ECLI:NL:CRVB:1998:ZB7597, Centrale Raad van Beroep, 12-05-1998, 97/2730 ABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1998-05-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Beëindiging bijstandsuitkering. Gezamenlijke huishouding.

97/2730 ABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    in het geding tussen:
    
    [Appellante],
    
    en
    
    
      het College van burgemeester en wethouders van de
      gemeente Korendijk, gedaagde.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Namens appellante heeft mr C.K. Visser, advocaat te
      Oud-Beijerland, op de in het aanvullend beroepschrift
      aangegeven gronden hoger beroep ingesteld tegen een
      tussen partijen gewezen uitspraak van de president van de
      Arrondissementsrechtbank te Dordrecht van 4 februari
      1997, reg. nr. AWB 97/3-2 en AWB 97/4-2, waarnaar hierbij
      wordt verwezen.
    
    
    Namens gedaagde is een verweerschrift ingediend.
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 31 maart 1998,
      waar namens appellante is verschenen mr C.K. Visser,
      voornoemd, en waar gedaagde zich heeft doen
      vertegenwoordigen door J. Bueving, werkzaam bij de
      gemeente Korendijk.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Met ingang van 1 januari 1996 is de Algemene Bijstandswet
      (ABW) ingetrokken en zijn de Algemene bijstandswet (Abw)
      en de Invoeringswet herinrichting Algemene Bijstandswet
      (Iw) in werking getreden.
    
    
    
      Aan de gedingstukken en het verhandelde ter zitting
      ontleent de Raad de volgende feiten en omstandigheden.
    
    
    
      Appellante ontving sedert 1982 een uitkering,
      aanvankelijk ingevolge de ABW en later ingevolge de
      Rijksgroepsregeling werkloze werknemers (RWW), in beide
      gevallen naar de norm voor een éénouder gezin.
    
    
    
      Sedert haar echtscheiding in 1980 woont appellante samen
      met haar minderjarige zoon in bij haar broer.
      In het kader van de invoering van de Abw heeft gedaagde
      het recht van appellante op een uitkering opnieuw
      beoordeeld.
    
    
    
      Bij besluit van 2 juli 1996 is aan appellante een
      uitkering ingevolge de Abw toegekend vanaf 15 juli 1996
      tot 1 januari 1997. Met ingang van laatstgenoemde datum
      werd de uitkering beëindigd op de grond dat uit het
      onderzoek gebleken was dat appellante met haar broer een
      gezamenlijke huishouding voert als bedoeld in artikel 3
      van de Abw.
    
    
    
      Het tegen dit besluit ingediende bezwaarschrift is bij
      het bestreden besluit van 27 november 1996 ongegrond
      verklaard.
    
    
    
      De president van de rechtbank heeft bij de aangevallen
      uitspraak van 4 februari 1997, met toepassing van artikel
      8:86 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), het beroep
      tegen dit besluit ongegrond verklaard en het verzoek om
      een voorlopige voorziening afgewezen.
    
    
    
      In hoger beroep is namens appellante - kort samengevat -
      aangevoerd dat ten onrechte geoordeeld is dat er sprake
      is van een gezamenlijke huishouding, omdat er reeds jaren
      een kostgangersrelatie bestaat tussen appellante en haar
      broer. Het bestaan van dit kostgangerschap was in bezwaar
      en beroep weliswaar niet met bescheiden aangetoond, maar
      zou dienen te worden afgeleid uit het geheel van feiten
      en omstandigheden en met name uit de, zowel in bezwaar
      als in beroep, gegeven mondelinge toelichting op de
      financiële gang van zaken. Appellante heeft een
      kostgangersovereenkomst overgelegd die weliswaar eerst is
      opgesteld na de aangevallen uitspraak, maar waarin de
      feitelijk reeds sedert 1982 bestaande situatie zou zijn
      vastgelegd. Tevens zijn bankafschriften overgelegd ten
      bewijze van het feit dat appellante regelmatig geld
      overmaakt naar de rekening van haar broer en betalingen
      doet voor de boodschappen en benzine.
    
    
    
      Met betrekking tot de beëindiging van de uitkering ingevolge
      de Abw per 1 januari 1997 overweegt de Raad het
      volgende.
    
    
    
      Ingevolge het bepaalde in art 3, eerste lid (met ingang
      van 1 januari 1998 het tweede lid), onder a, van de Abw
      wordt als gehuwd of als echtgenoot mede aangemerkt de
      ongehuwde die met een ander een gezamenlijke huishouding
      voert, tenzij het betreft een bloedverwant in de eerste
      graad. Op grond van het tweede (thans derde) lid van dat
      artikel is van een gezamenlijke huishouding sprake indien
      twee personen hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben
      en zij blijk geven zorg te dragen voor elkaar door middel
      van het leveren van een bijdrage in de kosten van de
      huishouding dan wel anderszins.
    
    
    
      Uit de geschiedenis van de totstandkoming van de Abw [TK,
      vergaderjaar 1993-1994, 22 545, nr. 18 p. 36 en EK,
      vergaderjaar 1994-1995, 22 545 en 22 614, nr. 75c p. 12
      en 13] blijkt dat uitdrukkelijk bedoeld is alleen voor
      bloedverwanten in de eerste graad een uitzondering te
      maken op de gelijkstelling met gehuwden.
    
    
    
      Vast staat dat appellante en haar broer hun hoofdverblijf
      hebben in dezelfde woning.
    
    
    
      Met betrekking tot de vraag of appellante en haar broer
      blijk geven zorg te dragen voor elkaar door middel van
      het leveren van een bijdrage in de kosten van de
      huishouding dan wel anderszins, overweegt de Raad het
      volgende.
    
    
    
      Appellante stelt dat er sprake is van een
      kostgangersrelatie met haar broer en dat zij hem
      maandelijks een commerciële vergoeding betaalt. Zij kookt
      slechts en gebruikt samen met haar broer de maaltijden.
      Daarnaast verricht zij nauwelijks huishoudelijk werk.
      Hiervoor heeft zij gezinshulp gedurende enkele uren per
      week. Voorzover er al sprake zou zijn van verzorging van
      haar broer, dan komt deze slechts incidenteel voor in
      geval van ziekte en vloeit deze hulp tijdens ziekte meer
      voort uit de broer-zus relatie dan uit het feit dat zij
      bij hem inwoont. In geval van ziekte van appellante wordt
      zij evenwel niet door haar broer verzorgd maar door haar
      minderjarige zoon.
    
    
    
      In zijn jurisprudentie heeft de Raad als uitgangspunt
      geformuleerd dat een ongehuwde, die inwoont bij een
      andere ongehuwde en deze, in meerdere of mindere mate,
      verzorgt, en die desondanks stelt aanspraak te hebben op
      een bijstandsuitkering naar het normbedrag voor een
      alleenstaande of een alleenstaande ouder, dient aan te
      tonen dat er sprake is van een zakelijke overeenkomst
      waarbij de wederzijdse rechten en plichten geregeld zijn.
      Tevens dient deze desgevraagd op voor het
      bijstandverlenend orgaan eenvoudig te controleren wijze,
      zoals door middel van bank- of giroafschriften aan te
      tonen dat hij regelmatig aan die ander op zakelijke basis
      een vergoeding betaalt voor de inwoning c.q. een
      vergoeding ontvangt voor de door of namens hem ten
      behoeve van de huishouding verrichte verzorgende taken.
      Verder is het uit een oogpunt van goede uitvoering van de
      Abw niet onredelijk dat een schriftelijk contract ter
      staving van de commerciële relatie wordt verlangd.
    
    
    
      Bij gebreke van een dergelijk contract en van
      controleerbare betaalgegevens kan in beginsel niet als
      vaststaand worden aangenomen dat er sprake is, en is
      geweest, van een zakelijke overeenkomst.
    
    
    
      Daarmee is niet gezegd dat het enkele ontbreken van een
      schriftelijke overeenkomst in deze zonder meer beslissend
      is, maar dit brengt appellante wel in een moeilijke
      bewijspositie. Het is in elk geval aan appellante om aan
      de hand van verifieerbare gegevens voldoende aannemelijk
      te maken dat op zakelijke basis tegen een als reëel aan
      te merken prijs onderdak verschaft wordt en verzorging
      geboden wordt. En dat geldt ook in situaties waarin al
      geruime tijd van inwoning sprake is of waarbij sprake is
      van een familieverhouding.
    
    
    
      Dat eerst onder de nieuwe Abw bloedverwanten in de tweede
      graad gelijkgesteld kunnen worden met gehuwden indien er
      sprake is van een gezamenlijk huishouding, ontslaat
      appellante niet van de verplichting om aan de hand van
      verifieerbare gegevens, die niet alleen dateren van na
      maar ook van voor de herbeoordeling op grond van de Abw,
      aan te tonen dat er sprake is van een relatie die
      gebaseerd is op zakelijke afspraken.
    
    
    
      Naar het oordeel van de Raad is appellante, door slechts
      gegevens over te leggen die alle dateren van na het
      besluit van 2 juli 1996, hier onvoldoende in geslaagd. De
      Raad laat dan nog daar welke betekenis die gegevens
      hebben, bezien tegen de achtergrond van de door
      appellante op 28 mei 1996 tegenover een van gedaagdes
      ambtenaren afgelegde verklaring.
    
    
    
      Gelet op het vorenstaande komt de aangevallen uitspraak
      voor zover aangevochten voor bevestiging in aanmerking.
    
    
    
      De Raad acht tenslotte geen termen aanwezig om toepassing
      te geven aan het bepaalde in artikel 8:75 van de Awb.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Bevestigt de aangevallen uitspraak voor zover
      aangevochten.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr C.G. Kasdorp als voorzitter, en
      mr Ch. de Vrey en mr J.M.A. van der Kolk-Severijns als
      leden, in tegenwoordigheid van A.H. Berends als griffier,
      en uitgesproken in het openbaar op 12 mei 1998.
    
    
    
    (get.) C.G. Kasdorp.
    
    
    (get.) A.H. Berends.
    
    
    
      HL
      805