Wet op het financieel toezicht; Nota naar aanleiding van het tweede nader verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29708, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

29-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29708 nr. 14

23-06-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingOpbouw Wet financieel toezichtPlanning en inwerkingtredingAdministratieve lastenOperatie stofkamMarkttoetreding en -uittredingEuropese toezichthouder-regelgevingRegelgevende bevoegdheid toezichthoudersLiquiditeitstoezichtConcernfinancieringDefinitie begrip «bank»CommentaarAMvB'sEvaluatieArtikelsgewijs1:1, onder bbbb2:72:132:20, 2:21, 2:23 en 2:242:37, lid 22:38, lid 1, sub c2:38, lid 22:43, lid 32:442:452:462:472:492:582:602:642:782:123, lid 1, sub f2:124, lid 1, sub a, onder 1 vs. sub c, onder 12:126, lid 22:1302:139Artikel 2:144, lid 1, aanhefArtikel 2:144, lid 2Artikel 2:144, lid 3Artikel 2:146Artikel 2:147, lid 2Artikel 2:148Artikel 2:151Artikel 2:152, lid 82:294 lid 12:303, onderdeel d2:37, lid 2Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29708Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 147 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 708Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht
daarop (Wet op het financieel toezicht)nr. 14NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET TWEEDE NADER VERSLAGOntvangen 23 juni 2005InleidingDe leden van de vaste commissie voor Financiën hebben in het tweede
nader verslag een aantal vragen gesteld over de nota van wijziging waarmee
het Deel Prudentieel toezicht aan het voorstel van Wet op het financieel toezicht
(Wft) wordt toegevoegd. Deze vragen zullen hierna worden beantwoord in de
volgorde die in het verslag is aangehouden. Graag zeg ik de leden van de commissie
dank voor de voortvarende en gedegen wijze waarop zij ook dit deel van het
wetsvoorstel in behandeling hebben willen nemen. Ik ben mij er van bewust
dat het onderzoek van dit wetsvoorstel, in de woorden van de leden van de
CDA-fractie, een grote krachtsinspanning vergt, gezien de omvang en inhoudelijke
aspecten van het wetsvoorstel.Het tweede nader verslag, met name waar dit betrekking heeft op afzonderlijke
artikelen, heeft op een aantal plaatsen aanleiding gegeven tot aanpassingen
van het onderhavige deel van het wetsvoorstel. Met het oog daarop is tegelijk
met deze nota een nota van wijziging opgesteld waarin deze aanpassingen zijn
verwerkt.Opbouw Wet financieel toezichtAlle fracties die inbreng hebben geleverd voor het
tweede nader verslag hadden vragen over de opbouw van het wetsvoorstel. Zo
vroegen de leden van de CDA-fractie een toelichting waarom gekozen is voor
het strikt doorvoeren van het functionele model en waarom het beter zou zijn
voor financiële ondernemingen1 om met een
transponeringstabel te werken. De leden van de fracties van de PvdA en de
VVD wilden weten waarom niet een sectorale indeling is gevolgd, als gebruikers
van de wet aangeven dat dat voor hen duidelijker zou zijn. Ook vroegen deze
leden een reactie op de stelling die naar voren kwam in het rondetafelgesprek
op 14 april jl., dat er binnen de gekozen wetgevingssystematiek ruimte
zou (moeten) zijn voor een indeling per soort financiële onderneming.
De leden van de VVD-fractie merkten op dat de gekozen indeling – naar
thema, en vervolgens naar geografische locatie van de vestiging – voor
gebruikers niet werkt: zij hebben behoefte aan een indeling per soort financiële onderneming. Deze leden vroegen naar de voor- en nadelen
van de voorgestelde systematiek, en wilden tevens weten of deze zal leiden
tot meer administratieve lasten. De leden van de fractie van de PvdA vroegen
de regering aan te geven hoe aan de gesignaleerde bezwaren van de voorgestelde
systematiek kan worden tegemoetgekomen.Uit de gestelde vragen blijkt zorg of de doelstelling van inzichtelijkheid
in voldoende mate wordt gerealiseerd. Net als de vaste commissie voor Financiën
hecht ik sterk aan die doelstelling. Het is ook om die reden dat ik in mijn
brief van 22 juni jl. een aanpassing van de structuur van het wetsvoorstel
heb aangekondigd die beoogt aan de genoemde zorg tegemoet te komen en de inzichtelijkheid
te vergroten. Hiertoe wordt een apart deel over de toetreding tot de markt
opgesteld (Deel Markttoegang). De brief bevat een uiteenzetting van de overwegingen
die hieraan ten grondslag liggen en van de wijze van uitwerking die mij voor
ogen staat. Op deze plaats moge ik daarnaar verwijzen.De leden van de CDA-fractie merkten op dat de tabel
(bijlage III bij de toelichting op de eerste nota van wijziging), waarin door
middel van kruisjes wordt aangegeven welk artikel van toepassing is op welke
categorieën instellingen, alleen al voor het Deel Prudentieel toezicht
acht kantjes beslaat. Zij vroegen hoe groot dit document wordt als alle delen
hierin verwerkt zijn.Het opstellen van een tabel als hier bedoeld is alleen zinvol voor het
Deel Prudentieel toezicht en het Deel Gedragstoezicht. Het Algemeen Deel richt
zich in essentie tot de beide toezichthouders en bevat voor financiële
ondernemingen alleen procedurele regels, zodat een «kruisjestabel»
geen of weinig toegevoegde waarde zou hebben. Dat laatste geldt eveneens voor
het Deel Infrastructuur, aangezien dat deel uitsluitend van toepassing zal
zijn op afwikkelsystemen. Een tabel voor het Deel Gedragstoezicht zou een
vergelijkbare omvang hebben als de tabel voor het Deel Prudentieel toezicht.De leden van de CDA-fractie merkten op dat de Kamer
al een deel van het Deel Gedragstoezicht heeft behandeld, namelijk de Wet
financiële dienstverlening (Wfd). Zij vroegen in hoeverre de Wfd nog
aangepast moet worden in het Deel Gedragstoezicht, en in hoeverre het goed
is ook in het Deel Gedragstoezicht, voortgaande in de systematiek die gehanteerd
is in het Deel Prudentieel toezicht, een functioneel model te hanteren.De Wfd zal worden opgenomen in dat gedeelte van het Deel Markttoegang
en het Deel Gedragstoezicht dat de regels voor het verlenen van financiële
diensten zal bevatten. Dit brengt geen grote inhoudelijke wijzigingen mee.
Wel zal de structuur en de formulering van de regels voor aanbieders, bemiddelaars
en adviseurs worden aangepast in verband met de integratie van de Wfd-regels
met die voor beleggingsinstellingen, beleggingsondernemingen en clearinginstellingen.Daarbij zal ook het functionele model gehanteerd worden en cross-sectorale
consistentie uitgangspunt zijn. Uit oogpunt van bescherming van de consument
én een gelijk speelveld moeten gelijke regels gelden voor de aanschaf
van een financieel product ongeacht het gebruikte distributiekanaal. Het mag
daarbij geen verschil maken of bijvoorbeeld een verzekering direct bij een
verzekeraar zelf wordt afgesloten of via een bemiddelaar (een assurantietussenpersoon
of een bank).De leden van de fracties van CDA, PvdA en VVD vroegen
om een overzicht van die sectorale regels die als gevolg van de cross-sectorale
harmonisatie in het prudentiële deel van de Wft verder gaan dan waartoe
onderliggende Europese regelgeving noodzaakt. Ook vroegen zij om een rechtvaardiging van verdergaande cross-sectorale harmonisatie (met dus strengere
regels). Kan de regering ook aangeven wat de consequenties daarvan zijn voor
de directe toezichtkosten, de administratieve lasten en de nalevingskosten,
zo vroegen deze leden verder.Het is niet juist om te stellen dat cross-sectorale harmonisatie synoniem
is met strengere regels. Door systematisch de regels voor de verschillende
categorieën financiële ondernemingen te vergelijken en per onderwerp
bijeen te brengen wordt het beoordelen van nut en noodzaak van die regels
juist beter mogelijk gemaakt. Ook de formulering van die regels kan zo beter
op elkaar worden afgestemd. Hetzelfde geldt voor het niveau van regelgeving,
dat in de Wft voor alle sectoren op één lijn wordt gebracht.De cross-sectorale harmonisatie van de toezichtwetten is een proces dat
al enkele jaren geleden in gang is gezet. Gewezen kan worden op de Wet actualisering
en harmonisatie financiële toezichtswetten1
en, meer recent, op het voorstel van Wet financiële dienstverlening,
dat één regelgevend kader introduceert voor alle aanbieders
van en bemiddelaars in financiële diensten. De Wft kan worden gezien
als het sluitstuk en de voltooiing van dit proces.Indien de zorg mocht bestaan dat de cross-sectorale harmonisatie zal leiden
tot, bijvoorbeeld, invoering van solvabiliteitstoezicht of liquiditeitstoezicht
op categorieën ondernemingen die daaraan nu nog niet zijn onderworpen,
dan kan ik die zorg wegnemen: dat is niet het geval. Wel zijn, voor zover
de Europese richtlijnen daarvoor ruimte bieden, de formuleringen en verplichtingen
verder geharmoniseerd. Waar sprake is van mogelijke gevolgen voor de directe
toezichtkosten, de administratieve lasten of de nalevingskosten is zoveel
mogelijk gekozen voor de minst belastende oplossing. Om diezelfde reden is
soms ook afgezien van harmonisatie.De leden van de CDA-fractie vroegen verder of alle
toezichtvereisten, zowel de prudentiële eisen als de eisen van gedragstoezicht,
met betrekking tot centrale clearing- en settlementsystemen in het Deel Infrastructuur
opgenomen zullen worden en dus niet in het Deel Prudentieel toezicht of het
Deel Gedragstoezicht.Het toezicht op de infrastructuur van de financiële markten (te weten
afwikkelsystemen, waaronder centrale clearing- en settlementsystemen) zal
worden geregeld in een separaat Deel Infrastructuur. Het Deel Infrastructuur
zal inderdaad alle regels bevatten met betrekking tot afwikkelsystemen. Deze
regels beogen primair het systeemrisico te beheersen. Systeemrisico is het
risico dat (financiële) problemen bij een financiële onderneming
die is aangesloten bij het afwikkelsysteem of problemen in het afwikkelsysteem
zelf overslaan naar andere financiële ondernemingen of markten. Naast
deze systeemregels, die prudentieel van aard zijn, zal het Deel Infrastructuur
gedragsregels voor afwikkelsystemen bevatten.De leden van de VVD-fractie maakten enkele opmerkingen
over het wetgevingsproces. Zij meenden dat het gebrek aan synchronisatie met
wetgevingsprojecten waarvan de inhoud te zijner tijd ook in de Wft moet worden
opgenomen, tot onoverzichtelijkheid voor alle betrokkenen leidt. Deze leden
vreesden voor de goede afloop indien vastgehouden wordt aan de geplande invoeringsdatum
van 1 januari 2006.Op de wetsvoorstellen waarvan de inhoud vervolgens wordt overgenomen in
de Wft kom ik hierna nog terug. Deze wetsvoorstellen dienen in hoofdzaak ter
uitvoering van Europese richtlijnen en bieden derhalve zowel qua inhoud als
qua planning weinig beleidsruimte. Samenvoeging met de Wft zou, indien dit
al mogelijk was geweest, de inzichtelijkheideerder hebben geschaad
dan bevorderd, alleen al door de opeenstapeling van wijzigingen die zij bevatten.Zoals ik in mijn eerder aangehaalde brief van 22 juni jl. heb aangegeven,
is de planning inmiddels bijgesteld. De beoogde ingangsdatum is verschoven
naar 1 juli 2006.Planning en inwerkingtredingDe leden van de fracties van de PvdA en VVD vroegen
of de regering bereid is om, naast de consultatiemethodiek, ook op andere
wijze gebruik te maken van bestaande deskundigheid in de markt en de wetenschap,
zoals bijvoorbeeld door het instellen van een comité van deskundigen
zoals dat ook in Australië het geval is geweest.Zoals sommige leden in het tweede nader verslag hebben opgemerkt, worden
marktpartijen bij de totstandkoming van de Wft betrokken door middel van diverse
consultaties. Deze consultaties vinden plaats door middel van toezending van
concepten van wetteksten aan alle relevante partijen. Tegelijkertijd worden
deze teksten op de internetsite van het ministerie van Financiën geplaatst
met de uitnodiging aan een ieder daarop te reageren. Het publiceren van deze
teksten heeft tot op heden geresulteerd in een interactie met zowel de markt
als de wetenschap. Vanaf 2003 is in wetenschappelijke publicaties en
andere vakliteratuur geschreven over de Wft. Ook hebben de Vereniging voor
Effectenrecht en recentelijk de Nederlandse Juristenvereniging preadviezen
(deels) gewijd aan de nieuwe toezichtwetgeving. Daarnaast heeft het ministerie
in het najaar van 2003 een seminar gewijd aan de Wft en daar specialisten
uit zowel de financiële sector als de wetenschap voor uitgenodigd. Ook
worden ten aanzien van een aantal deelonderwerpen afzonderlijk overleggen,
zgn. expertmeetings, georganiseerd met betrokkenen uit de markt en wetenschap.
Al met al is sprake van discussie in brede kring die verder reikt dan alleen
de marktconsultatie. Gelet op het bovenstaande is de toegevoegde waarde van
de instelling van een comité van deskundigen op voorhand niet duidelijk;
alle relevante partijen zijn immers bij het proces betrokken.Ten slotte is van belang in het oog te houden dat op het terrein van de
financiële markten zeer uiteenlopende onderwerpen aan de orde zijn. Het
organiseren van expertmeetings met in het desbetreffende onderwerp ingevoerde
specialisten zoals bij het opstellen van de lagere regelgeving gebeurt, lijkt
een efficiëntere manier van kennis vergaren dan de instelling van een
comité van deskundigen.Voorts vroegen deze leden de regering een tabel over
te leggen waaruit blijkt dat en waar, voor zover gewenst, alle huidige sectorale
regels in de Wft hun plek zullen hebben gevonden. Ook vroegen zij om een omzettingstabel
waarin aangegeven wordt welk artikel uit de richtlijn waar in de wet te vinden
is.Bijlage I bij de toelichting op de eerste nota van wijziging bevat 16
transponeringstabellen, genummerd A-P, waaruit blijkt op welke wijze de relevante
Europese richtlijnen in dit wetsvoorstel worden geïmplementeerd. Aan
de laatstgenoemde wens van de leden van de fracties van de PvdA en de VVD
is dus reeds voldaan. Met behulp van deze bijlage is tevens zeker gesteld
dat de richtlijnbepalingen – en daarmee ook de op de richtlijnen gebaseerde
artikelen in de bestaande wetten – alle in dit wetsvoorstel een plek
hebben gevonden. Bijlage II bij de toelichting op de eerste nota van wijziging
laat voorts voor alle artikelen uit het wetsvoorstel zien op welke artikelen
uit de bestaande toezichtwetten zij zijn gebaseerd. Een aanvullende reeks transponeringstabellen (van de huidige toezichtwetten
naar de Wft) zou, gelet op genoemde bijlagen, slechts een beperkte toegevoegde
waarde hebben. Ik ben het met de leden van de fracties van de PvdA en de VVD
eens dat ervoor gewaakt moet worden dat artikelen uit de bestaande toezichtwetten
over het hoofd worden gezien. In het wetgevingsproces zijn echter al «van
nature» diverse checks en balances ingebouwd die dit risico verkleinen
en tot een minimum beperken. Daarnaast biedt de in mijn brief van 22 juni
jl. aangekondigde «operatie stofkam» een goede en efficiënte
gelegenheid hierop nog een laatste check uit te voeren.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD vroegen
de regering zo precies mogelijk aan te geven welke lagere regelgeving wanneer
aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden.Zoals eerder toegezegd zullen de concepten voor de algemene maatregelen
van bestuur parallel aan de marktconsultatie ook ter informatie aan de Kamer
worden gezonden. De marktconsultaties zullen, gespreid in de tijd, in hoofdzaak
plaatsvinden in de maanden september tot en met december 2005.Voorts vroegen de leden van deze fracties wanneer en
in welk deel het overgangsrecht, de wijziging van andere wetten en de integratie
van separate trajecten wordt geregeld.Voor het overgangsrecht en de aanpassingswetgeving wordt momenteel een
invoeringswet voorbereid. Dit wetsvoorstel wordt naar verwachting dit najaar
bij de Kamer ingediend. De separate wetsvoorstellen (Wetsvoorstel financiële
dienstverlening, gemoderniseerde Wet toezicht beleggingsinstellingen, het
wetsvoorstel Marktmisbruik, het wetsvoorstel prospectus1 en het wetsvoorstel Regels betreffende de melding van zeggenschap
en kapitaalbelang in, alsmede de melding van het geplaatste kapitaal van effectenuitgevende
instellingen (Wet melding zeggenschap en kapitaalbelang in effectenuitgevende
instellingen)2 en (deels) het wetsvoorstel tot
uitvoering van richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod
(PbEU L 142)) worden geïntegreerd in de nota van wijziging waarmee het
Deel Markttoegang en het Deel Gedragstoezicht aan het wetsvoorstel worden
toegevoegd.De leden van de fracties van de PvdA en VVD vroegen
de regering daarnaast een overzicht en planning te geven van alle niet Wft-gerelateerde
regelgeving ten behoeve van de financiële sector die in 2005 nog door
het parlement moet worden beoordeeld c.q. aan het parlement zal worden voorgelegd.Het aantal niet Wft-gerelateerde wetsvoorstellen dat bij uw Kamer is ingediend
of nog dit kalenderjaar zal worden ingediend, is te overzien. Momenteel zijn
de volgende niet Wft-gerelateerde wetsvoorstellen aanhangig: het voorstel
van Wet toezicht accountantorganisaties en het wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet melding ongebruikelijke transacties3.
In de loop van dit kalenderjaar zullen voorts een wetsvoorstel inzake toezicht
op financiële verslaggeving en een wetsvoorstel tot uitvoering van richtlijn
nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie
van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod (PbEU L 142))
(die voor een deel niet in de Wft zijn weerslag zal vinden) bij uw Kamer worden
ingediend.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD vroegen
wanneer de 3e tranche van de Wft valt te verwachten. Voorts vroegen deze leden
of inmiddels een aanvang is gemaakt met het opstellen van het
Deel Infrastructuur en naar de beoogde inwerkingtredingsdatum van dat deel.De nota van wijziging met betrekking tot het Deel Markttoegang en het
Deel Gedragstoezicht zal naar verwachting in oktober 2005 bij de Tweede Kamer
worden ingediend. Inmiddels is de voorbereiding van het Deel Infrastructuur
ter hand genomen. De inwerkingtredingsdatum van het Deel Infrastructuur, dat
met een separate wet aan de Wft zal worden toegevoegd, is (zoals de leden
van de fracties van de PvdA en de VVD terecht veronderstellen) volgens de
huidige planning 1 januari 2007.De leden van de VVD-fractie merkten op dat de regering
streeft naar een strikte naleving van Europese richtlijnen zonder hier bovenop
nog aanvullende wetgeving te introduceren. In dat kader vroegen zij de regering
aan te geven of, en zo ja waar, de wetgeving verder gaat dan de Europese richtlijnen.Het door deze leden aangehaalde streven is uiteraard ook van toepassing
op dit wetsvoorstel. Daarbij zij aangetekend dat bijna alle richtlijnen die
in de afgelopen jaren zijn vastgesteld in eerste instantie in andere wetten
dan de Wft worden geïmplementeerd (via de hiervoor genoemde separate
wetsvoorstellen). De omzetting naar de Wft is dan voornamelijk een consolidatie
van de bedoelde wetsvoorstellen die thans bij het parlement in behandeling
zijn. De Wft, zoals deze volgens de huidige planning op 1 juli 2006 in
werking zal treden, implementeert één richtlijn waarvoor het
voorgaande niet geldt, te weten de richtlijn financiële conglomeraten1. Opzet is deze richtlijn door middel van een nog in te
dienen nota van wijziging in het wetsvoorstel op te nemen.Het voorgaande doet er niet aan af dat de Wft niet volledig gebaseerd
is op Europese richtlijnen. In het Deel Prudentieel toezicht gaat het hierbij
om het toezicht op natura-uitvaartverzekeraars, het toezicht op clearinginstellingen,
het (prudentiële) toezicht op (beheerders van) andere beleggingsinstellingen
dan instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's), de opvangregeling
voor levensverzekeraars en het expliciet vastleggen van integriteit als doelstelling
van het toezicht. Elk van deze toezichtgebieden berust op goede gronden2. Dat er geen Europese richtlijn aan ten grondslag ligt,
betekent nog niet dat Nederland daarmee uit de pas loopt. In veel gevallen
zullen ook andere lidstaten vergelijkbare wetgeving kennen. Het ontbreken
van een richtlijn betekent slechts dat er op deze gebieden geen geharmoniseerde regelgeving bestaat.De leden van de VVD-fractie vroegen verder of Nederland
voorop loopt met de implementatie van de richtlijnen die in de Wft verwerkt
zijn, zo ja, waarom daarvoor is gekozen, en hoe dit bezien moet worden in
relatie tot de concurrentiepositie van Nederlandse ondernemingen binnen Europa.Het antwoord op die vraag kan kort zijn: Nederland loopt daarbij niet
voorop. Gelet op de grote hoeveelheid richtlijnen op het terrein van de financiële
sector die in de afgelopen jaren tot stand zijn gekomen en in de komende tijd
nog zullen worden vastgesteld, vergt het al een zeer grote inspanning de gestelde
implementatietermijnen te halen. In een aantal gevallen is dit dan ook –
tot mijn spijt – niet gelukt. De achterstand bedraagt momenteel 11 richtlijnen.
Verwachting is overigens wel dat dit najaar 8 richtlijnen zullen worden geïmplementeerd.
Verwezen wordt naar het antwoord op een latere vraag van de leden van de PvdA-fractie.De leden van de VVD-fractie vroegen daarnaast of de
regering kan aangeven in hoeverre de intentie van Frankrijk om de afspraken
gemaakt in Basel II voor financiële ondernemingen in het algemeen te
laten gelden van invloed is of zal zijn op de Wft.Een van de doelstellingen van de Wft is om de regels die gelden voor verschillende
financiële ondernemingen zoveel mogelijk te stroomlijnen. Bij de komende
onderhandelingen over de nog op te stellen ontwerprichtlijn inzake risicogeoriënteerd
toezicht op de solvabiliteit van verzekeraars (Solvency II) zal dan ook het
uitgangspunt van de regering zijn om daar waar verzekeraars worden geconfronteerd
met dezelfde risico's als banken, aan te sluiten bij de regels die zullen
gaan gelden voor banken op grond van de Kapitaaltoereikendheidrichtlijn1 die is gebaseerd op Bazel II, met inachtneming van sectorspecifieke
kenmerken van het verzekeringsbedrijf.Administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie vroegen zich af of de regering
een garantie kan geven dat de (netto) administratieve lastenreductie die gepresenteerd
wordt in de nog op te stellen lagere regelgeving daadwerkelijk zal worden
gehaald.Zoals blijkt uit het kabinetsplan aanpak administratieve lasten, dat door
de leden van de fracties van de PvdA en de VVD wordt aangehaald (zie verderop
in deze paragraaf)2, kunnen bij de uitvoering
van de reductieplannen obstakels optreden. Deze zijn door departementen niet
volledig uit te sluiten. Dat geldt in zijn algemeenheid en ook voor het onderhavige
project. Van belang is wel eventuele risico's die het realiseren van de doelstelling
in gevaar kunnen brengen tijdig te onderkennen, zodat maatregelen kunnen worden
getroffen om toch, eventueel op een andere manier dan eerder voorzien, de
administratieve lasten te verminderen conform planning. De eerder toegezegde
«eindtoets» van Actal en de monitoring door de Gemengde Commissie
voor de administratieve lasten van het toezicht op de financiële markten
draagt bij aan het bewaken van die planning en de realisatie daarvan. Ik heb
er dan ook vertrouwen in dat de gepresenteerde doelstelling daadwerkelijk
zal worden gehaald.De leden van de CDA-fractie voegen zich verder af of
de regering erover heeft nagedacht om een meldpunt «belastende regelgeving»
in te stellen waar onder toezicht gestelde instellingen hun ervaringen kwijt
kunnen, net zoals het meldpunt «overlap toezicht» bestaat.De regering heeft niet overwogen een meldpunt «belastende regelgeving»
in te stellen. De reden hiervan is dat onder toezicht gestelde financiële
ondernemingen, onder andere via de daartoe ingestelde overlegorganen, nauw
betrokken zijn bij het opstellen van voorstellen ter vermindering van de administratieve
lasten. Zij worden derhalve vroegtijdig in de gelegenheid gesteld om «belastende
regelgeving» te melden. Ook bij de invoering van de reductievoorstellen
worden de onder toezicht gestelde financiële ondernemingen geraadpleegd.
Ook dan kan belastende regelgeving worden gemeld. Op grond van het voorgaande
ben ik van oordeel dat een «meldpunt belastende regelgeving» niet
nodig is.Voorts vroegen de leden van de CDA-fractie zich af
op welke wijze de regering de administratieve lastendruk en nalevingskosten
voor de internationaal opererende financiële ondernemingen kan beperken
en of de minister hierbij mede in kan gaan op het zogenoemde lead supervisor
model.De regering kan de administratieve lastendruk voor internationaal opererende
financiële ondernemingen op de zelfde wijze als voor nationaal opererende
financiële ondernemingen beperken, door bestaande Nederlandse wetgeving
kritisch te beoordelen en waar mogelijk te wijzigen in zo min mogelijk belastende
wetgeving. Nieuwe wetgeving zal op de minst belastende wijze worden
vormgegeven. Omdat de Nederlandse wetgeving op het terrein van financieel
toezicht voor het grootste gedeelte implementatie betreft van Europese richtlijnen,
zal de regering zich met name in Europees verband sterk maken voor het reduceren
van administratieve lasten en nalevingskosten. Harmonisatie van de rapportagelasten
op Europees niveau kan de administratieve lasten voor internationaal opererende
financiële ondernemingen sterk verminderen (ook al blijkt dit niet altijd
uit de Nederlandse administratieve lasten berekeningen die immers alleen de
gevolgen van de Nederlandse regelgeving laten zien).Voor de behandeling van het lead supervisor model zij verwezen naar de
beantwoording van de vraag van de leden van de CDA-fractie over de rol van
het Europees toezicht op meer langere termijn.De leden van de CDA-fractie vroegen of de regering
kan aangeven hoeveel nalevingskosten gemoeid zijn met het implementeren en
naleven van het Deel Prudentieel toezicht van de Wft.De regering kan niet aangeven hoeveel nalevingskosten gemoeid zijn met
het Deel Prudentieel toezicht van de Wft. Wel hebben de marktpartijen op initiatief
van de toezichthouders de nalevingskosten in kaart gebracht voor regelgeving
die naar de mening van de sector hoge nalevingskosten veroorzaken en zijn
reductieafspraken gemaakt om deze te beperken. Een groot deel van deze afspraken
zal via de Wft worden geïmplementeerd. Vanzelfsprekend is het ministerie
van Financiën hier nauw bij betrokken. Te zijner tijd zal er meer bekend
zijn over de nalevingskosten die voortvloeien uit het Deel Prudentieel toezicht
van de Wft. Op basis van die informatie zal worden bezien welke verdere reducties
op het gebied van nalevingskosten mogelijk zijn.De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen de regering waarom met de herziening van het Handboek Wtk van
DNB op de Wft is gewacht, terwijl onnodige of onnodig belastende regels in
dit Handboek ook zonder de Wft eenvoudig zouden kunnen worden ingetrokken.Op dit moment wordt reeds bezien welke regels in het Handboek Wtk van
DNB kunnen worden ingetrokken of zodanig kunnen worden gewijzigd dat zij minder
belastend zijn voor de sector. Dit heeft er toe geleid dat DNB reeds regels
heeft gewijzigd of ingetrokken. Met name de regels met betrekking tot de door
kredietinstellingen bij DNB in te dienen rapportagestaten zijn inmiddels herzien.
Zo is één rapportagestaat vervallen, is de rapportagefrequentie
van een aantal staten, al dan niet voorwaardelijk, teruggebracht en hoeft
een aantal staten nog slechts te worden ingediend indien er sprake is van
een materieel risico voor de financiële soliditeit van de kredietinstelling.
Dergelijke maatregelen hebben reeds geresulteerd in een minder belastend rapportagekader
voor kredietinstellingen. Dit proces (kritisch kijken naar de regels in het
Handboek Wtk) wordt voortgezet bij het schrijven van de algemene maatregelen
van bestuur. Met het schrappen of wijzigen van regels uit het Handboek Wtk
wordt waar mogelijk dus niet gewacht tot de inwerkingtreding van de Wft. Wel
is het zo dat pas dan de volledige balans kan worden opgemaakt voor wat betreft
de reductie van administratieve lasten.Tevens vroegen de leden van de fracties van het CDA,
de PvdA en de VVD of de regering kan aangeven of een reductie van de administratieve
lasten gepaard gaat met een verhoging van de directe toezichtkosten omdat
risk-based regelgeving rule-based wordt gecontroleerd. Indien de regering
dit kan aangeven dan zouden zij graag vernemen om welke bedragen en percentages
het gaat. Indien de regering dit niet kan aangeven, dan zouden zij graag de
reden daarvan vernemen.Het is niet de bedoeling dat de risk-based regelgeving bij de uitoefening
van het toezicht zodanig wordt geïnterpreteerd dat zij haar risico-georiënteerde
karakter verliest. Het doel van de regelgeving moet bij het uitoefenen van
het toezicht voorop staan. Het wordt in beginsel aan de financiële onderneming
overgelaten hoe de in de regelgeving geformuleerde doelen worden bereikt en
dus ook hoe de risico's worden beheerst. Zowel de toezichthouders als de marktpartijen
moeten er op letten dat het toezicht daadwerkelijk risicogeoriënteerd
wordt uitgeoefend. Op grond van het voorgaande – zo zullen de leden
van de fracties van het CDA, de PvdA en de VVD begrijpen – kan de regering
melden dat er geen verhoging van de directe toezichtkosten, doordat risk-based
regelgeving rule-based wordt gecontroleerd, zal plaatsvinden.De leden van de fractie van de PvdA en de VVD vroegen
of de regering bereid is het Actal advies aan de Tweede Kamer toe te zenden.
Zo ja, wanneer kan de Kamer dat tegemoet zien? Zo nee, waarom niet?Zoals besproken tijdens de mondelinge behandeling van de vragen van de
Tweede Kamer over het Algemeen Deel van de Wft1
is het de bedoeling om Actal aan het eind van het wetgevingsproces (inclusief
algemene maatregelen van bestuur) nog eens te laten kijken naar de administratieve
lasten van de Wft als geheel. Tegelijk met de aanbieding van het Deel Markttoegang,
het Deel Prudentieel toezicht en het Deel Gedragstoezicht zal de regering
de Tweede Kamer daarover informeren. Zodra beschikbaar zal het Actal advies
aan de Tweede Kamer worden gezonden.Verder vroegen de leden van de fracties van de PvdA
en de VVD of uit het advies van Actal blijkt dat het om een netto-reductie
van de administratieve lasten gaat. Tevens vroegen zij of de regering hen
de garantie kan geven dat de (netto) administratieve lastenreductie in de
nog op te stellen lagere regelgeving daadwerkelijk zal worden gehaald. Voorts
vroegen zij hoe in dit verband de uitkomsten van de rijksbrede risico-analyse
moeten worden geduid, waarvan de belangrijkste uitkomst luidt dat 70% van
het totale reductiebedrag als «niet zeker» is te kwalificeren.
Geldt eenzelfde percentage voor de Wft of voor de afzonderlijke delen daarvan?Het gaat bij de berekening van de reductie van de administratieve lasten
inderdaad om een «netto-reductie». De vraag of de regering een
garantie kan geven dat de (netto) administratieve lastenreductie in de nog
op te stellen lagere regelgeving zal worden gehaald, is hiervoor reeds beantwoord.Uit het door deze leden aangehaalde kabinetsplan aanpak administratieve
lasten moge blijken dat het realiseren van de doelstelling geenszins een automatisme
is. De uitkomst van de rijksbrede risico-analyse, dat 70% van de reductievoorstellen
«niet zeker» is, moet vooral worden gezien als oproep om alert
te zijn op de risico's die zich kunnen aandienen en om de uitvoering van de
diverse voornemens zorgvuldig te monitoren. Alleen op die manier kunnen de
risico's onder ogen worden gezien en kunnen maatregelen worden getroffen om
daaraan het hoofd te bieden.Het percentage van 70 is een gemiddelde voor alle onderzochte projecten.
De Wft behoorde daar niet toe. Duidelijk is wel dat de in het kabinetsplan
genoemde risico's en obstakels zich ook bij de Wft kunnen voordoen en dat
alle inspanning erop gericht moet zijn te voorkomen dat de gepresenteerde
doelstellingen als gevolg daarvan niet worden gehaald.Ook vroegen de leden van de fracties van de PvdA en
VVD of de regering kan aangeven waarom veel van de overeengekomen reducties
pas met de Wft worden gerealiseerd, terwijl dit sneller en effectiever
had gekund door het schrappen van bestaande toezichthouderregels.Voor het antwoord op deze vraag zij verwezen naar het hiervoor opgenomen
antwoord op een soortgelijke vraag van de leden van de fracties van het CDA,
de PvdA en de VVD.De leden van de VVD-fractie vroegen tenslotte wat de
invloed van de aanvullende beleidsregels van de AFM op de administratieve
lasten zijn. Zij vroegen verder wat de regering zal doen als blijkt dat de
aangegeven lastenreductie niet wordt gehaald. Voorts wilden zij graag vernemen
of de regering een inschatting heeft gemaakt van de transitiekosten die gepaard
gaan met de introductie van nieuwe wetgeving en als dat niet het geval is,
wensten zij graag de reden daarvan te vernemen.De administratieve lasten die voortvloeien uit de regels van de toezichthouders
zijn meegenomen bij de berekening van de administratieve lasten die voortvloeien
uit de Wft.Zoals hiervoor uiteengezet ga ik er van uit dat de aangegeven lastenreductie
wordt gehaald. De regering heeft geen afzonderlijke inschatting gemaakt van
de transitiekosten. De administratieve lasten vormen veruit het grootste gedeelte
van de kosten voor marktpartijen. De eenmalige transitiekosten zoals opleidingskosten
ten behoeve van kennisvergaring zijn moeilijk te kwantificeren en inherent
aan nieuwe regelgeving. Passende overgangsmaatregelen kunnen ertoe bijdragen
deze kosten binnen de perken te houden.De leden van de fracties van de PvdA en VVD vroegen
of de regering tevens kan aangeven welke EU-richtlijnen er nog in het Deel
Prudentieel toezicht van de Wft zullen worden geïmplementeerd, wat de
administratieve lasten daarvan zullen zijn, en in hoeverre dit de uiteindelijke
(netto) reducties in gevaar zal brengen.De richtlijn financiële conglomeraten zal in het Deel Prudentieel
toezicht worden verwerkt via een nota van wijziging. Grosso modo nemen op
grond van deze richtlijn de administratieve lasten met ca. € 14 000
tot € 28 000 per jaar toe, afhankelijk van de definitieve vaststelling
van de rapportagefrequentie. De voorgenomen wijze van implementeren zal ook
enige lastenverlichting met zich brengen omdat minder financiële conglomeraten
dan voorheen aan rapportageverplichtingen zullen worden onderworpen. Gezien
de zeer beperkte toename van de administratieve lasten zal de nettoreductie
van de administratieve lasten hierdoor niet in gevaar worden gebracht.Na de beoogde inwerkingtreding van de Wft per 1 juli 2006 zullen
de richtlijnen waarmee het nieuwe kapitaalakkoord (Bazel II) in de Europese
Unie wordt geïmplementeerd, door middel van een wijzigingswet worden
opgenomen in het Deel Prudentieel toezicht. Hetzelfde geldt voor de ontwerp-richtlijn
Herverzekeringen1. Over de administratieve lasten
die implementatie van deze richtlijnen met zich brengen zal de Tweede Kamer
langs de gebruikelijke weg worden geïnformeerd. De besprekingen over
de nog op te stellen ontwerprichtlijn inzake risicogeoriënteerd toezicht
op de solvabiliteit van verzekeraars (Solvency II) verkeren nog in een beginstadium,
maar die richtlijn zal te zijner tijd ook in de Wft worden geïmplementeerd.Operatie stofkamDe leden van de CDA-fractie vonden het zinvol om een
zo beknopt mogelijke wettekst te hebben die helder en overzichtelijk is. Zij
vroegen of de regering hun mening deelt dat in de voorliggende wettekst nog
besparingen te behalen zijn en zo niet, waarom de regering van
mening is dat de voorliggende tekst de meest beknopte en heldere versie is.Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn eerdere brief van
22 juni jl. en de daarin aangekondigde voorstellen ten aanzien van de
structuur en kwaliteitstoets van het wetsvoorstel. Op deze plaats moge ik
volstaan met de opmerking dat inzichtelijkheid en compactheid niet altijd
hand in hand gaan. Met name als de bedoelde compactheid wordt bereikt door
verwijzingen naar andere tekstgedeelten, kan dit ook afbreuk doen aan de inzichtelijkheid.
Waar een compacte(re) tekst mogelijk is met behoud van inzichtelijkheid is
daar reeds zoveel mogelijk voor gekozen.De leden van de VVD-fractie pleitten voor een operatie
«stofkam» om alle oneffenheden uit de huidige teksten te halen,
en om de tekst van de Wft wellicht wat compacter te maken. Zij vroegen de
regering hierop een reactie te geven.Zoals in genoemde brief is aangegeven, zal de tekst van het wetsvoorstel
inderdaad nog op onnauwkeurigheden worden bezien. Dit zal plaatsvinden voordat
de derde nota van wijziging, met daarin opgenomen de integrale tekst van het
wetsvoorstel, inclusief het Deel Markttoegang en het Deel Gedragstoezicht
en na verwerking van noodzakelijk of wenselijk bevonden aanpassingen in het
Algemeen deel en het Deel Prudentieel toezicht, aan uw Kamer zal worden aangeboden.Markttoetreding en -uittredingDe leden van de fracties van de PvdA en de VVD vroegen
hoe de voorafgaande toetsing van het – latere – gedrag van een
financiële onderneming in de praktijk zal plaatsvinden.Op het moment dat wordt beoordeeld of de vergunning kan worden verleend,
wordt getoetst of er in voldoende mate een kader is dat bewerkstelligt dat
het te volgen gedrag zal voldoen aan de bij dit wetsvoorstel gestelde eisen.
Hierbij kan worden gedacht aan door de aanvrager opgestelde interne procedures
met betrekking tot een te volgen gedragslijn in bepaalde situaties, het beleid
van de aanvrager met betrekking tot bijvoorbeeld het verstrekken van informatie
aan cliënten of de structurering van de onderneming.Dezelfde leden vroegen of in andere landen ervaring
bestaat met het vooraf toetsen van gedrag.Nederland is niet het enige land waar preventief gedragstoezicht wordt
uitgeoefend. Ook in andere lidstaten is dat het geval.Tevens vroegen deze leden of de preventieve gedragstoets
de markttoetreding kan belemmeren en daarmee het level playing field kan verstoren.Vooropgesteld wordt dat weliswaar de taakverdeling tussen DNB en de AFM
nieuw is, maar dat overigens met dit wetsvoorstel niet iets nieuws wordt geïntroduceerd
met betrekking tot de preventieve gedragstoets. Immers, ook voor beleggingsinstellingen
en beleggingsondernemingen bestaat al een vorm van voorafgaande toetsing van
de gedragsaspecten van de bedrijfsvoering. Voor banken en financiële
instellingen die beleggingsdiensten willen verlenen is de preventieve toets
wel nieuw. Opgemerkt zij dat alle financiële ondernemingen reeds vanaf
de eerste dag van het lopende toezicht aan gedragseisen dienen te voldoen
en derhalve reeds vanaf dat moment met betrekking tot sommige onderwerpen
een bepaald beleid of een bepaalde gedragslijn dienen te volgen. De aanvrager
van de vergunning zal reeds voorafgaand aan het lopende toezicht aandacht
moeten hebben besteed aan zijn bedrijfsvoering, inclusief de gedragsaspecten
daarvan, teneinde op de eerste dag van het lopende toezicht aan de gedragseisen
te kunnen voldoen. Dat van de aanvrager wordt gevergd hieraan aandacht te
besteden kan dan ook slechts in zeer beperkte mate worden toegeschreven aan
de preventieve gedragstoets.Het is ook in het belang van de aanvrager zelf dat vroegtijdig aandacht
wordt besteed aan de naleving van gedragsregels. Is daaraan niet voldaan,
dan verdient het de voorkeur, ook vanuit het gezichtspunt van de betrokkene,
dat hij dit verneemt voorafgaand aan de uitoefening van zijn bedrijf.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD vroegen
of de regering haar oordeel kan geven over de stelling dat de voorgestelde
systematiek leidt tot ongelijke concurrentieverhoudingen in het nadeel van
in Nederland gevestigde financiële ondernemingen en/of een belemmering
vormt voor Nederland als vestigingsland.De regels zoals opgenomen in dit wetsvoorstel zijn hoofdzakelijk gebaseerd
op Europese richtlijnen en daarom niet anders dan in andere lidstaten. De
taakverdeling tussen DNB en de AFM doet daar niet aan af. In het wetsvoorstel
zijn waarborgen opgenomen zodat het toezicht efficiënt kan worden uitgeoefend
(zoals een nog in het Algemeen Deel op te nemen paragraaf over samenwerkingsbepalingen).
De systematiek waarbij de ene toezichthouder toetst of aan prudentiële
eisen is voldaan en de andere toezichthouder toetst of aan gedragseisen is
voldaan, leidt dan ook niet tot een concurrentienadeel voor financiële
ondernemingen met zetel in Nederland en vormt evenmin een belemmering voor
Nederland als vestigingsland.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD vroegen
of de regering kan bevestigen dat de vergunning van een Nederlandse financiële
onderneming op advies van de AFM kan worden ingetrokken indien zij haar gedrag
niet aanpast, terwijl een financiële onderneming met zetel in een andere
lidstaat de desbetreffende activiteit kan voortzetten zonder de vergunning
te verliezen.Het is juist dat DNB een door haar verleende vergunning op advies van
de AFM kan intrekken indien de betrokken financiële onderneming de gedragsregels
van het Deel Gedragstoezicht niet naleeft. Benadrukt zij overigens dat het
intrekken van de vergunning de allerzwaarste maatregel is, waartoe DNB slechts
kan overgaan indien andere, minder vergaande maatregelen niet effectief zijn
gebleken.Voor een financiële onderneming met zetel in een andere lidstaat
die in Nederland actief is vanuit een bijkantoor of door middel van het verrichten
van diensten geldt een andere regeling, aangezien de vergunning in die situatie
niet door DNB is verleend, maar door de toezichthoudende instantie in de lidstaat
van de zetel. Indien een dergelijke financiële onderneming de regels
van het Deel Gedragstoezicht overtreedt zal de AFM die onderneming daarop
aanspreken, en zo nodig een aanwijzing geven om aan de overtreding een eind
te maken. Geeft de financiële onderneming geen gehoor aan die aanwijzing
dan stelt de AFM de toezichthoudende instantie in het land van de zetel daarvan
op de hoogte. Als langs die weg nog steeds geen einde wordt gemaakt aan de
bedoelde overtreding, dan kan de AFM, op grond van een nog toe te voegen bepaling
in het Algemeen Deel, de financiële onderneming verbieden nieuwe overeenkomsten
in Nederland af te sluiten. Beide maatregelen – het intrekken van de vergunning van een financiële
onderneming met zetel in Nederland, respectievelijk een verbod tot het sluiten
van nieuwe overeenkomsten voor een financiële onderneming met zetel in
een andere lidstaat – hebben hetzelfde effect: de overtredende onderneming
mag geen nieuwe overeenkomsten meer sluiten.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD merkten
op dat wanneer de AFM zou willen adviseren om de vergunning van een bank of
verzekeraar in te trekken, dat vooral uit preventief oogpunt zal zijn: het
voorkomen dat nog meer potentiële klanten schade oplopen. Voor bestaande
klanten wordt echter de schade van het intrekken van de vergunning (veel)
groter in plaats van kleiner, omdat de bezittingen van de instelling als going
concern meer waard zijn dan bij gedwongen verkoop, met alle gevolgen voor
de rechten van de polishouders/rekeninghouders van dien. Deze leden vroegen
of de regering deze redenering onderschrijft. Zo nee, waarom niet, en zo ja,
waarom er dan niet voor gekozen wordt om de potentiële klanten tegen
deze financiële ondernemingen te beschermen via minder ingrijpende maatregelen
dan intrekking van de vergunning, die de belangen van bestaande klanten niet
of minder ernstig zouden aantasten, bijvoorbeeld een aanwijzing om het product
aan te passen.De regering onderschrijft deze redenering niet. Het zal immers in beginsel
niet noodzakelijk zijn dat de AFM aan DNB zou moeten adviseren de vergunning
van een bank of een verzekeraar in te trekken om te voorkomen dat potentiële
cliënten schade oplopen. Om potentiële cliënten te beschermen
liggen minder ingrijpende maatregelen meer voor de hand. Indien de regels
uit het Deel Gedragstoezicht zijn overtreden, zal de AFM eerst een aanwijzing
(bijvoorbeeld om in het vervolg cliënten van adequate informatie te voorzien
of om een bepaald product aan te passen) kunnen geven of een boete opleggen.
Indien deze minder ingrijpende maatregelen niet het gewenste effect hebben,
kan de AFM verder een verbod opleggen om nog langer de activiteiten te verrichten
die strijdig zijn met de regels op grond van het Deel Gedragstoezicht. Ook
zal hierop een boete of dwangsom kunnen worden gesteld teneinde de naleving
van het verbod kracht bij te zetten. Op deze wijze worden potentiële
cliënten beschermd zonder dat de vergunning hoeft te worden ingetrokken.De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd uit te
leggen waarom ingrijpende toezichtmaatregelen ook getroffen kunnen worden
zonder dat beide toezichthouders daarmee hebben ingestemd. Is deze toetredingsdrempel
niet een beperking van de mededinging? Is dat wel noodzakelijk of wenselijk,
gezien de alternatieve oplossingen?Het functioneel toezichtmodel is gebaseerd op het uitgangspunt dat er
twee toezichthouders zijn die elk hun eigen taakgebied hebben, hun eigen verantwoordelijkheden,
alsmede de daarbij behorende handhavinginstrumenten. Zij zijn autonoom in
het toepassen van die instrumenten. Als bijvoorbeeld DNB een prudentieel probleem
constateert bij een bank, moet DNB hier zelfstandig tegen kunnen optreden.
Dit neemt niet weg dat een toezichthouder als bestuursorgaan bij het gebruiken
van haar bevoegdheden altijd oog moet houden voor de verschillende belangen
die gemoeid zijn met de effecten die dat teweegbrengt. Dit kunnen ook belangen
zijn waarvoor de andere toezichthouder verantwoordelijk is. Aangezien het
in de gevallen van een ingrijpende toezichtmaatregel evident is dat de verantwoordelijkheid
van de andere toezichthouder geraakt wordt, zal voor die gevallen in een wettelijke
afstemmingsprocedure tussen de AFM en DNB worden voorzien. De niet-vergunningverlenende
toezichthouder kan dan het specifieke belang waarop zijn toezicht ziet naar
voren brengen, waarna de vergunningverlener – die belangen meewegend –
tot een passende toezichtmaatregel kan komen. De procedure zal onderdeel uitmaken
van de samenwerkingsbepalingen die bij nota van wijziging aan het Algemeen
Deel worden toegevoegd.Een ingrijpende toezichtmaatregel kan nooit toetredingsbelemmeringen opwerpen
omdat deze toezichtmaatregelen worden getroffen in het lopende toezicht, dat
wil zeggen als de financiële onderneming al op de markt actief is.Hoewel Financiën aan de bezwaren van marktpartijen
op het punt van markttoetreding en -uittreding grotendeels tegemoet is gekomen,
bleef de fundamentele vraag voor de leden van de fractie van de VVD of de
adviesrol van de AFM bij vergunningverlening aan bankbeleggingsondernemingen
en rechtsbijstandverzekeraars noodzakelijk is en praktisch uitvoerbaar. Immers,
bij markttoetreding kan alleen maar gekeken worden naar hoe de kandidaat-financiële
onderneming voornemens is zich te gedragen, volgens bijvoorbeeld zijn eigen
business plan of programma van werkzaamheden. De kans is niet groot dat daar
in zal staan dat de onderneming voornemens is om zich te gedragen in strijd
met de wet- en regelgeving.De toetsing door de AFM van bepaalde gedragselementen bij de vergunningverlening
aan rechtsbijstandverzekeraars en bankbeleggingsondernemingen is vanuit het
oogpunt van administratieve lasten zo beperkt mogelijk gehouden. Dit neemt
niet weg dat die beperkte toets wel noodzakelijk is. Rechtsbijstandverzekeraars
dienen op grond van de richtlijn rechtsbijstandverzekering1 aan bepaalde eisen te voldoen. Bij de bankbeleggingsondernemingen
is beoordeling van enkele gedragselementen van de bedrijfsvoering noodzakelijk,
omdat het risico voor de belegger te groot zou zijn als die elementen pas
na de vergunningverlening door de AFM zouden worden beoordeeld.Een rechtsbijstandverzekeraar dient op grond van de richtlijn rechtsbijstandverzekering
een gespecialiseerde rechtsbijstandverzekeraar te zijn of, als hij meer branches
uitoefent, te beschikken over (onder andere) een schaderegelingskantoor dan
wel een vrije advocatenkeuze te bieden zodra de verzekerde uit hoofde van
de overeenkomst recht heeft op rechtsbijstand. De AFM toetst of er sprake
is van een gespecialiseerde rechtsbijstandverzekeraar en of deze zijn bedrijfsvoering
zodanig heeft ingericht dat belangenconflicten worden voorkomen. Is dat niet
het geval of is sprake van een verzekeraar die in meerdere branches actief
is, dan wordt gekeken of een schaderegelingskantoor aanwezig is dan wel of
een vrije advocatenkeuze wordt geboden.Voor bankbeleggingsondernemingen (en financiële instellingen die
beleggingsdiensten willen verlenen) gelden eveneens specifieke bepalingen
over de structurering en inrichting van het bedrijf die zien op gedragselementen.
Deze bepalingen worden bij de vergunningverlening getoetst. Hierbij moet worden
gedacht aan procedures om een goede informatieverstrekking aan en zorgvuldige
behandeling van cliënten te waarborgen, zoals procedures die een beleggingsonderneming
bij vermogensbeheer hanteert met betrekking tot het te voeren beleggingsbeleid
dat met specifieke cliënten is overeengekomen en met betrekking tot de
mogelijkheden om de cliënt te kunnen informeren over zijn vermogenspositie.
Preventieve toetsing van deze onderwerpen is van belang aangezien de ondernemingen
over het algemeen direct na markttoegang potentiële cliënten zullen
benaderen en deze cliënten grote risico's zouden lopen indien de onderneming
daarbij niet voldoet aan de geldende regels op dit gebied. Voor bankbeleggingsondernemingen
gelden ook regels ten aanzien van de structurering van de onderneming. Bijvoorbeeld de chinese walls: als een bankbeleggingsonderneming bepaalde
activiteiten ten aanzien van financiële instrumenten combineert moet
een scheiding worden aangebracht tussen de betrokken onderdelen die deze activiteiten
verrichten. Verder moet de bedrijfsvoering van een bankbeleggingsonderneming
zodanig zijn ingericht dat gelden en effecten van cliënten niet kunnen
worden vermengd met het vermogen van de bankbeleggingsonderneming.Het preventief toetsen van gedragselementen is goed mogelijk. Daarbij
gaat het niet om hoe de kandidaat-vergunninghouder voornemens is zich te gedragen,
maar om hoe de onderneming feitelijk is georganiseerd en ingericht. Zo wordt
bijvoorbeeld gekeken of de interne organisatie de nodige waarborgen biedt
tegen (toekomstige) wetovertredingen.Europese toezichthouder-regelgevingDe leden van de CDA-fractie vroegen de regering aan
te geven wat de stand van zaken is ten aanzien van Europees overleg ten aanzien
van het raamwerk voor de toereikendheid van kapitaal van banken (Bazel II).
Verder vroegen zij of de minister kan aangeven hoe dit raamwerk zich verhoudt
tot dit voorstel tot wijziging van de Nederlandse toezichtwetgeving.In de Ecofin van 7 december is politieke oriëntatie bereikt
en verwacht wordt dat het Europees Parlement rond september in eerste lezing
overeenstemming zal bereiken. Vervolgens zal naar verwachting in de Ecofin
van oktober/november een politiek akkoord worden bereikt. De implementatiedatum
van de Kapitaaltoereikendheidrichtlijn is naar verwachting 1 januari
2007. De Kapitaaltoereikendheidrichtlijn zal in hoofdzaak worden verwerkt
in het Deel Prudentieel toezicht van de Wft en daarnaast (overigens beperkte)
gevolgen hebben voor het Algemeen Deel (met name met betrekking tot de samenwerking
met toezichthoudende instanties in andere lidstaten).De leden van de CDA-fractie vroegen voorts aan de regering
om aan te geven hoe zij de rol van Europees toezicht op langere termijn ziet
en hoe dat zich verhoudt tot het in Nederland gewenste functionele stelsel.
Verder vroegen deze leden of de regering een reactie kan geven op de geluiden
in de literatuur dat Nederland met haar toezichtstelsel op deze wijze «voor
de troepen uitloopt».Tegen de achtergrond van een steeds verder geïntegreerde Europese
financiële markt, rijst de vraag hoe lang het bestaande toezichtsysteem
in de EU voldoet. Momenteel is het prudentieel toezicht in de EU gebaseerd
op het zogenaamde «lidstaat-van-herkomstbeginsel». Dit betekent
dat het toezicht wordt uitgevoerd door de toezichthoudende instantie in de
lidstaat van de zetel. Financiële ondernemingen kunnen op basis van een
Europees paspoort onder andere bijkantoren in de EU oprichten zonder additioneel
toezicht.Een aantal grote pan-Europese financiële groepen opereert echter
ook door middel van dochtermaatschappijen (separate juridische entiteiten)
in andere lidstaten. In dat geval geeft de toezichthoudende instantie in het
gastland de vergunning af en is zij verantwoordelijk voor het toezicht op
de dochtermaatschappij. In de praktijk betekent dit dat grote internationaal
opererende financiële groepen binnen de Europese Unie aan een veelheid
van verschillende nationale toezichthouders moeten rapporteren, die allemaal
om enigszins andere informatie vragen. Om de daaruit voortvloeiende lasten
te verminderen vraagt de sector om verregaande stroomlijning van het prudentieel
toezicht op deze groepen. Ik onderschrijf dat streven. Niet als
doelstelling voor de korte termijn – dat zou te ambitieus zijn –
maar wel voor de langere termijn. De Kapitaaltoereikendheidrichtlijn en het
daarvoor door de Europese toezichthouders ontwikkelde rapportageraamwerk zullen
al voor enige stroomlijning van het prudentieel toezicht zorgen.Op de langere termijn is één van de mogelijke scenario's
dat de toezichthouder uit de lidstaat van herkomst verantwoordelijk wordt
voor het prudentieel toezicht op alle EU activiteiten van een financiële
groep (de zogenaamde lead supervisor). Voor een Nederlandse financiële
onderneming die onderdeel is van een financiële groep waarvan DNB lead
supervisor is, zou dit betekenen dat het toezicht op alle activiteiten binnen
de Europese Unie door DNB uitgevoerd wordt en dat zij niet langer hoeft te
rapporteren aan de verschillende toezichthouders in de gastlanden. In een
dergelijk scenario is het wel van belang dat de toezichthouder in het land
van herkomst in zijn besluitvorming rekening houdt met de belangen van de
betrokken gastlanden, inclusief de daar gevestigde depositohouders.Het Nederlandse functionele model is, mede gelet op de cross-sectorale
oriëntatie ervan, goed verenigbaar met het geschetste scenario, maar
is ook «robuust» voor andere scenario's. Op deze plaats moge ik
verwijzen naar de beschouwing over de internationale scenariobestendigheid
van het Nederlandse model, zoals opgenomen in de Nota Hervorming van het toezicht
op de financiële marktsector1.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD vroegen
waarom niet is gekozen voor goedkeuring vooraf (in plaats van correctie achteraf)
en hoe wordt voorkomen dat toezichthouderregels in de praktijk niet een andere
inhoud of reikwijdte krijgen dan formeel vastgestelde toezichthouderregels.Artikel 124f van de Aanwijzingen voor de regelgeving (AR) bepaalt dat
voor het toekennen aan een zelfstandig bestuursorgaan van regelgevende bevoegdheden
van organisatorische of technische aard geen goedkeuringsbevoegdheid nodig
is. Slechts bij delegatie in bijzondere gevallen is een goedkeuringsbevoegdheid
vereist. Gelet op de beoogde inkadering van de toezichthouderregels (technisch,
organisatorisch) zal onder de Wft geen sprake zijn van delegatie in bijzondere
gevallen. In lijn met aanwijzing 124f van de AR is dan ook geen goedkeuringsbevoegdheid
opgenomen. Wel is voorzien in een mogelijkheid voor ministeriële controle
waarbij toezichthouderregels worden getoetst op: i) juiste interpretatie van
de delegatiegrondslag; ii) richtlijnconforme implementatie; en iii) noodzakelijkheid
van administratieve lasten waarmee de toezichthouderregels gepaard gaan. Hiermee
wordt aan de wens van de sector tegemoet gekomen.Op grond van artikel 1:11, tweede lid, van het wetsvoorstel zijn de AFM
en DNB verplicht de Minister van Financiën onverwijld in kennis te stellen
van door hen vastgestelde algemeen verbindende voorschriften. Deze regels
zullen ingevolge artikel 1:12 van het wetsvoorstel onder meer worden beoordeeld
op juiste interpretatie van de delegatiegrondslag. Als onverhoopt sprake mocht
zijn van overschrijding van de delegatiegrondslag is de minister gehouden,
onder intrekking van de toezichthouderregel, het desbetreffende onderwerp
bij ministeriële regeling te regelen (artikel 1:12, eerste lid). In de
praktijk zal het er waarschijnlijk op neerkomen dat voorafgaand overleg met
het ministerie plaatsvindt over concept-toezichthouderregels. Op die wijze
kan, zonder inzet van formele instrumenten, worden voorkomen dat toezichthouderregels
een onjuiste inhoud of reikwijdte krijgen.2Voorts vroegen de leden van de fracties van de PvdA
en VVD of het niet zo is dat de afspraken tussen de toezichthouders in de
zgn. Lamfalussy-comités (CESR, CEBS en CEIOPS) een grotere
invloed zullen hebben dan de formele (louter adviserende) positie van die
comité's doet vermoeden. Verder vroegen deze leden of de regering voornemens
is actie tegen deze zgn. soft law te ondernemen. Zo ja, welke maatregelen
zullen worden getroffen? Zo nee, waarom niet? Daarnaast vroegen deze leden
waarom de regering de toezichthouderregels niet bij wet of AMvB wil regelen
en of de regering in dit verband kan aangeven of er in het comité van
effectentoezichthouders (CESR) ook prudentiële onderwerpen worden besproken.
Zo nee, waarom niet? Zo ja, is DNB dan ook bij die besprekingen aanwezig?
Zo nee, waarom niet?Bij het opstellen van Europese regelgeving voor financiële diensten
is de zogeheten Lamfalussy-procedure/systematiek van toepassing. Op niveau
3 van de Lamfalussy-systematiek wordt de samenwerking tussen de verschillende
nationale financiële toezichthouders, de uitvoering van peer reviews
en vergelijkingen tussen toezichtpraktijken geregeld, ten einde consistente
toepassing van de regelgeving binnen de Europese Unie te bevorderen. Hiertoe
zijn (onafhankelijke) comités bestaande uit toezichthouders opgericht:
CESR op het terrein van effecten, CEBS op het terrein van banken en CEIOPS
op het terrein van verzekeraars. Deze comités hebben daarnaast als
taak het geven van technisch advies aan de Europese Commissie bij het opstellen
van technische regelgeving op niveau 2 in de Lamfalussy-structuur. Het geven
van technisch advies aan de Europese Commissie is niet als «soft law»
te bestempelen, aangezien dit advies gericht is aan de Europese Commissie
bij het opstellen van Europese regelgeving. Het is aan de Commissie om te
bepalen of zij het advies van de toezichthoudercomités overneemt. Aangenomen
wordt dat in de vraagstelling met de aanduiding «soft law» gedoeld
wordt op de andere taak van de toezichthoudercomités, namelijk het
geven van aanbevelingen met betrekking tot de consistente toepassing van de
Europese regelgeving. Zo heeft CESR aanbevelingen met betrekking tot de toepassing
van de prospectusverordening1 vastgesteld en
gepubliceerd op de website2. Deze aanbevelingen
hebben niet tot doel aan uitgevende instellingen en aanbieders van effecten
verplichtingen op te leggen en hebben niet de status van algemeen verbindende
voorschriften. Aanbevelingen hebben naar hun aard immers geen bindend karakter.
De aanbevelingen hebben tot doel uitgevende instellingen en aanbieders van
effecten meer duidelijkheid te verschaffen ten aanzien van de inhoud van richtlijnnormen
en de manier waarop deze bij het toezicht op de naleving daarvan zullen worden
geïnterpreteerd. Bovendien geldt specifiek voor genoemde aanbevelingen
dat ze slechts interne werking hebben (afspraken tussen de toezichthouders
onderling over de manier waarop toezicht wordt gehouden teneinde Europese
consistentie te bereiken). Indien het in een concreet geval wenselijk zou
zijn aan aanbevelingen verbindende kracht toe te kennen, zal dit in beginsel
moeten geschieden door de aanbeveling te codificeren in Europeesrechtelijke
regelgeving (niveau 1 of 2). Gezien het technische en praktische gehalte
van de aanbevelingen van CESR ligt het niet voor de hand dat de regering de
aanbevelingen opneemt in een wet of algemene maatregel van bestuur. De toezichthouder
(in dit specifieke geval de AFM), die is vertegenwoordigd in CESR, kan ten
behoeve van het gebruik van zijn wettelijke bevoegdheden beleidsregels vaststellen
in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht, die wel externe
werking hebben. De CESR aanbevelingen, of elementen daaruit, kunnen daarvoor
een belangrijke bron vormen, naast bijvoorbeeld Nederlandse jurisprudentie.
Uiteraard dient het vaststellen van beleidsregels met inachtneming van de
wet en de betreffende Europese regelgeving te geschieden.In het instellingsbesluit van de Europese Commissie van 6 juni 20013 is opgenomen dat CESR haar taken uitvoert op het terrein
van het effectenverkeer. Prudentiële aspecten van beleggingsondernemingen
worden in de eerste plaats besproken in comités waarin centrale banken
en bankentoezichthouders zijn vertegenwoordigd en worden doorgaans niet besproken
in CESR. Beleidsregels ter uitvoering van de richtlijn kapitaaltoereikendheid
worden bijvoorbeeld besproken in CEBS. Vanwege het belang van een gelijk speelveld
voor banken en beleggingsondernemingen worden met betrekking tot de prudentiële
regels voor beleggingsondernemingen traditioneel de regels die gelden voor
banken als uitgangspunt genomen. Daarbij wordt overigens wel rekening gehouden
met de verschillen die bestaan tussen banken en beleggingsondernemingen. Indien
CESR, CEBS of CEIOPS onderwerpen behandelen die (in Nederland) geheel of gedeeltelijk
het werkterrein van een andere toezichthouder betreft, dan wordt vanzelfsprekend
ook deze andere toezichthouder bij de werkzaamheden betrokken, bijvoorbeeld
door vertegenwoordigers van deze toezichthouder deel te laten nemen aan werkgroepen.
Voorts bestaat de afspraak om in te nemen standpunten, voor zover noodzakelijk,
af te stemmen met de eventuele andere betrokken toezichthouder.De leden van de PvdA en VVD vroegen verder of de regering
een overzicht van onderwerpen kan opstellen die in Nederland niet exclusief
aan één van beide toezichthouders zijn toebedeeld. Voorts vroegen
zij zich af of het waar is dat vrijwel alle (comité's van) toezichthouders
bijvoorbeeld de onderwerpen outsourcing en corporate governance (mede) tot
de hunne rekenen en zo ja, hoe dat zich verhoudt tot de cross-sectorale gedachte
achter de Wft. Tenslotte vroegen zij wat dit betekent voor de directe toezichtkosten,
de administratieve lasten en de nalevingskosten.De onderwerpen die niet exclusief aan één van beide toezichthouders
zijn toebedeeld, zijn: de betrouwbaarheid van (mede) beleidsbepalers, de algemene
aspecten van de bedrijfsvoering en integriteit. Deze onderwerpen vallen onder
de verantwoordelijkheid van de vergunningverlenende toezichthouder. Het klopt
dat uitbesteding en corporate governance (de wijze waarop de financiële
onderneming wordt aangestuurd en de bijbehorende checks en balances) tot de
onderwerpen behoren die beide toezichthouders tot de hunne rekenen. Corporate
governance behoort tot de algemene aspecten van de bedrijfsvoering. De vergunningverlenende
toezichthouder zal dan ook toezien op de naleving van de desbetreffende regels.
Aangezien uitbesteding zowel invloed kan hebben op de soliditeit van een financiële
onderneming als op de bescherming van de belangen van de cliënt is zowel
in het Deel Prudentieel toezicht als in het Deel Gedragstoezicht een artikel
opgenomen over dit onderwerp. Beide artikelen zullen in de vast te stellen
algemene maatregelen van bestuur op gelijke wijze worden uitgewerkt. Dit geldt
ook voor de bepalingen ter uitwerking van de algemene aspecten van de bedrijfsvoering.De toezichtkosten, de administratieve lasten en de nalevingskosten zullen
vanwege de bovenstaande taakverdeling niet toenemen.Regelgevende bevoegdheid toezichthoudersDe leden van de CDA-fractie gaven aan dat alleen daar
waar noodzakelijk de toezichthouders nadere regels mogen stellen om te voorkomen
dat toezichthouderregels in de praktijk een andere inhoud of reikwijdte zullen
krijgen. Zij vroegen de regering om het volledige Deel Prudentieel toezicht
nogmaals door te nemen en grondig na te gaan waar precies nadere regelgeving
noodzakelijk is en alleen daar het correctiemechanisme op toetsing achteraf
op te nemen.De regering deelt de mening van de leden van de CDA-fractie dat alleen
daar waar noodzakelijk de toezichthouders nadere regels mogen stellen. Dit is ook het uitgangspunt geweest bij het opstellen van de diverse
artikelen in het Deel Prudentieel toezicht. Echter, veelal zal pas bij het
opstellen van de algemene maatregelen van bestuur goed kunnen worden overzien
of, en zo ja welke (technische) onderwerpen op het niveau van de toezichthouderregels
kunnen worden geregeld. Daarom is in veel artikelen de mogelijkheid opgenomen
tot het stellen van regels krachtens algemene maatregel van bestuur. De in
de algemene maatregel van bestuur op te nemen grondslagen voor toezichthouderregels
zullen worden geclausuleerd zodat wordt voorkomen dat toezichthouderregels
in de praktijk een andere inhoud of reikwijdte kunnen krijgen.De leden van de CDA-fractie vroegen waarom niet is
gekozen voor goedkeuring van nadere regels vooraf.Verwezen wordt naar het eerdere antwoord op een gelijkluidende vraag van
de leden van de fracties van de PvdA en de VVD.De leden van de VVD-fractie vroegen of het waar is
dat bij het meldpunt Overlap toezicht tot op heden geen meldingen zijn binnengekomen.
Waarvan is dit volgens de regering het gevolg? De leden van de VVD-fractie
vroegen of dit te maken heeft met het feit dat financiële ondernemingen
bang zijn voor represailles van de toezichthouder. Wat gaat de regering hier
aan doen?Het meldpunt toezicht overlap is destijds ingesteld om algemene klachten
die bestonden over overlappingen in de toezichtuitvoering te kanaliseren en
te concretiseren, met het uiteindelijke doel om eventuele overlap weg te nemen.
Zoals ook aangegeven bij de plenaire behandeling van het Algemeen Deel van
de Wft1 is na het instellen van het meldpunt
toezicht overlap gebleken dat financiële ondernemingen huiverig waren
om klachten over overlap te melden. Om dat te ondervangen hebben de Nederlandse
Vereniging van Banken en het Verbond van Verzekeraars de klachten verzameld
en gebundeld, om ze vervolgens geanonimiseerd bij het meldpunt in te dienen.
Deze verzamelde en gebundelde klachten zijn betrokken bij de inmiddels uitgevoerde
evaluatie van het convenant tussen de Stichting Autoriteit Financiële
Markten en De Nederlandsche Bank N.V. inzake samenwerking en coördinatie
op het gebied van toezicht, regelgeving, beleid, (inter)nationaal overleg
en andere taken met een gemeenschappelijk belang2.
De financiële sector is uitgebreid betrokken geweest bij deze evaluatie.
De uitkomsten ervan zijn gemeld in de nota naar aanleiding van het verslag3 en de nota naar aanleiding van het nader verslag4. Inmiddels is het convenant aangepast, zodat de overlap
in de toezichtuitvoering verder is teruggedrongen en de samenwerking tussen
DNB en de AFM is verbeterd. De Wft gaat nog een stapje verder door de taken
van DNB en de AFM wettelijk af te bakenen en de samenwerking te regelen. Recent
zijn bij het meldpunt geen klachten meer binnen gekomen. Gegeven de genoemde
ontwikkelingen acht de regering nadere actie op punt dit niet nodig.LiquiditeitstoezichtDe memorie van toelichting spreekt over liquiditeitstoezicht op verzekeraars,
zo constateerden de leden van de VVD-fractie. Nu de tegoeden van cliënten
van verzekeraars (anders dan banken) nooit direct opvraagbaar zijn, is het
logisch dat er geen liquiditeitstoezicht op verzekeraars wordt gehouden. Wanneer
de technische voorzieningen toereikend zijn (en daar houdt DNB toezicht op),
is daar ook geen enkele aanleiding toe. Het Financieel Toetsingskader van
de (voormalige) Pensioen- en Verzekeringskamer achtte dat ook niet nodig.
Wanneer dat in het kader van de bedrijfsvoering (memorie van toelichting artikel
2:45 en 2:88) toch zou gebeuren, zou zulks een aanzienlijke verzwaring
van de administratieve- en nalevingslasten gaan betekenen, omdat liquiditeitstoezicht
naar zijn aard intensiever is dan solvabiliteitstoezicht. Er is ook geen noodzaak
voor liquiditeitstoezicht op open-end beleggingsinstellingen, om vergelijkbare
redenen, zo merkten de leden van de VVD-fractie op. Deze leden vroegen of
de regering uitgebreid kan ingaan op deze beweringen?Het liquiditeitstoezicht uit hoofde van artikel 2:88 is niet van toepassing
op verzekeraars, maar alleen op zogenaamde open-end beleggingsinstellingen,
clearinginstellingen en kredietinstellingen. De reden hiervoor is, zoals de
leden van de VVD-fractie terecht aanvoeren, dat de verplichtingen van een
verzekeraar in het algemeen niet direct opeisbaar zijn. Overigens moet een
verzekeraar uiteraard wel aan zijn verplichtingen kunnen voldoen. Daartoe
worden eisen gesteld aan de technische voorzieningen. De door de verzekeraar
aangegane verplichtingen worden vertegenwoordigd door de technische voorzieningen.
Deze technische voorzieningen moeten zijn gedekt door waarden en ten aanzien
van die waarden moet de verzekeraar zich houden aan beleggingsregels. Daarin
is verdisconteerd dat verzekeraars die waarden eventueel binnen korte termijn
te gelde moeten kunnen maken in verband met hun verplichtingen (uitkeringen
als gevolg van geleden schade en onderhoudsuitkeringen). Hierbij speelt de
aard van die verplichtingen een grote rol. Via het toezicht op de bedrijfsvoering
op grond van artikel 2:45 wordt gewaarborgd dat de verzekeraar over adequate
procedures beschikt om aan de eisen van de technische voorzieningen en het
beleggingsbeleid te voldoen.Het liquiditeitstoezicht uit hoofde van artikel 2:88 is van toepassing
op open-end beleggingsinstellingen. Een (beheerder van een) open-end beleggingsinstelling
verplicht zich op de in het prospectus aangegeven momenten op verzoek van
de deelnemers rechten van deelneming in de beleggingsinstelling uit te geven
en (in) te kopen of terug te betalen. Bij inkoop of terugbetaling moet een
open-end beleggingsinstelling aan de daaruit voortvloeiende betalingsverplichting
kunnen voldoen. Om aan deze inkoop- of terugbetalingsverplichting te kunnen
voldoen, dient een dergelijke beleggingsinstelling over voldoende liquiditeitswaarborgen
te beschikken. Dit uitgangspunt is vervat in artikel 2:88 en vormt een codificatie
van het geldende beleid inzake liquiditeitswaarborgen bij open-end beleggingsinstellingen.
Artikel 5, eerste lid, en punt 2.2 van Bijlage A van het Besluit toezicht
beleggingsinstellingen (Btb) regelt thans deze verplichting voor open-end
beleggingsinstellingen, die in het Besluit toezicht beleggingsinstellingen
2005 (Btb 2005) wordt overgenomen.ConcernfinancieringDe leden van de CDA-fractie vroegen zich af of de zogenoemde
concernfinancieringsmaatschappijen vrijgesteld zijn van de vergunningplicht.
Voorts vroegen de leden van de CDA-fractie de regering om in te gaan op de
stelling dat het huidige vestigingsklimaat in Nederland niet gunstig is om
dergelijke financieringsstromen en financieringsmaatschappijen in Nederland
te hebben, te behouden, of naar Nederland te verplaatsen.Om met de laatste vraag te beginnen: zoals in de nota Werken aan winst1 is aangegeven, heeft
Nederland van oudsher door zijn internationale oriëntatie een sterke
positie als locatie voor (regionale) hoofdkantoren van internationaal opererende
bedrijven. Belangrijke pijlers daarbij zijn, op fiscaal gebied, de deelnemingsvrijstelling
en het uitgebreide en kwalitatief goede verdragennetwerk, waardoor dubbele
belastingheffing wordt voorkomen.Ook het toezicht kan van invloed zijn op het vestigingsklimaat voor financieringsmaatschappijen.
Zoals uiteengezet in de toelichting bij deeerste nota van wijziging
is het sinds 1990 vast beleid concernfinancieringsmaatschappijen onder voorwaarden
vrij te stellen van het financiële toezicht. Deze lijn wordt in dit wetsvoorstel
voortgezet. Volgens artikel 2:4 is het in het Deel Prudentieel toezicht bepaalde
met betrekking tot het uitoefenen van het bedrijf van bank onder voorwaarden
niet van toepassing op het door bepaalde financiële ondernemingen ter
beschikking verkrijgen van gelden. Concernfinancieringsmaatschappijen die
aan die – in materiële zin niet gewijzigde – voorwaarden
voldoen, behoeven derhalve geen bankvergunning te hebben.Definitie begrip «bank»De leden van de CDA-fractie merkten op dat het begrip
«bank» een typisch Nederlandse vinding is, die geen equivalenten
kent in Europese of internationale regelgeving. Zij merkten verder op dat
de definitie volgens juristen niet aansluit bij communautaire bepalingen en
vroegen zich af of deze constatering juist is. Ter staving van de laatste
opmerking gaven de leden van de CDA-fractie twee voorbeelden, één
met betrekking tot artikel 2:28 en één met betrekking tot artikel
2:67.In de richtlijn banken wordt een kredietinstelling gedefinieerd als (artikel
1, eerste lid, richtlijn banken):a) een onderneming waarvan de werkzaamheden bestaan in het van het publiek
in ontvangst nemen van deposito's of van andere terugbetaalbare gelden en
het verlenen van kredieten voor eigen rekening, ofb) een instelling voor elektronisch geld in de zin van Richtlijn 2000/46/EG
van het Europees Parlement en de Raad van 18 september 2000 betreffende
de toegang tot, de uitoefening van en het bedrijfseconomisch toezicht op de
werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld.In de Wft is aangesloten bij deze definitie van kredietinstelling. De
onderneming onder artikel 1, eerste lid, onderdeel a, wordt in de Wft «bank»
genoemd en een onderneming onder artikel 1, eerste lid, onderdeel b, wordt
«elektronischgeldinstelling» genoemd. In artikel 1:1, eerste lid,
onderdeel fff, van de Wft wordt kredietinstelling dan ook gedefinieerd als een bank of een elektronischgeldinstelling. Het begrip «kredietinstelling» wordt derhalve niet
vervangen door het begrip «bank» maar net als in de richtlijn
banken en de Wtk 1992 gebruikt als overkoepelend begrip. De onderdelen a en
b van de definitie van «kredietinstelling» zoals opgenomen in
de richtlijn zijn slechts voor de hanteerbaarheid van een naam voorzien («bank»
en «elektronischgeldinstelling»). Het begrip «bank»
sluit bovendien goed aan bij wat in het normale spraakgebruik onder «bank»
wordt verstaan, namelijk wat wordt beschreven in artikel 1, eerste lid, onderdeel
a, van de richtlijn banken.Over de opmerking van de leden van de CDA-fractie dat de definitie van
«bank» niet aansluit bij de communautaire bepalingen en de voorbeelden
die zij daarbij geven, kan het volgende worden opgemerkt.Het eerste voorbeeld (met betrekking tot artikel 2:28) betreft het geval
dat een lidstaat een engere definitie van kredietinstelling gebruikt dan Nederland.
In dat geval kan een financiële onderneming die wel aan de Nederlandse
maar niet aan die engere definitie voldoet in haar land van herkomst geen
vergunning krijgen en dus zal zij ook geen Europees paspoort kunnen krijgen.
Het verbod van artikel 2:28 is op deze onderneming van toepassing tenzij zij
een vergunning heeft verkregen van de Nederlandsche Bank.In het omgekeerde geval (de definitie in Nederland is enger dan die in
een andere lidstaat), kan het gebeuren dat (bijvoorbeeld) een buitenlandse
kredietinstelling niet aan de Nederlandse definitie voldoet en niet onder
het verbod van artikel 2:28 valt. Ook dan is er geen probleem: de buitenlandse kredietinstelling valt niet onder het verbod van artikel 2:28
en kan dus zonder notificatie haar bedrijf uitoefenen vanuit een in Nederland
gelegen bijkantoor.Over het tweede voorbeeld (met betrekking tot artikel 2:67) kan ik kort
zijn. Dat is namelijk slechts een kwestie van naamgeving. Indien een EU-kredietinstelling
in haar thuisland over een vergunning beschikt, kan zij vanzelfsprekend op
grond van artikel 2:67 door middel van een bijkantoor of door middel van het
verrichten van diensten haar bedrijf uitoefenen in Nederland. Dat in artikel
2:67 de naam bank wordt gebezigd in plaats van bijvoorbeeld «kredietinstelling»
als bedoeld in artikel 1:1, eerste lid, onderdeel 1°, maakt dit niet anders.
Het voorgaande illustreert dat, voor zover er al sprake is van een probleem,
dit niet het gevolg is van de in de Wft gehanteerde terminologie, maar van
het feit dat iedere lidstaat een eigen invulling geeft aan artikel 1, eerste
lid, onderdeel a, van de richtlijn banken.De leden van de VVD-fractie vroegen zich af of implementatie
van Europese richtlijnen niet gebiedt dat de Nederlandse wetgever zo nauw
mogelijk blijft aansluiten bij de definities die in die richtlijnen zijn opgenomen.
Volgens de leden van de VVD-fractie zou het vervangen van het begrip «kredietinstelling»
door de in het spraakgebruik wellicht meer gangbare term «bank»
ertoe leiden dat in de praktijk een zoekplaatje ontstaat naar de relevante
bepalingen die als gevolg van Europese richtlijnen dienen te worden geïmplementeerd.Met een verwijzing naar de beantwoording van de vorige vraag van de leden
van de CDA-fractie kan worden opgemerkt dat het begrip «kredietinstelling»
niet wordt vervangen door het begrip «bank». In de Wft wordt het
begrip «kredietinstelling» net als in de Wtk 1992 gehanteerd als
overkoepelend begrip voor zowel «bank» als «elektronischgeldinstelling»
(artikel 1:1, eerste lid, onderdeel fff). Het begrip «bank» sluit
bovendien aan bij het normale spraakgebruik. In het normale spraakgebruik
vallen onder het begrip «bank» niet de activiteiten van een elektronischgeldinstelling.Verder vroegen de leden van de VVD-fractie waarom niet
net als in Duitsland de werkzaamheden van een kredietinstelling worden opgenomen
(een kopie van Bijlage I van de richtlijn banken) in de definitie.De belangrijkste reden om niet de werkzaamheden van een kredietinstelling
genoemd in Bijlage I van de richtlijn banken op te nemen in de definitie van
«kredietinstelling» of de definitie van «bank», is
dat deze werkzaamheden geen rol spelen bij het bepalen of een onderneming
als kredietinstelling wordt aangemerkt. Dit volgt eveneens uit de definitie
van kredietinstelling in de richtlijn banken (artikel 1, eerste lid), waar
genoemde werkzaamheden evenmin zijn opgenomen. Als eenmaal is vastgesteld
dat een onderneming kwalificeert als «kredietinstelling» is het
gevolg daarvan dat de vergunning het recht geeft in de hele Europese Unie
de werkzaamheden uit te oefenen die genoemd worden in Bijlage I van de richtlijn
banken. In de Wft is dit vormgegeven in artikel 2:60.Voorts constateerden de leden van de VVD-fractie problemen
met betrekking tot artikel 2:5; op grond van dit artikel kan een onderneming
die niet als «bank» kwalificeert, maar die wel onder toezicht
wenst te staan, zich vrijwillig onder toezicht stellen van DNB (als ware zij
een bank). De leden van de VVD-fractie vroegen zich af waarom het bepaalde
ten aanzien van de Noodregeling voor banken en ten aanzien van de «Europees
paspoort»-regeling niet van toepassing is op deze ondernemingen (zie
artikel 2:5, tweede lid).Een onderneming die vrijwillig een vergunning voor het uitoefenen van
de in artikel 2:5, eerste lid, onderdeel a of b, genoemde werkzaamheden aanvraagt
en verkrijgt, kwalificeert naar de letter van de Nederlandse wet niet als
bank (en dus ook niet als kredietinstelling). Zij valt tevens buiten de communautaire
definitie van kredietinstelling en daarmee buiten het Europees geharmoniseerd
toezicht op kredietinstellingen. De vergunning die op grond van artikel 2:5
vrijwillig wordt verkregen, is dan ook niet aan te merken als een bankvergunning, zoals de leden van de VVD-fractie lijken
te veronderstellen. De formulering van artikel 2:5, eerste lid, laat onbedoeld
ruimte voor een dergelijke veronderstelling. In de tegelijk met onderhavige
nota ingediende nota van wijziging wordt de formulering gewijzigd, zodat geen
misverstand kan bestaan over het feit dat de vrijwillig verkregen vergunning
geen bankvergunning is. Overigens gelden voor de vergunningaanvraag wel dezelfde
regels als voor de aanvraag van een bankvergunning.Het tweede lid verklaart het bij of krachtens de Wft bepaalde ten aanzien
van banken van overeenkomstige toepassing op een «vrijwillige vergunninghouder».
Hierop zijn enkele uitzonderingen gemaakt. Op grond van de richtlijn banken
kan en mag de «vrijwillige-vergunninghouder« geen gebruik maken
van de notificatie. Dit sluit overigens niet uit dat een onderneming die zich
vrijwillig onder toezicht laat stellen de buitenlandse markt betreedt, maar
zij zal dan moeten voldoen aan de toegangseisen die in een andere lidstaat
zijn gesteld.Ook de bepalingen inzake de noodregeling (afdeling 2.5.7) zijn niet van
toepassing op een onderneming die vrijwillig onder toezicht staat. Aan haar
kan, net als aan andere niet door dit wetsvoorstel geregelde schuldenaren,
surseance van betaling worden verleend. Zou zij aan de noodregeling kunnen
worden onderworpen, dan valt die procedure vanuit Europeesrechtelijk oogpunt
tussen wal en schip. De «vrijwillige-vergunninghouder» valt niet
onder de richtlijn banken en dus ook niet onder de richtlijn sanering en liquidatie
kredietinstellingen1. Om die reden behoeft een
noodregeling niet op grond van die richtlijnen te worden erkend in andere
lidstaten. De «vrijwillige-vergunninghouder» valt wel onder de
EG Insolventieverordening nr. 2000/13462, maar
daaronder valt weer niet de procedure van de noodregeling. Met andere woorden:
zou een «vrijwillige-vergunninghouder» aan de noodregeling worden
onderworpen, dan worden andere lidstaten niet door Europees recht verplicht
om die noodregeling te erkennen. Dat is ongewenst. Ook inhoudelijk is er geen
aanleiding om de noodregeling op de «vrijwillige-vergunninghouder»
van toepassing te verklaren. De noodregeling is bedoeld voor ondernemingen
die gelden hebben aangetrokken van het publiek en aangetrokken gelden uitzetten,
en dat doet een «vrijwillige-vergunninghouder» niet.CommentaarDe leden van de CDA-fractie waren van mening dat het
toezicht niet verder dient te gaan dan de EU-richtlijnen strikt voorschrijven.
Dhr. Oppelaar3 stelt een viertal zaken in zijn
position paper aan de orde die hierop en ook op het Europees level playing
field betrekking hebben. De leden van de CDA-fractie vroegen om een reactie
van de regering op onderstaande punten.Als eerste vroegen deze leden een reactie op het solvabiliteitstoezicht
(art. 2:82) dat dient te worden beperkt tot die instellingen waar dit type
toezicht nut heeft en niet verder dient te gaan dan vereist onder de EU-richtlijnen.
Solvabiliteitstoezicht moet worden beperkt tot die instellingen waar de balans
van de betrokken financiële onderneming ertoe doet. Indien een financiële
onderneming nimmer gelden of effecten van consumenten onder zich heeft, is
toezicht op de balans van de betrokken instelling een overbodige
administratieve last. Dit geldt bijvoorbeeld voor beheerders van beleggingsinstellingen
(deze mogen immers nimmer over gelden of effecten van beleggers beschikken
in verband met de verplichte vermogensscheiding) en voor sommige beleggingsondernemingen.
De EU-richtlijnen verplichten niet tot solvabiliteitstoezicht op deze instellingen.
Alleen indien een relatief kleine groep beleggingsinstellingen, te weten instellingen
voor collectieve belegging in effecten (icbe), in bepaalde risicovolle activa
belegt, zou DNB op grond van de icbe-richtlijn aan de betrokken instellingen
zekere voorwaarden in verband met de soliditeit mogen stellen.Het tweede onderdeel waar genoemde leden een reactie
op wilden is dat het liquiditeitstoezicht (art. 2:88) moet worden beperkt
tot banken. Algemeen wordt erkend dat met name op banken systeemtoezicht moet
worden gehouden, omdat zij een bijzonder liquiditeitsrisico lopen (kortlopende
schulden, lange illiquide activa) en toegang hebben tot het interbancaire
betalingssysteem. Liquiditeitstoezicht op (open-end) beleggingsinstellingen,
clearinginstellingen en electronische geldinstellingen is internationaal niet
gangbaar en het nut ervan is, in het bijzonder in een tijd van vermindering
van administratieve lasten, vooralsnog niet door de Minister van Financiën
aangetoond.Naar aanleiding van het eerste onderdeel van de vraag van de CDA-fractie
kan het volgende worden opgemerkt over het solvabiliteitstoezicht in relatie
tot EU-richtlijnen.Uitgangspunt is dat alleen solvabiliteitstoezicht wordt gehouden op financiële
ondernemingen indien dit nodig is. Op grond van artikel 2:82 dienen beheerders
van instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe-beheerders),
beleggingsondernemingen, clearinginstellingen, kredietinstellingen en verzekeraars
voldoende solvabel te zijn. Voor een icbe-beheerder, een beleggingsonderneming,
een kredietinstelling, een levensverzekeraar en een schadeverzekeraar is de
verplichting gebaseerd op een EU-richtlijn. De verplichting is voor icbe-beheerders
neergelegd in artikel 5bis van de richtlijn beleggingsinstellingen, voor beleggingsondernemingen
in artikel 8 van de richtlijn beleggingsdiensten, voor banken in artikel 40
van de richtlijn banken, voor elektronischgeldinstellingen in de artikelen
4 en 5 van de richtlijn elektronisch geld, voor levensverzekeraars in de artikelen
27, 28 en 29 van de richtlijn levensverzekeraars en voor schadeverzekeraars
in de artikelen 16, 16bis en 17 van de eerste richtlijn schadeverzekeraars.Artikel 2:82 gaat wat betreft beheerders van beleggingsinstellingen niet
verder dan de richtlijn beleggingsinstellingen, immers artikel 2:82 is slechts
van toepassing op icbe-beheerders. Hiermee is aangesloten bij het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wet toezicht beleggingsinstellingen met het oog op de
modernisering van de wet en implementatie van richtlijn nr. 2001/107/EG en
richtlijn nr. 2001/108/EG van 21 januari 20021
en het daarop te baseren Besluit toezicht beleggingsinstellingen 2005. Ook
wat betreft beleggingsondernemingen is niet beoogd meer soorten beleggingsondernemingen
onder de solvabiliteitsverplichting te brengen dan de richtlijn beleggingsdiensten
en de richtlijn kapitaaltoereikendheid eisen. Uit de richtlijn kapitaaltoereikendheid,
waarin de solvabiliteitseisen zijn opgenomen voor beleggingsondernemingen
en banken, blijkt dat bepaalde categorieën beleggingsondernemingen zijn
uitgezonderd van het bereik van de richtlijn. Dit zijn de zogenaamde plaatselijke
ondernemingen (beleggingsondernemingen die slechts op een gereglementeerde
markt bepaalde activiteiten verrichten) en ondernemingen die slechts een vergunning
hebben om de dienst beleggingsadvies te verrichten. In een algemene maatregel
van bestuur zullen, net als in de huidige Nadere regeling prudentieel toezicht
effectenverkeer 2002, plaatselijke ondernemingen worden uitgezonderd van het
solvabiliteitstoezicht. Ondernemingen die slechts een vergunning hebben om
de dienst beleggingsadvies te verrichten, vallen niet onder de
definitie van beleggingsonderneming in dit wetsvoorstel en derhalve is het
solvabiliteitstoezicht eveneens niet op hen van toepassing.Voor clearinginstellingen en natura-uitvaartverzekeraars is de verplichting
om voldoende solvabel te zijn niet gebaseerd op EU-richtlijnen. Clearinginstellingen
dienen solvabel te zijn omdat zij een belangrijke bufferfunctie vervullen
bij de afwikkeling van transacties in financiële instrumenten (verderop
in deze nota, bij een vraag in het kader van artikel 2:7 wordt hier nader
op ingegaan). Voorkomen moet worden dat de kredietrisico's die ze op zich
nemen onevenredig groot zijn ten opzichte van hun eigen vermogen. Voor natura-uitvaartverzekeraars
is het eveneens nodig geacht een solvabiliteitseis op te leggen omdat deze
verzekeraars gelden van consumenten onder zich hebben die gebruikt moeten
worden om de toezegging aan de consument te honoreren. De verplichting om
solvabel te zijn is voor natura-uitvaartverzekeraars reeds een verplichting
op grond van de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf.Met betrekking tot het tweede onderdeel van de vraag van de CDA-fractie
kan het volgende worden opgemerkt. Ter zake van het liquiditeitstoezicht op
(open-end) beleggingsinstellingen en elektronischgeldinstellingen bevat het
wetsvoorstel geen wijzigingen ten opzichte van bestaande regelgeving. Wel
is het liquiditeitstoezicht op clearinginstellingen nieuw, nu immers het toezicht
op clearinginstellingen eerst met deze nota van wijziging wordt geïntroduceerd.
De noodzaak tot liquiditeitstoezicht op banken, elektronischgeldinstellingen,
clearinginstellingen en beleggingsinstellingen volgt uit de aanwezigheid van
het liquiditeitsrisico (dit is het risico dat vermogen of resultaat van de
financiële onderneming wordt aangetast tengevolge van onvermogen om aan
korte-termijnverplichtingen te voldoen) bij alle genoemde financiële
ondernemingen. Voor zowel banken als elektronischgeldinstellingen volgt het
liquiditeitstoezicht rechtstreeks uit Europese richtlijnverplichtingen. Voor
clearinginstellingen geldt, evenals voor banken, dat het liquiditeitstoezicht
(mede) strekt ter beteugeling van systeemrisico's (verwezen wordt naar onderdeel
3.6.2. van het algemeen deel van de toelichting bij de eerste nota van wijziging).
Van liquiditeitstoezicht op beleggingsinstellingen is alleen sprake bij open-end
beleggingsinstellingen. In de paragraaf liquiditeitstoezicht, elders in deze
nota, zijn de achtergronden hiervan reeds belicht.Verder vroegen deze leden de regering te reageren op
het onderdeel dat verklaringen van geen bezwaar (artikel 2:122) niet verder
moeten gaan dan op grond van Europese richtlijnen is vereist.De leden van de CDA-fractie gaven aan dat in de huidige
Wtb geen eis bestaat van een verklaring van geen bezwaar voor gekwalificeerde
deelnemingen in (beheerders van) beleggingsinstellingen. De EU-richtlijnen
verplichten daartoe ook niet.De Europese richtlijnen vereisen, anders dan deze leden veronderstellen,
wel toezicht op gekwalificeerde deelnemingen in icbe-beheerders. Dit is opgenomen
in artikel 5ter, eerste lid, en artikel 5sexies van de richtlijn beleggingsinstellingen
(richtlijn 85/611/EEG; daarin opgenomen bij richtlijn 2001/107/EG). Dit is
verwerkt in artikel 12, tiende lid, van de Wtb en artikel 15 van het Btb 2005
(zie ook de transponeringstabel in de memorie van toelichting1 en de toelichting op de eerste nota van wijziging2 ), en wordt nu overgenomen in artikel 2:122.De leden van de CDA-fractie stelden dat de cross-sector
gelijkschakeling leidt tot overregulering. Deze leden stelden dat financiële
ondernemingen ongeacht de door hen verrichte activiteiten over één
kam worden geschoren en daardoor worden opgezadeld met voor hen
ongeschikte of onnodige regelgeving.Uit de hiervoor gegeven antwoorden blijkt dat de door de leden van de
CDA-fractie aangehaalde casussen geen grond geven voor de veronderstelling
dat cross-sector gelijkschakeling zou leiden tot overregulering. Ik deel evenmin
de mening van deze leden dat financiële ondernemingen ongeacht de door
hen verrichte activiteiten over één kam worden geschoren en
daardoor worden opgezadeld met voor hen ongeschikte of onnodige regelgeving.
De regelgeving is alleen van toepassing waar zij noodzakelijk en relevant
is.Professor Arnold1 zet vraagtekens bij de
verankering van het depositogarantiestelsel. In dit stelsel worden de kosten
van een deconfiture verhaald op de overgebleven banken. De leden van de CDA-fractie
vroegen de minster een reactie te formuleren op de mening van Professor Arnold
dat dit stelsel niet alleen onredelijk (de goeden betalen voor de kwaden)
maar in de Nederlandse context ook ongeloofwaardig is.Sinds 1978 kent Nederland de Collectieve Garantieregeling, op grond waarvan
de in Nederland gevestigde banken garant staan voor de compensatie van depositohouders
(tot een zekere limiet) in het geval van de betalingsonmacht van een bank.
In 1994 is een Europese richtlijn tot stand gekomen waarin een dergelijk depositogarantiestelsel
in alle lidstaten verplicht werd gesteld. Een depositogarantiestelsel is inmiddels
gemeengoed in vrijwel alle landen met een enigszins ontwikkelde bancaire sector,
niet alleen in Europa en Noord Amerika, maar ook in veel ontwikkelingslanden
die daarmee het vertrouwen in hun bancaire stelsel willen versterken.Professor Arnold stelt dat het depositogarantiestelsel onredelijk zou
zijn omdat «de goeden voor de kwaden betalen». Het is juist dat,
tengevolge van een dergelijk stelsel, de (aandeelhouders dan wel – indirect –
depositohouders van de) solide, goede banken de kosten zullen dragen van de
compensatie van gedupeerde depositohouders bij een failliete bank. Overigens
betekent een faillissement dat de aandeelhouders van de «kwade bank»
wel een deel van de last dragen. Vanuit de gedachte dat een ieder zijn eigen
risico's moet dragen, mede omdat hier de meest disciplinerende werking (zowel
op depositohouders als op banken) vanuit gaat, zou ervoor kunnen worden gepleit
elke depositohouder zelf te laten opdraaien voor zijn eigen verliezen als
«zijn» bank failliet gaat. Niettemin acht ik een depositogarantiestelsel,
nog afgezien van de Europeesrechtelijke verplichting daartoe, om de volgende
redenen gewenst.Een depositogarantiestelsel heeft twee hoofddoelen, die verband houden
met twee te onderscheiden risico's. Allereerst is er het risico dat één
individuele bank failliet gaat en niet langer in staat is deposito's aan haar
depositohouders terug te betalen. Dit risico is voor een doorsnee consument,
of depositohouder, moeilijk in te schatten. Bovendien zijn de potentiële
gevolgen van het faillissement van een bank voor de meeste depositohouders
zeer ingrijpend. Het primaire doel van depositogarantiestelsels is dan ook
de bescherming van individuele depositohouders tegen het risico dat «hun»
bank failliet gaat. Daarnaast bestaat het risico dat het faillissement van
de ene bank kan leiden tot het faillissement van andere banken. Een mogelijke
oorzaak voor een dergelijk domino-effect is een bank run: het massaal opvragen van deposito's als gevolg van problemen bij
één bank wat kan leiden tot het faillissement van die bank.
Dit kan vervolgens weer leiden tot liquiditeitsproblemen van andere banken
die in principe solvabel zijn. Het tweede doel van een depositogarantiestelsel
is dus een stabiliteitsdoel: een depositogarantiestelsel kan immers
een bank run helpen voorkomen, zodat het vertrouwen
in het financiële systeem gehandhaafd blijft. Hier hebben ook de «goede»
banken profijt van.Met zijn opmerking over de ongeloofwaardigheid van het depositogarantiestelsel
in de Nederlandse context doelt Professor Arnold vermoedelijk op de sterke
concentratiegraad in de bancaire sector. Doordat een meerderheid van depositohouders
bij een zeer beperkt aantal banken bankiert, rijst de vraag of een deconfiture
van een van deze grootbanken opgevangen kan worden door de rest van de sector.
Dit probleem is regelmatig in de literatuur gesignaleerd, met name in de context
van kleinere landen, zoals Nederland, die doorgaans een hogere concentratiegraad
kennen dan de grotere landen. Vanwege dit systeemrisico ligt het prudentieel
toezicht in Nederland op een in internationaal perspectief hoog niveau. Tot
op heden is de Collectieve Garantieregeling in Nederland alleen toegepast
tengevolge van de betalingsonmacht van enkele kleine banken. Op grond van
de Collectieve Garantieregeling wordt de compensatie van depositohouders gefinancierd
door een renteloze lening die de Nederlandsche Bank aan de banken verstrekt.
Er is een waarborg opgenomen die de jaarlijkse bijdrage van een bank aan het
stelsel aan een maximum verbindt. Als gevolg hiervan kan, ingeval van de betalingsonmacht
van een van de grootbanken, de bijdragen van de overige banken over een langere
periode worden gespreid. Ik ben dan ook niet van mening dat het depositogarantiestelsel –
of de financieringswijze daarvan – in de Nederlandse context ongeloofwaardig
is.De leden van de fractie van de PvdA vroegen de regering
in te gaan op de position papers zoals die zijn gepresenteerd op de hoorzitting
van 14 april 2005 door dhr. Arnold, dhr. Joosen, dhr. Oppelaar en daarnaast
ook op de opmerkingen van de Raad van de Effectenbranche.Position papersProf. dr. I. J. M. ArnoldTen aanzien van de position paper van Professor Arnold merk ik het volgende
op.Onder punten 3 en 4 van zijn position paper bespreekt Professor Arnold
de transitiekosten die verbonden zijn aan de Wft. Ik deel het inzicht van
Professor Arnold dat verregaande Europeanisering van het financieel toezicht –
waarbij één Europese toezichthouder wordt opgericht –
op korte termijn niet aan de orde zal zijn. Om daarop te wachten, alvorens
de sectorale toezichtwetgeving te vervangen, heeft dan ook weinig zin. Zoals
Professor Arnold opmerkt, zal de overschakeling naar het nieuwe toezichtmodel
onvermijdelijk enige gewenning vergen. Hieraan zullen inderdaad, in economische
zin, transitiekosten verbonden zijn. Dit geldt overigens voor alle wetsvoorstellen
die tot een wijziging van regels voor marktpartijen leiden. Zoals hiervoor
opgemerkt, streef ik ernaar om de (eenmalige) transitiekosten tot een minimum
te beperken.Professor Arnold vraagt zich onder punt 5 van zijn position paper af hoe
de Minister verwacht te kunnen waarborgen dat «het prudentieel toezicht
de mededinging in de financiële sector zo min mogelijk verstoort».
Professor Arnold vraagt daarnaast of DNB geacht kan worden deze afweging te
maken, of dat hier een rol voor de NMa is weggelegd. Hij merkt op dat «prudentiële
toezichthouders uit zichzelf niet geneigd zijn mededingingsaspecten mee te
wegen, omdat monopoliewinsten in het algemeen de financiële stabiliteit
ten goede komen». Tot slot voegt hij toe dat het naar zijn oordeel een
goede zaak zou zijn «wanneer er een onafhankelijk oordeel wordt geveld
(bijvoorbeeld door de NMa) over de vraag of het prudentieel toezicht niet
al te hoge toetredingsbarrières opwerpt in de financiële sector. Mededinging heeft te maken met de mogelijkheid voor partijen om tot de
markt toe te treden en met de concurrentievoorwaarden voor de ondernemingen
die op de markt actief zijn. Wat de toetreding tot de financiële markten
betreft, kan niet ontkend worden dat prudentiële toezichteisen een toetredingsdrempel
opwerpen. Dit is niet zonder reden: zoals in de nota van toelichting is opgemerkt,
is prudentieel toezicht erop gericht het risico van faillissement te beperken,
zonder – zoals het ook in een markteconomie hoort – dit overigens
geheel te kunnen uitsluiten. De noodzaak van prudentieel toezicht ligt onder
meer in de informatie-asymmetrie tussen de aanbieder en afnemer van financiële
producten: individuele depositohouders en polishouders worden over het algemeen
immers onvoldoende in staat geacht zelf de soliditeit van financiële
ondernemingen te beoordelen. Door het toezicht op de naleving van prudentiële
eisen, biedt de toezichthouder enerzijds bescherming aan afnemers van financiële
producten, anderzijds draagt zij bij aan het vertrouwen in de financiële
sector. Het is onvermijdelijk dat deze eisen een zekere toetredingsdrempel
opwerpen, maar er wordt wel voor gewaakt dat de toetredingsdrempel niet onnodig
belastend is. Dit geldt overigens voor alle regels die van overheidswege worden
gesteld aan (potentiële) marktpartijen.Wat betreft de concurrentievoorwaarden voor de ondernemingen die op de
markt actief zijn, kan worden gewezen op het belang van een gelijk speelveld
voor aanbieders van gelijke of vergelijkbare producten. Cross-sectorale harmonisatie,
zoals in de Wft wordt vormgegeven, levert hieraan een bijdrage. Zoals Professor
Arnold suggereert, moet er inderdaad voor gewaakt worden dat prudentiële
regels verder gaan dan noodzakelijk en daarmee een onnodige beperking van
de mededinging opleveren. De vaststelling van regels geschiedt met inachtneming
van het algemeen belang; het belang van een gezonde mededinging is onderdeel
daarvan.Voorts merk ik op dat de NMa bevoegd is – en blijft – op te
treden tegen mededingingsovertredingen in de financiële sector. Zoals
blijkt uit de Monitor Financiële Sector 20041
die in december 2004 is gepubliceerd, verricht de NMa structureel onderzoek
naar de concurrentie in de verschillende deelmarkten van de financiële
markten. Het onderzoek van de NMa richt zich voor een belangrijk deel op mogelijke
toetredingsbarrières en de daarmee samenhangende dynamiek van de financiële
sector. Het mededingingstoezicht van de NMa en het prudentieel toezicht en
gedragstoezicht van DNB, respectievelijk de AFM worden geheel zelfstandig
van elkaar verricht. Niettemin zullen de prudentiële toezichthouder en
de gedragstoezichthouder uiteraard wel rekening houden met de uitkomsten van
het onderzoek van de NMa. De NMa benadrukt in de Monitor Financiële Sector
2004 bijvoorbeeld het belang van regelgeving die de transparantie vergroot
in de financiële sector. Een van de speerpunten van het voorstel tot
de Wet op de financiële dienstverlening, is de vergroting van de transparantie
voor afnemers van financiële producten; ook bij andere financiële
toezichtwetten is grotere markttransparantie een van de doelstellingen. Daarnaast
wijs ik op de vermindering van de administratieve lasten voor de sector, een
van de belangrijkste doelstellingen van de Wft. Een reductie van de administratieve
lasten voor alle marktpartijen leidt onder meer tot een vermindering van de
toetredingsdrempel tot de sector en levert in dat opzicht een positieve impuls
op voor de mededinging. Indien de toezichthouders algemeen verbindende voorschriften
opstellen die onnodig belastend zijn voor marktpartijen kan de Minister van
Financiën op grond van artikel 1:12 regels stellen onder gelijktijdige
intrekking van de door de toezichthouder opgestelde regels.Onder punt 6 van zijn position paper uit Professor Arnold zijn zorg over
het gevaar van «regulatory capture», een te grote afhankelijkheid
tussen de toezichthouder en de onder toezicht staande financiële ondernemingen.
Professor Arnold vraagt zich af of de Wft voldoende waarborgen bevat voor
het tegengaan van belangenverstrengeling, onder verwijzing naar de overstap
van DNB-bestuurders in het verleden naar functies in het commerciële
bankwezen. Zowel door de AFM als door DNB zijn maatregelen getroffen om te
voorkomen dat bestuurders of medewerkers die overstappen naar functies in
het commerciële bankwezen oneigenlijk gebruik maken van vertrouwelijke
toezichtinformatie. Naar mijn mening wordt de verhouding tussen de toezichthouders
en de onder toezicht staande financiële ondernemingen in de Wft helder
vastgelegd. Ondanks de concentratiein de Nederlandse financiële sector, ben ik niet van oordeel dat
de toezichthouder, bij de uitvoering van zijn wettelijke taken, te veel rekening
houdt – of dreigt te houden – met de belangen van de onder toezicht
staande financiële onderneming.E. P. M. JoosenIn het onderstaande zal worden ingegaan op de opmerkingen van de heer
Joosen voor zover die opmerkingen betrekking hebben op de Wft. De heer Joosen
heeft ook opmerkingen gemaakt over het nog in te dienen wetsvoorstel over
financiële conglomeraten. Aangezien dit wetsvoorstel op dit moment nog
niet bij de Tweede Kamer voorligt en de opmerkingen bovendien betrekking hadden
op een ouder concept, wordt niet ingegaan op de specifieke opmerkingen aangaande
dat wetsvoorstel.De heer Joosen geeft aan dat de benaming van het wetsvoorstel zou dienen
te luiden «Wet toezicht financiële markten» in plaats van
«Wet op het financieel toezicht». De huidige «gebruiksnaam»
van de wet zou suggereren dat het wetsvoorstel (ook) het toezicht op jaarrekeningen
of accountants behelst en zou geen recht doen aan het in het Deel Gedragstoezicht
te regelen gedragstoezicht.De titel van het wetsvoorstel luidt voluit: Regels met betrekking tot
de financiële markten en het toezicht daarop. Dit opschrift dekt de lading
preciezer dan de citeertitel, die daarvan slechts een kernachtige formulering
beoogt te zijn. Of de huidige citeertitel de meest geschikte is, is vooral
een kwestie van smaak. Nu de benaming Wet op het financieel toezicht en de
afkorting «Wft» eenmaal ingang heeft gevonden, en overal in de
parlementaire stukken en vakliteratuur wordt gebruikt, is er weinig reden
tot het wijzigen van de voorgestelde citeertitel.De mening van de heer Joosen dat ter wille van de consistentie en inzichtelijkheid in beginsel alle definities van begrippen in artikel 1:1
van het Algemeen Deel moeten worden opgenomen, wordt gedeeld. Hierop bestaan
echter wel uitzonderingen, bijvoorbeeld indien daardoor juist de inzichtelijkheid
geweld wordt aangedaan. Als voorbeeld moge het begrip deelneming dienen. Dit
begrip wordt in de Wft gebruikt in de betekenis die het heeft in het Burgerlijk
Wetboek, zodat een algemene definitie in artikel 1:1 van de Wft niet nodig
is. De Europese richtlijnen die ten grondslag liggen aan hoofdstuk 2.6 (aanvullende
bepalingen ten aanzien van financiële groepen) noodzaken er echter toe
in dat hoofdstuk een iets afwijkende definitie te hanteren. Om die reden worden
de daar gehanteerde begrippen als deelneming, deelnemende onderneming en verbonden
onderneming aan het begin van dat hoofdstuk gedefinieerd en niet in artikel
1:1. In de beschreven situatie is de duidelijkheid juist gediend met een uitzondering
op de regel dat alle definities in artikel 1:1 worden opgenomen.De heer Joosen merkt verder op dat de motieven voor de invoering van het
toezicht op clearinginstellingen zouden hebben gerechtvaardigd dat de desbetreffende
ondernemingen ook onder het bereik van afdeling 2.5.7, betreffende de noodregeling,
en hoofdstuk 2.6 (toezicht financiële conglomeraten) zouden zijn gebracht,
hetgeen niet is gebeurd.De noodregeling is een afwikkelingsprocedure die als doel heeft de overdracht
van de verbintenissen van de financiële onderneming welke zij in de uitoefening
van haar bedrijf heeft aangegaan. Overdracht van de verbintenissen die een
clearinginstelling in de uitoefening van haar bedrijf als clearinginstelling
heeft aangegaan ligt minder voor de hand. Er zal immers bij clearinginstellingen
geen portefeuille met langlopende verbintenissen zijn met een omvang die vergelijkbaar
is met die van een gemiddelde bank of verzekeraar. Verlening van gewone surseance
van betaling aan een clearinginstelling stuit niet op zodanige bezwaren dat
de noodregeling daarvoor in de plaats zou moeten komen. Daarbij speelt ook
nog een rol dat het aantal schuldeisers van een clearinginstelling minder
groot zal zijn dan het aantal schuldeisers van een gemiddelde bank of verzekeraar,
zodat de surseanceregeling, inclusief de vergadering, bedoeld in artikel 255
van de Faillissementswet zich meer voor dit type ondernemingen leent dan voor
banken en verzekeraars.Wat betreft het onder het bereik van hoofdstuk 2.6 brengen wordt opgemerkt
dat dit verder zou gaan dan de richtlijn financiële conglomeraten vereist.
Dit is in zijn algemeenheid ongewenst en zou tevens tot problemen kunnen leiden
bij de beantwoording van de vraag in welke gevallen sprake is van een financieel
conglomeraat.De heer Joosen merkt terecht op dat artikel 2:134 enige samenhang vertoont
met artikel 2:304 Wft.In het licht van de bepalingen van hoofdstuk 2.6 is artikel 2:134 overbodig.
Daarom wordt voorgesteld dat artikel te laten vervallen. Verwezen zij naar
de bijgevoegde nota van wijziging.H. V. OppelaarDe heer Oppelaar stelt dat het Deel Prudentieel toezicht leidt tot een
groter aantal niveaus van regelgeving en daarmee tot een nog ondoorzichtiger
regelgeving.Dezelfde onderwerpen voor banken of verzekeraars worden op dit moment
vaak op verschillende niveau's geregeld. Bij het opstellen van dit wetsvoorstel
is ervoor gekozen om het niveau van regelgeving te harmoniseren waardoor de
regelgeving juist inzichtelijker wordt.Onder de huidige wetgeving komen de voorschriften voor banken en verzekeraars
voor op vier niveau's (wet, algemene maatregel van bestuur, ministeriële
regeling en de toezichthouderregel). Het uitgangspunt bij het wetsvoorstel
is dat de niveaus tot drie worden beperkt: de wet, de algemene maatregel van
bestuur en de toezichthouderregel. De ministeriële regeling zal in beginsel
niet worden gebruikt voor materiële verplichtingen die zich richten tot
financiële ondernemingen. Van een toename van het aantal niveaus zal
dus geen sprake zijn.Het aantal algemene maatregelen van bestuur onder de prudentiële
wetgeving zal worden teruggebracht van 16 naar 4 en er zal slechts één
ministeriële regeling (regeling ten behoeve van het rabobankregime) worden
opgesteld. Op dit moment zijn er ongeveer 132 toezichthouderregels. Door het
stroomlijnen en meer «principle-based» opstellen van artikelen
op AMvB-niveau, zal het aantal toezichthouderregels ook aanzienlijk verminderen.De heer Oppelaar merkt verder op dat artikel 2:8 de consumentenbescherming
verzwakt doordat DNB enkel toetst of de desbetreffende financiële onderneming
voldoet aan prudentiële regels en doordat de AFM geen preventieve toets
uitvoert. In antwoord daarop merk ik op dat dit ook de huidige situatie is
en dat er dus van een verzwakking van de consumentenbescherming geen sprake
is. In overeenstemming met een door marktpartijen en kamerleden breed gedragen
wens is er juist naar gestreefd om een dubbele toetsing zoveel mogelijk te
voorkomen.De heer Oppelaar stelt verder artikel 2:60 aan de orde, uit welk artikel
volgt dat een vergunninghoudende bank ten minste de werkzaamheden kan verrichten
die zijn vermeld in bijlage 1 van de richtlijn banken, inclusief het effectenbedrijf,
tenzij in de vergunning anders is bepaald. De heer Oppelaar vraagt aandacht
voor de situatie waarin een financiële onderneming die het bedrijf van
bank uitoefent, vervolgens tevens beleggingsdiensten wenst te verlenen.In de toekomstige situatie zal de aanvrager van een vergunning voor het
uitoefenen van het bedrijf van bank op grond van artikel 2:8 moeten vermelden
of hij voornemens is naast de uitoefening van het bedrijf van bank op te treden
als beleggingsonderneming (bemiddelen in financiële instrumenten of het
beheren van individuele vermogens). Indien de aanvrager een dergelijk voornemen
meldt, wordt de weg van artikel 2:8 gevolgd, waartoe behoort dat DNB advies
vraagt aan de AFM. In dat geval wordt recht gedaan aan – in de woorden
van de heer Oppelaar – het uitgangspunt dat de AFM zelf haar verantwoordelijkheid
moet kunnen waarmaken. In twee situaties zal een bank niet als beleg--gingsonderneming mogen optreden. In de eerste plaats is dat het geval
indien bij het aanvragen van de vergunning niet het voornemen is vermeld om
de activiteiten te verrichten. In de tweede plaats is dat het geval indien
het voornemen wel is vermeld, maar DNB – na advies van de AFM –
de activiteiten heeft uitgesloten van de vergunning.Indien zich één van de twee zojuist beschreven situaties
heeft voorgedaan en de financiële onderneming wenst vervolgens op een
later moment de activiteiten wederom of alsnog te verrichten, komt artikel
2:61 aan de orde. In dat geval vraagt de financiële onderneming om een
uitbreiding van de bestaande vergunning. Dan werken DNB en de AFM op grond
van een nog in te voegen paragraaf in het Algemeen Deel samen op een manier
die vergelijkbaar is met de samenwerking tussen deze twee toezichthouders
in het kader van een aanvraag van een vergunning. DNB beslist op het verzoek
om wijziging van de vergunning, na advies van de AFM.Bewust is niet gekozen voor het alternatief dat de heer Oppelaar lijkt
voor te staan, namelijk dat de AFM zelfstandig een financiële onderneming
die een bankvergunning aanvraagt of reeds heeft verkregen de toegang tot het
effectenbedrijf (in terminologie van de Wte 1995) zou kunnen ontzeggen. Dit
zou erop neerkomen dat de AFM de bevoegdheid zou moeten krijgen een bank een
vergunning te verlenen voor het verlenen van beleggingsdiensten. De aanvrager
zou te maken krijgen met twee toezichthouders in het kader van de aanvraag.
Dat zou een verhoging van de administratieve lasten met zich brengen. DNB
zou standaard deze beleggingsdiensten moeten uitsluiten van de vergunning.Voorts zij opgemerkt dat op grond van een in het Deel Gedragstoezicht
op te nemen bepaling, de AFM een financiële onderneming die een vergunning
heeft van DNB een verbod kan opleggen om met de regels in het Deel Gedragstoezicht
strijdige activiteiten te verrichten indien een bepaling uit het Deel Gedragstoezicht
wordt overtreden (vergelijkbaar met de artikelen 12 van de Wte 1995 en 21
van de Wfd).De conclusie is dat de AFM haar verantwoordelijkheid kan waarmaken door
middel van de adviezen aan DNB en door haar bevoegdheid maatregelen te nemen
tijdens het lopend toezicht. Bij de afweging tussen het belang van de consumentenbescherming
en het belang van de terugdringing van administratieve lasten is het evenwicht
gevonden in de voorgestelde oplossing: één vergunning, en achter
de schermen een samenwerking van de toezichthouders.Raad van de Effectenbranche (REB)De REB heeft in zijn bijdrage voor de presentatie aan de vaste commissie
van Financiën een aantal aandachtspunten aan de orde gesteld. De belangrijkste
aandachtspunten zijn de financiering van het toezicht, het level playing field
binnen Nederland en het internationale level playing field. In het onderstaande
zal op deze aandachtspunten worden ingegaan.De door de REB gesignaleerde toename van de kosten
van het toezicht is in samenhang te zien met de sterke uitbreiding
van het aantal taken van de AFM. Hieraan is reeds eerder, bij de parlementaire
behandeling van de betreffende regelgeving, aandacht besteed. Dat neemt niet
weg dat het zaak blijft om de vinger aan de pols te houden. Daartoe is onder
meer de «Gemengde Commissie voor de administratieve lasten van het toezicht
op de financiële markten» opgericht (zie hierna). Tevens zijn er
panels waarin vertegenwoordigers van representatieve organisaties zitting
hebben. Zij adviseren de toezichthouders over aangelegenheden op het terrein
van beleid en begroting. De mededeling van de REB dat hij de invloed van de
panels als volstrekt ontoereikend ervaart, is waarschijnlijk te verklaren
uit het feit dat het panel een adviserende rol heeft. Deze rol is ingegeven
door de verhoudingen tussen de onder toezicht gestelde instellingen, die zitting
hebben in het panel, enerzijds en de toezichthouder anderzijds. Daarbij kunnen
tegengestelde belangen een rol spelen. Het is echter de toezichthouder die
verantwoordelijk is en blijft voor de wijze waarop hij de hem opgedragen taken
vervult. Binnen dat spanningsveld zijn partijen op zoek naar een evenwichtssituatie.
Een proces waaraan partijen nog moeten wennen maar waarin zij ongetwijfeld
nog verder zullen groeien. Daarbij mag tevens niet wordenveronachtzaamd dat de toezichthouder suggesties vanuit het panel niet
zonder meer naast zich neer kan leggen. De toezichthouder dient te motiveren
waarom suggesties vanuit het panel niet worden overgenomen. Het resultaat
van het overleg met het panel wordt namelijk in de vorm van een verslag openbaar
gemaakt. Van deze openbaarmakingsplicht gaat een disciplinerende werking uit.
Een eventueel meningsverschil omtrent reikwijdte en vervulling van een toezichttaak,
wordt aldus zichtbaar gemaakt. Indien nodig zal het ministerie zich actief
inzetten om een eventuele impasse die dan is ontstaan, te doorbreken.De REB is van mening dat alle handhavingskosten, en niet enkel het repressieve
deel daarvan, ten laste van de algemene middelen dienen te komen. Hij gaat
daarbij voorbij aan het kader dat de rijksoverheid gewoonlijk hanteert bij
de doorberekening van handhavingskosten. Volgens dat kader, vastgelegd in
het in juni 1996 uitgebrachte MDW-rapport Maat houden1, mogen handhavingskosten aan derden worden doorberekend
indien een of enkele partijen specifiek toerekenbaar profijt hebben van de
handhavingsactiviteiten. Vanuit die visie is besloten slechts een deel van
de handhavingskosten via de algemene middelen te financieren. Dit is nader
toegelicht in de nota Herziening financiering toezicht
op de financiële marktsector van 1 juli 20032.Volgens de REB drukken de kosten van het toezicht onevenredig zwaar op
kleinere financiële ondernemingen. Zoals bij de plenaire behandeling
van de Wft naar aanleiding van een vraag van de heer Heemskerk is aangegeven,
zijn de in rekening te brengen kosten gerelateerd aan de werkelijke toezichtinspanning.
Voor de behandeling van een vergunningaanvraag
maakt het voor de toezichthouder qua inspanning niet uit of het een grote
of kleine onderneming betreft. Voor de behandeling van vergunningaanvragen
gelden derhalve vaste tarieven. Bij het lopende toezicht daarentegen nemen de inspanningen van de toezichthouder relatief
af naarmate de onder toezicht staande financiële onderneming een grotere
omvang heeft. Grote financiële ondernemingen zullen derhalve voor dat
toezicht wel meer moeten betalen maar dat gebeurt volgens een degressief tarief
zodat zij in relatieve zin, bijvoorbeeld gemeten per werknemer, goedkoper
uit zijn. Aldus wordt kruissubsidiëring tussen de verschillende ondernemingen
voorkomen.Ten behoeve van de uitwerking van de kabinetsbrede afspraken over reductie
van administratieve lasten heeft de Gemengde Commissie
voor de administratieve lasten van het toezicht op de financiële markten –
waarin ook de REB is vertegenwoordigd – de minister geadviseerd over
een pakket reductievoorstellen op het terrein van de financiële markten.
De reductievoorstellen van de Gemengde Commissie beslaan alle terreinen van
het toezicht op de financiële markten (gedrags-, prudentieel- en integriteittoezicht).
De werkelijke reductie of toename van administratieve lasten kan per branche
verschillen. In het reductiepakket is een aantal verminderingen van de administratieve
lasten van de Wet toezicht effectenverkeer 1995 (Wte 1995) voorzien of reeds
ingevoerd. Dit pakket aan maatregelen vermindert de administratieve lasten
van deze wet met ongeveer 20% ten opzichte van de nulmeting (31 december
2002). Marktpartijen (inclusief de REB) hebben bij het ontwikkelen van dit
reductiepakket uitgebreid de gelegenheid gekregen – en hebben nog steeds
die mogelijkheid – om voorstellen in te dienen. Van de voorstellen die
tot nu toe zijn gedaan is het grootste gedeelte overgenomen.Een van de doelstellingen van dit wetsvoorstel is het bevorderen van een level playing field tussen sectoren. Onnodige verschillen
verdwijnen en regelingen worden waar mogelijk op elkaar afgestemd. De eisen
die in het Deel Prudentieel toezicht gelden voor beleggingsondernemingen zijn
gebaseerd op de Wte 1995. Er zijn geen nieuwe eisen voor beleggingsondernemingen
in het Deel Prudentieel toezicht opgenomen. De eisen gaan bovendien niet verder
dan op grond van Europese richtlijnen is vereist.In de Europese comitéstructuur op het terrein van de financiële
diensten (de zogenaamde Lamfalussy structuur), die is ingesteld om de Europese
regelgeving voor financiële diensten te stroomlijnen, is een belangrijke
rol weggelegd voor onafhankelijke comités bestaande uit financiële
toezichthouders van de lidstaten. Deze comités (CESR op het terrein
van het effectenverkeer, CEIOPS voor verzekeraars en CEBS voor banken) werkensamen aan een consistente toepassing van Europese regelgeving door middel
van onder andere het uitvoeren van peer reviews en het vergelijken van toezichthouderpraktijken.
Ten behoeve van een consistente toepassing van Europese regelgeving kunnen
deze comités aanbevelingen uitvaardigen over toepassing van de regelgeving
in de praktijk. Dit draagt bij aan het bevorderen van een level playing field op Europees niveau.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de regering
kan ingaan op de stelling van de NVB en het Verbond van Verzekeraars dat de
Wft «on hold» zou moeten worden gezet, en er voorrang gegeven
zou moeten worden aan de implementatie van Europese Richtlijnen. Voorts vroegen
deze leden of het juist is dat er ruim 40 richtlijnen uit het Financial Services
Action plan voortkomen en wanneer deze geïmplementeerd moeten zijn.De implementatie van Europese richtlijnen op het terrein van de financiële
markten heeft voor de regering hoge prioriteit. Een aanzienlijk deel van de
richtlijnen wordt daarom vooruitlopend op het onderhavige wetsvoorstel in
de bestaande financiële toezichtwetgeving geïmplementeerd. Zo worden
de beide zogeheten ICBE-richtlijnen1 in de Wet
toezicht beleggingsinstellingen en de vier marktmisbruikrichtlijnen2 alsmede de prospectusrichtlijn3 in de Wte 1995 geïmplementeerd en worden de bepalingen van de
transparantierichtlijn die betrekking hebben op het melden van zeggenschap
in ter beurze genoteerde vennootschappen geïmplementeerd in het wetsvoorstel
Wet melding zeggenschap en kapitaalbelang in effectenuitgevende instellingen.
Het «on hold» zetten van het onderhavige wetsvoorstel zal derhalve
op de voortgang van de implementatie van die richtlijnen geen effect hebben:
de implementatie geschiedt in andere wetgeving. Voorts zijn er de richtlijnen
waarvan het voornemen is om deze wel in de Wft te implementeren. Het gaat
dan om de zogeheten richtlijn aanvullend toezicht op financieel conglomeraten4. In een later stadium zullen de richtlijn betreffende
markten voor financiële instrumenten5, de
overnamerichtlijn6, de transparantierichtlijn7 (wat de bepalingen betreft die niet betrekking hebben
op het melden van zeggenschap in beursvennootschappen) alsmede de voorgenomen
richtlijnen die gebaseerd zijn op het Bazels Kapitaalakkoord (Bazel II) in
de Wft worden geïmplementeerd. Het behoeft geen betoog dat het «on
hold» zetten van de Wft op de implementatie van laatstgenoemde richtlijnen,
die juist voorzien is in de Wft, een negatief effect zal hebben. De regering
kan de stelling van de NVB en het Verbond van Verzekeraars derhalve niet onderschrijven.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of het
juist is dat de besparing op administratieve lasten van 40 miljoen euro weer
ruimschoots gecompenseerd wordt door forse lastenverzwaringen als gevolg van
nieuwe regelgeving. Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke conclusie trekt de regering
daaruit? Verder vragen deze leden waarom de nalevingslasten van de Wft nog
niet zijn berekend en hoe hoog de regering de nalevingslasten inschat. Komt
dit overeen met de schattingen van de NVB en het Verbond van Verzekeraars?Het is inderdaad zo dat administratieve lasten kunnen voortvloeien uit
nieuwe regelgeving. Een voorbeeld daarvan is de wetgeving ter implementatie
van de Kapitaaltoereikendheidrichtlijn.Het is de bedoeling dat de daaruit voortvloeiende lastenverzwaringen worden
gecompenseerd door lastenverlichtingen. Op dit moment wordt bezien welke administratieve
lasten gereduceerd kunnen worden ter compensatie van lastenverzwaringen als
gevolg van nieuwe regelgeving.De regering kan niet aangeven hoeveel nalevingskosten
gemoeid zijn met het Deel Prudentieel toezicht van de Wft. Wel hebben de marktpartijen
op initiatief van de toezichthouders de nalevingskosten in kaart gebracht
voor regelgeving die naar de mening van de sector hoge nalevingskosten veroorzaken
en zijn reductieafspraken gemaakt om deze te beperken. Een groot deel van
deze afspraken zal via de Wft worden geïmplementeerd. Vanzelfsprekend
is het ministerie van Financiën hier nauw bij betrokken. Te zijner tijd
zal er meer bekend zijn over de nalevingskosten die voortvloeien uit het Deel
Prudentieel toezicht van de Wft. Op basis van die informatie zal worden bezien
welke verdere reducties op het gebied van nalevingskosten mogelijk zijn.AMvB'sDe leden van de CDA-fractie vroegen hoeveel algemene
maatregelen van bestuur er bij het Deel Prudentieel toezicht opgesteld worden
en waar deze AMvB's inhoudelijk over gaan.Vier van de bij dit wetsvoorstel voorziene dertien algemene maatregelen
van bestuur hebben betrekking op het Deel Prudentieel toezicht. Onderstaand
schema geeft een globaal overzicht van de inhoud van deze algemene maatregelen
van bestuur. Hierbij zij aangetekend dat het voornemen de regels inzake toegang
tot de markt uit het Deel Prudentieel toezicht en het Deel Gedragstoezicht
samen onder te brengen in een nieuw deel, tot gevolg zal hebben dat de hieronder
genoemde algemene maatregel van bestuur inzake toegang tot de markt zal worden
samengevoegd met de overeenkomstige algemene maatregel van bestuur gebaseerd
op het Deel Gedragstoezicht. AMvBOnderwerpen Toegang tot de marktReikwijdtebepalingen Regels voor toegang tot de Nederlandse markt Vrijstellingen
Regels voor de toegang tot buitenlandse markten Lopend toezichtBetrouwbaarheid
Bedrijfsvoering Minimum-vermogen en solvabiliteit Liquiditeit Technische voorzieningen
Boekhouding en rapportageverplichtingen Gekwalificeerde deelnemingenBijzondere maatregelenPortefeuille-overdracht Omzetting rechtsvorm Herstelplan, sanerings- en financieringsplan
Opvangregeling Beleggerscompensatie- en depositogarantiestelselFinanciële groepenBancaire groepen Verzekeringsgroepen Financiële conglomeratenDeze leden vroegen de regering voorts te bevestigen
dat de AMvB's zowel in de concept-fase met de Tweede Kamer zullen worden besproken
als in de definitieve fase met het advies van de Raad van State via een voorhangprocedure.In het nader verslag bij het Algemeen Deel hebben deze leden en die van
de fracties van de PvdA en de VVD gevraagd of de algemene maatregelen van
bestuur die ingevolge de Wft tot stand zullen komen, door middel van een voorhangprocedure
aan de Kamer worden aangeboden. Ik heb in de daarop volgende nota1 aangegeven dat hoofdregel bij totstandkoming van algemene
maatregelen van bestuur is dat er geen betrokkenheid van het parlement is,
tenzij er bijzondere omstandigheden zijn (zie aanwijzing 35 van de Aanwijzingen
voor de regelgeving). Om die reden heb ik, zoals aangegeven, in onderhavig
wetsvoorstel geen bepaling voor een voorhangprocedure opgenomen. Wel ben ik
aan de wens van de Kamer om inzicht te krijgen in de algemene maatregelen
van bestuur tegemoet gekomen door toe te zeggen dat deze in de concept-fase
parallel aan de marktconsultatie aan de Kamer worden gezonden. Het is dus
niet zo, zoals de leden van de CDA-fractie menen, dat de algemene maatregelen
van bestuur in de definitieve fase met het advies van de Raad van State worden
voorgehangen.EvaluatieDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen of de regering bereid is om drie jaar na de inwerkingtreding van
de Wft deze wet te evalueren.Bij het opstellen van dit wetsvoorstel zijn drie doelstellingen nagestreefd.
De wet moet inzichtelijk, doelgericht en marktgericht zijn. Het ligt in de
rede om drie jaar na inwerkingtreding van de Wft te evalueren of deze doelstellingen
zijn bereikt en of de beoogde lastenreductie ook daadwerkelijk is gerealiseerd.Artikelsgewijs1:1, onder bbbbDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen waarom de definitie van professionele marktpartij afwijkt van
de definitie in de Vrijstellingsregeling Wtk 1992.In de hele Wft wordt één begrip professionele marktpartij
gehanteerd. Dit draagt bij aan de duidelijkheid en voorkomt dat een marktpartij
voor de toepassing van de ene regel wel en voor de andere niet als professioneel
wordt aangemerkt. De definitie in de Wft wijkt daardoor inderdaad af van de
definitie in de Vrijstellingsregeling Wtk 1992, maar zal nog steeds alle categorieën
omvatten die in de Vrijstellingsregeling Wtk 1992 als professionele marktpartij
worden aangemerkt. In die zin is er dus geen verschil. De definitie van professionele
marktpartij in de Wft zal voor een deel in de wet worden opgenomen (artikel
1:1, eerste lid, onderdeel bbbb) en voor een deel in een algemene maatregel
van bestuur. Gezamenlijk (wet en algemene maatregel van bestuur) zal de definitie
alle categorieën uit de Vrijstellingsregeling Wtk 1992 omvatten.Voorts vroegen de leden van de fracties van het CDA,
de PvdA en de VVD of mag worden aangenomen dat special purpose vehicles (spv's)
vanwege de rating nog immer als professionele marktpartij worden aangemerkt.De regering onderkent dat het voor de securitisatiepraktijk van belang
is dat special purpose vehicles (spv's) worden aangemerkt als professionele
marktpartij. Ook onder de Wft zullen spv's die een rating hebben van een deskundige
kredietbeoordelaar als professionele marktpartijen worden aangemerkt. 2:7De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen waarom voor de kredietinstellingen de ontheffingsmogelijkheid
van artikel 6, tweede lid onderscheidenlijk derde lid Wtk 1992 zijn komen
te vervallen.De vrijstellingsregeling onder de Wtk 1992 was nodig onder andere omdat
onder de ruime definitie van «kredietinstelling» in die wet mede
werd verstaan het aantrekken van opvorderbare gelden van uitsluitend professionele
marktpartijen of binnen besloten kring: de zogeheten financieringsmaatschappijen.
Omdat deze categorie financiële ondernemingen niet onder de definitie
van «kredietinstelling» in de richtlijn banken valt, is hiervoor
een vrijstelling opgenomen in artikel 2 van de Vrijstellingsregeling. Daarnaast
zijn er ondernemingen of personen die gelden aantrekken binnen besloten kring
en die niet tot een duidelijk omschreven categorie kunnen worden gerekend.
Zij werden individueel buiten het toepassingsbereik van de Wtk 1992 gebracht
door middel van een ontheffing. De noodzaak van een vrijstelling of een ontheffing
bestaat thans niet meer, aangezien de betrokken ondernemingen niet langer
vallen onder de definitie van «bank», zoals opgenomen in het wetsvoorstel.
Zie ook de toelichting op artikel 1:1, onderdeel g, in de eerste nota van
wijziging1.De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen verder waarom een vergunningplicht voor clearinginstellingen noodzakelijk
is.Clearinginstellingen vervullen een belangrijke functie bij de afwikkeling
van transacties in financiële instrumenten. Zij vormen een buffer tussen
de beleggingsondernemingen die zijn toegelaten tot de beurshandel enerzijds,
en de centrale tegenpartij, die uiteindelijk verantwoordelijk is voor de afwikkeling
van alle beurstransacties, anderzijds. Op deze wijze dragen clearinginstellingen
bij aan spreiding en beheersing van de daarmee samenhangende risico's. Hierbij
zijn niet alleen de belangen van de clearinginstellingen zelf en van de ondernemingen
waarmee zij zaken doen in het geding. Met de soliditeit en het goed functioneren
van clearinginstellingen is ook een publiek belang gediend. Als een clearinginstelling
op zeker moment niet aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen, kan dat ernstige
en verstrekkende gevolgen hebben, niet alleen voor de direct betrokken partijen,
maar ook voor andere partijen die handelen of beleggen in financiële
instrumenten en daarbij afhankelijk zijn van de soliditeit van het systeem
als geheel. Problemen kunnen zich voortplanten door het systeem en zo de stabiliteit
van het financiële stelsel in gevaar brengen en het vertrouwen in de
financiële sector schaden.Clearinginstellingen die beschikken over een vergunning voor de uitoefening
van het bedrijf van bank of van beleggingsonderneming staan in de huidige
situatie onder toezicht op grond van de Wtk 1992 respectievelijk de Wte 1995,
echter zonder dat dit toezicht is toegespitst op de specifieke aard van hun
clearingactiviteiten. Zogeheten specialised firms staan slechts indirect onder
(publiekrechtelijk) toezicht; doordat zij in de praktijk deel uitmaken van
een bancaire groep is er sprake van geconsolideerd toezicht op de groep als
geheel. In alle gevallen stellen Euronext en Clearnet S.A. meer specifieke
eisen aan de clearinginstellingen die op de gereglementeerde markten van Euronext
werkzaam zijn.De bestaande situatie is om een aantal redenen niet bevredigend. Zoals
aangegeven is het wettelijke toezicht, voor zover van toepassing, niet toegespitst
op de aard van het clearingbedrijf. Het privaatrechtelijke toezicht vanuit
de markten zelf doet geen recht aan het publieke belang dat (ook) met het
goede functioneren van clearinginstellingen is gemoeid. Daarnaast
is een beperking van privaatrechtelijk toezicht dat partijen wederzijds van
elkaar afhankelijk zijn waardoor toezichtbelangen mogelijk niet onder alle
omstandigheden het gewicht krijgen dat geboden is.Om de genoemde redenen wordt thans voorgesteld ten aanzien van clearinginstellingen
over te gaan tot invoering van wettelijk toezicht, dat is toegespitst op de
aard van het clearingbedrijf. Voor een meer uitvoerige beschouwing over het
toezicht op clearinginstellingen verwijs ik naar de toelichting bij de eerste
nota van wijziging, hoofdstuk 3.61.2:13De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen waarom de termijn in artikel 2:13 is verlengd tot twee maanden
waar dit eerst acht weken was.Het antwoord daarop is dat de termijn van twee maanden voortvloeit uit
Europese richtlijnen: zie bijvoorbeeld artikel 20, vierde lid, van de richtlijn
banken.Voorts wijzen deze leden erop dat deze termijn eerst
gaat lopen vanaf het moment van ontvangst door de toezichthoudende instantie.Ook dat wordt door de Europese richtlijnen voorgeschreven: zie bijvoorbeeld
artikel 20, vijfde lid, van de richtlijn banken.2:20, 2:21, 2:23 en 2:24De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen of de regering kan aangeven waarom in afdeling 2.2.1 en afdeling
2.2.3 hier en daar in de artikelen wordt gesproken over financiële onderneming,
terwijl het artikel aanvangt met de verwijzing naar een bepaald type financiële
onderneming.In het eerste lid van een artikel wordt altijd verwezen naar de verschillende
typen financiële ondernemingen waarop het artikel van toepassing is.
In de volgende leden wordt gesproken over financiële onderneming met
een verwijzing naar het eerste lid om te voorkomen dat in elk lid alle ondernemingen
moeten worden uitgeschreven.2:37, lid 2Zie voor de beantwoording van deze vraag het slot van deze nota.2:38, lid 1, sub cDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen of «niet wegens haar cliënten» conform de toelichting
niet vervangen dient te worden door «door toedoen van haar cliënten».Het vertrouwen in een financiële onderneming of in de financiële
markten kan worden geschaad door toedoen van haar cliënten zoals opgenomen
in de toelichting maar ook door enkel de reputatie van de desbetreffende cliënt.
Deze twee mogelijkheden vallen onder de formulering «niet wegens haar
cliënten».2:38, lid 2De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat de AMvB zou moeten bepalen dat de «krachtens AMvB»
vast te leggen minimumvoorwaarden «risk based» zijn
ter beheersing van de administratieve lasten en nalevingskosten. Dit om de
neiging van de toezichthouders naar «rule based» toezicht zo veel
mogelijk in te dammen.De Regeling Incidenten kredietinstellingen en verzekeraars1, de Regeling Integriteitsgevoelige functies kredietinstellingen en
verzekeraars2, de Regeling Customer Due Diligence
kredietinstellingen en verzekeraars3 en de Regeling
tegengaan van belangenverstrengeling en beheersing van integriteitsrisico's
verzekeraars4 zullen worden geïntegreerd
in één algemene maatregel van bestuur. Deze algemene maatregel
van bestuur zal zoveel mogelijk «risk based» worden opgesteld.
Dit is in overeenstemming met de aanbevelingen van de stuurgroep Overige nalevingskosten5.2:43, lid 3De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen of niet in artikel 2:43, derde lid, zou moeten staan dat de mogelijkheid
om ontheffing te krijgen van de verplichting dat er minimaal twee dagelijkse
beleidsbepalers zijn, niet geldt voor kredietinstellingen.Dat is juist. Naar aanleiding hiervan wordt bij nota van wijziging artikel
2:43, derde lid, aangepast.Dezelfde leden merkten verder op dat in de toelichting
op artikel 2:43, eerste lid, had moeten worden opgemerkt dat voor de vervanging
van een bestuurder alleen dan moet worden gezorgd indien door het wegvallen
van een bestuurder het totale aantal bestuurders lager wordt dan twee.Daarnaast
merkten deze leden op dat de doeleinden in de toelichting worden genoemd en
niet in de wettekst zelf.De toelichting dient inderdaad aldus te worden gelezen. De in het derde
lid gebruikte terminologie komt overeen met veel andere bepalingen in het
wetsvoorstel waarin een ontheffingsmogelijkheid wordt geboden. Het verdient
de voorkeur de ontheffingsmogelijkheden steeds zo veel mogelijk op dezelfde
manier te formuleren.2:44De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen waarom het structuurtoezicht niet van toepassing is verklaard
op clearinginstellingen.Deze leden vroegen voorts waarom artikel 2:44 niet
geldt voor icbe's en beleggingsinstellingen.Indien een bank het bedrijf van clearinginstelling uitoefent, is daarop
het structuurtoezicht van toepassing. Een dergelijke financiële onderneming
voldoet immers ook aan de definitie van «bank» en dient dus te
voldoen aan alle ingevolge de richtlijn banken gestelde regels, ook die met
betrekking tot het structuurtoezicht. Ook op beleggingsondernemingen die tevens
het bedrijf van clearinginstelling uitoefenen is structuurtoezicht van toepassing.
De vraag van de leden kan dus alleen betrekking hebben op clearinginstellingen
die noch tevens bank zijn, noch tevens beleggingsonderneming, ook wel «specialised
firms» genoemd. Er is geen richtlijn die voor deze categorie structuurtoezicht
voorschrijft. Om die reden en gelet op het streven naar terughoudendheid met
regelgeving is er onvoldoende noodzaak om structuurtoezicht toe te passen
op (alle) clearinginstellingen.Een soortgelijke bepaling als artikel 2:44 is opgenomen voor icbe's en
andere beleggingsinstellingen in het Deel Gedragstoezicht. 2:45De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen hoe overlap in het toezicht op de bedrijfsvoering wordt voorkomen
als in het gedragstoezicht bepalingen worden opgenomen die betrekking hebben
op de bedrijfsvoering, inclusief integriteit, die mede van toepassing zijn
op instellingen die primair onder toezicht van DNB staan. Deze leden vroegen
voorts hoe de formuleringen in de Wfd/Bfd zich verhouden tot de formulering
in artikel 2:45, lid 2, onderdeel 2.Daarnaast vroegen de leden van de fracties van het
CDA, de PvdA en de VVD of op grond van artikel 2:45 twee AMvB's (prudentieel
en gedrag) inzake bedrijfsvoering/integriteit komen.Overlap in het toezicht op de bedrijfsvoering wordt voorkomen door in
de algemene maatregel van bestuur duidelijk aan te geven welke aspecten van
de bedrijfsvoering algemeen, prudentieel en gedragstypisch van aard zijn en
welke toezichthouder daarbij een rol heeft. De vergunningverlenende toezichthouder
zal toezien op de naleving van de regels die worden gesteld over de algemene
aspecten van de bedrijfsvoering (organisatiestructuur, rapportagelijnen) en
de integere bedrijfsvoering. DNB zal toezien op de naleving van regels met
betrekking tot de prudentiële aspecten van de bedrijfsvoering door financiële
ondernemingen (procedures voor de beheersing van financiële risico's
en andere risico's die de soliditeit van de financiële onderneming kunnen
aantasten). De AFM zal het toezicht op de naleving van de gedragsaspecten
van de bedrijfsvoering (bijvoorbeeld regels gericht op de inrichting van de
bedrijfsvoering die de informatieverstrekking aan cliënten, het vastleggen
van de relatie met de cliënten en de zorgvuldige behandeling van cliënten
waarborgen) door de financiële ondernemingen uitoefenen.De Wfd wordt opgenomen in het Deel Markttoegang en het Deel Gedragstoezicht.
Het artikel over de bedrijfsvoering in het Deel Gedragstoezicht zal op dezelfde
wijze worden geformuleerd als in het Deel Prudentieel toezicht.De regels inzake bedrijfsvoering/integriteit zullen inderdaad voor wat
betreft het Deel Prudentieel toezicht en het Deel Gedragstoezicht in afzonderlijke
algemene maatregelen van bestuur worden opgenomen.De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen hoe de in de toelichting voorgestelde «principle-based»-benadering
van 2:45 gewaarborgd wordt als nog nadere invulling d.m.v. AMvB's of regels
van de toezichthouder volgt. Voorts vroegen deze leden of in het Deel Gedragstoezicht
een verwijzing zou moeten worden opgenomen naar dit artikel. Daarnaast vroegen
deze leden een reactie van de regering op de constatering dat lid 4 een verzwaring
van het toezicht op bewaarders betekent, voor wie voorheen alleen beperkte
vermogenseisen golden, maar op grond van de Wft nu ook solvabiliteitseisen.De regels in de algemene maatregel van bestuur zullen principle-based
worden opgesteld. Bovendien zal alleen waar nodig geclausuleerd een mogelijkheid
worden opgenomen voor DNB om toezichthouderregels op te stellen. Overeenkomstig
de daarvoor gekozen lijn zullen deze regels uitsluitend betrekking hebben
op technische en organisatorische onderwerpen. Op deze manier wordt voorkomen
dat uiteindelijk de regels toch rule-based uitwerken.In het Deel Gedragstoezicht zal in de wettekst geen verwijzing naar artikel
2:45 worden opgenomen voor beheerders, beleggingsinstellingen, beleggingsondernemingen
en bewaarders. Wel zal in de toelichting bij het artikel over
de bedrijfsvoering in het Deel Gedragstoezicht worden opgenomen dat de genoemde
categorieën financiële ondernemingen op grond van artikel 2:45,
vierde lid, tevens aan de regels omtrent de prudentiële aspecten van
de bedrijfsvoering dienen te voldoen.Het vierde lid betekent geen verzwaring van het toezicht op bewaarders.
Onder de huidige toezichtwetten dient een bewaarder op grond van artikel 12,
eerste lid, van de Wet toezicht beleggingsinstellingen zich te houden aan
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels met betrekking
tot de bedrijfsvoering. Deze regels omvatten algemene aspecten, prudentiële
aspecten (aspecten gericht op de soliditeit van de financiële onderneming)
en gedragsaspecten. Een bewaarder dient derhalve ook nu al te beschikken over
procedures en maatregelen om een adequate bewaring en beheersing van de daaraan
verbonden risico's te waarborgen. Dit is een prudentieel aspect van de bedrijfsvoering.
Voor bewaarders gelden op grond van dit wetsvoorstel geen solvabiliteitseisen
zodat de bedrijfsvoering daar ook geen betrekking op kan hebben.2:46De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat uit de toelichting blijkt dat overtreding van de bepalingen
over uitbesteding door een uitvoerder aan wie is uitbesteed, een overtreding
oplevert voor de uitbestedende financiële onderneming, waar een maatregel
of sanctie (waaronder een boete) op kan volgen. Zij merkten voorts op dat
dit een verzwaring is van het huidige regime voor kredietinstellingen en vroegen
om een reactie van de regering hierop.De voorgestelde regeling is geen verzwaring van het huidige regime. Deze
verantwoordelijkheidsverdeling ligt ook besloten in de artikelen van de Regeling
Organisatie en beheersing1. In deze regeling
is bepaald dat een kredietinstelling ervoor zorg dient te dragen dat ook ten
aanzien van de uitbestede processen wordt voldaan aan de richtlijnen en aanbevelingen
van DNB inzake organisatie en beheersing. Tevens dient de kredietinstelling
de continuïteit van de bedrijfsvoering te handhaven. De financiële
onderneming kan zich daarom niet door het uitbesteden van werkzaamheden onttrekken
aan de regels die op haar van toepassing zijn.2:47De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat de plaats van dit artikel volstrekt willekeurig is. Deze
leden meenden dat het logischer zou zijn dit artikel op te nemen direct achter
artikel 2:43. De eisen t.a.v. (beschikbaarheid van) beleidsbepalers en raad
van commissarissen staan dan bij elkaar. Zij vroegen om een reactie van de
regering hierop.Bepalingen die van toepassing zijn op alle financiële ondernemingen
zijn voorin in de desbetreffende paragraaf van het wetsvoorstel opgenomen
en de meer bijzondere bepalingen die van toepassing zijn op specifieke categorieën
van financiële ondernemingen aan het eind. Artikel 2:47 is gericht op
clearinginstellingen en kredietinstellingen terwijl de voorgaande artikelen
ook van toepassing zijn op verzekeraars. Daarom is dit artikel aan het eind
van de paragraaf opgenomen.2:49De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat de Wtk 1992 niet bepaalt dat, in geval van een bank met
zetel in een staat die geen lidstaat is, degenen die het dagelijks beleid
van een in Nederland gelegen bijkantoor bepalen hun werkzaamheden
verrichten vanuit Nederland. Zij merkten op dat deze verplichting wel is opgenomen
in artikel 2:49 en vroegen om een reactie.De bedoelde verplichting, zoals opgenomen in artikel 2:49, is inderdaad
nieuw. Hier kan een parallel worden getrokken met artikel 2:43 dat betrekking
heeft op financiële ondernemingen met zetel in Nederland. Op grond van
artikel 2:43, tweede lid, wordt vereist dat degenen die het dagelijks beleid
van een dergelijke onderneming bepalen hun werkzaamheden verrichten vanuit
Nederland. Dit artikel is gebaseerd op artikel 3 van de BCCI-richtlijn1. De reden hiervoor ligt voor de hand: op deze wijze
is er een gemakkelijk aanspreekpunt voor de toezichthouder hetgeen het toezicht
ten goede komt. Hetzelfde geldt ten aanzien van degenen die het dagelijks
beleid bepalen van een in Nederland gelegen vestiging van een bank met zetel
in een staat die geen lidstaat is. Met deze beleidsbepalers wordt gedoeld
op degenen die aan het hoofd staan van de vestiging en niet degenen die werkzaam
zijn bij de zetel van de bank en die aanwijzingen geven aan degenen die de
feitelijke leiding hebben over de vestiging.2:58De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat artikel 2:58 bepaalt dat de desbetreffende financiële
onderneming die ontbindt of liquideert DNB moet raadplegen, terwijl artikel
69 Wtk 1992 zou bepalen dat de kredietinstelling aan DNB mededeling doet van
de wijze waarop de ontbinding of de liquidatie plaatsvindt. Deze leden vroegen
de regering deze wijziging toe te lichen.Artikel 69 van de Wtk 1992 is gewijzigd bij wet van 7 april 2005
(Stb. 208) waarmee de richtlijn sanering en liquidatie kredietinstellingen
is geïmplementeerd. Deze wijziging is in werking getreden op 15 mei
2005 (Stb. 237). Sinds laatstgenoemde datum spreekt ook artikel 69 van de
Wtk 1992 van «raadplegen». Door de wijziging van «mededeling
doen» in «raadplegen» wordt artikel 11 van deze richtlijn
geïmplementeerd. Zie ook de memorie van toelichting bij bedoelde wet.22:60De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat de laatste twee volzinnen van de toelichting niet blijken
uit het artikel zelf. Hierdoor zou dit artikel een ruimer toepassingsbereik
krijgen dan gezien de wettekst beoogd is. Zij vroegen om een reactie van de
regering hierop.De opvatting dat artikel 2:60 door de laatste twee regels in de toelichting
een ruimer toepassingsbereik zou krijgen dan gezien de wettekst beoogd is,
deel ik niet. De twee volzinnen zijn in de toelichting slechts opgenomen ter
voorkoming van mogelijke misverstanden, maar spreken eigenlijk voor zich.2:64De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVDstelden dat uit artikel 2:64 en de toelichting kan worden afgeleid dat
verzekeraars geen enkele andere activiteit mogen verrichten dan het uitoefenen
van het bedrijf van schadeverzekeraar respectievelijk levensverzekeraar en
dat zulks verder zou gaan dan de richtlijnen. Zij vroegen de regering om aan
te geven waarom die mogelijkheid niet is gehandhaafd.Het verbod op het nevenbedrijf is thans opgenomen in artikel 64 van de
Wtv 1993, dat bepaalt dat een verzekeraar met zetel in Nederland geen ander
bedrijf mag uitoefenen dan hetzij het schadeverzekeringsbedrijf hetzij het
levensverzekeringsbedrijf. Dit artikel heeft in de praktijk niet tot problemen
geleid. Met artikel 2:64 van het wetsvoorstel is niet beoogd een van artikel
64 van de Wtv 1993 afwijkende regel tot stand te brengen. Net als artikel
64 van de Wtv 1993, staat artikel 2:64 toe dat de verzekeraar activiteiten
verricht die voortvloeien uit het verzekeringsbedrijf, zoals bijvoorbeeld
het beleggen van gelden verkregen uit premie-inkomsten. Artikel 64 van de
Wtv 1993 is steeds zo opgevat dat het beleggen van premie-inkomsten behoort
tot het verzekeringsbedrijf. Artikel 2:64 brengt daarin geen verandering.2:78De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD gaven aan dat de omschrijving van het minimumbedrag aan vermogen in artikel
6:12 van de AMvB correct is geregeld, waar gesproken wordt van toetsingsvermogen
(in plaats van de term eigen vermogen). Deze leden vroegen waarom in artikel
2:78 nog wordt gesproken van eigen vermogen in plaats van toetsingsvermogen?Een onderscheid moet worden gemaakt tussen de verplichting om over een
minimumbedrag aan eigen vermogen te beschikken, dat wil zeggen de verplichting
om bij aanvang van de bedrijfsuitoefening en ook te allen tijde daarna, over
een zeker bedrag aan eigen vermogen te beschikken, ongeacht de omvang van
de uitgeoefende activiteiten en de daarmee samenhangende risico's (minimum
vermogen: artikel 2:78), en de verplichting om ervoor te zorgen dat de financiële
onderneming steeds over voldoende aansprakelijk vermogen beschikt in verhouding
tot de aan de diverse bedrijfsactiviteiten verbonden risico's of de aangegane
verplichtingen (solvabiliteit: artikel 2:82). Voor de meeste financiële
ondernemingen wordt de eerste verplichting uitgedrukt in aan te houden eigen
vermogen (voor verzekeraars in een aan te houden minimumbedrag van het garantiefonds).
De tweede verplichting, de verplichting om voldoende solvabel te zijn, zal
voor de meeste financiële ondernemingen worden uitgedrukt in een aan
te houden toetsingsvermogen (voor verzekeraars in een aan te houden solvabiliteitsmarge).2:123, lid 1, sub fDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen wat wordt bedoeld met een financiële of vennootschappelijke
reorganisatie.Bij financiële reorganisatie kan bijvoorbeeld worden gedacht aan
de situatie dat een bank bepaalde risico's van zich afscheidt. Bij een vennootschappelijke
reorganisatie kan worden gedacht aan een bank die van rechtsvorm verandert.2:124, lid 1, sub a, onder 1 vs. sub c, onder 1De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen om verduidelijking van artikel 2:124, lid 1, sub a, onder 1°,
vs sub c, onder 1°, omdat voor de acquirerende grootbank niet duidelijk
is op grond van welke van de twee bepalingen zij in voorkomend geval haar
vvgb-aanvraag (mede) zal moeten baseren.In het geval een bank met zetel in Nederland (de acquirerende bank) voornemens
is een deelneming te verwerven in een andere bank met zetel in Nederland (de
doelbank) dan dient de acquirerende bank gelet op het bepaalde
in de artikelen 2:122, eerste lid, onderdeel a, en 2:123, eerste lid, onderdeel
b, over een vvgb te beschikken voor de deelneming in de doelbank. De aanvraag
dient te zijn gebaseerd op artikel 2:122, tweede lid, respectievelijk artikel
2:123, tweede lid, en niet op artikel 2:124, eerste lid, onderdeel a of c,
onder 1°. Op grond van de artikelen 2:122, tweede lid, en 2:123, tweede
lid, wordt een vvgb-aanvraag ingediend bij DNB. Dit geldt ook voor de aanvragen
van een vvgb voor de handelingen, bedoeld in artikel 2:124, waarop de Minister
van Financiën beslist. In artikel 2:124, eerste lid, is aangegeven in
welke gevallen door de Minister van Financiën op de aanvraag wordt beslist.2:126, lid 2De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD stelden voor om in de wet of in de toelichting buiten twijfel te stellen
dat ingeval nieuwe bestuurders van (middellijke) houders van gekwalificeerde
deelnemingen toetreden, die in het verleden op betrouwbaarheid zijn getoetst,
later als mede-beleidsbepaler van de doel-financiële onderneming niet
het standaardformulier voor de betrouwbaarheidstoets behoeven in te vullen.In artikel 2:126, tweede lid, is uitdrukkelijk bepaald dat de betrouwbaarheid
buiten twijfel staat wanneer dat eenmaal door een toezichthouder voor de toepassing
van deze wet is vastgesteld, zolang niet een wijziging in de relevante feiten
of omstandigheden een redelijke aanleiding geeft tot een nieuwe beoordeling.
Dit betekent dat indien geen wijziging is opgetreden in de relevante feiten
of omstandigheden nieuwe bestuurders niet nogmaals het standaardformulier
voor de betrouwbaarheidstoets behoeven in te vullen.2:130De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat gezien de samenloop met het wetsvoorstel Wmzk voor wat
betreft een financiële onderneming die ook beursvennootschap is, zou
moeten worden geregeld dat als er reeds een periodieke melding aan de AFM
door de Wmzk vennootschap heeft plaatsgevonden (reeds bij een houderschap
van 5%), voor wat betreft deelnemingen van 10% of meer volstaan kan worden
met alleen melding aan de AFM en niet tevens aan DNB, zulks ter verlichting
van administratieve lasten en nalevingskosten voor de financiële onderneming-beursvennootschap.
Zij vroegen de reactie van de regering hierop.De genoemde periodieke melding in het wetsvoorstel Wet melding zeggenschap
en kapitaalbelang in effectenuitgevende instellingen1 dient allereerst niet te worden verricht door de Wmzk-vennootschap,
maar door degene die beschikt over een zeggenschap of kapitaalbelang van 5
procent of meer in een Wmzk-vennootschap. In vergelijking met het oorspronkelijke
wetsvoorstel is deze periodieke meldingsplicht (bij een tweede nota van wijziging)
inmiddels aanzienlijk ingeperkt. Hierdoor kan de bepaling over het jaarlijks
melden van de identiteit van iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die
een gekwalificeerde deelneming in de financiële onderneming houdt niet
worden geschrapt. Overigens gelden alleen vennootschappen die beschikken over
een beursnotering als Wmzk-vennootschappen. Hierdoor kwalificeren niet-beursgenoteerde
financiële ondernemingen niet als Wmzk-vennootschappen.Verder vroegen de leden van de fracties van het CDA,
de PvdA en de VVD waarom het in 2004 gedane verzoek van marktpartijen om een
periode op te nemen om te voorkomen dat een melding zou moeten plaatsvinden
bij een tijdelijke daling onder de 10% en vervolgens heraanvraag van de vvgb moet plaatsvinden nadat de deelneming weer naar boven de 10% stijgt,
niet is gehonoreerd.Het verzoek strookt niet met Europese richtlijnen die verlangen dat de
toezichthouder in kennis wordt gesteld van de verwervingen en afstotingen
van deelnemingen in hun kapitaal waardoor stijging boven of daling onder de
drempel van 10% optreedt.2:139De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD constateerden dat in artikel 2:139 thans een instemmingsprocedure is opgenomen,
waar in artikel 48 Wtk 1992 sprake is van een kennisgevingsprocedure. Hierdoor
is volgens hen sprake van een verzwaring van de procudure ten opzichte van
de huidige regelgeving, hetgeen kan leiden tot een verhoging van de administratieve
lasten en de nalevingskosten. Zij wensten graag de reactie van de regering
hierop te vernemen.Een financiële instelling die op het grondgebied van een andere lidstaat
een bijkantoor wenst te vestigen, stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat
van herkomst daarvan in kennis. Deze kennisgeving dient vergezeld te gaan
van bepaalde gegevens (artikel 20 richtlijn banken dat in artikel 19 richtlijn
banken van overeenkomstige toepassing wordt verklaard op een financiële
instelling). Op grond van de richtlijn banken doet de bevoegde autoriteit
van de lidstaat van herkomst binnen drie maanden na ontvangst van de gegevens,
mededeling van deze gegevens aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van
ontvangst en stelt zij de betrokken financiële instelling hiervan in
kennis. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst kan op grond van
de richtlijn banken weigeren deze mededeling te doen aan de bevoegde autoriteit
van de lidstaat van ontvangst. Indien de bevoegde autoriteit dat weigert,
deelt hij de redenen van weigering mee aan de financiële instelling.
De richtlijn banken schrijft voor dat beroep moet kunnen worden ingesteld
tegen een dergelijke weigering. Om het beroep te omkleden met de waarborgen
van de Awb, is in het kader van dit wetsvoorstel ervoor gekozen om in de formulering
van artikel 2:139 tot uitdrukking te brengen dat sprake is van een besluit
in de zin van de Awb («instemming»). Dit komt in de huidige Wtk
1992 onvoldoende naar voren.Kortom, zowel de richtlijn banken als de huidige toezichtwet gaat er impliciet
van uit dat door de toezichthoudende instantie een inhoudelijke beoordeling
plaatsvindt, en bergen een verkapt instemmingvereiste in zich. Het is zuiverder
het vereiste van instemming uitdrukkelijk te noemen. Het aanleveren van gegevens
op zichzelf is dus niet voldoende om grensoverschrijdend vanuit een bijkantoor
bezig te zijn.Omdat ook onder de Wtk 1992 een inhoudelijke toetsing plaatsvindt, treedt
er inhoudelijk geen verandering op. De formulering van artikel 2:139 is slechts
een duidelijkere weergave van de reeds bestaande praktijk. Deze aanpassing
heeft geen gevolgen voor de administratieve lasten en de nalevingskosten.
Omdat ook onder de Wtk 1992 een inhoudelijke toetsing plaatsvindt, treedt
er inhoudelijk geen verandering op. De formulering van artikel 2:139 is slechts
een duidelijkere weergave van de reeds bestaande praktijk. De aanpassing legt
dus slechts de Awb-waarborgen vast in de wet en heeft geen gevolgen voor de
administratieve lasten en de nalevingskosten.Artikel 2:144, lid 1, aanhefDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD constateerden dat vervallen is dat overdracht bij (al dan niet onderhandse)
akte dient te gebeuren. De toelichting geeft aan dat hierover
bij AMvB kan worden bepaald dat bij de aanvraag de ontwerpakte moet worden
gevoegd (op grond van artikel 2:148). In principe zou nu niet langer in de
wet staan op welke wijze de juridische overdracht van een portefeuille plaatsvindt.
Is te overwegen dat de Wft bepaalt dat voor mondelinge overdracht geen ruimte
is, zodat de overdracht bij akte zal moeten gebeuren?De constatering van de leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD dat het wetsvoorstel geen vormvereiste kent met betrekking tot de voorgenomen
overdracht is juist. Het wetsvoorstel brengt tot uitdrukking dat genoemde
portefeuilleoverdracht niet kan plaatsvinden dan na instemming van DNB. Ten
behoeve van de instemmingsprocedure zal op grond van artikel 2:148 worden
bepaald welke gegevens bij de aanvraag moeten worden overgelegd. In verband
met de vermindering van de administratieve lasten is het de bedoeling die
gegevens zo beperkt mogelijk te houden en is niet langer vereist dat de ontwerpakte
moet worden overgelegd. Abusievelijk is in de toelichting blijven staan dat
op grond van de algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald dat de akte
moet worden bijgevoegd.Artikel 2:144, lid 2De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen waarom dit lid is beperkt tot natura-uitvaartverzekeraars? Artikel
129, lid 5, van de huidige Wtv 1993 bevat deze beperking niet. De splitsing
van een overdracht van een natura-uitvaartverzekeringsportefeuille aan een
(natura-)uitvaartverzekeraar en dezelfde overdracht aan een levensverzekeraar
zou een ongelijk speelveld betekenen, nu men zowel op basis van een vergunning
als levensverzekeraar, als op basis van een vergunning als natura-uitvaartverzekeraar
deze producten mag verkopen. Wat is de reactie van de regering hierop?Er is op dit punt geen inhoudelijke wijziging ten opzichte van de Wtv
1993 en de Wtn. Immers een levensverzekeraar kan zijn natura-uitvaartverzekeringsportefeuille
ook overdragen aan een andere levensverzekeraar op grond van artikel 2:144,
eerste lid.Artikel 2:144, lid 3De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vroegen of een dergelijke individuele overeenkomst ook op initiatief van
de verzekeraar (d.m.v. een gewone contractsovername) zou kunnen worden overgedragen?
Wat is de reactie van de regering hierop?Bij levensverzekeringen is beoogd dat overdracht aan een andere levensverzekeraar
uitsluitend kan geschieden met instemming van DNB, dit in tegenstelling tot
overdrachten tussen schadeverzekeraars waarbij dit vereiste niet geldt. De
achtergrond van de bepaling is het kunnen bieden van enige bescherming aan
de verzekeringnemer. Bij levensverzekeringen gaat het veelal om langlopende
overeenkomsten waarbij het moeilijk is de financiële positie van de overnemende
verzekeraar te beoordelen. Daarom is bepaald dat alleen indien de verzekeringnemer
zelf om overdracht verzoekt, kan worden afgezien van die bescherming.Artikel 2:146Voorts vroegen de leden van de fracties van het CDA,
de PvdA en de VVD waarom niet in de wet zelf wordt opgenomen dat de overdracht
ook zonder instemming van DNB kan, indien alle verzekeringnemers daarmee instemmen? Dat staat immers wel in de memorie van toelichting. Wat
is de reactie van de regering hierop?Dit staat al in het wetsvoorstel, omdat artikel 2:146 slechts de instemming
van DNB vereist voor overdracht zonder medewerking of instemming van verzekeringnemers.
De regeling van de portefeuille-overdracht bij schadeverzekeringen is een
methode om zonder instemming van verzekeringnemers een portefeuille-overdracht
te bewerkstelligen. In plaats van de toestemming van verzekeringnemers is
dan echter de instemming van DNB vereist. Indien alle verzekeringnemers instemmen,
is artikel 2:146 niet van toepassing en is instemming van DNB niet nodig.Artikel 2:147, lid 2De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat de verwijzing naar «artikel 2:144, eerste lid, aanhef,
en onderdeel a, tweede lid» onduidelijk is. Wordt hier bedoeld «onderdeel
a en tweede lid»?Er wordt inderdaad bedoeld «onderdeel a en tweede lid», maar
deze formulering past in de systematiek van de Wft.Artikel 2:148De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD stelden dat de huidige regeling geen termijn bevat. Voor de rechtszekerheid
is het goed wanneer een termijn wordt opgenomen. Zes maanden is echter te
lang. Uit overwegingen van niveau van regelgeving kan overwogen worden dat
deze termijn niet in een AMvB thuis hoort, maar in de wet zelf. Wat is de
reactie van de regering hierop?Ten aanzien van door DNB te nemen besluiten in het kader van de portefeuilleoverdracht
zijn in onderhavig wetsvoorstel geen termijnen opgenomen. Het is juist dat
gelet op overwegingen van niveau van regelgeving in beginsel dergelijke termijnen
op wettelijk niveau worden vastgelegd. Naar mijn mening gebeurt dit ook door
terug te vallen op het systeem van artikel 4:13 van de Algemene wet bestuursrecht.
Er geldt dus in beginsel een beslistermijn van acht weken.Artikel 2:151De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD stelden dat een portefeuille-overdracht nodeloos bewerkelijk kan worden
(administratieve en nalevingslasten!) indien de kennisgeving van geen bedenkingen
van DNB verdwijnt. Hierdoor wordt het pas duidelijk nadat de verzetstermijn
is doorlopen of DNB bezwaren heeft tegen de overdracht. Het is wenselijk om
dit al bij aanvang van de verzetstermijn te weten. Wat is de reactie van de
regering hierop?DNB dient eventuele bezwaren tegen de overdracht direct kenbaar te maken.
Het zou van onbehoorlijk betuur getuigen indien DNB dit niet zou doen. Immers,
zou DNB dit niet doen, dan zouden polishouders zich moeten uitspreken over
een voorstel waarvan van meet af aan duidelijk is dat dat voorstel op die
wijze niet kan doorgaan, omdat DNB daartegen bezwaar heeft. Daarom is het
niet nodig om nog expliciet te bepalen dat DNB haar eventuele bezwaren direct
kenbaar moet maken. Wel is het denkbaar dat als gevolg van de opmerkingen
van polishouders alsnog bedenkingen ontstaan bij DNB. Hierop ziet het vierde
lid. Artikel 2:152, lid 8De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat «eindigt» moet zijn «wordt overgedragen».
De verzekering eindigt namelijk niet, maar het lidmaatschap van de onderlinge
waarborgmaatschappij wel. Wat is de reactie van de regering hierop?Deze opmerking is juist. De bepaling wordt bij tweede nota van wijziging
aangepast.2:294 lid 1De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de VVD merkten terecht
op dat de verwijzing naar artikel 2:8, derde lid, niet klopt. Verwezen zou
moeten worden naar artikel 2:8, tweede lid. De onjuiste verwijzing wordt hersteld
in de tweede nota van wijziging.2:303, onderdeel dDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD merkten op dat hier in het begin van de zin de aanduiding ontbreekt: «financiële
holding:» en vroegen de reactie van de regering hierop.De constatering dat aan het begin van de zin de aanduiding «financiële
holding» ontbreekt, is juist. De bedoelde omissie wordt hersteld in
de tweede nota van wijziging.2:37, lid 2De leden van de VVD-fractie vroegen vervolgens nog
of de regering wil ingaan op het voorstel om de bewijslast van het gewijzigd
zijn van de antecedenten bij de toezichthouder te leggen.Uitgangspunt is dat de betrouwbaarheid van een bepaalde persoon slechts
eenmaal wordt getoetst, tenzij een wijziging in de relevante feiten of omstandigheden
DNB een redelijke aanleiding geeft tot een nieuwe beoordeling. Er is daarbij
geen sprake van een bewijslast bij de toezichthouder.DNB kan in het kader van het toezicht of op grond van berichten in de
media concrete aanwijzingen hebben dat er wijzigingen zijn opgetreden in de
antecedenten van een persoon.Daarnaast dienen op grond van artikel 2:57 wijzigingen in de gegevens
die zijn verstrekt op grond van onder meer artikel 2:8, vijfde lid (vergunningaanvraag),
aan DNB te worden doorgegeven. Het initiatief om deze wijzigingen in de gegevens
door te geven ligt bij de financiële onderneming. Wijzigingen in antecedenten
van personen vallen daar ook onder. Slechts indien de wijziging in de gegevens
een redelijke aanleiding geeft tot een nieuwe beoordeling, kan DNB daartoe
overgaan.De Minister van Financiën,G. Zalm XNoot1In het tweede nader verslag wordt op diverse plaatsen de term «financiële
instelling» gebruikt waar de Wft spreekt over «financiële
onderneming». Om misverstanden te voorkomen wordt in deze nota consequent
de aanduiding financiële onderneming gebruikt.XNoot1Stb. 2003, 55.XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 30 013, nrs. 1–2.XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 28 985.XNoot3Kamerstukken II 2004/05, 29 990, nr. 2.XNoot1Richtlijn nr. 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht
op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen
in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG,
79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG, 93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van
de Richtlijnen 98/78/EG en 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad
(PbEU L 35).XNoot2Zie Kamerstukken II 1993/94, 23 688, nr. 3, blz 2 t/m 4; Kamerstukken
II 2004/05, 29 708, nr. 10, blz 122 t/m 125; Kamerstukken II, 2002/03,
28 998, nr. 3; Kamerstukken II 1998/99, 26 705, nr. 3, blz 2 t/m
4; Kamerstukken II 2001/02, 28 373, nr. 3, blz 10 t/m 12.XNoot1Voorstel voor richtlijnen van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie tot herschikking van Richtlijn nr. 2000/12/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de toegang tot en
de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen en Richtlijn 93/6/EEG
van de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen
en kredietinstellingen (COM/2004/0486).XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 29 515, nr. 59.XNoot1Handelingen II, 2005, nr. 59–3843.XNoot1Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van
de Europese Unie betreffende herverzekering en houdende wijziging van Richtlijnen
73/239/EEG en 92/49/EEG van de Raad en van Richtlijnen 98/78/EG en 2002/83/EG
van het Europees Parlement en de Raad (COM/2004/273).XNoot1Richtlijn nr. 87/344/EG van de Raad van 22 juni 1987 tot coördinatie
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de rechtsbijstandverzekering
(PbEG L 185).XNoot1Kamerstukken II 2001/02, 28 122, nr. 2.XNoot2Voor verdere toelichtingen zij verwezen naar het nader rapport (Kamerstukken
II 2003/04, 29 708, nr. 4, blz 13–15), de nota naar aanleiding
van het verslag (Kamerstukken II 2003/04, 29 708, nr. 7, blz 19, 20),
de nota naar aanleiding van het nader verslag (Kamerstukken II 2003/04, 29 708,
nr. 9, blz 24, 25) en het verslag (Handelingen II 2004/05, blz 59–3837
en 59–3844) van de plenaire behandeling van het Algemeen Deel.XNoot1Verordening nr. 809/2004 van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
van 29 april 2004 tot uitvoering van Richtlijn 2003/71/EG van het Europees
Parlement en de Raad wat de in het prospectus te verstrekken informatie, de
vormgeving van het prospectus, de opneming van informatie door middel van
verwijzing, de publicatie van het prospectus en de verspreiding van advertenties
betreft (PbEU L 149).XNoot2CESR's recommendations for the consistent implementation of the European
Commission's Regulation on Prospectuses n° 809/2004, Ref: CESR/04–225b,
February 2005, www.cesr-eu.org.XNoot3Besluit nr. 2001/527/EG van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
van 6 juni 2001 tot instelling van het Comité van Europese effectenregelgevers;
http://www.cesr-eu.org.XNoot1Handelingen II, 2005, nr. 59–2846.XNoot2Stcrt. nr. 224.XNoot3Kamerstukken II 2004/05, 29 798, nr. 8.XNoot4Kamerstukken II 2004/05, 29 798, nr. 9.XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 30 107, nr. 2.XNoot1Richtlijn nr. 2001/24/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 4 april 2001 betreffende de sanering en liquidatie
van kredietinstellingen (PbEG L125).XNoot2Verordening (EG) 1346/2000 van de Raad van de Europese Unie van 29 mei
2000 betreffende insolventieprocedures (PbEG L 160).XNoot3De heer Oppelaar was spreker op het rondetafelgesprek over het Deel Prudentieel
toezicht van de Wft d.d. 14 april 2005.XNoot1Kamerstukken II 2002/03, 28 998, nr. 1–2.XNoot1Kamerstukken II 2002/03, 28 998, nr. 3, blz. 13.XNoot2Kamerstukken II 2003/04, 28 998, nr. 6, blz. 5.XNoot1De heer Arnold was spreker op het rondetafelgesprek over het Deel Prudentieel
toezicht van de Wft d.d. 14 april 2005.XNoot1http://www.nmanet.nl/nl/nieuws_en_ publicaties/ publicaties/monitor_financile_
sector_2004.asp.XNoot1Kamerstukken II 1995/96, 24 036, nr. 22.XNoot2Brief van de Minister van Financiën van juli 2003 inzake hervorming
van het toezicht op de financiële marktsector (Kamerstukken II 2002/03,
28 122, nr. 16).XNoot1Richtlijnen nrs. 2001/107/EG en 2001/108/EG van het Europees Parlement
en de Raad van de Europese Unie van 21 januari 2002 tot wijziging van
Richtlijn 85/611/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen tot coördinatie
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen
voor collectieve belegging in effecten (icbe's) met het oog op reglementering
van beheermaatschappijen en vereenvoudigde prospectussen respectievelijk betreffende
beleggingen van icbe's (PbEG L41). XNoot2Richtlijn nr. 2003/6/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 12 april 2003 betreffende handel met voorwetenschap en marktmanipulatie
(PbEU L 96), richtlijn nr. 2003/124/EG van de Europese Commissie van
22 december 2003 tot uitvoering van Richtlijn nr. 2003/6/EG van het Europees
Parlement en de Raad wat de definitie en openbaarmaking van voorwetenschap
en de definitie van marktmanipulatie betreft (PbEU L 339), richtlijn
nr. 2003/125/EG van de Europese Commissie van 22 december 2003 tot uitvoering
van Richtlijn nr. 2003/6/EG van het Europees Parlement en de Raad wat de juiste
voorstelling van beleggingsaanbevelingen en de bekendmaking van belangenconflicten
betreft (PbEU L 339) en richtlijn nr. 2004/72/EG van de Europese Commissie
van 29 april 2004 tot uitvoering van Richtlijn nr. 2003/6/EG van het
Europees Parlement en de Raad wat gebruikelijke marktpraktijken, de definitie
van voorwetenschap met betrekking tot van grondstoffen afgeleide instrumenten,
het opstellen van lijsten van personen met voorwetenschap, de melding van
transacties van leidinggevende personen en de melding van verdachte transacties
betreft (PbEU L 72). XNoot3Richtlijn nr. 2003/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 4 november 2003 betreffende het prospectus dat gepubliceerd
moet worden wanneer effecten aan het publiek worden aangeboden of tot de handel
worden toegelaten en tot wijziging van Richtlijn 2001/34/EG (PbEU L 345).XNoot4Richtlijn nr. 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht
op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen
in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de richtlijnen nrs. 73/239/EEG,
79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG, 93/6/EEG en 93/22/EEG en van de richtlijnen
nrs. 98/78/EG en 2000/12/EG (PbEU 35). XNoot5Richtlijn nr. 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële
instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EG 93/6/EEG van de Raad
en van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement houdende intrekking
van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad (PbEU L145; XNoot6Richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod
(PbEU L 142).XNoot7 Richtlijn nr. 2004/109/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 15 december 2004 betreffende de transparantievereisten
die gelden voor informatie over uitgevende instellingen waarvan effecten tot
de handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten en tot wijziging van
Richtlijn 2001/34/EG (PbEU L 390).XNoot1Nota naar aanleiding van het nader verslag, Kamerstukken II 2004/05, 29 708,
nr. 9, blz. 22.XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 29 708, nr. 10, blz. 166/167.XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 29 708, nr. 10, blz. 121–128.XNoot1Stcrt 2003, 248, blz 60.XNoot2Stcrt 2003, 248, blz 58.XNoot3Stcrt 2003, 248, blz 59.XNoot4Stcrt 2003, 248, blz 61.XNoot5Deze stuurgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van marktpartijen en
toezichthouders, heeft zich gebogen over een zestal regelingen die naar de
mening van de sector de meeste nalevingskosten veroorzaken. Tot deze regelgeving
behoorde ook het Besluit integere bedrijfsvoering en de daarmee samenhangende
toezichthouderregels van DNB en de AFM op het gebied van Customer Due Diligence,
incidenten en integriteitsgevoelige functies.XNoot1Stcrt 2001, 65.XNoot1Richtlijn nr. 95/26/EG van het Europees parlement en de Raad van de Europese
Unie van 29 juni 1995 tot wijziging van de richtlijnen 77/780/EEG en
89/646/EEG op het gebied van kredietinstellingen, de richtlijnen 73/239/EEG
en 92/49/EEG op het gebied van het schadeverzekeringsbedrijf, de richtlijnen
79/267/EEG en 92/96/EEG op het gebied van het levensverzekeringsbedrijf, richtlijn
93/22/EEG op het gebied van beleggingsondernemingen en de richtlijn 85/611/EEG
op het gebied van instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's),
teneinde het bedrijfseconomisch toezicht te versterken (PbEG L 168).XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 29 860, nr. 3, blz. 20.XNoot1Kamerstukken II 28 985. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29708-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl