ECLI:NL:RBAMS:2026:1390, Rechtbank Amsterdam, 27-01-2026, 13/254099-25
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2026-01-27 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht; Europees strafrecht

Samenvatting: Executie-EAB uit Letland. Letse detentieomstandigheden: de aanvullende informatie levert geen wijziging van omstandigheden op zoals bedoeld in artikel 11 OLW, zodat geen gevolg wordt gegeven aan het EAB en de officier van justitie niet-ontvankelijk wordt verklaard.

RECHTBANK AMSTERDAM
    INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER
    
    
    
      Parketnummer: 13/254099-25
    
    
    
      
        Datum uitspraak: 27 januari 2026
      
    
    
    
    
      
      
        UITSPRAAK
      
    
    
    
    
      op de vordering van 8 oktober 2025 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB).
      Dit EAB is uitgevaardigd op 18 februari 2019 door the Prosecutor General's Office of the Republic of Latvia, Letland (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van: 
    
    
    
      
        
          [opgeëiste persoon] ,
      
      geboren op [geboortedag] 1993 in [geboorteplaats] (Letland), 
      inschrijvingsadres in de Basisregistratie Personen:
      
        [adres] ,
      nu gedetineerd in [detentieadres] ,
    
    
    
      hierna ‘de opgeëiste persoon’.
    
    
    
  
  
    
      1Procesgang
    
    
      
        Zitting 9 december 2025
      
      De behandeling van het EAB is aangevangen op de zitting van 9 december 2025, in aanwezigheid van mr. A. Keulers, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. J.W. Ebbink, die waarnam voor mr. L.J. Woltring, beiden advocaat in Haarlem, en door een tolk in de Letse taal.
    
    
    
      De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd.
    
    
    
      Tevens heeft de rechtbank voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen.
    
    
    
    
      
        Tussenuitspraak 23 december 2025
        
      
      In deze tussenuitspraak heeft de rechtbank het onderzoek heropend en vastgesteld dat voor de opgeëiste persoon sprake is van een individueel reëel gevaar van schending van zijn grondrechten, nu met de aanvullende informatie het eerder vastgestelde algemene gevaar voor gedetineerden in Letland niet is weggenomen. Op grond van artikel 11, tweede lid, OLW is de beslissing over de overlevering aangehouden, omdat een mogelijkheid bestaat dat bij wijziging van de omstandigheden het reële gevaar van een onmenselijke of vernederende behandeling alsnog kan worden uitgesloten. De rechtbank heeft hier een redelijke termijn van 30 dagen aan verbonden en heeft geoordeeld dat, als binnen deze termijn zich geen gewijzigde omstandigheden voordoen, geen gevolg zal worden gegeven aan het EAB.
    
    
    
      
        Zitting 27 januari 2026
      
      Op deze zitting is de behandeling van het EAB met instemming van de raadsman en de officier van justitie in gewijzigde samenstelling voortgezet in aanwezigheid van mr. J.J.M. Asbroek, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door zijn raadsman, mr. L.J. Woltring, en door een tolk in de Russische taal.
    
    
    
      De rechtbank heeft het onderzoek gesloten en direct uitspraak gedaan. 
    
    
    
  
  
    
      2Identiteit van de opgeëiste persoon
    
    
      Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Letse nationaliteit heeft. 
    
    
    
  
  
    
      3Tussenuitspraak
    
    
      De rechtbank stelt vast dat bij de tussenuitspraak van 23 december 2025 al is geoordeeld over de grondslag en inhoud van het EAB (punt 3), de verdedigingsrechten van de opgeëiste persoon zoals bedoeld in artikel 12 OLW (punt 4), de strafbaarheid van de feiten (punt 5) en het gelijkstellingsverweer (punt 6). Hetgeen de rechtbank hierover heeft overwogen, moet als hier herhaald en ingelast worden beschouwd
    
    
    
  
  
    
      4Artikel 11 OLW: Letse detentieomstandigheden 
    
    
      De rechtbank verwijst allereerst haar overwegingen in de tussenuitspraak van 23 december 2025 ten aanzien van de detentieomstandigheden, die hier als herhaald en ingelast moeten worden beschouwd.
    
    
    
      Het Internationaal Rechtshulpcentrum (IRC) heeft de uitvaardigende justitiële autoriteit op de hoogte gesteld van de tussenuitspraak en verzocht binnen de redelijke termijn in kennis te worden gesteld van eventuele wijzigingen in de detentieomstandigheden die zouden maken dat de opgeëiste persoon niet langer het gevaar loopt te worden blootgesteld aan de negatieve gevolgen van het kastenstelsel.
    
    
    
      Op 19 januari 2026 heeft de Deputy Chief Colonel bij The Department of Imprisonment Institutions onder andere de volgende informatie verstrekt:
    
    
    
      
        “(…) it shall be noted that administration of the Department is regularly monitoring the conditions in prisons and ensures their compatibility with the international standards, including the guidelines of the European Committee for prevention of the torture (further referred as "CPT"). (…)
      
      
        Moreover, if any prisoner is exposed to the risk of inhuman or degrading treatment, such person shall be immediately relocated to another cell or ward as soon as threat is detected or any impartially proven endangerment to safety of prisoner is found. 
      
      
        In relation with the risks of inter-prisoners violence the Department informs that in prisons are being implemented the specific and systematic measures for prevention of inter­prisoners violence.
      
      
        The reinforced security monitoring and supervision is conducted in prisons, therefore ensuring the security of prisoners. (…)
      
      
        The number and coverage of the video-surveillance cameras is constantly increased, especially in shared facilities where large number of prisoners are present. The video­surveillance system is used for timely identification of incidents, aggressive conduct or conflicts, ensuring the rapid response of the staff. The video-surveillance system allows more efficient analysing of the situation and to take the preventive decisions. 
      
      
        The use of the video-surveillance cameras in prisons allows the officials to response immediately to any threats, suspicious or violent actions, to prevent the physical and emotional violence among prisoners, especially in places where large number of prisoners form various cells are present. (…)
      
    
    
    
      
        In relation with the concrete protection in case of serious threats the Department informs that in prisons is ensured the concrete and targeted protection of prisoners in case of existing the serious threats. For example, relocation to another cell or ward for prevention direct contact with the sources of potential endangerment. Relocation to another block, if reinforced protection is required. Relocation to another prison, if other measures are ineffective or inappropriate. 
      
      
        In situations when the relocation is not possible or is ineffective, the officials of prisons are conducting reinforced supervision (monitoring) of prisoner, including the regular checks of the cells and wards. The video-surveillance cameras are being used for identification of conflicts and situations of endangerment. In addition, the prisons' officials are rapidly responding to any threats. In case of endangerment any prisoner may at any time during the day and night to apply to the official responsible for 24-hours supervision of prisoners. 
      
      
        (…) Hence in prisons of the Republic of Latvia is ensured targeted and efficient protection of prisoners on the grounds of the individual risks assessment and by applying the most appropriate security measures. 
      
      
        The uninterrupted surveillance is ensured in prisons of the Republic of Latvia, the officials can be rapidly accessed, that guarantees that any prisoner may at any time directly apply to any official of prison in case of endangerment. 
      
      
        Prisoner may refer to the officials by using several mechanisms: during the daily numeric inspections - the prisoner may directly contact the staff; an alarm button in a cell - a signal is immediately sent to supervisors; knocking at the cell door - the prisoner may attract the staffs attention; application for a conversation with the chief of the prison or his/her deputy, officials of the Security, Supervision, Resocialization Unit, etc. For example, the officials from the Supervision Unit take regime measures on a regular basis, during which they are in visible and accessible places for prisoners while performing the checks and rounds (…) Such system ensures that prisoners always have a chance to contact the official, in not an apparent or direct way, on case-to-case basis. 
      
      
        If prisoner informs about the endangerment, the official shall immediately assess the situation and take any required protective measures, for example, shall relocate the prisoner to another cell or more secure room, reinforce the supervision and video surveillance, perform the operational investigation of the situation occurred in order to identify the source of threats and to prevent any repeated endangerment. 
      
      
        In prisons of the Republic of Latvia a broad and different communication system is ensured that enables the prisoners to directly refer to the officials at any time. Every official who is performing the job duties at that time shall be responsible for prompt respond to the complaint from the prisoner or to the request for assistance in order to provide their safety and to prevent any possible risks to their life and health. 
      
      
        The officials responsible for the supervision of prisoners are placed in the strategically important prison posts ensuring uninterrupted supervision and response in cases of endangerment. The job duties of officials are divided in a such way so that to ensure constant supervision of all prisoners according to the laid down regime and requirements of the internal rules. The job duties of officials include, for example, mandatory isolation and control of prisoners; response in situations where expedient assistance or protection is required; prevention of unauthorized contacts among prisoners or among prisoners and third parti es. 
      
      
        The officials shall perform the checks of cells and prison on a regular basis to identify any potential sources of endangerment in a timely manner. The officials are trained in crisis situations to ensure the safety of prisoners and to prevent any abuse or inhuman treatment. Video surveillance and other technical means are used that enable to detect any potential risks. 
      
      
        Therefore, in prisons of the Republic of Latvia is ensured uninterrupted and efficient supervision for appropriate response in all situations, safeguarding the safety of prisoners and excluding the dangerous situations, as well as all possible measures are being taken currently for elimination of negative effects of the caste-system.”
      
    
    
    
    
      
        Standpunt van de raadsman en de officier van justitie 
      
      Beide partijen hebben zich op het standpunt gesteld dat de aanvullende informatie niet heeft geleid tot gewijzigde omstandigheden zoals bedoeld in artikel 11, tweede lid, OLW. Het antwoord van de Letse autoriteiten is algemeen van aard en niet concreet toegespitst op de opgeëiste persoon. Daarnaast wordt niet ingegaan op de hiërarchie van het kastenstelsel. Partijen hebben daarom verzocht geen gevolg te gegeven aan het EAB en de officier van justitie niet-ontvankelijk te verklaren.
    
    
    
      
        Het oordeel van de rechtbank 
      
      De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of zich binnen de in de tussenuitspraak van 
      23 december 2025 gestelde redelijke termijn een wijziging van omstandigheden heeft voorgedaan op grond waarvan het algemeen reëel gevaar van onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ten aanzien van de opgeëiste persoon kan worden uitgesloten. De rechtbank is van oordeel dat de hierboven weergegeven, door de Letse autoriteiten verstrekte aanvullende informatie daartoe onvoldoende aanknopingspunten biedt. Net als de eerder verstrekte informatie is het antwoord van de Letse autoriteiten algemeen van aard en daarmee niet concreet toegespitst op de individuele situatie van de opgeëiste persoon in de detentie-instelling waar hij na overlevering naar alle waarschijnlijkheid zal worden gedetineerd. De aanvullende informatie van 19 januari 2026 levert daarom geen wijziging van de omstandigheden op als bedoeld in artikel 11, tweede lid, OLW, terwijl de gegeven redelijke termijn in de zin van artikel 11, vierde lid, OLW inmiddels is verstreken. Dit betekent dat het reeds vastgestelde reële individuele gevaar als bedoeld in artikel 11, eerste lid, OLW niet voor de opgeëiste persoon is weggenomen.
    
    
    
      De rechtbank zal daarom geen gevolg geven aan het EAB gelet op het bepaalde in artikel 11, eerste lid, OLW en zal op grond van artikel 11, vierde lid, juncto artikel 28, derde lid, OLW de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaren in de vordering tot het in behandeling nemen van het EAB. Daarmee is de overleveringsprocedure beëindigd.
    
    
    
  
  
    
      5Toepasselijke wetsartikelen
    
    
      De artikelen 2, 5, 7 en 11 OLW.
    
    
    
  
  
    
      6Beslissing
    
    
      
        GEEFT met toepassing van artikel 11, eerste lid, OLW geen gevolg aan het EAB;
    
    
    
      
        VERKLAART de officier van justitie niet-ontvankelijk in de vordering tot het in behandeling nemen van het EAB.
    
    
    
      
        HEFT OP de overleveringsdetentie.
    
    
    
    
    
    
      Deze uitspraak is gedaan door
      mr. M.C.M. Hamer,	  				                         		voorzitter,
      mrs. L. Baroud en C.M.S. Loven,					   		   rechters,
      in tegenwoordigheid van mr. E.A. Harland,		                         		    griffier,
      en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 27 januari 2026.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. 
      
    
  
  
     Zie artikel 23 OLW.
  
  
     Zie artikel 22, eerste en derde lid, OLW. 
  
  
     ECLI:NL:RBAMS:2025:10447.