ECLI:NL:RBGEL:2026:1281, Rechtbank Gelderland, 05-02-2026, 26-002525
Rechtbank Gelderland — Uitspraak 
Datum: 2026-02-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Art. 509hh Sv. Beroep tegen gedragsaanwijzing ongegrond. Dossier bevat voldoende voor verdenking van meerdere overtredingen van de Wet dieren (waaronder het niet goed verzorgen van tientallen honden). Het belang van appellant (verdachte) om dieren te mogen houden weegt niet op tegen de mogelijke schade aan de dieren als zij teruggaan naar appellant.

RECHTBANK GELDERLAND
    Strafrecht
    
    
      Zittingsplaats Arnhem
    
    
    
      parketnummer		: 84/011928-26
      raadkamernummer	: 26-002525
      datum			: 18 februari 2026
    
    
    
      
        beslissing van de enkelvoudige raadkamer op het beroepschrift op grond van artikel 509hh Wetboek van Strafvordering (Sv) van:
      
    
    
  
  
    
      [appellant] ,
    
      geboren op [geboortedag] 1960 te [geboorteplaats] ,
      wonende aan de [adres] in ( [postcode] ) [woonplaats] ,
      raadsman: mr. R. Zilver, advocaat in Utrecht,
    
    
    
      hierna te noemen: appellant (tevens verdachte).
    
    
  
  
    Feiten
    Op 14 januari 2026 heeft de officier van justitie aan appellant een gedragsaanwijzing gegeven. Deze gedragsaanwijzing houdt het volgende in:
    
    
      
        “De officier van justitie […]
      
    
    
  
  
    beveelt de verdachte het volgende:
    
  
  
    Verbod op houden aantal dieren
    dat hij met onmiddellijke ingang geen andere honden meer mag houden (voor zichzelf of voor anderen) dan de Rhodesian Ridgeback met chipnummer [nummer 1] en de Teckel reu met chipnummer [nummer 2]
    
  
  
    Periode
    De gedragsaanwijzing gaat in met ingang van de dag van uitreiking en blijft van kracht voor een periode van 90 dagen, tenzij binnen de gestelde termijn een onherroepelijke afdoening heeft plaatsgevonden van de uit onderhavige verdenking komende strafzaak.”
    
  
  
    Procedure
    Het beroepschrift is op 27 januari 2026 ter griffie van deze rechtbank ontvangen.
    
    
      Het Openbaar Ministerie heeft op voorhand zijn standpunt schriftelijk kenbaar gemaakt.
    
    
    
      De rechtbank heeft op 5 februari 2026 het beroep in besloten raadkamer behandeld.
    
    
    
      De rechtbank heeft appellant, de raadsman en de officier van justitie in raadkamer gehoord.
    
    
  
  
    Beroep
    
      Het beroep richt zich tegen de beslissing van de officier van justitie van 14 januari 2026 tot het opleggen van de hiervoor genoemde gedragsaanwijzing.
      Door appellant is aangevoerd dat hij betwist zijn honden te hebben verwaarloosd. De verbalisanten van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hebben zich niet altijd professioneel opgesteld bij hun huisbezoeken, schetsen een vertekend beeld van de werkelijkheid en hebben verzuimd de volledige situatie bij appellant op te nemen in hun proces-verbaal. Er is geen sprake van het professioneel houden van honden, maar van een hobby die appellant al 25 à 30 jaar beoefent. Naar aanleiding van eerder geconstateerde overtredingen heeft appellant alles gedaan wat binnen zijn mogelijkheden lag om verbeteringen door te voeren. Er is onvoldoende rekening gehouden met zijn fysieke beperkingen, waardoor het doorvoeren van aanpassingen voor appellant langer duurt dan voor de gemiddelde mens. Anders dan door verbalisanten gesteld heeft appellant actief meegewerkt aan het verbeteren van de situatie en is er geen gegronde vrees voor herhaling.
      De gedragsaanwijzing voldoet niet aan de vereisten van proportionaliteit. Appellant had de zorg over vele honden, die hij als zijn kinderen beschouwt, en mag nu ineens maar twee honden houden, waardoor hij veel honden heeft moeten afstaan. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor zijn persoonlijke levenssfeer en zijn hobbymatige bedrijfsvoering. Indien de rechtbank niet tot opheffing overgaat, kan in ieder geval met een minder vergaande maatregel worden volstaan, waardoor de gedragsaanwijzing zou moeten worden aangepast.
    
    
  
  
    Standpunt van het Openbaar Ministerie
    De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat het beroep ongegrond moet worden verklaard. Er is sprake van ernstige bezwaren en appellant is op meerdere achtereenvolgende data in overtreding van meerdere regels en voorschriften gebleken. Het lijkt erop dat, ondanks de waarschuwingen en eerdere boetes, de situatie eerder verslechtert dan verbetert. Er kan geen sprake zijn van een gedeeltelijke gegrondverklaring, aangezien handhaving van een gedeeltelijk houdverbod problematisch wordt.
    
  
  
    Beoordeling
    De rechtbank is bevoegd.
    
    
      In de onderhavige procedure dient de rechtbank te beoordelen of is voldaan aan de wettelijke voorwaarden een aanwijzing betreffende het gedrag te geven, en zo ja, of de gedragsaanwijzing in dit geval proportioneel is.
    
    
    
      De officier van justitie is op grond van artikel 509hh, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering bevoegd een verdachte tegen wie ernstige bezwaren bestaan een gedragsaanwijzing te geven in geval van verdenking van een strafbaar feit:
    
    
      
        waardoor de openbare orde, gelet op het strafbare feit of de samenhang met andere strafbare feiten, dan wel de wijze waarop het strafbare feit is gepleegd, ernstig is verstoord, en waarbij grote vrees voor herhaling bestaat (sub a), dan wel
      
      
        in verband waarmee vrees bestaat voor ernstig belastend gedrag van verdachte jegens een persoon of personen (sub b), dan wel
      
      
        in verband waarmee vrees bestaat voor gedrag van verdachte dat herhaald gevaar voor goederen oplevert (sub c), dan wel
      
      
        in verband waarmee vrees bestaat voor gedrag van verdachte dat herhaald gevaar voor de gezondheid of het welzijn van één of meer dieren oplevert (sub d).
      
    
    
    
      De rechtbank is van oordeel dat aan de voorwaarden dat sprake is van een dergelijk strafbaar feit en dat tegen appellant voldoende ernstige bezwaren bestaan wel is voldaan. Het dossier bevat uitgebreide rapportages van de verbalisanten van de NVWA, waaruit blijkt dat zij in totaal drie inspecties hebben uitgevoerd. Van elke inspectie zijn de bevindingen en de geconstateerde overtredingen genoteerd. Bovendien is naar aanleiding van de inspectie van 17 december 2025 een dierenarts geraadpleegd, die een veterinaire verklaring heeft opgesteld met betrekking tot de gezondheid en het welzijn van de honden. Voor zover het beroep van appellant op de inhoud van deze processen-verbaal en rapportages ziet, merkt de rechtbank op dat in dit stadium van de procedure slechts een marginale toetsing kan plaatsvinden. Het is niet aan de rechtbank om in raadkamer de bevindingen van de verbalisanten inhoudelijk te toetsen, dan wel hun werkwijze ter discussie te stellen. Hiervoor zal ruimte zijn bij de inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Op dit moment kan de rechtbank slechts vaststellen dat er meerdere bewijsmiddelen zijn waaruit een verdenking van betrokkenheid van appellant bij een overtreding van de Wet dieren voortvloeit, waardoor er sprake is van ernstige bezwaren ten aanzien van het vermeende strafbare feit.
    
    
    
      Bij de toetsing of de opgelegde gedragsaanwijzing proportioneel is, gaat het om de mate waarin de vrijheid van appellant wordt beperkt in verhouding tot de ernst van het feit en de doeltreffendheid van de gedragsaanwijzing.
    
    
    
      Bij appellant zijn in totaal drie inspecties uitgevoerd. Bij de eerste twee inspecties, op 18 april 2025 en 25 september 2025, zijn in beide gevallen meerdere overtredingen geconstateerd. In beide gevallen zijn aan appellant boetes opgelegd – die in hoogte opliepen – en zijn hem aanwijzingen gegeven ter verbetering van de situatie. Hierbij is hem ook hulp aangeboden bij het verwezenlijken van de geëiste verbeteringen. Desondanks is bij elke volgende inspectie geconstateerd dat de situatie niet of nauwelijks is verbeterd, terwijl de gezondheid en het welzijn van de honden leek te verslechteren. Bij de inspectie van 17 december 2025 werd de situatie als dusdanig ernstig ingeschat dat is besloten om – op twee honden na – alle honden uit de situatie te halen en ergens anders onder te brengen.
    
    
    
      De rechtbank begrijpt dat deze maatregel op appellant een flinke emotionele impact heeft gehad. Door een gewelddadig incident in zijn woning kampt appellant met forse gezondheidsproblemen en het – volgens hem hobbymatig – houden van honden is zijn voornaamste vorm van dagbesteding.
    
    
    
      De rechtbank kan echter – marginaal toetsend – niet om de inhoud van de rapportages en bevindingen heen. De woonsituatie van appellant is, naar het oordeel van de verbalisanten, ongeschikt voor het houden van de maar liefst 59 honden die bij hem zijn aangetroffen. Bovendien is door een dierenarts vastgesteld dat vele honden kampen met aanzienlijke gezondheidsklachten en dat hun welzijn ernstig in gevaar is. De rechtbank merkt hierbij op dat het welzijn van dieren een zwaarwegend belang is, met name nu huisdieren in de regel niet in staat zijn zelfstandig hun belangen te behartigen en afhankelijk zijn van de goede zorg van mensen. Gelet op de inhoud van de stukken is de rechtbank in dit stadium, mede aangezien dit de eerste oplegging van een gedragsaanwijzing betreft, van oordeel dat het belang van appellant bij het kunnen houden van honden niet opweegt tegen de mogelijke schade die aan de honden kan worden toegebracht als zij worden teruggebracht naar een situatie die, naar het oordeel van professionals, niet voldoet aan de vereisten van een voor dieren veilige en gezonde omgeving.
    
    
    
      Ten overvloede merkt de rechtbank nog het volgende op. Met de officier van justitie is de rechtbank van oordeel dat een beslissing, inhoudende een gedeeltelijke gegrondverklaring van het beroep, niet mogelijk is. Los van de omstandigheid dat de wet de rechtbank geen mogelijkheid biedt om de gedragsaanwijzing inhoudelijk aan te passen, ziet de rechtbank ook onoplosbare problemen ten aanzien van de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van een gedeeltelijk houdverbod. In dit geval is de rechtbank echter van oordeel dat ook teruggave van een gedeelte van de honden in de huidige omstandigheden een onaanvaardbaar risico voor het gezondheid en het welzijn van de honden met zich meebrengt.
    
    
    
      Gelet op de hiervoor genoemde omstandigheden is de rechtbank van oordeel dat niet gezegd kan worden dat de gedragsaanwijzing voor de duur van 90 dagen disproportioneel is. De rechtbank zal het beroep daarom ongegrond verklaren.
    
    
    
  
  
    Beslissing
    
    
      De rechtbank:
      - verklaart het beroep ongegrond.
    
    
    
    
      Deze beslissing is gegeven door mr. R.M.H. Pennings, rechter, in tegenwoordigheid van
      mr. T.F.R. Litan en mr. R.H. Willems, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 18 februari 2026.
    
  
  
     Op grond van artikel 509hh, vierde lid, laatste zin van het Wetboek van Strafvordering kan de rechtbank een gedragsaanwijzing enkel opheffen, indien niet langer aan de voorwaarden voor oplegging van een gedragsaanwijzing wordt voldaan. Een wijziging van een gedragsaanwijzing is blijkens het zesde lid van artikel 509hh van het Wetboek van Strafvordering voorbehouden aan de officier van justitie.