ECLI:NL:CRVB:1997:ZB7242, Centrale Raad van Beroep, 30-10-1997, 96/7635 MAW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1997-10-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Ambtenarenrecht

Samenvatting: -

96/7635 MAW                             O
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A te B, appellant,
    
    en
    
    de Staatssecretaris van Defensie, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Namens appellant is op bij aanvullend beroepschrift (met
      bijlagen) aangevoerde gronden hoger beroep ingesteld tegen de
      door de Arrondissementsrechtbank te 's-Gravenhage op 25 juli
      1996 onder nr. AWB 95/7241 MAWKMA gegeven uitspraak, waarnaar
      hierbij wordt verwezen.
    
    
    Namens gedaagde is een verweerschrift ingediend.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 7 augustus 1997, waar
      appellant is verschenen bij mr B. Damen, advocaat te Nijkerk,
      en waar gedaagde zich heeft laten vertegenwoordigen door mr
      R.R.H. Laurens, werkzaam bij het ministerie van Defensie.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Appellant, sergeant der Koninklijke Marine (KM), is tijdens
      zijn plaatsing aan boord van Hr.Ms. X. op 9
      december 1994 door zijn commandant tuchtrechtelijk gestraft
      met een geldboete, zulks op grond dat appellant op 3 december
      1994 (een werkdag) omstreeks 8.30 uur "in kennelijke staat van
      dronkenschap al bierdrinkend" is aangetroffen in het
      onderofficiersverblijf van genoemd schip.
      Naast deze strafoplegging (in beroep bevestigd door de
      militaire kamer van de rechtbank te Arnhem bij uitspraak van
      14 februari 1995), heeft de commandant appellant voor de
      periode van 9 tot en met 15 december een drankverbod opgelegd.
      Dit verbod, tevens inhoudende het verbod om appellant
      alcoholhoudende drank te verkopen of anderszins ter
      beschikking te stellen, is bekend gemaakt door ophanging van
      een daartoe strekkende "bekendmaking commandant nr.61/94" bij
      de bar onderofficieren.
    
    
    
      Tegen dit alcoholverbod is namens appellant administratief
      beroep ingesteld bij gedaagde. Bij besluit van 14 juli 1995 is
      dit beroep niet-ontvankelijk verklaard op de grond dat het
      door appellant aangevochten besluit een dienstbevel is en niet
      een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
      Het beroepschrift is aangemerkt als een beklag inzake een van
      een militaire meerdere als bedoeld in artikel 67 van het
      Wetboek van Militair Strafrecht ontvangen bevel en ingevolge
      het Besluit klachtrecht militairen van 25 juni 1991
      doorgezonden aan de commandant der zeemacht, die het beklag
      bij beslissing van 11 september 1995 ongegrond heeft
      verklaard.
      De rechtbank heeft het namens appellant tegen het besluit van
      14 juli 1995 ingestelde beroep ongegrond verklaard.
    
    
    
      Door en namens appellant is - kort weergegeven - in (hoger)
      beroep betoogd dat het besluit van 14 juli 1995 geen
      schriftelijk dienstbevel is maar, gelet ook op de publicatie
      bij eerdergenoemde bekendmaking, een administratieve maatregel
      die uitsluitend door de commandant kan worden opgelegd in de
      hoedanigheid van bestuursorgaan in de zin van de Awb. De aan
      appellant verweten gedragingen worden niet ontkend, maar het
      opgelegde alcoholverbod wordt in strijd geacht met name met
      het in artikel 10, eerste lid, van de Grondwet neergelegde
      grondrecht dat een ieder, behoudens bij of krachtens de wet te
      stellen beperkingen recht heeft op eerbiediging van zijn
      persoonlijke levenssfeer.
    
    
    
      De Raad dient thans de vraag te beantwoorden of gedaagde bij
      het bestreden besluit ten onrechte appellant niet-ontvankelijk
      heeft verklaard in zijn bezwaar tegen het besluit van 9
      december 1994 van de commandant van Hr.Ms. X.
      en overweegt terzake het volgende.
    
    
    
      In artikel 1:3, eerste lid van de Algemene wet bestuursrecht
      (Awb) is besluit gedefinieerd als een schriftelijke beslissing
      van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke
      rechtshandeling. Hierbij geldt dat met het begrip
      rechtshandeling wordt bedoeld een handeling, gericht op
      rechtsgevolg.
      Ingevolge artikel 1:1, eerste lid onder a, van de Awb wordt
      onder bestuursorgaan verstaan: "een orgaan van een
      rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld".
    
    
    
      De Raad is van oordeel dat de commandant van een
      marine-vaartuig bij de uitoefening van die commandantsfunctie
      moet worden aangemerkt als een orgaan van een rechtspersoon
      die krachtens publiekrecht is ingesteld. Inherent aan het
      uitoefenen van die functie is de aan de commandant in diverse
      regelingen gegeven bevoegdheid tot het nemen van beslissingen
      ten aanzien van het op het marinevaartuig werkzame
      marinepersoneel. Deze beslissingen zijn hetzij aan te merken
      als beslissingen met een zuiver intern karakter dan wel als
      beslissingen gericht op extern rechtsgevolg. Bij de eerste
      categorie kan worden gedacht aan bepaalde interne, min of meer
      algemene, ordemaatregelen, terwijl de tweede categorie ziet op
      beslissingen, gericht op extern rechtsgevolg, welke strekken
      tot ingrijpen in de rechtspositie van de individuele ambtenaar
      en waarbij, in tegenstelling tot de eerste categorie, sprake
      is van een (voor bezwaar of beroep vatbaar) besluit in de zin
      van artikel 1:3, eerste lid, van de Awb.
      Van zodanig ingrijpen in de rechtspositie zal zeker sprake
      zijn indien een besluit van het bestuursorgaan ten aanzien van
      een ambtenaar (mede) als gevolg heeft dat die ambtenaar wordt
      beperkt in de uitoefening van zijn grondrechten.
    
    
    
      In het onderhavige geval heeft de commandant toepassing
      gegeven aan het voorschrift betreffende de scheepsorganisatie
      1 VVKM 1, punt 5493, inhoudende dat de commandant bij gebleken
      misbruik van alcoholhoudende dranken aan de betrokkene(n) een
      (tijdelijk) verbod tot het gebruik van alcoholhoudende dranken
      bij de eenheid kan opleggen. Aan appellant is een algeheel
      (zowel in als buiten werktijd geldend) drankverbod opgelegd
      voor de periode van 9 tot en met 15 december 1994, waarbij
      tevens aan derden is verboden om appellant alcoholhoudende
      drank te verkopen of anderszins ter beschikking te stellen.
    
    
    
      De Raad is van oordeel dat dit, bij eerdergenoemde
      bekendmaking bekend gestelde, verbod gelet op de aan appellant
      opgelegde algehele beperking van alcoholgebruik gedurende een
      bepaalde periode moet worden aangemerkt als een op extern
      rechtsgevolg gerichte, derhalve publiekrechtelijke,
      rechtshandeling in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de
      Awb, nu sprake is van direct ingrijpen in de rechtspositie van
      appellant.
    
    
    
      Het vorenstaande houdt in dat gedaagde bij het bestreden
      besluit van 14 juli 1995 ten onrechte het door appellant
      ingediende bezwaar tegen het besluit van de commandant van
      Hr.Ms. X. van 9 december 1994 niet-ontvankelijk heeft verklaard.
    
    
    
      Dit leidt tot het oordeel dat het bestreden besluit en de
      aangevallen uitspraak niet in stand kunnen blijven en dat
      gedaagde een nieuw besluit zal dienen te nemen op het door
      appellant ingediende administratief beroep.
    
    
    
      Gelet op het vorenoverwogene ziet de Raad aanleiding om met
      toepassing van artikel 8:75 van de Awb gedaagde te
      veroordeling tot betaling van de proceskosten van appellant te
      bedrage van f 1.420,-- in eerste aanleg en f 1.420,-- in hoger
      beroep.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Vernietigt het bestreden besluit;
      Verklaart het primaire beroep alsnog gegrond;
      Bepaalt dat gedaagde een nieuw besluit zal nemen op het door
      appellant tegen het besluit van 9 december 1994 ingestelde
      administratief beroep;
      Bepaalt dat gedaagde aan appellant het in eerste aanleg en in
      hoger beroep betaalde griffierecht ad f 200,-  en f 300, in
      totaal f 500,- vergoedt, te betalen door de Staat der
      Nederlanden;
      Veroordeelt gedaagde in de proceskosten van appellant ten
      bedrage van f 2.840,--, te betalen door de Staat der
      Nederlanden.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr W. van den Brink als voorzitter en mr
      Ch. de Vrey en mr G.L.M.J. Stevens als leden, in
      tegenwoordigheid van P.H. Schippers als griffier, en
      uitgesproken in het openbaar op 30 oktober 1997.
    
    
    (get.) W. van den Brink.
    
    (get.) P.H. Schippers.
    
    
      HD
      04.11