Wijziging wetten basis-, speciaal en voortgezet onderwijs m.b.t. de bestuursvorm van het openbaar onderwijs; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24138, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

12-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24138 nr. 5

03-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. De bestuursvorm van het openbaar onderwijs 1.1. Inleiding1.2. De taak van de gemeente1.3. Kenmerken bestuursvorm openbaar onderwijs1.5. Overeenkomsten en verschillen tussen de stichting
en de openbare rechtspersoon2. Financiële gelijkstelling3. De bestuursvorm en het constitutionele recht4. Samenhang met andere wetsvoorstellen5. DereguleringII. ARTIKELSGEWIJS Onderdeel B (artikelen 29a en 29b WBO)Onderdeel B (artikel 29c WBO)Onderdeel C (artikel 52a WBO)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24138Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 138Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet
onderwijs inzake de bestuursvorm van het openbaar onderwijsnr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 3 oktober 1995 I. ALGEMEEN 1. De bestuursvorm van het openbaar onderwijs 1.1. InleidingOndergetekenden hebben met belangstelling kennis genomen van de reacties
van de fracties van de Tweede Kamer der Staten-Generaal op het wetsvoorstel
en van de soms uitvoerige beschouwingen daarbij. Op de algemene opmerkingen
van de diverse fracties gaan ondergetekenden nader in aan de hand van de diverse
vragen.De leden van de CDA-fractie kunnen een discussie over de noodzaak van
nieuwe bestuursvormen voor het openbaar onderwijs begrijpen. Zij hebben echter
twijfels omtrent de strekking van het wetsvoorstel. Ondergetekenden hopen
de leden van de fractie met hetgeen hierna volgt te overtuigen van de wenselijkheid
om de nieuwe bestuursvormen voor het openbaar onderwijs een wettelijke basis
te geven.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen waarom niet gekozen is voor
het naar elkaar laten toe groeien van openbaar en bijzonder onderwijs. Tevens
vroegen zij in hoeverre het wetsvoorstel een moderne manier is om het onderscheid
tussen beide systemen te conserveren.Naar de mening van ondergetekenden is het naar elkaar toe groeien van
openbaar en bijzonder onderwijs in de door de leden van de GroenLinks-fractie
voorgestane visie in het geheel niet aan de orde. De Grondwet laat zulks ook
niet toe. Wel kan het onderscheid worden gerelativeerd waar het gaat om de
systematische ordening. Met de Raad van State zijn ondergetekenden van oordeel
dat de Grondwet toelaat dat de overheid in het kader van de uitvoering van
haar Grondwettelijke taak met betrekking tot het openbaar onderwijs, gebruikt
maakt van privaatrechtelijke rechtsvormen, (mits sprake blijft van overheersende
overheidsinvloed). De Grondwet sluit een relativering met betrekking tot het
principiële onderscheid tussen openbaar en bijzonder onderwijs echter
uit. Het gaat niet aan om op dit punt Grondwetswijziging te overwegen, zoals
de leden van de fractie van GroenLinks suggereren. De leden van de SGP-fractie stelden enkele vragen over de (kern)taken
van de overheid in relatie tot het beheer van de openbare scholen en de verantwoordelijkheid
van de overheid voor het onderwijs als zodanig. Zij vroegen of de regering
de verantwoordelijkheid voor voldoende openbare scholen als een primaire overheidstaak
ziet of als een meer aanvullende.Uit de Grondwet vloeit rechtstreeks voort dat de overheid de zorg heeft
voor voldoende openbaar onderwijs. Daarmee is het uiteraard een kerntaak van
de overheid. De zorg voor voldoende openbare scholen mag niet afhankelijk
zijn van de mate waarin ouders zelf voorzien in onderwijs vanuit het particulier
initiatief. Daarom zullen gemeenten te allen tijde de wettelijke normen voor
stichting van scholen in acht moeten nemen.De leden van de SGP-fractie vroegen naar de betekenis van het begrip «van
overheidswege».Ondergetekenden willen hiervoor verwijzen naar het advies van de Raad
van State. In zijn advies bij het wetsvoorstel van het kamerlid Nuis merkte
de Raad op dat buiten twijfel is dat de Grondwetgever van 1848 met deze woorden
slechts een publiekrechtelijke rechtspersoon voor ogen heeft gehad. De bedoeling
van de grondwetgever kan in de loop van de tijd echter een andere betekenis
krijgen. Zoals de Raad opmerkte is de situatie op het punt van het vervullen
van overheidstaken door privaatrechtelijke rechtspersonen volledig gewijzigd,
hetgeen ook op een breed terrein van wetgeving is vastgelegd. Omdat ook de
letterlijke tekst van de Grondwet daarvoor ruimte biedt, kan deze ontwikkeling
mede in de beschouwing worden betrokken bij de interpretatie van artikel 23
Grondwet. De Raad komt dan ook tot de conclusie dat de Grondwet zich er niet
tegen verzet dat de gemeente in het kader van de uitvoering van haar Grondwettelijke
taak met betrekking tot het openbaar onderwijs, gebruikt maakt van privaatrechtelijke
rechtsvormen (mits sprake blijft van overheersende overheidsinvloed).De leden van de SGP-fractie vroegen of een overheersende mate van overheidsinvloed
wel nodig is in een situatie waarin artikel 23 Grondwet slechts met zich mee
zou brengen dat men de mogelijkheid heeft openbaar onderwijs te volgen.Met deze vraag gaan de leden van de SGP-fractie er aan voorbij dat het
bij de overheersende mate van overheidsinvloed gaat om materiële eisen
die aan het onderwijs worden gesteld. De overheersende mate van overheidsinvloed
is van belang om op duurzame wijze te garanderen dat aan de wezenlijke elementen
van het openbaar onderwijs wordt voldaan. De vorm waarin dat openbaar onderwijs
wordt gegeven (publiekrechtelijk of privaatrechtelijk) is daarbij niet van
doorslaggevende betekenis.De leden van de SGP-fractie vroegen vanuit de voorgaande vraagstellingen
of de regering ruimte ziet voor een visie waarin de overheid zich beperkt
tot het garanderen van openbaar onderwijs waarin de overheid pas verantwoordelijk
is voor oprichting en instandhouding van openbare scholen wanneer de ouders
hierin onvoldoende initiatief tonen.Ondergetekenden willen benadrukken dat de rechtspersonen die openbare
scholen in stand houden, altijd tot de overheid behoren. Ook een privaatrechtelijke
rechtspersoon die een openbare school in stand houdt, oefent immers een overheidstaak
uit. Zoals de ondergetekenden in antwoord op een andere vraag van de leden
van de SGP-fractie reeds hebben opgemerkt, mag de zorg voor voldoende openbare
scholen niet afhankelijk zijn van de mate waarin ouders zelf voorzien in onderwijs
vanuit het particulier initiatief. Daarom zullen gemeenten te allen tijde
de wettelijke stichtingsnormen in acht moeten nemen.De leden van de GPV-fractie vroegen of de regering niet bevreesd is dat
de verhoudingen die ons onderwijsbestel kenmerken, worden aangetast. Zij vroegen zich af of er geen verbijzondering van het openbaar onderwijs
ontstaat en of de waarborgen die de essentiële kenmerken van het openbaar
onderwijs veilig moeten stellen, in de praktijk wel afdoende blijken. De leden
van de GPV-fractie stelden in dit verband ook enkele vragen omtrent de uitbreiding
van de taken van gemeenten.De regering is niet bevreesd dat de verhoudingen die ons onderwijsbestel
kenmerken, worden aangetast. Zoals ondergetekenden hiervoor in antwoord op
een vraag van de leden van de fractie van GroenLinks hebben opgemerkt, is
het naar elkaar toe groeien van openbaar en bijzonder onderwijs in het geheel
niet aan de orde. De Grondwet laat niet toe dat het principiële onderscheid
tussen openbaar en bijzonder onderwijs vervaagt. In het wetsvoorstel zijn
diverse waarborgen ingebouwd op grond waarvan verwacht mag worden dat in de
praktijk de essentiële kenmerken van het openbaar onderwijs gewaarborgd
blijven. Het principiële verschil tussen openbaar en bijzonder onderwijs
blijft uitgangspunt van ons onderwijsbestel. Het feit dat een openbare school
op grond van het onderhavige wetsvoorstel ook door een openbare rechtspersoon
of een stichting in stand kan worden gehouden, doet daar niet aan af. Het
is niet wenselijk om blind te zijn voor de realiteit dat een openbare school
en een bijzondere school in een aantal opzichten een gelijke benadering behoeven,
waardoor de gemeente haar regierol bij het voeren van lokaal beleid beter
kan waarmaken. Er is naar de mening van ondergetekenden, zoals gezegd, geen
aanleiding om te veronderstellen dat uitbreiding van de taken van de gemeente,
zoals die is beschreven in de notitie Lokaal onderwijsbeleid, in dit verband
zal leiden tot vervaging van het onderscheid tussen openbaar en bijzonder
onderwijs.Op grond van ontwikkelingen in het bestuursrecht is het vandaag de dag
een geaccepteerd gegeven dat overheidstaken worden vervuld door privaatrechtelijke
verbanden. Niet zelden worden privaatrechtelijke rechtspersonen opgericht,
juist met het oogmerk van het vervullen van publieke taken en bevoegdheden.
Er is geen reden om het onderwijs van deze situatie uit te zonderen. Artikel
23 Grondwet staat daaraan niet in de weg, zoals ook de Raad van State heeft
overwogen.Zoals reeds opgemerkt bevat het wetsvoorstel voldoende waarborgen om te
voorkomen dat het onderscheid tussen openbaar en bijzonder onderwijs zou vervagen.
In dit verband zij bijvoorbeeld gewezen op de volgende voorschriften:– de inrichting en regeling van het bestuur in de verordening en
de statuten dient zodanig te zijn dat overheersende invloed van de overheid
is verzekerd,– de algemene eisen die de onderwijswetten aan het openbaar onderwijs
stellen, blijven volledig van toepassing,– jaarlijks moeten de werkzaamheden van het bestuur aan de gemeenteraad
worden gerapporteerd, waarbij aan de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs
aandacht moet worden geschonken,– de gemeenteraad moet de begroting en jaarrekening goedkeuren,
en– de gemeenteraad kan ingrijpen bij ernstige taakverwaarlozing en
functioneren in strijd met de wet.De leden van de GPV-fractie vroegen wie kan worden aangesproken indien
het openbaar onderwijs naar het oordeel van de ouders niet zou worden gegeven
met eerbiediging van ieders godsdienst of levensovertuiging: het verzelfstandigde
bestuur of de gemeente?Beide kunnen, in de volgorde die de leden van de GPV-fractie aangeven,
worden aangesproken. In eerste instantie kan het bevoegd gezag van de openbare
school worden aangesproken. Eventueel kan echter ook de gemeente worden aangesproken
in haar functie als toezichthouder. Voor het antwoord op de vraag van de leden de GPV-fractie over de positie
van de ouders zij verwezen naar het antwoord op een vraag van de leden van
de VVD-fractie over dit onderwerp, opgenomen in paragraaf 1.2. 1.2. De taak van de gemeenteDe leden van de fractie van de PvdA-fractie stelden enkele vragen omtrent
de goedkeuring van de begroting en de jaarrekening door de gemeenteraad. Ook
de leden van de D66-fractie en de RPF-fractie stelden daaromtrent vragen.Zoals de leden van de PvdA-fractie opmerken, is het van belang dat het
openbare karakter van het openbaar onderwijs gewaarborgd blijft. Een van de
waarborgen die het wetsvoorstel daartoe bevat, is de goedkeuring van de begroting
en de jaarrekening. Mede daardoor behoudt de overheidstaak met betrekking
tot het openbaar onderwijs een democratische legitimatie.De goedkeuring zoals die in het wetsvoorstel is opgenomen, heeft de betekenis
die in het bestuursrecht gebruikelijk is. Goedkeuring kan worden gezien als
voorwaarde voor inwerkingtreding van een besluit. Het is een vorm van preventief
toezicht. Dit betekent dat het gemeentebestuur de inwerkingtreding en uitvoering
van een besluit kan tegenhouden. Wanneer de begroting en de jaarrekening niet
worden goedgekeurd, kan de nieuwe begroting niet worden geëffectueerd.
Zolang goedkeuring uitblijft, kan een begroting geen rechtsgevolg hebben.Anders dan de leden van de D66-fractie veronderstellen, is er geen sprake
van «sterke sturing en controle door de gemeenteraad» bij de goedkeuring.
Uitgangspunt blijft dat sprake is van een grote mate van zelfstandige bedrijfsvoering
bij de stichting en de openbare rechtspersoon. Algemeen wordt aangenomen dat
het goedkeuringsvereiste naar zijn aard een beperkte strekking heeft. Het
met goedkeuring belaste orgaan moet zich terughoudend opstellen en mag zich
niet «op de stoel van het ander orgaan plaatsen». Ook mag het
goedkeurend orgaan niet buiten het doel treden waarvoor het goedkeuringsvereiste
gegeven is. Bij goedkeuring van de begroting en de jaarrekening is dit doel
met name het financieel belang van de openbare school respectievelijk de gemeente.
Artikel 268 van de Gemeentewet biedt aan een ieder de mogelijkheid een besluit
te laten toetsen, en zo mogelijk te laten vernietigen.De leden van de D66-fractie vroegen of niet volstaan zou kunnen worden
met de artikelen 29a, vijfde lid, en artikel 29b, achtste lid (de verslagleggingsverplichting
aan de raad). Zij wezen in dat verband op de verhouding tussen de artikelen
29a, derde lid, en 29a, vierde lid onder d.De artikelen 29a, vijfde lid, en artikel 29b, achtste lid, geven het algemene
uitgangspunt aan: jaarlijks moet het bestuur verslag uitbrengen aan de raad
en daarbij aandacht schenken aan de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs.Ondergetekenden achten het goedkeuringsrecht essentieel voor de bewaking
van de belangen in de gemeente die schooloverstijgend zijn, zoals het financieel
belang en de eenheid van het recht. Het is tevens van belang om te verzekeren
dat terzake het financieel beheer adequaat toezicht plaatsvindt. Goedkeuring
is een preventieve toezichtsvorm. Verslaglegging geschiedt achteraf.De leden van de PvdA-fractie vroegen welke procedure wordt beoogd wanneer
twee of meer gemeenten samenwerken.Gemeenten kunnen alleen of te zamen met andere gemeenten een openbare
rechtspersoon instellen of een stichting oprichten. Samenwerking is mogelijk
door een gemeenschappelijk regeling te treffen op basis van de Wet gemeenschappelijke
regeling en door een gelijkluidende verordening op te stellen
voor het in het leven roepen van een openbare rechtspersoon. In gevallen van
samenwerking komt het goedkeuringsrecht toe aan de samenwerkende gemeenten
gezamenlijk.Overigens merken ondergetekende in dit verband nog op dat er altijd rechtsbeschermingsmogelijkheden
zijn. Op grond van artikel 8:1 van de AWB staat tegen de weigering om de begroting
goed te keuren beroep open bij de rechtbank.De leden van de CDA-fractie merkten op dat zij gemeentelijk onderwijsbeleid
niet nodig vinden en zij vroegen of aan het wetsvoorstel ook de gedachte ten
grondslag ligt dat het gemeentebestuur meer controle wil uitoefenen over de
bijzondere school.In de notitie Lokaal onderwijsbeleid is aangegeven wat de redenen zijn
om de gemeenten een regierol te geven bij het streven naar samenhang en samenwerking
op lokaal niveau. Het onderhavige wetsvoorstel draagt er toe bij dat gemeenten
aan deze rol beter gestalte kunnen geven. Bij lokaal onderwijsbeleid gaat
het overigens om een gezamenlijke aanpak en om een gedeelde verantwoordelijkheid
van gemeenten en álle schoolbesturen voor problemen in de gemeente.Diverse fracties stelden vragen over versterking van de rol van schoolbesturen
en ouders. Zo vroegen de leden van de VVD-fractie in te gaan op de bestuurlijke
vormgeving en praktische consequenties van een versterkte rol van schoolbesturen
en ouders. Ook vroegen zij naar de wijze waarop ouders in het bestuur vertegenwoordigd
zijn. Ten slotte stelden zij een vraag over kwaliteitszetels voor bijvoorbeeld
ouders of ouderorganisaties. De leden van de GPV-fractie en de D66-fractie
stelden eveneens enkele vragen hieromtrent. Ook de leden van de CDA-fractie
maakten enkele opmerkingen over de versterking van de rol van de ouders.Naar de mening van ondergetekenden biedt het wetsvoorstel een goede basis
voor versterking van de positie van ouders. De samenstelling van het bestuur
is geheel vrij gelaten (zij het dat uiteraard een overheersende overheidsinvloed
in het bestuur verzekerd moet zijn). Het wetsvoorstel biedt de mogelijkheid
om ouders deel te laten uitmaken van het bestuur van de school. Het laat echter
in het midden op welke wijze op gemeentelijk niveau gestalte wordt gegeven
aan de versterking van de rol van de ouders. Afhankelijk van de statuten of
de verordening zijn diverse varianten denkbaar om ouders in het bestuur te
vertegenwoordigen. Zo is benoeming van ouders in het bestuur mogelijk op basis
van verkiezing door de betrokken ouders, op voordracht voor benoeming door
de medezeggenschapsraad of op voordracht door ouderorganisaties.Ontegenzeggelijk is de verwachting reëel dat het bestuur dichter
bij de school komt te staan naarmate ouders een grotere rol krijgen in het
bestuur. Het is naar de mening van ondergetekenden echter niet nodig om in
het wetsvoorstel bepalingen omtrent bijvoorbeeld kwaliteitszetels op te nemen.
Het krachtens de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 vigerende stelsel van
medezeggenschap aan de scholen voorziet in voldoende mogelijkheden voor ouders
om invloed uit te oefenen in de specifieke situatie. Het wetsvoorstel laat
daarnaast voldoende ruimte om de invloed van ouders te verzekeren: het bestuur
kan schoolnabij worden vormgegeven, het wetsvoorstel bevat geen directe voorschriften
omtrent de samenstelling van het bestuur en evenmin omtrent de benoeming van
bestuursleden. Tegelijkertijd is daarmee ook differentiatie naar de lokale
situatie verzekerd.Een vergelijking kan in dit verband worden getrokken met de commissies
op grond van artikel 82 Gemeentewet. Daarbij is sprake van een zeer wisselend
beeld in de samenstelling. In de praktijk maken ook ouders in veel gevallen
deel uit van een dergelijke commissie. De leden van de VVD-fractie vroegen of een overheersende invloed van de
overheid in het schoolbestuur betekent dat gemeentelijke vertegenwoordigers
daarin in meerderheid moeten participeren en steeds een beslissende stem moeten
hebben. De leden van de SGP-fractie stelden eveneens een dergelijke vraag.
Ook de leden van de PvdA-fractie en de RPF-fractie vroegen naar de betekenis
van de overheersende invloed van de overheid. De leden van de RPF-fractie
vroegen in dit verband wat het onderhavige wetsvoorstel oplost nu de invloed
van de overheid altijd dominant is. Het voorschrift dat in de regeling sprake
moet zijn van een overheersende overheidsinvloed hangt samen met de grondwettelijke
taak van de gemeente ten aanzien van het openbaar onderwijs. Het voorschrift
moet voorkomen dat de essentialia van het openbaar onderwijs in het geding
zouden komen. Dit zou bijvoorbeeld het geval zijn wanneer het bestuur uitsluitend
uit vertegenwoordigers van ouders zou bestaan. Daarmee is overigens niet gezegd
dat een meerderheid van het bestuur altijd uit gemeentelijke vertegenwoordigers
moet bestaan. Een en ander is afhankelijk van de uitwerking in de verordening
of de statuten. Daarbij spelen alle in de wet genoemde nader uit te werken
onderwerpen een rol. In het bijzonder de regeling van het toezicht is daarbij
van groot belang. Het is dan ook in zijn algemeenheid niet op voorhand aan
te geven wanneer sprake is van overheersende overheidsinvloed.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de RPF-fractie wat het
onderhavige wetsvoorstel oplost nu de invloed van de overheid altijd dominant
is, verwijzen ondergetekenden naar de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel.
Daarin is aangegeven dat het wenselijk is de dat gemeente meer op afstand
haar taak als bevoegd gezag van de openbare scholen moet kunnen uitoefenen.
De school wordt immers zelfstandiger en de gemeente krijgt steeds meer taken
ten aanzien van alle scholen. De overheersende overheidsinvloed geldt daarbij
als een van de randvoorwaarden om er voor te waken dat ook bij een openbare
school onder een verzelfstandigd bestuur sprake blijft van een openbaar onderwijs
in de zin van de Grondwet.De leden van de RPF-fractie vroegen of de overheid haar overheersende
invloed alleen aanwendt in gevallen waarin sprake is van onenigheid. Zij vroegen
wat moet worden verstaan onder ernstige taakverwaarlozing. Tevens vroegen
zij wanneer dit ingrijpen een inmenging is in de interne aangelegenheden van
een schoolbestuur.De artikelen 29a, vierde lid, en 29b, vijfde lid, schrijven voor dat in
de verordening en de statuten een zodanige regeling wordt opgenomen dat een
overheersende invloed van de overheid in het bestuur is verzekerd. De betekenis
van dit voorschrift is niet dat de overheid haar overheersende invloed alleen
aanwendt in gevallen waarin sprake is van onenigheid. Het voorschrift is immers
juist vooral van betekenis bij de inrichting van de verordening en de statuten.Met betrekking tot de taakverwaarlozing merken ondergetekenden het volgende
op. In eerste instantie is het aan de gemeenteraad zelf om te voorzien in
een adequate regeling van het toezicht op het bestuur van de openbare rechtspersoon
of de stichting. Voor het gemeentebestuur is dit een belangrijk instrument
om er voor te waken dat de waarborgen van het openbaar onderwijs in acht worden
genomen. Het gemeentebestuur heeft daarnaast de wettelijk geregelde, algemene
bevoegdheid om in geval van ernstige taakverwaarlozing of functioneren in
strijd met de wet zelf te voorzien in het bestuur van de school. Van ernstige
taakverwaarlozing is sprake wanneer het bestuur van de school zodanig gebrekkig
is dat gesproken kan worden van ontwrichting van het bestuur. In de praktijk
zal een dergelijke situatie zich niet snel voordoen. Wanneer het echter noodzakelijk
is dat de gemeente zelf voorziet in het bestuur van de school omdat sprake
is van ernstige taakverwaarlozing, is er per definitie sprake van inmenging
in de interne aangelegenheden van een schoolbestuur. De leden van de RPF-fractie merkten op dat bij sommige scholen meerdere
gemeentebesturen zijn betrokken. Zij vroegen of de gedeelde verantwoordelijkheid
niet problematisch kan zijn bij het goedkeuren van de begroting en bij het
oordeel of sprake is van ernstige taakverwaarlozing.Wanneer een bevoegdheid aan twee of meer gemeenten gezamenlijk toekomst,
zullen zij ook gezamenlijk moeten besluiten die bevoegdheid uit te oefenen.
Deze situatie is in casu niet anders dan bij andere gevallen waarin twee of
meer gemeenten samenwerken, bijvoorbeeld op basis van een gemeenschappelijke
regeling.In dit verband zij tevens verwezen naar de vragen en de antwoorden over
het goedkeuren van de begroting, die zijn opgenomen aan het begin van deze
paragraaf.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie of de openbare
rechtspersoon en de stichting naast elkaar wel nodig zijn, zij verwezen naar
het antwoord op een vraag van de leden van het CDA en enkele andere fracties
over dit onderwerp, opgenomen in paragraaf 1.5.De leden van de SGP-fractie vroegen naar het verschil tussen de openbare
rechtspersoon en de stichting enerzijds en de artikel-82-commissie anderzijds.Een belangrijk verschil tussen de openbare rechtspersoon en de stichting
enerzijds en de artikel-82-commissie anderzijds is dat het bij een artikel-82-commissie
niet om een rechtspersoon gaat. Een artikel-82-commissie is, anders dan de
openbare rechtspersoon en de stichting, een vermogensrechtelijk onderdeel
van de gemeente. Een artikel-82-commissie heeft geen zelfstandig begrotingsrecht.
Het is de raad die de begroting van de commissie vaststelt.Een ander verschil is dat de omvang van de bevoegdheden van de commissie
afhankelijk is gesteld van het oordeel van het gemeentebestuur over de wenselijke
omvang van de delegatie van bevoegdheden van B&W. Per geval is het mogelijk
aan de delegatie beperkingen te stellen zodat het mogelijk is dat ten aanzien
van een aantal bevoegdheden de commissie optreedt als bevoegd gezag en bijvoorbeeld
aan het college van B&W een aantal bevoegdheden worden voorbehouden terzake
waarvan dit orgaan optreedt als bevoegd gezag. Volgens dit wetsvoorstel zullen
stichting en openbare rechtspersoon in alle gevallen volledig bevoegd zijn
en met uitsluiting van andere organen optreden als bevoegd gezag.De leden van de SGP-fractie vroegen zich af of er nog wel behoefte is
aan de WGR-constructie.Naar de mening van de ondergetekenden is het aan de gemeenten om uit te
maken of zij behoefte heeft aan een constructie op basis van de Wet gemeenschappelijke
regelingen. Er is geen reden om de mogelijke toepassing van de Wet gemeenschappelijke
regelingen bij de keuze van de bestuursvorm voor het openbaar onderwijs, uit
te sluiten.In antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie of een bij gemeenschappelijke
regeling opgericht openbaar lichaam ook de bevoegdheid heeft om een afzonderlijke
openbare rechtspersoon in te stellen, merken ondergetekenden op dat de bevoegdheid
om een openbare rechtspersoon op te richten op grond van het wetsvoorstel
uitsluitend toekomt aan de gemeenteraad.De leden van de SGP-fractie vroegen of de regering geen uniforme, voor
het hele land geldende consequenties kan verbinden aan het verzelfstandigingsbeleid
van gemeenten. Ondergetekenden willen benadrukken dat het welbewust aan de gemeentebesturen
is overgelaten om te kiezen voor de door hen gewenste bestuursvorm voor het
openbaar onderwijs.De leden van de SGP-fractie vernamen graag de reactie van de regering
op hun opvatting dat het geen goede keuze zou zijn wanneer het de bedoeling
zou zijn om meer overheidsbeleid terzake van het onderwijs te voeren.Voor het antwoord op deze vraag willen ondergetekenden volstaan met de
verwijzing naar de aan de Tweede Kamer gezonden notitie Lokaal onderwijsbeleid.
Het is wenselijk om in dat kader de discussie te voeren over het lokaal onderwijsbeleid. 1.3. Kenmerken bestuursvorm openbaar onderwijsDe leden van de CDA-fractie vroegen of het de duidelijkheid bevordert
dat de openbare school, bestuurd door een stichtingsbestuur, soms wordt aangemerkt
als openbare school en soms als bijzondere school.Het betreft hier in zekere zin beeldspraak. Een openbare school is geen
bijzondere school. Wel kunnen in bepaalde opzichten dezelfde regels gelden.Voor het antwoord van de vraag van de leden van de CDA-fractie over de
positie van de ouders zij verwezen naar het antwoord op een vraag van de leden
van de VVD-fractie over dit onderwerp, opgenomen in paragraaf 1.2De leden van de VVD-fractie vroegen waarom artikel 29a van de Wet op het
basisonderwijs geen expliciete verwijzing naar artikel 29 WBO kent, anders
dan artikel 29b, vierde lid (in het verslag is kennelijk per abuis sprake
van artikel 29a, vierde lid).De betekenis van artikel 29b, vierde lid, is dat de stichting geen andere
doelstelling mag nastreven dan het geven van openbaar onderwijs in de zin
van artikel 29. Niet uitgesloten is immers dat een stichting meerdere doelstellingen
heeft, indien bij wet geen beperkingen worden ingesteld. Dit zouden bijvoorbeeld
ook commerciële doelstellingen kunnen zijn. Naar de mening van de ondergetekenden
is het wenselijk dat een stichting die een openbare school in stand houdt,
zich beperkt tot dat doel. Omdat een openbare rechtspersoon specifiek in het
leven wordt geroepen voor het instandhouden van een openbare school, is een
vergelijkbaar voorschrift als artikel 29b, vierde lid daar niet noodzakelijk.
Zowel voor de stichting als voor de openbare rechtspersoon geldt overigens
dat het gaat om de instandhouding van een «openbare» school, dit
is een school waarvoor artikel 29 volledig van toepassing is.De leden van de VVD-fractie vroegen of de regering de overwegingen van
de Raad van State betreffende de essentialia van het openbaar onderwijs heeft
betrokken bij de vormgeving van het wetsvoorstel. Tevens vroegen zij naar
de overwegingen van de Raad van State bij zijn opmerkingen hieromtrent.Volgens de Raad van State moeten de essentiële elementen van het
openbaar onderwijs gewaarborgd zijn. Ondergetekenden zijn van mening dat dit
het geval is in de artikelen 29a en 29b WBO (en de analoge bepalingen in de
ISOVSO en de WVO).Met betrekking tot de bedoelde overwegingen van de Raad van State merken
ondergetekenden op niet op de hoogte te zijn van de motieven van de Raad van
State bij zijn advisering op dit punt. Wat daar echter ook van zij, naar de
mening van ondergetekenden is in het wetsvoorstel voldoende expliciet aangegeven
welke de essentialia voor het openbaar onderwijs zijn. Dit blijkt bovendien
uit de plaats van de regeling omtrent de openbare rechtspersoon en de stichting:
direct na artikel 29 WBO (en de analoge bepalingen in de ISOVSO en de WVO).
De bestuursvorm is ondergebracht in het deel van de desbetreffende
onderwijswetten dat de eisen aan het openbaar onderwijs regelt; deze eisen
blijven dan ook voluit van toepassing.De leden van de VVD-fractie vroegen de regering aan te geven welke (Grond)wettelijke
bezwaren een niet limitatieve opsomming van onderwerpen die in de verordening
en de statuten nader te regelen zijn, zou opleveren. Ook de leden van de fracties
van D66 en SGP stelden soortgelijke vragen.De Raad van State heeft geadviseerd om in artikel 29a WBO (en de analoge
bepalingen van de ISOVSO en de WVO) een limitatieve opsomming te geven van
onderwerpen die in de gemeentelijke verordening mogen en moeten worden geregeld.
Deze suggestie is overgenomen. Zoals in het nader rapport is aangegeven, is
daarmee duidelijkheid gegeven over de vraag hoever de verordenende bevoegdheid
van de gemeente in dezen gaat. Uit een oogpunt van harmonisatie is tevens
een limitatieve opsomming gegeven van de onderwerpen die in de statuten van
de stichting die een openbare school in stand houdt, mogen en moeten bevatten.
Deze opsomming moet worden gezien in het licht van het onderhavige wetsvoorstel.
Zij laat onverlet eisen die bijvoorbeeld het Burgerlijk Wetboek aan de statuten
stelt. Om misverstanden te voorkomen is bij nota van wijziging het wetsvoorstel
echter aangepast in die zin dat het woord «uitsluitend» ten aanzien
van de in de statuten te regelen onderwerpen is vervangen door de woorden
«in ieder geval».De leden van de VVD-fractie vroegen naar de juridische complicaties bij
een niet ambtelijke aanstelling van het personeel. Zij vroegen of ook tijdelijke
krachten ambtenaar in de zin van de wet moeten zijn. Tevens vroegen zij of
de wet toelaat dat in voorkomend geval met uitzendkrachten wordt gewerkt.Zoals in de memorie van toelichting is vermeld, heeft zowel het personeel
in dienst van de openbare rechtspersoon als het personeel in dienst van de
stichting, een ambtelijke aanstelling. In overeenstemming hiermee is in het
voorgestelde nieuwe artikel 29c van de WBO en de ISOVSO («Bestuursoverdracht
openbare scholen») het voorschrift opgenomen dat in de akte waarbij
de overdracht van de instandhouding van de openbare school geschiedt, bepaald
moet worden dat de rechtspersoon aan wie wordt overgedragen het personeel
in gelijke betrekkingen en onder dezelfde voorwaarden als vermeld in akte
van aanstelling, aan de school aanstelt met ingang van de datum van overdracht.
Het begrip «aanstellen», te onderscheiden van het begrip «benoemen»,
ziet op de eenzijdige publiekrechtelijke rechtshandeling waarbij een personeelslid
in dienst wordt genomen als ambtenaar in de zin van de Ambtenarenwet. Noch
het wetsvoorstel, noch het op de WBO en ISOVSO gebaseerde Rechtspositiebesluit
onderwijspersoneel voorziet in een bevoegdheid van het bestuur van een openbare
school personeelsleden aan te nemen op basis van een arbeidsovereenkomst naar
burgerlijk recht, zodat een niet-ambtelijke benoeming van personeel aanleiding
kan geven tot maatregelen in de bekostigingssfeer als bedoeld in artikel 106,
eerste lid, WBO, artikel 103, eerste lid, ISOVSO, respectievelijk artikel
104, eerste lid, WVO.In antwoord op de vraag of tijdelijke krachten eveneens ambtenaar in de
zin van de Ambtenarenwet moeten zijn, merken ondergetekenden op dat het voor
de status van ambtenaar in bedoelde zin geen verschil maakt of een personeelslid
in vaste dan wel tijdelijke dienst werkzaam is. Ook tijdelijke krachten zijn
derhalve ambtenaar in de zin van de Ambtenarenwet. Overigens wijzen ondergetekenden er op dat de materiële rechtspositie
van onderwijspersoneel met een ambtelijke en een niet-ambtelijke status nagenoeg
dezelfde inhoud heeft. De ter zake in titel I van het Rechtspositiebesluit
onderwijspersoneel opgenomen voorschriften zijn namelijk regelen voor het
openbaar onderwijs en voorwaarden voor bekostiging voor het bijzonder onderwijs.Wat betreft de mogelijkheid van uitzendarbeid in het primair onderwijs
merken de ondergetekenden op dat de WBO en de ISOVSO niet in de weg staan
aan de inzet van uitzendkrachten ten behoeve van onderwijsondersteunende werkzaamheden,
zoals bijv. de schooladministratie. De inzet van uitzendkrachten ten behoeve
van onderwijsgevende werkzaamheden is echter niet toegestaan.De leden van de D66-fractie vroegen of het juist is dat voor wat betreft
bestuursaanstellingen de nieuwe bestuursvormen zullen functioneren als zelfstandige
bevoegde gezagsorganen, die bij vacatures geen verplichting hebben het personeel
van openbare scholen waarvan de gemeente nog bevoegd gezag is, voorrang te
verlenen. De leden van de PvdA-fractie merkten op dat de bestuurscommissie
niet als apart bevoegd gezag wordt gezien. Zij vroegen wat dit betekent voor
het personeelsbeleid. Is het zo dat het personeel dat nog onder het gemeentebestuur
valt, bij voorrang moet worden benoemd op een school die onder een bestuurscommissie
valt, zo vroegen deze leden.Inderdaad is het zo dat bij vermogensrechtelijke verzelfstandiging van
de openbare scholen een scheiding wordt aangebracht tussen de aanstellingsbevoegdheid
van het gemeentebestuur voor de onder zijn gezag ressorterende scholen en
de aanstellingsbevoegdheid van de stichting of openbare rechtspersoon.Verder is het inderdaad zo dat het personeel dat nog onder het gemeentebestuur
valt, bij voorrang moet worden benoemd op een school die onder een bestuurscommissie
valt. Vanwege deze consequenties hebben ondergetekenden gemeend het wetsvoorstel
te moeten aanpassen via bijgaande nota van wijziging. Voor een toelichting
wordt verwezen naar de toelichting bij de nota van wijziging.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of nader kan worden ingegaan
op de problemen bij fusie tussen een openbare en een bijzondere school. Ook
vroegen zij of in de toekomst bij fusie-operaties naar verwachting voor een
van de in de wetsvoorstel geboden mogelijkheden gekozen zou worden.Ondergetekenden zouden voor de antwoorden op deze vragen willen volstaan
met een verwijzing naar de behandeling van het wetsvoorstel inzake de samenwerkingsschool.
De discussie over fusies tussen openbare en bijzondere scholen zou in dat
kader moeten worden gevoerd.De leden van de RPF-fractie vroegen of de mogelijkheid van een stichting
bedoeld is om de samenwerking met bijzondere scholen te vergemakkelijken.
Ook de leden van GPV-fractie vroegen of de omstandigheid dat het onderhavige
wetsvoorstel een voorwaarde is voor samenwerkingsscholen, zoals zij stelden,
van doorslaggevend belang is geweest om tot verzelfstandiging over te gaan.In de memorie van toelichting is ingegaan op doelstellingen van het wetsvoorstel.
Ondergetekenden willen benadrukken dat hetgeen door de leden van de SGP-fractie
wordt aangegeven, niet de bedoeling van het wetsvoorstel is. Voor wat betreft
de samenwerkingsschool en de rechtsvorm daarbij willen ondergetekenden verder
volstaan met een verwijzing naar het wetsvoorstel samenwerkingsscholen. 1.5. Overeenkomsten en verschillen tussen de stichting
en de openbare rechtspersoonDe leden van de PvdA-fractie vroegen naar de gevaren voor het specifieke
karakter van het openbaar onderwijs bij een privaatrechtelijke bestuursvorm.De ondergetekenden zien geen gevaren voor het karakter van het openbaar
onderwijs bij een privaatrechtelijke bestuursvorm. Het wetsvoorstel bevat
voldoende waarborgen om te garanderen dat het specifieke karakter van het
openbaar onderwijs niet in gevaar komt.In antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie of de stichtingsvorm
een financieel voordeel betekent ten opzichte van de openbare rechtspersoon,
kan worden meegedeeld dat dit niet het geval is. Materieel bestaan er, zoals
aangegeven in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel, nauwelijks
verschillen tussen de stichting en de openbare rechtspersoon.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie naar de
overheersende overheidsinvloed in relatie tot het benoemen van bestuursleden,
zij verwezen naar het antwoord op een vraag van de leden van de VVD-fractie
omtrent de onderwerp, opgenomen in paragraaf 1.2.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie naar de
bestuurscommissie als apart bevoegd gezag, zij verwezen naar het antwoord
op de vraag van de leden van D66 omtrent de nieuwe bestuursvormen die functioneren
als zelfstandige bevoegde gezagsorganen, opgenomen in paragraaf 1.3.Diverse fracties hebben vragen gesteld over de wenselijkheid om zowel
de stichtingsvorm mogelijk te maken als bestuursvorm voor het openbaar onderwijs,
als de openbare rechtspersoon. De leden van de CDA-fractie vroegen waarom
de voorstellen niet beperkt zijn tot één model. Ook de leden
van de VVD-fractie vroegen een nadere uiteenzetting omtrent de praktische
betekenis van en het praktische onderscheid tussen beide vormen. Zij vroegen
of de regering heeft overwogen te volstaan met één variant en
tevens of de regering zelf een voorkeur heeft. Ook de leden van de fracties
van GroenLinks en GPV stelden enkele vragen omtrent de verschillen tussen
beide vormen.Met betrekking tot de juridische en praktische verschillen tussen beide
vormen zij opgemerkt dat de praktische verschillen, zoals ook in de memorie
van toelichting is aangegeven, zeer gering zijn. Zoals de leden van de CDA-fractie
opmerkten, is de regeling voor de openbare rechtspersoon en die voor de stichting
inderdaad praktisch dezelfde. Anders dan de leden van de CDA-fractie opmerken,
is het echter niet zo dat «bijna de gehele onderwijswereld een uitdrukkelijke
keuze maakt voor de openbare rechtspersoon». In het land blijken uiteenlopende
voorkeuren te bestaan. Naar de mening van de ondergetekenden is er geen reden
om die verschillende voorkeuren, die vooral samenhangen met verschillen in
bestuurscultuur, te binden aan slechts één mogelijke bestuursvorm.De regering heeft zelf geen voorkeur voor een van beide rechtsvormen.
Dit kan ook niet worden afgeleid uit de door de leden van de VVD-fractie aangehaalde
passage uit het regeerakkoord («De gemeente kiest zelf de meest wenselijke
bestuursvorm voor het openbaar onderwijs uit een aantal mogelijkheden, waaronder
de overheidsstichting»). Uit de woorden «waaronder de overheidsstichting»
blijkt dat niet alleen de stichting bij de overwegingen is betrokken.Getuige het wetsvoorstel heeft de regering ook niet overwogen om te volstaan
met de juridische legitimatie van één van beide vormen. Integendeel,
de regering hecht er aan dat een keuzemogelijkheid wordt gerealiseerd
tussen een publiekrechtelijke variant en een privaatrechtelijke variant. Aldus
kan op lokaal niveau een keuze worden gemaakt die aansluit bij plaatselijke
voorkeuren.In antwoord op een vraag van de leden van de GPV-fractie merken ondergetekenden
tot slot op dat de stichtingsvorm niet op gespannen voet met de Grondwet staat.
Ondergetekenden verwijzen in dit verband naar de hiervoor aangehaalde opmerkingen
van de Raad van State hieromtrent.De leden van de CDA-fractie merkten op dat er zowel bij de openbare rechtspersoon
als bij de stichting diverse vragen zijn met betrekking tot aansprakelijkheid,
verzekeringen, fraude, etc.Ondergetekenden merken hierbij op dat in principe alle rechten en verplichtingen
van de gemeente overgaan op de rechtspersoon. De gevolgen voor aansprakelijkheid,
verzekering, fraude, faillissement etc. komen dus geheel voor rekening van
de nieuwe rechtspersoon. Wel bevat het wetsvoorstel een taakverwaarlozingsregeling.
Op grond daarvan is de gemeenteraad bevoegd de stichting of de openbare rechtspersoon
te ontbinden. Theoretisch zou de rechtspersoon inderdaad ook failliet kunnen
gaan. Het blijft echter in alle gevallen aan de raad om ook te beslissen over
opheffing van de openbare school.De vraag van de leden van de CDA-fractie of er sprake is van een zelfstandig
bestuursorgaan in stichtingsvorm, kunnen ondergetekenden bevestigend beantwoorden.De leden van de CDA-fractie vroegen of dergelijke stichtingen ook voor
andere terreinen van soortgelijke overheidstaken in het leven kunnen worden
geroepen, bijvoorbeeld voor brandweertaken.Zoals hiervoor in paragraaf 1.1 reeds aangegeven, zijn er diverse terreinen
waar de behartiging van overheidstaken geschiedt door privaatrechtelijke rechtspersonen.
Het is in het kader van dit wetsvoorstel echter niet aan de orde om uitspraken
te doen over andere overheidstaken die mogelijk ook door een stichting zouden
kunnen worden behartigd.De leden van de CDA-fractie vroegen of geen gevaar zou bestaan voor atomisering
van de overheidstaak. Zij vroegen tevens of er geen bedreiging bestond voor
het integraal bestuur van de gemeenten.Ondergetekenden zijn van mening dat er noch sprake is van atomisering,
noch van bedreiging van het integraal bestuur. Zowel de openbare rechtspersoon
als de stichting zijn immers binnen de bestuurlijke context van de gemeente
opererende organen. Op grond van het wetsvoorstel heeft de gemeenteraad een
groot aantal mogelijkheden om, onder meer in het kader van het behouden van
eenheid van bestuur, toezicht op het functioneren van de stichting en de openbare
rechtspersoon te blijven uitoefenen. Bovendien heeft de raad altijd de bevoegdheid
om de verordening of de statuten te wijzigen en geeft de wet expliciet bevoegdheden
aan de raad waar het gaat om de opheffing van een openbare school. Ook bij
taakverwaarlozing door de stichting of de openbare rechtspersoon kan de raad
ingrijpen.Naar aanleiding van de opmerking van de leden van de CDA-fractie dat soms
wordt gesteld dat de stichting niet de meest democratische bestuursvorm zou
zijn, willen ondergetekenden volstaan met het verwijzen naar hetgeen in de
memorie van toelichting is opgemerkt over de mogelijke bestuursvormen en de
diverse waarborgen daaromtrent.De leden van de CDA-fractie vroegen waarom in het wetsvoorstel geen bevoegdheid
tot schorsing of vernietiging aan de raad gegeven is. In het wetsvoorstel is de wijze waarop het toezicht wordt geregeld, overgelaten
aan de gemeenteraden. In essentie is het belang voor de wetgever hoe het wezenlijke
karakter van het openbaar onderwijs wordt gewaarborgd. De bevoegdheid om besluiten
te schorsen of te vernietigen zijn inderdaad instrumenten die daartoe kunnen
bijdragen, maar er zijn ook andere. Het is naar de mening van de ondergetekenden
aan de gemeenten om daarbij keuzen te maken.De leden van de VVD-fractie vroegen of de toetsing door de gemeenteraad
in het licht van het toezicht marginaal of juist vergaand zouden zijn.De wet bevat diverse duidelijke, expliciete normen die van belang zijn
voor het waarborgen van het openbare karakter van de door een stichting of
een openbare rechtspersoon in stand gehouden school. Zo is de bestuursvorm
ondergebracht in het deel van de desbetreffende onderwijswetten dat de eisen
aan het openbaar onderwijs regelt; waardoor deze eisen voluit van toepassing
blijven.De wet schrijft expliciet voor dat de statuten of de verordening een regeling
omtrent het toezicht moeten bevatten. Ook bevat de wet een taakverwaarlozingsregeling.
Uit een en ander volgt dat het toezicht door de gemeenteraad nooit slechts
marginaal zal kunnen zijn.De leden van de VVD-fractie merkten op dat van provinciaal toezicht op
grond van artikel 155 Gemeentewet een preventieve werking zou kunnen uitgaan.
Zij vroegen of de regering heeft overwogen om een mededelingsplicht aan gedeputeerde
staten in de wet op te nemen. De leden van de D66-fractie merkten op niet
gelukkig te zijn met het geheel schrappen van toezicht door provinciale staten.
Zij vroegen wat er op tegen is om gedeputeerde staten in staat te stellen
er op toe te zien dat in voldoende mate wordt voorzien in de behoefte aan
openbaar onderwijs. De leden van de GPV-fractie vroegen naar de verhouding
tussen het scheppen van de mogelijkheid van gemeentelijke stichtingen in het
onderwijs en artikel 155. De leden van de CDA-fractie vroegen waarom artikel
155 niet van toepassing is en of het geen aanbeveling zou verdienen dat de
verordening en de statuten zouden worden goedgekeurd door gedeputeerde staten.Artikel 155 van de Gemeentewet ziet op het preventief toezicht door gedeputeerde
staten in het geval de gemeenteraad besluit een rechtspersoon op te richten
of daaraan deel te nemen «indien dat bijzonder aangewezen moet worden
geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang».
Aan artikel 155 Gemeentewet ligt het beginsel ten grondslag dat behartiging
van openbare belangen bij voorkeur langs de publiekrechtelijke weg dient te
geschieden. Zoals in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel reeds
is aangegeven, kan de in artikel 155 Gemeentewet opgenomen goedkeuring achterwege
blijven omdat met het wettelijk mogelijk maken van de stichting als bestuursvorm
voor het openbaar onderwijs, door de wetgever al wordt aangegeven dat deze
rechtsvorm in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging
van het daarmee te dienen belang, i.c. het voorzien in voldoende openbaar
onderwijs. Het is de wetgever die met het wetsvoorstel de beslissing genomen
heeft dat behartiging van het in het geding zijnde openbare belang ook langs
privaatrechtelijke weg kan geschieden. Een toets door gedeputeerde staten
bij de feitelijk oprichting van een stichting voegt daaraan dan ook niets
toe. Een van de uitgangspunten van het wetsvoorstel is geweest om een duidelijk,
maar zo sober mogelijk pakket van regels te formuleren, waarbij op gemeentelijk
niveau zoveel mogelijk beleidsvrijheid bestaat. Er van uitgaande dat een provinciale
rol in dit verband niets toevoegt, pleiten tegen een door de leden van de
D66-fractie voorgestelde mededelingsplicht overwegingen rond bureaucratisering
en deregulering. Het is overigens niet zo dat, zoals de leden van de D66-fractie suggereren,
artikel 155 Gemeentewet zou zien op het toezicht op het openbaar onderwijs.
Aan artikel 155 ligt zoals gezegd een ander motief ten grondslag.De leden van de D66-fractie vroegen of de formulering in het wetsvoorstel
dat de stichting en de openbare rechtspersoon een school in stand houden,
juist geformuleerd is. Is het niet zo dat de raad kan besluiten het bestuur
te delegeren aan bijvoorbeeld de stichting, zo vroegen deze leden.Het begrip «in stand houden» van een school duidt op de vermogensrechtelijke,
beheersmatige verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de school. Deze
komt in handen van een andere rechtspersoon dan de gemeente. Bij de instelling
van de openbare rechtspersoon of de stichting gaat die instandhoudingsverantwoordelijkheid
in haar geheel over. Anders dan de leden van de D66-fractie veronderstellen,
heeft de raad hier geen invloed op de omvang van bevoegdheden en taken, zoals
bij de instelling van een commissie het geval is. Indien volgens de regels
van dit wetsvoorstel een stichting of openbare rechtspersoon wordt opgericht,
gaat het bevoegd gezag in volle omvang over.Voor de overheid is het van belang wie een school in stand houdt omdat
de rechtspersoon die een school in stand houdt het aanspreekpunt voor de bekostiging
is. Wanneer een openbare school onder een stichting of een openbare rechtspersoon
valt, is dat niet de gemeente maar die stichting of openbare rechtspersoon.De leden van de SGP-fractie vroegen hoe de toerekening van kosten van
het gemeentelijk apparaat plaatsvindt indien werkzaamheden ten behoeve van
de verzelfstandigde openbare scholen plaatsvindt.Bij een school die in stand wordt gehouden door een stichting of een openbare
rechtspersoon is sprake van volledige vermogensrechtelijke verzelfstandiging.
Wanneer de gemeente werkzaamheden verricht voor de stichting of de openbare
rechtspersoon zullen beide partijen een overeenkomst moeten sluiten waarin
afspraken worden neergelegd omtrent de te leveren prestatie en de vergoeding
daarvoor.Op de vraag van de leden van de GPV-fractie of de rechtspositie van het
personeel bij een besluit tot verzelfstandigen gelijk blijft, kunnen ondergetekenden
bevestigend antwoorden. In dit verband zij gewezen op artikel 29c (en analoge
bepalingen in de ISOVSO en de WVO) dat ook betrekking heeft op de situatie
dat de instandhouding van een openbare school de eerste maal wordt overgedragen
aan een stichting of een openbare rechtspersoon.De leden van de GPV-fractie wezen op de bezwaren die verbonden zijn aan
de exploitatie van «privaatrechtelijke instellingen met een band aan
de overheid». Zij vroegen of dit niet een extra argument was om extra
voorzichtig te zijn met het bieden van de mogelijkheid tot vorming van gemeentelijke
stichtingen.Ondergetekenden zijn niet bevreesd dat er problemen, zoals door de leden
van de GPV-fractie bedoeld, ontstaan. Het wetsvoorstel bevat voldoende waarborgen
om dit te voorkomen.De leden van de GPV-fractie vroegen of met de voorgestelde regeling wel
aan het bezwaar van de dubbele rol tegemoet wordt gekomen.Inderdaad behoudt de gemeente in de stichting en de openbare rechtspersoon
een overheersende invloed in het bestuur. Ook een dergelijke verzelfstandigde
rechtspersoon behoort tot de gemeente. Het gaat echter om het op afstand plaatsen
van taken van de gemeenteraad en het college van B&W. Met het wetsvoorstel
wordt naar de mening van ondergetekenden dan ook wel degelijk
bereikt dat de gemeente haar regierol bij het voeren van lokaal beleid beter
kan waarmaken. 2. Financiële gelijkstellingDe leden van de PvdA-fractie merkten op dat het wetsvoorstel niet voorziet
in een wijziging van de vormgeving van de financiële gelijkstelling tussen
openbaar en bijzonder onderwijs. Ook de leden van de GPV-fractie waren er
niet gelukkig mee dat de regering er van heeft afgezien een en ander in het
onderhavig wetsvoorstel te beoordelen.In het aan de Onderwijsraad en de Raad van State voorgelegde wetsvoorstel
was een regeling opgenomen omtrent aanpassing van de overschrijdingsregeling.
Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven, hebben ondergetekenden
echter besloten om het wetsvoorstel niet te belasten met discussies over dit
onderwerp en aanpassing van de overschrijdingsregeling in een afzonderlijk
wetsvoorstel onder te brengen.Anders dan de leden van de GPV-fractie opmerkten, kan de problematiek
met betrekking tot aanpassing van de overschrijdingsregeling wel degelijk
los worden gezien van het onderhavige wetsvoorstel. Naar de mening van ondergetekenden
is aanpassing van de overschrijdingsregeling met het onderhavige wetsvoorstel
niet noodzakelijk. Door de scholen die in stand worden gehouden door een stichting
of een openbare rechtspersoon aan te merken als door de gemeente in gehouden
scholen, is de facto geen beperking aangebracht aan de overschrijdingsregeling.De leden van de PvdA-fractie vroegen om een nadere toelichting op de toepassing
van de overschrijdingsregeling.Scholen die in stand worden gehouden door een stichting of een openbare
rechtspersoon, worden voor de toepassing van de overschrijdingsregeling aangemerkt
als door de gemeente in stand gehouden openbare school. Daardoor kunnen deze
scholen, evenals door de gemeente zelf in stand gehouden scholen, aanspraak
maken op extra middelen uit de gemeentekas wanneer de gemeente daartoe besluit.
In dat geval kunnen de bijzondere scholen in de gemeente dan uiteraard aanspraak
maken op toepassing van de overschrijdingsregeling.Met de voorgaande regeling wordt bereikt dat niet vooruit kan worden gelopen
op de discussies omtrent aanpassing van de overschrijdingsregeling.De leden van de PvdA-fractie vroegen of verzelfstandiging betekent dat
de greep van het bevoegd gezag op de vrijwillige ouderbijdragen vermindert.Zowel voor het openbaar onderwijs als voor het bijzonder onderwijs geldt
dat het betalen van een vrijwillige ouderbijdrage altijd afhankelijk is van
de toestemming van de ouders. Omdat sprake is van een overeenkomst (waarvan
de naleving is af te dwingen), moet er sprake zijn van wilsovereenstemming.
Een andere belangrijke beperking die van belang is voor het kunnen vragen
van ouderbijdragen, is dat het krachtens de onderwijswetten niet is toegestaan
om de toelating afhankelijk te stellen van een andere dan een wettelijk geregelde
bijdrage. Het op laatstgenoemde wijze afdwingen van betaling is niet toegestaan.
Voor het openbaar onderwijs betekent dit dat de algemene toegankelijkheid
door vrijwillige ouderbijdragen niet in gevaar mag komen. Wat betreft de vrijwillige
ouderbijdrage is het dan ook niet relevant of het om een openbare school gaat
die in stand wordt gehouden door een gemeente dan wel door een stichting,
of om een openbare rechtspersoon.Op verzoek van de leden van de CDA-fractie is gecontroleerd of de regeling
dat openbare scholen, bestuurd door een stichting of een openbare
rechtspersoon, voor de overschrijdingsregeling worden aangemerkt als openbare
scholen, consequent is doorgevoerd.Hoofdregel is dat de voor de titel of afdeling waarin de bekostiging is
geregeld, scholen die in stand worden gehouden door een stichting of een openbare
rechtspersoon worden aanmerkt als bijzondere school. Deze scholen worden echter
aangemerkt als door de gemeente in stand gehouden openbare scholen (zie de
artikelen 52a, tweede lid, WBO, 59c, tweede lid, ISOVSO en 77, vijfde lid,
WVO) voor zover het betreft de aanvang van de bekostiging, de toepassing van
de overschrijdingsregeling en het einde van de bekostiging.De leden van de VVD-fractie merkten op de discussie over aanpassing van
de overschrijdingsregeling graag te willen voeren in het kader van de behandeling
van het wetsvoorstel waarin een en ander is uitgewerkt. Deze leden waren toch
reeds benieuwd naar de opvatting van de regering. Ondergetekenden begrijpen dat die leden benieuwd zijn naar de opvatting
van de regering omtrent een en ander, maar wij stellen toch voor thans geen
voorschot op die discussie te nemen en de discussie geheel in dat verband
te voeren. 3. De bestuursvorm en het constitutionele rechtDe leden van de CDA-fractie vroegen de regering om een reactie op hun
opvatting dat de interpretatie van de artikel 23 Grondwet, zoals die in de
memorie van toelichting is gegeven, als maatschappelijk en zelfs als teleologisch
is te omschrijven.Strikt historisch gezien heeft de Grondwetgever van 1848 en 1917 inderdaad
niet gedacht aan openbaar onderwijs dat worden gegeven in de vorm van een
stichting of een openbare rechtspersoon. Wel is het historisch bezien zo dat
de overheid bij het behartigen van overheidstaken reeds geruime tijd gebruik
maakt van andere dan de klassieke mogelijkheden. Zoals ondergetekenden hiervoor
in paragraaf 1.1 reeds opmerkten, is het op grond van ontwikkelingen in het
bestuursrecht vandaag de dag een geaccepteerd gegeven dat overheidstaken worden
vervuld door privaatrechtelijke verbanden. Niet zelden worden privaatrechtelijke
rechtspersonen opgericht, juist met het oogmerk van het vervullen van publieke
taken en bevoegdheden.Er is geen reden om bij het gebruik van de privaatrechtelijke vorm bij
het uitoefenen van overheidstaken, een uitzondering te maken voor taken op
het terrein van het onderwijs, mits daarbij uiteraard de eisen die artikel
23 van de Grondwet stelt, in acht worden genomen. Overigens zij opgemerkt
dat bijzondere scholen in zekere zin ook openbaar bestuur uitoefenen, namelijk
daar waar zij op dezelfde voet als openbare scholen bevoegd zijn om wettelijke
diploma's af te geven.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie over zeggenschap
van de overheid over benoeming van de meerderheid van bestuursleden zij verwezen
naar het antwoord op een vraag van de leden van de VVD-fractie over dit onderwerp,
opgenomen in paragraaf 1.2. 4. Samenhang met andere wetsvoorstellenDe leden van de fractie van GroenLinks vroegen wanneer zij het wetsvoorstel
inzake aanpassing van de overschrijdingsregeling kunnen verwachten. Tevens
vroegen zij hoe de regering denkt om te gaan met een situatie waarin een van
de wetsvoorstellen (samenwerkingsscholen, bestuursvorm of aanpassing overschrijdingsregeling)
niet zou worden aangenomen. De leden van de fractie van GroenLinks wezen in
dit verband op de samenhang tussen de onderwerpen en de ingewikkelde financiële problematiek waardoor met het indienen van het voorliggend
wetsvoorstel geen tijdwinst te boeken zal zijn.Het wetsvoorstel inzake aanpassing van de overschrijdingsregeling is in
de tweede helft van september aan de Raad van State om advies gezonden. Zo
spoedig mogelijk na ontvangst van het advies van de Raad van State zal het
wetsvoorstel bij de Tweede Kamer worden ingediend.Wat de tweede vraag van de leden van de fractie van GroenLinks betreft,
merken ondergetekenden op dat het niet zinvol is om vooruit te lopen op de
behandeling van de wetsvoorstellen in de Tweede Kamer. Het is in ieder geval
zo dat het wetstechnisch geen probleem is wanneer een van de door de leden
van de fractie GroenLinks bedoelde wetsvoorstellen onverhoopt niet zou worden
aangenomen. Dit geldt ook ten aanzien van de financiële aspecten. Voor
wat betreft de samenhang tussen de wetsvoorstellen bestuursvorm en aanpassing
overschrijdingsregeling is in het wetsvoorstel bestuursvorm een voorziening
getroffen. Openbare scholen die in stand worden gehouden door een stichting
of een openbare rechtspersoon, worden in dat verband aangemerkt als door een
gemeente in stand gehouden scholen.Alleen voor de inwerkingtreding van het wetsvoorstel samenwerkingsscholen
is het noodzakelijk dat het wetsvoorstel inzake de bestuursvorm voor het openbaar
onderwijs reeds in werking is getreden. De inwerkingtredingsbepaling van het
wetsvoorstel samenwerkingsscholen is in die zin ook geformuleerd.Naar de mening van ondergetekenden gaat het bij de bedoelde onderwerpen
(bestuursvorm, samenwerkingsscholen en aanpassing overschrijdingsregeling)
om aparte onderwerpen. De onderwerpen vertonen weliswaar een zekere samenhang,
maar er is niet sprake van een zodanige samenhang dat de onderwerpen ook in
één wetsvoorstel opgenomen zouden moeten worden of dat van gelijktijdige
behandeling sprake zou moeten zijn. Uiteindelijk geldt voor alle onderwerpen
dat de regering en de Staten-Generaal gezamenlijk beslissen over de wenselijkheid.De leden van de SGP-fractie vroegen naar het verschil tussen samenwerking
van de gemeente met privaatrechtelijke organisaties via de Wet gemeenschappelijke
regelingen en de samenwerking via de samenwerkingsschool. Zij vroegen of het
de bedoeling was dat een stichting of openbare rechtspersoon die een openbare
school in stand houdt in samenwerking met privaatrechtelijke organisaties,
zich ook het geven ander onderwijs ten doel kan stellen.Een gemeente kan op basis van de WGR samenwerken met een privaatrechtelijke
organisatie om een openbare school in stand te houden. Voor deze mogelijkheid
bestaat al sinds geruime tijd een grondslag in de WVO en de ISOVSO. Sinds
1993 bevat ook de WBO een grondslag daarvoor. Een dergelijke samenwerking
behoeft de goedkeuring van de kroon (artikel 93 WGR) en heeft uitsluitend
betrekking op het gezamenlijk instandhouden van een openbare school.Bij een samenwerkingsschool in de zin van het wetsvoorstel samenwerkingsscholen
gaat het om een geheel andere samenwerking. Het gaat daarbij om een het instandhouden
van een school waarin onderwijs van een of meer richtingen en openbaar onderwijs
wordt gegeven. Zonder een voorschot te nemen op de discussie omtrent de samenwerkingsschool,
kan worden opgemerkt dat een stichting of een openbare rechtspersoon als bedoeld
in het onderhavige wetsvoorstel uitsluitend een openbare school in stand mag
houden. Voor de voorwaarden waaronder een stichting of een openbare rechtspersoon
een samenwerkingsschool in stand kunnen houden, gelden de voorwaarden zoals
die zijn neergelegd in het wetsvoorstel samenwerkingsscholen.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de GPV-fractie omtrent
samenwerkingsscholen, zij verwezen naar het antwoord op een vraag van de leden van de RPF-fractie over samenwerkingsscholen, opgenomen in
paragraaf 1.3 5. DereguleringDe leden van de PvdA-fractie vroegen of met de introductie van de verschillende
bestuursvormen geen lappendeken zou ontstaan van scholen die wel en niet onder
een openbare rechtspersoon zouden vallen. De leden van de SGP-fractie vroegen
of het schrappen van het voorschrift dat de keuze voor een bestuursvorm geldt
voor àlle scholen van een gemeente in een sector, wel een vorm van
deregulering is. De leden van de VVD-fractie vroegen naar de overwegingen
om het voorschrift aanvankelijk wel op te nemen. Ook de leden van de fractie
van GroenLinks stelden enkele vragen hieromtrent.Het is inderdaad mogelijk dat er voor de verschillende scholen in één
gemeente meerdere bestuursvormen van toepassing zijn. Uit een oogpunt van
efficiency zou een te groot aantal verschillende bestuursvormen inderdaad
bezwaarlijk kunnen zijn. Omdat ook een gemeente belang heeft bij een effectieve
en efficiënte organisatie, zal deze situatie zich in de praktijk echter
niet snel voordoen. Een gemeente zal immers altijd bestuurlijk voordeel hebben
bij uniforme regels. Het voorkomen van administratieve problemen is een van
de overwegingen die de gemeente bij de besluitvorming omtrent verzelfstandiging
van het openbaar onderwijs onder ogen zal moeten zien. Dit betekent echter
niet de wetgever daarom op voorhand bepaalde keuzes moet maken. Dat is aan
de gemeente.In het oorspronkelijke wetsvoorstel was om reden van efficiency opgenomen
dat de keuze voor een bestuursvorm zou moeten gelden voor alle openbare scholen
van een sector in een gemeente. Nadere overweging heeft ondergetekenden echter
doen besluiten om dit voorschrift te laten vallen. Ondergetekenden zijn van
mening dat overwegingen rond decentralisatie moeten prevaleren boven het door
de wetgever – uit een oogpunt van efficiency – maken van bepaalde
keuzes. Ook in de notitie Lokaal onderwijsbeleid wordt veel waarde gehecht
aan het principe van decentralisatie.Met die overwegingen om de gemeente zoveel mogelijk keuzevrijheid te geven,
hangt een andere samen. Omdat de gemeente keuzevrijheid heeft, hebben ook
de ouders van de leerlingen van een school de mogelijkheid om de gemeente
ertoe te bewegen voor een bepaalde vorm te kiezen. De gemeente kan daartoe
vervolgens overgaan zonder de keuze te hoeven maken voor alle scholen.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie omtrent
het van overeenkomstige toepassing zijn van voorschriften, zij verwezen naar
het antwoord op een vraag van de leden van de CDA-fractie, opgenomen bij de
artikelsgewijze toelichting bij onderdeel C.De leden van de D66-fractie merken op dat het niet mogelijk is dat de
stichting of de openbare rechtspersoon alle taken en bevoegdheden van het
bevoegd gezag uitoefent, maar anderzijds de leden van het bestuur moeten worden
benoemd, herbenoemd, geschorst en ontslagen door de gemeenteraad, zoals de
Raad van State volgens deze leden adviseert. Zij vroegen of er wel ruimte
is om de benoeming en het ontslag van bestuursleden te delegeren aan het bestuur.Het wetsvoorstel bevat geen voorschrift dat de leden van het bestuur moeten
worden benoemd, herbenoemd, geschorst en ontslagen door de gemeenteraad. Ook
de Raad van State adviseert dit niet. Wel moet de verordening of de statuten
een regeling daaromtrent bevatten, die zodanig is dat een overheersende invloed
van de overheid in het bestuur is verzekerd. In het wetsvoorstel wordt een
en ander juist overgelaten aan de gemeenteraad, die in de verordening of de
statuten daarvoor zelf een regeling kan treffen. Die regeling
kan ook inhouden dat bestuursleden worden benoemd door zittende bestuursleden,
dat bestuursleden rechtstreeks worden benoemd door het gemeentebestuur of
dat bepaalde bestuursleden worden gekozen door de ouders. Ook dat laatste
is niet uitgesloten. Het toezicht kan verzekeren dat in zo'n geval toch sprake
is van overheersende overheidsinvloed.Overigens is het niet zo dat er slechts sprake is van delegatie van de
bevoegdheid om te benoemen en te ontslaan. Zoals hiervoor in paragraaf 1.5
is aangegeven, gaat het om het overdragen van de instandhouding van een openbare
school.Voor het antwoord van de vraag van de leden van de D66-fractie omtrent
de positie van ouders in het bestuur zij verwezen naar het antwoord op een
vraag over dat onderwerp van de leden van de VVD-fractie, opgenomen in paragraaf
1.2.De leden van de fractie van GroenLinks stelden enkele vragen met betrekking
tot het schrappen van de minimumperiode van 5 jaar voor de instelling van
een nieuwe bestuursvorm.Aan het schrappen van deze voorschriften liggen in grote lijnen dezelfde
overwegingen ten grondslag als met betrekking tot het schrappen van het voorschrift
dat de keuze voor een bestuursvorm geldt voor àlle scholen van een
gemeente in een sector. Overwegingen rond decentralisatie en deregulering
moeten naar de mening van ondergetekenden prevaleren boven overwegingen met
betrekking tot het zich kunnen bewijzen van een nieuwe bestuursvorm of onzekerheid,
zoals de leden van fractie van GroenLinks aangeven. Het is niet aan de wetgever
om de wenselijkheid te beoordelen. Het is bewust aan de gemeenten overgelaten
om te kiezen voor een bepaalde bestuursvorm en voor de periode daarbij. Ook
hierbij geldt dat gemeenten de beleidslasten zullen meewegen bij de beslissing
om voor een andere bestuursvorm te kiezen. II. ARTIKELSGEWIJS Onderdeel B (artikelen 29a en 29b WBO)Voor het antwoord van de vraag van de leden van de CDA-fractie omtrent
de verwijzing naar artikel 29 WBO zij verwezen naar het antwoord op dezelfde
vraag van de leden van de VVD-fractie, opgenomen in paragraaf 1.3.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie omtrent
de goedkeuring van de verordening en de stichting door gedeputeerde staten
zij verwezen naar het antwoord op een vraag van de leden van de VVD-fractie
over dat onderwerp, opgenomen in paragraaf 1.5.De leden van de VVD-fractie hadden een voorkeur voor rechtstreekse benoeming
door het gemeentebestuur. Zij zijn geen voorstander van het benoemen van bestuursleden
door zittende bestuursleden. Zij vroegen waarop de regering haar overwegingen
heeft gebaseerd.Het zijn vooral overwegingen rond decentralisatie die ten grondslag hebben
gelegen aan de voorgestelde regeling. Anders dan de leden van de VVD-fractie
lijken te veronderstellen, is het niet zo dat bestuursleden altijd moeten
worden benoemd door de zittende bestuursleden. In het wetsvoorstel wordt de
wijze van benoeming juist overgelaten aan de gemeenteraad, die in de verordening
of de statuten daarvoor zelf een regeling kan treffen. Die regeling kan ook
inhouden dat bestuursleden rechtstreeks worden benoemd door het
gemeentebestuur of dat bepaalde bestuursleden worden gekozen door de ouders.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie betreffende
de kwaliteitszetels voor bijvoorbeeld ouders of ouderorganisaties, zij verwezen
naar het antwoord op een soortgelijke vraag van de leden van de VVD-fractie,
opgenomen in paragraaf 1.2.De leden van de D66-fractie vroegen of het juist is dat de bekendmaking
van het voornemen tot verzelfstandiging van het bestuur geen wettelijke regeling
behoeft daar de Algemene wet bestuursrecht terzake een regeling bevat.Deze opvatting is niet juist. De Awb regelt de bekendmaking van besluiten,
niet van voornemens. Verder bevat de Awb enkele facultatieve procedures van
openbare voorbereiding en uitgebreide openbare voorbereiding van besluiten
(afdelingen 3.4 en 3.5 Awb). Deze procedures zijn naar hun aard echter niet
toepasselijk op de hier bedoelde bekendmaking van het voornemen tot verzelfstandiging
van het bestuur.De leden van de D66-fractie vroegen waarom de regering met het woord «uitsluitend»
in artikel 29b, vierde lid (en analoge bepalingen in de ISOVSO en de WVO)
zo uitdrukkelijk wenst uit te sluiten dat de stichting tevens drager wordt
van een samenwerkingsschool voor mede openbaar onderwijs.Hiervoor in paragraaf 4 hebben ondergetekenden reeds opgemerkt dat een
stichting of een openbare rechtspersoon als bedoeld in het onderhavige wetsvoorstel
uitsluitend een openbare school in stand mag houden. Dit sluit echter niet
uit dat onder de voorwaarden zoals opgenomen in het wetsvoorstel samenwerkingsscholen,
ook openbaar onderwijs kan worden aangeboden in een samenwerkingsschool wanneer
dat wetsvoorstel in werking is getreden. Voor wat betreft de samenwerkingsschool
en de rechtsvorm daarbij willen ondergetekenden verder volstaan met een verwijzing
naar het wetsvoorstel samenwerkingsscholen.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie betreffende
de limitatieve opsomming van in de statuten te regelen zaken, zij verwezen
naar het antwoord op een soortgelijke vraag van de leden van de VVD-fractie,
opgenomen in paragraaf 1.3.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie omtrent
de limitatieve opsomming in de verordening zij verwezen naar het antwoord
op een vraag van de leden van de VVD-fractie over dat onderwerp, opgenomen
in paragraaf 1.3.Voor het antwoord van de vraag van de leden van de D66-fractie omtrent
de opsomming van de statutaire bestanddelen bij de overheidsstichting zij
verwezen naar het antwoord op een vraag over dat onderwerp van de leden van
de VVD-fractie, opgenomen in paragraaf 1.3.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie omtrent
artikel 155 Gemeentewet zij verwezen naar het antwoord op een vraag van de
leden van de VVD-fractie over dat onderwerp, opgenomen in paragraaf 1.5. Onderdeel B (artikel 29c WBO)Het was de leden van de VVD-fractie niet geheel duidelijk of artikel 29c
toestaat dan wel uitsluit dat het bestuur van een stichting of openbare rechtspersoon
op haar beurt bevoegdheden overdraagt aan het bestuur van een andere stichting
of rechtspersoon.Artikel 29c regelt in algemene bewoordingen de bestuursoverdracht. Het
heeft betrekking op iedere bestuursoverdracht van een openbare school, dus
ook op de situatie waarin het bestuur van een stichting of openbare rechtspersoon
op haar beurt de bevoegdheden overdraagt aan het bestuur van een andere stichting
of rechtspersoon. Het voorschrift van artikel 29c geldt ook voor de situatie
waarin de gemeente voor de eerste maal het bestuur overdraagt aan een stichting
of een openbare rechtspersoon. Van belang is dat de rechtspersoon die een openbare school in stand gaat
houden, daartoe bevoegd is. Dat betekent dat bestuursoverdracht alleen mogelijk
is aan een door de gemeente opgerichte stichting of openbare rechtspersoon. Onderdeel C (artikel 52a WBO)De leden van de CDA-fractie vroegen of het van overeenkomstige toepassing
verklaren van de voorschriften die betrekking hebben op het bijzonder onderwijs,
er toe leidt dat deze voorschriften ook voor de openbare scholen «bekostigingsvoorwaarden»
zijn. Volgens die leden kunnen bekostigingsvoorwaarden naar hun aard alleen
gelden voor het bijzonder onderwijs. De leden van de VVD-fractie vroegen waarom
ten aanzien van de openbare rechtspersoon of de stichting wordt bepaald dat
de voorschriften inzake de bekostiging van bijzondere scholen van overeenkomstige
toepassing zijn. Het betreft toch vormen van openbaar onderwijs, zo vroegen
deze leden.Inderdaad gaat het ook bij de scholen die door een stichting of een openbare
rechtspersoon in stand worden gehouden, om openbare scholen. De regeling van
de bestuursvorm is dan ook ondergebracht in het deel van de desbetreffende
onderwijswetten dat de eisen, te stellen aan het openbaar onderwijs regelt,
en deze eisen blijven dan ook voluit van toepassing. Het is uitsluitend uit
een oogpunt van wetgevingstechniek dat voor wat betreft de regels omtrent
de bekostiging in het wetsvoorstel wordt bepaald dat op de openbare scholen
die in stand worden gehouden door een stichting of een openbare rechtspersoon,
de voorschriften die gelden voor bijzondere scholen van overeenkomstige toepassing
zijn, tenzij het tegendeel blijkt. Omdat het bij beide bestuursvormen gaat
om vermogensrechtelijke verzelfstandiging, is zoveel mogelijk aangesloten
bij de bekostigingsvoorschriften voor bijzondere scholen, bijvoorbeeld bij
het aanvragen van andere voorzieningen (artikel 74 WBO), de vergoeding van
de kosten voor de materiële instandhouding (artikel 100 WBO) en het aanvragen
van verhoging van de vergoeding bij bijzondere omstandigheden (artikel 101
WBO).Daarmee is overigens niet gezegd dat het ook bekostigingsvoorwaarden voor
openbare scholen zijn geworden. Het begrip bekostigingsvoorwaarde wordt in
het onderwijsrecht gezien als een begrip met een specifieke betekenis. Met
dat begrip wordt gedoeld op de voorwaarden voor bekostiging van het bijzonder
onderwijs. Bekostigingsvoorwaarden beperken zich tot de relatie tussen het
bevoegd gezag van een bijzondere school en de overheid. Inzake de relatie
met openbare scholen hebben de wettelijke bepalingen de werking van regels.
Zo ook hier: voor zover de bedoelde bekostigingsvoorwaarden mede van toepassing
worden verklaard op het openbaar onderwijs, nemen zij daarmee het karakter
aan van regels voor het openbaar onderwijs.Het principile, maar in de praktijk zeer theoretische, verschil tussen beide betreft de handhaving: niet naleven van bekostigingsvoorwaarden
kan uitsluitend leiden tot inhouding van bekostiging. Het afdwingen van naleving,
met bestuursdwang of strafsancties, is niet mogelijk. Door het stelsel van
bekostigingsvoorwaarden wordt de vrijheid van onderwijs van het bevoegd gezag
van de school voor bijzonder onderwijs tot uitdrukking gebracht. Voor het
openbaar onderwijs gelden regels waarvan in theorie naleving is af te dwingen
en waaraan allen die bij de uitvoering zijn betrokken, rechtstreeks gebonden
zijn. Ook kan niet-naleving van de regels voor het openbaar onderwijs leiden
tot inhouding van de bekostiging.Ondergetekenden kunnen bevestigend antwoorden op de vraag van de leden
van de SGP-fractie met betrekking tot het uitgangspunt dat een openbare school
die in stand wordt gehouden door een stichting of een openbare rechtspersoon,
een openbare school blijft waarop de voorschriften die gelden voor het openbaar
onderwijs, van toepassing zijn. Inderdaad vloeit dit ook voort uit de aangepaste
begripsbepalingen, met dien verstande dat de openbare school voor de toepassing
van bepaalde voorschriften wordt aangemerkt als bijzondere school.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. NetelenbosDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,J. J. van Aartsen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24138-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl