ECLI:NL:RBROT:2019:1101
Rechtbank ROT — Uitspraak 


Rechtbank Rotterdam
Team straf 1
Parketnummer: 10/650447-14
Datum uitspraak: 6 februari 2019
Tegenspraak
Vonnis van de rechtbank Rotterdam, meervoudige kamer voor strafzaken, in de zaak tegen de verdachte:
[naam verdachte] ,
geboren te [geboorteplaats verdachte] op [geboortedatum verdachte] ,
ingeschreven in de basisregistratie personen op het adres:
[adres verdachte] , [woonplaats verdachte] ,
raadsman mr. G.R. Stolk, advocaat [NAAM].
1
Onderzoek op de terechtzitting
Gelet is op het onderzoek op de terechtzitting van 23 januari 2019.
2
Tenlastelegging
Aan de verdachte is ten laste gelegd hetgeen is vermeld in de dagvaarding. De tekst van de tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht.
3
Eis officier van justitie
De officier van justitie mr. J.M. Bonnes heeft gevorderd:
bewezenverklaring van het onder 1 tot en met 4 tenlastegelegde;
veroordeling van de verdachte tot een geldboete van € 2.000,- alsmede een taakstraf voor de duur van 60 uren met aftrek.
4
Waardering van het bewijs
4.1.
Bewijswaardering
4.1.1.
Inleiding
Het gaat in deze zaak – samengevat weergegeven – om verdenking van vier gevallen van computervredebreuk, het meermalen medeplegen van oplichting en het doen van een poging daartoe, alsmede het met het oogmerk om computervredebreuk te plegen daarvoor geschikte technische hulpmiddelen voorhanden hebben in Rotterdam in de periode van 1 april tot en met 28 april 2014.
4.1.2.
Standpunt verdediging
De tenlastegelegde feiten kunnen niet bewezen worden.
Niet kan worden vastgesteld dat de verdachte OV-chipkaarten heeft gemanipuleerd en/of een technisch hulpmiddel voorhanden heeft gehad met als doel daarmee OV-Chipkaarten te manipuleren. Evenmin is voldoende bewijs in het dossier aanwezig dat de verdachte al dan niet samen en in vereniging met een of meer medeverdachte(n) Trans Link Systems (TLS) en of de Rotterdamse Elektrische Tram (RET) met gemanipuleerde OV-Chipkaarten heeft opgelicht en/of dit heeft geprobeerd. De verklaringen van de medeverdachten [naam medeverdachte 1] en [naam medeverdachte 2] kunnen niet bijdragen aan het bewijs, nu deze onbetrouwbaar zijn, terwijl er voor het overige onvoldoende bewijs is voor de tenlastegelegde oplichting en/of poging daartoe.
4.1.3.
Beoordeling
Inleiding
Uit de aangifte blijkt dat TLS is opgericht om het nationale OV-chipkaartsysteem voor het openbaar vervoer te realiseren. TLS geeft de OV-chipkaarten uit en beheert de tegoeden van OV-chipkaarthouders. TLS is daarmee verantwoordelijk voor het hele systeem dat nodig is om van het betaalsysteem gebruik te kunnen maken. Door de afdeling clearing & settlement van TSL is melding gemaakt van verdachte transacties met OV-chipkaarten gedurende de periode van 15 tot en met 28 april 2014, waarbij het beginsaldo van de transactie niet gerelateerd kan worden aan het eindsaldo van de voorgaande transactie.
De feiten
Het saldo van de vier in de tenlastelegging genoemde OV-chipkaarten is toegenomen zonder dat in de systemen van TLS handelingen zichtbaar waren om die kaarten op te waarderen. Verschillende personen hebben vervolgens in de periode van 15 tot en met 28 april 2014 de betreffende kaarten voor een “refund” (teruggave in contant geld van het saldo op die kaarten) aangeboden aan de balie van het NS-station te Rotterdam (de NS) of bij de servicewinkel van de RET. Die personen hebben telkens het gehele kaartsaldo contant uitbetaald gekregen.
Op 21 april 2014 is op twee verschillende tijdstippen door dezelfde persoon (mevrouw [naam medeverdachte 3] , naar later bleek de partner van de verdachte) dezelfde kaart aangeboden voor een refund, terwijl uit het systeem bleek dat tussentijds het saldo van  die kaart niet was opgewaardeerd. Toen mevrouw [naam medeverdachte 3]  met deze constatering werd geconfronteerd is zij weggegaan en heeft zij de OV-Chipkaart achtergelaten.
Bij een huiszoeking op 16 december 2014 is bij de verdachte een laptop aangetroffen met daarop software die het mogelijk maakt om OV-Chipkaarten te manipuleren en software om kaartlezers van een bepaald type te laten functioneren. In de auto van eerdergenoemde mevrouw [naam medeverdachte 3] is eenzelfde type kaartlezer aangetroffen.
Duiding van de feiten en de rol van de verdachte
Naar het oordeel van de rechtbank is het de verdachte geweest die de OV-Chipkaarten heeft gemanipuleerd. Dit volgt uit de verklaringen van [naam medeverdachte 1] en [naam medeverdachte 2] . Hoewel zij bij de rechter-commissaris uitgebreider en op onderdelen andersluidend hebben verklaard dan eerder bij de politie, verschillen die verklaringen in hoofdlijnen niet van elkaar.
De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding te twijfelen aan de betrouwbaarheid van hun verklaringen.
Die verklaringen wordt bovendien ondersteund door de uitkomsten van het onderzoek aan de in de woning van de verdachte in beslag genomen laptop MSI U100 die, zoals de verdachte heeft verklaard, van hem is. Daarop bleken bestanden aanwezig die als kopie zijn opgeslagen onder een andere naam dan de originele in een door de gebruiker van die laptop aangemaakte map “ [naam] ”, waarbij de originele bestanden zijn verwijderd. Met die software is het mogelijk OV-Chipkaarten te manipuleren en een kaartlezer te laten functioneren van hetzelfde type als welke in de auto van de vriendin van de verdachte, eerdergenoemde mevrouw [naam medeverdachte 3] , is aangetroffen. Zij heeft voor de aanwezigheid van die kaartlezer geen aannemelijke verklaring gegeven.
De rechtbank is op grond van het hiervoor genoemde van oordeel dat de verdachte de beschikking had over een laptop en een kaartlezer en dat de op die laptop aangetroffen software hoofdzakelijk is ontworpen om het plegen van computervredebreuk mogelijk te maken, te weten het manipuleren van OV-Chipkaarten. Het opzet hierop is een gegeven, aangezien gebleken is dat de manipulatie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en hiervoor is vastgesteld dat het de verdachte is geweest die de OV-Chipkaarten heeft gemanipuleerd. Het verweer van de verdediging wordt verworpen.
Voorts staat op grond van zich in het dossier bevindende bewijsmiddelen vast dat in ieder geval de medeverdachten [naam medeverdachte 1] en [naam medeverdachte 2] in de periode 15 tot en met 28 april 2014 verschillende malen door de verdachte gemanipuleerde OV-Chipkaarten hebben aangeboden voor een refund en dat zij het gehele saldo dat ogenschijnlijk op die kaarten stond, contant hebben ontvangen. Ook staat vast dat [naam medeverdachte 3] op 21 april 2014 heeft geprobeerd een refund te verkrijgen met behulp van een door de verdachte gemanipuleerde OV-Chipkaart.
Medeplegen
TLS  en/of de RET zijn door bovengenoemde oplichtingshandelingen meerdere malen bewogen tot afgifte van geldbedragen, waarbij het eenmaal bij een poging daartoe is gebleven. De betrokkenheid van de verdachte bij deze feiten blijkt uit de verklaringen van [naam medeverdachte 1] , [naam medeverdachte 2] en [naam medeverdachte 3] en kan niet anders worden aangemerkt dan het medeplegen van deze feiten. In dat kader overweegt de rechtbank dat [naam medeverdachte 1] heeft verklaard dat zij met meerdere mensen waaronder de verdachte naar het Rotterdam Centraal Station is gegaan met het doel geld van die pasjes te halen, dat de verdachte haar vertelde wat zij moest zeggen, dat hij in de auto bleef wachten en dat zij een deel van het geldbedrag aan hem heeft afgestaan. Ook [naam medeverdachte 2] heeft in lijn daarmee verklaard dat hij pasjes had gekregen van de verdachte, dat hij daarmee geld heeft gehaald en dat de verdachte bij die gelegenheid in de auto bleef zitten.
4.2.
Bewezenverklaring
In bijlage II heeft de rechtbank de inhoud van wettige bewijsmiddelen opgenomen, houdende voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden. Op grond daarvan, en op grond van de redengevende inhoud van het voorgaande, is wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder feit 1 tot en met 4 tenlastegelegde heeft begaan op die wijze dat:
1.
hij in de periode van 1 april 2014 tot en met 28 april 2014 te Rotterdam, meermalen,  opzettelijk en wederrechtelijk in geautomatiseerde werken, te weten
OV-chipkaarten toebehorende aan Trans Link Systems is binnengedrongen, waarbij hij, verdachte, toegang tot die OV-chipkaarten heeft verworven door een technische ingreep  immers heeft verdachte met behulp van een kaartlezer/kaartschrijver, van OV-chipkaarten (o.a. OV-chipkaart [kaartnummer 1] en [kaartnummer 2] en
[kaartnummer 3] en [kaartnummer 4] ) het saldo opgewaardeerd/gemanipuleerd, en zich aldus toegang verschaft tot die OV-chipkaarten van voornoemde Trans Link Systems;
2.
hij in de periode van 1 april 2014 tot en met 28 april 2014 te Rotterdam, meermalen, tezamen en in vereniging met anderen, telkens met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door listige kunstgrepen, Trans Link Systems en/of Rotterdamse Elektrische Tram N.V. heeft bewogen tot de afgifte van  geldbedragen (in totaal ongeveer 204 euro), hebbende verdachte en/of zijn mededaders toen aldaar telkens met voren omschreven oogmerk listiglijk met behulp van een kaartlezer/kaartschrijver, tot het gebruik waartoe hij, verdachte en zijn mededader(s), niet gerechtigd was/waren OV-chipkaarten (o.a. OV-chipkaart [kaartnummer 1] en [kaartnummer 2] en [kaartnummer 3] ) het saldo opgewaardeerd/gemanipuleerd, en vervolgens aan  (balie)medewerk(st)er(s) van  de Rotterdamse Elektrische Tram N.V., althans een (vervoers)bedrijf, OV-chipkaarten (te weten o.a. OV-chipkaart [kaartnummer 1] en/of [kaartnummer 2] en/of [kaartnummer 3] ) aangeboden voor een refund, waardoor (balie)medewerk(st)er(s) van
de Rotterdamse Elektrische Tram N.V., althans een (vervoers)bedrijf,  werden bewogen tot bovenomschreven afgifte;
3.
hij
op
21 april 2014 te Rotterdam, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met anderen, met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen listige kunstgrepen Rotterdamse Elektrische Tram N.V., te bewegen tot de afgifte van één  geldbedrag met voren omschreven oogmerk - zakelijk weergegeven - listiglijk met zijn
mededadersmet behulp van een kaartlezer/kaartschrijver, tot het gebruik waartoe hij, verdachte en/of zijn mededader(s), niet gerechtigd was/waren, van
één  OV-chipkaart ( [kaartnummer 1] ) het saldo
heeft opgewaardeerd/gemanipuleerd, en vervolgens aan één  (balie)medewerk(st)er van de Rotterdamse Elektrische Tram N.V., één  OV-chipkaart (te weten  OV-chipkaart [kaartnummer 1] ) heeft aangeboden voor een refund, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
4.
hij in de periode van 1 april 2014 tot en met 28 april 2014 te Rotterdam,  met het oogmerk om opzettelijk en wederrechtelijk in een geautomatiseerd werk  binnen te dringen, technische hulpmiddelen die geschikt gemaakt waren tot het plegen van dat misdrijf (namelijk een kaartschrijver/kaartlezer en daarbij behorendesoftware) voorhanden heeft gehad.
Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.
5
Strafbaarheid feiten
De bewezen feiten leveren op:
1.
computervredebreuk, meermalen gepleegd;
2.
medeplegen van oplichting, meermalen gepleegd;
3.
medeplegen van poging tot oplichting;
4.
met het oogmerk dat daarmee een misdrijf als bedoeld in artikel 138ab, eerst lid, 138b of 139c van het Wetboek van Strafrecht wordt gepleegd, een technisch hulpmiddel dat hoofdzakelijk geschikt gemaakt of ontworpen is tot het plegen van een zodanig misdrijf, voorhanden hebben.
Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de feiten uitsluiten.
De feiten zijn dus strafbaar.
6
Strafbaarheid verdachte
Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit.
De verdachte is dus strafbaar.
7
Motivering straf
7.1.
Algemene overweging
De straffen die aan de verdachte worden opgelegd, zijn gegrond op de ernst van de feiten, de omstandigheden waaronder de feiten zijn begaan en de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Daarbij wordt in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.
7.2.
Feiten waarop de straffen zijn gebaseerd
De verdachte heeft zich in de periode van 1 tot en met 28 april 2014 meerdere malen wederrechtelijk toegang verschaft tot data van OV-Chipkaarten en heeft deze opgewaardeerd door middel van een kaartlezer die hij met dit doel in zijn bezit had en software die daartoe is gedownload op zijn laptop. Vervolgens heeft hij deze kaarten aan anderen gegeven die zich het saldo op die kaarten  verschillende malen contant hebben laten uitbetalen, waarna de kaarten weer werden opgewaardeerd. Door dit handelen is niet alleen vervoersbedrijf  RET misleid, maar is ook Trans Link Systems als beheerder van het betaalsysteem benadeeld. Bovendien is door dit handelen het vertrouwen in het elektronische gegevensverkeer geschaad. Slechts door de alerte reactie van de afdeling clearing & settlement van TLS is aan dit handelen een einde gekomen en is de schade beperkt gebleven.
7.3.
Persoonlijke omstandigheden van de verdachte
Voor wat betreft de persoonlijke omstandigheden heeft de rechtbank acht geslagen op een de verdachte betreffend uittreksel uit de justitiële documentatie van 26 november 2018, waaruit blijkt dat de verdachte  na het onderhavige feit strafrechtelijk is veroordeeld, doch niet voor een soortgelijk feit.
7.4.
Conclusies van de rechtbank
Gezien de aard en de ernst van de feiten zal de rechtbank een geldboete opleggen van na te noemen hoogte. Daarbij is aansluiting gezocht bij de geldboetes die zijn opgelegd aan de  medeverdachten in deze zaak. Voorts weegt in het nadeel van de verdachte mee dat hij een cruciale rol heeft gespeeld in het geheel aangezien hij degene is geweest die de technische hulpmiddelen voorhanden heeft gehad en gebruikt om de OV-kaarten te manipuleren. De rechtbank zal daarom anders dan de verdediging heeft bepleit, tevens een onvoorwaardelijke taakstraf opleggen. Bij de bepaling van de omvang van de taakstraf zal de rechtbank, anders dan de officier van justitie heeft gevorderd, rekening houden met de (forse) overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Voorts is rekening gehouden met de straffen die doorgaans in soortgelijke zaken worden opgelegd.
Alles afwegend acht de rechtbank de hierna te noemen straffen passend en geboden.
8
Toepasselijke wettelijke voorschriften
Gelet is op de artikelen, 22c, 22d, 23, 24c, 45, 47, 57, 63, 138ab, 139d, tweede lid aanhef/sub a en 326 van het Wetboek van Strafrecht.
9
Bijlagen
De in dit vonnis genoemde bijlagen maken deel uit van dit vonnis.
10
Beslissing
De rechtbank:
verklaart bewezen, dat de verdachte het onder feit 1 tot en met 4 tenlastegelegde zoals hiervoor omschreven, heeft begaan;
verklaart niet bewezen hetgeen aan de verdachte meer of anders ten laste is gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard en spreekt de verdachte ook daarvan vrij;
stelt vast dat het bewezenverklaarde oplevert de hiervoor vermelde strafbare feiten;
verklaart de verdachte strafbaar;
veroordeelt de verdachte tot een
geldboete van € 2.000,- (tweeduizend euro)
, bij gebreke van volledige betaling en volledig verhaal te vervangen door
30 dagen hechtenis
;
veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van
60 (zestig) uren
, waarbij de Reclassering Nederland dient te bepalen uit welke werkzaamheden de taakstraf dient te bestaan;
beveelt dat de tijd die door de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde taakstraf in mindering wordt gebracht volgens de maatstaf van twee uren per dag, zodat na deze aftrek
54 (vierenvijftig) uren
te verrichten taakstraf resteert;
beveelt dat, voor het geval de veroordeelde de taakstraf niet naar behoren verricht, vervangende hechtenis zal worden toegepast voor de duur van
27 dagen
.
Dit vonnis is gewezen door:
mr. M.V. Scheffers, voorzitter,
en mrs. A.M.H. Geerars en J.J. van den Berg, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. H.P. Eekhout, griffier,
en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank op 6 februari 2019.
De oudste rechter is buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.
Bijlage I
Tekst tenlastelegging
Aan de verdachte wordt ten laste gelegd dat
1.
hij in of omstreeks de periode van 1 april 2014 tot en met 28 april 2014 te Rotterdam, althans in Nederland, meermalen, althans éénmaal (telkens) opzettelijk en wederrechtelijk in een of meer geautomatiseerde werken, voor opslag of verwerking van gegevens, te weten
een webserver en/of netwerk en/of OV-chipkaart(en) toebehorende aan Trans Link
Systems althans in een deel daarvan, is binnengedrongen, waarbij hij, verdachte, toegang tot dat/die werk(en) en/of OV-chipkaart(en) heeft verworven door het doorbreken van een beveiliging en/of door een technische ingreep en/of met hulp van valse signalen en/of valse sleutel en/of door het aannemen van een valse hoedanigheid, immers heeft verdachte  (telkens) met behulp van een kaartlezer/kaartschrijver, tot het gebruik waartoe hij, verdachte, niet gerechtigd was, (meermalen) van één of meerdere (anonieme) OV-chipkaart(en) (o.a. OV-chipkaart [kaartnummer 1] en/of [kaartnummer 2] en/of
[kaartnummer 3] en/of [kaartnummer 4] ) het saldo opgewaardeerd/gemanipuleerd, althans één of meerdere saldomutatie(s) verricht en zich aldus toegang verschaft tot die webserver en/of netwerk en/of OV-chipkaart (en) van voornoemde Trans Link Systems;
2.
hij in of omstreeks de periode van 1 april 2014 tot en met 28 april 2014 te Rotterdam, althans in Nederland, meermalen, althans éénmaal, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, (telkens) met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen (telkens) door het aannemen van een valse naam en/of van een valse hoedanigheid en/of door een of meer listige kunstgrepen en/of door een samenweefsel van verdichtsels, Trans Link Systems en/of Rotterdamse Elektrische Tram N.V. heeft/hebben bewogen tot de afgifte van één of meerdere geldbedrag(en) (in totaal ongeveer 204 euro), in elk geval van enig goed, hebbende verdachte en/of zijn mededader(s) toen aldaar (telkens) met vorenomschreven oogmerk - zakelijk weergegeven - valselijk en/of listiglijk en/of bedrieglijk en/of in strijd met de waarheid met behulp van een kaartlezer/kaartschrijver, tot het gebruik waartoe hij, verdachte en/of zijn mededader(s), niet gerechtigd was/waren, (meermalen) van één of meerdere (anonieme) OV-chipkaart(en) (o.a. OV-chipkaart [kaartnummer 1] en/of [kaartnummer 2] en/of [kaartnummer 3] ) het saldo opgewaardeerd/gemanipuleerd, althans één of meerdere saldomutatie(s) verricht en/of (vervolgens) (meermalen) aan één of meerdere (balie)medewerk(st)er(s) van Trans Link
Systems en/of de Rotterdamse Elektrische Tram N.V., althans een (vervoers)bedrijf, één of meerdere (anonieme) OV-chipkaart(en) (te weten o.a. OV-chipkaart [kaartnummer 1] en/of [kaartnummer 2] en/of [kaartnummer 3] ) aangeboden/overgelegd voor een refund, waardoor één of meerdere (balie)medewerk(st)er(s) van Trans Link Systems en/of
de Rotterdamse Elektrische Tram N.V., althans een (vervoers)bedrijf, (telkens) werd(en) bewogen tot bovenomschreven afgifte;
3.
hij in of omstreeks 21 april 2014 te Rotterdam, althans in Nederland, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door het aannemen van een valse naam en/of van een valse hoedanigheid en/of
door een of meer listige kunstgrepen en/of door een samenweefsel van verdichtsels, Trans Link Systems en/of Rotterdamse Elektrische Tram N.V., althans een (vervoers)bedrijf, te bewegen tot de afgifte van één of meerdere geldbedrag(en) (in totaal ongeveer 204 euro), in elk geval van enig goed, met vorenomschreven oogmerk - zakelijk weergegeven - valselijk en/of listiglijk en/of bedrieglijk en/of in strijd met de waarheid met een of meer van zijn
mededader(s), althans alleen, met behulp van een kaartlezer/kaartschrijver, tot het gebruik waartoe hij, verdachte en/of zijn mededader(s), niet gerechtigd was/waren, (meermalen) van
één of meerdere (anonieme) OV-chipkaart(en) ( [kaartnummer 1] ) het saldo
heeft/hebben opgewaardeerd/gemanipuleerd, althans één of meerdere saldomutatie(s) heeft/hebben verricht en/of (vervolgens) (meermalen) aan één of meerdere (balie)medewerk(st)er(s) van Trans Link Systems en/of de Rotterdamse Elektrische Tram N.V., althans een (vervoers)bedrijf, één of meerdere (anonieme) OV-chipkaart(en) (te weten o.a. OV-chipkaart [kaartnummer 1] ) heeft/hebben aangeboden/overgelegd voor een refund, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
4.
hij in of omstreeks de periode van 1 april 2014 tot en met 28 april 2014 te Rotterdam, althans in Nederland, met het oogmerk om opzettelijk en wederrechtelijk in een geautomatiseerd werk of in een deel daarvan binnen te dringen, (een) technisch{e) hulpmiddel(en) dat/die hoofdzakelijk geschikt gemaakt of ontworpen was/waren tot het plegen van dat misdrijf (namelijk een kaartschrijver/kaartlezer en/of (daarbij behorende) software) heeft vervaardigd, verkocht, verworven, ingevoerd, verspreid of anderszins ter beschikking heeft gesteld of voorhanden heeft gehad.