ECLI:NL:RBSGR:2008:BG2856, Rechtbank 's-Gravenhage, 31-10-2008, 319754 - KG ZA 08-1184
Rechtbank 's-Gravenhage — Uitspraak 
Datum: 2008-10-31 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Aanbesteding. Kern van het geschil is of gedaagde het gunningscriterium Kwaliteit conform de in de offerteaanvraag genoemde scoringsmethodiek heeft beoordeeld. Partijen zijn verdeeld over de uitleg van de vermelde scoringsmethodiek: ‘Aan de best scorende inschrijver wordt per subgunningscriterium de hoogste score toegekend. De score aan de andere inschrijvers wordt hieraan gerelateerd’. De term ‘relateren aan’ betekent ‘ in een bepaalde verhouding brengen tot het genoemde’. Volgens de letterlijke tekst worden de scores van de inschrijvers in verhouding gebracht tot de hoogste score van de best scorende inschrijver.

RECHTBANK 'S-GRAVENHAGE
    
    Sector civiel recht - voorzieningenrechter
    
    
      Vonnis in kort geding van 31 oktober 2008,
      gewezen in de zaak met zaak- / rolnummer: 319754 / KG ZA 08-1184 van:
    
    
    
    
      de besloten vennootschap Albron Catering B.V.,
      statutair gevestigd en kantoorhoudende te De Meern,
      eiseres,
      advocaat mr. P.J.M von Schmidt auf Altenstadt te 's-Gravenhage,
    
    
    tegen:
    
    
      de publiekrechtelijke rechtspersoon De Staat der Nederlanden, 
      (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 
      Korps Landelijke Politiediensten)
      zetelende te 's-Gravenhage,
      gedaagde,
      advocaat mr. N.A. Goldberg te 's-Gravenhage.
    
    
    
    
    1. De feiten
    
    Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting van 20 oktober 2008 wordt in dit geding van het volgende uitgegaan. 
    
    1.1.  Gedaagde heeft op 15 mei 2008 een openbare Europese Aanbesteding aangekondigd voor de 'Catering ten behoeve van de medewerkers van het KLPD'.
    
    1.2.  Op de aanbesteding is het Besluit Aanbestedingsregels voor Overheidsopdrachten (BAO) van toepassing. 
    
    1.3.  In hoofdstuk 7 van de offerteaanvraag Catering die eveneens dateert van 15 mei 2008 (hierna: offerteaanvraag) is als gunningscriterium vermeld de economisch meest voordelige inschrijving. Dit gunningscriterium is opgesplitst in 'kwaliteit' en 'prijs'. In hoofdstuk 7 staat, voor zover hier relevant, het volgende vermeld: 
    
    
      "7.2  GUNNINGSCRITERIA
      De inschrijvingen die in aanmerking komen voor gunning zullen worden beoordeeld op het gunningscriterium economisch meest voordelige inschrijving. Als gunningscriteria worden gehanteerd:
    
    
    
      
        tabel gunningscriteria
        
          
        
      
    
    
    
      7.3  BEOORDELING
      Het gunningscriterium "Kwaliteit", onderverdeeld in de vier genoemde subcriteria, wordt beoordeeld op basis van de beantwoording van de vragen in Bijlage F (Vragenlijst).
    
    
    Het gunningscriterium "Prijs", onderverdeeld in de vijf genoemde subcriteria, wordt beoordeeld op basis van de opgave zoals wordt gedaan in Bijlage G (Prijsformulier). Het KLPD zal geen prijsonderhandelingen voeren. Dit houdt in dat de prijzen en condities volledig worden bepaald door de aanbieding. Concreet houdt dit in dat de inschrijver slechts één gelegenheid krijgt om tegen een concurrerende prijs aan te bieden.
    
    Aan de best scorende inschrijver wordt per subgunningscriterium de hoogste score toegekend. De score aan de andere inschrijvers wordt hieraan gerelateerd. Vervolgens worden de scores per subgunningscriterium per inschrijving opgeteld. De inschrijving met de hoogste totaalscore wordt aangemerkt als de economisch meest voordelige inschrijving.".
    
    
      1.4.  In bijlage F, de vragenlijst kwaliteit, van de offerteaanvraag staat het volgende vermeld: 
      "De antwoorden op de vragen in deze bijlage vormen samen het gunningscriterium "Kwaliteit".
      (...) Bij beoordeling van de antwoorden van inschrijvers op de vragen wordt de weging als volgt toegekend:
    
    
    
      
        tabel subgunningscriteria kwaliteit
        
          
        
      
    
    
    1.5.  In bijlage G, Prijsformulier, van de offerteaanvraag wordt het gunningscriterium Prijs onderverdeeld in vijf subgunningscriteria en wordt het maximaal aantal te behalen punten vermeld. De puntentoekenning is als volgt:
    
    
      "aanneemsom per maand
      puntentoekenning (maximaal 150 punten)
      Kosten vergaderservice:
      puntentoekenning (maximaal 150 punten)
      Kosten extra cateringactiviteiten
      puntentoekenning (maximaal 50 punten)
      Ingrediëntprijzen restaurant
      puntentoekenning (maximaal 100 punten)
      Uurtarieven		
      puntentoekenning (maximaal 50 punten)".
    
    
    1.6.  Eiseres heeft tijdig ingeschreven.
    
    1.7.  Gedaagde heeft bij brief van 5 september 2008 aan eiseres meegedeeld dat hij voornemens is om de opdracht aan Sodexo Corporate Services te gunnen en hij daarom geen gebruik zal maken van haar inschrijving.
    
    1.8.  Eiseres heeft naar aanleiding van voormelde brief een gesprek met gedaagde aangevraagd. Op 15 september 2008 heeft gedaagde een mondelinge toelichting gegeven op de afwijzing van eiseres. Daarbij is het volgende beoordelingsschema door gedaagde aan eiseres overgelegd.
    
    
      
        tabel beoordelingsschema
        
          
        
      
    
    
    1.9.  Gedaagde heeft tot op heden de onderhavige opdracht nog niet definitief gegund.
    
    
    2. De vordering, de gronden daarvoor en het verweer
    
    2.1. Eiseres vordert na wijziging van eis - zakelijk weergegeven - gedaagde te verbieden om de aanbesteding voort te zetten en [naar de voorzieningenrechter aanneemt te gebieden] deze definitief gestaakt te houden alsmede hem te gebieden over te gaan tot heraanbesteding van de opdracht indien gedaagde de opdracht alsnog aan enige partij wenst te gunnen, op straffe van verbeurte van een dwangsom.
    
    
      2.2. Daartoe voert eiseres het volgende aan. 
      Gedaagde handelt onrechtmatig jegens eiseres door in strijd te handelen met het geldende aanbestedingsrecht, nu hij de puntentoekenning op het gunningscriterium Kwaliteit onjuist heeft uitgevoerd. Daarnaast handelt gedaagde inconsistent door de puntentoekenning op het gunningscriterium Prijs wel juist uit te voeren. Uit het prijsformulier Bijlage G is af te leiden dat voor zowel het gunningscriterium Kwaliteit als het gunningscriterium Prijs 500 punten behaald kunnen worden. In hoofdstuk 7.2 van de offerteaanvraag zijn de wegingsfactoren opgenomen die het aantal punten per subgunningscriterium weergeven. Gedaagde heeft de scores van de inschrijvers niet gerelateerd aan de hoogste score die aan de best scorende inschrijver van het desbetreffende subcriterium is toebedeeld. Bovendien heeft eiseres voor het gunningscriterium Kwaliteit in totaal slechts 399 punten gescoord in plaats van de volle 500 punten, terwijl zij op alle subgunningscriteria eerste is geworden. Ook de door gedaagde op 15 september 2008 getoonde herberekening van het gunningscriterium Kwaliteit bevat onjuistheden. Eiseres heeft weliswaar 101 punten extra gekregen, waardoor zij in totaal 500 punten heeft gescoord, maar Sodexo heeft eveneens 99 punten extra gekregen. Dit terwijl het verschil tussen de beste inschrijver en de een na beste inschrijver alleen maar groter zou moeten worden nu de schaal toeneemt. Daarnaast scoort Sodexo opvallend hoge punten in vergelijking met het maximaal te behalen aantal punten. Gedaagde probeert alsnog een rekensom te maken die overeenkomt met de scoringsmethodiek van de offerteaanvraag en die aansluit bij de eerder getoonde rangorde. Deze herberekening voldoet nog steeds niet aan de scoringsmethodiek zoals aangekondigd in de offerteaanvraag, namelijk dat het aantal punten door middel van een op rangorde gebaseerde staffel gerelateerd wordt aan de behaalde score. Gedaagde is kennelijk niet in staat de gunningscriteria op een zodanige wijze toe te passen dat achteraf kan worden vastgesteld dat die toepassing de toets van het beginsel van gelijke behandeling van inschrijvers en het daaruit afgeleide transparantiebeginsel kan doorstaan. Had eiseres geweten dat het gunningscriterium Kwaliteit op deze wijze zou worden beoordeeld, dan had zij zeker anders ingeschreven. Dan was haar immers duidelijk geweest dat een eventueel op het criterium prijs opgelopen achterstand niet goed gemaakt kan worden door een hogere rangorde op het criterium kwaliteit. 
    
    
    2.3. Gedaagde voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken. 
    
    
    3. De beoordeling van het geschil
    
    3.1. Eiseres heeft zich in de dagvaarding op het standpunt gesteld dat zij voor het gunningscriterium Kwaliteit de volle 500 punten gescoord heeft, nu zij bij elk subgunningscriterium de eerst in rangorde was. Zij zou daardoor als hoogste inschrijver eindigen, waarbij zij er van uit is gegaan dat bij verhoging van haar punten de totaalpunten van de overige inschrijvers niet zou wijzigen. Dit standpunt heeft zij echter niet langer gehandhaafd, nu ook zij thans tot uitgangspunt neemt dat, indien haar 500 punten worden toegekend, de punten van de overige inschrijvers eveneens zullen wijzigen. 
    
    3.2. Het geschil spitst zich thans toe op de vraag of gedaagde het gunningscriterium Kwaliteit conform de in de offerteaanvraag genoemde scoringsmethodiek heeft beoordeeld. Eiseres heeft ter zitting betoogd dat de puntentoekenning staffelsgewijs moet worden toegekend, inhoudende dat de best scorende inschrijver de maximale punten scoort en dat de een na beste inschrijver een daaraan gerelateerd lineair dalend puntenaantal scoort. Als voorbeeld geeft zij aan dat de puntentoekenning van de nummers een, twee en drie respectievelijk 10, 8 en 6 zouden kunnen zijn. Gedaagde heeft dit bestreden, zodat partijen verdeeld zijn over de uitleg van de in 7.3 vermelde scoringsmethodiek: 'Aan de best scorende inschrijver wordt per subgunningscriterium de hoogste score toegekend. De score aan de andere inschrijvers wordt hieraan gerelateerd'. 
    
    3.3. Vooropgesteld wordt dat het beginsel van gelijke behandeling en het transparantiebeginsel meebrengen dat gunningscriteria zodanig moeten zijn geformuleerd, dat alle redelijk geïnformeerde en normaal zorgvuldige inschrijvers in staat zijn deze criteria op dezelfde wijze te interpreteren. Hieruit volgt dat bij de uitleg van deze criteria grote betekenis toekomt aan de bewoordingen ervan.
    
    3.4. Het betoog van eiseres dat een puntenstaffel gehanteerd zou moeten worden vindt geen steun in de scoringsmethodiek zoals vermeld in de offerteaanvraag. De term 'relateren aan' betekent 'in een bepaalde verhouding brengen tot het genoemde'. Volgens de letterlijke tekst van hoofdstuk 7.3 worden de scores van de inschrijvers in verhouding gebracht tot de hoogste score van de best scorende inschrijver. Eiseres heeft gesteld dat de scoringsmethodiek bij het gunningscriterium Prijs wel op de juiste wijze is toegepast. Deze stelling is echter niet in overeenstemming met haar standpunt dat er bij de scoringsmethodiek een puntenstaffel moet worden toegepast. Voor beide gunningscriteria wordt immers volgens de offerteaanvraag dezelfde scoringsmethodiek toegepast. Gesteld noch gebleken is dat een dergelijke puntenstaffel bij het gunningscriterium Prijs is toegepast. Gedaagde heeft onweersproken gesteld dat de scores bij dit criterium zijn berekend door de prijzen van de overige inschrijvers afzonderlijk te relateren aan de prijs van de best scorende inschrijver. Dat de best scorende inschrijver per subgunningscriterium tevens de maximale score krijgt, is inherent aan het feit dat niet beter gescoord kan worden dan de laagste prijs.
    
    3.5. Tussen partijen staat vast dat, indien bij het gunningscriterium Kwaliteit de best scorende inschrijver per subgunningscriterium de maximale score behoort te krijgen, de punten van de overige inschrijvers, waaronder die van de huidige economisch meest voordelige inschrijver Sodexo, eveneens aangepast - lees verhoogd - worden. Dit is immers het gevolg van de relatieve werking tussen de hoogste score en de daaraan gerelateerde totaalscore van de overige inschrijvers. Een en ander blijkt ook uit de door gedaagde ter zitting gegeven berekening aan de hand van het beoordelingsschema zoals weergegeven onder 1.8. Indien eiseres met haar totaalscore bij het gunningscriterium Kwaliteit van 399 punten naar 500 punten gaat, dan zal Sodexo van 375 naar 470 (375/399 x 500 = 469,92) punten gaan. Dat deze berekening deugdelijk is, heeft eiseres onvoldoende gemotiveerd bestreden. De stelling van eiseres dat de verschillen tussen de scores van de verscheidene inschrijvers alleen maar groter zouden moeten worden, valt niet te rijmen met het principe van de scoringsmethodiek 'relateren aan', dat immers inhoudt dat de overige scores aan de beste score worden gerelateerd. Dus ook wanneer eiseres de maximale 500 punten zou krijgen bij het gunningscriterium Kwaliteit, dan leidt dat er nog niet toe dat zij in totaal de hoogste score zou behalen. Een en ander brengt dan ook mee dat het betoog van eiseres berust op een onjuiste uitleg van de scoringsmethodiek zoals vermeld in hoofdstuk 7.3.. Dat behoort voor haar rekening en risico te komen.
    
    3.6. Voor zover eiseres ter zitting nog heeft willen aanvoeren dat de wegingsfactoren van de subsubgunningscriteria, de vragen in bijlage F, niet vooraf kenbaar zijn gemaakt overweegt de voorzieningenrechter als volgt. Het transparantiebeginsel kan onder omstandigheden weliswaar met zich meebrengen dat ook de toegepaste wegingsfactoren betreffende de subsubgunningscriteria vooraf bekend moeten worden gemaakt, maar hier is van belang dat aan elk van de  verschillende subsubgunningscriteria hetzelfde gewicht is toegekend in relatie tot het subgunningscriterium waarvan zij deel uitmaken en waarvan de wegingsfactor wel vooraf bekend is gemaakt. Gelet hierop is het niet aannemelijk dat eiseres op het gunningscriterium Kwaliteit anders had ingeschreven indien de wegingsfactoren van die criteria haar vooraf wel bekend waren geweest. Daarbij wordt mede betrokken dat eiseres niet naar voren heeft gebracht dat zij aan de verschillende subsubgunningscriteria een verschillend gewicht heeft toegekend.  
    
    3.7. Eiseres zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van dit geding. 
    
    
    4. De beslissing
    
    De voorzieningenrechter:
    
    
    - wijst de vordering af;
    
    - veroordeelt eiseres om binnen veertien dagen na de betekening van dit vonnis de kosten van dit geding, tot dusverre aan de zijde van gedaagde begroot op € 1.070,--, waarvan € 816,-- aan salaris advocaat en € 254,-- aan griffierecht, aan gedaagde te betalen;
    
    - bepaalt dat eiseres bij gebreke van tijdige betaling de wettelijke rente over de proceskosten verschuldigd is;
    
    - verklaart de proceskostenveroordeling en de bepaling over de wettelijke rente uitvoerbaar bij voorraad.
    
    
    Dit vonnis is gewezen door mr. M.Th. Nijhuis en in het openbaar uitgesproken op 31 oktober 2008. 
    
    
    nve