ECLI:NL:CRVB:1997:ZB6687, Centrale Raad van Beroep, 13-02-1997, 95/608 AW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1997-02-13 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Ambtenarenrecht

Samenvatting: Dienstongeval,  immateriële schade, materiële schade; zelfstandig schadebesluit
        .

95/608 AW                                          O
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A,, wonende te B., appellant,
    
    en
    
    de raad van de gemeente Amsterdam, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Bij gedaagdes besluit van 10 maart 1993 is appellants
      verzoek om toekenning van schadevergoeding afgewezen.
    
    
    
      Het namens appellant tegen dit besluit ingestelde beroep
      is bij uitspraak van de Arrondissementsrechtbank te Amsterdam,
      nr. AW 93/336/11, van 19 januari 1995 ongegrond
      verklaard.
    
    
    
      Mr P.C.W.M. Meerbach, advocaat te Utrecht, heeft namens
      appellant tegen deze uitspraak, op bij aanvullend beroepschrift
      aangevoerde gronden, hoger beroep ingesteld.
      Gedaagde heeft een verweerschrift ingediend.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 20 juni 1996.
      Aldaar is appellant in persoon verschenen, bijgestaan
      door mr Meerbach voornoemd als zijn raadsman, en heeft
      gedaagde zich doen vertegenwoordigen door mr P.S.J.M.
      Daalmans, werkzaam bij de politieregio Amsterdam-Amstelland.
    
    
    
      De Raad heeft vervolgens het onderzoek heropend, omdat
      het naar zijn oordeel niet volledig was.
    
    
    
      Nu partijen daarvoor vervolgens toestemming hebben gegeven,
      heeft de Raad bepaald dat het verdere onderzoek ter
      zitting achterwege blijft en heeft hij het onderzoek gesloten.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Appellant, geboren in 1953 en vanaf 1 januari
      1972 in dienst bij de voormalige gemeentepolitie van
      Amsterdam, is op 5 februari 1977 tijdens de uitoefening
      van zijn dienst bij een verkeerscontrole en een daarop
      aansluitende controle in verband met de Vreemdelingenwet
      in het gezicht geschoten en aangevallen. Appellant heeft
      hierbij ernstig lichamelijk letsel opgelopen. Als gevolg
      daarvan heeft appellant in de jaren daarna een hoog
      ziekteverzuim gehad en is hij vervolgens vanaf medio 1985
      volledig met ziekteverlof geweest. Ingaande 1 juli 1988
      is aan appellant ontslag verleend in verband met de
      omstandigheid dat hij door het Algemeen burgerlijk
      pensioenfonds (ABP) uit hoofde van ziekten of gebreken
      blijvend ongeschikt is verklaard voor de vervulling van zijn
      functie. Aan appellant is door het ABP een invaliditeitspensioen
      naar een algemene arbeidsongeschiktheid van 80%
      of meer toegekend. Van de zijde van de gemeente Amsterdam
      zijn aan appellant vanaf 1 juli 1988 ter aanvulling van
      zijn pensioen suppleties ter hoogte van 18% op grond van
      het Ambtenarenreglement voor de gemeentepolitie 1958
      (ARGP) respectievelijk 9% ingevolge een binnen gedaagdes
      gemeente ten behoeve van politieambtenaren getroffen
      regeling toegekend, aangezien de ziekte uit hoofde
      waarvan appellant blijvend ongeschikt is verklaard voor de
      vervulling van zijn betrekking in overwegende mate haar
      oorzaak vindt in het dienstongeval van 5 februari 1977.
      Een aan appellant voorts toegekende maandelijkse
      vergoeding in de kosten van huishoudelijke hulp is in 1988
      omgezet in een uitkering ineens ten bedrage van
      f 20.000,-.
    
    
    
      Bij brief van 31 juli 1992 is namens appellant aan
      gedaagde verzocht om toekenning van vergoeding van alle
      materiële en immateriële schade die appellant ten gevolge
      van het dienstongeval heeft geleden en in de toekomst nog
      zal lijden. Bij het bestreden besluit is dit verzoek
      afgewezen, omdat - kort gezegd - de gemeente jegens
      appellant indertijd niet tekort is geschoten in haar verplichting
      om voldoende veiligheidsmaatregelen te treffen
      en omdat de voor appellant na diens ontslag getroffen
      voorzieningen als adequaat zijn aan te merken.
    
    
    
      In hoger beroep heeft appellant niet meer het standpunt
      ingenomen dat gedaagde onvoldoende veiligheidsmaatregelen
      had getroffen ten tijde van het dienstongeval. Appellant
      is thans van oordeel dat op gedaagde risico-aansprakelijkheid
      rust ter zake van de letselschade die hij heeft
      opgelopen bij het dienstongeval, aangezien appellants op
      de wet gebaseerde en het algemeen belang dienende werkzaamheden
      als politieman naar hun aard een aanzienlijk
      risico meebrengen voor persoonlijk letsel. Voor het bestaan
      van risico-aansprakelijkheid ziet appellant aanknopingspunten
      in het civielrechtelijke aansprakelijkheidsrecht, de recente
      jurisprudentie van de Raad inzake letselschade bij ambtenaren
      als gevolg van dienstongevallen en de regeling neergelegd in de
      Verhaalswet Ongevallen Ambtenaren.
    
    
    
      De Raad staat thans voor de vraag of het bestreden besluit in rechte
      stand kan houden.
    
    
    
      In dat verband stelt de Raad, met verwijzing naar zijn
      uitspraak van 28 maart 1996 (TAR 1996, nr. 102), allereerst
      vast dat het bestreden besluit een zogeheten zelfstandig
      schadebesluit is, dat betrekking heeft zowel op
      schade die appellant stelt te hebben geleden vóór 1 januari
      1993 als op schade die appellant stelt te hebben
      geleden dan wel nog zal lijden op of na 1 januari 1993.
      Omtrent de gehoudenheid van gedaagde tot vergoeding van
      de schade die appellant heeft geleden vóór 1 januari 1993
      hanteert de Raad volgens vaste jurisprudentie inzake
      zelfstandige schadebesluiten de norm dat vereist is dat
      sprake is van een aan het bestuursorgaan toe te rekenen
      optreden waardoor de ambtenaar schade heeft geleden, en
      dat dit optreden en die schade van zodanige aard zijn dat
      de schade in redelijkheid voor vergoeding in aanmerking
      komt. Voor zover het gaat om schade die appellant heeft
      geleden op of na 1 januari 1993 hanteert de Raad, in
      aansluiting bij het civielrechtelijke schadevergoedingsrecht,
      volgens vaste jurisprudentie de norm dat voor
      schadevergoeding alleen dan aanleiding kan zijn indien de
      schade het gevolg is van onrechtmatig handelen van het
      bestuursorgaan. De Raad moet vaststellen - en partijen
      verschillen daarover ook niet (meer) van mening - dat in
      het onderhavige geval gedaagde niet tekort is geschoten
      en derhalve niet onrechtmatig heeft gehandeld. Daaruit
      vloeit voort dat gedaagde noch op grond van de "nieuwe",
      noch - a fortiori - op grond van de "oude" jurisprudentiële
      norm gehouden kan worden geacht tot het vergoeden
      van schade, anders dan op grond van de in bijzondere
      wettelijke voorschriften neergelegde specifieke verplichtingen.
    
    
    
      De Raad komt vervolgens toe aan de vraag of op gedaagde
      ter zake van de door appellant geleden schade risico-aansprakelijkheid
      rust. Daarbij geldt in algemene zin
      dat, gegeven de zowel in het civiele recht als in het
      bestuursrecht geldende hoofdregel dat van
      aansprakelijkheid ter zake van feitelijk handelen alleen sprake kan
      zijn in geval van schuld bij degene die de schade heeft
      veroorzaakt (schuldaansprakelijkheid), de rechter
      terughoudendheid dient te betrachten bij het aanvaarden van
      risico-aansprakelijkheid in andere gevallen dan die waarin
      deze in een bijzonder wettelijk voorschrift uitdrukkelijk
      is vastgelegd of waarin (het stelsel van) de wettelijke
      regeling daarvoor anderszins voldoende aanknopingspunten
      biedt.
    
    
    
      In het onderhavige geval ziet de Raad geen gronden om tot
      risico-aansprakelijkheid te concluderen.
      Uit het feit dat in bijzondere wettelijke voorschriften
      specifieke voorzieningen zijn getroffen (met name ten
      aanzien van de inkomenspositie van de politie-ambtenaar
      die ten gevolge van een dienstongeval langdurig ziek
      wordt en eventueel uit dien hoofde ontslag krijgt, ten
      aanzien van de eventueel voor eigen rekening blijvende
      kosten van noodzakelijke medische verzorging en - althans
      in gedaagdes gemeente - met betrekking tot een extra
      uitkering van 9%) waarvan de toepasselijkheid niet
      afhankelijk is van het feit of het desbetreffende bestuursorgaan
      al dan niet schuld heeft aan het ontstaan van de
      schade van de ambtenaar, leidt de Raad af dat de wetgever
      in gevallen als het onderhavige uitdrukkelijk niet heeft
      gekozen voor (volledige) risico-aansprakelijkheid. Het -
      op zichzelf niet betwiste - feit dat de werkzaamheden van
      een executieve politie-ambtenaar een (extra) gevaarvol
      karakter hebben, leidt niet tot een ander oordeel.
      Ten aanzien van de verwijzing van appellant naar de
      recente jurisprudentie van de Raad (onder andere CRvB 9
      december 1993, TAR 1994, nr. 34, en 17 maart 1994, TAR
      1994, nr. 106) inzake letselschade als gevolg van een
      dienstongeval volstaat de Raad met te wijzen op het feit
      dat in het onderhavige geval, anders dan in de bedoelde
      uitspraken, geen sprake is van letselschade als gevolg
      van een ongeval tijdens werkzaamheden waarbij gebruik is
      gemaakt van gereedschap of machines.
      Ten slotte heeft de Raad in de Verhaalswet Ongevallen
      Ambtenaren onvoldoende aanknopingspunten kunnen vinden om
      in gevallen als het onderhavige tot risico-aansprakelijkheid
      te concluderen.
    
    
    
      Het vorenstaande voert tot de conclusie dat het bestreden
      besluit in rechte stand kan houden en dat de aangevallen
      uitspraak voor bevestiging in aanmerking komt.
    
    
    
      De Raad ziet geen termen voor toepassing van artikel 8:75
      van de Algemene wet bestuursrecht.
    
    
    Beslist wordt derhalve als volgt:
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    Bevestigt de aangevallen uitspraak.
    
    
      Aldus gegeven door mr W. van den Brink als voorzitter en
      mr Ch. de Vrey en mr drs Th.G.M. Simons als leden, in
      tegenwoordigheid van P.H. Schippers als griffier, en
      uitgesproken in het openbaar op 13 februari 1997.
    
    
    
    (get.) W. van den Brink.
    
    
    (get.) P.H. Schippers.