Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2005; Brief minister en staatssecretaris over papierconservering en digitale duurzaamheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-VIII, nr. 245

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-07-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-VIII nr. 245

05-07-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Duurzaam behoud: de stand van zaken2.1. Papieren erfgoed2.2. Deltaplan voor Cultuurbehoud2.3. Metamorfoze2.4. Onderzoek2.5. Digitale duurzaamheid2.6. Digitale archiefcollecties2.7. Digitaal wetenschappelijk en cultureel erfgoed2.8. Internationaal3. Plannen en vooruitzichten 2004–20073.1. Terugblik activiteiten 20043.2. Plannen 2005–20073.3. Academisch erfgoed4. Financiën5. Tot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29800-VIII, nr. 245 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2005nr. 245BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 juli 20051. InleidingActuele gebeurtenissen krijgen meer betekenis in samenhang met ontwikkelingen
op langere termijn. Vooruitgang is vrijwel onmogelijk zonder zorgvuldig onderhoud
en consolidatie van hetgeen is bereikt. Deze algemene observaties zijn in
het bijzonder van toepassing op wetenschap en cultuur. Een open, onbelemmerde
toegang tot de resultaten van wetenschappelijk onderzoek en de daarvoor verzamelde
gegevens is fundamenteel voor de voortgang van wetenschap en voor het maatschappelijke
en economische gebruik van onderzoek. Zonder besef van continuïteit mist
de eigentijdse cultuur de spanning en inspiratie zonder welke het culturele
leven verdort. Toegang tot alle relevante informatie en onbelemmerde oordeelsvorming
zijn essentieel voor een controleerbaar en vitaal democratisch openbaar bestuur.
Maatschappelijke processen – zoals democratisering, participatie en
inburgering – hebben meer kans van slagen, wanneer burgers die iets
niet weten of ergens meer van willen weten, dat zonder al te veel moeite kunnen
opzoeken.Het kabinet is zich bewust van het belang van zorgvuldigheid jegens de
informatiebronnen waarin onze kennis van wetenschap en cultuur liggen opgeslagen.
Daarom heeft het zich in het regeerakkoord Meedoen, meer
werk, minder regels onder meer ten doel gesteld de kennisinfrastructuur
van Nederland te vernieuwen en te versterken, alsmede de culturele infrastructuur
te stimuleren1. Een solide kennisinfrastructuur
kan niet voortbestaan zonder blijvende investeringen in langdurig behoud van
informatie. Daarom en met het oog op de Europese Lissabon-doelstelling inzake
onze kenniseconomie heeft het kabinet gelden beschikbaar gesteld voor het
behoud van wetenschappelijke en culturele collecties. Het budget loopt op
van € 1 mln. in 2004 tot€ 8 mln. in 2007 en volgende jaren.
In 2005 is € 2 mln. beschikbaar.Permanent behoud van het papieren erfgoed, «ons nationale geheugen»,
en het verwante en actuele vraagstuk van de digitale duurzaamheid gaan vooral
het wetenschaps- en het cultuurbeleid aan. Vandaar deze gezamenlijke beleidsbrief,
zoals toegezegd in Meer dan de som. Beleidsbrief cultuur
2004–2007. In onderhavige brief lichten wij onze plannen op
dit terrein, zoals opgesteld in nauw overleg met de Koninklijke Bibliotheek,
het Nationaal Archief en het Instituut Collectie Nederland, nader toe. Deze
drie instellingen zijn alle drie actief op dit gebied.Met dit bericht trekken wij de lijn door, zoals uitgezet door enkele ambtsvoorgangers.
Eind jaren tachtig kwamen de eerste alarmerende achterstanden aan het licht
bij het behoud van ons papieren cultureel erfgoed. Om het tij te keren, werden
twee grootschalige programma's opgezet: het Deltaplan voor Cultuurbehoud,
om de bewaarcondities in musea en rijksarchieven op orde te brengen en het
Metamorfoze-programma, voornamelijk gericht op de papierconservering in bibliotheken.
De Kamer werd in 1990 door de toenmalige minister van WVC, Hedy d'Ancona,
op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen met een brief over het Behoud papieren materialen in archieven en bibliotheken.
In 1995 informeerde Aad Nuis, destijds staatssecretaris van OCenW, de Kamer
over de voortgang in een brief over Papierconservering
in bibliotheken. In dat zelfde jaar ging hij in een andere brief
nader in op de digitale duurzaamheid1.De focus van deze beleidsbrief ligt bij de papierconservering en de digitale
duurzaamheid in de bibliotheek- en archiefsector. Bij het gerelateerde thema
van het academisch erfgoed staan wij kort aan het slot van deze brief stil.
Over het audiovisuele erfgoed zal de Tweede Kamer in 2005 een separate brief
ontvangen. Onlangs heeft de Raad voor Cultuur een advies uitgebracht over
filmconservering.2. Duurzaam behoud: de stand van zaken2.1. Papieren erfgoedOns papieren erfgoed bevindt zich in hoofdzaak in bibliotheken en archieven –
maar niet alleen daar. Ook in musea wordt papieren materiaal bewaard (zoals
prenten en tekeningen), waarin ons gemeenschappelijk verleden, onze cultuur
en onze ethische opvattingen zich manifesteren. Door een veelvoud van oorzaken,
waarvan verzuring en inktvraat de belangrijkste zijn, is papieren materiaal
aan verval onderhevig. Blijvende aandacht is daarom gewenst. In beginsel is
de eigenaar dan wel beheerder van het materiaal verantwoordelijk voor behoud,
conservering en toegankelijkheid. Dit bepaalt de positie van het Rijk in die
gevallen waarin het – al dan niet volgens de wet – als eigenaar
of beheerder van collecties fungeert dan wel aanspreekbaar is. Daarnaast is
het Rijk betrokken uit hoofde van zijn algemene verantwoordelijkheid voor
het nationale erfgoed, waarvan het papieren erfgoed onderdeel is. Daarom draagt
het Rijk via kenniscentra bij aan de ontwikkeling van onderzoek en de versterking
van deskundigheid. Ten slotte rechtvaardigen de ernstige achterstanden, waarvan
nog immer sprake is, extra inspanningen van het Rijk.2.2. Deltaplan voor CultuurbehoudDankzij het Deltaplan voor Cultuurbehoud konden in de periode van 1991
tot 2000 in de voormalige rijksmusea aanzienlijke verbeteringen worden gerealiseerd,
zowel ten aanzien van de «passieve» conservering – bewaaromstandigheden
zoals depot, klimaat en verpakking – als van de «actieve»
conservering – herstel van beschadigingen om verder verval tegen te
gaan. Bij de rijksarchieven richtte het Deltaplan zich uitsluitend op preventie. Depots, klimaatinstallaties en luchtzuivering werden verbeterd.
Daarnaast zijn archieven herverpakt in veilige, zuurvrije materialen. Op beperkte
schaal werd innovatief onderzoek gestart naar ontzuring, massaconservering
en inktvraat. In de evaluatie in 2000 werd vastgesteld dat na investering
van ruim 300 miljoen gulden in tien jaar goede resultaten geboekt waren. De
beheer- en behoudsomstandigheden waren structureel aanzienlijk verbeterd,
en met name voor rijksmuseale collecties werden de werkvoorraden beheersbaar.De Kamer is hierover destijds geïnformeerd1.
Verkregen nieuwe inzichten zijn vertaald in nieuwe regelingen ex art. 11,
12, 13 Archiefbesluit ten einde de organisatie van het behoud en beheer van
archieven verder te professionaliseren.2.3. MetamorfozeVoor de bibliotheken is in 1997 het landelijk conserveringsprogramma Metamorfoze
van start gegaan. Dit programma, waarvan de coördinatie in handen is
van de Koninklijke Bibliotheek, is gebaseerd op een weloverwogen selectiescenario
en richt zich vooral op de conservering van in Nederland verschenen publicaties
uit de periode 1840–1950. Het papier van kranten, boeken en tijdschriften
uit deze periode is het meest aan verval onderhevig en raadpleging is in veel
gevallen al niet meer mogelijk. Over de resultaten van de periode 1997–2000
heeft een externe evaluatie plaatsgevonden. Nadat de Raad voor Cultuur advies
had gegeven, is de Tweede Kamer hierover geïnformeerd2. Op basis van de positieve conclusies van het rapport en van het oordeel
van de raad is het programma voortgezet. Richtte het programma zich aanvankelijk
op bibliotheken, in de tweede fase (2001–2004) zijn steeds meer archieven,
documentatiecentra en musea binnen het bereik van Metamorfoze gekomen. Over
deze periode is een interne evaluatie uitgevoerd door de Beoordelingscommissie
Metamorfoze3. Beide evaluatiecommissies benadrukken
de noodzaak om het conserveringsprogramma voor bibliotheken binnen een redelijke
en realistische termijn (10–12 jaar) af te ronden. Hiervoor zou het
subsidieniveau minimaal naar € 4,5 mln. per jaar moeten worden gebracht.
Tot nu toe is bijna € 20 mln. beschikbaar gesteld voor het behoud
van boeken, kranten, tijdschriften en voor literaire, cultureel en internationaal
waardevolle collecties. Het programma zal vanaf 2005 op structurele basis
worden voortgezet voor bibliotheken èn archieven. Een overzicht van
de resultaten van Metamorfoze, waarvoor internationaal veel interesse bestaat,
is opgenomen in bijlage I4.2.4. OnderzoekDe Koninklijke Bibliotheek, het Instituut Collectie Nederland en het Nationaal
Archief, in sommige gevallen ondersteund door TNO, hebben, zowel binnen als
buiten het kader van het Deltaplan en Metamorfoze, baanbrekende methodes ontwikkeld
voor onder meer de aanpak van verzuring van houthoudend papier en van inktvraat.
Zij behoren tot de (inter)nationale voorhoede op het terrein van papieronderzoek
en maken veel werk van de overdracht van verkregen kennis en inzicht, zowel
nationaal als internationaal. In de afgelopen jaren heeft het Instituut Collectie
Nederland in samenspraak met betrokkenen de zogenaamde «ICN-kwaliteitseisen
voor archieven en musea» ontwikkeld, om door gebruik van de juiste materialen
verval zo veel mogelijk te beperken. Deze zijn deels opgenomen in het Archiefbesluit.
De kwaliteitseisen worden steeds getoetst aan de nieuwste stand van zaken.2.5. Digitale duurzaamheidNaast ons papieren erfgoed vraagt ook de snel groeiende hoeveelheid van
oorspronkelijke digitale en gedigitaliseerde documenten aandacht. De conserveringsvraag
is ten aanzien van dit materiaal even urgent en principieel als ten aanzien
van papier. Het gevaar is niet denkbeeldig dat de afgelopen twee decennia
als de slechtst gedocumenteerde periode van de afgelopen eeuw te boek zullen
komen te staan. Door de elkaar snel opvolgende introducties van steeds weer
nieuwe apparatuur, nieuwe software en nieuwe gegevensdragers worden de aansluiting,
continuïteit en houdbaarheid een almaar groeiend probleem. Veel organisaties
vertrouwen al jaren op digitale informatie, terwijl er nauwelijks geschikte
methoden voorhanden zijn om deze informatie langdurig te bewaren.Om toegang van digitaal materiaal te waarborgen en op die manier concreet
vorm te geven aan digitale duurzaamheid lopen enkele grote nationale en internationale
programma's. Binnen Nederland zijn het Nationaal Archief, de Koninklijke Bibliotheek
en andere overheden actief. Het project De elektronische overheid (waarin
wordt samengewerkt met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
het digitale archiefbeheer en de langdurige duurzame opslag zijn voorbeelden
van projecten en onderwerpen. Hierdoor worden de komende jaren belangrijke
stappen gezet om het dreigende verlies van grote hoeveelheden digitale informatie
tegen te gaan.2.6. Digitale archiefcollectiesDe overheid heeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor het zorgvuldig
behoud van haar archieven. Overheidsorganen zijn volgens de Archiefwet zorgdragers.
Met de archiefbewaarplaatsen zijn zij verantwoordelijk voor behoud, beheer
en toegankelijkheid van archieven. Voor de archieven van de Rijksoverheid
is het Nationaal Archief belast met die wettelijke taken. Overheidsarchieven
bestaan in toenemende mate uit digitaal materiaal, waarop de Archiefwet onverkort
van toepassing is. De wettelijke verantwoordelijkheden inzake digitale archivering
is nader omschreven in de regelingen ex art. 11, 12 en 13 Archiefbesluit.
Voor de geordende en toegankelijke staat van archieven, ook in digitale vorm,
is met name de regeling ex art. 12 van belang. Met het oog op de specifieke
problemen op dit vlak wordt in het kader van het Convenant Archieven een pilot
uitgevoerd om het effect van deze regeling te evalueren, op de technische,
inhoudelijke en organisatorische aspecten van digitale duurzaamheid. De Rijksarchiefinspectie
heeft een belangrijke en structurele rol bij het beoordelen van digitale archivering
door de overheid. Het inspectierapport Een dementerende
overheid?, dat onlangs met de Kamer is besproken, heeft dit vraagstuk
scherp in beeld gebracht1.Wat behoud betreft zijn de laatste jaren belangrijke initiatieven genomen
om in te spelen op de technologische ontwikkelingen, die overigens niet alleen
bedreigingen inhouden, maar ook kansen bieden. Een voorbeeld is het inmiddels
afgeronde project Testbed Digitale Bewaring, een gezamenlijk initiatief van
de ministeries van BZK en OCW. Dit had tot doel om de blijvende toegankelijkheid
van overheidsinformatie te waarborgen. Daarnaast stelde het overheden en marktpartijen
in staat functionele ontwerpen te maken voor digitale archiefsystemen. In
aansluiting op Testbed voert het Nationaal Archief nu het project Depot XXI
eeuw uit. Dat is gericht op de ontwikkeling van een nieuw geautomatiseerd
systeem voor de overdracht van archieven en het duurzaam opslaan, toegankelijk
houden en beschikbaar stellen van digitaal materiaal aan een breed publiek.
Het Nationaal Archief ondersteunt, vanuit haar Kenniscentrum Digitale Duurzaamheid,
met de verkregen expertise bovendien digitaliseringsprojecten bij andere overheden.Doel is om «aan de bron» de kwaliteit en toegankelijkheid
van digitale overheidsarchieven zodanig te verbeteren dat aan de archiefwettelijke
eisen wordt voldaan. Het grote digitale behoudsvraagstuk wordt zo voor de
toekomst beter beheersbaar.2.7. Digitaal wetenschappelijk en cultureel erfgoedHet permanent opslaan en beschikbaar houden van digitale informatie voor
studie en onderzoek behoort tot de verantwoordelijkheid van de Koninklijke
Bibliotheek. Als nationale bibliotheek heeft de Koninklijke Bibliotheek de
wettelijke taak om van alle in Nederland verschenen publicaties een exemplaar
te bewaren. Dat geldt ook voor digitale publicaties. De uitvoering van die
taak wordt langs twee sporen aangepakt.Ten eerste heeft de Koninklijke Bibliotheek met IBM een infrastructuur
ontwikkeld, het zogenaamde elektronisch depot (e-Depot), dat geschikt is voor
de opslag van ruim 200 miljoen elektronische publicaties. Hiermee heeft de
Koninklijke Bibliotheek inmiddels nationaal en internationaal een vooraanstaande
positie verworven. Voor de operationele kosten van dit systeem stelt het ministerie
van OCW vanaf 2003 per jaar ruim € 1,1 mln. beschikbaar.Ten tweede participeert de Koninklijke Bibliotheek in onderzoek naar oplossingen
voor het op lange termijn toegankelijk houden van elektronische publicaties,
waarbij nauw wordt samengewerkt met bibliotheken in Europa en de VS, en acte
de présence wordt gegeven in diverse internationale werkgroepen. De
Koninklijke Bibliotheek heeft als eerste in de wereld overeenkomsten gesloten
met grote wetenschappelijke uitgevers, zoals Elsevier en Kluwer, voor de duurzame
opslag en bewaring van elektronische wetenschappelijke tijdschriften. Daarmee
zal binnen enkele jaren bijna 80% van de wereldproductie aan elektronische
tijdschriften opgeslagen zijn in het e-Depot. Aldus is de duurzame toegankelijkheid
van uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek wereldwijd verzekerd. De verwachting
is dat zich de komende jaren mondiaal een patroon zal aftekenen, waarbij een
beperkt aantal «safe places», zoals het e-Depot, de wereldproductie
aan elektronische wetenschappelijke literatuur duurzaam zal bewaren en toegankelijk
houden. De Koninklijke Bibliotheek heeft de ambitie daarvan deel uit te maken.
Ook werkt de Koninklijke Bibliotheek samen met de Nederlandse universiteitsbibliotheken,
NWO, KNAW en SURF aan het project DARE (Digital Academic Repositories), waarvoor
de overheid € 2 mln. beschikbaar heeft gesteld. Doel is het instellen
van een gedeelde infrastructuur en het leveren van diensten voor het digitaal
opnemen, toegankelijk maken en distribueren van de Nederlandse academische
onderzoeksresultaten. Verder voert de Koninklijke Bibliotheek een proefproject
uit voor een nationale opslagdienst van gedigitaliseerd beeldmateriaal van
Nederlandse erfgoedinstellingen dat op die manier langdurig kan worden behouden
en hergebruikt. Het wordt uitgevoerd in samenwerking met IBM en een aantal
erfgoedinstellingen en zal in 2005 worden afgerond.2.8. InternationaalMethodes voor permanent behoud van digitaal materiaal werken alleen als
ze wereldwijd worden toegepast. Digitale duurzaamheid is dan ook een mondiaal
probleem dat in internationaal verband moet worden aangepakt. Verschillende
reeds genoemde initiatieven hebben een duidelijke internationale dimensie.
Daarnaast zijn in internationaal verband nog enkele projecten en ontwikkelingen
vermeldenswaard.In het project ERPANET onderhield het Nationaal Archief samen met het
Zwitserse Bundesarchiv en de universiteiten van Glasgow en Urbino een open
netwerk voor de uitwisseling van informatie over digitale toegankelijkheid
en duurzaamheid. Het werd geheel gefinancierd door de Europese Commissie.
In het kader van het hiervoor genoemde project Testbed werkt het Nationaal
Archief intensief samen met de nationale archieven in Europa, de VS en Australië.De Koninklijke Bibliotheek neemt een vooraanstaande plaats in bij de internationale
standaardisatie en in het wereldwijde onderzoek naar de toegankelijkheid en
duurzaamheid van digitale wetenschappelijke informatie. Bovendien is de Koninklijke
Bibliotheek intensief betrokken geweest bij de voorbereiding van het standpunt
van de Nederlandse regering ten aanzien van de resolutie over digitaal erfgoed
voor UNESCO. Deze «Charter on the Preservation of the Digital Heritage»,
die breed wordt gedragen zowel in de bibliotheek- als in de archiefsector,
is in 2003 door de UNESCO aangenomen. In de resolutie worden de lidstaten
opgeroepen om de bewaring van het digitaal erfgoed hoog op de nationale beleidsagenda
te plaatsen. De Nederlandse UNESCO-commissie inventariseert momenteel mogelijke
thema's voor 2005 rond digitaal erfgoed en digitalisering. Gedurende het Nederlandse
EU-voorzitterschap in de tweede helft van 2004 overlegden de 25 Europese lidstaten
over de wenselijkheid van de totstandkoming van één Europese
digitale culturele ruimte. De ingrediënten hiervoor zullen worden geformuleerd
in een nieuw actieplan na 2005, als vervolg op het Lund-actieplan voor de
digitalisering van erfgoed. Een van de thema's vormt de duurzame bewaring
van digitale bronnen. Zonder een bestendige beschikbaarheid van en toegang
tot digitale en gedigitaliseerde bronnen, zal een Europese digitale culturele
ruimte niet tot stand kunnen komen. Het is daarom belangrijk om te komen tot
afspraken over en samenwerking op het gebied van digitalisering, digitale
archivering en standaardisering.Tijdens het Nederlandse voorzitterschap is hieraan aandacht besteed op
de conferentie «Towards a continuum of digital heritage. Strategies
for a European area of digital cultural resources», die op 15 en 16 september
2004 te Scheveningen plaatsvond. De resultaten van deze conferentie werden
gebruikt als input voor de Raad voor Cultuurministers, die op 16 november
2004 een nieuw werkplan Cultuur 2005–2006 aannam, waarin de digitalisering
van erfgoed een prioritaire plek heeft gekregen.Naast deze culturele invalshoek is, om binnen Europa te komen tot een
nieuwe infrastructuur voor de duurzame opslag en permanente toegankelijkheid
van elektronische wetenschappelijke publicaties, een Europees beleid nodig
op het gebied van onderzoeksinfrastructuren. Dit terrein vormt één
van de pijlers van de Europese onderzoeksruimte. In dit kader heeft de Koninklijke
Bibliotheek tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap een conferentie georganiseerd
over het belang van onderzoek naar en de ontwikkeling van een dergelijke infrastructuur
in Europese context. Op basis van de voorzitterschapsconclusies in de Raad
voor Concurrentievermogen van 26 november 2004 zal de Europese Commissie
dit thema verder uitwerken met het oog op het 7e Kaderprogramma. De Koninklijke
Bibliotheek zal naar aanleiding van haar conferentie verdere initiatieven
uitwerken als input voor het Nederlandse standpunt voor dit kaderprogramma.3. Plannen en vooruitzichten 2004–2007Ondanks de goede resultaten die geboekt zijn met het Deltaplan voor Cultuurbehoud
en het Metamorfoze-programma, zijn er nog steeds omvangrijke achterstanden.
Zolang daar sprake van is, blijven bijzondere inspanningen van de rijksoverheid
nodig om behoud en toegankelijkheid van het papieren en digitale erfgoed te
waarborgen. Het sectoroverstijgende karakter vraagt om een gezamenlijke aanpak.
Efficiënte inzet van de verschillende geldstromen voor het behoud van
papier en digitale informatie nopen tot afstemming tussen cultuur en wetenschap.
Bij de beleidsuitvoering en de kennisontwikkeling zijn de Koninklijke
Bibliotheek, het Nationaal Archief en het Instituut Collectie Nederland actief
betrokken. Samenwerking tussen deze kennisinstituten is van groot belang voor
de verdere opbouw van de kennisinfrastructuur en voor verder onderzoek.Op ons verzoek gaan de drie instellingen de komende jaren nog intensiever
samenwerken bij research en development ten dienste van digitale duurzaamheid,
papierconservering, en bij de verspreiding van kennis over papierbehoud en
restauratie. Daarbij vinden afstemming en overleg plaats met de leidende kenniscentra
op audiovisueel terrein, zoals het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
en het Filmmuseum.Doorslaggevend argument voor onze keuze voor deze drie grote instituten
(KB, NA en ICN) is dat zij namens de rijksoverheid wettelijke taken uitvoeren
op onderhavig terrein en, mede daardoor, de benodigde kennis en deskundigheid
in huis hebben. Om kennisuitwisseling te garanderen en belanghebbende collectiebeheerders
te kunnen laten profiteren van opgedane ervaring, blijft deskundigheidsbevordering
een speerpunt. Daarom organiseren de instituten evenals voorgaande jaren conferenties
en cursussen. Ze werken daarbij samen met andere belangenorganisaties, zoals
erfgoed-koepelorganisaties. In 2003 is in het kader van de enveloppemiddelen
uit het hoofdlijnenakkoord extra financiering gevonden voor de gezamenlijke
activiteiten op het gebied van duurzaam behoud. Op die manier kan een extra
impuls worden gegeven aan de samenwerking. De besteding van het budget dient
in goed overleg tussen de drie instellingen plaats te vinden, waarbij de Koninklijke
Bibliotheek optreedt als coördinerende instelling, die de gelden ontvangt
en beheert.3.1. Terugblik activiteiten 2004Voor de besteding van intensiveringsmiddelen voor 2004 hebben de Koninklijke
Bibliotheek, het Nationaal Archief en Instituut Collectie Nederland samen
een plan opgesteld dat inmiddels is uitgevoerd. Onder de noemer «behoud
van wetenschappelijke en culturele collecties» investeren zij samen
in technologische kennisontwikkeling en in het fysieke behoud van maatschappelijk
waardevolle documenten en informatiebronnen. Deze plannen moeten worden gezien
in meerjarig perspectief. Dit eerste jaar omvatte het plan twee elementen.Het eerste is de voortgang van Metamorfoze. Vanwege de landelijke bekendheid
van Metamorfoze is ervoor gekozen om de bestaande infrastructuur daarvan te
behouden en als nationaal conserveringsprogramma voor papieren erfgoed onder
dezelfde naam voort te zetten en te verbreden naar de archiefsector. Bij de
voortzetting van het programma blijven papier en massaconservering uitgangspunt.
In 2004 is gewerkt aan de ontwikkeling van een gezamenlijk selectiescenario
voor archieven en bibliotheken. Daarnaast is direct geïnvesteerd in het
bestendige behoud van dagbladen, een zeer bedreigde papiersoort. Ter voorbereiding
is een inventarisatie opgesteld van de tot dusver gerealiseerde microverfilming
van de dagbladen in Nederland in bibliotheken en archieven.Verder ontwikkelen de Koninklijke Bibliotheek, het Nationaal Archief en
Instituut Collectie Nederland een gezamenlijk waarderingsmodel voor papieronderzoek,
aan de hand waarvan reeds geïnventariseerde onderzoeksgebieden voor papierbehoud
kunnen worden gewaardeerd. Toetsing aan dit model zal resulteren in een shortlist
die de basis vormt voor een gezamenlijk onderzoeksprogramma voor papierbehoud
voor de jaren 2005–2008.Ten tweede zijn de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief in
2004 begonnen met een verkennende studie over hardware emulatie, een veelbelovende
techniek voor het langdurig bewaren van complex digitaal materiaal. Ook wordt
de mogelijke aansluiting van het project Depot XXIeeuw van het
Nationaal Archief op het e-Depot van de Koninklijke Bibliotheek onderzocht.
Het resultaat hangt met name af van de functionele en technische eisen die
de verschillende soorten digitale bronnen stellen aan de bestendige opslag
ervan. Voorts vragen de voortgaande ontwikkeling, inventarisatie en invoering
van standaarden voor duurzame digitale opslag, alsmede de kennisuitwisseling
voortdurende aandacht.3.2. Plannen 2005–2007In het kader van de derde tranche van Metamorfoze zal in 2005 het gezamenlijke
selectiescenario voor de archief- en bibliotheeksector worden afgerond, zodat
nog in de loop van dit jaar projectvoorstellen uit beide sectoren kunnen worden
geïnitieerd, beoordeeld en uitgevoerd. De verwachting is dat in de komende
jaren de verbreding van het Metamorfoze-programma naar de archiefsector tot
volle ontwikkeling zal komen. Ook worden in 2005 diverse pilotprojecten uitgevoerd
voor nieuwe schadetypen (zoals inktvraat) die tot dusver in Metamorfoze-verband
niet werden aangepakt. Verder zal aandacht worden besteed aan instrumenten
en methoden, waarmee collectiebeheerders eenvoudig zelf kunnen vaststellen
wat de «conserveringsbehoefte» van de eigen collectie is en hoe
zij daarin prioriteiten kunnen stellen. Een nationaal programma als Metamorfoze
geeft zo ook een belangrijke impuls aan de professionalisering van grote en
kleine collectiebeheerders, waaronder ook andere overheden. Een deel van de
middelen wordt gereserveerd voor de landelijke voorziening, voor papieronderzoek
ten dienste van het programma en voor verbetering van de gezamenlijke kennisverspreiding.
Vanaf 2007 zullen de middelen voor Metamorfoze toereikend zijn om de
door externe evaluatiecommissie (Commissie Ketelaar) geadviseerde afronding
van het conserveringstraject voor bibliotheken binnen een termijn van 10–12
jaar te realiseren.In het kader van de digitale duurzaamheid werken de Koninklijke Bibliotheek
en het Nationaal Archief in 2005 samen aan een omvangrijk emulatieproject
dat voortbouwt op de in 2004 uitgevoerde verkennende studie. Na afronding
van deze werkzaamheden zal een vervolgtraject worden gestart, waarin de emulator
daadwerkelijk wordt toegepast. Aan de aansluiting van het e-Depot van de Koninklijke
Bibliotheek en de verwante initiatieven van het Nationaal Archief wordt dit
jaar verder gewerkt, zodat de opslag van digitale archieven verantwoord kan
plaatsvinden.De reeds bestaande samenwerking tussen de drie instituten op het terrein
van de papierconservering zal in de komende jaren een structurele basis krijgen,
onder andere op het terrein van informatie-uitwisseling en opleiding. Daaraan
zullen naast medewerkers van de betrokken instellingen ook derden kunnen deelnemen.
Onderzocht zal worden hoe de bestaande restauratie-ateliers van de Koninklijke
Bibliotheek en het Nationaal Archief nog nauwer kunnen gaan samenwerken.3.3. Academisch erfgoedEr is veel bereikt op het gebied van selectie, conservering en digitale
ontsluiting van de academische collecties. In de periode 1998 tot en met 2004
heeft de Mondriaanstichting daar € 7 mln. aan uitgegeven. Coördinatie
van activiteiten vond plaats door de Stichting Academisch Erfgoed. De belangrijkste
achterstanden zijn ingelopen. De Stichting Academisch Erfgoed stimuleerde
de universiteiten tot investeringen ten behoeve van duurzaam behoud en beheer
en tot het maken van taakverdelingsafspraken. De afronding van het project
vindt plaats in 2005. Nog dit jaar worden de resultaten en de besteding van
de gelden geëvalueerd. In deze evaluatie wordt ook aandacht besteed aan
mogelijk nog bestaande hiaten en consolidatie van hetgeen is bereikt. Daarbij
zal het standpunt van de Raad voor Cultuur worden betrokken, die in zijn cultuurnota-advies
2005–2008 zijn zorgen uitte omtrent de oude boekencollecties
van onder meer de universiteitsbibliotheken.4. FinanciënOp basis van het hoofdlijnenakkoord 2003 zijn extra middelen beschikbaar
gesteld voor het behoud van wetenschappelijke en culturele collecties, met
inbegrip van de duurzame digitale opslag, oplopend tot € 8 mln.
structureel vanaf 2007. Voor de periode 2004–2006 bedraagt het
budget oplopend € 1, 2, 3 mln. Door de drie betrokken instellingen
zijn/worden hiervoor bestedingsvoorstellen opgesteld.Vanaf 2007 is voor de archiefsector per jaar in totaal € 2
mln. beschikbaar voor activiteiten op het terrein van duurzaam behoud. Voor
de bibliotheeksector is voor de versnelde afronding van het conserveringsprogramma
voor bibliotheken per jaar € 4,5 mln. beschikbaar. De resterende
middelen worden door de Koninklijke Bibliotheek ingezet voor research &
development ten behoeve van digitale duurzaamheid. De Koninklijke Bibliotheek
treedt op als coördinator en budgetbeheerder.Naast deze extra budgetten beschikken de betrokken instituten over reguliere
begrotingsmiddelen voor duurzaam behoud. Ze zijn afkomstig uit verschillende
geldstromen, zoals het wetenschapsbudget en het cultuur(nota)budget.5. Tot slotDe omvangrijke problematiek van duurzaam behoud rechtvaardigt –
zoals gezegd – continu inspanning en aandacht, zowel vanwege de nog
immer aanwezige, omvangrijke achterstanden in de papierconservering als vanwege
de actuele, digitale ontwikkelingen. Wij zijn ons daar terdege van bewust.
Met het hierboven geschetste beleid menen wij een verantwoorde en substantiële
inspanning op dit terrein te leveren.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. C. van der LaanXNoot1Meedoen, meer werk, minder regels. Hoofdlijnenakkoord voor het kabinet
CDA, VVD en D66. 16 mei 2003. Deze beleidsprioriteiten zijn eveneens
terug te vinden in de OCW-beleidsagenda 2004–2007 en de bijhorende begroting.
Zie Rijksbegroting OCW 2004. Begroting VIII. Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004,
29 200, 7–48.XNoot1Behoud papieren materialen in archieven en bibliotheken (Kamerstuk 1989–1990,
21 443, nr. 2, Tweede Kamer); Behoud papieren materialen in archieven
en bibliotheken (Kamerstuk 1994–1995, 21 443, nr. 5, Tweede Kamer);
Informatievoorziening openbare sector (Kamerstuk 1995–1996, 20 644,
nr. 25, Tweede Kamer).XNoot1Beheer en behoud in de Delta. Evaluatie van het Deltaplan voor Cultuurbehoud.
Den Haag, 2000. Dit rapport werd op 24 oktober 2000 door staatssecretaris
F. van der Ploeg aan de Tweede Kamer gezonden (kenmerk DCE/00/41956). Zie
ook: Museale collecties van het Rijk. Rapport van de Algemene Rekenkamer (Kamerstuk
2000–2001, 27 470, nrs. 1–2, Tweede Kamer).XNoot2Evaluatie papierconservering «Metamorfoze» (kenmerk MLB/LB/2001/8798
d.d. 12 juli 2001, niet-dossierstuk 2000–2001, OCW 851, Tweede
Kamer).XNoot3Metamorfoze. Tussentijdse evaluatie uitvoeringsfase 2001–2004. Opgesteld
door de Beoordelingscommissie Metamorfoze. Den Haag, 2003.XNoot4Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Het rapport Een dementerende overheid? De risico's van digitaal informatiebeheer
bij de centrale overheid (Den Haag, 2005) is besproken tijden het Algemeen
Overleg met de vaste commissies voor BZK en OCW op 26 mei 2005 (kenmerk
DCE/05/14188 d.d. 30 maart 2005). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-VIII-245.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl