Autonomie en deregulering in het onderwijs; Brief minister en staatssecretaris met reactie op de studie 'Dereguleren met beleid' van de Onderwijsraad
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26480, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-07-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26480 nr. 7

05-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingA. Conceptueel modelB. Mogelijkheden voor dereguleringsbeleidVerbetering Rijksbeleid1. Beleidssituaties analyseren2. Voortijdige re-regulering vermijden3. Faseverschillen accepteren4. Kerntaken benoemen5. Publiek belang waarborgenVerbetering condities voor uitvoering dereguleringsbeleid
door actoren in en om onderwijsveld6. Processen ordenen en bewakena. Onderwijsinstellingen zijn de eerst verantwoordelijken
voor de kwaliteit van het onderwijs. In het primair en voortgezet onderwijs
zouden zij daartoe meer ruimte moeten krijgen. Dit veronderstelt een krachtig
bestuur en management.b. Het onderwijspersoneel vervult een spilfunctie in het
bereiken van hoge onderwijskwaliteit, onder meer door het up to date houden
van de eigen bekwaamheid.c. Ouders, leerlingen, deelnemers en studenten zijn eveneens
mede-verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs.d. De rijksoverheid is verantwoordelijk voor de kerntaken
(zie punt 4) en het tot stand brengen van beleid in samenspel met de omgeving.7. Positie van countervailing powers versterken8. Beleidsvoerend vermogen van instellingen versterken9. Samenwerking en zelfregulering bevorderenC. Schets van lopende (de)reguleringsmaatregelenOpbrengstenKwaliteit onderwijspersoneelAccreditatieToezichtIn positie brengen van countervailing powersOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26480Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 480Autonomie en deregulering in het onderwijsnr. 7BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 5 juli 2001InleidingDe Onderwijsraad heeft op 22 december 2000 de studie «Dereguleren
met beleid» (hierna te noemen «de studie») uitgebracht.
Daarin wordt ingegaan op de effecten van deregulering en autonomievergroting
in het onderwijs. Bij brief van 18 januari 2001 hebben wij de studie
aangeboden aan uw Kamer met de mededeling dat de daarin aangedragen inzichten
zullen worden verwerkt in lopende en komende trajecten van deregulering. De
vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft in haar brief
van 22 februari 2001 te kennen gegeven een reactie op de studie als geheel
te wensen. De voorliggende brief bevat die reactie. Hij bestaat uit drie delen:A. een beschrijving van en een reactie op het conceptueel model dat door
de Onderwijsraad is gebruikt bij het in kaart brengen van de effecten van
deregulering en autonomievergroting,B. een beschrijving van en een reactie op de door de Onderwijsraad genoemde
mogelijkheden voor dereguleringsbeleid enC. een schets van lopende (de)reguleringsmaatregelen op onderwijsgebied.Onderdeel van de studie is een beschrijving van de historie en effecten
en een taxatie van risico's en kansen van deregulering in het onderwijs. Wij
willen onze waardering uitspreken voor de grote hoeveelheid informatie die
in de desbetreffende hoofdstukken is bijeen gebracht.In deze brief wordt ingegaan op enige lopende maatregelen met betrekking
tot deregulering en autonomievergroting. Deze opsomming is verre van uitputtend.
In de tegelijk met deze brief naar uw Kamer gezonden notitie Kwaliteit aan
de basis, die een uitwerking bevat van de Onderwijsbeleidsbrieven 1999 en
2000, worden verdere maatregelen vermeld die de beleidsruimte van scholen
op onderwijskundig, personeel en financieel terrein vergroten. Voorts zal
in de evaluatie van de Wet educatie en beroepsonderwijs en de
kabinetsreactie daarop uitgebreider aandacht worden besteed aan deregulering
en autonomievergroting. Voor het hoger onderwijs zijn voorstellen voor vermindering
en vereenvoudiging van regelgeving opgenomen in een speciaal daartoe strekkend
wetsvoorstel (wetsvoorstel wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek, gericht op vermindering en vereenvoudiging van
regelgeving en op verdere zelfregulering in het hoger onderwijs)1. Daarin worden diverse voorstellen gedaan ter vergroting van de zelfregulering,
zoals vereenvoudiging van de registratie van het onderwijsaanbod en verruiming
van de mogelijkheden tot samenwerking tussen universiteiten en hogescholen.
Dit wetsvoorstel moet echter ook niet worden gezien als eindpunt van, maar
als tussenstap naar verdere deregulering en autonomievergroting.A. Conceptueel modelZoals hiervoor reeds is opgemerkt, gaat de Onderwijsraad in de studie
in op de effecten van deregulering en autonomievergroting in het onderwijs.
De studie geeft allereerst een conceptueel model en definitiebepalingen. Deregulering
in enge zin wordt gedefinieerd als minder of eenvoudiger wet- en regelgeving
op rijksniveau. In ruime zin is sprake van deregulering als de ingezette beleidsinstrumenten
een minder sterke normerende werking hebben. Het gaat dan tevens om andere
beleidsinstrumenten dan wet- en regelgeving (bijvoorbeeld ruil en overtuiging)
en om andere actoren dan het Rijk (bijvoorbeeld gemeenten). In de studie wordt
uitgegaan van deregulering in ruime zin.Verder worden omschrijvingen gegeven van de effecten die worden beoogd
met deregulering: doeltreffendheid (de mate waarin een onderwijsinstelling
er in slaagt de doelstellingen van het onderwijs te bereiken), doelmatigheid
(de inzet van middelen in relatie tot de opbrengsten) en toegankelijkheid
(de mate waarin het onderwijs aansluit op de capaciteiten van de deelnemers).Het model bestaat uit de boxen «(de)regulering», «mate
van autonomie» en «effecten op het onderwijs» en een restbox
«andere condities en effecten». Elke box bevat een aantal gezichtspunten
van waaruit het desbetreffende onderwerp kan worden bekeken. Bij (de)regulering
en mate van autonomie zijn dat de verschillende actoren, instrumenten, domeinen
en fasen. De box effecten op het onderwijs bevat de aspecten doeltreffendheid,
doelmatigheid en toegankelijkheid. Aan de hand van dit model wordt nagegaan,
welk effect (de)regulering heeft op de autonomie en welke effecten (de)regulering
en autonomie tezamen hebben op de doeltreffendheid, de doelmatigheid en de
toegankelijkheid van het onderwijs.Het model maakt het mogelijk de deregulering en autonomievergroting in
het onderwijs en de effecten daarvan op een overzichtelijke wijze in kaart
te brengen. Wij hebben waardering voor dit model en de toepassing daarvan
in de studie.B. Mogelijkheden voor dereguleringsbeleidDe Onderwijsraad beschrijft negen mogelijkheden om het dereguleringsbeleid
verder vorm te geven. Daarvan hebben er vijf betrekking op verbetering van
het rijksbeleid en vier op verbetering van de condities voor succesvolle uitvoering
van dereguleringsbeleid door de actoren in en om het onderwijsveld.In grote lijnen onderschrijven wij de door de raad genoemde mogelijkheden.
Hierna is aangegeven, in hoeverre en op welke wijze wij daaraan uitvoering
denken te geven. Daarbij moet worden bedacht dat, zoals de raad zelf ook opmerkt,
in het beroepsonderwijs, de volwasseneneducatie en het hoger onderwijs
al meer sprake is van deregulering en autonomie dan in het primair en voortgezet
onderwijs. Voorts moet steeds voor ogen worden gehouden dat deregulering geen
doel op zich is, maar een middel tot het bereiken van meer kwaliteit en een
grotere toegankelijkheid van het onderwijs.Verbetering Rijksbeleid1. Beleidssituaties analyserenDe Onderwijsraad geeft aan hoe door een systematische analyse van beleidssituaties
kan worden nagegaan in welke mate andere instrumenten dan wet- en regelgeving
bij de beleidssituatie passen. In zijn advies «Aandachtspunten voor
dereguleringsbeleid» van 16 juni 2000 heeft de raad een vergelijkbaar
kader gegeven.In de Onderwijsbeleidsbrief 2000 zijn richtinggevende uitspraken
gedaan over de inzet van beleidsinstrumenten. Bij de uitwerking van die uitspraken
zal telkens de concrete beleidssituatie worden geanalyseerd om de keus van
het specifieke instrument te bepalen. Daarbij kan, zoals reeds is opgemerkt
in onze reactie op genoemd advies van de Onderwijsraad, het door de raad gegeven
kader behulpzaam zijn.2. Voortijdige re-regulering vermijdenNaar het oordeel van de Onderwijsraad kan het rijksbeleid voorts worden
verbeterd door te vermijden dat voortijdig tot re-regulering (nieuwe regulering)
wordt overgegaan. De raad merkt hierover op dat vernieuwingen, dus ook dereguleringsbeleid,
tijd nodig hebben om uit te kristalliseren en dat terughoudendheid gewenst
is bij de eerste evaluaties van beleid.Met de raad zijn wij van mening dat vernieuwingen de tijd nodig hebben
om goed te kunnen worden uitgevoerd en tot resultaten te kunnen leiden en
dat daarom moet worden gewaakt tegen een te snelle reguleringsreflex bij het
optreden van uitvoeringsproblemen of tegenvallende resultaten. Naar onze mening
dienen alle betrokkenen bij de regelgeving zich hiervan rekenschap te geven.
Daarnaast onderkennen wij dat een verantwoorde invoeringstermijn noodzakelijk
is om uitvoeringsproblemen zoveel mogelijk te voorkomen. In verband hiermee
zal in nota's en toelichtingen bij wetsvoorstellen met majeure beleidswijzigingen
op onderwijsgebied voortaan explicieter aandacht worden besteed aan de invoeringstermijn.3. Faseverschillen accepterenDe Onderwijsraad beveelt aan om in bepaalde gevallen faseverschillen tussen
onderwijsinstellingen1 te accepteren. Als mogelijkheden
voor faseverschillen tussen instellingen noemt hij de bekostiging van het
primair onderwijs (keuze om over te stappen op lump-sum) en de medezeggenschap
(keuze om over te stappen op de Wet op de ondernemingsraden).Wij beschouwen dit als een belangrijke aanbeveling. In verband hiermee
is begin 2001 aan de Onderwijsraad gevraagd om dit onderwerp te betrekken
bij het reeds eerder gevraagde advies over de bestuurlijke inrichting van
het primair en voortgezet onderwijs. Het gecombineerde advies wordt verwacht
in september 2001. Ook zullen wij de aanbeveling betrekken bij de verkenning
van de invoering van lump-sumbekostiging in het primair onderwijs. Als tussenstap
zal met ingang van het schooljaar 2001–2002 voor dit onderwijs de bestedingsvrijheid
worden vergroot. 4. Kerntaken benoemenDe beslissingen van het rijk over deregulering hangen nauw samen met de
gewenste balans tussen de verantwoordelijkheid van de overheid en die van
de instellingen en andere actoren. In verband hiermee adviseert de Onderwijsraad
de rijksoverheid om als oriëntatiepunt voor het eigen beleid helder haar
eigen kerntaken te benoemen. De raad noemt de volgende kerntaken: het bewaken
van de kwaliteit, de bestelsamenhang, de toegankelijkheid en de doelmatige
besteding van publieke middelen en het voorzien in basisbekostiging van het
initieel onderwijs.Wij onderschrijven deze visie. In de Onderwijsbeleidsbrief 2000 worden
overheidstaken vermeld die inhoudelijk overeenkomen met de door de raad genoemde
kerntaken, te weten het bewaken van de kwaliteit, de toegankelijkheid, het
onderwijsbestel als geheel en de aansluiting tussen de verschillende onderwijssoorten,
alsmede het beschikbaar stellen van middelen.5. Publiek belang waarborgenTen slotte noemt de Onderwijsraad als mogelijkheid voor verbetering van
het dereguleringsbeleid het waarborgen door de rijksoverheid van het publiek
belang van het onderwijs. Verschillende beleidsinstrumenten kunnen als «borgingsmechanisme»
dienen. Uit die instrumenten moet een verantwoorde keuze worden gemaakt. De
Onderwijsraad wijst er op dat binnen een deregulerende context ook regelgeving
als instrument kan worden gehanteerd. Daarbij gaat het met name om regelgeving
die enerzijds uitdrukking geeft aan de overheidsverantwoordelijkheid en anderzijds
ruimte laat voor de autonomie van onderwijsinstellingen. Als voorbeeld noemt
de raad onder meer regels ten aanzien van de kwaliteitszorg.De visie van de raad past bij ons beleid van autonomievergroting en deregulering
in het onderwijs. Dit beleid brengt met zich mee dat in verband met de algemene
zorg van de overheid voor de kwaliteit van het onderwijs er meer nadruk op
toezicht komt te liggen. Het voorstel van wet op het onderwijstoezicht1 regelt dit toezicht op de kwaliteit van het onderwijs.
Daarbij komen niet alleen de wettelijke deugdelijkheidseisen (zoals kerndoelen
en exameneisen) in beeld, maar ook aspecten als zorg voor leerlingen en het
pedagogisch klimaat van een school. Wij onderschrijven de opvatting van de
raad dat de essentie van de overheidstaak is dat scholen moeten worden aangezet
primair zelf hun verantwoordelijkheid voor de kwaliteitszorg waar te maken.
Daarmee hangt de proportionaliteit van het toezicht samen. Afhankelijk van
de mate van de eigen kwaliteitszorg van de instelling zal de onderwijsinspectie
meer of minder frequent en intens toezicht houden en al dan niet eigen onderzoek
verrichten. De inspectie legt de resultaten van een verricht onderzoek vast
in een rapport, dat openbaar wordt gemaakt. Ook het voorstel van wet op de
beroepen in het onderwijs2 is een belangrijk borgingsmechanisme.
Zie voor de inhoud hiervan onderdeel C, onder a.Verbetering condities voor uitvoering dereguleringsbeleid
door actoren in en om onderwijsveld6. Processen ordenen en bewakenIn relatie tot haar kerntaken moet de overheid naar het oordeel van de
Onderwijsraad ook processen in het speelveld van actoren ordenen en bewaken.
Blijkens de studie moet hierbij vooral worden gedacht aan het benoemen van
de verschillende verantwoordelijkheden en het zorgen voor garanties dat diverse
actoren voldoende inbreng hebben in hun onderlinge relaties. De verantwoordelijkheid
houdt in dat de actor een uitvoerende taak of een sturende taak
(regelgeving, ruil of overtuiging) heeft, of optreedt als countervailing power.De Onderwijsbeleidsbrief 2000 gaat uit van de volgendeverantwoordelijkheidsverdeling1 (hierbij
wordt aangetekend dat bij de omvang van de verantwoordelijkheid zoveel mogelijk
rekening moet worden gehouden met verschillen in beleidsvoerend vermogen tussen
en binnen de onderwijssectoren):a. Onderwijsinstellingen zijn de eerst verantwoordelijken
voor de kwaliteit van het onderwijs. In het primair en voortgezet onderwijs
zouden zij daartoe meer ruimte moeten krijgen. Dit veronderstelt een krachtig
bestuur en management.Een vergroting van de bestuurskracht zou in het primair onderwijs kunnen
worden bereikt door bestuurlijke schaalvergroting en in het voortgezet onderwijs
door bestuurlijke samenwerking. Een versterking van het management kan worden
nagestreefd door deskundigheidsbevordering en stimulering van de ontwikkeling
van de beroepsgroep van de schoolleiders. Over het laatste kan worden opgemerkt
dat het rijk sinds kort subsidie verstrekt aan de Nederlandse schoolacademie
ten behoeve van het opzetten van een register voor schoolleiders die aan bepaalde
kwaliteitseisen voldoen. Voor wat betreft de deskundigheidsbevordering kan
worden gewezen op de facilitering door het rijk van schoolleidersopleidingen
en op het convenant tussen het ministerie en de onderwijsorganisaties over
het zogenaamde ISIS-project, in welk kader het veld zelf de scholing en professionalisering
van het schoolmanagement in het voortgezet onderwijs ter hand neemt.b. Het onderwijspersoneel vervult een spilfunctie in het
bereiken van hoge onderwijskwaliteit, onder meer door het up to date houden
van de eigen bekwaamheid.Hiervoor wordt voor wat betreft het primair en voortgezet onderwijs en
het beroepsonderwijs en de educatie een regeling getroffen in eerdergenoemd
voorstel van wet op de beroepen in het onderwijs. Voorts zijn in de Voorjaarsnota
2001 naar aanleiding van het rapport van de commissie Van Rijn diverse maatregelen
opgenomen die tot doel hebben om het beroep van leraar in het primair en voortgezet
onderwijs en het beroepsonderwijs en de educatie aantrekkelijk te maken (carriëreperspectief,
loopbaanpatroon, betaald ouderschapsverlof). Op deze wijze bevordert het kabinet
dat er voldoende en bekwame leraren beschikbaar zijn.c. Ouders, leerlingen, deelnemers en studenten zijn eveneens
mede-verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs.Zie punt 7 voor maatregelen om die verantwoordelijkheid waar te kunnen
maken.d. De rijksoverheid is verantwoordelijk voor de kerntaken
(zie punt 4) en het tot stand brengen van beleid in samenspel met de omgeving.Voor de herkenbaarheid van en het draagvlak voor vernieuwingen is het
van groot belang dat de totstandbrenging van nieuw beleid gebeurt in een goede
dialoog en interactie met alle betrokkenen. In het proces van beleidsvoorbereiding
vormt dit één van de uitgangspunten voor het departement. Dit
kan worden geïllustreerd aan de hand van de werkwijze bij de verdere
uitwerking van de Onderwijsbeleidsbrief 2000. De uitwerking en verdere
ontwikkeling van ideeën vindt plaats in interactie met verschillende
partners: 1°. de groep van scholen die in het project «initiatiefrijke
scholen» meedenkt,2°. de deelnemers aan de ontwerpwedstrijd waarbij vanuit de samenleving
creatieve voorstellen zijn gedaan voor de toekomst van het onderwijs (de meest
veelbelovende voorstellen worden nu door de deelnemers verder uitgewerkt),3°. de deelnemers aan het openbare, op internet gevoerde debat (www.onderwijsdebat)
en4°. de onderwijsorganisaties, waarmee overleg wordt gevoerd om voor
de komende jaren tot een strategische beleidsagenda voor het funderend onderwijs
te komen.Deze interactieve werkwijze vormt ook voor de toekomst leidraad voor het
departementale handelen. Dit alles natuurlijk met inachtneming van het primaat
van de politiek over de uiteindelijke besluitvorming over beleidsvernieuwingen.7. Positie van countervailing powers versterkenDe Onderwijsraad adviseert om de positie van countervailing powers te
versterken. Dit is eigenlijk hetzelfde als eerdergenoemde garantie dat de
verschillende actoren een voldoende inbreng hebben in hun onderlinge relatie.Naar het oordeel van de raad zou moeten worden onderzocht of de positie van de onderwijsdeelnemer kan worden versterkt,
bijvoorbeeld door medezeggenschapsverhoudingen te verbeteren en klachtenregelingen
beter te instrumenteren.Op 31 januari 2001 is een beleidsnota naar uw Kamer gezonden met voorstellen
voor de medezeggenschap in het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs
en het beroepsonderwijs en de educatie. Voor de laatstgenoemde onderwijssectoren
wordt voorgesteld om de medezeggenschap van ouders, leerlingen en deelnemers
enerzijds en personeel anderzijds los te koppelen. Dit betekent een versterking
van de positie van de ouders, leerlingen en deelnemers. Voorts is op 17 april
2001 een beleidsnota naar uw Kamer gezonden waarin werd ingegaan op mogelijkheden
voor verdere versterking van de positie van de ouders in het primair en voortgezet
onderwijs (bijvoorbeeld het goed toegankelijk maken van inspectierapportages
voor ouders en het opzetten van een kwaliteitssite). Recentelijk heeft met
Uw Kamer overleg plaatsgevonden over dit onderwerp.Ook wordt conform de aankondiging in Koers BVE bekeken of de bestaande
deelnemers-arrangementen in het beroepsonderwijs en de educatie (onderwijsovereenkomst,
beroepspraktijkvormingsovereenkomst en de onderwijs- en examenregeling) met
elkaar kunnen worden geïntegreerd en of een centrale informatievoorziening
over opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs kan worden gerealiseerd.
Hierop is ingegaan in een brief die een dezer dagen naar Uw Kamer wordt gezonden.Ten slotte verwijzen wij naar de brief aan de Tweede Kamer van 6 april
2001 inzake de positie van de student in het hoger onderwijs en het Algemeen
Overleg op 27 juni 2001.De raad adviseert voorts om de communicatie tussen
instellingen en hun omgeving te verbeteren. Zo zouden instellingen
in het beroepsonderwijs in samenspraak met de regionale arbeidsmarkt en het
beroepenveld duidelijker moeten aangeven welke competenties hun deelnemers
bereiken.Dit onderwerp komt aan de orde in Koers BVE. Meegedeeld wordt dat het
ministerie met de sociale partners zal praten over hun rol bij de formulering
van de beroepsprofielen. Voorts wordt aangekondigd dat het Centraal orgaan
landelijke organen beroepsonderwijs (Colo) het denken in kerncompetenties
(regionaal in te vullen eindtermen) zal uitwerken. Inmiddels worden
deze ideeën door middel van pilots door het Colo getest. Verwacht mag
worden dat de kerncompetenties de onderwijsinstellingen de ruimte geven goed
in te spelen op de wensen van de (regionale) omgeving. Het streven van het
Colo is om in september de resultaten van de pilots te presenteren. Op basis
daarvan zal een beslissing over de invoering van kerncompetenties kunnen worden
genomen. In de sector van het beroepsonderwijs en de educatie wordt verder
gestreefd naar meervoudige publieke verantwoording. Dit betekent dat de instellingen
zich naar meerdere belanghebbenden in hun directe omgeving verantwoorden op
een voor ieder zichtbare en bruikbare wijze. Met de BVE-Raad zijn afspraken
gemaakt om op dit punt in de komende jaren stappen vooruit te maken.Op het gebied van het hoger beroepsonderwijs kan worden gemeld, dat de
commissie Glasz de HBO-raad heeft geadviseerd de interactie tussen hogescholen
en hun omgeving (gemeente, arbeidsmarkt, studenten en personeel) te verbeteren,
onder toezicht van de Raad van Toezicht. Wij zouden het toejuichen als dit
advies zou worden opgevolgd.8. Beleidsvoerend vermogen van instellingen versterkenDe Onderwijsraad adviseert voorts om het beleidsvoerend vermogen van de
instellingen te versterken. Dit zou kunnen gebeuren door onderzoek te doen
naar de benutting van de beleidsruimte en het beleidsvoerend vermogen van
instellingen en de verkregen inzichten via voorlichting, scholing en onderwijsondersteuning
aan het veld over te dragen. Daarbij merkt de raad op dat de beleidsbenutting
in het beroepsonderwijs en de educatie en het hoger onderwijs beter is dan
in het primair en voortgezet onderwijs.Naar aanleiding hiervan is de raad verzocht om een nader advies uit te
brengen over de mogelijkheden op dit punt in het primair en voortgezet onderwijs
(in relatie tot de bestuurlijke inrichting en eerdergenoemde faseverschillen).9. Samenwerking en zelfregulering bevorderenAls laatste mogelijkheid om condities voor succesvolle deregulering te
verbeteren, noemt de Onderwijsraad het nog meer bevorderen van samenwerking
tussen instellingen en het nog meer bevorderen van zelfregulering op sectorniveau.a. Wat de samenwerking tussen instellingen
betreft adviseert de raad om onderzoek te doen naar reeds bestaande samenwerkingsvormen
en deelt hij mee dat hij in het nog uit te brengen advies over de bestuurlijke
inrichting in het primair en voortgezet onderwijs bij deze materie aan zal
haken.Met een standpuntbepaling over het krachtiger bevorderen van samenwerking
tussen instellingen wordt gewacht tot laatstgenoemd advies is uitgebracht.b. Over zelfregulering op sectorniveau merkt
de raad op dat dit bijvoorbeeld kan worden gestimuleerd door beroepsgroepen
en intermediaire organisaties (besturenorganisaties, BVE-raad, HBO-raad, VSNU
of Colo) bepaalde verantwoordelijkheden en faciliteiten toe te kennen, bijvoorbeeld
in relatie tot de ontwikkeling van beroepsstandaarden en vormen van kwaliteitszorg.Er zijn diverse voorbeelden van zelfregulering op sectorniveau. Als belangrijk
instrument ter bevordering van zelfregulering op sectorniveau kan allereerst
de decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden worden genoemd. Op dit terrein
zijn reeds belangrijke vorderingen gemaakt. Zo is al sinds 1996 de regeling
van de secondaire arbeidsvoorwaarden in de VO en BVE-sector overgelaten
aan sociale partners in deze sectoren en kennen deze sectoren hun eigen (decentrale)
CAO. Inmiddels is met de BVE-sector overeengekomen om ook de primaire arbeidsvoorwaarden
aan de sociale partners in deze sector over te laten en wel na expiratie van
de huidige CAO voor het onderwijs per 1 februari 2003. Voor de VO-sector
wordt op afzienbare termijn eveneens een decentralisatie van de primaire arbeidsvoorwaarden
beoogd. Tenslotte is bij het op 15 juni 2001 gesloten onderhandelaarsakkoord
ter verlenging van de huidige CAO voor het onderwijs ook in de PO-sector daadwerkelijk
een begin gemaakt met de decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden. De arbeidsvoorwaarden
die betrekking hebben op de combinatie arbeid en zorg zullen voortaan in de
CAO voor het primair onderwijs worden geregeld.Voor wat betreft de beroepsstandaarden voor leraren wordt er in het voorstel
van wet op de beroepen in het onderwijs van uitgegaan dat de beroepsgroep
en de instellingen een centrale rol zullen vervullen bij de periodieke ontwikkeling
van de (in een algemene maatregel van bestuur vast te leggen) bekwaamheidseisen.
Ook met betrekking tot het bijhouden van de bekwaamheid wordt in dat wetsvoorstel
zelfregulering nagestreefd.Op het gebied van de kwaliteitszorg is in het voortgezet onderwijs reeds
sprake van facilitering van zelfregulering. Daar wordt namelijk een door een
aantal landelijke organisaties opgezet project (Q5) gesubsidieerd dat scholen
voor voortgezet onderwijs adviseert over kwaliteitszorgsystemen. Ook in het
primair onderwijs zal een dergelijk project voor subsidie in aanmerking worden
gebracht.C. Schets van lopende (de)reguleringsmaatregelenIn de Onderwijsbeleidsbrief 2000, in Koers BVE en in HOOP 2000 worden
voorstellen gedaan voor een andere inzet van beleidsinstrumenten voor de uitvoering
van de overheidstaken op het gebied van het onderwijs. Dit leidt tot de volgende
schets van lopende (de)reguleringsmaatregelen:a. De kwaliteit van het onderwijs wordt gewaarborgd
door heldere wettelijke normen, transparante prestaties van onderwijsinstellingen,
een scherp toezicht en het in positie brengen of houden van ouders, leerlingen,
deelnemers, studenten en andere betrokkenen bij het onderwijsproces.OpbrengstenIn het primair en voortgezet onderwijs zijn er wettelijke normen met betrekking
tot de opbrengsten (kerndoelen en exameneisen). De commissie Wijnen brengt
in december 2001 een advies uit over concretisering van de kerndoelen in het
basisonderwijs.In het beroepsonderwijs stelt de minister op voorstel van de landelijke
organen c.q. de daaraan verbonden commissies onderwijs/arbeidsmarkt eindtermen
vast en stellen de instellingen zelf de exameneisen vast. Een gezamenlijke
werkgroep van de BVE-Raad en het Colo ontwikkelt momenteel voorstellen voor
standaardisering en verbetering van de kwaliteit van de examens.Ook in het hoger onderwijs worden de exameneisen door de instellingen
zelf vastgesteld. Het hoger onderwijs kent geen wettelijke eindtermen. Wel
moeten de opleidingen in het hoger onderwijs de studenten in de gelegenheid
stellen om te voldoen aan bepaalde beroepsvereisten in nationale en Europese
regelgeving. Dit laatste geldt overigens ook voor de opleidingen in het beroepsonderwijs. Kwaliteit onderwijspersoneelDe kwaliteit wordt in het primair en voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie tevens gewaarborgd door minimum-kwaliteitseisen
voor onderwijspersoneel. In verband daarmee wordt een wet op de beroepen in
het onderwijs voorbereid. Daarin wordt o.a. geregeld dat bij algemene maatregel
van bestuur bekwaamheidseisen worden vastgesteld voor de uitoefening van het
leraarschap (in plaats van de huidige aanwijzing bij wet en algemene maatregel
van bestuur van bewijzen van bekwaamheid) en dat voor het verrichten van bepaalde
leidinggevende en onderwijsondersteunende werkzaamheden bekwaamheidseisen
kunnen worden vastgesteld. De bekwaamheidseisen zijn onderdeel van de benoemingsvereisten.
Op het bevoegd gezag wordt de verplichting gelegd om in het schoolplan maatregelen
te vermelden die waarborgen dat het personeel zijn bekwaamheid onderhoudt.
Verder wordt voorzien in de mogelijkheid van zij-instroom (conform de vigerende
Interimwet).AccreditatieVoor het hoger onderwijs wordt een wet voorbereid voor de accreditatie
van opleidingen (Accreditatiewet1 ). Het daarin
geregelde accreditatieorgaan oordeelt over de kwaliteit van nieuwe en bestaande
opleidingen en baseert zich daarbij binnen de wettelijke kaders op de eigen
kwaliteitszorgstelsels van de instellingen.ToezichtVoor alle onderwijssoorten wordt het inspectietoezicht op een nieuwe leest
geschoeid in de in voorbereiding zijnde Wet op het onderwijstoezicht. Ook
het inspectietoezicht sluit aan bij de eigen kwaliteitszorgstelsels van de
instellingen. In de Wet op het onderwijstoezicht wordt tevens de transparantie
van de prestaties van onderwijsinstellingen geregeld.In positie brengen van countervailing powersOp het in positie brengen van ouders, leerlingen, deelnemers, studenten
en andere betrokkenen bij het onderwijsproces is reeds ingegaan in punt 7
van onderdeel B. Dit kan deels worden gerealiseerd door wijziging van bestaande
wetten en deels door de inzet van andere bestuursinstrumenten.b. Met de toegankelijkheid wordt in de Onderwijsbeleidsbrief 2000
gedoeld op de aansluiting van het onderwijs op de capaciteiten van de leerling
en het ontbreken van financiële belemmeringen en belemmeringen die gerelateerd
zijn aan de cultuur en de sfeer van een instelling.In de toekomstvisie wordt dit evenals in de huidige situatie gewaarborgd
door regelingen op het gebied van de zorgstructuur, werkend leren, tegemoetkomingen
in de studiekosten, studiefinanciering en het ontbreken van bijdragen die
de toelating belemmeren. Verbeteringen van de toegankelijkheid kunnen vooral
worden bereikt door andere instrumenten dan regelgeving. Op het gebied van
de zorgstructuur is vooral een goede facilitering en samenwerking met andere
instellingen en met instanties buiten het onderwijs van belang. Aan laatstgenoemde
samenwerking wordt aandacht besteed in het voorstel voor een nieuwe Wet op
de jeugdzorg. Met betrekking tot het werkend leren kan worden vermeld dat
er in het voortgezet onderwijs meer mogelijkheden komen voor leerwerktrajecten
en dat in het beroepsonderwijs wordt gestreefd naar meer beroepspraktijkvormingsplaatsen. c. De overheidstaak om middelen te verstrekken,
wordt gewaarborgd door een voldoende bekostiging van de instellingen en sobere
regelgeving met veel bestedingsvrijheid voor de onderwijsinstellingen.In het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs, de volwasseneneducatie
en het hoger onderwijs is deze situatie al bereikt. In het primair onderwijs
zal de bekostigingsregeling worden aangepast. Op korte termijn (per 1 augustus
2001) zal worden voorzien in meer bestedingsvrijheid. Op langere termijn wordt
tevens gedacht aan lump-sumfinanciering. Nagegaan wordt, in hoeverre het mogelijk
is om daarbij faseverschillen tussen scholen te accepteren. Bij lump-sumfinanciering
past ook meer vrijheid van de instellingen ten aanzien van het personeelsbeleid,
hetgeen dient samen te gaan met verdere decentralisatie van de arbeidsvoorwaardenvorming.d. Het onderwijsbestel als geheel wordt in
het primair en voortgezet onderwijs gewaarborgd door wettelijke regelingen
met betrekking tot scholenplannen. In het beroepsonderwijs kan de minister
beslissen om nieuwe opleidingen al dan niet te bekostigen of bestaande opleidingen
rechten te ontnemen op grond van doelmatigheidsoverwegingen op regionaal niveau.
Bij opleidingen in het hoger onderwijs kan de minister rechten onthouden of
ontnemen op grond van doelmatigheidsoverwegingen op landelijk niveau.Deze toekomstvisie komt voor het primair en voortgezet onderwijs en het
hoger onderwijs op hoofdlijnen overeen met de reeds bestaande situatie. Wel
is in het primair en voortgezet onderwijs met het veld een verkenning gestart
naar gewenste ontwikkelingen in het infrastructuurbeleid op de middellange
termijn. Ook met de initiatiefrijke scholen wordt hierover gesproken. Hierover
zullen wij uw Kamer dit najaar nader berichten.In het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie betekent deze visie
dat de huidige toets op landelijk niveau (macro-doelmatigheidstoets) moet
worden vervangen door een systematiek van regionale verantwoording. Deze dient
plaats te vinden langs de lijn van «de vier M's», te weten:1. Zijn de mensen (personeel) aanwezig waarmee de opleiding kan worden
gestart,2. Zijn de methodieken aanwezig waarbij de deelnemer gekwalificeerd de
opleiding kan afronden,3. Zijn de middelen beschikbaar en4. Is er voldoende vraag op de (arbeids)markt naar gediplomeerden van
de opleiding.e. De aansluiting tussen de verschillende onderwijssoorten wordt gewaarborgd door wettelijke regelingen met betrekking tot
de opbrengsten (kerndoelen, eindtermen, exameneisen) en stimulering van onderlinge
afstemming tussen onderwijssoorten en onderwijssectoren.Op de regelingen over de opbrengsten is in onderdeel a al ingegaan. Voor
wat betreft de aansluiting tussen de verschillende onderwijssoorten en onderwijssectoren
kan worden gewezen op de maatregelen die in Koers BVE zijn vermeld voor de
verbetering van de aansluiting tussen het vmbo, het mbo en het hbo (extra
middelen) en tussen inburgeringscursussen en het beroepsonderwijs (aanpassing
van de programmatische en didactische vormgeving van de leertrajecten). Voor
het hoger onderwijs wordt voorgesteld de vergelijkbaarheid met en daarmee
de aansluiting op buitenlandse opleidingen te verbeteren door invoering van
bachelor- en masteropleidingen (wetsvoorstel bachelor/master)1. Wij concluderen dat de Onderwijsraad een gedegen studie heeft uitgebracht
die in lijn is met reeds in gang gezette maatregelen en haar diensten kan
bewijzen bij de verdere uitwerking van de Onderwijsbeleidsbrief 2000.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. HermansDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,K. Y. I. J. AdelmundXNoot1Het wetsvoorstel vermindering en vereenvoudiging van regelgeving en verdere
zelfregulering in het hoger onderwijs wordt een dezer dagen bij de Tweede
Kamer ingediend.XNoot1Onder (onderwijs)instellingen wordt in deze brief verstaan: scholen voor
primair en voortgezet onderwijs, instellingen voor beroepsonderwijs en educatie,
hogescholen en universiteiten.XNoot1Het voorstel van wet op het onderwijstoezicht is op 5 juni 2001 bij de
Tweede Kamer ingediend.XNoot2Het voorstel van wet op de beroepen in het onderwijs wordt naar verwachting
binnenkort voor advies naar de Raad van State gezonden.XNoot1De actoren buiten de onderwijsinstelling en de rijksoverheid zijn buiten
beschouwing gelaten. Zie voor de taken en bevoegdheden van deze actoren bijlage
2 bij de studie van de Onderwijsraad.XNoot1Het voorstel voor de Accreditatiewet is op 26 maart 2001 voor advies
naar de Raad van State gezonden.XNoot1Het wetsvoorstel bachelor/master wordt een dezer dagen voor advies naar
de Raad van State gezonden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26480-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl