrouw en door [partner van moeder] ter zitting is verzocht.
3.35.
Ook met betrekking tot de naamskeuze zal de rechtbank de beslissing aanhouden in afwachting van het DNA-onderzoek.
4
Beslissing
De rechtbank:
4.1.
verklaart gegrond het verzoek van de vrouw tot ontkenning van het vaderschap van [naam] , over de minderjarige [naam] , geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats] ;
4.2.
draagt de griffier - op grond van artikel 1:20e, eerste lid van het BW - op niet eerder dan drie maanden na de dag van de uitspraak van deze beschikking - en indien daartegen geen hoger beroep is ingesteld - een afschrift van deze beschikking te zenden aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Drachten.
4.3.
gelast een DNA-onderzoek naar de vraag welke conclusies kunnen worden getrokken uit de samenstelling van het bloed en/of andere daartoe bruikbare (lichaams)stoffen van:
- [naam partner van moeder] , geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats] , Eritrea, wonende te [woonplaats 2] , [adres] , en
- de minderjarige [naam] , geboren op [geboortedatum] in de gemeente [geboorteplaats] ,
met betrekking tot de mogelijkheid dat genoemde minderjarige door [partner van moeder]
is verwekt;
4.4.
benoemt tot deskundige Verilabs Nederland B.V., Noothoven van Goorstraat 11D,
2806 RA Gouda;
4.5.
bepaalt dat de
voorlopige
kosten van de benoemde deskundige, ten bedrage van
€ 685,-- (zeshonderd vijfentachtig euro) inclusief BTW (vaderschapstest inclusief één bezoek en één rapport en een extra bezoek/afname),
voorlopig
worden betaald door de griffier van de rechtbank en ten laste komen van 's Rijks kas, waarbij bij de door de rechtbank te geven eindbeschikking een definitieve beslissing met betrekking tot de kosten van het deskundigenonderzoek zal worden gegeven;
4.6.
bepaalt dat de deskundige zo spoedig mogelijk, maar
uiterlijk op 18 februari 2021
het deskundigenbericht ter griffie van de rechtbank zal deponeren;
4.7.
bepaalt dat de griffier van de rechtbank per ommegaande een afschrift van het schriftelijk rapport van Verilabs Nederland B.V. aan (de advocaten van) partijen zal zenden;
4.8.
stelt de advocaten in de gelegenheid de rechtbank en de wederpartij zo spoedig mogelijk na ontvangst van het deskundigenrapport, doch
uiterlijk vóór 4 maart 2021
schriftelijk te reageren op het alsdan opgemaakte deskundigenrapport.
4.9.
verwijst de zaak in afwachting van de resultaten van het vaderschaps-/DNA-onderzoek en de reactie van partijen daarop naar de zitting van
11 maart 2021
voor een
pro forma
behandeling;
4.10.
bepaalt dat de zaak vervolgens in beginsel op de stukken zal worden afgedaan;
4.11.
houdt iedere verdere beslissing aan.
Deze beschikking is gegeven te Leeuwarden door mr. J.M. Coleo-Oude Lohuis, lid van de kamer, tevens kinderrechter, en uitgesproken ter openbare terechtzitting op woensdag 18 november 2020 in tegenwoordigheid van de griffier.
Hoger beroep tegen deze beschikking kan worden ingesteld:
-	door de verzoekers en degenen aan wie een afschrift van de beschikking is verstrekt of verzonden, binnen drie maanden na de dag van de uitspraak,
-	door andere belanghebbenden binnen drie maanden na de betekening daarvan of nadat de beschikking aan hen op een andere wijze bekend is geworden.
Het hoger beroep moet, door tussenkomst van een advocaat, worden ingediend ter griffie van het gerechtshof
Arnhem-Leeuwarden.
fn
: 824