ECLI:NL:CRVB:1996:ZB5901, Centrale Raad van Beroep, 16-04-1996, 95/5134 ABW,   95/5148 ABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1996-04-16 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: -

95/5134 ABW
      95/5148 ABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    in het geding tussen:
    
    A., wonende te B., appellant,
    
    en
    
    
      het College van burgemeester en wethouders van de gemeente
      Tilburg, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Appellant heeft op de daartoe bij beroepschrift (met bijlagen)
      aangevoerde gronden hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak
      van de Arrondissementsrechtbank te Breda van 13 juni 1995,
      nummers 94/294 RWW WO en 94/621 RWW WO, waarnaar hierbij wordt
      verwezen.
    
    
    
      Gedaagde heeft op 17 oktober 1995 een verweerschrift ingediend
      en desverzocht op 30 januari 1996 een aantal stukken aan de
      Raad gezonden.
    
    
    
      Bij brieven van 31 oktober 1995 en 8 februari 1996 (beide met
      bijlagen) heeft appellant zich nog tot de Raad gewend. In
      eerstvermeld schrijven heeft hij verzocht gedaagde te
      veroordelen tot vergoeding van de door hem geleden schade,
      bestaande uit renteschade en smartegeld.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad van
      20 februari 1996, waar appellant in persoon is verschenen,
      terwijl gedaagde zich heeft doen vertegenwoordigen door W.A.
      van den Oord, werkzaam bij de gemeente Tilburg.
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Met ingang van 1 januari 1996 is de Algemene Bijstandswet
      (ABW) ingetrokken en zijn de Algemene bijstandswet en de
      Invoeringswet herinrichting Algemene Bijstandswet in werking
      getreden. Het in dit geding aan de orde zijnde geschil wordt
      beoordeeld aan de hand van de ABW en de daarop berustende
      bepalingen, zoals die luidden ten tijde als hier van belang.
    
    
    
      De vaststaande feiten
      De Raad ontleent aan de gedingstukken het volgende.
      Appellant ontving sedert augustus 1985 een uitkering ingevolge
      de Rijksgroepsregeling werkloze werknemers (RWW). Sedert medio
      1990 woonde hij in een caravan aan de P.straat te B.
      Middels het formulier "Periodiek onderzoek Rww" dat
      betrekking had op de maand november 1993 en dat bij gedaagde
      op 18 oktober 1993 is binnengekomen, heeft appellant doen
      weten dat hij bij slecht weer e.d. op het adres Q.straat te B. woont.
      Toen aan het adres P.straat te B. gerichte post
      retour werd ontvangen met de mededeling "vertrokken", heeft
      gedaagde bij beschikking van 15 november 1993 besloten de
      uitkering ingevolge de RWW van appellant met ingang van 1
      november 1993 te beëindigen op de grond dat is komen vast te
      staan dat appellant niet woonachtig is op het door hem
      aangegeven adres.
      Appellant heeft bij brief van 1 december 1993 bezwaar gemaakt
      tegen de beëindiging van zijn uitkering per
      1 november 1993. Hij heeft in het bezwaarschrift aangevoerd
      dat hij op de hem toegezonden post niet kon reageren omdat een
      zekere postbode geen post bezorgde op het adres P.straat
      te B. omdat dat geen door de gemeente toegekend,
      officieel adres is. Tevens heeft hij er op gewezen dat het in
      de rede had gelegen indien gedaagde de retour ontvangen post
      andermaal zou hebben verzonden en wel naar het op het
      formulier "Periodiek onderzoek Rww" over de maand november
      1993 vermelde adres Q.straat te B.
      Eveneens bij brief van 1 december 1993 heeft appellant bij
      gedaagde opnieuw een aanvraag om een bijstandsuitkering ingediend.
      In verband met deze nieuwe aanvraag heeft de behandelend
      bijstandsconsulent het dossier van appellant opnieuw
      doorgenomen. Omdat op grond daarvan het vermoeden rees dat
      appellant over een groter vermogen beschikte dan het in
      artikel 7, eerste lid, onder b, van de ABW bedoelde bescheiden
      vermogen, is appellant bij brief van 23 december 1993 uitgenodigd
      voor een gesprek op de Sociale Dienst op 4 januari 1994. Hem werd
      verzocht daarbij een aantal bescheiden mee te brengen.
      D.d. 28 december 1993 heeft appellant op die uitnodiging
      gereageerd met onder andere de mededeling dat alle gevraagde
      bescheiden in het verleden zijn overgelegd en dus bij gedaagde
      aanwezig en bekend zijn. Aan het slot van de brief heeft hij
      gesteld dat hij ervan uitgaat dat de uitnodiging voor 4
      januari 1994 als gevolg van de door hem gegeven toelichting
      komt te vervallen.
      Op 27 januari 1994 heeft appellant op grond van artikel 41
      (oud) van de ABW bij Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant
      beroep ingesteld tegen het uitblijven van een besluit op het
      door hem op 1 december 1993 ingediende bezwaarschrift. Genoemd
      College heeft het beroepschrift van appellant ter verdere
      behandeling doorgezonden aan de Arrondissementsrechtbank te Breda.
      Vervolgens heeft gedaagde bij besluit van 31 januari 1994 het
      bezwaar van appellant d.d. 1 december 1993 ongegrond
      verklaard. Hij heeft daarbij het volgende overwogen:
      "Ingevolge artikel 30 lid 2 Algemene Bijstandswet, is
      de persoon te wiens behoeve bijstand is gevraagd of
      wordt verleend verplicht, om van al datgene wat van
      belang is voor de verlening van bijstand of voortzetting
      van verleende bijstand mededeling te doen,
      zo mogelijk onder overlegging van bewijsstukken.
      Blijkens artikel 3, vijfde lid, Abw kunnen Burgemeester
      en Wethouders, indien een aan de bijstand
      verbonden voorwaarde niet is nagekomen, de bijstand
      beëindigen of in afwijking van artikel 1 vaststellen.
      Gelet op de geschiedenis van de totstandkoming
      van artikel 30, mede bezien in verband met artikel
      3, vijfde lid, Abw, kan de bijstand worden geweigerd
      of beëindigd, dan wel op een lager bedrag worden
      vastgesteld, indien aan vorenbedoelde rechtsplicht
      niet of in onvoldoende mate wordt voldaan.
      In verband met het bepaalde in artikel 14 Abw is het
      voor het bijstandsverlenend orgaan van essentieel
      belang te weten waar de betrokkene zich feitelijk
      bevindt. De bewijslast met betrekking tot zijn
      verblijfplaats ligt niet bij het bijstandsverlenend
      orgaan, doch bij betrokkene zelf. (Rsv 26.10.1992,
      G04.90.0362).
      U bent er zelf ook verantwoordelijk voor dat de post
      u tijdig bereikt.
      U hebt van uw gewijzigde woonsituatie geen melding
      gemaakt aan de Dienst.
      Bovendien is gebleken dat u over een meer dan bescheiden
      vermogen beschikt en u niet bereid bent
      hierover nadere inlichtingen te verstrekken.
      Een beëindiging van de uitkering met terugwerkende
      kracht is in dit geval geoorloofd nu u niet bereid
      bent alle noodzakelijke inlichtingen, die verband
      houden met de bijstandsverlening, aan de Sociale
      Dienst te geven.".
    
    
    
      Appellant heeft tegen dat besluit bij brief van 5 maart
      1994 beroep ingesteld bij de Arrondissementsrechtbank te Breda.
    
    
    
      Bij de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank het bij
      beroepschriften van 27 januari 1994 en 5 maart 1994
      ingestelde beroep ongegrond verklaard.
    
    
    
      De Raad staat nu op zijn beurt voor de beantwoording van
      twee vragen:
      1) is het beroep voorzover dat gericht is tegen het
      uitblijven van een besluit op het bezwaarschrift van
      1 december 1993 terecht ongegrond verklaard, en
      2) is het beroep voorzover dat gericht is tegen het
      besluit van 31 januari 1994 terecht ongegrond verklaard.
    
    
    
      De Raad zal eerst de tweede vraag beantwoorden en, bij
      ontkennende beantwoording van die vraag, tevens bezien of
      en zo ja, in hoeverre er termen aanwezig zijn om toepassing
      te geven aan de artikelen 8:73 en 8:75 van de Algemene
      wet bestuursrecht (Awb).
    
    
    
      Het besluit van 31 januari 1994
      Blijkens het bestreden besluit van 31 januari 1994 stelt
      gedaagde zich allereerst op het standpunt dat appellant
      er zelf verantwoordelijk voor is dat post hem tijdig
      bereikt en dat appellant geen melding heeft gemaakt van
      zijn gewijzigde woonsituatie.
      De Raad stelt vast dat appellant gedaagde vóór 1 november
      1993 op de hoogte heeft gesteld van zijn woonsituatie.
      Hij heeft immers op het formulier "Periodiek onderzoek
      Rww" dat betrekking heeft op de maand november 1993 en
      dat bij gedaagde op 18 oktober 1993 is binnengekomen,
      aangegeven bij slecht weer e.d. op het adres Q.straat
      te B. te wonen. Voorts heeft appellant in zijn bezwaarschrift d.d.
      1 december 1993 nogmaals een uiteenzetting van zijn woonsituatie
      gegeven en de omstandigheden uitgelegd waardoor hij niet op de
      hem toegezonden post heeft gereageerd.
      Gedaagde beschikte derhalve reeds voor 1 november 1993 en
      in elk geval voor de datum van het thans bestreden besluit
      over alle relevante gegevens met betrekking tot de
      postbezorging en de woon- en verblijfplaats van appellant.
      Het bestreden besluit kan derhalve niet worden
      gedragen door de daarvoor gebezigde motivering dat appellant
      geen melding zou hebben gemaakt van zijn gewijzigde
      woonsituatie en ten onrechte niet op aan hem gezonden
      post zou hebben gereageerd.
      Voorts heeft gedaagde zich bij het bestreden besluit van
      31 januari 1994 op het standpunt gesteld dat appellant
      over een groter vermogen beschikt dan het in artikel 7,
      eerste lid, onder b, van de ABW bedoelde bescheiden
      vermogen en niet bereid is daarover nadere inlichtingen
      te verstrekken.
      De Raad is van oordeel dat aan appellant niet zonder meer
      het bepaalde in artikel 30, tweede lid, van de ABW kon
      worden tegengeworpen.
      Vast staat immers dat appellant op 23 december 1993 is
      uitgenodigd voor een gesprek over zijn vermogenspositie,
      omdat op basis van een hernieuwd dossieronderzoek,
      derhalve op grond van bij gedaagde bekende gegevens, het
      vermoeden was gerezen dat appellant over een groter
      vermogen beschikte dan het te dien tijde in artikel 18
      onder b van het Bijstandsbesluit landelijke normering
      vermelde bedrag van f 8.900,--.
      Appellant heeft op deze uitnodiging gereageerd bij brief
      van 28 december 1993 en in die brief een nadere toelichting
      verstrekt. Gelet op de inhoud van die brief stond
      het aan gedaagde om te beoordelen of die toelichting te
      zamen met de reeds bekende gegevens beoordeling van de
      vermogenspositie van appellant mogelijk maakte en
      - voorzover dat nog niet het geval zou blijken te zijn -
      aan appellant kenbaar te maken welke bescheiden nog
      noodzakelijk waren voor de evenbedoelde beoordeling en
      hem in de gelegenheid te stellen die ontbrekende informatie
      schriftelijk of mondeling binnen een nader te stellen
      termijn te verstrekken. De stelling dat appellant niet
      bereid zou zijn om nadere inlichtingen te verstrekken
      vindt geen steun in de gedingstukken en kan - gezien ook
      het gestelde in de brief van 28 december 199 -  in dit
      geval niet worden afgeleid uit het enkele niet verschijnen
      van appellant bij de gemeentelijke sociale dienst op
      4 januari 1994.
      De Raad overweegt vervolgens dat voor het beëindigen van
      een uitkering met terugwerkende kracht in het algemeen
      slechts plaats is indien de betrokkene weet of redelijkerwijs
      kan vermoeden dat hem in strijd met de bij of
      krachtens de ABW gestelde regels een uitkering wordt
      verleend. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat
      appellant op 1 november 1993 ook maar kon vermoeden dat
      zijn uitkering met ingang van die datum op grond van zijn
      vermogenspositie zou kunnen worden beëindigd. Onder die
      omstandigheden moet de beëindiging van de uitkering met
      terugwerkende kracht in strijd geacht worden met het
      rechtszekerheidsbeginsel. De aangevallen uitspraak kan
      dan ook niet in stand blijven.
    
    
    
      Het bestreden besluit van 31 januari 1994 komt voor
      vernietiging in aanmerking wegens strijd met het motiveringsbeginsel
      en het rechtszekerheidsbeginsel. De Raad
      acht het voorts aangewezen de primaire beschikking van
      15 november 1993 eveneens te vernietigen, omdat deze
      gedeeltelijk op dezelfde, niet houdbaar gebleken, grond berust.
    
    
    
      Renteschade
      Appellant heeft verzocht om gedaagde te veroordelen tot
      vergoeding van renteschade. Dat verzoek vindt zijn basis
      in artikel 8:73 van de Awb.
      De Raad acht termen aanwezig om aan dit verzoek te voldoen.
      De gevorderde schade bestaat uit het nadeel dat appellant
      heeft geleden doordat gedaagde onrechtmatige besluiten
      heeft genomen. Zou op 15 november 1993, onderscheidenlijk
      31 januari 1994, een juiste beslissing zijn genomen, dan
      zou de uitkering van appellant niet met ingang van
      1 november 1993 zijn beëindigd - althans dat dient hier
      thans het uitgangspunt te zijn - en zouden de betalingen
      aan appellant zijn voortgezet.
      Aangezien niet is gebleken van bijzondere omstandigheden
      rust op de gemeente Tilburg de plicht die schade te
      vergoeden op de voet van de artikelen 6:119 en 6:120 van
      het Burgerlijk Wetboek (BW). Die rente moet worden berekend
      over de RWW-uitkering waarop appellant vanaf
      1 november 1993 alsnog recht heeft.
      Onder de werking van de ABW, zoals deze tot 1 januari
      1996 luidde, golden er geen algemeen verbindende voorschriften
      met betrekking tot de termijnen waarin en de
      dag waarop de uitkering aan appellant had moeten zijn
      betaald. Gelet hierop neemt de Raad omwille van een
      praktische en eenvormige rechtstoepassing tot uitgangspunt
      dat ingeval van verlaging of beëindiging van een
      uitkering op grond van de ABW welke per maand wordt
      uitbetaald, zoals is casu het geval is, het juiste bedrag
      aan uitkering had moeten zijn uitgekeerd uiterlijk op de
      laatste dag van de maand waarin de datum is gelegen met
      ingang waarvan de uitkering ten onrechte is verlaagd of
      ingetrokken. De eerste dag waarop de rente over de maand
      november 1993 is verschuldigd, wordt derhalve gesteld op
      1 december 1993. De ingangsdatum van de rentevergoeding
      over de volgende termijnen dient telkens te worden gesteld
      op de eerste dag na afloop van de betreffende termijn.
      Bij het voorgaande geldt dat in het voetspoor van de
      rechtspraak van de Hoge Raad - recentelijk nog bevestigd
      in zijn arrest van 24 juni 1994, NJ 1994, 596 - voor die
      berekening wordt uitgegaan van het bruto-bedrag dat
      appellant aan RWW-uitkering had moeten worden betaald.
      Daarbij dient telkens na afloop van een jaar het bedrag
      waarover de wettelijke rente wordt berekend, te worden
      vermeerderd met de over dat jaar verschuldigde rente.
    
    
    
      Immateriële schade
      Appellant heeft tevens verzocht om gedaagde te veroordelen
      tot betaling van f 10.000,-- aan smartegeld op grond
      van het onrecht dat de gemeente Tilburg hem heeft aangedaan.
    
    
    
      De Raad begrijpt dit verzoek van appellant aldus dat
      verzocht wordt om vergoeding van immateriële schade op de
      voet van artikel 6:106, eerste lid, aanhef en onder b,
      van het BW. De Raad onderkent dat geestelijk leed van een
      benadeelde onder omstandigheden kan worden aangemerkt als
      een aantasting van zijn persoon, die recht geeft op
      vergoeding van immateriële schade. Daarvan zal echter
      niet snel sprake zijn.
    
    
    
      Uit de geschiedenis van de totstandkoming van voormeld
      artikelonderdeel moet immers worden afgeleid dat de
      wetgever hier het oog heeft gehad op ernstige inbreuken
      op de persoonlijke levenssfeer als ook op andere
      persoonlijkheidsrechten van de betrokkene.
      Voorts moet worden bedacht - overeenkomstig het arrest van
      de Hoge Raad van 13 januari 1995, gepubliceerd in RvdW
      1995, 29 c - dat in gevallen als het onderhavige in de
      regel wel sprake zal zijn van meer of minder sterk
      psychisch onbehagen en van een zich gekwetst voelen door een
      onrechtmatig besluit of een daarmee gelijk te stellen
      onrechtmatige handeling van een bestuursorgaan.
      De Raad acht het aannemelijk dat ook bij appellant dergelijke
      gevoelens zijn ontstaan naar aanleiding van de
      besluiten van gedaagde van 15 november 1993 en 31 januari 1994.
      Naar het oordeel van de Raad is appellant er echter niet
      in geslaagd aannemelijk te maken dat hij - in afwijking
      van het zojuist overwogene - zodanig onder de besluiten
      van gedaagde heeft geleden dat sprake was van geestelijk
      leed dat kan worden beschouwd als een aantasting van zijn
      persoon in de zin van artikel 6:106 BW. Het verzoek om
      vergoeding van immateriële schade moet dan ook worden afgewezen.
    
    
    
      Proceskosten
      De Raad acht geen termen aanwezig om op grond van artikel
      8:75 van de Awb gedaagde te veroordelen in de proceskosten
      van appellant in beroep en in hoger beroep, nu van
      voor vergoeding in aanmerking komende kosten de Raad niet
      is gebleken.
    
    
    
      Het beroep tegen het niet tijdig beslissen op het bezwaar
      De vraag rijst of appellant thans nog belang heeft bij
      het beroep voor zover dat gericht is tegen het niet
      tijdig beslissen op het bezwaarschrift van 1 december
      1993. Dat belang kan gelegen zijn in het verkrijgen van
      een veroordeling tot vergoeding van schade als gevolg van
      het niet tijdig beslissen op het bezwaar of van een
      veroordeling in verband met gemaakte proceskosten als
      gevolg van het feit dat gedaagde niet tijdig op het
      bezwaar heeft beslist. In het geval van appellant is van
      een dergelijk belang niet gebleken, zodat het inleidend
      beroep inzoverre alsnog niet-ontvankelijk moet worden verklaard.
    
    
    Beslist wordt als volgt.
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het beroep voor zover dat gericht is tegen het
      besluit van 31 januari 1994 gegrond en vernietigt dat
      besluit en de daaraan voorafgegane beschikking van
      15 november 1993;
      Verklaart het beroep voor zover dat gericht is tegen het
      niet tijdig nemen van een beslissing op het bezwaar van
      1 december 1993 niet-ontvankelijk;
      Veroordeelt de gemeente Tilburg tot vergoeding van
      renteschade als hiervoor is aangegeven;
      Wijst af het meer of anders gevorderde;
      Bepaalt dat de gemeente Tilburg aan appellant het gestorte
      griffierecht van f 200,-- vergoedt.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr C.G. Kasdorp als voorzitter en
      mr G.A.J. van den Hurk en mr J.M.A. van der Kolk-Severijns
      als leden, in tegenwoordigheid van mr I. de Hartog als griffier en
      uitgesproken in het openbaar op 16 april 1996.
    
    
    (get.) C.G. Kasdorp.
    
    (get.) I. de Hartog.
    
    
      RH
      2803