Raad voor Concurrentievermogen; Brief minister met het verslag van de Raad voor Concurrentievermogen van 24 en 25 september 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135454
 2009-2010
 
 21 501-30
 Raad voor Concurrentievermogen
 
 
 
 
 Nr. 
 212
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 6 oktober 2009
 
 Mede namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bied ik u
hierbij het verslag aan van de Raad voor Concurrentievermogen van 24 en 25 september
jl. Nederland werd op beide dagen vertegenwoordigd door de plaatsvervangend
Permanent Vertegenwoordiger bij de EU.
 
 Tijdens het gedeelte over industrie en interne markt op 24 september
is een debat gevoerd over het toekomstige Europese innovatiebeleid. Ook zijn
er conclusies aangenomen over het verbeteren van de werking van de interne
markt in de praktijk. Daarnaast is gesproken over het Commissievoorstel voor
een richtlijn betreffende jaarrekening micro-entiteiten, waarbij er wederom
sprake bleek van een blokkerende minderheid. Tijdens de lunch is informeel
gesproken over de stand van zaken van implementatie van de dienstenrichtlijn,
waarna het Voorzitterschap en de Commissie een terugkoppeling gaven tijdens
het formele deel van de Raad. Nederland heeft tijdens de lunch met kracht
geïntervenieerd voor een tijdige implementatie. Tot slot werd aan het
begin van de Raad de overname van Opel toegevoegd aan het agendapunt «diversen».
De Commissie en Duitsland gaven informatie over de overname van Opel door
het consortium onder leiding van Magna. De Commissie liet er geen twijfel
over bestaan dat zij de deal en alle verdere stappen nauwgezet zal volgen
en onderzoeken op verenigbaarheid met EU-regels interne markt en staatssteun.
Herstructurering dient te geschieden op basis van bedrijfseconomische redenen.
 Tijdens het onderzoeksdeel is een debat gevoerd over de Europese onderzoeksruimte
(ERA) in relatie tot innovatie.
 
 Een uitgebreid verslag van de Raad vindt u in de bijlage bij deze brief.
Van 14–16 oktober zal de Raad in informele setting bij elkaar komen
in Umeå, Zweden (de geannoteerde agenda van deze Raad is u inmiddels
toegekomen). De eerstvolgende formele Raad voor Concurrentievermogen vindt
plaats op 3 en 4 december a.s. in Brussel.
 
 Tijdens het AO op 23 september jl. ter voorbereiding van de Raad
vroeg kamerlid Bestelink naar de relatie tussen de aandacht in het EU-innovatiebeleid
voor ruimtevaart en het nationale ruimtevaartbeleid. Ruimtevaart is interessant
vanuit het oogpunt van de ontwikkeling van state-of-the-art technologie en
de opkomende markt voor ruimtevaarttoepassingen. Nederland heeft in zijn nationale
ruimtevaartbeleid gekozen voor speerpunten binnen wetenschap, maatschappelijk
gebruik en technologie-ontwikkeling (zie kamerbrief 24 446 nr. 37).
Om deze nationale speerpunten te versterken, zoekt Nederland actief naar de
mogelijkheden die er zijn voor Nederlandse partijen in de ruimtevaartprogramma’s
van ESA en de EU. Aandacht voor ruimtevaart in het Europese innovatiebeleid
biedt mogelijkheden voor Nederland om zijn beleidsdoelstellingen wat betreft
ruimtevaart te verwezenlijken.
 
 De minister van Economische Zaken,
 M. J. A. van der Hoeven
 
 Innovatiebeleid
 Beleidsdebat
 Het Voorzitterschap wees op de nieuwe strategie voor groei en banen (Lissabonstrategie
post 2010) die komend voorjaar zal worden vastgesteld. Innovatie en de overstap
naar een eco-efficiënte economie moeten een centrale rol krijgen binnen
deze nieuwe strategie. Het Voorzitterschap gaf aan tijdens de Raad in december
conclusies over innovatie te willen aannemen. Die conclusies zullen dienen
als input voor zowel de toekomstige strategie voor groei en banen als ook
de zogenaamde «innovatie act» die de Commissie in het voorjaar
van 2010 wil presenteren.
 
 Ook de Commissie, bij monde van Commissaris Verheugen, benadrukte de centrale
rol van innovatie binnen de nieuwe hervormingsstrategie. Belangrijkste doel
van innovatie is volgens de Commissie het helpen van de maatschappij in de
transitie naar een kennismaatschappij en naar een CO2 arme samenleving.
Als hoekstenen van het toekomstig innovatiebeleid noemde de Commissaris: 1)
eco-innovatie, 2) verbeteren van de voorwaarden voor innovatie (gemeenschapsoctrooi,
risicokapitaal, normalisering), 3) vereenvoudiging van de toegang tot kaderprogramma’s,
4) innovatie-gedreven overheidsaanbestedingen.
 De Commissie kondigde aan volgend jaar een «Innovatie act»
te willen presenteren naar analogie van de Small Business
Act.
 
 Veel lidstaten gaven aan innovatie vooral te willen richten op de uitdagingen
voor de toekomst: klimaat, duurzaam gebruik van grondstoffen, demografie.
Lidstaten waren eensgezind in de elementen die van belang zijn voor een toekomstig
innovatiebeleid, in lijn met de elementen zoals benoemd door de Commissie.
Nadruk lag daarbij, net als bij de Commissie, op het creëren van de juiste
randvoorwaarden, zoals het tot stand komen van een gemeenschapsoctrooi; betere
toegang tot risicokapitaal en modernisering van het normalisatieproces. Daarnaast
was er veel aandacht voor vereenvoudiging van de instrumenten (minder administratieve
lasten) en een grotere aandacht voor de toegang van het MKB, o.a. door concentratie
en bundeling van instrumenten. In aanvulling op de punten van de Commissie
spraken veel lidstaten zich uit voor een sterke focus binnen de instrumenten
op innovatie in diensten (non-technologische innovatie); een betere coördinatie
tussen instrumenten op EU, nationaal en lokaal niveau; en betere samenwerking
tussen bedrijven, overheid en onderzoeksinstellingen. Ook pleitte een aantal
lidstaten voor een meer op innovatie gericht EU-budget.
 
 Ook Nederland benadrukte veel van bovengenoemde punten (randvoorwaarden,
diensteninnovatie, vereenvoudigen van toegang tot programma’s) en vroeg
in aanvulling op het thema administratieve lasten aandacht voor het belang
van een betere toegankelijkheid van de Europese programma’s voor het
MKB, bijvoorbeeld door middel van een «high-trust»-benadering. Volgens die benadering doen bedrijven mee op
basis van vertrouwen, zonder dat in detail wordt gecontroleerd op alle voorwaarden.
Daarnaast bracht Nederland in dat het goed zou zijn om naast aandacht voor
innovatiebeleid op Europees niveau, ook aandacht te besteden aan het uitwisselen
van best practices en peer
review van nationaal innovatiebeleid van de lidstaten.
 Ontwikkeling van de Europese onderzoeksruimte in relatie
tot innovatie
 Beleidsdebat
 Tijdens de tweede dag werd verder gesproken over de ontwikkeling van de
Europese onderzoeksruimte (ERA) in relatie tot innovatie. Het Voorzitterschap
schetste het proces voor de totstandkoming van de visie ERA 2020 (toekomstvisie
voor de Europese Onderzoeksruimte). Het Voorzitterschap wil in december raadsconclusies
aannemen over de governance (aansturing) van de
ERA en over de kennisdriehoek van onderwijs, onderzoek en innovatie, die als
input zullen gelden voor de Lissabon-strategie post 2010.
 
 De Commissie, bij monde van Commissaris Potoènik, gaf aan dat een
meer kennisintensieve samenleving nodig is mede met het oog op de grote maatschappelijke
uitdagingen waarvoor we gesteld zijn. Het gezamenlijk programmeren van onderzoek
door de EU-lidstaten en samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie
met landen van buiten de EU zijn hiervoor nodig. Ook is het van belang om
in deze tijden van economische neergang nog meer in te zetten op het vergroten
van de effectiviteit en efficiëntie van onderzoek. Innovatie is het antwoord
op de wijze waarop de maatschappelijke vraagstukken moeten worden aangepakt,
daarom moeten de investeringen in onderzoek en kennis op peil worden gehouden.
 
 Uit de inbreng van de lidstaten waren vier hoofdboodschappen af te leiden:
de onderzoeksprioriteiten op Europees niveau zijn goed te coördineren
volgens de grote maatschappelijke uitdagingen; stroomlijning van bestaande
instrumenten op Europees en nationaal niveau is nodig om een betere inzet
van onderzoeksmiddelen te bewerkstellingen; het op peil houden en het intensiveren
van de investeringen in onderzoek en ontwikkeling zijn van essentieel belang
voor onze toekomstige groei en concurrentievermogen; en om deze investeringen
te verantwoorden zijn kwalitatieve indicatoren en doelen nodig.
 Het verbeteren van de werking van de interne markt
 Raadsconclusies
 Het Voorzitterschap lichtte kort de conclusies toe en wees op de drie
prioriteiten bij de verbetering van de werking van de interne markt in de
praktijk: 1) praktische informatievoorziening, 2) administratieve samenwerking,
en 3) handhaving, inclusief probleemoplossing. De Commissie onderstreepte
het belang van de politieke aandacht voor de werking van de interne markt
in de praktijk. Het was nu aan lidstaten om de aanbeveling op te pakken. De
Commissie wees specifiek op het interne markt scorebord, en benadrukte dat
regels weliswaar steeds vaker op tijd worden geïmplementeerd, maar nog
altijd te vaak niet correct worden omgezet. De conclusies werden zonder verdere
discussie aangenomen.
 Stand van zaken implementatie dienstenrichtlijn
 Gedachtewisseling
 Het Voorzitterschap en de Commissie gaven een terugkoppeling uit de informele
lunchbespreking over de implementatie van de dienstenrichtlijn. Het Voorzitterschap
gaf aan dat de belangrijkste conclusie was dat sommige lidstaten vergevorderd
zijn, terwijl anderen lidstaten nog veel werk te verrichten hebben. Wel hadden
alle lidstaten aangegeven de deadline voor implementatie te willen
halen. Alle lidstaten vinden de dienstenrichtlijn van strategisch belang voor
het groeivermogen van de EU en hebben hoge verwachtingen van de voordelen
die het zal opleveren voor bedrijven en consumenten. Het Voorzitterschap gaf
aan dat het nu aan lidstaten is de potentiële voordelen ook te benutten.
Hierbij ging volgens het Voorzitterschap niet alleen om wettelijke aanpassingen
maar ook om het teweeg brengen van een dienstencultuur. In dit verband had
een aantal lidstaten ook het belang benadrukt van een juiste invoering van
het één-loket, inclusief toegang tot het loket in een taal die
men begrijpt. Het Voorzitterschap concludeerde dat er consensus is over het
belang van tijdige implementatie en riep lidstaten op alle mogelijkheden te
benutten om de richtlijn voor het eind van dit jaar te implementeren.
 
 De Commissie, bij monde van Commissaris McCreevy, constateerde dat lidstaten
verschillende ambitieniveaus hebben en dat in een aantal lidstaten een kloof
bestaat tussen wat politiek wordt uitgedragen en wat in de praktijk gebeurt.
Hij uitte vooral zorg over die lidstaten die hun horizontale of sectorale
omzettingswetgeving nog naar het parlement moeten sturen. Dit diende zo snel
mogelijk te worden gedaan, evenals de opzet van het één-loket.
 
 Nederland kon zich goed vinden in de terugkoppeling van het Voorzitterschap
en de Commissie. Dit sloot goed aan bij de interventie van Nederland tijdens
de informele lunch. Daarbij riep Nederland de lidstaten nadrukkelijk op de
richtlijn tijdig en correct te implementeren. Nederland is dan ook blij met
de kracht die Commissie en Voorzitterschap uitstralen ten aanzien van het
belang om de implementatietermijn te halen. Daarnaast vroeg Nederland aandacht
voor het belang van afronding van de «screening» van resterende eisen aan dienstenverleners dit jaar, met het oog
op de wederzijdse evaluatie hiervan volgend jaar. Tot slot benadrukte Nederland
het belang dat de één-loketten worden aangeboden in een voor
het Europese bedrijfsleven begrijpelijke taal.
 Vrijstelling van jaarrekeningverplichtingen voor micro-entiteiten
 Beleidsdebat
 De Raad hield een oriënterend debat over de mogelijkheid voor lidstaten
om hun micro-ondernemingen buiten de werkingssfeer van de vierde richtlijn
jaarrekeningenrecht te laten. De Commissie gaf aan het voorstel hiervoor te
hebben ingediend naar aanleiding van oproepen van de Europese Raad voor dringende
maatregelen ter vermindering van de administratieve lasten voor vennootschappen
in de Gemeenschap. Volgens de Commissie kan het voorstel tot een besparing
van € 6,3 miljard aan lastenverlichting bij kleine ondernemingen
leiden.
 
 Hoewel alle lidstaten het belang van het bereiken van de reductiedoelstelling
van 25% in 2012 delen, bleek uit de discussie in de Raad dat nog steeds
sprake is van een blokkerende minderheid. De lidstaten die tegenstander van
het Commissievoorstel zijn, gaven aan dat ze liever zouden zien dat het voorstel
voor micro-entiteiten wordt meegenomen bij de herziening van de vierde richtlijn
jaarrekeningenrecht (om tot geharmoniseerde aanpak te komen). Ook zijn de
lidstaten van mening dat de voorgestelde richtlijn door haar facultatieve
karakter leidt tot aantasting van de harmonisering van de regels op het gebied
van financiële verslaglegging, als ook tot rechtsonzekerheid en minder
transparantie met betrekking tot micro-entiteiten. Dit laatste kan volgens
de tegenstanders de kredietverlening aan deze ondernemingen bemoeilijken.
 
 De lidstaten die zich voorstander betoonden, waaronder Nederland, stelden
dat gezien de huidige economische situatie een snelle aanpak van lastenvermindering
voor micro-entiteiten nodig is op korte termijn. De Stoibergroep heeft hier
in het verleden ook meerdere malen op gewezen. De voorstanders gaven aan dat
de geplande vereenvoudigingsmaatregelen niet mogen worden uitgesteld tot de
discussie over de herziening van de vierde richtlijn jaarrekeningenrecht.
Die herziening wordt niet voor de tweede helft van 2010 verwacht. Ook benadrukten
de voorstanders dat het slechts gaat om een optie voor lidstaten om gebruik
te maken van de vrijstelling. Lidstaten die geen gebruik van de vrijstelling
wensen te maken, mogen andere lidstaten niet verhinderen dit wel te doen.
De voorstanders achten het grensoverschrijdend effect te verwaarlozen. Het
grootste deel van de betrokken micro-ondernemingen heeft geen handel over
landsgrenzen. Het voorstel biedt ook waarborgen om de fiscale controle mogelijk
te maken. Deze oplossing vormt volgens de voorstanders derhalve een goed compromis,
waarbij lidstaten de optie hebben om zelf tot vrijstelling van micro-entiteiten
van jaarrekeningverplichtingen over te gaan en hiertoe dus niet verplicht
zijn. De Commissie houdt vast aan haar voorstel.
 
 Het Voorzitterschap benadrukte het belang van het voorstel en concludeerde
dat voortzetting van de discussie vereist is, mede in samenhang met het advies
van Europees Parlement. Vooralsnog is bespreking over het voorstel voorzien
tijdens de Raad van december.
 Diversen
 Onder het punt diversen gaven het Voorzitterschap, de Commissie en een
aantal lidstaten informatie over:
 Betere regelgeving
 Het Voorzitterschap gaf aan dat de Raad van december naar verwachting
Raadsconclusies zal aannemen over betere regelgeving. Daarnaast nodigde het
Voorzitterschap de lidstaten uit om verdere reductievoorstellen te doen aan
de hand van praktijkvoorbeelden. Commissaris Verheugen gaf aan dat op 20 oktober
a.s. de Commissie het definitieve rapport over het EU-programma administratieve
lasten zal publiceren.
 Memorandum of Understanding (MoU) met Braziliaanse mededingingsautoriteiten
 De Commissie lichtte toe dat de Commissaris voor Mededinging op 8 oktober
a.s. een MoU zal ondertekenen met de Braziliaanse mededingingsautoriteit.
Dit MoU legt de basis voor een verdere gedachtewisseling tussen de EU en Brazilië
over mededinging.
 High-Level groep over het concurrentievermogen van de
agro-food industrie
 De Commissie benadrukte het grote belang van de agro-food industrie. De
High-level groep heeft 30 aanbevelingen gedaan om betere voorwaarden te scheppen.
De Commissie gaf aan hiermee aan de slag te gaan en met voorstellen te zullen
komen.
 Stand van Zaken Opel
 Bij de start van de Raad werd het onderwerp Opel op verzoek van België
als diversenpunt toegevoegd aan de agenda. De Commissie informeerde de Raad
over de laatste stand van zaken ten aanzien van de overname van Opel door
een consortium onder leiding van Magna. De Commissie liet er geen twijfel
over bestaan dat zij de deal en alle verdere stappen nauwgezet zal volgen
en onderzoeken op verenigbaarheid met EU-regels interne markt en staatssteun.
Herstructurering dient te geschieden op basis van bedrijfseconomische
redenen. De Commissie gaf aan dat lidstaten met GMEurope vestigingen tot 7 oktober inzage hebben in het bedrijfsplan
van Magna. Duitsland verwelkomde de actieve rol van de Commissie en benadrukte
net als de Commissie dat Opel alleen levensvatbaar is indien herstructurering
plaatsvindt op basis van bedrijfseconomische overwegingen. Ieder andere overweging
zou fataal zijn. Duitsland gaf tot slot aan alle betrokken lidstaten permanent
op de hoogte te zullen houden van het business plan
en andere relevante zaken.
 Mededeling indeling en rapportage van klachten en vragen
van consumenten
 De Commissie gaf een presentatie over de mededeling van 7 juli 2009
over een geharmoniseerde methode voor de indeling en rapportage van klachten
en vragen van consumenten. Consumentenklachten geven volgens de Commissie
een indicatie of de markt goed werkt. De gegevens zijn tot nu toe echter niet
goed vergelijkbaar. De Commissie gaf aan om deze reden een consultatie te
zijn gestart over een geharmoniseerde methode, met het oog op een concrete
aanbeveling eind dit jaar.
 Handhaving van het consumentenacquis
 De Commissie gaf een presentatie over de mededeling van 7 juli 2009
over handhaving van het consumentenacquis. De Commissie benadrukte het belang
van effectieve handhaving van consumentenregels, voor een goede werking van
de interne markt. De Commissie lichtte kort een aantal prioriteiten toe die
aan de orde komen in de mededeling (o.a. versteken van het CPC (Consumer Cooperation) Network, versterken van de market monitoring, en versterken van de samenwerking met handhavingsautoriteiten
in derde landen), en gaf aan te zijner tijd met concrete voorstellen te zullen
komen.
 Conferentie safe products at the core of the EU single
market (11 september jl.)
 Het Voorzitterschap deed verslag van de conferentie van 11 september
over veilige producten. Centraal stond de implementatie van verordening 765/2008
met eisen aan accreditatie en markttoezicht (onderdeel van het vrij verkeer
van goederenpakket). Het Voorzitterschap trok een aantal conclusies uit de
discussies tijdens de conferentie: er is behoefte aan versterking van de markttoezicht;
markttoezicht is een gemeenschappelijke taak; het gaat om aspecten als consumentenbescherming,
productveiligheid, en de werking van de interne markt; en er moet aandacht
zijn voor de externe dimensie van productveiligheid. Het aankomend Spaans
voorzitterschap gaf aan een vervolgseminar over dit onderwerp te zullen organiseren.
 Joint Programming
 De voorzitter van de GPC (High level Group on Joint Programming) gaf verslag
van de stand van zaken rond Gezamenlijk programmeren, dat begin 2009 van start
is gegaan. Verder presenteerde de Commissie de recentelijk uitgebrachte Raadsaanbeveling
voor het Joint Programming-initiatief ter bestrijding van neurodegeneratieve
ziekten, in het bijzonder Alzheimer.
 Internationale samenwerking op onderzoeksgebied
 De voorzitter van het strategische forum voor internationale samenwerking
in onderzoek en ontwikkeling (SFIC) gaf een presentatie over het werk van
SFIC. Hij gaf aan wat de voordelen zijn om op onderzoeksgebied niet bilateraal
maar op Europees niveau met internationale partners samen te werken.
 ITER
 Commissaris Potoènik gaf een stand van zaken van de ontwikkeling
van ITER. De commissaris benadrukte dat het van belang is dat aan de noodzakelijke
randvoorwaarden wordt voldaan, dit betreft een geloofwaardige kostenschatting,
acceptabele kosten, een acceptabel risiconiveau, een realistisch tijdpad en
deugdelijk management.