ECLI:NL:RBDHA:2020:11147
Rechtbank DHA — Uitspraak 


vonnis
RECHTBANK DEN HAAG
Team handel
zaaknummer / rolnummer: C/09/597602 / KG ZA 20-744
Vonnis in kort geding van 6 november 2020
in de zaak van
[eiseres] h.o.d.n. A+ CARE
,
te [woonplaats],
eiseres,
advocaat [NAAM]. D.A. Siddiqui te Rotterdam,
tegen
A+ CARE B.V.
,
te Zoetermeer,
gedaagde,
advocaat [NAAM]. B.F. Eblé te Haarlem.
Partijen zullen hierna A+ Care en A+ Care BV genoemd worden.
1
De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
de dagvaarding van 28 augustus 2020, met producties EP01 t/m EP18;
de conclusie van antwoord met producties GP01 t/m GP04;
de brief van 14 oktober 2020 van A+ Care, met aanvullende producties EP19 t/m EP21;
het e-mailbericht van 15 oktober 2020 van A+ Care BV met aanvullende producties GP06
t/m GP08.
1.2.
Op 16 oktober 2020 heeft de mondelinge behandeling door middel van een digitale verbinding plaatsgevonden. Van het verhandelde tijdens de mondelinge behandeling zijn aantekeningen gemaakt, die zich in het griffiedossier bevinden.
1.3.
Ten slotte is vonnis nader bepaald op heden.
2
De feiten
2.1.
A+ Care is een eenmanszaak die zich bezig houdt met – verkort weergegeven – lokaal welzijnswerk en jeugdzorg. A+ Care staat sinds 16 oktober 2017 ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel en drijft haar onderneming sinds die datum onder de handelsnaam ‘
A+ Care
’. De domeinnaam van A+ Care, te weten www.apluscare.nl, geeft toegang tot de website van A+ Care waarop zij haar diensten aanbiedt. A+ Care is per e-mail bereikbaar op het e-mailadres info@apluscare.nl.
2.2.
A+ Care BV staat sinds 12 april 2018 in het handelsregister van de Kamer van Koophandel ingeschreven en levert medische specialistische zorg in de thuissituatie, waaronder met name verpleegzorg aan huis, wondverzorging en palliatieve zorg. A+ Care BV gebruikte – in elk geval tot kort voor de datum van de mondelinge behandeling op 16 oktober 2020 – de handelsnaam ‘
A+ Care
’. De website van A+ Care BV was gekoppeld aan de domeinnaam www.aplus-care.nl.
2.3.
Begin 2020 heeft A+ Care BV A+ Care benaderd met de vraag of het mogelijk was de domeinnaam ‘apluscare.nl’ over te nemen of toestemming te krijgen voor het gebruik daarvan. A+ Care was daartoe niet bereid, waarna A+ Care BV de domeinnaam ‘aplus-care.nl’ in gebruik heeft genomen.
2.4.
Op 16 april 2020 heeft A+ Care A+ Care BV aangeschreven waarbij zij bezwaar heeft gemaakt tegen het gebruik door A+ Care BV van haar merk ‘
A+ Care
’.
2.5.
Op 16 juni 2020 heeft A+ Care A+ Care BV aangeschreven wegens inbreuk op haar handelsnaamrecht op de handelsnaam ‘
A+ Care
’. Na enig contact over en weer heeft A+ Care BV op 31 juli 2020 kort gereageerd op de eerdere door A+ Care verzonden sommaties.
2.6.
A+ Care BV heeft recent haar handelsnaam gewijzigd in
‘A+ Specialistische Zorg aan Huis’
. Op haar website gebruikt A+ Care BV nu ook de afkorting
‘A+ SZH’
. A+ Care BV heeft recent de handelsnaam
‘A+ Specialistische Zorg aan Huis’
als handelsnaam in het handelsregister ingeschreven.
2.7.
De homepage van de website van A+ Care BV ziet er na de wijziging van haar handelsnaam nu als volgt uit:
2.8.
Na de wijziging van de handelsnaam van A+ Care BV toonde de website van A+ Care BV nog de hieronder weergegeven pagina (de rode markeringen zijn door A+ Care toegevoegd):
3
Het geschil
3.1.
A+ Care vordert – samengevat – dat de voorzieningenrechter bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis A+ Care BV veroordeelt:
I: om direct na de datum van dit vonnis het gebruik van de handelsnaam ‘
A+ Care B.V.
’ en de domeinnaam www.aplus-care.nl te staken en gestaakt te houden, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 5.000,- per dag of dagdeel dat de inbreuk op de handelsnaam en gebruik daarvan in de domeinnaam voortduurt;
II: om direct na de datum van dit vonnis de handelsnaam ‘
A+ Care
’ en de domeinnaam www.aplus-care.nl te staken dan wel op dusdanige manier te wijzigen dat het niet meer lijkt op A+ Care en www.apluscare.nl, of straffe van verbeurte van een dwangsom van € 5.000,- per dag of dagdeel met een maximum van € 100.000,- dat de inbreuk op de handelsnaam en gebruik daarvan in de domeinnaam voortduurt;
III: om direct na de datum van dit vonnis geen gebruik te maken van een ‘
A
’ in combinatie met ‘
+
’ / ‘
plus’
in haar handelsnaam en domeinnaam, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 5.000,- per dag of dagdeel met een maximum van € 100.000,- voor iedere dag of dagdeel dat dit wordt nagelaten;
IV: om direct na de datum van dit vonnis de wijziging van haar handelsnaam en domeinnaam door te geven aan de Kamer van Koophandel en A+ Care daarvan een bevestiging te doen toekomen, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 5.000,- per dag of dagdeel met een maximum van € 100.000,- voor iedere dag of dagdeel dat dit wordt nagelaten;
V: om direct na de datum van dit vonnis derden, waaronder medewerkersportaal “IO” en WKKGZ
, te berichten dat A+ Care BV haar handelsnaam en domeinnaam wijzigt/verwijdert en hiervan bewijzen aan A+ Care overlegt, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 5.000,- per dag of dagdeel met een maximum van € 100.000,- voor iedere dag of dagdeel dat dit wordt nagelaten;
VI: in de kosten van dit geding overeenkomstig artikel 1019h Rv
.
3.2.
A+ Care legt aan deze vorderingen samengevat ten grondslag dat A+ Care BV met de handelsnamen ‘
A+ Care
’ en ‘
A+ Care BV
’ en het gebruik daarvan in haar domeinnaam aplus-care.nl inbreuk maakt op het handelsnaamrecht van A+ Care.
3.3.
A+ Care BV voert gemotiveerd verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen, met compensatie van de proceskosten.
3.4.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4
De beoordeling
Spoedeisend belang
4.1.
Het spoedeisend belang is gelet op de aard van de vordering gegeven. Het feit dat A+ Care BV de intentie heeft uitgesproken uit het vaarwater van A+ Care te geraken en om die reden haar handelsnaam heeft gewijzigd in
‘A+ Specialistische Zorg aan Huis’ en ‘A+ SZH’
, maakt dit niet anders, omdat A+ Care BV geen met een boete versterkte onthoudingsverklaring heeft gegeven en deze gewijzigde handelsnamen in de ogen van A+ Care eveneens inbreuk op haar handelsnaamrecht maken. Dit geldt temeer nu de naam ‘
A+ Care
’ nog steeds wordt gebruikt door A+ Care BV (zie 2.8).
Handelsnaaminbreuk?
4.2.
Op grond van artikel 5 Hnw
is het verboden een handelsnaam te voeren die, voordat de onderneming onder die naam werd gedreven, reeds door een ander rechtmatig werd gevoerd, of die van diens handelsnaam slechts in geringe mate afwijkt, indien dientengevolge, gelet op de aard en plaats van beide ondernemingen, bij het publiek verwarring tussen die ondernemingen te duchten is.
4.3.
Tussen partijen staat niet ter discussie dat A+ Care als onderneming eerder met haar handelsnaam aan het economische verkeer deelnam dan A+ Care BV en dat beide handelsnamen overeenstemmen. Partijen twisten echter over de vraag of A+ Care tegen het latere handelsnaamgebruik van A+ Care BV kan optreden op grond van artikel 5 Hnw, in welk verband A+ Care BV zich op het standpunt heeft gesteld dat
‘A+ Care’ / ‘A-plus care’
een zodanig beschrijvende naam is, dat A+ Care die naam niet als handelsnaam mag monopoliseren. De voorzieningenrechter volgt A+ Care BV hier niet in. Naar voorlopig oordeel is er gevaar voor verwarring tussen de ondernemingen van partijen te duchten door het handelsnaamgebruik van A+ Care BV om de volgende redenen.
4.4.
De voorzieningenrechter merkt als publiek in de zin van artikel 5 Hnw in dit geval aan de kring van (potentiële) klanten van partijen, toeleveranciers, branche-organisaties, instanties waarmee zij contact hebben en (aspirant-) werknemers. Voor toepassing van artikel 5 Hnw is het in aanmerking te nemen publiek niet beperkt tot potentiële klanten, maar omvat dat publiek in beginsel alle personen die met de onderneming in aanraking kunnen komen
. Gezien hun werkzaamheden in enerzijds - met name - de jeugdzorg (A+ Care) in de regio Rotterdam en Den Haag en anderzijds de thuiszorg (A+ Care BV) in de regio Zoetermeer, is er een overlap in het in aanmerking te nemen publiek, alleen al omdat de betrokken branche-organisaties en instanties landelijk opereren en voor beide vormen van zorg deels dezelfde zijn.
4.5.
In het midden kan blijven of A+ Care, zonder dat sprake is van bijkomende omstandigheden, bescherming kan inroepen voor een zuiver beschrijvende handelsnaam
en die in zoverre zou kunnen ‘monopoliseren’. De handelsnaam
‘A+ Care’
is voorshands oordelend namelijk niet zuiver beschrijvend voor de aard van de onderneming van elk van partijen. Het element
‘Care’
is, hoewel het een woord uit de Engelse taal betreft, voor het hiervoor beschreven Nederlandstalige publiek een term die duidelijk verwijst naar ‘zorg’. Dat is door A+ Care ook niet bestreden. A+ Care BV betoogt dat de term
‘A+’ / ‘A-plus’
eveneens zuiver beschrijvend is en dus niet tot verwarring kan leiden, omdat bij het publiek bekend is dat deze term in Angelsaksische landen wordt gehanteerd om schoolresultaten in letters te waarderen, waarbij A+ staat voor ‘excellent’. A+ Care BV heeft echter met haar producties niet aangetoond dat een gemiddeld lid van het in aanmerking te nemen Nederlandse publiek deze term herkent als term die ‘excellent’ betekent en deze term ook als zodanig opvat. De door A+ Care BV als productie GP02 overgelegde weergave van twee definities van
‘A-plus’
in (wat lijkt op) een lemma van een Engels woordenboek, zegt niets over de betekenis die in Nederland aan deze term wordt gegeven. Bovendien is de inhoud van deze productie niet controleerbaar vanwege het ontbreken van een bronvermelding. Dat er in het handelsregister van de Kamer van Koophandel 126 resultaten zijn als gezocht wordt op handelsnamen met de woorden ‘A-plus’, vormt ook onvoldoende bewijs dat het relevante publiek die term zal opvatten als zuiver beschrijvend voor ‘excellent’. De handelsnaam
‘A+ Care’
is naar voorlopig oordeel dan ook niet zuiver beschrijvend.
4.6.
De activiteiten van beide ondernemingen zijn weliswaar niet identiek, maar partijen oefenen wel verwante diensten uit. Beide partijen bieden een vorm van zorg aan. Dat wordt geïllustreerd door het feit dat zij beide geregistreerd staan in het zorgaanbiedersportaal IO en als zorgverlener ingeschreven staan bij www.klachtenportaalzorg.nl. A+ Care heeft voorts onweersproken gesteld dat de dienstverlening van A+ Care BV ook aan jongeren wordt verleend.
4.7.
Beide partijen zijn ook in dezelfde regio werkzaam. A+ Care heeft onweersproken gesteld dat zij actief is in Rotterdam en Den Haag. A+ Care BV is actief in Zoetermeer en omstreken. Er is derhalve sprake van aangrenzende en mogelijk deels overlappende territoria, beide in de provincie Zuid-Holland.
4.8.
Zoals blijkt uit de door A+ Care overgelegde producties EP13, EP19 en EP20 heeft verwarring zich al daadwerkelijk voorgedaan. Productie EP19 betreft een e-mail van 22 september 2020 van (nota bene) een medewerker van A+ Care BV over zijn arbeidsongeschiktheid, die verzonden is naar het e-mailadres van A+ Care. Ook via medewerkersportaal IO en door KPN zijn e-mailberichten gestuurd aan A+ Care, die voor A+ Care BV bedoeld waren. Het enkele feit dat er door deze concrete gevallen waarin het gevaar voor verwarring zich heeft gerealiseerd geen klanten voor één van beide partijen verloren zijn gegaan omdat deze verwarring zich niet bij potentiële klanten heeft voorgedaan, doet aan het voorgaande niet af. Immers, zoals hiervoor in 4.4 overwogen, behoren ook toeleveranciers, instanties en werknemers tot het relevante publiek.
4.9.
Gelet op de identieke handelsnamen, de soortgelijke aard van beide ondernemingen, hun locaties en de opgetreden gevallen van verwarring is gevaar voor verwarring in de toekomst tussen beide ondernemingen te duchten door het gebruik van de handelsnaam ‘
A+ Care
’ en/of ‘
A-plus care
’ door A+ Care BV. Voor zover A+ Care BV ook het element ‘
BV
’ in haar handelsnaam gebruikt, wordt daarmee de verwarring niet voorkomen. Het relevante publiek zal in zijn algemeenheid immers niet bekend zijn met het feit dat A+ Care een eenmanszaak is, geen besloten vennootschap. Naar voorlopig oordeel maakt A+ Care BV met het gebruik van deze handelsnamen dan ook inbreuk op het handelsnaamrecht van A+ Care.
4.10.
A+ Care BV heeft niet bestreden dat haar gebruik van de domeinnaam ‘
aplus-care.nl
’ voor de website van haar onderneming ook aangemerkt kan worden als handelsnaamgebruik, zodat dat gebruik voorshands ook inbreukmakend is.
4.11.
A+ Care beoogt, zo bleek ter zitting, met onderdeel III van het petitum een verbod te verkrijgen voor het gebruik door A+ Care BV van de handelsnamen
‘A+ Specialistische Zorg aan Huis’
en
‘A+ SZH’.
Om die reden zal de voorzieningenrechter ook beoordelen of deze handelsnamen inbreuk maken op het handelsnaamrecht van A+ Care. Voor de handelsnaam ‘
A+ Specialistische Zorg aan Huis
’ geldt het volgende. Die handelsnaam maakt, evenals de handelsnaam
A+ Care
, duidelijk dat het gaat om een onderneming die zorg (
care
) aanbiedt. Het element achter ‘
A+
’ is volledig beschrijvend en beschrijft overigens net zozeer de diensten van A+ Care als die van A+ Care BV. Het is maar de vraag of het publiek het element ‘
Specialistische Zorg aan Huis
’ zal opvatten als onderdeel van de handelsnaam, en of A+ Care BV deze lange naam ook daadwerkelijk zal gebruiken als handelsnaam. Het door A+ Care BV overgelegde ontwerp voor haar aangepaste website toont gebruik van het teken ‘
A+
’ met daarachter in een ander en veel kleiner lettertype het element ‘
Specialistische zorg aan huis
’. Dit element stond ook al achter de handelsnaam ‘
A+ Care
’ op haar eerdere website (zoals die nog te zien was op haar website na de wijziging, zie 2.8). Het publiek zal dit opvatten als het gebruik van de handelsnaam ‘
A+
’ zonder toevoegingen. Op haar homepage kort A+ Care BV die naam zelf overigens ook al af naar de handelsnaam ‘
A+
’ (zie 2.7 in het oranje frame). Ook tussen de handelsnaam ‘
A+ Specialistische Zorg aan Huis
’ en de handelsnaam van A+ Care bestaat derhalve, gelet op het in aanmerking te nemen publiek, de aard en de plaats van de ondernemingen, gevaar voor verwarring, zodat sprake is van een inbreukmakende handelsnaam.
4.12.
Voor de nieuwe handelsnaam ‘
A+ SZH
’ ligt dat anders. In die handelsnaam is
A+
weliswaar het eerste element, zodat dat in het oog springt, maar niet meer het enige niet-beschrijvende element. Gesteld noch gebleken is dat ‘SZH’ een standaard afkorting is in de zorgverlening. Het is voor het publiek dan ook niet aanstonds duidelijk dat A+ Care BV die afkorting heeft afgeleid van ‘
Specialistische zorg aan huis
’. Met deze naam neemt A+ Care BV naar voorlopig oordeel voldoende afstand van de handelsnaam ‘
A+ Care
’. Bij het gebruik van deze naam is niet langer sprake van een identieke of vrijwel identieke handelsnaam, terwijl voorts een rol speelt dat de aard van beide ondernemingen, al hoewel verwant, ook niet identiek is. Dat er door het gebruik van de handelsnaam ‘
A+ SZH
’ ook verwarring te duchten is met de onderneming van A+ Care, is voorshands dan ook onvoldoende aannemelijk.
De vorderingen
4.13.
Vordering I betreft een verbod op het gebruik van de handelsnaam ‘
A+ Care BV
’, vordering II een verbod op het gebruik van de handelsnaam ‘
A+ Care
’. Uit het voorgaande volgt dat de vordering onder I wordt toegewezen. Het onder II gevorderde, is in zoverre toewijsbaar, dat het verbod om de handelsnaam A+ Care en de domeinnaam aplus-care.nl te gebruiken toewijsbaar is. De gevorderde veroordeling om de handelsnaam dusdanig te wijzigen dat ‘het niet meer lijkt op A+ Care’, is slechts toewijsbaar in de vorm van een verbod om inbreuk te maken op het handelsnaamrecht van A+ Care. Voor zover A+ Care een verder strekkend verbod heeft beoogd te vorderen, is voor toewijzing daarvan geen grond. Ter voorkoming van executiegeschillen zal de termijn waarop het verbod ingaat worden gesteld op twee weken.
4.14.
Het onder III gevorderde gebod om geen gebruik te maken van de letter ‘A’ in combinatie met ‘+’ of ‘plus’ in de nieuwe handelsnaam en domeinnaam van A+ Care BV is niet toewijsbaar. Voorshands is niet aannemelijk dat alle combinaties waarin deze tekens voorkomen, verwarringsgevaar zouden opleveren met de handelsnaam van A+ Care, zodat daarvoor geen grond is. A+ Care beoogt, zo bleek ter zitting, met dit onderdeel van het petitum ook een verbod te verkrijgen voor het gebruik door A+ Care BV van de handelsnamen
‘A+ Specialistische Zorg aan Huis’
en
‘A+ SZH’.
De voorzieningenrechter ziet daarin aanleiding om deze vordering aldus toe te wijzen, dat het A+ Care BV verboden wordt haar nieuwe handelsnaam
‘A+ Specialistische Zorg aan Huis’
te gebruiken. Uit het voorgaande volgt dat dit verbod niet toewijsbaar is voor het gebruik van de handelsnaam
‘A+ SZH’.
4.15.
Het onder III gevorderde is derhalve toewijsbaar voor zover het een verbod behelst voor het gebruik van de handelsnaam ‘
A+ Specialistische Zorg aan Huis
’
.
Ter voorkoming van executiegeschillen zal de termijn waarop het verbod ingaat worden gesteld op twee weken.
4.16.
De vorderingen onder IV en V strekken er (mede) toe verdere (dreigende) inbreuken te beëindigen of te voorkomen en zullen om die reden worden toegewezen, met dien verstande dat – om executieproblemen te voorkomen – een termijn van vier weken na betekening van dit vonnis zal worden verbonden aan deze veroordelingen.
4.17.
Oplegging van de door A+ Care gevorderde dwangsommen, als stimulans tot nakoming van dit vonnis, is aangewezen. De op te leggen dwangsommen zullen worden gematigd en gemaximeerd als na te melden.
4.18.
A+ Care BV zal als de in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de kosten van deze procedure. A+ Care vordert een volledige proceskostenveroordeling zoals bedoeld in artikel 1019h Rv en heeft ter onderbouwing van haar kosten een specificatie overgelegd die sluit op een bedrag van € 5.325,- exclusief btw. Deze zaak is een zaak ter handhaving van intellectuele eigendomsrechten in de zin van artikel 1019 Rv. Teneinde de redelijkheid en evenredigheid van de opgevoerde kosten te kunnen beoordelen, wordt aansluiting gezocht bij de Indicatietarieven in IE-zaken (versie april 2017). De daarin vermelde tarieven worden geacht redelijk en evenredig te zijn. Onderhavige zaak valt naar het oordeel van de voorzieningenrechter onder de categorie eenvoudig kort geding met een maximumtarief van € 6.000,-. Het door A+ Care gevorderde bedrag overstijgt dit maximum niet en de voorzieningenrechter ziet geen aanleiding om – zoals door A+ Care BV bepleit – tot matiging tot het liquidatietarief over te gaan, zodat het gevorderde bedrag aan advocaatkosten wordt toegewezen. Tevens wordt toegewezen een bedrag van € 304,- aan griffierecht en een bedrag van € 87,99 aan deurwaarderskosten, waarmee het totaal toe te wijzen bedrag aan proceskosten uitkomt op € 5.716,99.
4.19.
De voorzieningenrechter zal de termijn als bedoeld in artikel 1019i Rv stellen op zes maanden na de datum van dit vonnis.
5
De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1.
veroordeelt A+ Care BV om binnen twee weken na betekening van dit vonnis iedere inbreuk op de handelsnaamrechten van A+ Care, waaronder in ieder geval begrepen het gebruik van de handelsnamen ‘
A+ Care
’
,
‘
A+ Care B.V.
’ en ‘
A+ Specialistische Zorg aan Huis
’ alsmede het gebruik van de domeinnaam ‘aplus-care.nl’, te staken en gestaakt te houden, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag of dagdeel dat niet aan deze veroordeling wordt voldaan, met een maximum van € 50.000,-;
5.2.
veroordeelt A+ Care BV om binnen vier weken na betekening van dit vonnis de wijziging van haar handelsnaam en domeinnaam door te geven aan de Kamer van Koophandel en A+ Care daarvan een bevestiging te doen toekomen, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 500,- per dag of dagdeel dat niet aan deze veroordeling wordt voldaan, met een maximum van € 5.000,-;
5.3.
veroordeelt A+ Care BV om binnen vier weken na betekening van dit vonnis derden, waaronder medewerkerportaal IO en het WKKGZ-klachtenportaal
, te berichten dat A+ Care BV haar handelsnaam en domeinnaam wijzigt/verwijdert en hiervan bewijzen aan A+ Care overlegt, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 500,- per dag of dagdeel dat niet aan deze veroordeling wordt voldaan, met een maximum van € 5.000,-;
5.4.
veroordeelt A+ Care BV in de kosten van deze procedure, tot op heden aan de zijde van A+ Care begroot op € 5.716,99;
5.5.
bepaalt de termijn waarbinnen op grond van artikel 1019i Rv een bodemprocedure aanhangig moet worden gemaakt op zes maanden na de datum van dit vonnis;
5.6.
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
5.7.
wijst af hetgeen meer of anders is gevorderd.
Dit vonnis is gewezen door mr. F.M. Bus en in het openbaar uitgesproken en in het openbaar uitgesproken door mr. D. Nobel, rolrechter, op 6 november 2020.
Bij de mondelinge behandeling heeft A+ Care BV bevestigd dat zij geen productie 5 in het geding heeft gebracht.
Gelet op randnummer 16 van de dagvaarding zal bedoeld zijn het klachtenportaal waar klachten in de zorg kunnen worden gemeld, waarmee uitvoering wordt gegeven aan de in de WKKGZ (Wet Kwaliteit Klachten en Geschillen Zorg) opgenomen verplichting voor zorgaanbieder om een klachtenregeling in te voeren.
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
Handelsnaamwet
HR 23 nov. 1951,
NJ
1952/757 (
Hollandia
); HR 24 dec. 1976,
NJ
1978/431,
BIE
1977, 236 m.nt. S.
Boekman (
Tandem
); HR 26 juni 1981,
NJ
1981/514 m.nt. L. Wichers Hoeth,
BIE
1982, 120 (
IJskes
);
Hof ’s- Hertogenbosch 7 april 1992,
BIE
1993, 295 (
CSFB
)
Zie de prejudiciële vragen van Hof Arnhem-Leeuwarden 4 oktober 2019, ECLI:NL:GHARL:2019:8167
Zie voetnoot 2