ECLI:NL:RBNNE:2018:2252
Rechtbank NNE — Uitspraak 


Vonnis
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Afdeling privaatrecht
Locatie Groningen
zaaknummer / rolnummer: C/18/184702 / KG ZA 18-153
Vonnis in kort geding van 15 juni 2018
in de zaak van
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[eiser sub 1] .
,
statutair gevestigd in de gemeente Groningen, kantoorhoudende te Vries,
2.
[eiser sub 2]
,
wonende te [woonplaats] ,
eisers,
advocaat: mr. G.A.C. van den Hout, kantoorhoudende te Groningen,
tegen
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
NDC MEDIAGROEP B.V.
,
statutair gevestigd en kantoorhoudende te Leeuwarden,
2.
[gedaagde sub 2]
,
wonende te Groningen,
gedaagden,
advocaat: mr. J.J. Gevers, kantoorhoudende te Assen.
Partijen zullen hierna [eiser sub 1] , [eiser sub 2] (gezamenlijk in vrouwelijk enkelvoud [bedrijf 1] ) en NDC, [gedaagde sub 2] (gezamenlijk in enkelvoud Sikkom) genoemd worden.
1
De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
I. de dagvaarding;
II. de nader ingebrachte producties door [bedrijf 1] ;
III. de nader ingebrachte producties door Sikkom;
IV. de akte wijziging van eis door [bedrijf 1] ;
V. de mondelinge behandeling van 6 juni 2018;
VI. de pleitnota van [bedrijf 1] ;
VII. de pleitnota van Sikkom.
1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2.	De feiten
2.1.
[eiser sub 1] exploiteert een aantal websites, waaronder [bedrijf 1] en [bedrijf 2] . [bedrijf 3] is enig aandeelhouder en enig bestuurder van [eiser sub 1] . [eiser sub 2] is enig bestuurder van [bedrijf 3]
2.2.
[bedrijf 1] is een website waarop dagelijks advertenties worden geplaatst met betrekking tot te huren woningen. [bedrijf 1] is gratis te raadplegen. Indien een woningzoekende echter  wil reageren op advertenties, moet een premiumaccount worden afgesloten. Hiervoor is maandelijks een bedrag verschuldigd.
2.3.
NDC exploiteert onder andere de Groningse stadsblog sikkom.nl. [gedaagde sub 2] is als journalist werkzaam bij Sikkom.
2.4.
Op Sikkom zijn meerdere artikelen geplaatst over [bedrijf 1] , onder meer op 10 april 2018 met de titel:
" [bedrijf 1] en [bedrijf 2] : samen op boevenpad om studenten dubbel te verneuken
". Onder die titel is te lezen:
"OPLICHTERS".
Het artikel kent verder de volgende inhoud:
[naam] komt uit Weesp en studeert sinds dit jaar in Groningen. Omdat elke dag reizen tussen de Noord-Hollandse plaats en Groningen geen doen is, zoekt de student een kamer in Stad. Via de woningbouw komt hij niet verder, dus heeft hij zich aangemeld op verschillende sites met huurwoningen, zoals [bedrijf 1] .
Het bedrijf uit Vries adverteert volop en lokt potentiële huurders met een prachtig aanbod van appartementen, huizen, studio's en kamers. [naam] wordt enthousiast van een aantal kamers op de site en wil reageren, zodat hij een bezichtiging kan regelen met de eigenaren van de stulpjes. Maar om te kunnen reageren op woningen moet [naam] eerst een Premium Account afnemen.
Twintig euro per maand
Dat kost 19,95 euro per maand, maar dan heeft [naam] wel toegang tot het volledige aanbod van [bedrijf 1] . Omdat [naam] echt snel een huisje in Groningen nodig heeft en het via de gebruikelijke wegen niet lukt, besluit de Weesper een abonnement te nemen. Al snel komt hij erachter dat het weggegooid geld is. Hij reageert als een malle op verschillende woningen, maar krijgt nooit een terugkoppeling.
Daarop besluit [naam] te zoeken op Google naar ' [bedrijf 1] ". Op het scherm verschijnt een bonte bundeling van klachten. Waaronder onze artikel over de online makelaar (https://sikkom.nl/?s= [bedrijf 1] ) waarin we duidelijk maken dat het een oplichter is. Het aanbod op de site is namelijk nep of zonder toestemming gejat van andere sites. Makkelijke handel wel, maar niet helemaal eerlijk. Integendeel: dikke malafide bedoening.
Premium Account opzeggen
[naam] besluit direct zijn abonnement bij [bedrijf 1] te beëindigen. Maar dat gaat niet zo makkelijk. Het bedrijf is telefonisch niet bereikbaar en op mails en appjes wordt niet gereageerd. Ondanks verschillende pogingen blijft het bedrijf uit Vries maandelijks twintig euro afschrijven van zijn rekening. [naam] raadpleegt weer Google en komt uit bij [bedrijf 2] . "Opzeggen in drie stappen", meldt de site.
Op de homepage van [bedrijf 2] staat een venster waarin [naam] het bedrijf kan opzoeken waar hij vanaf wilt. In dit geval is dat dus [bedrijf 1] . Na het invullen van het eerste veld rolt [naam] in de procedure. Op het scherm verschijnt een algemene opzegbrief die persoonlijk wordt gemaakt door het invullen van een aantal velden, zoals: naam en adres van het bedrijf, en de naam en adres van de afzender.
[bedrijf 2]
Na het invullen van deze gegevens rolt [naam] door naar de volgende fase van het stappenplan: "Stap 2: Verstuur mijn opzegging." Dat doet [bedrijf 2] niet gratis. Voor 2,95 euro verstuurt het bedrijf de opzegbrief per reguliere post en voor 11,95 euro wordt de opzegging per aangetekende post verstuurd. Kost wat extra's, maar dan heeft [naam] wel de zekerheid dat het bij [bedrijf 1] aankomt.
[naam] lapt de twaalf euro en wacht in spanning af op wat komen gaat. Maar er komt niet zoveel. Het abonnementsgeld voor [bedrijf 1] wordt doodleuk weer van zijn rekening afgeschreven. Dat zint [naam] niet en hij duikt dieper in [bedrijf 2] . Als hij nog maar net is begonnen met graven, ontdekt [naam] dat hij weer wordt verneukt. En weer door dezelfde dude: [eiser sub 2] uit Vries.
[bedrijf 2] en [bedrijf 1] is hetzelfde bedrijf
[eiser sub 2] is via een wirwar aan B.V.'s eigenaar van [bedrijf 1] . het moederbedrijf van de online makelaar is [eiser sub 1] . uit Vries. En wat blijkt: dat bedrijf is ook eigenaar van [bedrijf 2] . Sterker: [eiser sub 2] is zowel bestuurder van [bedrijf 2] als van [bedrijf 1] . Beide bedrijven zitten zelfs op hetzelfde adres: [straatnaam] in Vries. Daar hebben wij al eens op de stoep gestaan.
Dat doen we destijds vanwege de oplichting met [bedrijf 1] en omdat ze onze vragen niet beantwoorden. Dan maar de oplichters vereren met een bezoekje. Daar zijn ze niet heel happig op. De rolluiken gaan dicht, de deur op slot en de politie wordt gebeld. De vragen die we hebben worden niet beantwoord. Ook de nieuwe vragen die we hebben naar aanleiding van deze ontdekking blijven onbeantwoord.
[video]
Charlatans
Jammer. Spijtig. En wat een fuckers. Eerst mensen oplichten met [bedrijf 1] en dan de barmhartige en helpende hand toereiken met [bedrijf 2] en ze daarmee nog een keer verneuken. Ongelooflijk, voor als je bedenkt hoe dat in de praktijk gaat: er komt bij [eiser sub 2] een opzegging binnen bij [bedrijf 2] voor [bedrijf 1] . Dan wordt er een aangetekende brief opgesteld en verstuurd met de uitgaande post.
Een dag later staat de postbode op de stoep. Dingdong. "Ik heb hier een aangetekende brief voor [bedrijf 1] . Kunt u even tekenen voor ontvangst?" Dat doet [eiser sub 2] , waarop de postbode de bevestiging van ontvangst meeneemt om later weer als bewijs aan [bedrijf 2] te overhandigen. Op hetzelfde adres, waarschijnlijk zelfs aan hetzelfde bureau. En de aangetekende brief? Die verdwijnt allicht in de versnipperaar.
Update:
Zojuist komt [bedrijf 2] via Facebook Messenger met een reactie: "Om belangenverstrengeling te voorkomen kun je het Premium Account van [bedrijf 1] niet opzeggen via [bedrijf 2] ." Dat is niet waar, althans het klopt wel want [naam] zit nog steeds vast aan zijn abonnement. Maar nergens in het proces wordt gemeld dat [bedrijf 1] opzeggen niet mogelijk is van [bedrijf 2] . Integendeel, zojuist geprobeerd en gewoon 12 euro aftikken zonder deze melding.
Update twee (18-04-2018)
Volgens de advocaat [NAAM][bedrijf 1] krijgen mensen, die via [bedrijf 2] hun abonnement bij [bedrijf 1] opzeggen, uiteindelijk een melding dat het onmogelijk is vanwege belangenverstrengeling. Eventueel krijgen klanten hun geld terug. Dat moeten we aannemen als waarheid want dat hebben wij nog niet kunnen controleren. [naam] uit Weesp is een gefingeerde naam om duidelijk te maken hoe de handelswijze in elkaar steekt. Wij hebben het onderzocht naar aanleiding van een binnenkomende klacht.
2.5.
Ondanks sommatie(s) daartoe van de zijde van [bedrijf 1] , heeft Sikkom het artikel niet verwijderd, hetgeen voor [bedrijf 1] reden was om onderhavige procedure te starten.
3
Het geschil
3.1.
[bedrijf 1] heeft, na wijziging van eis, gevorderd:
VIII. Sikkom te gebieden de publicatie binnen één dag na het te deze te wijzen vonnis te verwijderen en verwijderd te houden van de website www.sikkom.nl, haar Facebookpagina en ieder ander medium dat onder direct of indirecte controle van Sikkom staat, een en ander op straffe van een dwangsom van € 10.000,00 per dag dat niet aan het gebod wordt voldaan, met een maximum van € 500.000,00 althans een in goede justitie te bepalen dwangsom;
IX. Sikkom te gebieden een rectificatie te plaatsen op een duidelijk zichtbare plaats op de homepage van Sikkom gedurende minimaal twee (2) weken aslmede op de Facebookpagina van sikkom.nl voor minimaal drie (3) maanden en de Facebookpagina "Oproepjes voor Groningers" voor minimaal (3) maanden, en tevens voor minimaal drie (3) maanden en zo lang als daarna deze vindplaats nog bestaat op de specifieke URL (internetadres) "https://www.sikkom.nl/ [bedrijf 1] -nl-en- [bedrijf 2] -nl-samen-op-boevenpad-om-studenten-dubbel-te-verneuken" dat heden naar het gewraakte artikel leidt, met de volgende tekst:
"Rectificatie
Op 10 april 2018, heeft onze journalist [gedaagde sub 2] , op de website en op de Facebookpagina van Sikkom (https://www.sikkom.nl/ [bedrijf 1] -nl-en- [bedrijf 2] -nl-samen-op-boevenpad-om-studenten-dubbel-te-verneuken/) over het bedrijf [eiser sub 1] . en de door deze vennootschap gebruikte websites [bedrijf 1] en [bedrijf 2] feiten opgetekend die aantoonbaar onwaarheden bevatten. Bovendien heeft [gedaagde sub 2] op onrechtmatige wijze smadelijke bewoorden geuit tegenover de bestuurder van [eiser sub 1] ., de heer [eiser sub 2] . Hiermee heeft de betreffende journalist onverantwoordelijk gehandeld. Door onzorgvuldig en louter op effectbejag geënte beschuldigingen en onwaarheden te hebben gepubliceerd erkent NDC Mediagroep B.V., de grenzen van de journalistieke vrijheid te hebben overschreden. Hiervoor bieden wij, namens Sikkom en de heer [gedaagde sub 2] , onze oprechte excuses aan [bedrijf 1] , [bedrijf 2] en de heer [eiser sub 2] . Wij zullen ons in de toekomst onthouden van iedere onrechtmatige persuiting jegens genoemde websites en persoon, alsook de aan hen gelieerde ondernemingen.
NDC Mediagroep B.V."
althans een in goede justitie te bepalen tekst, het geheel op straffe van een dwangsom van € 10.000,00 per dag dat niet aan het gebod wordt voldaan, met een maximum van          € 500.000,00 althans een in goede justitie te bepalen dwangsom;
X. Sikkom te gebieden zich te onthouden van toekomstige onrechtmatige uitingen jegens [bedrijf 1] ;
XI. Sikkom te veroordelen in de kosten van het geding.
3.2.
Sikkom heeft verweer gevoerd en concludeert tot afwijzing van de vordering.
3.3.
Sikkom heeft (gedeeltelijk) bezwaar gemaakt tegen de eiswijziging. Op die wijziging en dat bezwaar zal, voor zover nodig, hierna worden ingegaan.
4
De beoordeling
Spoedeisend belang
4.1.
De voorzieningenrechter overweegt allereerst dat [bedrijf 1] er belang bij heeft om spoedig een oordeel van een rechter te verkrijgen over een - volgens haar - onterechte beschuldiging aan haar adres in een artikel van Sikkom.
Onrechtmatig artikel
4.2.
De oorspronkelijke vorderingen van [bedrijf 1] behelzen – kort gezegd – verwijdering van het onder 2.4. geciteerde artikel en plaatsing van een rectificatie.
4.3.
Toewijzing van die vorderingen zou een beperking  inhouden van het in artikel 10 lid 1 EVRM neergelegde grondrecht van Sikkom op vrijheid van meningsuiting. Dit recht kan slechts worden beperkt, indien dat bij wet is voorzien en noodzakelijk is in een democratische samenleving, bijvoorbeeld ter bescherming van de goede naam en de rechten van anderen (artikel 10 lid 2 EVRM). Van een beperking die bij wet is voorzien is sprake, indien, zoals [bedrijf 1] stelt, het artikel van Sikkom onrechtmatig is in de zin van artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Voor het antwoord op de vraag of dit het geval is, moeten alle wederzijdse  belangen tegen elkaar worden afgewogen. Daarbij dienen alle omstandigheden van het geval in ogenschouw te worden genomen.
Het belang van Sikkom is er met name in gelegen dat zij zich als uitgever van een stadsblog in het openbaar kritisch, informerend, opiniërend en waarschuwend moet kunnen uitlaten over misstanden die de samenleving - en meer in het bijzonder de inwoners van de stad Groningen - raken, terwijl het belang van [bedrijf 1] met name erin is gelegen dat zij niet lichtvaardig wordt blootgesteld aan verdachtmakingen en dat haar privacy niet onnodig wordt geschonden.
4.4.
De strekking van het onder 2.4. bedoelde artikel  is dat Sikkom [bedrijf 1] beschuldigt van oplichting, omdat zij aan houders van een premiumaccount, die haar daarvoor betaald hebben, huurwoningen aanbiedt waarvoor zij geen toestemming heeft van de eigenaren van de woningen c.q. de makelaar, althans dat zij woningen te huur aanbiedt die niet (meer) te huur zijn. Die beschuldiging is volgens [bedrijf 1] onterecht en gebaseerd op feitelijke onjuistheden, hetgeen volgens haar betekent dat het artikel onrechtmatig is.
4.5.
De voorzieningenrechter is met [bedrijf 1] van oordeel dat het artikel onrechtmatig tegenover [bedrijf 1] zou zijn indien vast komt te staan dat de beschuldiging ongegrond is.  De los van de beschuldiging door [bedrijf 1] gestelde feitelijke onjuistheden in het artikel maken het publiceren daarvan, naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter, op zichzelf niet onrechtmatig, omdat gesteld noch gebleken is dat [bedrijf 1] door die gestelde onjuistheden in haar eer of goede naam is aangetast. [bedrijf 1] heeft ook niet gesteld dat het artikel, de volgens haar valse beschuldiging daargelaten, in onnodig grievende bewoordingen is geformuleerd. Hierdoor ligt verder slechts ter beoordeling voor of de beschuldiging in het artikel, zoals de vordering vooronderstelt, ongegrond is.
4.6.
[bedrijf 1] heeft ex artikel 150 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) de stelplicht en bewijslast te dragen voor haar ingenomen stelling dat voormelde beschuldiging ongegrond is. Aan de andere kant mag van Sikkom - die die stelling betwist - worden verwacht dat zij die betwisting nader inkleedt door te motiveren dat er in  feitenmateriaal voldoende aanleiding was  om [bedrijf 1] van het voornoemde te beschuldigen en daarover te publiceren. Van Sikkom hoeft evenwel niet te worden verwacht dat zij motiveert dat de juistheid van de publicatie onomstotelijk vaststaat.
4.7.
[bedrijf 1] heeft ter onderbouwing van haar stelling dat de beschuldiging onterecht is aangevoerd dat zij geen huurwoningen op [bedrijf 1] plaatst waarvoor zij geen toestemming heeft van de eigenaar c.q. makelaar. [bedrijf 1] stelt dat zij met verschillende makelaars de afspraak heeft dat het aanbod op de website van de makelaar wordt gekoppeld met [bedrijf 1] waardoor - via de software - het aanbod van de makelaars wordt gesynchroniseerd met [bedrijf 1] . [bedrijf 1] stelt dat zij in totaal 78 actieve koppelingen met externe partijen heeft. Volgens haar komt het wel eens voor dat een makelaar waarmee zij een samenwerking heeft, niet met de eigenaar c.q. oorspronkelijke aanbieder van de desbetreffende woning heeft gecommuniceerd dat er een samenwerking is met [bedrijf 1] en dus niet bekend is met een vermelding van de huurwoning op [bedrijf 1] . Zij stelt echter dat zodra zij  daarmee bekend raakt,  de desbetreffende huurwoningen direct van haar site te verwijderen. Dat accounthouders mogelijk berichten hebben ontvangen dat woningen al verhuurd zijn, is er volgens [bedrijf 1] in gelegen dat er een grote vraag is naar huurwoningen en een klein aanbod en niet - zoals Sikkom aanvoert - dat het aanbod niet actueel zou zijn dan wel dat [bedrijf 1] niet bevoegd was om deze woningen op [bedrijf 1] als te huur aan te bieden.
4.8.
Sikkom heeft daartegen aangevoerd dat zij voorafgaand aan de publicatie veel klachten over [bedrijf 1] heeft ontvangen. De door haar overgelegde schriftelijke klachten zijn volgens haar slechts een gedeelte van de ontvangen klachten. Die klachten hielden volgens Sikkom met name in dat abonnees betalen voor een woningaanbod dat niet actueel is en waarvoor [bedrijf 1] niet bevoegd is het aan te bieden. Sikkom voert aan dat zij naar aanleiding van die klachten nader onderzoek heeft verricht. [gedaagde sub 2] heeft de website [bedrijf 1] bekeken en foto's van de huurwoningen van (ongeveer) de eerste zes pagina's op Google opgezocht. [gedaagde sub 2] voert aan dat hij vervolgens ontdekte het gros van die huurwoningen ook door verschillende makelaars werd aangeboden. [gedaagde sub 2] heeft daarop een aantal van die makelaars benaderd. Van de plusminus 30 makelaars die [gedaagde sub 2] heeft benaderd, gaven plusminus 20 makelaars volgens hem aan dat zij geen samenwerking hebben met [bedrijf 1] en geen toestemming hadden gegeven om die woningen op [bedrijf 1] te plaatsen. Sikkom wijst in dat verband onder meer naar de verklaringen die 123wonen, Real Estate Consultancy en VGVM op verzoek van Sikkom daarover hebben opgesteld. Tot slot heeft Sikkom een verklaring van aanbieder van huurwoningen Pararius in het geding gebracht, waarin zij schrijft de samenwerking met [bedrijf 1] te zullen beëindigen.
4.9.
[bedrijf 1] heeft tegen het vorenstaande ingebracht dat zij een samenwerking met 123wonen had maar die samenwerking na de publicaties over [bedrijf 1] door Sikkom is verminderd en het aanbod van 123wonen daarom niet meer op [bedrijf 1] staat. VGM heeft volgens [bedrijf 1] haar woningen aangeboden via Huisportaal, die adverteert bij Pararius, die op haar beurt een koppeling had met [bedrijf 1] . Door een bug in de software is volgens [bedrijf 1] dit aanbod, hoewel dat niet was toegestaan, doorgezet naar Marktplaats. Verder voert [bedrijf 1] aan dat Real Estate Consultancy een koppeling heeft met Pararius en deze kan uitzetten, waardoor de huurwoningen niet meer op [bedrijf 1] zichtbaar zijn. Tot slot voert [bedrijf 1] aan dat Pararius de samenwerking met haar niet heeft beëindigd.
4.10.
Voor zover het verweer van Sikkom met betrekking tot de inhoud en de hoeveelheid van de klachten en de verklaringen van de makelaars (zoals is verwoord in r.o. 4.8.) feitelijk juist is, kunnen die klachten en die verklaringen de onder 4.4. bedoelde beschuldiging in redelijkheid dragen. Dan zou [bedrijf 1] accounthouders die op zoek zijn naar een huurwoning immers laten betalen voor een aanbod aan huurwoningen, terwijl -naar [bedrijf 1] zelf weet-een substantieel deel van dat aanbod in werkelijkheid niet kan worden gehuurd. In hoeverre Sikkom feitelijk gelijk heeft, kan in dit kort geding echter niet worden vastgesteld, omdat [bedrijf 1] de juistheid daarvan betwist. Voorshands heeft Sikkom evenwel voldoende aannemelijk gemaakt dat de gewraakte beschuldiging is gebaseerd op behoorlijk onderzoek.
4.11.
Voor de beantwoording van de vraag of in hoeverre de beschuldiging van Sikkom ongegrond is, is nader onderzoek c.q. bewijslevering vereist, waarvoor een kort geding zich niet leent. Om die reden kan in dit kort geding niet met voldoende mate van zekerheid worden vastgesteld dat de beschuldiging in het artikel op onjuistheden berust (net zo min als kan worden vastgesteld dat de beschuldiging juist is). Omdat de vorderingen van [bedrijf 1] vooronderstellen dat sprake is van een ongegronde beschuldiging, in welk verband zij het bewijsrisico draagt, zal nu van die vooronderstelling niet kan worden uitgegaan, de voorzieningenrechter de vordering afwijzen. De overige stellingen en weren behoeven daarom geen bespreking.
4.12.
[bedrijf 1] zal als de in het ongelijk te stellen partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Sikkom worden vastgesteld op:
- griffierecht	€	626,00
- salaris advocaat	€
980,00
Totaal	€ 	1.606,00
5
De beslissing
De voorzieningenrechter:
5.1.
wijst de vordering af;
5.2.
veroordeelt [bedrijf 1] in de proceskosten, aan de zijde van Sikkom tot op heden vastgesteld op € 1.606,00;
5.3.
verklaart dit vonnis voor wat betreft punt 5.2. uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. P.J. Duinkerken en in het openbaar uitgesproken op 15 juni 2018