ECLI:NL:RBZWB:2016:5188
Rechtbank ZWB — Uitspraak 


RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02/800279-16
Vonnis van de meervoudige kamer d.d. 23 augustus 2016
in de strafzaak tegen
[verdachte]
geboren op [geboortedag] 1997 te [geboorteplaats] ( [geboorteland] )
gedetineerd in de PI Zuid West, De Dordtse Poorten, te Dordrecht
raadsman: mr. C.G.A. Mattheussens, advocaat [NAAM]1
Onderzoek van de zaak
De zaak is inhoudelijk behandeld op de zitting van 9 augustus 2016, waarbij de officier van justitie, mr. [NAAM], en de verdediging hun standpunten kenbaar hebben gemaakt.
2
De tenlastelegging
Verdachte staat terecht, terzake dat:
hij op één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 17 maart 2016 tot en met 29 april 2016 te Breda en/of Roosendaal, in elk geval (telkens) in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, (telkens) opzettelijk (een) als echt(e) en onvervalst(e) bankbiljet(ten) heeft uitgegeven (een) (hoeveelheid) eurobankbiljetten dat/die verdachte en/of zijn medeverdachte(n) zelf heeft/hebben nagemaakt en/of vervalst of waarvan de valsheid of vervalsing verdachte en/of zijn medeverdachte(n), toen hij dat/die eurobankbiljet(ten) ontving(en), bekend was;
subsidiair, althans, indien het vorenstaande onder 1 niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:
hij op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 17 maart 2016 tot en met 29 april 2016 te Breda en/of Roosendaal, in elk geval (telkens) in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, (telkens) opzettelijk (een) (hoeveelheid) valse of vervalste eurobankbiljet(ten) heeft uitgegeven;
tweede subsidiair, althans, indien het vorenstaande onder 1 niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:
hij op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 17 maart 2016 tot en met 29 april 2016 te Breda en/of Roosendaal, in elk geval (telkens) in Nederland, ter uitvoering van zijn voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, (telkens) opzettelijk (een) (hoeveelheid) valse of vervalste eurobankbiljet(ten) uit te geven, (telkens) die/dat valse/vervalste eurobankbiljet(ten) ter verkoop heeft aangeboden en/of overhandigd (bij/aan een medewerker van programmamaker [naam programmamaker] ), terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid.
3
De voorvragen
De dagvaarding is geldig.
De rechtbank is bevoegd.
De officier van justitie is ontvankelijk in de vervolging.
Er is geen reden voor schorsing van de vervolging.
4
De beoordeling van het bewijs
4.1
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie meent dat wettig en overtuigend kan worden bewezen dat verdachte zich samen met medeverdachte [medeverdachte] schuldig heeft gemaakt aan het primair ten laste gelegde feit, door opzettelijk vals geld als echt en onvervalst uit te geven. De officier van justitie heeft zich hierbij gebaseerd op de schriftelijke informatie en de beeldopnames van het programma [naam programma] , de resultaten van het forensisch onderzoek dat is verricht aan de in beslag genomen biljetten, de telefoongegevens van verdachten en op de (deels) bekennende verklaringen van verdachten. Dat verdachte zich (samen met een ander) schuldig heeft gemaakt aan het vervaardigen van vals geld, kan volgens de officier van justitie niet worden bewezen wegens gebrek aan bewijs.
4.2
Het standpunt van de verdediging
De verdediging is van mening dat verdachte integraal moet worden vrijgesproken van het ten laste gelegde. Zij betwist niet dat verdachte op 17 maart 2016 aanwezig is geweest bij een transactie waarbij vals geld is afgegeven en evenmin dat verdachte op 8 april 2016 met medeverdachte [medeverdachte] is meegereden naar Roosendaal, alwaar eenzelfde transactie heeft plaatsgevonden. Dit levert echter – in de visie van de verdediging – geen medeplegen op, omdat niet is gebleken van een gezamenlijk plan en omdat geen sprake is geweest van een gezamenlijke uitvoering. Daarnaast was geen sprake van ‘uitgeven’ zoals bedoeld in artikel 209 en 213 van het Wetboek van Strafrecht (Sr), omdat het valse geld niet feitelijk in het verkeer is gebracht, aldus de verdediging.
4.3
Het oordeel van de rechtbank
Verdachte en medeverdachte [medeverdachte] zijn op 17 maart 2016 samen naar station Breda gereden om vals geld te verkopen. Daar aangekomen heeft [medeverdachte] tegen betaling een hoeveelheid valse eurobankbiljetten afgegeven aan twee medewerkers van het televisieprogramma [naam programma] . Verdachte was bij deze transactie aanwezig.
[medeverdachte] heeft hoofdzakelijk het woord gevoerd en verdachte heeft zich meermalen gemengd in het gesprek. Zo zegt verdachte op enig moment “er is ook andere, extra goed toch”, waarop [medeverdachte] zegt “ik heb nog andere, nieuwe voorraad tientje met een goede streep”. Kort daarna zegt [medeverdachte] tegen de medewerkers “scanner pakt ie niet”, waarop verdachte zegt “er zit zo’n ijzeren plaatje in”. Aan het eind van het gesprek zegt één van de medewerkers dat hij goede tientjes wil, waarna zowel verdachte als [medeverdachte] zeggen “ja ja, die goeie, is goed.”
.
De vraag waarvoor de rechtbank zich allereerst ziet gesteld, is of de afgifte van het valse geld aan de medewerkers van [naam programma] in juridische zin moet worden gekwalificeerd als ‘uitgeven’, zoals bedoeld in artikel 209 Sr. Anders dan de verdediging is de rechtbank van oordeel dat deze vraag bevestigend dient te worden beantwoord. Door zowel de officier van justitie als de verdediging is terecht betoogd dat de Hoge Raad ‘uitgeven’ omschrijft als het feitelijk in het verkeer brengen van valse bankbiljetten.
De verdediging heeft hieraan echter ten onrechte de conclusie verbonden dat voor een bewezenverklaring is vereist, dat de afnemer het valse geld daadwerkelijk heeft uitgegeven dan wel heeft willen uitgeven. Dat is geen eis die in de wet of de jurisprudentie wordt gesteld. Ook is niet vereist dat de afnemer door de verkoop van dit valse geld is misleid,
in die zin dat hij geen weet mag hebben van de valsheid van het geld. Aan de afnemer zijn valse bankbiljetten verkocht. Dat de afnemer op de hoogte was van de valsheid van het geld en dit valse geld niet verder in omloop heeft gebracht –en daartoe ook niet de intentie had–, doet niet af aan het feit dat door de verkoop van valse bankbiljetten aan de afnemer wel degelijk vals geld in het verkeer is gebracht en daarmee in juridische zin is uitgegeven.
Gezien het vorenstaande staat vast dat op 17 maart 2016 te Breda vals geld is uitgegeven,
bij welke transactie verdachte en medeverdachte [medeverdachte] in ieder geval aanwezig waren.
Op 8 april 2016 en 29 april 2016 zijn door medeverdachte [medeverdachte] wederom tegen betaling valse eurobankbiljetten afgegeven aan twee medewerkers van [naam programma] , maar dan in Roosendaal. Op 8 april 2016 is verdachte daarbij blijkens het dossier niet aanwezig geweest. Op 29 april 2016 is verdachte samen met medeverdachte [medeverdachte] naar Roosendaal gereden, maar is hij in de auto blijven zitten toen [medeverdachte] de transactie afhandelde.
De volgende vraag die moet worden beantwoord, is of sprake was van medeplegen van genoemde feiten door verdachte.
Uit de telefoongegevens in het dossier komen vele aanwijzingen naar voren dat zowel verdachte als medeverdachte [medeverdachte] zich met de verkoop van vals geld hebben bezig gehouden in de tenlastegelegde periode. Uit deze gegevens blijkt echter niet dat zij ten aanzien van de aan hen tenlastegelegde verkoopmomenten met elkaar hebben samengewerkt. Zo zijn er geen onderlinge contacten over de handel in vals geld in de telefoons aangetroffen en heeft de afnemer van [naam programma] alleen met [medeverdachte] telefonisch contact gehad en niet met verdachte [verdachte] . Dat betekent dat de rechtbank het medeplegen met betrekking tot de verweten gedragingen alleen kan en ook zal beoordelen op basis van de concrete bijdrage die verdachte en medeverdachte [medeverdachte] aan deze verkoopmomenten hebben geleverd, zoals deze bijdrage blijkt uit de camerabeelden en de verklaringen van beide verdachten.
Ten aanzien van 17 maart 2016 overweegt de rechtbank in dit verband dat verdachte en [medeverdachte] samen naar het station in Breda zijn gegaan, dat zij allebei wisten van het plan om vals geld te verkopen en dat zij allebei een inhoudelijke bijdrage hebben geleverd aan het gesprek met de afnemers. Naar het oordeel van de rechtbank is sprake van een nauwe en bewuste samenwerking, waaraan verdachte een wezenlijke bijdrage hebben geleverd. Ten aanzien van deze ontmoeting is de rechtbank van oordeel dat sprake is van medeplegen.
Op 8 april is verdachte niet aanwezig geweest bij de transactie. Uit de bewijsmiddelen volgt ook niet dat verdachte enige andere rol bij deze transactie heeft gehad, welke als medeplegen kan worden geduid.
Op 29 april 2016 komt verdachte ook in beeld in die zin, dat uit het dossier naar voren komt dat hij samen met [medeverdachte] naar Roosendaal is gereden en dat verdachte in de auto is blijven wachten, terwijl [medeverdachte] opnieuw een transactie afhandelde, waarbij vals geld is uitgegeven. Deze bijdrage van verdachte is van onvoldoende gewicht om als medeplegen te kunnen worden gekwalificeerd.
Het vorenstaande in ogenschouw nemend, concludeert de rechtbank dat verdachte zich op 17 maart 2016 schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van het uitgeven van vals geld.
De rechtbank is met de officier van justitie en de verdediging van oordeel dat niet kan worden bewezen dat verdachte, al dan niet in vereniging met een ander, het uitgegeven valse geld heeft geproduceerd. Het dossier bevat weliswaar diverse aanwijzingen daarvoor,
in welk verband wordt gewezen op de telefoongegevens van verdachte, maar verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat dit allemaal grootspraak van hem was om geloofwaardig over te komen op zijn klanten. Hoewel deze verklaring de rechtbank niet zonder meer overtuigt, geeft zij verdachte op dit punt het voordeel van de twijfel.
Gelet op de hierboven aangehaalde bewijsmiddelen en hetgeen daaromtrent is overwogen, komt de rechtbank tot een bewezenverklaring van het primair aan verdachte ten laste gelegde feit, zoals hierna onder 4.4 wordt weergegeven.
4.4
De bewezenverklaring
De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte
hij
op
één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van
17 maart 2016
tot en met 29 april 2016
te Breda
en/of Roosendaal, in elk geval (telkens) in Nederland,
tezamen en in vereniging met een
of meer
ander
en, althans alleen, (telkens)
opzettelijk
(een)
als echt
(
e
)
en onvervalst
(
e
)
bankbiljet
(
ten
)
heeft uitgegeven
(
een
) (
hoeveelheid
)
eurobankbiljetten
dat/die verdachte en/of zijn medeverdachte(n) zelf heeft/hebben nagemaakt en/of vervalst of
waarvan de valsheid of vervalsing verdachte en
/of
zijn medeverdachte
(n)
, toen
zij
dat/
die eurobankbiljet
(
ten
)
ontving
(
en
)
, bekend was;
De rechtbank heeft in te tenlastelegging de door haar aangebrachte wijziging cursief weergegeven. Zij is van oordeel dat verdachte door deze wijziging niet in zijn verdediging is geschaad.
De rechtbank acht niet bewezen hetgeen meer of anders ten laste is gelegd. Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.
5
De strafbaarheid
Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten. Dit levert het in de beslissing genoemde strafbare feit op.
Verdachte is strafbaar, omdat niet is gebleken van een omstandigheid die zijn strafbaarheid uitsluit.
6
De strafoplegging
6.1
De vordering van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gevorderd verdachte te veroordelen tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 18 maanden met aftrek van voorarrest.
6.2
Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft primair vrijspraak bepleit. In geval de rechtbank wel tot een bewezenverklaring komt, heeft de verdediging subsidiair verzocht om bij de strafoplegging rekening te houden met de straffen die in soortgelijke zaken zijn opgelegd, alsmede met de jonge leeftijd van verdachte en zijn persoonlijke omstandigheden.
6.3
Het oordeel van de rechtbank
Verdachte heeft zich samen met een ander schuldig gemaakt aan het uitgeven van vals geld. De rechtbank vindt het handelen van verdachte zeer verwerpelijk. Het in circulatie brengen van vals geld werkt ontwrichtend voor de (financiële) economie. De economie is immers gebaseerd op het vertrouwen dat aan bankbiljetten een bepaalde waarde kan worden toegekend. Door de handel in valse bankbiljetten wordt dit essentiële economische principe ondergraven. Daarnaast wordt ook de ontvanger van het geld gedupeerd wanneer dit als ruilmiddel wordt ingezet. De ontvanger geeft immers goederen af of geeft wisselgeld terug voor een stukje papier zonder waarde. Dat in dit geval de ontvanger wist dat het geld vals was en dit geld niet verder in het verkeer heeft gebracht, doet aan de verwerpelijke intentie van verdachte niets af.
De vraag is welke sanctie in het onderhavige geval het meest passend is. De rechtbank houdt bij de strafbepaling rekening met straffen die in soortgelijke zaken zijn opgelegd en met de jonge leeftijd van verdachte. Ook slaat de rechtbank acht op de rolverdeling tussen verdachte en zijn medeverdachte, in welk verband wordt opgemerkt dat de medeverdachte de contacten onderhield met de afnemers, terwijl verdachte daarin geen rol lijkt te hebben gespeeld. Verder houdt de rechtbank rekening met het feit dat verdachte zich ter zitting schuldbewust heeft opgesteld.
Alles afwegende, is de rechtbank van oordeel dat een gevangenisstraf de enige passende sanctie is. De officier van justitie heeft een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden geëist. De rechtbank kan zich echter niet aan de indruk onttrekken dat de officier van justitie haar strafeis mede heeft gebaseerd op de telefoongegevens in het dossier, waaruit zou kunnen worden geconcludeerd dat verdachte zich vaker met de handel in vals geld heeft bezig gehouden dan aan hem is tenlastegelegd. De tenlastelegging in de zaak van verdachte is echter beperkt tot een drietal verkoopmomenten, waarvan slechts een ten aanzien van verdachte bewezen is verklaard. Het bewezenverklaarde kan, ook indien de bedenkelijke omstandigheden die uit de rest van het dossier voortvloeien worden meegewogen, naar het oordeel van de rechtbank een dergelijke hoge straf niet rechtvaardigen. De rechtbank zal daarom een beduidend lagere straf opleggen dan door de officier van justitie is gevorderd. De rechtbank acht een gevangenisstraf voor de duur van 150 dagen passend. Een deel daarvan, te weten 48 dagen, zal voorwaardelijk aan verdachte worden opgelegd. Met deze voorwaardelijke straf wordt beoogd verdachte ervan te weerhouden opnieuw strafbare feiten te plegen. Op het onvoorwaardelijke gedeelte van de gevangenisstraf, dient de periode van voorarrest in mindering te worden gebracht. Dit betekent dat verdachte niet terug naar de gevangenis hoeft zolang hij geen nieuwe strafbare feiten pleegt.
7
De wettelijke voorschriften
De beslissing berust op de artikelen 10, 14a, 14b, 14c, 27, 47 en 209 van het Wetboek van Strafrecht, zoals deze artikelen luidden ten tijde van het bewezen verklaarde.
8
De beslissing
De rechtbank:
Bewezenverklaring
- verklaart het ten laste gelegde bewezen, zodanig als hierboven onder 4.4 is omschreven;
- spreekt verdachte vrij van wat meer of anders ten laste is gelegd;
Strafbaarheid
verklaart dat het bewezen verklaarde het volgende strafbare feit oplevert:
ten aanzien van feit 1 primair
:
het medeplegen van opzettelijk als echte en onvervalste bankbiljetten uitgeven van bankbiljetten waarvan de valsheid, hem en zijn mededader, toen zij ze ontvingen, bekend was;
verklaart verdachte strafbaar;
Strafoplegging
veroordeelt verdachte tot
een gevangenisstraf van 150 dagen
;
bepaalt dat een
gedeelte van deze gevangenisstraf groot 48 dagen
niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten, omdat verdachte voor het einde van de proeftijd van twee jaren na te melden voorwaarde niet heeft nageleefd;
stelt als algemene voorwaarde dat verdachte zich voor het einde van de proeftijd niet zal schuldig maken aan een strafbaar feit;
bepaalt dat de tijd die verdachte voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in voorarrest heeft doorgebracht in mindering wordt gebracht bij de tenuitvoerlegging van het onvoorwaardelijke deel van de opgelegde gevangenisstraf.
Dit vonnis is gewezen door mr. [NAAM], voorzitter, mr. [NAAM]. Smits, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. [NAAM], griffier, en is uitgesproken ter openbare zitting op
23 augustus 2016.
Mr. [NAAM]mede te ondertekenen.
Wanneer hierna wordt verwezen naar een eindproces-verbaal, wordt - tenzij anders vermeld - bedoeld het eindproces-verbaal met dossiernummer 2016107342 van politie Zeeland-West-Brabant, opgemaakt in de wettelijke vorm door daartoe bevoegde opsporingsambtenaren en doorgenummerd van 1 tot en met 274.
De dvd met de beeldopnames van [naam programma] ; het proces-verbaal verhoor verdachte [medeverdachte] d.d. 30 april 2016, pagina 239 en 240 van het eindproces-verbaal; het proces-verbaal verhoor verdachte [medeverdachte] d.d. 9 mei 2016, pagina 245 van het eindproces-verbaal; het proces-verbaal verhoor verdachte [verdachte] d.d. 9 mei 2016, pagina 263 van het eindproces-verbaal; het proces-verbaal van het onderzoek ter terechtzitting d.d. 9 augustus 2016, waarop verdachte [verdachte] zijn bekennende verklaring heeft bevestigd.
De dvd met de beeldopnames van [naam programma] (tijdspanne 5:28 – 6:20).