ECLI:NL:CRVB:1999:ZB8326, Centrale Raad van Beroep, 25-05-1999, 97/10163 ABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1999-05-25 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Ten aanzien van deze universitaire studie in deeltijd vormt de WSF geen voorliggende voorziening.

97/10163 ABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A te B, appellant,
    
    en
    
    het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Appellant is op bij het beroepschrift aangegeven gronden in
      hoger beroep gekomen van een door de Arrondissementsrechtbank
      te Utrecht onder dagtekening 19 augustus 1997 tussen partijen
      gewezen uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    
      Gedaagde heeft een verweerschrift ingediend.
      Hierop heeft appellant met een brief d.d. 31 maart 1999 gereageerd.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad op 13 april
      1999, waar appellant in persoon is verschenen en waar gedaagde
      zich heeft doen vertegenwoordigen door E.J.W. Bruinsma,
      werkzaam bij de gemeente Utrecht.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      In de aangevallen uitspraak - waarin appellant als eiser is
      aangeduid en gedaagde als verweerder - heeft de rechtbank de
      volgende feiten en omstandigheden vastgesteld:
      "Op 5 september 1996 heeft eiser een aanvraag ingediend voor
      een uitkering ingevolge de Algemene bijstandswet (Abw). Ten
      tijde van de aanvraag was eiser begonnen met een
      deeltijdopleiding tot onderzoeker/bioloog aan de Universiteit
      Utrecht, nadat hij de HBO-opleiding Laboratorium Onderwijs en
      Chemische Technologie, richting zoölogie had afgerond. Bij
      brief van 11 september 1996 heeft de directeur Sociale Zaken
      van de dienst Welzijn van de gemeente Utrecht eiser meegedeeld
      dat voor de beoordeling van de aanvraag aanvullende gegevens
      nodig waren, te weten een kopie van uitschrijving van de
      deeltijdstudie. Bij besluit van 24 september 1996 heeft
      verweerder besloten de aanvraag niet verder in behandeling te
      nemen, met als motivering dat verweerder nog steeds over
      onvoldoende gegevens beschikte om de aanvraag af te handelen.
      Eiser heeft tegen dit besluit op 15 oktober 1996 een
      bezwaarschrift ingediend. Bij besluit van 13 december 1996 is
      het bezwaarschrift van eiser ongegrond verklaard.".
      Deze feiten en omstandigheden worden door partijen niet
      betwist, en vormen ook voor de Raad het uitgangspunt bij zijn
      oordeelsvorming. De Raad voegt er enkel aan toe dat het besluit
      d.d. 13 december 1996 berust op gronden, ontleend aan artikel
      9, tweede lid onder b en onder c, van de Abw.
    
    
    
      De rechtbank heeft bij de aangevallen uitspraak het besluit
      d.d. 13 december 1996 vernietigd allereerst omdat artikel 9,
      tweede lid onder b, van de Abw in het geval van appellant niet
      van toepassing is en voorts omdat het strijdt met artikel 7:12
      van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Hiertoe is overwogen,
      in het kort, dat de aanvraag van appellant alleen kan worden
      beoordeeld aan de hand van artikel 9, tweede lid aanhef en
      onder c, van de Abw en dat gedaagde onvoldoende onderzoek heeft
      gedaan naar de feitelijke en reële beschikbaarheid van
      appellant voor de arbeidsmarkt, zodat het bestreden besluit niet
      toereikend is gemotiveerd. Voorts heeft de rechtbank aanleiding
      gevonden om met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de
      Awb zelf in de zaak te voorzien, in deze zin dat zij, onder
      herroeping van het primaire besluit, heeft beslist dat de
      aanvraag om bijstand van appellant wordt afgewezen. Dit vindt
      grond in de overweging van de rechtbank dat, indien appellant
      gebruik had gemaakt van de in zijn geval bestaande mogelijkheid
      de voltijdopleiding biologie te volgen, hij aanspraak had
      kunnen maken op financiering ingevolge de Wet op de
      studiefinanciering (WSF); aangezien, aldus de rechtbank, deze financiering
      als een voorliggende voorziening in de zin als bedoeld in artikel 17, eerste lid,
      van de Abw moet worden aangemerkt, vormt dit voorschrift een beletsel voor
      een recht van appellant op een bijstandsuitkering.
    
    
    
      Appellant heeft in hoger beroep betoogd dat de rechtbank ten
      onrechte op grond van het voorschrift van artikel 17, eerste
      lid, van de Abw heeft beslist dat zijn aanvraag om bijstand
      wordt afgewezen en voorts dat hij op een dergelijke uitkering
      wel recht kan doen gelden.
    
    
    De Raad overweegt het volgende.
    
    
      In de eerste plaats onderschrijft de Raad het oordeel van de
      rechtbank dat het bepaalde in artikel 9, tweede lid onder b,
      van de Abw niet kan dienen als afwijzingsgrond van de aanvraag
      van appellant, aangezien appellant nu eenmaal een vorm van
      onderwijs volgde - wetenschappelijk onderwijs in deeltijd - die
      niet valt onder het onderwijs, bedoeld in hoofdstuk II van de WSF.
    
    
    
      Voorts acht de Raad juist dat de rechtbank het bestreden
      besluit inhoudelijk heeft beoordeeld met toepassing van artikel
      9, tweede lid aanhef en onder c, van de Abw en volgt hij ook de
      rechtbank in haar conclusie dat gedaagde onvoldoende feitelijk
      onderzoek heeft gedaan ter beantwoording van de vraag of
      appellant gezien dat voorschrift recht op een bijstandsuitkering heeft.
    
    
    
      Hierbij neemt de Raad nog het volgende in aanmerking.
      Naar de woorden van artikel 9, tweede lid aanhef en onder c,
      van de Abw heeft geen recht op algemene bijstand degene, wiens
      voor werkzaamheden beschikbare tijd voor ten minste 19 uur per
      week in beslag wordt genomen door of in verband met het volgen
      van onderwijs of van een beroepsopleiding, tenzij het betreft
      een scholing of opleiding als bedoeld in artikel 113, eerste
      lid, onderdeel g.
      Het voorschrift van artikel 9, tweede lid onder c, is bij de
      Wet van 21 december 1995, Stb. 691, in de Abw toegevoegd in
      verband met het afschaffen van het recht op kinderbijslag op
      basis van de Algemene kinderbijslagwet (AKW) voor kinderen
      ouder dan 18 jaar; anders echter dan in de AKW ter zake was
      geregeld, bevat artikel 9, tweede lid onder c, van de Wet niet
      een leeftijdsgrens. Aan de wetsgeschiedenis van de Wet van 21
      december 1995 kan nog worden ontleend dat onder het volgen van
      onderwijs wordt verstaan het volgen van lessen en het
      verrichten van stage.
      In het voetspoor van zijn uitspraak van heden in het geding
      nummer 98/1198 NABW, is de Raad ook hier van oordeel dat de
      vraag, of in het geval van appellant de voor werkzaamheden
      beschikbare tijd voor ten minste 19 uur per week in beslag
      wordt genomen door of in verband met het volgen van onderwijs
      of van een beroepsopleiding, beantwoord dient te worden met
      inachtneming van objectieve dan wel objectiveerbare gegevens
      betreffende de studielast van de studie in concreto (inclusief
      eventueel verleende vrijstellingen) zoals blijkt uit officiële
      gegevens terzake van de betrokken onderwijsinstelling.
      Evenals de rechtbank stelt de Raad vast dat gedaagde niet heeft
      onderzocht wat de studielast in het studiejaar 1996/1997 van de
      door appellant gevolgde deeltijdstudie was. Terecht derhalve
      heeft de rechtbank het bestreden besluit vernietigd omdat het
      strijdt met artikel 7:12 van de Awb.
    
    
    
      De Raad komt vervolgens toe aan de vraag of de rechtbank
      terecht heeft beslist dat de aanvraag om bijstand van appellant
      op grond van artikel 17, eerste lid, van de Abw wordt afgewezen.
    
    
    
      Deze vraag beantwoordt de Raad ontkennend.
      Gezien naar artikel 17, eerste lid, van de Abw bestaat geen
      recht op bijstand voor zover een beroep kan worden gedaan op
      een voorliggende voorziening die, gezien haar aard en doel,
      wordt geacht voor de belanghebbende toereikend en passend te zijn.
      De Raad is evenwel van oordeel dat - zoals hiervoren al is
      vastgesteld - appellant een studie volgt die niet in de termen van hoofdstuk
      II van de WSF valt. Daarom kan appellant niet daadwerkelijk een
      beroep op studiefinanciering doen. Reeds dit gegeven staat
      eraan in de weg dat de aanvraag van appellant met toepassing
      van artikel 17, eerste lid, van de Abw wordt afgewezen.
    
    
    
      Het voorgaande leidt de Raad tot de slotsom dat de aangevallen
      uitspraak niet in stand gelaten kan worden, met dien verstande
      dat dit geen betrekking heeft op de in het dictum van de
      aangevallen uitspraak voorts opgenomen beslissingen inzake
      griffierecht en proceskosten, en dat ook het bestreden besluit moet
      worden vernietigd, dit, naar de opvatting van de Raad, wegens
      strijd niet alleen met artikel 7:12 maar ook met artikel 3:2 van de Awb.
    
    
    
      Appellant heeft verzocht gedaagde te veroordelen in de schade
      aan zijn kant op grond van artikel 8:73 van de Awb.
      Uit het hiervoor overwogene blijkt evenwel dat het bestreden
      besluit wordt vernietigd op grond van gebreken in de
      totstandkoming ervan en dat gedaagde een nieuw besluit dient te nemen.
      Daarom ligt het thans niet op de weg van de Raad om zich over
      mogelijke schade uit te spreken omdat nog niet vaststaat hoe
      het nieuwe besluit zal gaan luiden.
      Gedaagde zal bij het nemen van een nieuw besluit, zeker indien
      het komt tot toekenning van bijstand aan appellant, tevens
      aandacht moeten besteden aan de vraag in hoeverre er termen
      zijn om schade te vergoeden.
      Het verzoek van appellant zal de Raad dan ook afwijzen.
    
    
    
      De Raad acht wel termen aanwezig om op grond van artikel 8:75
      van de Awb gedaagde te veroordelen in de proceskosten van
      appellant in hoger beroep. Deze kosten worden begroot op f 6,24
      aan reiskosten.
    
    
    De Raad beslist als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak, behoudens voor zover
      daarin over vergoeding van het griffierecht en de proceskosten in
      eerste aanleg is beslist;
      Verklaart het inleidend beroep gegrond;
      Vernietigt het bestreden besluit;
      Bepaalt dat gedaagde een nieuw besluit neemt met inachtneming
      van deze uitspraak;
      Bepaalt dat de gemeente Utrecht aan appellant het gestorte
      recht van f 160,-- vergoedt;
      Veroordeelt gedaagde in de proceskosten van appellant in hoger
      beroep tot een bedrag groot f 6,24, te betalen door de gemeente Utrecht.
      Wijst het verzoek om schadevergoeding af.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr J.G. Treffers als voorzitter en
      mr Ch. de Vrey en mr J.M.A. van der Kolk-Severijns als
      leden, in tegenwoordigheid van mr P.C. de Wit als
      griffier, en uitgesproken in het openbaar op 25 mei 1999.
    
    
    (get.) J.G. Treffers.
    
    (get.) P.C. de Wit.
    
    
      BvW/HL
      315