ECLI:NL:PHR:2015:45
Parket bij de Hoge Raad — Uitspraak 


Nr. 13/03065
Zitting: 6 januari 2015
Mr. [NAAM]:
[verdachte]
1. Verdachte is door het Gerechtshof te Den Haag wegens “diefstal door twee of meer verenigde personen” veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 55 dagen. Voorts bevat het arrest enige bijkomende beslissingen, een en ander als in het arrest vermeld.
2. Er bestaat samenhang tussen de zaken met de nummers  13/03063 en 13/03065. In beide zaken zal ik vandaag concluderen.
3. Namens verdachte heeft mr. J.M. Lintz, advocaat [NAAM]n Haag, vier middelen van cassatie voorgesteld.
4. Het Hof heeft ten laste van verdachte bewezenverklaard dat:
“2.
hij op of omstreeks 3 maart 2009 te Gorinchem tezamen en in vereniging met anderen met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening heeft weggenomen een geldbedrag (1250 euro), toebehorende aan [betrokkene 1].”
5. Deze bewezenverklaring berust op de volgende bewijsmiddelen:
“la. De verklaring van de verdachte.
De verdachte heeft ter terechtzitting in hoger beroep van 17 januari  2013 verklaard - zakelijk weergegeven-:
Ik was omstreeks maart 2009 werkzaam bij de Nuon om contracten af te sluiten. Daarbij ging ik en nog anderen in Gorinchem bij de mensen thuis langs.
Ik had geen Nuon jasje aan, maar liep in pak. Ik nam die dag ook twee collega's mee in mijn auto. Ik had geen zwarte auto, maar een grijs/zilveren Golf. Ieder ging zijn eigen weg. En omstreeks 17.00 uur pikte ik ze weer op. Ik heb zelf die dag gepind bij een automaat van de rekening van mijn vader.
U toont mij foto's bij een pinautomaat. De man in het pak ben ik. Ik pinde van de rekening van mijn vader.
Ik heb geen afschrift opgevraagd bij de bank van een pintransactie.
lb. Het proces-verbaal van de zitting in hoger beroep d.d. 17 januari 2013, waaruit blijkt dat de voorzitter de verdachte drie fotobladen heeft getoond met registratienummer [001], waar bij "beeld tijd en datum" staat vermeld 17:51:08, 17:51:17 en 17:51:44 en telkens daarachter: 03-03-2009.
2. Een proces-verbaal van aangifte d.d. 4 maart 2009 van de politie Zuid-Holland Zuid met nr. PL1820/09-023684. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven - (blz. 5-8):
als de op 4 maart 2009 afgelegde verklaring van aangever [betrokkene 1]:
Op 2 maart 2009, ging bij mij de deurbel, ik deed open en aan de deur stonden 2 of 3 personen, deze stelden zich voor als medewerkers van Nuon. Ik vind dat ik in een verkeerd lichaam zit en zoek daar een goede arts voor. De mannen wisten wel iemand. Op 3 maart 2009 ging wederom de bel bij mij.
Ik deed open en zag de personen van Nuon welke ook maandag bij mij waren geweest. Bij de auto aangekomen zag ik voor het eerst de derde man. We hebben een stukje gereden, we zijn gestopt en uitgestapt om schuin over te steken naar de pinautomaat van de Rabobank in de Haarstraat te Gorinchem.
In eerste instantie bleven de mannen aan de overkant van de straat staan, toen ik naar hen wenkte om te komen omdat ik zelf het geld niet uit de automaat durfde te halen kwam de langste van de drie naar mij toe gelopen. Nadat ik mijn pincode en een bedrag van 1250,- euro, had ingetoetst is mijn bankpas en het geld door deze man uit de automaat gehaald. Hij heeft de bankpas en het geld in mijn portemonnee gestopt en heeft deze aan mij gegeven. We liepen gezamenlijk naar hun auto. Het was een zwarte, brede auto met alleen 2 voorportieren. Ze lieten mij achterin plaats nemen, achter de bestuurder. We reden weg, de lange man zei mij mijn portemonnee aan de bestuurder geven, want dat was de arts.  De lange man pakte mijn portemonnee uit mijn handen en gooide hem naar de man die op de bijrijderstoel zat en vervolgens aan d bestuurder. Vanaf de bestuurder kwam mijn portemonnee weer bij mij terug. Ik heb deze aangepakt en goed vast gehouden.
Ik ben uitgestapt was keek in mijn portemonnee en zag dat de 1250 euro, welke ik eerder gepind had, uit mijn portemonnee waren gehaald. Ik keek naar de auto en zag dat de mannen snel wegreden. Ik heb een rekening bij de Rabobank, gevestigd aande Haarstraat te Gorinchem. Mijn rekeningnummer is [002]. Ik heb vermoedelijk van deze rekening op dinsdag 3 maart 2009, omstreeks 17:48 uur het bedrag van 1250 euro gepind.
3. Een proces-verbaal van verhoor d.d. 10 maart 2009 van de politie Zuid-Holland Zuid met nr. PL1820/09-023684. Dit proces-verbaal houdt onder meer i n - zakelijk weergegeven - (blz. 13-14):
als de op 10 maart 2009 afgelegde verklaring van [betrokkene 2]:
De heer [betrokkene 1] vindt het fijn om in vrouwenkleren rond te lopen.
4. Een geschrift, bevattende drie fotobladen met registratienummer [001], waar bij "beeld tijd en datum" staat vermeld 17:51:08, 17:51: 17 en 17:51:44 en telkens daarachter: 03-03-2009. De foto's zijn genomen in de Haarstraat te Gorinchem.
5. Een proces-verbaal van aangifte d.d. 9 december 2009 van de politie Zuid-Holland Zuid met nr. PL1820/09-023684. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven - (blz. 27-35):
als de op 9 december 2009 afgelegde verklaring van de verdachte:
Ik heb voor Nuon gewerkt. Ik moest bij mensen langs als een soort vertegenwoordiger. We zijn in Gorinchem geweest. Ik ben bij de Rabobank in Gorinchem geweest. Ik heb daar geld gepind. Ik heb met mijn eigen pinpas betaald. Ik heb een Rabobankpas. Deze Rabobankpas is gestolen. Ik heb alleen gepind en ik heb naar mijn saldo gekeken. Ik deel de rekening met mijn vader.
Ik ben de man op de foto. Alleen de Peugeot was zwart, dat waseen tweedeurs.
U vraagt mij wie er allemaal bij mij in de auto zaten. Ik ken de namen niet meer. Ik bracht ze alleen naar Gorinchem.
6. Een geschrift, zijnde een afschrift betalingsverkeer van de Rabobank waaruit blijkt dat op 3 maart 2009, EUR 1.250,- is gepind van bankrekening [002].”
6. Voorts heeft het Hof met betrekking tot het bewijs overwogen:
“Vast staat dat de verdachte naast het slachtoffer staat op de foto's bij de pinautomaat, die zich in het dossier bevinden. Ook is te zien dat zij tezamen weglopen. De verklaring van de verdachte,  dat hij alleen maar bij de pinautomaat stond om zijn saldo te controleren acht het hof ongeloofwaardig. De verdachte heeft hierover wisselend verklaard: aanvankelijk zegt hij met zijn eigen pinpas gepind te hebben, zijn saldo gecheckt te hebben en zou het een gestolen pas zijn; vervolgens verklaart de verdachte dat het alleen een saldo-opvraag was en hij de rekening deelde met zijn vader; zijn laatste verklaring is dat hij met de pinpas van zijn vader bij de automaat stond en dat het blijvend onmogelijk is gegevens ten bewijze daarvan aan te leveren. Het ligt bij deze stand van zaken op de weg van de verdediging om een en ander, alsnog, aannemelijk te maken.
Dat verdachte wel degelijk met de diefstal te maken heeft, blijkt onder meer uit het feit dat er op de foto's twee personen voor de pinautomaat staan, en dat even later de ander, een man met een rokje aan samen met de verdachte, in elk geval gelijktijdig met de verdachte, wegloopt. Gelet op de inhoud van het dossier moet de tweede - verklede - man het slachtoffer zijn; diens verklaring spoort met wat er op de foto's is te zien. In hetgeen de verdachte heeft verteld is met name het gelijktijdig weglopen van de pinautomaat onverklaard gebleven.
Voorts wordt de aangifte (waarin belastend over de verdachte is verklaard) ondersteund door het gegeven dat de verdachte in de periode van het ten laste gelegde bij Nuon werkte en in Gorinchem langs de deuren ging om contracten te verkopen.
Het hof hecht weinig waarde aan de verklaring van de verdachte dat hij toentertijd in een zilvergrijze, en niet in een zwarte auto reed en dat hij dus niet de dader kan zijn. Het Nuon-team dat toen in Gorinchem werkte beschikte naast een grijze ook over een zwarte auto, gelijkend op de auto die het slachtoffer heeft beschreven; het is naar het oordeel van het hof heel goed mogelijk dat de verdachte aan het einde van de dag, samen met collega's, in deze zwarte auto heeft gezeten, mogelijk nadat hij is overgestapt uit een andere auto. Gelet op de aangifte stelt het hof vast, dat het ervoor moet worden gehouden dat de verdachte ten tijde van de diefstal in elk geval wel in de door het slachtoffer beschreven auto zat.
De aangever heeft verklaard dat degene die hem geholpen heeft met pinnen ook degene is die later in de auto zei dat hij zijn portemonnee moest afstaan, die vervolgens afpakte en naar de mannen voorin de auto gooide. Een van deze drie inzittenden moet het geld er uit gepakt hebben.
Er is dan ook sprake van een nauwe en bewuste samenwerking en de verdachte valt te kwalificeren als medepleger van de diefstal.”
7. Het
eerste middel
houdt in dat bewijsmiddel 1a, de verklaring van de verdachte ter terechtzitting in hoger beroep, niet redengevend is voor de bewezenverklaring en voorts niet verenigbaar is met de bewijsoverwegingen van het Hof.
8. In de toelichting op het middel wordt gesteld, dat verdachtes voor het bewijs gebezigde verklaringen (bewijsmiddelen 1a en 5) niet redengevend zijn voor het bewijs voor zover de verdachte verklaart dat hij bij een automaat heeft gepind van de rekening van zijn vader dan wel van hun gezamenlijke rekening. Dat lijkt mij juist. De bewezenverklaring betreft immers niet het pinnen van de rekening van verdachtes vader maar het wegnemen van geld, gepind van de rekening van de aangever. Ook het Hof heeft blijkens zijn bewijsoverwegingen verdachtes verklaring over het pinnen van de rekening van zijn vader niet redengevend geacht voor het bewijs. Het heeft dit blijkens zijn bewijsoverwegingen immers gezien als een ongeloofwaardige verklaring voor verdachtes aanwezigheid bij de onderhavige pinautomaat.
9. Voorts zijn verdachtes verklaringen strijdig met de verklaring van aangever voor zover die verklaringen inhouden dat verdachte alleen heeft gepind met zijn eigen pinpas. Volgens de aangever heeft de langste van de drie mannen – kennelijk de verdachte – het door aangever gepinde geld uit de automaat gehaald.
10. Het middel slaagt.
11. Het
tweede middel
klaagt dat uit de gebezigde bewijsmiddelen niet kan worden afgeleid dat Nuon ook een zwarte auto had, terwijl het Hof ook niet heeft aangegeven waaraan het dit gegeven heeft ontleend.
12. Het Hof heeft overwogen: “Het Nuon-team dat toen in Gorinchem werkte beschikte naast een grijze ook over een zwarte auto, gelijkend op de auto die het slachtoffer heeft beschreven.” Waaraan het Hof dit feit heeft ontleend is niet duidelijk. Het valt niet af te leiden uit de enkele opmerking van de verdachte (bewijsmiddel 5) “Alleen de Peugeot was zwart, dat was een tweedeurs.”, omdat de context van deze opmerking ontbreekt.
13. Het
derde middel
houdt in dat het hof heeft verzuimd te motiveren waarom het is voorbijgegaan aan het uitdrukkelijk onderbouwde standpunt van de verdachte dat verdachte niet voldoet aan het door aangever gegeven signalement.
14. Het middel heeft het oog op het volgende, door verdachtes raadsman gevoerde verweer, met inbegrip van de hier niet vermelde voetnoten luidende:
“[betrokkene 1] beschrijft de man die bij hem stond tijdens het pinnen (dader 1) als lang, mager tot normaal postuur en jas met letters op de rug. Cliënt is niet lang, heeft een fors postuur en droeg tijdens zijn werkzaamheden in Gorinchem, als altijd, een pak. Dat heeft hij verklaard, maar het bewijs daarvoor zijn de beelden
.”
15. Het aangevoerde kan bezwaarlijk anders worden verstaan dan als een uitdrukkelijk onderbouwd standpunt in de zin van art. 359 lid 2 Sv. Er wordt immers gesteld dat het door de aangever opgegeven signalement niet strookt met dat van verdachte. Dat klemt temeer omdat uit de gebezigde bewijsmiddelen niet zonder meer duidelijk is dat aangever met “de langste van de drie” het oog heeft op verdachte en verdachtes veroordeling staat en valt met de vaststelling van de identiteit van de dader.
16. Het middel slaagt.
17. Het
vierde middel
klaagt dat de bewezenverklaring voor wat betreft het medeplegen onvoldoende met redenen is omkleed omdat daaruit niet blijkt wie van de drie in de zwarte auto zich bevindende personen het geld uit de portemonnee van aangever heeft gehaald en dus niet duidelijk is of tussen deze personen sprake is geweest van zo bewust en nauw samenwerken dat van medeplegen van de bewezenverklaarde diefstal kan worden gesproken.
18. Het Hof heeft te dier zake overwogen:
“De aangever heeft verklaard dat degene die hem geholpen heeft met pinnen ook degene is die later in de auto zei dat hij zijn portemonnee moest afstaan, die vervolgens afpakte en naar de mannen voorin de auto gooide. Een van deze drie inzittenden moet het geld eruit gepakt hebben.
Er is dan ook sprake van een nauwe en bewuste samenwerking en de verdachte valt te kwalificeren als medepleger van de diefstal.”
19. In de toelichting op het middel wordt gesteld dat niet valt uit te sluiten dat verdachte als de man die de portemonnee uit de handen van aangever pakte ook het geld uit de portemonnee heeft genomen. Deze mogelijkheid heeft het Hof gelet op de inhoud van de gebezigde bewijsmiddelen als zo onwaarschijnlijk mogen aanmerken dat het deze buiten beschouwing heeft mogen laten. Verdachtes voor het bewijs gebezigde verklaring houdt immers in dat de man die de portemonnee uit zijn handen pakte, zei dat hij de portemonnee aan de bestuurder moest geven omdat deze de dokter was, dat deze de portemonnee nadat hij deze uit de handen van de aangever had gepakt naar de bijrijder gooide en deze de portemonnee naar de bestuurder gooide. Dat alles kennelijk onder de ogen van de aangever, die achter de bestuurder zat en naar de ervaring leert gezien de plaats waar hij zat wel zicht heeft op wat degene doet die naast hem zit en wat de bijrijder doet, maar niet op wat de bestuurder doet.
20. Het middel faalt.
21. Het
vijfde middel
klaagt dat het door de aangever genoemde rekeningnummer [002]. (bewijsmiddel 3) en het in bewijsmiddel 6 genoemde bankrekeningnummer [002] niet overeenkomen.
22. Raadpleging van het in bewijsmiddel 6 genoemde bankafschrift, dat zich bij de op de voet van het bepaalde in art. 434 lid 1 Sv aan de griffier van de Hoge Raad toegezonden stukken bevindt, laat zien dat het rekeningnummer van de rekening van aangever [002] is. In bewijsmiddel 6 is dus bij vergissing het laatste cijfer van het bankrekeningnummer toegevoegd. Deze vergissing kan worden hersteld zonder tekort te doen aan de rechtens te respecteren belangen van de verdachte.
23. Het middel faalt.
24. Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen waarop het bestreden arrest zou dienen te worden vernietigd.
25. Deze conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing van de zaak naar het Hof dan wel verwijzing van de zaak naar een aangrenzend Hof teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG