ECLI:NL:HR:2026:424, Hoge Raad, 24-03-2026, 23/00760
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2026-03-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Opzettelijk niet doen van aangiften vennootschapsbelasting ten name van rechtspersonen, art. 69.1 AWR. 1. Bewijsklacht. Kan verdachte als pleger worden aangemerkt, nu hij niet hoedanigheid van ‘aangifteplichtige’ heeft? 2. Volgens daarvan opgemaakte akten is beroep o.m. niet gericht tegen vrijspraak van tlgd. medeplegen. Toelaatbare beperking cassatieberoep?
        Ad 1. Art. 69.1 AWR stelt o.a. strafbaar ‘degene die opzettelijk een bij belastingwet voorziene aangifte niet doet’. Als pleger van niet doen van een bij belastingwet voorziene aangifte moet worden aangemerkt degene die tot doen van aangifte gehouden is. Verplichting tot doen van aangifte vloeit niet rechtstreeks voort uit belastingwet; zij ontstaat pas door uitreiking van aangiftebiljet aan belastingplichtige. Deze aangifteplicht kan aldus slechts worden vastgesteld bij degene die tot doen van aangifte is uitgenodigd als voorzien in art. 8.1 AWR (vgl. HR:2003:AL6161 en HR:2020:121). 
        Hof heeft kennelijk geoordeeld dat verdachte moet worden aangemerkt als degene die tot doen van de in bewezenverklaring genoemde aangiften vennootschapsbelasting voor A B.V. en B B.V. gehouden was. Dat oordeel geeft blijk van onjuiste rechtsopvatting omdat wettelijke aangifteplicht rust op vennootschap waaraan aangiftebiljet blijkens tenaamstelling daarvan is uitgereikt en op belastingplicht van welke vennootschap die aangifte betrekking heeft, en niet (ook) op degene die als vertegenwoordiger of gemachtigde namens vennootschap aangiftebiljet feitelijk in ontvangst heeft genomen of aangifte feitelijk heeft gedaan (vgl. HR:2006:AU8286 en HR:2020:121). 
        HR merkt op dat art. 47 tot en met 51 Sr verschillende mogelijkheden bieden om degene die anders dan als pleger betrokken is bij niet doen van een bij belastingwet voorziene aangifte, onder voorwaarden strafrechtelijk aansprakelijk te stellen voor die betrokkenheid.
        Ad 2. Aan deze beperking moet worden voorbijgegaan om reden zoals uiteengezet in HR:2013:CA1610.
        Volgt (partiële) vernietiging en terugwijzing. Samenhang met 23/00758 en 23/00761.

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
    
    
    
      STRAFKAMER
    
    
    
    
    
      
        Nummer 23/00760 
      
        Datum	24 maart 2026
    
    
    
    
      ARREST
    
    
    
    
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 24 februari 2023, nummer 21-006430-19, in de strafzaak
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        [verdachte] ,
      geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1960,
      hierna: de verdachte.
    
    
  
  
    
      1Procesverloop in cassatie
    
      Het beroep is ingesteld door de verdachte.
      Volgens de daarvan opgemaakte akten is het beroep onder meer niet gericht tegen de vrijspraak van het onder 1 tenlastegelegde niet doen van de aangifte vennootschapsbelasting ten name van [A] B.V. over het jaar 2017 en de vrijspraak van het onder 1 tenlastegelegde medeplegen. Aan laatstgenoemde beperking moet echter worden voorbijgegaan. De reden daarvoor is uiteengezet in het arrest van de Hoge Raad van 31 mei 2013, ECLI:NL:HR:2013:CA1610.
      Namens de verdachte heeft de advocaat J. Kuijper bij schriftuur en aanvullende schrifturen cassatiemiddelen voorgesteld. 
      De advocaat-generaal P.M. Frielink heeft geconcludeerd tot vernietiging van de uitspraak van het hof, maar uitsluitend wat betreft de beslissingen ten aanzien van het onder 1 tenlastegelegde feit en de strafoplegging, terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden teneinde in zoverre opnieuw te worden berecht en afgedaan, en verwerping van het beroep voor het overige.
    
  
  
    
      2Beoordeling van het eerste cassatiemiddel
    
      2.1
      Het cassatiemiddel klaagt onder meer over het oordeel van het hof dat de verdachte ten aanzien van het onder 1 bewezenverklaarde feit als pleger kan worden aangemerkt. Het voert daartoe aan dat de verdachte niet de hoedanigheid van ‘aangifteplichtige’ heeft. 
      
        2.2.1
        
          Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat:
          “1.
          hij,
          in de periode van 1 maart 2012 tot en met 7 augustus 2019
          in Nederland,
          telkens opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte, als bedoeld in de Algemene wet inzake rijksbelastingen,
          te weten aangiften vennootschapsbelasting ten name van [A] B.V. over:
          - het jaar 2011 en 
          - het jaar 2012 en
          - het jaar 2013 en
          - het jaar 2015 en
          - het jaar 2016,
          en
          aangiften vennootschapsbelasting ten name van [B] B.V. over: 
          - het jaar 2011 en
          - het jaar 2012 en
          - het jaar 2013 en
          - het jaar 2015 en
          - het jaar 2016,
          niet heeft gedaan,
          terwijl dat feit telkens ertoe strekte dat te weinig belasting werd geheven;
        
        
        
          2. 
          hij,
          in de periode van 29 februari 2012 tot en met 12 december 2018,
          in Nederland,
          telkens opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte, als bedoeld in de Algemene wet inzake rijksbelastingen,
          te weten aangiften inkomstenbelasting over:
          - het jaar 2011 en
          - het jaar 2012 en
          - het jaar 2013 en
          - het jaar 2015 en
          - het jaar 2016,
          niet heeft gedaan,
          terwijl dat feit telkens ertoe strekte dat te weinig belasting werd geheven;
        
        
        
          3. 
          
            [A] B.V. en [B] B.V.
          in de periode van 1 januari 2012 tot en met 6 november 2018,
          in Nederland,
          telkens als degene die ingevolge de Belastingwet (artikel 52 van de Algemene wet inzake Rijksbelastingen) verplicht was tot het voeren van een administratie overeenkomstig de daaraan bij of krachtens de Belastingwet gestelde eisen,
          opzettelijk een zodanige administratie niet heeft gevoerd,
          terwijl dat feit telkens ertoe strekte dat te weinig belasting werd geheven,
          zulks terwijl hij, verdachte, feitelijke leiding heeft gegeven aan bovenomschreven verboden gedraging.”
        
      
      
        2.2.2
        
          Deze bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen:
          “1. Een geschrift, te weten een uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel ( [KvK-nummer 1] ), DOC-002-01, p. 151-154, inhoudende – zakelijk weergegeven:
        
        
        
          Rechtspersoon
          Rechtsvorm			Besloten Vennootschap
          Statutaire naam			[B] B.V.
        
        
        
          Enig aandeelhouder
          Naam				[verdachte] , [verdachte]
          (...)
          Enig aandeelhouder sedert		19-10-1993
        
        
        
          Bestuurder
          Naam				[verdachte] , [verdachte]
          (...)
          Datum in functie			19-10-1993
          Bevoegdheid			Alleen / zelfstandig bevoegd
        
        
        
          2. Een geschrift, te weten een uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel ( [KvK-nummer 2] ), DOC-002-02, p. 155-157, inhoudende – zakelijk weergegeven:
        
        
        
          Rechtspersoon
          Rechtsvorm			Besloten Vennootschap
          Statutaire naam			[A] B.V.
        
        
        
          Enig aandeelhouder
          Naam				[B] B.V.
          Enig aandeelhouder sedert		24-01-2005
        
        
        
          Bestuurder
          Naam				[B] B.V.
          Ingeschreven onder [KvK-nummer 1]
          Datum in functie			24-01-2005
          Bevoegdheid			Alleen / zelfstandig bevoegd
        
        
        
          3. Het proces-verbaal van ambtshandeling, AMB-003, p. 54-55, voor zover inhoudende – zakelijk weergegeven:
        
        
        
          
            [verdachte] en zijn vennootschappen zijn uitgenodigd tot het doen van aangifte. In de tabel hieronder is te zien wanneer uiterlijk de aangiften bij de Belastingdienst binnen hadden moeten zijn.
        
        
        
          
            
            
            
            
            
            
            
              
                
                  Aangifte inkomstenbelasting [verdachte]
                
              
              
                
                  
                    [verdachte]
                  
                
                
                  Uitnodiging
                
                
                  Uitstel verleend tot
                
                
                  Herinnering
                
                
                  Aanmaning
                
                
                  Ambtshalve
                
              
              
                
                  Jaar
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
              
                
                  2011
                
                
                  29-2-2012
                
                
                  1-5-2013
                
                
                  23-5-2013
                
                
                  27-6-2013
                
                
                  18-12-2013
                
              
              
                
                  2012
                
                
                  28-2-2013
                
                
                  1-5-2014
                
                
                  22-5-2014
                
                
                  4-7-2014
                
                
                  19-11-2014
                
              
              
                
                  2013
                
                
                  28-2-2014
                
                
                  1-9-2014
                
                
                  24-11-2014
                
                
                  30-1-2015
                
                
                  8-5-2015
                
              
              
                
                  2014
                
                
                  28-2-2015
                
                
                  1-9-2015
                
                
                  2-10-2015
                
                
                  4-11-2015
                
                
                  27-9-2017
                
              
              
                
                  2015
                
                
                  28-2-2016
                
                
                  1-9-2016
                
                
                  23-9-2016
                
                
                  4-11-2016
                
                
                  
                
              
              
                
                  2016
                
                
                  28-2-2017
                
                
                  1-9-2017
                
                
                  22-9-2017
                
                
                  3-11-2017
                
                
                  
                
              
              
                
                  2017
                
                
                  28-2-2018
                
                
                  1-9-2018
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
              
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
              
                
                  Aangifte vennootschapsbelasting [B] B.V.
                
              
              
                
                  
                    [B] B.V.
                
                
                  Uitnodiging
                
                
                  Uitstel verleend tot
                
                
                  Herinnering
                
                
                  Aanmaning
                
                
                  Ambtshalve
                
              
              
                
                  Jaar
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
              
                
                  2011
                
                
                  1-3-2012
                
                
                  1-5-2013
                
                
                  24-5-2013
                
                
                  28-6-2013
                
                
                  12-10-2013
                
              
              
                
                  2012
                
                
                  1-3-2013
                
                
                  1-5-2014
                
                
                  23-5-2014
                
                
                  4-7-2014
                
                
                  6-9-2014
                
              
              
                
                  2013
                
                
                  1-3-2014
                
                
                  1-11-2014
                
                
                  24-11-2014
                
                
                  30-1-2015
                
                
                  16-5-2015
                
              
              
                
                  2014
                
                
                  1-3-2015
                
                
                  1-11-2015
                
                
                  24-11-2015
                
                
                  6-1-2016
                
                
                  23-9-2017
                
              
              
                
                  2015
                
                
                  1-3-2016
                
                
                  1-11-2016
                
                
                  21-11-2016
                
                
                  10-3-2017
                
                
                  
                
              
              
                
                  2016
                
                
                  1-3-2017
                
                
                  1-11-2017
                
                
                  29-1-2018
                
                
                  9-3-2018
                
                
                  
                
              
              
                
                  2017
                
                
                  1-3-2018
                
                
                  1-11-2018
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
              
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
              
                
                  Aangifte vennootschapsbelasting [A] B.V.
                
              
              
                
                  
                    [A] B.V.
                
                
                  Uitnodiging
                
                
                  Uitstel verleend tot
                
                
                  Herinnering
                
                
                  Aanmaning
                
                
                  Ambtshalve
                
              
              
                
                  Jaar
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
              
                
                  2011
                
                
                  1-3-2012
                
                
                  1-5-2013
                
                
                  24-5-2013
                
                
                  27-6-2013
                
                
                  7-9-2013
                
              
              
                
                  2012
                
                
                  1-3-2013
                
                
                  1-5-2014
                
                
                  23-5-2014
                
                
                  4-7-2014
                
                
                  6-9-2014
                
              
              
                
                  2013
                
                
                  1-3-2014
                
                
                  1-11-2014
                
                
                  24-11-2014
                
                
                  30-1-2015
                
                
                  16-5-2015
                
              
              
                
                  2014
                
                
                  1-3-2015
                
                
                  1-11-2015
                
                
                  24-11-2015
                
                
                  6-1-2016
                
                
                  23-9-2017
                
              
              
                
                  2015
                
                
                  1-3-2016
                
                
                  1-11-2016
                
                
                  21-11-2016
                
                
                  10-3-2017
                
                
                  
                
              
              
                
                  2016
                
                
                  1-3-2017
                
                
                  1-11-2017
                
                
                  29-1-2018
                
                
                  9-3-2018
                
                
                  
                
              
              
                
                  2017
                
                
                  1-3-2018
                
                
                  1-11-2018
                
                
                  
                
                
                  
                
                
                  
                
              
            
          
        
        
          Resumé
          Gezien het voorgaande is er over de jaren 2011 tot en met 2017 tussen [verdachte] en zijn vennootschappen enerzijds en de Belastingdienst anderzijds de volgende correspondentie geweest:
        
        
        
          • 21 uitnodigingsbrieven van de Belastingdienst tot en het doen van aangifte inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting;
          • 21 verzoeken tot uitstel van [verdachte] ;
          • 18 herinneringen van de Belastingdienst;
          • 18 aanmaningen van de Belastingdienst;
          • 12 ambtshalve aanslagen van de Belastingdienst.
        
        
        
          4. Het proces-verbaal van ambtshandeling, AMB-007, p. 66, voor zover inhoudende – zakelijk weergegeven:
        
        
        
          Op maandag 20-08-2018 werd voor een doorzoeking ter inbeslagneming binnengetreden in de woning op het adres [a-straat 1] [plaats] .
        
        
        
          In de als kantoorruimte ingerichte kamer van de woning werd een grote hoeveelheid ongeopende post aangetroffen.
          Een deel van de ongeopende poststukken werd tijdens de doorzoeking door [verdachte] , de rechter-commissaris en de officier van justitie (na daartoe verkregen toestemming van de rechter-commissaris) geopend.
        
        
        
          Noot verbalisant:
          Niet alle ongeopende brieven van de Belastingdienst zijn op voornoemde wijze geopend. Aangezien de briefwisseling tussen de Belastingdienst en verdachten terug te vinden is in de Belastingdienstsystemen is ervoor gekozen slechts enkele Belastingdienstbrieven te openen. De rest van de gesloten Belastingdienstbrieven is bij de verdachten ongeopend achtergelaten.
        
        
        
          5. Een schriftelijk bescheid, te weten een brief van de Belastingdienst gericht aan [B] B.V. van 6 januari 2016, DOC-009-03-02, p. 175, als bijlage 1 achter deze aanvulling gehecht.
        
        
        
          [Afbeelding]
        
        
        
          6. Het proces-verbaal van ambtshandeling, AMB-010, p. 69-71, voor zover inhoudende – zakelijk weergegeven:
        
        
        
          Naar aanleiding van de verstrekte stukken heb ik, [verbalisant 1] op 1 november 2018 aan de controlerende ambtenaar [verbalisant 2] vragen gesteld met betrekking tot voornoemde stukken. De reactie van [verbalisant 2] zal hierna worden weergegeven:
        
        
        
          Zijn de aangiften binnen?
          Na 2010 zijn de aangiften Inkomstenbelasting en Vennootschapsbelasting van [verdachte] , [B] en [A] BV tot op heden nog niet ontvangen door de Belastingdienst.
        
        
        
          Wat kunt u vertellen over de door [verdachte] en zijn vennootschappen gevoerde administratie?
          Vooropgesteld moet een administratie op zodanige wijze gevoerd worden dat de rechten en verplichtingen alsmede voor de heffing van belasting overigens van belang zijnde gegevens hieruit duidelijk blijken. Dat is hier niet gebeurd.
        
        
        
          Wel zijn er handmatig opgestelde vastleggingen in kladblokken opgenomen maar deze zijn zeker niet als administratie te kwalificeren.
          De kladblokken zijn een eerste aanzet tot het maken van een administratie. Uit de bankafschriften zijn de bedragen die bij elkaar lijken te horen samengevoegd op de kladblokken, zonder totalisering, zonder btw vermelding, zonder verdere uitsplitsing. Bv bij de uitgaven betaald via de creditcard worden alleen de totaal bedragen genoemd, zonder uitsplitsing naar kosten of privé uitgaven of btw bedragen.
        
        
        
          Niet de facturen zijn als basis genomen, enkel het bankverkeer. [verdachte] splitst de bankrekening uit zonder eindconclusie.
        
        
        
          De administratie wordt niet verder ingericht waardoor overzichten van balansposities, opbrengsten en kosten ontbreken. Daarnaast zijn er allerlei transacties die tot wel de administratie behoren, maar die niet via het bankverkeer en de kladblokken tot uitdrukking komen. Zoals op de hoofdsom van leningen aan deelnemingen bijgeschreven rente. Want er wordt geen rente uitbetaald per bank en derhalve ook niet verwerkt in de kladblokken.
        
        
        
          Voorbeelden zijn:
        
        
        
          • De verwerking van privé gebruik auto die via rekeningcourant zou verlopen.
          • De balanspositie en bijhorende berekeningen van het pensioen in eigen beheer.
          • De schuldpositie van directeur aandeelhouder bij zijn holding maatschappij en de daarop bijgeschreven rente.
        
        
        
          Wat kunt u vertellen over het controleerbaarheid van de administratie?
          Vooropgesteld dat er geen administratie is gevoerd zoals in artikel 52 lid 1 AWR is vermeld ben ik van mening dat de aanwezige bescheiden niet zodanig zijn ingericht dat binnen een redelijke termijn controle daarvan mogelijk is.
          De administratie is niet zodanig ingericht dat controle daarvan binnen een redelijke termijn mogelijk is, zoals wettelijk is voorgeschreven.
        
        
        
          7. Het proces-verbaal van verhoor, V-001-01, p. 73-91, voor zover inhoudende – zakelijk weergegeven – als verklaring van verdachte:
        
        
        
          Het verhoor vond plaats op 26 september 2018.
        
        
        
          Vraag verbalisanten:
          Waarom hebt u er voor gekozen om de privé- en zakelijke administratie zelf te verzorgen en dit niet uit handen te geven?
        
        
        
          Antwoord gehoorde:
          Ik heb daar geen reden voor, ik heb dat altijd zelf gedaan. Ik heb het nooit uit handen gegeven. Vanaf het begin dat ik ondernemingen had heb ik het altijd zelf gedaan voor die vennootschappen. 
        
        
        
          Vraag verbalisanten:
          Wat kunt u vertellen over het indienen van uw aangiften inkomstenbelasting over de jaren 2011 tot en met heden en het indienen van de aangiften vennootschapsbelasting over voornoemde jaren van de ondernemingen [B] BV, [A] BV?
        
        
        
          Antwoord gehoorde:
          Ze zijn niet ingediend.
        
        
        
          Vraag verbalisanten:
          Had u daar een reden voor?
        
        
        
          Antwoord gehoorde:
          Ik had daar niet echt een reden voor. Het is ontstaan in een situatie dat er veel dingen gebeurd zijn in zowel mijn zakelijk als mijn privé leven. Ik heb het nu over de periode 2010 tot en met onlangs.
        
        
        
          Noot verbalisanten: wij tonen gehoorde onderstaand overzicht met daarop de data van uitreiking van de aangifte, de herinnering voor het doen van aangifte, de daaropvolgende aanmaning voor het doen van aangifte en tenslotte de datum van het opleggen van de ambtshalve aanslag door de Belastingdienst (hof: betreft het overzicht dat als bewijsmiddel 3 is opgenomen).
          Gehoorde wordt voorgehouden dat ondanks de door de Belastingdienst verstuurde herinneringen en aanmaningen de aangiften niet binnen komen.
        
        
        
          Vraag verbalisanten:
          Wat is de reden dat u de aangiften inkomstenbelasting van uzelf over de jaren 2011 tot en met heden en de aangiften vennootschapsbelasting van [B] BV, [A] BV eveneens over de jaren 2011 tot en met heden, ondanks de door de Belastingdienst gestuurde herinneringen, aanmaningen en het verleende verzoek om uitstel niet heb ingediend bij de Belastingdienst?
        
        
        
          Antwoord gehoorde:
          De reden ligt in de situatie die ik u hiervoor heb geschetst.
        
        
        
          8. Een schriftelijk bescheid, te weten een verslag van een bespreking tussen verdachte en [verbalisant 2] op 18 januari 2017 inzake het boekenonderzoek bij [B] B.V., als bijlage 5 achter de op 25 januari 2023 aan het hof overgelegde pleitnota gevoegd, voor zover inhoudende – zakelijke weergegeven – als verklaring van [verbalisant 2] :
        
        
        
          Over de RC hebben wij gesproken, de huidige positie is niet helder.
          9. De verklaring van [verbalisant 2] , afgelegd op 20 september 2022 bij de raadsheer commissaris in dit hof, voor zover inhoudende – zakelijk weergegeven:
        
        
        
          Klopt het dat u nooit kennis heeft genomen van de originele administratie van verdachte?
          Dat klopt. Verdachte heeft mij nooit administratieve bescheiden overgelegd.
        
        
        
          Klopt het dat u heeft aangegeven dat de administratie niet voldoet aan artikel 52 AWR. Hoe kunt u tot die conclusie komen als u de originele administratie nooit onder ogen heeft gehad?
          Ik heb inderdaad aangegeven dat de administratie niet voldeed aan art. 52 AWR. Want ik heb de administratie nooit van verdachte overgelegd gekregen. Ik heb alleen alle door de FIOD in beslag genomen kunnen bekijken. Hieruit bleek dat er in het geheel geen administratie is bijgehouden. Wel was er sprake van veel losse documenten zonder enige ordening. Er was geen sprake van financiële administratie. Er waren geen audit-files. Alles was ongeordend. Ik heb in die stukken geen financiële (het hof begrijpt: financiële administratie) kunnen ontdekken.”
        
      
      
        2.2.3
        
          Het hof heeft over de bewezenverklaring verder onder meer overwogen:
          “Niet doen (tijdig) van aangiften
          Het hof stelt voorop dat het opzettelijk niet doen van aangifte als bedoeld in artikel 69 AWR een omissiedelict is en dat een dergelijk delict voortduurt tot aan de gestelde verplichting is voldaan. In de tenlastelegging is een periode opgenomen waarin de gedraging zich heeft voorgedaan. Naar het oordeel van het hof heft het na de ten laste gelegde periode alsnog doen van aangifte de strafbaarheid van het delict (gedurende de ten laste gelegde periode) niet op.
          Verder kan een buiten de in artikel 9 AWR bedoelde termijn ingediend aangiftebiljet niet gelden als een bij de belastingwet voorziene aangifte als de inspecteur daarmee geen rekening heeft kunnen houden bij de aanslagoplegging.
          (...)
        
        
        
          Verzuim
          Het hof stelt het volgende voorop.
          Van het niet doen van de aangifte kan alleen worden gesproken als de betrokkene (i) is uitgenodigd tot het doen van aangifte, (ii) de daarbij gestelde termijn ongebruikt heeft laten verstrijken, en (iii) tevens geen gebruik heeft gemaakt van de hem op de voet van artikel 9, lid 3, AWR geboden gelegenheid om aangifte te doen binnen een door de inspecteur bij aanmaning gestelde termijn. Indien de inspecteur de betrokkene niet eerst op de voorgeschreven wijze heeft aangemaand, kan hij daarom niet een vergrijpboete op grond van artikel 67d, lid 1, AWR opleggen wegens het opzettelijk niet doen van aangifte. Dat is ook niet mogelijk indien de betrokkene bekend was met zijn verplichting om aangifte te doen en hij de aangifte opzettelijk niet heeft gedaan binnen de termijn die was gesteld in de uitnodiging tot het doen van aangifte. Dit strookt met de regeling over verzuimboeten in artikel 67a, lid 1, AWR en de uitleg die de Hoge Raad heeft gegeven aan het niet doen van de vereiste aangifte zoals bedoeld in artikel 27e, lid 1, AWR.
        
        
        
          Het hof acht dit belastingrechtelijke principe met betrekking tot boeten eveneens van toepassing op een strafoplegging.
        
        
        
          Daarnaast volgt het hof de raadsman met betrekking tot het volgende.
          In het geval de verzending van een belastingaanslag door de belanghebbende wordt betwist, dient de inspecteur niet alleen aannemelijk te maken dat deze aanslag naar het juiste adres is verzonden, maar ook aan welk postvervoerbedrijf die aanslag voor verzending is aangeboden.
        
        
        
          Het hof volgt de raadsman echter niet in zijn stelling dat de uitnodigingen en aanmaningen verdachte niet hebben bereikt. Het overzicht van FIOD-ambtenaar [verbalisant 1] op pagina 55 van het dossier bevat de concrete gegevens uit het digitale systeem van de Belastingdienst over de verzonden stukken en bijbehorende termijnen. Het hof heeft in deze zaak geen aanleiding daar aan te twijfelen. Daaruit volgt dat ten aanzien van verdachte, [A] en [B] voor de jaren 2011 tot en met 2016 uitnodigingen zijn verzonden, termijnen zijn gesteld en aanmaningen zijn verzonden. Bij de doorzoeking is daadwerkelijk een groot aantal ongeopende blauwe enveloppen aangetroffen. Eén daarvan – zo bleek na opening met toestemming van de rechter-commissaris – betrof een aanmaning over het jaar 2014 gericht aan [B] . Het hof gaat er onder die omstandigheden van uit dat de overige stukken eveneens naar hetzelfde – en enige bij de Belastingdienst bekende – adres van verdachte zijn verzonden. Het niet openen van de post komt in de gegeven omstandigheden naar het oordeel van het hof voor rekening en risico van verdachte.
        
        
        
          Verder is het zo dat verdachte nooit betwist heeft dat hij de betreffende stukken niet heeft ontvangen, ook niet nadat hem door de FIOD is voorgehouden dat hij 21 uitnodigingsbrieven tot het doen van aangifte heeft ontvangen, waarop verdachte 21 maal om uitstel heeft verzocht, waarna hij 18 herinneringen en vervolgens 18 aanmaningen heeft ontvangen. Hij heeft verklaard dat hij de aangiften niet heeft ingediend omdat sprake was van persoonlijke problematiek die hem ernstig heeft belemmerd in zijn functioneren.
        
        
        
          De kale betwisting dat door het openbaar ministerie geen bewijs is geleverd van de ontvangst van de post zoals de raadsman dat heeft gedaan, is onvoldoende om tot een ander oordeel te komen.
        
        
        
          Gelet op het voorgaande verwerpt het hof het verweer van de raadsman.”
        
      
      
        2.2.4
        Het hof heeft het onder 1 bewezenverklaarde gekwalificeerd als “opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte niet doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd” en bij de toepasselijke wettelijke voorschriften artikel 69 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna: AWR) vermeld.
      
    
    
      2.3
      
        De volgende bepalingen zijn van belang.
        - Artikel 8 lid 1 AWR:
        “Ieder die is uitgenodigd tot het doen van aangifte, is gehouden aangifte te doen door:a. de in de uitnodiging gevraagde gegevens duidelijk, stellig en zonder voorbehoud op bij ministeriële regeling te bepalen wijze in te vullen, te ondertekenen en in te leveren of toe te zenden, alsmede
        b. de in de uitnodiging gevraagde bescheiden of andere gegevensdragers, dan wel de inhoud daarvan, op bij ministeriële regeling te bepalen wijze in te leveren of toe te zenden.”
        - Artikel 69 lid 1 AWR:
        “Degene die opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte niet doet, niet binnen de daarvoor gestelde termijn doet, dan wel een der feiten begaat, omschreven in artikel 68, eerste lid, onderdelen a, b, d, e, f of g, wordt, indien het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie of, indien dit bedrag hoger is, ten hoogste eenmaal het bedrag van de te weinig geheven belasting.”
      
    
    
      2.4
      Artikel 69 lid 1 AWR stelt onder anderen strafbaar ‘degene die opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte niet doet’. Als pleger van het niet doen van een bij de belastingwet voorziene aangifte moet worden aangemerkt degene die tot het doen van aangifte gehouden is. De verplichting tot het doen van aangifte vloeit niet rechtstreeks voort uit de belastingwet; zij ontstaat pas door uitreiking van een aangiftebiljet aan de belastingplichtige. Deze aangifteplicht kan aldus slechts worden vastgesteld bij degene die tot het doen van aangifte is uitgenodigd als voorzien in artikel 8 lid 1 AWR. (Vgl., in enigszins andere bewoordingen, HR 23 december 2003, ECLI:NL:HR:2003:AL6161 en, over artikel 69 lid 2 AWR, HR 28 januari 2020, ECLI:NL:HR:2020:121.)
      
        2.5.1
        Het hof heeft kennelijk geoordeeld dat de verdachte moet worden aangemerkt als degene die tot het doen van de in de bewezenverklaring onder 1 genoemde aangiften vennootschapsbelasting voor [A] B.V. en [B] B.V. gehouden was. Dat oordeel geeft blijk van een onjuiste rechtsopvatting omdat de wettelijke aangifteplicht rust op de vennootschap waaraan het aangiftebiljet blijkens de tenaamstelling daarvan is uitgereikt en op de belastingplicht van welke vennootschap die aangifte betrekking heeft, en niet (ook) op degene die als vertegenwoordiger of gemachtigde namens de vennootschap het aangiftebiljet feitelijk in ontvangst heeft genomen of de aangifte feitelijk heeft gedaan. (Vgl. HR 17 oktober 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU8286 en HR 28 januari 2020, ECLI:NL:HR:2020:121.)
      
      
        2.5.2
        Het cassatiemiddel slaagt.
      
    
    
      2.6
      Opmerking verdient dat artikel 47 tot en met 51 van het Wetboek van Strafrecht verschillende mogelijkheden bieden om degene die anders dan als pleger betrokken is bij het niet doen van een bij de belastingwet voorziene aangifte, onder voorwaarden strafrechtelijk aansprakelijk te stellen voor die betrokkenheid.
    
  
  
    
      3Beoordeling van de cassatiemiddelen voor het overige
    
      De beoordeling door de Hoge Raad van het tweede cassatiemiddel, het derde cassatiemiddel, het vierde cassatiemiddel voor zover dat klaagt over de bewezenverklaring van het onder 2 tenlastegelegde feit, het vijfde cassatiemiddel voor zover dat klaagt over de bewezenverklaring van de onder 2 en 3 tenlastegelegde feiten en het achtste cassatiemiddel heeft als uitkomst dat deze klachten niet kunnen leiden tot vernietiging van de uitspraak. De Hoge Raad hoeft niet te motiveren waarom hij tot dit oordeel is gekomen. Bij de beoordeling van deze klachten is het namelijk niet nodig om antwoord te geven op vragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht (zie artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie).
      Gelet op de beslissing die hierna volgt, is bespreking van de cassatiemiddelen voor het overige niet nodig.
    
  
  
    
      4Beslissing
    
      De Hoge Raad:
      - vernietigt de uitspraak van het hof, maar uitsluitend (i) wat betreft de beslissingen over het onder 1 tenlastegelegde, met uitzondering van de vrijspraak van de verdachte van het onder 1 tenlastegelegde niet doen van de aangifte vennootschapsbelasting ten name van [A] B.V. over het jaar 2017, en (ii) wat betreft de strafoplegging;
      - wijst de zaak terug naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, opdat de zaak ten aanzien daarvan opnieuw wordt berecht en afgedaan;
      - verwerpt het beroep voor het overige.
    
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president V. van den Brink als voorzitter, en de raadsheren E.F. Faase, T. Kooijmans, T.B. Trotman en F. Damsteegt, in bijzijn van de waarnemend griffier H.J.S. Kea, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 24 maart 2026.