ECLI:NL:CRVB:1997:ZB7276, Centrale Raad van Beroep, 07-10-1997, 96/9243 ABW, 96/9287 ABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1997-10-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in de bezwaarschriftprocedures.

96/9243 ABW
    96/9287 ABW
  
  
  
  E N K E L V O U D I G E  K A M E R
  
  
  U I T S P R A A K
  
  
  in het geding tussen:
  
  
    [A.], wonende te [B.], appellante tevens gedaagde (hierna: A.),
  
  en
  
  
    het College van burgemeester en wethouders van de gemeente
    Groningen, gedaagde tevens appellant (hierna: het College).
  
  
  
  I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
  
  
    Namens A. is mr R. van Asperen, advocaat te Groningen, op
    bij beroepschrift aangegeven gronden in hoger beroep gekomen
    van een door de Arrondissementsrechtbank te Groningen onder
    dagtekening 3 september 1996 tussen partijen gewezen
    uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
  
  
  
    Het College heeft op bij aanvullend beroepschrift aangegeven
    gronden eveneens tegen voormelde uitspraak hoger beroep ingesteld.
  
  
  Partijen hebben verweerschriften ingediend.
  
  
    Het geding is ter behandeling aan de orde gesteld ter zitting
    van de Raad op 1 september 1997, waar partijen niet zijn verschenen.
  
  
  
  II. MOTIVERING
  
  Uit de gedingstukken blijkt, voor zover hier van belang, het volgende.
  
  
    Het College heeft vanaf 1 april 1994 de aan A. toegekende
    uitkering ingevolge de Rijksgroepsregeling werkloze werknemers
    niet meer uitbetaald en die uitkering vervolgens bij besluit
    van 9 mei 1994 met ingang van 1 april 1994 beëindigd op de
    grond dat A. duurzaam een gezamenlijke huishouding voert
    met haar ex-echtgenoot en hun gezamenlijke inkomsten en/of
    vermogen voldoende zijn om in de kosten van het bestaan te voorzien.
    Namens A. zijn zowel tegen het feitelijk beëindigen van
    haar uitkering als tegen het beëindigingsbesluit
    bezwaarschriften ingediend bij het College.
    Bij primair besluit van 26 augustus 1994 heeft het College het
    besluit van 9 mei 1994 als vervallen aangemerkt en aan A.
    meegedeeld dat haar ingaande 1 april 1994 een bijstandsuitkering
    naar de norm voor een alleenstaande is toegekend.
    Bij brief van 20 september 1994 heeft de gemachtigde van
    A. het College erop gewezen dat het besluit van 26 augustus 1994
    niet als een beslissing op bezwaar is aan te merken met het verzoek
    haar alsnog een beslissing op bezwaar te doen toekomen, waarbij
    tevens wordt ingegaan op de vraag of het College bereid is alle kosten
    van rechtsbijstand voor zijn rekening te nemen.
  
  
  
    Vervolgens heeft gedaagde
    a) bij besluit van 18 oktober 1994 (hierna: besluit 1) met
    gegrondverklaring van de bezwaarschriften het besluit van 9
    mei 1994 herroepen en bepaald dat met ingang van 1 april 1994
    de bijstandsverlening aan A. wordt voortgezet naar de norm
    voor een alleenstaande;
    b) bij brief van 8 december 1994 de rechtbank de stukken doen
    toekomen en tevens in kennis gesteld van de volgende (hierna
    besluit 2 te noemen) afwijzende beslissing:
    "De kosten van rechtsbijstand, die zijn gemaakt
    tijdens de bezwaarschriftenprocedure, dienen in
    beginsel voor rekening van belanghebbende te
    blijven. De aard van de bezwaarschriftenprocedure
    (bestuurlijke heroverweging) brengt dit met zich
    mee. In het onderhavige geval achten wij geen
    redenen aanwezig om van dit beginsel af te wijken.".
  
  
  
    A. heeft tegen besluit 1 beroep doen instellen, voor zover
    in dat besluit geen standpunt is ingenomen met betrekking tot
    de vraag of de gemeente aansprakelijk is voor de kosten van
    rechtsbijstand in de bezwaarfase en de rechtbank verzocht te
    bepalen dat deze kosten volledig door de gemeente dienen te
    worden vergoed.
  
  
  
    De rechtbank heeft besluit 2 aan de gemachtigde van A.
    doen toekomen met het verzoek om daarop te reageren. De
    gemachtigde van A. heeft aan dit verzoek voldaan en
    bezwaren tegen laatstgenoemd besluit kenbaar gemaakt bij brief
    van 15 december 1994.
  
  
  
    Vervolgens heeft de rechtbank het beroep tegen besluit 1
    gegrond verklaard, dat besluit vernietigd, voorzover daarbij
    geen besluit is genomen met betrekking tot het verzoek van
    A. haar de kosten van rechtsbijstand in de bezwaarfase te
    vergoeden en, met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van
    de Algemene wet bestuursrecht (Awb), de gemeente Groningen
    veroordeeld tot het betalen van de eigen bijdrage van
    f 110,-- ter zake van de door de Raad voor Rechtsbijstand te
    Leeuwarden aan A. afgegeven toevoeging van rechtsbijstand
    voor de bezwaarschriftenprocedures. Verder heeft de rechtbank
    bepaald dat de gemeente Groningen het griffierecht en de
    proceskosten in verband met de behandeling van het beroep bij
    de rechtbank aan A. dient te vergoeden.
  
  
  
    Het hoger beroep van A. is beperkt tot de hoogte van het
    bedrag dat de rechtbank heeft vastgesteld als vergoeding voor
    de proceskosten in de bezwaarschriftenprocedures. A. vordert
    vergoeding van de volledige kosten van rechtsbijstand op notabasis.
  
  
  
    Het hoger beroep van het College is gericht tegen het oordeel
    van de rechtbank dat het College verplicht was om bij besluit
    1 tevens te beslissen over het verzoek om vergoeding van de
    kosten van rechtsbijstand in de bezwaarschriftprocedures.
    Daartoe is in het aanvullend beroepschrift onder meer het
    volgende naar voren gebracht:
    "Wat betreft het in de bezwaarfase gedane verzoek om
    schadevergoeding was er echter nog helemaal geen
    besluit dat kon worden heroverwogen. Wij zijn dan
    ook van mening dat het verzoek om schadevergoeding
    moet worden opgevat als een aanvraag waarop eerst
    een primair besluit dient te worden genomen. Daarna
    kan de betrokkene hierover een bezwaarschrift indienen.
    Het meteen meenemen van een verzoek om schadevergoeding
    in de bezwaarschriftenprocedure, hetgeen de bestuursrechter
    op pragmatische gronden voorstaat, is in strijd met het systeem
    van de Awb dat er van uitgaat dat na een primair besluit altijd
    eerst de bezwaarschriftprocedure moet worden doorlopen, alvorens
    een beroep op de rechtbank mogelijk is (art. 7:1 Awb).
    Wij hebben deze redenering (op het verzoek tot
    schadevergoeding in de bezwaarfase dient eerst een,
    van het besluit op het bezwaarschrift losstaand,
    primair besluit te worden genomen) kort geleden
    reeds aan uw Raad voorgelegd. In de uitspraak d.d.
    28 mei 1996 (reg.nr. 95/6061 ABW), waarvan wij
    volledigheidshalve een kopje bijvoegen, redeneert uw
    Raad als volgt:
    "Ingevolge artikel 1:5, eerste lid, van de Awb wordt
    onder het maken van bezwaar verstaan het gebruik
    maken van de ingevolge een wettelijk voorschrift
    bestaande bevoegdheid, voorziening tegen een besluit
    te vragen bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen.
    Ingevolge het bepaalde in artikel 7:11 van de Awb
    dient een heroverweging van het bestreden besluit
    plaats te vinden indien het bezwaar ontvankelijk is.
    In casu gaat het om de namens appellant gevraagde
    voorziening tegen het besluit van gedaagde van
    25 mei 1994, dat strekte tot beëindiging van de aan
    appellant toegekende ABW-uitkering. De gevraagde
    voorziening heeft geleid tot herroeping van dat
    besluit door gedaagde.
    Naar het oordeel van de Raad behoefde gedaagde,
    gelet op het vorenstaande, in het kader van de
    onderhavige bezwaarschriftprocedure niet tevens te
    beslissen over het verzoek om vergoeding van de
    kosten van rechtsbijstand in die procedure. Op dat
    laatste verzoek is afwijzend beslist bij besluit van
    6 december 1994. Gedaagde heeft na bezwaar dit
    besluit gehandhaafd bij besluit van 11 april 1996.".
    Wij hebben de hierboven geciteerde uitspraak van uw
    Raad reeds aangehaald in ons verweerschrift bij de
    Rechtbank, doch zij overwegen dienaangaande dat uw
    uitspraak ziet op een andere situatie. "Het betrof
    in dit geval een vreemdeling als bedoeld in artikel
    84, vierde lid, ABW, zodat op grond van artikel 84, vijfde lid,
    ABW geen bezwaarfase behoefde te worden doorlopen.
    Naar ons oordeel is uit de bewoordingen van uw
    uitspraak echter duidelijk af te leiden dit hier in
    het algemeen wordt gesteld dat een bestuursorgaan in
    een bezwaarschriftprocedure niet tevens hoeft te
    beslissen over het verzoek om vergoeding van
    rechtsbijstand in die procedure.".
  
  
  
    Voorts kan ook het College zich niet verenigen met de wijze
    waarop de rechtbank zelf in de zaak heeft voorzien.
  
  
  
    De Raad onderschrijft het betoog dat het College, gegeven het
    voorwerp van bezwaar, niet verplicht was om in besluit 1
    tevens te beslissen over het verzoek om vergoeding van de
    kosten van rechtsbijstand in de bezwaarschriftprocedures.
    Dat betekent allereerst dat het tegen besluit 1 ingediende
    beroepschrift, waarin wordt gesteld dat het College daartoe
    wel verplicht was, ongegrond had moeten worden verklaard. De
    aangevallen uitspraak komt dan ook voor vernietiging in aanmerking.
  
  
  
    Het houdt voorts in dat, voor zover in hoger beroep namens
    A. om een hogere dan de door de rechtbank toegekende
    vergoeding is verzocht, dat hoger beroep niet-ontvankelijk
    moet worden verklaard.
  
  
  
    Het vorenstaande neemt niet weg dat het College besluit 2 had
    behoren bekend te maken op de in artikel 3:41 van de Awb
    voorgeschreven wijze, met vermelding van de mogelijkheid van
    bezwaar, en dat, gezien het bij brief van 15 december 1994
    kenbaar gemaakte bezwaar, niet aan de verplichting tot het
    volgen van de bezwaarschriftprocedure met betrekking tot
    besluit 2 voorbij kon worden gegaan. De rechtbank had, nu
    blijkens de inhoud van gedaagdes brief van 8 december 1994 een
    afzonderlijk primair besluit was genomen, toepassing moeten
    geven aan artikel 6:15 van de Awb.
    De Raad zal daarom de aan de rechtbank gerichte brief van 15
    december 1994 op de voet van artikel 6:15 van de Awb alsnog
    doorzenden aan het College teneinde als bezwaarschrift te
    worden behandeld.
  
  
  
    De Raad acht ten slotte geen termen aanwezig om toepassing te
    geven aan artikel 8:75 van de Awb.
  
  
  
  III. BESLISSING
  
  De Centrale Raad van Beroep,
  
  Recht doende:
  
  
    Vernietigt de aangevallen uitspraak;
    Verklaart het inleidend beroep alsnog ongegrond;
    Bepaalt dat de brief van 15 december 1994 wordt doorgezonden
    aan het College teneinde door het College als bezwaarschrift
    tegen het besluit van 8 december 1994 te worden behandeld;
    Verklaart het namens A. ingestelde hoger beroep niet-ontvankelijk.
  
  
  
    Aldus gegeven door mr G.A.J. van den Hurk, in tegenwoordigheid
    van mr I. de Hartog als griffier en uitgesproken in het
    openbaar op 7 oktober 1997.
  
  
  (get.) G.A.J. van den Hurk.
  
  (get.) I. de Hartog.
  
  
    EB/AS
    1310