ECLI:NL:RVS:2015:1658
Raad van State — Uitspraak 


201407613/1/R4.
Datum uitspraak: 27 mei 2015
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak in het geding tussen:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Deltahout Vastgoed B.V., gevestigd te Vlaardingen,
appellante,
en
de raad van de gemeente Vlaardingen,
verweerder.
Procesverloop
Bij besluit van 26 juni 2014 heeft de raad het bestemmingsplan "Maaswijk" vastgesteld.
Tegen dit besluit heeft Deltahout Vastgoed beroep ingesteld.
De raad heeft een verweerschrift ingediend.
De zaak is door een meervoudige kamer van de Afdeling verwezen naar een enkelvoudige.
Deltahout Vastgoed heeft een nader stuk ingediend.
De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 23 februari 2015, waar Deltahout Vastgoed, vertegenwoordigd door B.L. Goedknegt, en de raad, vertegenwoordigd door C.C. Nootenboom en ing. J.G. Hoogerwaard, beiden werkzaam bij de gemeente, en ing. P.T. den Hertog, zijn verschenen.
Daartoe in de gelegenheid gesteld hebben de raad en Deltahout Vastgoed nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn aan de andere partij toegezonden.
Met toestemming van partijen is afgezien van een verdere behandeling van de zaak ter zitting.
Overwegingen
1. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan heeft de raad beleidsvrijheid om bestemmingen aan te wijzen en regels te geven die de raad uit een oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De Afdeling toetst deze beslissing terughoudend. Dit betekent dat de Afdeling aan de hand van de beroepsgronden beoordeelt of aanleiding bestaat voor het oordeel dat de raad zich niet in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat het plan strekt ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening. Voorts beoordeelt de Afdeling aan de hand van de beroepsgronden of het bestreden besluit anderszins is voorbereid of genomen in strijd met het recht.
2. Het plan voorziet in een actueel juridisch-planologisch kader voor het plangebied Maaswijk, dat aan de noordzijde wordt begrensd door de Galgkade, aan de zuidzijde door de Nieuwe Maas, aan de westzijde door het plangebied Leverterrein en aan de oostzijde door de Buitenhaven. Het plan is hoofdzakelijk conserverend van aard.
3. Deltahout Vastgoed is gevestigd op het perceel Galgkade 6 te Vlaardingen. Een van de houten loodsen die zich op dit perceel bevinden (hierna: de loods) is opgenomen op een op 29 mei 2012 door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vlaardingen vastgestelde lijst waarin beeldbepalende panden en objecten zijn aangewezen (hierna: de lijst). Deltahout Vastgoed stelt dat het bestreden besluit ondeugdelijk is gemotiveerd, voor zover daarin ter onderbouwing van de aan de loods toegekende bouwaanduiding "karakteristiek" is volstaan met een verwijzing naar de lijst. Daarnaast is aan de vaststelling van de lijst geen zorgvuldige procedure voorafgegaan. Ook inhoudelijk kan Deltahout Vastgoed zich niet verenigen met de toegekende bouwaanduiding, onder meer omdat de loods in verbinding staat met andere houtloodsen, de verschillende loodsen niet in goede staat verkeren en bovendien door de jaren heen bouwkundige vernieuwingen aan de loods hebben plaatsgevonden.
3.1. De raad stelt dat voorafgaand aan de bestemmingsplanprocedure een zorgvuldige afweging heeft plaatsgevonden die heeft geresulteerd in plaatsing van de loods op de lijst. Ter onderbouwing van de aan de loods toegekende bouwaanduiding "karakteristiek" kon volgens de raad in beginsel dan ook worden volstaan met een verwijzing naar de plaatsing op de lijst en de daaraan ten grondslag gelegde stukken. De raad wijst erop dat op de toegekende bouwaanduiding voorts geen absolute verbodsbepalingen van toepassing zijn, maar dat de sloop of verbouwing van een pand met die bouwaanduiding nog steeds mogelijk is indien daarvoor een omgevingsvergunning is verleend. Hoewel wordt erkend dat de verschillende houtloodsen met elkaar in verbinding staan, gaat de raad er voorts van uit dat technische oplossingen mogelijk zijn om de andere houtloodsen te slopen, zonder daarbij de als beeldbepalend aangewezen loods aan te tasten. De situatie dat de beperkende bouwvoorschriften feitelijk tevens zien op de andere niet-beeldbepalende houtloodsen doet zich volgens de raad dan ook niet voor.
3.2. Ter nadere onderbouwing van de aan de loods toegekende bouwaanduiding "karakteristiek" heeft de raad verwezen naar de lijst en de aan de plaatsing op de lijst ten grondslag gelegde stukken. Deze zijn als bijlage 7 bij de plantoelichting gevoegd. Aldus kan Deltahout Vastgoed niet op voorhand worden gevolgd in het door hem gestelde motiveringsgebrek. Dit laat onverlet dat de inhoudelijke overwegingen die tot toekenning van de bouwaanduiding "karakteristiek" hebben geleid in de onderhavige procedure aan de orde kunnen worden gesteld.
3.3. Op grond van de stukken stelt de Afdeling het volgende vast. In opdracht van de gemeente Vlaardingen heeft de stichting Dorp, Stad en Land (hierna: DSL) onderzoek gedaan naar 850 waardevolle panden en objecten die door de Historische Vereniging Vlaardingen waren aangedragen. Van deze panden en objecten zijn er in mei 2012 door de gemeente Vlaardingen 555 als beeldbepalend aangewezen. De waarderingssystematiek van een pand of object werkt volgens een matrix. Het systeem kent vier hoofdcategorieën en zeven subcategorieën. Binnen iedere subcategorie krijgt ieder pand of object punten (van 0-3 of van 1-3) die vermenigvuldigd zijn met de zogenaamde weegfactor. Zo is aan ieder pand of object een totaal puntenaantal toe te kennen. Op grond van dit model is een minimale score van -5 en een maximale score van 27 mogelijk. De grenswaarde om een pand of object als beeldbepalend aan te merken is op 10 gesteld.
3.4. De Afdeling overweegt dat het door DSL verrichte onderzoek als deskundigenadvies kan worden aangemerkt, zodat de raad, hoewel het niet gebonden is aan het door DSL uitgebrachte advies, daar in beginsel doorslaggevende betekenis aan mag toekennen, tenzij het advies naar inhoud of wijze van totstandkoming zodanige gebreken vertoont dat de raad dit niet, of niet zonder meer aan zijn besluitvorming ten grondslag mocht leggen.
3.5. Voor zover Deltahout Vastgoed betoogt dat de waarderingssystematiek niet transparant is, overweegt de Afdeling dat gezien de opbouw van het puntenstelsel en de daarbij behorende categorieën van de waarderingsmatrix op voldoende inzichtelijke en controleerbare wijze blijkt hoe DSL is gekomen tot de aan de loods toegekende puntenscore.
3.6. Met betrekking tot de grenswaarde van 10 heeft de raad nader toegelicht dat deze waarde is vastgesteld op voorstel van DSL en in overleg met de monumentencommissie van de gemeente Vlaardingen. Het midden tussen de minimale score van -5 en de maximale score van 27 ligt op 11 punten. In voormeld overleg is de grenswaarde getoetst door panden met een score van rond de 10 punten te bespreken en is geconcludeerd dat een grenswaarde van 10 punten leidt tot een lijst met beeldbepalende panden die recht doet aan de cultuurhistorie van de gemeente Vlaardingen. Hetgeen Deltahout Vastgoed ter zake heeft aangevoerd doet aan het voorgaande geen afbreuk, zodat de Afdeling geen grond ziet voor het oordeel dat de raad de grenswaarde niet in redelijkheid op 10 punten heeft kunnen vaststellen.
3.7. Met betrekking tot de aan de loods toegekende scores kan Deltahout Vastgoed zich met name niet vinden in de beoordeling van de verstoring van het ensemble en de ligging. De raad heeft nader toegelicht dat onder het ensemble moet worden verstaan het terrein van Deltahout Vastgoed, bestaande uit de toegangspoort, het kantoor met daarachter een hal met gelamineerde spanten, de houtloodsen langs de Galgkade en de Abel Tasmanlaan en enkele loodsen op het achterterrein. Met de ligging wordt de omgeving van het ensemble bedoeld. De verstoring van het ensemble kan worden beoordeeld met ten minste 0 en ten hoogste 3 punten, met een wegingsfactor van -1, waardoor de toegekende punten feitelijk als strafpunten te gelden hebben. Omdat de verstoring van het ensemble zeer minimaal wordt geacht, is hieraan de minst negatieve score van 0 punten toegekend. De ligging kan worden beoordeeld met ten minste 0 en ten hoogste 3 punten, met een wegingsfactor van 2. Vanwege de nieuwbouw in de omgeving is aan de ligging van de loods een score van 1 punt toegekend, derhalve de op een na laagste score.
3.8. Ter onderbouwing van het betoog dat de ensemblewaarde van de loods onjuist is beoordeeld, betoogt Deltahout Vastgoed, onder verwijzing naar door hem overgelegd fotomateriaal, dat het oorspronkelijke bedrijventerrein waarop de loods zich bevindt in de loop der tijd is gewijzigd, zodat het oorspronkelijke ensemble is aangetast. De raad heeft ter zake nader toegelicht dat het ensemble zoals dat op voormeld fotomateriaal aanwezig is, nog steeds aan de huidige bebouwing herkenbaar is. Voorts betekent het enkele feit dat een of meer omliggende gebouwen op het complex zijn afgebroken of vervangen niet dat de loods geen ensemblewaarde meer heeft. De ensemblewaarde van een object dient niet uitsluitend in verband tot de daarmee in samenhang ontworpen panden te worden beoordeeld, maar ook in relatie tot de evenwichtige kwaliteit en volledigheid van de directe omgeving, binnen de grenzen van het complex.
Gelet op hetgeen hiervoor onder 3.7. is overwogen, bestaat voorts geen grond voor het oordeel dat DSL in het door haar uitgebrachte advies de veranderde omgeving van de loods niet heeft meegewogen bij de beoordeling van de ligging.
3.9. In het licht van het voorgaande bestaat geen grond voor het oordeel dat de raad het door DSL uitgebrachte advies niet ten grondslag heeft kunnen leggen aan zijn besluitvorming en onder verwijzing naar dat advies niet in redelijkheid de bouwaanduiding "karakteristiek" aan de loods heeft kunnen toekennen. Zo hetgeen Deltahout Vastgoed tegen het advies heeft ingebracht al een bijstelling naar beneden van de aan de loods toegekende puntenscore zou rechtvaardigen, dan zou deze bijstelling naar het oordeel van de Afdeling in ieder geval niet zodanig zijn dat de loods als gevolg daarvan onder de grenswaarde van 10 zou uitkomen.
Het betoog faalt.
4. Voorts stelt Deltahout Vastgoed dat aan de bouwaanduiding ten onrechte beperkende bouwvoorschriften verbonden, nu dat in strijd is met de haar eerder gedane toezegging dat dat niet het geval zou zijn. Dit klemt temeer nu die beperkende voorschriften in de praktijk ook gevolgen hebben voor de andere houtloodsen die met de loods in verbinding staan, terwijl die loodsen niet als beeldbepalende objecten zijn aangewezen.
5. Over het betoog dat het vertrouwensbeginsel is geschonden, wordt overwogen dat in het algemeen geen rechten kunnen worden ontleend aan toezeggingen die zijn gedaan door niet ter zake beslissingsbevoegden. De bevoegdheid tot het vaststellen van een bestemmingsplan berust niet bij het college van burgemeester en wethouders, maar bij de raad. Niet is gebleken dat de raad het plan op dit punt in strijd met het vertrouwensbeginsel heeft vastgesteld.
Voorts ziet de Afdeling op voorhand geen grond voor het oordeel dat de raad zich niet in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat technische oplossingen mogelijk worden geacht om de andere houtloodsen te slopen, zonder daarbij de als beeldbepalend aangewezen loods aan te tasten. Derhalve kan niet staande worden gehouden dat de betreffende planregels zich feitelijk tevens uitstrekken tot de loodsen die niet als beeldbepalend zijn aangewezen.
Het betoog faalt.
6. Deltahout Vastgoed stelt dat in de planregels definities ontbreken van de begrippen "karakteristieke waarde" en "niet beschermenswaardig", alsmede van de in de planregels genoemde "commissie voor welstand en monumenten" en "monumentencommissie".
6.1. De raad stelt zich op het standpunt dat de betekenis van die begrippen voldoende duidelijk is en dat de definities daarvan dus niet behoefden te worden opgenomen in de planregels. De bouwaanduiding "karakteristiek" is gebaseerd op eerdere aanwijzingen, zoals vermeld in de lijst. Panden die "niet beschermenswaardig" zijn, zijn panden die niet zijn aangewezen als beeldbepalend pand of als monument. Voorts heeft de gemeente een "welstandscommissie", die de gemeente op basis van de Welstandsnota adviseert over bouwplannen. De "monumentencommissie" tot slot adviseert de gemeente op basis van de erfgoedverordening over bouwplannen aan monumenten en beeldbepalende panden. Tezamen vormen deze commissies de geïntegreerde "commissie voor welstand en monumenten."
6.2. In het bestemmingsplan zijn de begrippen "karakteristiek" en "niet beschermenswaardig" niet gedefinieerd. Voor de uitleg daarvan kan onder die omstandigheden worden aangesloten bij de betekenis die daaraan in het algemeen spraakgebruik wordt gegeven. Mede in het licht van de toelichting op en de systematiek van het bestemmingsplan, acht de Afdeling de uitleg die de raad in dat kader aan de bedoelde begrippen heeft gegeven juist en schept het ontbreken van de definities van deze begrippen in de planregels geen rechtsonzekere situatie. Dat geldt evenzeer voor de door Deltahout Vastgoed genoemde commissies, nu het om bestaande commissies gaat waarvan de samenstelling en werkzaamheden niet door het bestemmingsplan worden geregeld.
Het betoog faalt.
7. Tot slot stelt Deltahout Vastgoed dat op de verbeelding niet aan het gehele bouwvlak een aanduiding is toegekend waaruit de maximale bouwhoogte blijkt en dat onduidelijk is welke gevolgen het plan heeft voor de bestaande bebouwing op die delen van het bouwvlak waaraan geen maximale bouwhoogte is toegekend.
7.1. De raad stelt dat in het bestemmingsplan aan het perceel van Deltahout Vastgoed maximale bouwhoogten van 8 onderscheidenlijk 11 m zijn toegekend, met uitzondering van de karakteristieke loods. Voorts wordt benadrukt dat het plan conserverend is en de bestaande bebouwing in zoverre derhalve ongemoeid laat.
7.2. De loods bevindt zich binnen het op het plandeel met de bestemming "Bedrijf" gelegen bouwvlak.
Ingevolge artikel 3, lid, 3.2.1, sub b, van de planregel bedraagt op de voor ‘Bedrijf’ aangewezen gronden de bouwhoogte van gebouwen en overkappingen ten hoogste de met de aanduiding ‘maximale bouwhoogte (m)’ aangegeven bouwhoogte.
Ingevolge sub c mag in afwijking van het bepaalde onder b de bestaande goot- en bouwhoogte van gebouwen ter plaatse van de aanduiding ‘karakteristiek’ niet worden gewijzigd.
Ingevolge artikel 3, lid 3.3.1, kan het bevoegd gezag bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 3.2.1, onder c en d, indien de karakteristieke waarde van het gebouw daardoor niet onevenredig wordt aangetast en daarover schriftelijk advies is ingewonnen bij de Commissie voor welstand en monumenten.
7.3. Zoals volgt uit het voorgaande is de loods in het plan als zodanig bestemd. Voorts volgt uit voormelde planregels dat, gelet op de aan de loods toegekende bouwaanduiding "karakteristiek", de goot- en bouwhoogte van de loods niet mag worden gewijzigd, tenzij daarvoor een omgevingsvergunning is verleend. Deltahout Vastgoed kan derhalve niet worden gevolgd in de gestelde rechtsonzekerheid als gevolg van het ontbreken van een bouwhoogte voor de loods.
Het betoog faalt.
8. Het beroep van Deltahout Vastgoed is ongegrond.
9. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
verklaart het beroep ongegrond.
Aldus vastgesteld door mr. J.A. Hagen, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. A. Wijker-Dekker, griffier.
w.g. Hagen w.g. Wijker-Dekker
lid van de enkelvoudige kamer griffier
Uitgesproken in het openbaar op 27 mei 2015
562.