ECLI:NL:CRVB:2000:ZB9082, Centrale Raad van Beroep, 31-10-2000, 98/6708 NABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 2000-10-31 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Kosten kinderopvang - grondslag weigering bijzondere bijstand

98/6708 NABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A., wonende te B., appellante,
    
    en
    
    
      het College van burgemeester en wethouders van de gemeente
      Rotterdam, gedaagde.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Als gemachtigde van appellante heeft mr I.A.M. Bomans, verbonden
      aan het Buro voor Rechtshulp te Rotterdam, op de bij een aanvullend
      beroepschrift aangevoerde gronden hoger beroep ingesteld tegen de
      door de Arrondissementsrechtbank te Rotterdam op 27 juli 1998
      tussen partijen gewezen uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    
      Gedaagde heeft een verweerschrift ingediend, waarop hij bij brief
      van 22 maart 1999 (met bijlagen) een aanvulling heeft gegeven.
    
    
    
      Appellantes gemachtigde, mr Bomans voornoemd, heeft bij brief van
      7 september 2000 nog stukken in het geding gebracht.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 19 september 2000, waar
      appellante in persoon is verschenen, bijgestaan door mr Bomans
      meergenoemd, terwijl gedaagde zich heeft doen vertegenwoordigen
      door
      mr A.Th.A.M. Schouw, werkzaam bij de gemeente Rotterdam.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Met ingang van 1 januari 1996 is de Algemene Bijstandswet (ABW)
      ingetrokken en zijn de Algemene bijstandswet (Abw) en de
      Invoeringswet herinrichting Algemene Bijstandswet (Iw) in werking
      getreden.
    
    
    
      Aan de gedingstukken en het ter zitting verhandelde ontleent de
      Raad het volgende.
    
    
    
      Appellante was ten tijde hier van belang in deeltijd werkzaam. In
      aanvulling op haar inkomsten uit arbeid ontving zij een uitkering
      ingevolge de ABW, berekend naar de norm voor een één-ouder gezin.
    
    
    
      Gedaagde heeft appellante over de periode van februari 1995 tot en
      met november 1995 bijzondere bijstand verleend in buitengewone
      verwervingskosten, zijnde de kosten van particuliere opvang van
      haar in 1986 geboren dochter C.
    
    
    
      In december 1995 is aan appellante telefonisch medegedeeld dat zij
      zich moet aanmelden voor gesubsidieerde kinderopvang. Op de
      aanvraag d.d. 29 maart 1996 om bijzondere bijstand in de kosten van
      particuliere kinderopvang over de periode van december 1995 tot en
      met maart 1996 heeft gedaagde vervolgens bij besluit van
      13 juni 1996 afwijzend beslist op de grond dat appellante weigert
      zich bij een gesubsidieerde instelling in te laten schrijven.
      Na gemaakt bezwaar heeft gedaagde bij zijn besluit van 17 juni 1997
      appellante alsnog bijzondere bijstand verleend in de kosten van
      particuliere kinderopvang over de periode van december 1995 tot en
      met augustus 1996. Met toepassing van artikel 17 van de Algemene
      bijstandswet (Abw) heeft gedaagde voor het overige de bezwaren van
      appellante tegen het besluit van 13 juni 1996 ongegrond verklaard.
    
    
    
      Bij de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank het beroep van
      appellante tegen het besluit van 17 juni 1997 ongegrond verklaard.
      Zij heeft daartoe overwogen dat appellante ten tijde van belang een
      beroep had kunnen doen op gesubsidieerde kinderopvang zodat artikel
      17, eerste lid, van de Abw in beginsel aan het verlenen van
      bijstand in de kosten van particuliere kinderopvang in de weg
      stond. Voorts is de rechtbank van oordeel dat niet kan worden
      gezegd dat gedaagde niet in redelijkheid heeft kunnen besluiten
      geen gebruik te maken van de hem krachtens artikel 17, vierde lid,
      oud, van de Abw toekomende bevoegdheid om appellante in afwijking
      van artikel 17, eerste lid, van de Abw bijzondere bijstand in de
      onderwerpelijke kosten te verlenen.
    
    
    
      Appellante heeft tegen die uitspraak hoger beroep ingesteld. Zij
      heeft betoogd dat zij in verband met de bestaande wachtlijsten na
      augustus 1996 niet daadwerkelijk een beroep op gesubsidieerde
      kinderopvang kon doen. Voorts heeft zij gesteld dat haar dochter
      moeilijk opvoedbaar is zodat van haar in redelijkheid niet kan
      worden verlangd dat zij zich inschrijft voor gesubsidieerde
      kinderopvang.
    
    
    
      De Raad ziet zich allereerst gesteld voor de vraag welk recht in
      casu van toepassing is en overweegt ter zake als volgt.
    
    
    
      Ingevolge artikel 4, eerste lid, van de Iw blijft de ABW gedurende
      ten hoogste 12 maanden na de inwerkingtreding van de Abw van
      toepassing ten aanzien van degene die in de peilmaand recht had op
      algemene bijstand en wiens recht op de peildag niet is geëindigd.
      Het tweede lid onder a, van genoemd artikel bepaalt, voorzover hier
      van belang, dat de in het eerste lid bedoelde toepassing van de ABW
      eindigt zodra burgemeester en wethouders in het betreffende geval
      naar aanleiding van het onderzoek als bedoeld in artikel 5, eerste
      lid, van de Iw een nieuw besluit hebben getroffen.
    
    
    
      Vast staat dat appellante in de peilmaand - december 1995 - en op
      de peildag - 31 december 1995 - recht had op algemene bijstand
      ingevolge de ABW.
    
    
    
      Naar uit de gedingstukken blijkt, had gedaagde ten tijde als hier
      van belang nog geen onderzoek als bedoeld in artikel 5 van de Iw
      ingesteld zodat de in het eerste lid van artikel 4 van de Iw
      bedoelde toepassing van de ABW ten aanzien van appellante nog niet
      was beëindigd.
    
    
    
      Gedaagde heeft zijn onderwerpelijke besluit dan ook ten onrechte op
      de Abw gebaseerd en de rechtbank is ten onrechte uitgegaan van de
      juistheid van de toepassing van de Abw. Dit betekent dat zowel
      gedaagdes besluit als de aangevallen uitspraak wegens strijd met de
      wet dienen te worden vernietigd.
    
    
    
      De Raad acht echter op grond van de hierna volgende overwegingen
      termen aanwezig om de rechtsgevolgen van het bestreden besluit met
      toepassing van artikel 8:72, derde lid, van de Algemene wet
      bestuursrecht (Awb) geheel in stand te laten.
    
    
    
      De Raad stelt vast dat gedaagde in het bestreden besluit tot
      uitgangspunt heeft genomen dat appellante een beroep had moeten
      doen op een voorliggende voorziening: de Regeling kinderopvang en
      buitenschoolse opvang opvang voor alleenstaande ouders 1996, welke
      voorziet in gesubsidieerde kinderopvang.
      Op grond van de stukken staat echter vast dat appellante ten
      gevolge van de bestaande wachtlijsten op en na 1 september 1996
      geen daadwerkelijk beroep op gesubsidieerde kinderopvang kon doen
      zodat genoemde regeling niet als een voorliggende voorziening in de
      zin van artikel 1a, eerste lid, van de ABW (de met artikel 17,
      eerste lid, van de Abw overeenkomende bepaling) kon worden
      aangemerkt.
      Dit betekent dat het bestreden besluit niet op een deugdelijke
      motivering berust.
    
    
    
      Zoals hij blijkens zijn verweerschrift inmiddels heeft onderkend,
      kon gedaagde de onderwerpelijke bijzondere bijstand wel weigeren op
      grond van artikel 3, tweede lid, van de ABW, in verbinding met het
      vijfde lid van die bepaling. Ingevolge het eerstvermelde artikellid
      kunnen aan de bijstand voorwaarden worden verbonden die verband
      houden met aard en doel van een bepaalde vorm van bijstand dan wel
      strekken tot zijn vermindering of beëindiging. Gedaagde was
      derhalve gerechtigd om aan de verlening van de onderwerpelijke
      bijzondere bijstand de voorwaarde te verbinden dat appellante zich
      zou inschrijven voor gesubsidieerde kinderopvang. Nu appellante die
      voorwaarde niet wenste te accepteren, kon gedaagde naar het oordeel
      van de Raad in redelijkheid en zonder in strijd te handelen met een
      geschreven of ongeschreven rechtsregel of algemeen rechtsbeginsel
      de bijzondere bijstand in de kosten van particuliere kinderopvang
      weigeren. De Raad heeft daarbij laten wegen dat appellante niet
      aannemelijk heeft gemaakt dat gesubsidieerde kinderopvang voor haar
      dochter geen adequate voorziening was, terwijl zij door haar
      weigering zich daarvoor in te schrijven heeft belemmerd dat de
      daartoe aangewezen instantie zich ter zake een oordeel kon vormen.
    
    
    
      De Raad acht termen aanwezig om gedaagde te veroordelen in de
      proceskosten van appellante. Deze kosten worden begroot op
      f 1.420,-- voor in beroep en op f 1.420,-- voor in hoger beroep
      verleende rechtsbijstand.
    
    
    Beslist wordt als volgt.
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het inleidende beroep gegrond en vernietigt het bestreden
      besluit;
      Bepaalt dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit geheel in
      stand blijven;
      Veroordeelt gedaagde in de proceskosten van appellante tot een
      bedrag groot f 2.840,-, te betalen door de gemeente Rotterdam aan
      de griffier van de Raad;
      Gelast de gemeente Rotterdam aan appellante het gestorte
      griffierecht van f 55,-- in beroep en f 160,-- in hoger beroep (in
      totaal f 215,--) te vergoeden.
    
    
    
      Aldus gewezen door mr J.G. Treffers als voorzitter en
      mr J.M.A. van der Kolk-Severijns en mr drs N.J. van
      Vulpen-Grootjams als leden, in tegenwoordigheid van mr P.C. de Wit als
      griffier, en uitgesproken in het openbaar op 31 oktober 2000.
    
    
    (get.) J.G. Treffers.
    
    
    
      (get.) P.C. de Wit.
      AB