ECLI:NL:GHARN:2009:BJ3049, Gerechtshof Arnhem, 14-07-2009, 200.020.505
Gerechtshof Arnhem — Uitspraak 
Datum: 2009-07-14 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Artikel 360 Rv.
      
      Incidentele vordering tot schorsing van de uitvoerbaarheid bij voorraad. Geen noodtoestand.

GERECHTSHOF ARNHEM
      Sector civiel recht
    
    						
    zaaknummer  200.020.505
    
    arrest van de pachtkamer van 14 juli 2009
    
    inzake
    
    
      [appellant],
      wonende te [adres],
      appellant,
      eiser in het incident, 
      advocaat: mr. P.M. Wilmink,
    
    
    tegen:
    
    
      de publiekrechtelijke rechtspersoon Staat der Nederlanden, 
      Ministerie van Financiën, Directie der Domeinen,
      zetelende te Den Haag,
      geïntimeerde,
      verweerder in het incident,
      advocaat: mr. F. Sepmeijer.
    
    
    
      1  	Het geding in eerste aanleg
      	Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar de inhoud van de vonnissen van 14 februari 2007, 
      	7 mei 2008 en 5 november 2008, die de pachtkamer van de rechtbank Zwolle-Lelystad, sector kanton, locatie 	Lelystad, tussen appellant (hierna ook te noemen: [appellant]) als gedaagde in de hoofdzaak en 			geïntimeerde (hierna ook te noemen: de Staat) als eiser in de hoofdzaak heeft gewezen. Van de vonnissen 
      	van 7 mei 2008 en 5 november 2008 is een fotokopie aan dit arrest gehecht.
      2	Het geding in hoger beroep
      2.1	[appellant] heeft bij exploot van 5 december 2008 de Staat aangezegd van het vonnis van 5 november 2008 		in hoger beroep te komen, met dagvaarding van de Staat voor dit hof.
      2.2	Bij memorie van grieven heeft [appellant] vijf grieven tegen het bestreden vonnis aangevoerd en toegelicht, 		heeft hij een aantal nieuwe producties in het geding gebracht, en heeft hij geconcludeerd dat het hof het 		bestreden vonnis zal vernietigen en, opnieuw recht doende, de Staat (bedoeld zal zijn:) alsnog in zijn 		vorderingen niet-ontvankelijk zal verklaren althans die vorderingen ongegrond zal verklaren, met veroordeling 	van de Staat in de kosten. Bij dezelfde memorie heeft [appellant] de schorsing van de tenuitvoerlegging van 		het vonnis van 5 november 2008 gevorderd, met veroordeling van de Staat in de kosten van het incident.
      2.3	Bij incidentele memorie van antwoord heeft de Staat tegen de vordering in het incident verweer gevoerd, 		heeft hij een aantal producties overgelegd, en heeft hij geconcludeerd tot afwijzing van de incidentele 		vordering tot schorsing, met veroordeling van [appellant] in de kosten van het incident.
      2.4	Vervolgens hebben partijen de stukken voor het wijzen van arrest aan het hof overgelegd.
      3	De motivering van de beslissing in het incident
      3.1	In het incident gaat het om het volgende. Bij het vonnis van 5 november 2008 heeft de pachtkamer in eerste 		aanleg de pachtovereenkomst tussen de Staat als verpachter en [appellant] als pachter ontbonden en 		[appellant] veroordeeld om binnen zes weken na betekening van dat vonnis het gepachte in oorspronkelijke 		staat te herstellen “door de aangelegde betonpaden, betonplaat en de aangebrachte mestleidingen en 		mestputten te verwijderen en het oorspronkelijk slootprofiel te herstellen”, een en ander op straffe van een 		dwangsom en met veroordeling van [appellant] in de proceskosten. De pachtkamer in eerste aanleg heeft 		haar vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard. In het incident vordert [appellant] de schorsing van de 		tenuitvoerlegging van bedoeld vonnis.
      3.2	Aan zijn incidentele vordering legt [appellant] ten grondslag dat de Staat geen in redelijkheid te respecteren 		belang heeft om nu reeds tot tenuitvoerlegging van het vonnis en in-ning van de dwangsommen over te 		gaan. Bovendien is volgens [appellant] aan zijn zijde sprake van een noodtoestand. In dit verband beroept 		[appellant] zich op de navolgende feitelijke stellingen.
      a.	Tussen de Staat en [A] (aan wie [appellant] zijn bedrijfsgebouwen heeft verkocht en die, volgens het 		standpunt van [appellant], samen met hem het gepachte exploiteert) is langdurig onderhandeld over een 		minnelijke regeling. Globaal gezegd zou deze regeling inhouden dat [A] de door [appellant] gepachte grond 		zou kunnen blijven gebruiken en daartegenover [A] aan hem toebehorende gronden aan de Staat of aan een 		ander overheidslichaam zou afstaan.
      b.	De Staat heeft zich bereid verklaard om uitstel te verlenen van de in het vonnis van 5 november 2008 		opgelegde verplichtingen indien zodanige maatregelen worden getrof-fen dat de kavel niet door [A] kan 		worden gebruikt.
      c.	De Staat was bereid om ter voorkoming van het verbeuren van dwangsommen mee te werken aan een 		tijdelijke oplossing, waarbij vóór 1 maart 2009 enkele concrete maatregelen moesten worden uitgevoerd, 		waaronder het afdoppen van een mestleiding, het blokkeren van toegangen tot het gepachte en de aanleg 		van een ontsluiting van het gepachte. [appellant] en [A] hebben hiermee ingestemd.
      d.	In de maanden januari en februari 2009 is nog uitgebreid onderhandeld tussen de Staat en [A]. Uiteindelijk 		heeft de Staat eind februari laten weten niet meer verder te willen praten met [A].
      e.	De Staat heeft bij schrijven van 2 maart 2009 aan [appellant] laten weten dat niet alle maatregelen tijdig zijn 		uitgevoerd, alsmede dat hij aanspraak maakt op dwangsommen.
      f.	[appellant] wordt door de strijd tussen de Staat en [A] in een onmogelijke positie gemanoeuvreerd. 		[appellant] kan de per 1 maart 2009 uit te voeren maatregelen niet zelf uitvoeren, “omdat zowel de 		mestleiding als de bedoelde toegangen gelegen zijn op het erf van [A], en hij uiteraard niet op eigendommen 	van [A] maatregelen kan gaan uitvoeren”. Wel heeft [appellant] aan [A] verzocht en hem gesommeerd om 		bedoelde maatregelen tijdig voor 1 maart 2009 uit te voeren, waarmee [A] ook heeft ingestemd.
      g.	Uiteindelijk is op 1 maart 2009 gebleken dat geen schikking tussen de Staat en [A] tot stand is gekomen en 		dat [A] de bedoelde maatregelen niet heeft uitgevoerd. De noodtoestand van [appellant] bestaat erin dat hij 		niet in staat is aan de veroordeling te voldoen, “eenvoudigweg omdat daarvoor de medewerking van [A] is 		vereist”. 
      h.	[appellant] heeft in overleg met de Staat eind maart de toegang tot het betonpad geblokkeerd met betonnen 		palen, maar dit is volgens de Staat niet voldoende omdat er nog een kuilbult dient te worden verwijderd. 		Deze kuilbult behoort echter toe aan [A].
      3.3	Naar het hof begrijpt erkent de Staat de hiervoor onder c bedoelde tijdelijke afspraken en zijn die afspraken 		neergelegd in een brief van haar raadsman mr. T.M. van Dijk van 23 december 2008 en door [appellant] 		aanvaard bij brief van zijn raadsman mr. O.C. Struif van 30 december 2008. Tegelijk betwist de Staat dat zij 		na 23 december 2008 met [A] of [appellant] heeft onderhandeld. Volgens de Staat heeft hij [A] en [appellant] 		bij herhaling erop gewezen onverkort nakoming te wensen van de afspraken zoals neergelegd in de brief van 	23 december 2008. In dit verband legt de Staat brieven over van haar raadsman van 20 januari en van 3 en 6 		maart 2009, alsmede e-mailcorrespondentie van 10, 11, 18, 26 en 27 februari 2009 tussen de raadsman 		van [A], mr. J.T. Fuller.
      3.4	Het hof stelt voorop dat de rechter bij de beoordeling van een incidentele vordering als de onderhavige 		slechts een beperkte beoordelingsruimte heeft. Het staat hem niet vrij onomwonden de juistheid van het 		vonnis in de hoofdzaak te beoordelen. De rechter zal alleen schorsing van de tenuitvoerlegging kunnen 		bevelen indien hij van oordeel is dat de executant, mede gelet op de belangen aan de zijde van de 		geëxecuteerde die door de executie zullen worden geschaad, geen in redelijkheid te respecteren belang 		heeft bij de gebruikmaking van zijn bevoegdheid om, in afwachting van de uitslag van het hoger beroep, tot 		tenuitvoerlegging van het bestreden vonnis over te gaan. Dat laatste zal zich kunnen voordoen als het te 		executeren vonnis klaarblijkelijk op een juridische of feitelijke misslag berust, of indien de tenuitvoerlegging 		op grond van na dit vonnis voorgevallen of aan het licht gekomen feiten aan de zijde van de geëxecuteerde 		een noodtoestand zal doen ontstaan, waardoor de onverwijlde tenuitvoerlegging niet kan worden aanvaard. 		De kans van slagen van het aangewende rechtsmiddel behoort bij de beoordeling in de regel buiten 		beschouwing te blijven. 
      3.5	Naar de onder 3.4 weergegeven maatstaf kunnen de door [appellant] aangevoerde feiten en 			omstandigheden niet leiden tot toewijzing van de vordering in het incident. Ook volgens de eigen stellingen 		van [appellant] is hem door de Staat geen uitstel verleend wat betreft de hiervoor onder c en onder 3.3 		bedoelde afspraken. De enkele omstandigheid dat [appellant] de medewerking van [A] behoeft wat betreft de 	uitvoering van een deel van die afspraken, brengt niet mee dat sprake is van een noodtoestand, omdat 		[appellant] niet of in ieder geval niet voldoende gemotiveerd heeft gesteld dat hij adequaat op die 		medewerking heeft aangedrongen en toegezien en [A] niettemin medewerking weigert. Weliswaar heeft 		[appellant] aangevoerd dat hij [A] om medewerking heeft verzocht en hem heeft gesommeerd om bedoelde 		maatregelen tijdig voor 1 maart 2009 uit te voeren en dat [A] daarmee heeft ingestemd, maar dat acht het hof 		op zichzelf onvoldoende. [appellant] had vervolgens erop moeten toezien dat de maatregelen tijdig 		daadwerkelijk tot uitvoering werden gebracht. Dat hij dat heeft gedaan, voert hij niet aan. Zijn stelling dat op 
      	1maart 2009 “is gebleken” dat [A] de maatregelen niet heeft uitgevoerd, sugge-reert integendeel dat hij de 		zaak min of meer op z’n beloop heeft gelaten.
      3.6	De slotsom is dat de vordering in het incident niet toewijsbaar is. Het hof zal [appellant] veroordelen in de 		kosten van het incident. In de hoofdzaak zal de zaak worden verwezen naar de rol voor memorie van 		antwoord aan de zijde van de Staat en zal voor het overige iedere beslissing worden aangehouden.
      4	De beslissing
      Het hof, recht doende in hoger beroep:
      in het incident:
      wijst de vordering af;
      veroordeelt [appellant] in de kosten van het incident, tot aan deze uitspraak aan de zijde van de Staat begroot op € 894,— voor salaris overeenkomstig het liquidatietarief;
      in de hoofdzaak:
      verwijst de zaak naar de rol van 25 augustus 2009 voor memorie van antwoord aan de zijde van de Staat;
      houdt iedere verdere beslissing aan.
      Dit arrest is gewezen door mrs. W.L. Valk, M.M. Olthof en H.L. van der Beek en de deskun-dige leden mr. ing. J.A. Jansens van Gellicum en ir. H.B.M. Duenk, en is in tegenwoordig-heid van de griffier uitgesproken ter openbare terechtzitting van 14 juli 2009.