ECLI:NL:CRVB:1998:ZB7830, Centrale Raad van Beroep, 02-06-1998, 97/892 ABW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1998-06-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: In de gegeven omstandigheden is de mogelijkheid om voor de opleidingskosten een persoonlijke lening af te sluiten een voorliggende voorziening - beroep op gelijkheidsbeginsel faalt.

97/892 ABW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A., wonende te B., appellante,
    
    en
    
    
      het College van burgemeester en wethouders van de gemeente
      Amsterdam, gedaagde.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Als gemachtigde van appellante heeft A.G. Ritsema te Amsterdam
      op de bij aanvullend beroepschrift uiteengezette gronden hoger
      beroep ingesteld tegen de onder dagtekening 9 december 1996
      door de Arrondissementsrechtbank te Amsterdam tussen partijen
      gewezen uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    
      Gedaagde heeft een verweerschrift ingediend en desverzocht op
      28 januari 1998 nog enige stukken ingezonden.
    
    
    
      Bij brief van 10 april 1998 heeft appellante onder andere
      gereageerd op de inhoud van het verweerschrift.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van 21 april 1998, waar
      appellante, zoals aangekondigd, niet is verschenen. Gedaagde,
      daartoe ambtshalve opgeroepen, heeft zich doen
      vertegenwoordigen door mr J.T.M. de Haan-Bergisch, werkzaam bij
      de gemeente Amsterdam.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Met ingang van 1 januari 1996 is de Algemene Bijstandswet (ABW)
      ingetrokken en zijn de Algemene bijstandswet en de
      Invoeringswet herinrichting Algemene Bijstandswet in werking
      getreden. Het in dit geding aan de orde zijnde geschil wordt
      beoordeeld aan de hand van de ABW en de daarop berustende
      bepalingen zoals die luidden ten tijde als hier van belang.
    
    
    
      De Raad ontleent aan de stukken en het ter zitting verhandelde
      de volgende van belang zijnde feiten en omstandigheden.
    
    
    
      Appellante, geboren in 1963, heeft van 1984 tot 1985 aan de
      Universiteit van Amsterdam filosofie gestudeerd. Aansluitend
      heeft zij aan dezelfde universiteit tot 1988
      communicatiewetenschappen gestudeerd en ten slotte heeft zij
      van 1989 tot 1990 in San Francisco (USA) de opleiding 'media
      arts' gevolgd.
    
    
    
      Van 1 oktober 1992 tot 30 november 1994 heeft appellante bij X.
      gewerkt en vervolgens is zij van 7 december 1994 tot 13 januari
      1995 via Randstad Uitzendburo als administratief medewerkster
      werkzaam geweest.
    
    
    
      Ter zake van haar per 1 december 1994 ingetreden werkloosheid
      is aan appellante door de voormalige Bedrijfsvereniging voor
      Detailhandel, Ambachten en Huisvrouwen (hierna: Detam) een
      uitkering ingevolge de Werkloosheidswet (WW) toegekend.
    
    
    
      Per 24 april 1995 is appellante bij Y. te Z. met de - inclusief
      stage- ongeveer één jaar durende opleiding
      Systeembouw/Systeemontwerp 4GL gestart. De aan deze cursus
      verbonden kosten bedragen f 13.500,--. In de tussen appellante
      en Y. gesloten scholingsovereenkomst is onder andere een 'No
      Cure No Pay-garantie'-bepaling opgenomen, inhoudende dat Y.,
      onder bepaalde voorwaarden, 80% van de opleidingskosten
      terugbetaalt indien binnen een bepaalde termijn geen baan is
      gevonden. Tevens blijkt uit die overeenkomst dat Y. met de
      ABN/AMRO-bank te Soest een regeling heeft getroffen op basis
      waarvan de cursisten de opleidingskosten bij die bank kunnen
      lenen.
    
    
    
      Het verzoek van appellante om de opleiding bij Y. met behoud
      van haar uitkering ingevolge de WW te mogen volgen, is door de
      Detam bij besluit van 2 mei 1995 gehonoreerd. Verstaan is dat
      de opleiding bij Y. noodzakelijk wordt geacht voor de
      wederinpassing in het arbeidsproces en dat de uitkering
      ingevolge de WW in principe zal worden voortgezet zolang de
      opleiding bij Y. duurt.
    
    
    
      Op 30 maart 1995 heeft appellante bij gedaagde een aanvraag
      ingediend om bijstand in de kosten van de opleiding bij Y. ten
      bedrage van f 13.500,--.
    
    
    
      Bij primair besluit van 26 april 1995 heeft gedaagde die
      aanvraag afgewezen op de grond dat de opleiding in het geval
      van appellante niet noodzakelijk is te achten. Overwogen is dat
      appellante reeds over een opleiding op academisch niveau
      beschikt, terwijl de duur van haar werkloosheid geen aanleiding
      geeft te veronderstellen dat de opleiding noodzakelijk is om
      opnieuw tot de arbeidsmarkt toe te treden.
    
    
    
      Na gemaakt bezwaar heeft gedaagde bij het bestreden besluit van
      22 december 1995 zijn afwijzende standpunt gehandhaafd.
    
    
    
      Bij de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank het beroep
      tegen het bestreden besluit van 22 december 1995 ongegrond
      verklaard.
    
    
    
      Appellante heeft tegen die uitspraak hoger beroep doen
      instellen.
    
    
    
      Gedaagde heeft bij zijn verweerschrift het volgende naar voren
      gebracht:
      "Aan de Algemene Bijstandswet (ABW) ligt het beginsel
      ten grondslag dat een ieder primair zelf
      verantwoordelijk is voor de voorziening in de
      noodzakelijke kosten van het bestaan. Ingevolge het
      bepaalde in artikel 1, eerste lid van de ABW wordt
      aan iedere Nederlander, die hier te lande in
      zodanige omstandigheden verkeert of dreigt te
      geraken dat hij niet over de middelen beschikt om in
      de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien,
      bijstand verleend. Kosten welke voortvloeien uit het
      volgen van een studie of opleiding die is
      aangevangen boven de leerplichtige leeftijd kunnen,
      behoudens in bijzondere omstandigheden, niet worden
      gerekend tot de noodzakelijke kosten van het bestaan
      als bedoeld in artikel 1 van de ABW en komen
      derhalve in het algemeen niet voor vergoeding in
      aanmerking. In artikel 1a lid 1 van de ABW is
      bepaald dat geen bijstand wordt verleend voorzover
      een beroep kan worden gedaan op een voorliggende
      voorziening die, gezien haar aard en haar doel,
      wordt geacht voor de betrokkene passend en
      toereikend te zijn. Krachtens het bepaalde in het
      vierde lid van artikel 1a ABW kunnen burgemeester en
      wethouders in afwijking van het bepaalde in het
      eerste lid, voor de aldaar bedoelde kosten bijstand
      verlenen, indien en zolang, gelet op alle
      omstandigheden, daartoe zeer dringende redenen
      aanwezig zijn. Bij een aanvraag om bijstand in de
      kosten welke voortvloeien uit het volgen van een
      opleiding dient, gelet op het beleid van de Sociale
      Dienst Amsterdam, in elk geval te worden nagegaan of
      er een voorliggende voorziening is en of de te
      volgen opleiding arbeidsmarktrelevant is. Krachtens
      dit beleid geldt voor al het onderwijs of hoger
      beroepsonderwijs- (HBO) of wetenschappelijk
      onderwijsniveau (WO) dat het volgen ervan in
      principe niet is toegestaan met behoud van
      uitkering.
      Het uitgangspunt daarbij is dat er bij aanvang van
      onderwijs op HBO- of WO-niveau al sprake is van een
      zodanig onderwijsniveau, dat in zijn algemeenheid
      redelijke arbeidsmarktkansen bestaan.
    
    
    
      In casu kan worden gesteld dat de opleiding
      arbeidsmarktrelevant is, gelet op de
      noodzakelijkheidsverklaring van het Arbeidsbureau.
      De volgende vraag die voorligt is, of in casu sprake
      is van een voorliggende voorziening. Deze vraag
      dient bevestigend te worden beantwoord. Voor de
      cursisten van de door eiseres gevolgde opleiding bij
      Y. is de mogelijkheid gecreëerd een persoonlijke
      lening af te sluiten voor de cursuskosten, waarbij
      door het opleidingsinstituut een zogenaamde "no cure
      no pay garantie" is gegeven. Dat wil zeggen dat,
      indien een cursist er niet in mocht slagen na
      voltooiing van de opleiding een baan te vinden,
      onder bepaalde voorwaarden 80% van de cursuskosten
      worden geretourneerd. In de kosten kon voorzien
      worden door middel van een lening bij de ABN/AMRO
      bank. Van dringende redenen als bedoeld in artikel
      1a lid 4 ABW is ons niet gebleken.
    
    
    
      Met betrekking tot het door eiseres aangevoerde
      argument dat de gemeente in strijd heeft gehandeld
      met het gelijkheidsbeginsel door aan andere
      cursisten onder dezelfde omstandigheden wel bijstand
      in de onderhavige kosten te verlenen, delen wij mee
      dat een beroep op het gelijkheidsbeginsel volgens
      vaste jurisprudentie niet kan leiden tot een met de
      wet strijdige beslissing.".
    
    
    
      De Raad stelt vast dat uit het hiervoor aangehaalde
      verweerschrift en ook uit het ter zitting verhandelde blijkt
      dat gedaagde zich niet langer op het standpunt stelt dat de
      door appellante bij Y. gevolgde opleiding geen noodzakelijke
      opleiding is. Gedaagde wenst zijn weigering om appellante
      bijstand in de kosten van die opleiding te verlenen echter te
      handhaven en wel op grond van artikel 1a, eerste lid, van de
      ABW. Naar het oordeel van gedaagde is de mogelijkheid om bij
      de ABN/AMRO-bank te Soest voor de opleidingskosten een
      persoonlijke lening af te sluiten aan te merken als een
      voorliggende voorziening als in de zoëven vermelde bepaling
      bedoeld en wel in het bijzonder omdat Y. een 'No Cure No Pay-
      garantie heeft gegeven.
    
    
    De Raad heeft het volgende overwogen.
    
    
      Ingevolge artikel 1a, eerste lid, van de ABW wordt geen
      bijstand verleend voor zover een beroep kan worden gedaan op
      een voorliggende voorziening die, gezien haar aard en doel,
      wordt geacht voor betrokkene toereikend en passend te zijn.
      Blijkens de geschiedenis van de totstandkoming van artikel 1a
      van de ABW komt bij de beantwoording van de vraag of een
      bepaalde voorliggende voorziening als toereikend en passend
      kan worden aangemerkt niet alleen betekenis toe aan hetgeen
      naar maatschappelijk inzicht aanvaardbaar is maar ook aan de
      omstandigheden en mogelijkheden van het individuele geval.
    
    
    
      Naar het oordeel van de Raad stelt gedaagde zich terecht op
      het standpunt dat in de gegeven omstandigheden de via het
      scholingsinstituut geboden mogelijkheid om voor de
      opleidingskosten een persoonlijke lening bij de ABN/AMRO-bank
      af te sluiten kan worden aangemerkt als een voorliggende
      voorziening in de zin van artikel 1a, eerste lid, van de ABW.
      Met de lening kunnen de aan de cursus
      Systeembouw/Systeemontwerp 4GL verbonden kosten immers
      volledig worden gefinancierd, terwijl op grond van de in de
      scholingsovereenkomst opgenomen 'No Cure No
      Pay-garantie'-bepaling de onderwerpelijke leningsmogelijkheid
      ook als een passende voorliggende voorziening is aan te
      merken.
    
    
    
      Aangezien niet is gebleken van zeer dringende redenen als
      bedoeld in artikel 1a, vierde lid, van de ABW op grond waarvan
      aan appellante, in afwijking van artikel 1a, eerste lid, van
      de ABW bijstand zou moeten worden verleend in de kosten van de
      onderwerpelijke opleiding, heeft gedaagde aan zijn weigering
      alsnog artikel 1a, eerste lid, van de ABW ten grondslag kunnen
      leggen.
    
    
    
      Appellante heeft in bezwaar, in beroep en in hoger beroep een
      beroep op het gelijkheidsbeginsel gedaan. Zij heeft er op
      gewezen dat aan een aantal met name genoemde mede-cursisten
      door gedaagde wél bijstand is verleend in de kosten van de
      onderwerpelijke opleiding bij Y.
    
    
    
      De Raad stelt voorop dat gedaagde in verband met de uitputting
      van het budget van de Kaderregeling Scholing (KRS) voor 1995
      in zijn beleid een mogelijkheid heeft gecreëerd om onder
      bepaalde voorwaarden in de kosten van arbeidsmarkttoeleidende
      scholing, die vallen onder het regime van de KRS, bijzondere
      bijstand te verlenen. Hoewel zulks in het bestreden besluit
      niet is verwoord, ziet die mogelijkheid blijkens de door
      gedaagde in hoger beroep overgelegde informatiebrief van 3
      februari 1995 slechts op die gevallen waarin het wegvallen van
      de subsidiemogelijkheid via de KRS er toe zou leiden dat die
      scholing onmogelijk zou zijn.
      Ter zitting heeft de gemachtigde van gedaagde aangegeven dat
      sedert maart 1995 de mogelijkheid van de persoonlijke lening
      bij de ABN/AMRO-bank is geopend en dat, gelet daarop, in het
      geval van appellante van een onmogelijkheid om de opleiding
      bij Y. te volgen geen sprake was.
    
    
    
      De Raad stelt vervolgens vast dat van de door appellante
      genoemde gevallen er vier zijn die als vergelijkbaar kunnen
      worden bestempeld waarin toekenning van bijstand namens
      gedaagde heeft plaatsgevonden voor de kosten van de
      onderhavige opleiding. Uit de door appellante overgelegde
      gegevens kan slechts worden afgeleid dat in één van die
      gevallen toekenning heeft plaatsgevonden nadat de mogelijkheid
      van de persoonlijke lening bij ABN/AMRO-bank was geopend.
      Voorts in aanmerking nemend dat in het bestreden besluit is
      aangegeven dat, gelet op het beleid van de gemeente Amsterdam,
      bij een aanvraag om bijstand in de kosten van een studie in
      elk geval moet worden nagegaan of er een voorliggende
      voorziening is, houdt de Raad het ervoor dat de besluiten tot
      toekenning in de vier gevallen - voor zover deze genomen
      zouden zijn na openstelling van de kredietmogelijkheid -
      incidentele fouten betreffen, welke niet tot het oordeel
      kunnen leiden dat gedaagde op grond van het
      gelijkheidsbeginsel gehouden zou zijn om ook in het geval van
      appellante een foutieve beslissing te nemen.
    
    
    
      Naar het oordeel van de Raad moet onder de geschetste
      omstandigheden het beroep van appellante op het
      gelijkheidsbeginsel falen.
    
    
    
      Gelet op het vorenoverwogene is de Raad van oordeel dat bij de
      aangevallen uitspraak het beroep terecht ongegrond is
      verklaard.
    
    
    
      De Raad acht geen termen aanwezig toepassing te geven aan
      artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    Bevestigt de aangevallen uitspraak.
    
    
      Aldus gegeven door mr G.A.J. van den Hurk als voorzitter en mr
      J.M.A. van der Kolk-Severijns en mr P. Lourens als leden, in
      tegenwoordigheid van A.H. Berends als griffier en uitgesproken
      in het openbaar op 2 juni 1998.
    
    
    
    
    (get.) G.A.J. van den Hurk.
    
    
    
    (get.) A.H. Berends.
    
    HL306