Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2001; Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-VIII, nr. 93

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

07-08-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-VIII nr. 93

23-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400-VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2001nr. 93VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 juli 2001De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 21 juni 2001 overleg gevoerd met staatssecretaris Adelmund
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over:– de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen, d.d. 5 februari 2001, over de tweede fase havo/vwo
(27 400-VIII, nr. 59);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen, d.d. 19 februari 2001, over de lotingskansen voor vwo'ers
oude en nieuwe stijl (27 400-VIII, nr. 63);– de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen, d.d. 22 februari 2001, ter aanbieding van het advies
van de commissie Historische en maatschappelijke vorming «Verleden,
heden en toekomst» (OCW-01-221);– de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen, d.d. 11 april 2001, ter aanbieding van de notitie
over de CEVO (27 400-VIII);– de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen, d.d. 25 april 2001, over de monitoring van de tweede
fase havo/vwo (OCW-01-523);– de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen, d.d. 23 mei 2001, over de grafische rekenmachine
(OCW-01-612).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Dijksma (PvdA) zegt met het oog op
de overladenheid van de examenprogramma's in te stemmen met de verlenging
van de tijdelijke verlichtingsmaatregelen tot de evaluatie in 2003. Deze evaluatie
moet worden afgewacht, voordat wordt besloten tot eventuele wijzigingen van
de profielen en de examenprogramma's. Zij wijst erop dat dit niet betekent
dat de Kamer tot 2003 achterover kan leunen, omdat het de taak van de Kamer
is, het onderwijs een perspectief te bieden voor de periode na 2003. Verder
moet scholen de gelegenheid worden geboden om vakken aan te passen, mits die
passen binnen de bestaande profielen. Bij dit zogenaamde klein onderhoud kan
worden gedacht aan het schrappen van domeinen. Wat is het standpunt
van de staatssecretaris over dit klein onderhoud?Bij het Landelijk Aktiekomitee Scholieren (LAKS) is door veel scholieren
geklaagd over het tekort aan oefenbundels. De schriftelijke vragen hierover
zijn afgewimpeld met het commentaar dat alles op rolletjes zou verlopen. Mevrouw
Dijksma wijst erop dat onder meer uit een commentaar in De Telegraaf is gebleken
dat dit zeker niet zo is.In antwoord op schriftelijke vragen over het verbod van de Centrale examencommissie
vaststelling examens (CEVO) op het gebruik van de grafische calculator wordt
gesteld dat het onmogelijk is om twee of drie maanden voor de examens het
examenreglement te wijzigen en het gebruik van de grafische calculator ook
bij de economische vakken toe te staan. Verder wordt gemeld dat hierover is
overlegd met de vereniging Leraren in de economische vakken. Het wordt echter
niet duidelijk welk standpunt deze vereniging heeft ingenomen. Kan de staatssecretaris
alsnog aangeven welke problemen zich zouden hebben voorgedaan als de regels
voor de grafische calculator wel zouden zijn gewijzigd? Een verandering van
deze regels kan toch zeker eenvoudig in een brief aan de scholen worden gemeld?In de motie-Mosterd/Dijksma (27 400-VIII, nr. 27) wordt gevraagd,
scholieren-nieuwe-stijl bij de loting voor numerus fixus-studies gelijke kansen
te geven als scholieren-oude-stijl. De staatssecretaris heeft aangegeven dat
zij de ministeriële regeling terzake niet in deze zin wenst aan te passen.
Leidt dit echter niet tot benadeling van de scholieren-nieuwe-stijl?Mevrouw Dijksma zet vraagtekens bij deze autonome positie van de CEVO,
want er behoort wel degelijk een mogelijkheid te zijn voor de politiek om
in te grijpen als er problemen rijzen bij de examens die door de CEVO zijn
opgesteld. Een en ander betekent natuurlijk niet dat de politiek op enigerlei
wijze invloed mag uitoefenen op de inhoud van de examenvragen.De CEVO stelt achteraf de normering van de examens vast. Hierdoor kan
worden gemaskeerd dat de moeilijkheidsgraad van de examens afwijkt van de
inschatting die hiervan vooraf is gemaakt. Verder bevreemdt het mevrouw Dijksma
dat dit zelfs kan betekenen dat achteraf de normeringsterm zodanig wordt aangepast
dat het aantal onvoldoendes stijgt. Is de staatssecretaris het met haar eens
dat de CEVO moet kunnen worden aangesproken als achteraf wordt besloten tot
een normering die sterk afwijkt van de normale puntenverdeling?De CEVO kan met het oog op de overladenheid van de programma's besluiten
om bepaalde domeinen te schrappen. Van deze bevoegdheid is beperkt gebruikgemaakt.
Is het echter niet juist zaak dat de CEVO hiervan voortvarend gebruikmaakt?In de vaksecties van de CEVO zijn vertegenwoordigers opgenomen van de
vakinhoudelijke verenigingen. De bedoeling daarvan is leraren op te nemen
die een band hebben met het veld. Om die reden is het belangrijk dat hun zittingstermijn
beperkt is. Moeten de vakinhoudelijke verenigingen daarom niet meer invloed
krijgen op de voortzetting of de beëindiging van het lidmaatschap van
deze leraren?De commissie-De Rooij heeft geadviseerd om geschiedenis en maatschappijleer
te combineren. De staatssecretaris moet nog met een beleidsreactie op het
rapport van deze commissie komen. Kan zij desalniettemin aangeven of zij hiervan
een voorstander is? Hoe groot schat zij verder het gevaar in dat hierdoor
het vak maatschappijleer wordt uitgehold?De Vereniging voor leraren in levende talen pleit ervoor om de deeltalen
Duits en Frans tot grote talen te promoveren. Hoe staat de staatssecretaris
tegenover dit voorstel? Mevrouw Dijksma wijst er wel op dat hiermee behoedzaam
moet worden omgegaan om te voorkomen dat leerlingen na een eventuele opwaardering
niet langer voor beide talen kiezen.Ten slotte vraagt mevrouw Dijksma of wiskunde een probleem is voor meisjes die een alfaprofiel volgen. Hoe denkt de staatssecretaris verder
te voorkomen dat het opnemen van wiskunde in deze profielen leidt tot oneigenlijke
selectie?De heer Van Splunter (VVD) herinnert eraan
dat de VVD-fractie altijd heeft benadrukt dat nieuwe onderwijsprogramma's
studeerbaar moeten zijn voor de leerlingen, werkbaar voor de leraren en organiseerbaar
voor de schoolleidingen. Om die reden zegt hij in te stemmen met het voorstel,
de verlichtingsmaatregelen tot de evaluatie in 2003 van kracht te laten zijn.
Een fundamentele aanpassing van de profielen zou namelijk onrust veroorzaken
bij scholieren, leraren en de schoolleiding. Overigens is een goede evaluatie
alleen mogelijk als de omstandigheden waaronder de vakken worden gegeven,
zoveel mogelijk hetzelfde zijn.De directeur van de CEVO heeft zich naar aanleiding van de centrale examens
positief uitgelaten over de tweede fase. De heer Van Splunter wijst erop dat
dit commentaar enigszins voorbarig is, omdat twee examenrondes in de havo
en één in het vwo geen evenwichtig beeld geven van de tweede
fase.De CEVO is in tegenstelling tot de IB-groep in hoge mate autonoom. Kan
de staatssecretaris aangeven of zij dit ook als een probleem ervaart? Hij
zegt dat een aanwijzingsbevoegdheid voor de staatssecretaris zeker moet worden
overwogen, niet omdat zij verantwoordelijk is voor de organisatie van de examens,
maar omdat zij verantwoordelijk is voor het niveau van de eindexamenkandidaten.Een belangrijk argument om af te zien van een fundamentele herziening
van de profielen is de betrouwbaarheid van de overheid. Het zou immers een
verkeerd signaal zijn als de overheid zo kort na de invoering van een nieuw
systeem een totaal andere weg zou inslaan. Om betrouwbaar te zijn moet de
overheid de knelpunten binnen de bestaande structuur aanpakken.Uit de onlangs verschenen monitor van de deeltalen Frans en Duits blijkt
dat het lesgeven in deeltalen veel didactische problemen met zich brengt.
Dit wordt bevestigd door het signaal dat hierdoor problemen zijn ontstaan
bij de doorstroming van de havo naar het vwo. Is de staatssecretaris bereid
om te zien of er aanpassingen mogelijk zijn in het kader van het klein onderhoud?Ten slotte zegt de heer Van Splunter het niet opportuun te vinden om in
dit algemeen overleg in te gaan op het rapport van de commissie-De Rooij,
omdat de staatssecretaris pas na de zomer met een beleidsreactie op dit rapport
komt.De heer Mosterd (CDA) zegt het bizar te vinden
dat er tot nu toe geen oplossing is gevonden voor de overladenheid en dan
in het bijzonder bij wiskunde. Dit probleem is immers al langer bekend en
voor een oplossing is geen fundamentele wijziging van de inhoud van het vak
nodig. Waarom schrapt men niet een paar onderwerpen?Het is echter moeilijk in te schatten wat de consequenties van een aanpassing
van de deeltalen Frans en Duits zouden zijn voor andere vakken. Met het oog
daarop zegt hij dat hierover na de evaluatie moet worden beslist.De verlichtingsmaatregelen worden terecht gehandhaafd tot 2003. Het zou
immers onverstandig zijn om kort na de invoering van deze maatregelen een
verandering door te voeren, wetende dat de evaluatie al voor 2003 is voorzien.Welke mogelijkheden ziet de staatssecretaris om te komen tot een substantiële
vermindering van deze werkdruk? Is het verder verstandig om toe te staan dat
leerlingen in plaats van één meerdere werkstukken inleveren
die niet voor 20%, maar voor 40% meetellen? Dat is wellicht een uitkomst voor
leerlingen, maar leidt tegelijkertijd tot een stijging van de werkdruk. Deze
werkdruk moet echter krachtdadig worden aangepakt, omdat er signalen
zijn dat het enthousiasme op de voorloperscholen voor het studiehuis terugloopt.De CEVO heeft bepaalde domeinen geschrapt. Deze domeinen zijn echter wel
verplicht gesteld voor de schoolexamens, met als gevolg dat deze domeinen
toch worden behandeld. Het schrappen van deze domeinen leidt dus niet tot
een verlichting van de overladenheid. In haar brief van 14 juni schrijft de
staatssecretaris dat de scholen ervoor kunnen kiezen, bepaalde delen van de
eindtermen weg te laten, zodat de verlichting van het centrale examenprogramma
volledig doorwerkt in het schoolexamen. Daarmee is de brief in strijd met
de mededelingen van de CEVO en dat maakt de verwarring op de scholen begrijpelijk.
Waarom is er niet voor gezorgd dat de scholen over belangrijke verlichtingsmaatregelen
ondubbelzinnig worden ingelicht?Is het mogelijk om te onderzoeken voor welke carrière havisten
kiezen, nadat zij de havo al dan niet met een diploma hebben verlaten? Aan
de hand van dergelijke gegevens kan worden bepaald of de onderwijsvernieuwingen
tot het gewenste resultaat hebben geleid, bijvoorbeeld een betere aansluiting
op het hbo.Het combinatievak maatschappijleer/geschiedenis kan ertoe leiden dat het
vak maatschappijleer op termijn verdwijnt. Dat moet worden voorkomen. Kan
de staatssecretaris in haar beleidsreactie op het rapport van de commissie-De
Rooij aangeven wat volgens haar de toekomst van het vak maatschappijleer is?De regering ontkent het probleem dat ten grondslag ligt aan de motie-Mosterd/Dijksma.
Dat is onterecht, want de lotingskansen van de leerlingen-nieuwe-stijl moeten
natuurlijk even groot zijn als die van de leerlingen-oude-stijl. Waarom is
er niet voor gekozen om de leerlingen-oude-stijl een evenredig aantal plaatsen
op de numerus fixus-opleidingen toe te kennen?Ten slotte vraagt de heer Mosterd of de klachten van gehandicapte leerlingen
of hun ouders worden geregistreerd.Mevrouw Lambrechts (D66) wijst erop dat het
slagingspercentage van 90 bij de laatste examens de aandacht niet mag afleiden
van de daling van het aantal afgelegde examens met 20%. Dit lijkt een aanwijzing
te zijn dat er toch een selectie heeft plaatsgevonden bij de toelating tot
de examenklassen. Hoe groot is overigens het aandeel allochtonen bij deze
20%? Wat is verder het oordeel van de staatssecretaris op het commentaar dat
het laffe examens waren en dat daarvoor is gekozen om klachten te voorkomen?
Dit commentaar is de zoveelste aanwijzing dat de tweede fase wel eens hetzelfde
lot beschoren zou kunnen zijn als de basisvorming.Uit de monitor blijkt dat de werkdruk nog steeds toeneemt en de komende
jaren zal blijven toenemen als het laatste jaar van het vwo in de tweede fase
wordt ondergebracht en er geen oplossingen worden gevonden voor de problemen
met de registratie van de vorderingen van de leerlingen. Een ander saillant
punt in de monitor is dat de verlichtingsmaatregelen nauwelijks effect hebben
gesorteerd op de werkdruk van de leerlingen. Dat is des te treuriger, omdat
door deze verlichtingsmaatregelen de keuzeruimte welhaast is verdwenen.De onevenwichtigheid tussen havo en vwo is door de verlichtingsmaatregelen
toegenomen. Zo is de studiebelasting op de havo groter dan op het vwo, terwijl
het havoprogramma ook nog eens in twee jaar moet worden afgerond. Als deze
onevenwichtigheid niet op korte termijn wordt opgelost, moet worden overwogen
om de havo af te schaffen.Er dient op korte termijn een oplossing te worden gevonden voor de problemen
rond de deeltalen Duits en Frans. Die zijn immers zo groot dat het gevaar
bestaat dat er over drie jaar noch leraren noch leerlingen te vinden zijn
voor deze talen. Mevrouw Lambrechts merkt verder op dat de beperking op de
havo tot luisteren en spreken onnatuurlijk is en leerlingen belemmert bij
een overstap naar het vwo. Is de staatssecretaris het met haar
eens dat het de hoogste tijd is om deze vakken op de havo en het vwo op dezelfde
leest te schoeien en dat alle taalvaardigheden in deze vakken in samenhang
moeten worden behandeld?De verlichtingsmaatregelen worden terecht verlengd, omdat dit leerlingen
en leraren rust geeft. Mevrouw Lambrechts benadrukt dat een terugkeer naar
de versnipperde en overladen programma's voor haar geen optie is. In de komende
tijd zal dan ook alle aandacht uit moeten gaan naar het ontwerpen van een
programma voor de periode na de evaluatie van 2003.In de brief van 14 juni staat dat de onderwerpen die de CEVO heeft geschrapt,
onderdeel blijven uitmaken van het schoolexamen en dat alleen de wijze waarop
die onderwerpen worden geëxamineerd, aan de scholen is. Dit is nog steeds
onduidelijk en roept de vraag op waarom de staatssecretaris niet klip en klaar
stelt dat de onderwerpen die door de CEVO zijn geschrapt, niet in het schoolexamen
hoeven te worden geëxamineerd.Door de commissie-De Rooij wordt gesuggereerd, het combinatievak maatschappijleer/geschiedenis
onder te verdelen in tien domeinen. Mevrouw Lambrechts wijst erop dat deze
suggestie nooit en te nimmer mag worden opgevolgd, omdat die zou leiden tot
nog meer overladenheid. Verder moet worden bezien wat de gevolgen zijn van
een dergelijk combinatievak voor de afzonderlijke vakken.Een van de belangrijkste oplossingen voor de problemen in de tweede fase
is het vergroten van de keuzeruimte. Verder zullen de vakkenpakketten moeten
worden verkleind, zodat de leerlingen meer contacturen hebben. Alleen zo kan
worden gegarandeerd dat de vakken voldoende diepgang hebben.Mevrouw Lambrechts pleit er ten slotte voor om een internationale commissie
de evaluatie van de tweede fase te laten uitvoeren. Deze commissie zal een
internationale vergelijking moeten uitvoeren en verder met concrete aanbevelingen
moeten komen. Is de staatssecretaris het hiermee eens en is zij bereid om
deze commissie een concreet evaluatiekader mee te geven? Is zij verder bereid
om in het najaar samen met de Kamer dit kader vast te stellen?De heer Van Bommel (SP) vindt de uitkomsten
van de monitor dermate schokkend dat hij vreest dat op de tweede fase hetzelfde
scenario van toepassing is als op de basisvorming. Zo wordt alom gesteld dat
de werkdruk eerder toe- dan afneemt en dat het enthousiasme voor de tweede
fase terugloopt. Al met al is het de hoogste tijd om na te denken over concrete
maatregelen om de werkdruk aan te pakken. In de monitor wordt geconstateerd
dat leraren terugvallen in oude patronen en dat de implementatie stagneert.
Onderschrijft de staatssecretaris deze constateringen?In de tweede fase ligt de nadruk op snel scoren, reproduceren en zeker
niet op leren. Is de staatssecretaris het ermee eens dat deze ontwikkeling
funest is voor de arbeidsvreugde van leerlingen en leraren? Moet er niet voor
worden zorggedragen dat leraren veel meer mogelijkheden krijgen om hun werkzaamheden
zelf in te delen?De tijdelijke verlichtingsmaatregelen worden verlengd. Is het echter wel
zeker dat deze maatregelen na 2003 niet meer nodig zijn? De heer Van Bommel
zegt dat hem dit onwaarschijnlijk lijkt en dat hij met de meeste scholen van
mening is dat de tijdelijke maatregelen permanent zullen worden. Is de staatssecretaris
het hiermee eens en zal zij de tijdelijkheid van deze maatregelen niet langer
benadrukken?Het is een goede ontwikkeling dat scholen meer ruimte krijgen om de praktische
opdrachten in te vullen en de eindtermen van de schoolexamens te bepalen.
De keerzijde hiervan is, zeker bij de vrijheid om de eindtermen te bepalen,
dat de verschillen tussen de scholen toenemen met alle kwade gevolgen van
dien voor leerlingen die van school moeten wisselen. De staatssecretaris schrijft in haar brief van 14 juni dat de meeste onderwijsorganisaties
geen voorstander zijn van ingrepen op korte termijn. In de monitor wordt echter
gesteld dat veel scholen willen dat de overheid schrapt in de programma's
en dat er slechts een kleine groep is die helemaal niets voelt voor een tussentijdse
ingreep. Deze conclusies zijn met elkaar in strijd. Kan de staatssecretaris
daarom ingaan op de desbetreffende passage in haar brief?Over de invulling van het vak wiskunde zal een advies worden uitgebracht.
De heer Van Bommel wijst er echter op dat dit niet mag betekenen dat eventuele
aanpassingen pas in 2003 worden ingevoerd.Voortschrijdend inzicht leert dat het opdelen van talen in deelvaardigheden
een slecht idee is. Met de beperkte kennis die zij hierdoor opdoen, kunnen
leerlingen in het vervolgonderwijs niet uit de voeten. Het samenvoegen van
de deelvaardigheden moet dan ook zeker worden overwogen. Is de staatssecretaris
het hiermee eens en hoe ziet zij de toekomst van de moderne talen?Na de zomer zal de staatssecretaris met haar standpunt komen over de toekomst
van het vak geschiedenis. Zal hierbij het advies van de commissie-De Rooij
worden betrokken? De heer Van Bommel zegt verder gezien het belang van deze
problematiek te hopen dat het standpunt van de staatssecretaris nog voor het
zomerreces naar de Kamer wordt gezonden.De toekomst van het vak maatschappijleer ziet er niet goed uit. Is de
staatssecretaris bereid om te overwegen, dit vak als keuzevak aan te bieden
binnen het profiel cultuur en maatschappij? Hoe beoordeelt zij verder de mogelijkheid
om maatschappijleer binnen het profiel economie als een keuzevak aan te bieden
naast aardrijkskunde en geschiedenis? Hierdoor zou de overladenheid niet toenemen.
Als niet wordt gekozen voor één van deze mogelijkheden, is de
verwachting gerechtvaardigd dat het vak maatschappijleer binnen enkele jaren
verdwijnt.Om de tweede fase te redden van de ondergang zullen vergaande maatregelen
moeten worden genomen. De heer Van Bommel vraagt de staatssecretaris daarom
te reageren op de volgende voorstellen:– Het openbreken van de profielen door de krampachtige scheiding
tussen natuur- en maatschappijprofielen af te schaffen. Laat leerlingen een
pakket voor het centraal schriftelijk examen vaststellen met twee gemeenschappelijke
vakken, twee profielvakken en twee keuzevakken.– Het verminderen van het aantal vakken waarin schoolexamen moet
worden afgelegd door het aantal deelvakken te beperken. Het grote aantal vakken
is immers verantwoordelijk voor de overladenheid en het gebrek aan diepgang.
Voor clustering hoeven geen vakken te worden geschrapt, maar het leidt wel
tot meer keuzemogelijkheden.– Het beëindigen van de administratieve rompslomp die het gevolg
is van zowel de programma's van toetsing en afsluiting als de studiewijzers.Ten slotte vraagt de heer Van Bommel de staatssecretaris te reageren op
het voorstel van de Algemene onderwijsbond dat de overheid een principiële
uitspraak doet over de profielen, de vakken en de landelijke examens. Verder
stelt de AOB ook voor, het aantal profielen terug te brengen tot drie en de
leerstof voor een groot aantal vakken te verminderen met 10 tot 20%. Deze
voorstellen vergen veel studie en het debat hierover moet dan ook zo snel
mogelijk beginnen.De heer Slob (ChristenUnie) zegt mede namens
de SGP te spreken.De eindexamenresultaten zijn bemoedigend. Hij vraagt zich echter wel af
wat de invloed hierop is geweest van de verlichtingsmaatregelen en de aangescherpte
selectie voor de eindexamenklassen. De eindexamenresultaten mogen dan bemoedigend
zijn, het is nog te vroeg om te juichen, want studieresultaten zeggen niet
alles over de kwaliteit van het studiehuis. Het studiehuis is een ingrijpende onderwijsvernieuwing. Het mag daarom
geen verbazing wekken dat in de monitor knelpunten worden geconstateerd en
dat leraren en scholen meer tijd nodig hebben om deze omslag te maken. Het
allerbelangrijkste is echter dat de scholen rust en tijd wordt gegund en daarom
is het ongepast om nu al het woord «mislukt» in de mond te nemen
of een parallel te leggen met de basisvorming.In de monitor wordt melding gemaakt van oplopend ziekteverzuim. Kan de
staatssecretaris aangeven of dat ook uit de cijfers blijkt? Kunnen die cijfers
verder op afzienbare termijn aan de Kamer worden gezonden?De werkdruk is nog steeds te hoog. Het is daarom belangrijk dat de voorgestelde
verlichtingsmaatregelen daadwerkelijk leiden tot een afname van de werkdruk.
De heer Slob zegt hier niet helemaal zeker van te zijn, omdat deze maatregelen
voor een groot deel een continuering zijn van al genomen maatregelen. De staatssecretaris
onderbouwt haar beslissing om het bij deze kleine wijzigingen te houden met
de stelling dat voor verdere ingrepen in de programma's geen draagvlak bestaat
binnen de onderwijsorganisaties. Kan de staatssecretaris aangegeven of en,
zo ja, welke andere afwegingen bij deze beslissing een rol hebben gespeeld?
Is verder overwogen om een aantal programma's, waaronder wiskunde B, natuur-
en scheikunde, nog voor 2003 voor klein onderhoud in aanmerking te laten komen?Er bestaat onduidelijkheid over de keuzevrijheid van scholen bij de behandeling
van onderwerpen die niet centraal worden getoetst. De formuleringen die hierbij
worden gebezigd, kunnen namelijk worden uitgelegd als een vrijbrief om bepaalde
zaken wel aan te stippen, maar vervolgens te laten liggen.Het is niet alleen kommer en kwel bij de deeltalen. Zo geeft een deel
van de docenten aan tevreden te zijn met de wijze waarop zij hun vak doceren.
In een rapport van het Nationaal bureau moderne vreemde talen wordt gesuggereerd
dat een deel van de oplossing kan worden gevonden in een andere organisatorische
inbedding van de deeltalen. Is de staatssecretaris op de hoogte van het bestaan
van dit rapport en worden de scholen aangemoedigd om met dergelijke adviezen
aan de slag te gaan?Sommige scholen geven aan over onvoldoende lestijd te beschikken om te
kunnen voldoen aan de eisen die worden gesteld aan de deeltalen. Zij doen
dit, ondanks het feit dat een van de verlichtingsmaatregelen regelt dat het
te bereiken niveau van de deeltalen tijdens de duur van de verlichtingsmaatregelen
is vrijgegeven. Kan men scholen op korte termijn informeren over wat wel en
niet is toegestaan? Komt er wellicht een aangepaste versie van het handboek
voor de tweede fase?De discussie over het combinatievak geschiedenis/maatschappijleer wordt
doorgeschoven. Kan de staatssecretaris echter nu al wel reageren op de suggestie
van de Vereniging van docenten in geschiedenis en staatsinrichting in Nederland
(VGN) om de invoering van dit vak met een jaar uit te stellen? De heer Slob
zegt het verder te zullen betreuren als het zelfstandige vak maatschappijleer
als gevolg van het in het leven roepen van het combinatievak in de coulissen
zou verdwijnen, omdat het vak maatschappijleer door zowel leraren als leerlingen
hogelijk wordt gewaardeerd.Ten slotte wijst de heer Slob op de verwarring bij de bepaling van de
schoolexamencijfers voor vakken die met een schoolexamen worden afgesloten.
Het is niet duidelijk of een en ander in één of twee vakken
moet worden afgerond. De scholen schijnen dat nu zelf te mogen bepalen, maar
wellicht is het beter als het centraal wordt geregeld. Wellicht kan hiervoor
worden aangesloten bij de regel voor vakken die zowel met een schoolexamen
als een centraal examen worden afgerond. Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris zegt verheugd te zijn
over de steun van de commissie voor de verlenging van de tijdelijke verlichtingsmaatregelen.
Deze kortetermijnmaatregelen zijn door de scholen positief ontvangen. Er bestaat
bij enkele scholen nog wel onduidelijkheid over de vraag of het nu wel of
niet is toegestaan om voor het schoolexamen keuzes te maken binnen de eindtermen
die door de CEVO tijdelijk buiten het centraal examen zijn geplaatst. Om aan
deze onduidelijkheid een einde te maken zegt de staatssecretaris toe, de scholen
nogmaals schriftelijk te zullen meedelen dat zij zelf mogen bepalen welke
van deze onderdelen zij in het schoolexamen examineren.Het is zeker niet de bedoeling om de profielen zozeer aan te passen dat
er totaal andere examenprogramma's ontstaan. De verlichtingsmaatregelen zijn
dan ook zo opgesteld dat de scholen in staat moeten worden geacht om met behulp
van deze maatregelen werkbare en organiseerbare programma's op te stellen.De staatssecretaris benadrukt dat haar uit bezoeken aan scholen en congressen
is gebleken dat er nog steeds brede steun bestaat voor de methodiek van het
studiehuis. Dat dit een goede methodiek is, blijkt ook uit het feit dat allochtone
kinderen zich zeer goed aan deze methodiek aanpassen. Een rapport over deze
problematiek van Sarah Blom zal binnenkort aan de Kamer worden gezonden.Voordat in 2003 de revisie wordt uitgevoerd, moet een fundamenteel debat
worden gevoerd over de perspectieven voor de periode daarna. De staatssecretaris
zegt deze discussie bij voorkeur nog in het najaar van 2001 te willen voeren.
Daarbij zal moeten worden gesproken over de werkdruk, de overladenheid, de
versnippering en de organisatorische problemen van scholen. Een oplossing
voor deze problemen, waar men overigens in heel het onderwijs mee te kampen
heeft, zal moeten worden gezocht in een eenvoudigere vakkenstructuur, minder
versnippering, meer keuzemogelijkheden in de profieldelen en minder gedetailleerde
voorschriften en examenprogramma's. De voor deze discussie noodzakelijke studies
worden op dit moment uitgevoerd.Een probleem bij het opstellen van de oefenbundels is dat het onmogelijk
is om eerdere examens als oefenstof te gebruiken. Dit waren immers de eerste
examens nieuwe stijl. Deze examens zijn over het algemeen goed gemaakt, hetgeen
betekent dat er weinig of geen reden is om te veronderstellen dat de leerlingen
onvoldoende waren voorbereid.Het is moeilijk om vooraf in te schatten of een examen de gewenste moeilijkheidsgraad
heeft. Dat is de reden dat de CEVO over de mogelijkheid beschikt om de normstelling
achteraf bij te stellen als het aantal onvoldoendes te hoog of te laag uitvalt.De grafische rekenmachine kan in principe ook bij andere vakken dan wiskunde
worden gebruikt. Afspraken hierover moeten echter wel aan het begin van het
schooljaar worden gemaakt om te voorkomen dat scholen zich overvallen voelen
en er verwarring ontstaat over de vraag of deze rekenmachines nu wel of niet
zijn toegestaan. Een andere reden waarom het gebruik van deze rekenmachine
dit jaar nog niet is toegestaan, is dat men de examenopgaven had moeten aanpassen.
Dat is kort voor het examen niet mogelijk. De staatssecretaris wijst er verder
op dat zij niet over de aanwijzingsbevoegdheid beschikt om de CEVO te dwingen
het gebruik van de grafische rekenmachine toe te staan.Een van de verlichtingsmaatregelen is de mogelijkheid van de CEVO om domeinen
te schrappen. De CEVO maakte aanvankelijk te weinig gebruik van deze mogelijkheid.
Daarin is echter inmiddels verandering gekomen.De leden van de vaksecties van de CEVO worden steeds voor drie jaar benoemd,
waarbij de maximale zittingstermijn negen jaar bedraagt. De CEVO streeft naar
doorstroming, hetgeen echter wordt gecompliceerd door het gegeven dat slechts
een beperkt aantal leraren zich beschikbaar stelt voor deze zware
taak. De staatssecretaris zegt toe schriftelijk in te zullen gaan op deze
problematiek.Of het mogelijk is, een aanwijzingsbevoegdheid in het leven te roepen
voor de CEVO zal worden onderzocht. Hierover zal echter wel overleg moeten
worden gevoerd met deze organisatie, omdat dit gevolgen heeft voor de werkwijze
van de CEVO zoals die in de instellingsbeschikking is vastgesteld. De staatssecretaris
zegt toe om de Kamer hierover schriftelijk te zullen informeren.De staatssecretaris benadrukt dat haar geen berichten hebben bereikt over
benadeling van scholieren-nieuwe-stijl bij de toelating tot numerus fixus-studies.
Uit de cijfers blijkt ook niets van een relatief grote instroom van scholieren-oude-stijl.
Er is dus geen reden om een wetswijziging op dit punt in te voeren, nog afgezien
van het feit dat een wetswijzing te laat zou komen om een oplossing te bieden
voor dit vermeende probleem.Een reactie op het rapport Verleden, heden en toekomst zal zo snel mogelijk
naar de Kamer worden gezonden. Verder zal in het najaar met de betrokkenen
worden gesproken over het combinatievak maatschappijleer/geschiedenis. De
staatssecretaris zegt nu niet in te willen gaan op de mogelijke uitkomsten
van deze discussie voor het zelfstandige vak maatschappijleer, omdat beslissingen
over een andere inrichting van de profielen pas aan de orde komen na de evaluatie
van 2003. Een eerdere beslissing zou namelijk onmiddellijk grote vragen oproepen
over de positie en de toekomst van het vak aardrijkskunde. Het is natuurlijk
wel gewenst dat zo snel mogelijk met de Kamer wordt gediscussieerd over de
reactie op het rapport Verleden, heden en toekomst.Een eventuele aanpassing op korte termijn van de deeltalen legt een hypotheek
op de discussie die na de evaluatie moet worden gevoerd. De staatssecretaris
zegt dat dit voor haar een reden is om op dit moment geen uitspraken te doen
over de toekomst van deze talen. Verder is het met het oog op de beschikbare
studielast en de al bestaande werkdruk onmogelijk om de deeltalen op te waarderen
tot hele talen. Een dergelijke aanpassing zou tot een storm van protest leiden
en daarom is een discussie hierover op dit moment niet opportuun. De doorstroming
naar het vwo wordt door de inrichting van de deeltalen inderdaad bemoeilijkt.
Ook dit probleem kan echter pas worden opgelost na de revisie in 2003. Een
oplossing kan dan wellicht worden gevonden door gebruik te maken van het Europese
referentiekader voor taalvaardigheid. Zij merkt verder op dat het ministerie
explicieter zal formuleren dat de scholen zelf mogen beslissen hoe zij de
accenten binnen de deeltalen leggen. Verder zegt zij niet te kunnen gaan,
aangezien het onderwijs zelf een verandering van de structuur van de profielen
afwijst.De examenuitslagen bij wiskunde A1 zijn positiever uitgevallen dan aanvankelijk
werd ingeschat. Zo bleek een aanpassing van de normering niet noodzakelijk
en zijn er geen klachten bij de CEVO binnengekomen. Er bestaat geen overeenstemming
binnen de vakorganisaties over een mogelijke oplossing voor de overladenheid
bij wiskunde B. De oplossing die op brede instemming kan rekenen, is de uitbreiding
van het aantal studie-uren. Een dergelijke oplossing is echter niet te realiseren.
Met het oog op de verdeeldheid in het veld zegt de staatssecretaris besloten
te hebben, een kleine commissie om advies te vragen.Een van de oorzaken van de werkdruk is de indruk van leraren dat zij geen
zeggenschap hebben over de wezenlijke beslissingen. Het is daarom een van
de pijlers van het huidige beleid om de professionele leraar zijn beslissingsbevoegdheid
terug te geven. Verder wordt de werkdruk aangepakt door extra financiële
ondersteuning. Inmiddels blijkt dat dit beleid vruchten afwerpt.In 2000 waren er 44 000 havisten en in 2001 35 000. De oorzaak
voor deze afname is onder meer dat havisten-oude-stijl en hun leraren in 2000
heel hard hebben gewerkt om te voorkomen dat zij in het nieuwe systeem terecht
zouden komen. Daardoor was het aantal gezakten heel laag. Verder
zijn er in het schooljaar 1998/1999 heel weinig havisten blijven zitten in
havo-4. Beide ontwikkelingen hebben geleid tot een piek in het aantal examenkandidaten
in 2000 en een ogenschijnlijk sterke daling in 2001. Een en ander wordt overigens
ook beïnvloed door de ontwikkeling dat er in de loop der jaren steeds
minder leerlingen van de mavo overstappen naar de havo. Hieruit blijkt dat
verscherpte selectie door de nieuwe tweede fase havo/vwo geen houdbare hypothese
is. Overigens wordt momenteel al onderzocht welk vervolg havisten aan hun
al dan niet afgeronde opleiding geven.De wijze waarop het studiehuis door een school wordt georganiseerd, is
van invloed op de resultaten van de leerlingen. De overheid kan hierop, in
tegenstelling tot de profielen die centraal worden vastgesteld, geen invloed
uitoefenen. De staatssecretaris zegt dat het daarom onvermijdelijk is dat
er verschillen tussen de scholen ontstaan. Deze verschillen mogen leiden tot
meer keuzevrijheid voor ouders. Zij mogen er echter niet toe leiden dat op
den duur het diploma van de ene school meer waard is dan dat van de andere
school.De minister zegt toe dat zij de scholen, de CEVO en de vakinhoudelijke
verenigingen nogmaals schriftelijk zal informeren over de verlichtingsmaatregelen.Het is niet duidelijk of de ziekteverzuimcijfers gerelateerd kunnen worden
aan de tweede fase. Als er evidentie voor een dergelijke relatie is en het
is mogelijk om die te onderzoeken, zal een dergelijk onderzoek zeker worden
uitgevoerd.Ten slotte zegt de staatssecretaris geen reden te zien om in te grijpen
in de wijze waarop scholen cijfers afronden. De scholen gaan hier op een goede
manier mee om, hetgeen wel blijkt uit het feit dat de verschillen in de cijfers
tussen het schoolexamen en het centraal examen heel klein zijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Van der HoevenDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Van der
Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich
(D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel
(PvdA), ondervoorzitter, Visser-van Doorn (CDA), Wagenaar (PvdA), Belinfante
(PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD),
Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü (VVD),
Eurlings (CDA), Slob (ChristenUnie) en Van Splunter (VVD).Plv. leden: Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Van Baalen (VVD), Valk (PvdA),
Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), De Cloe (PvdA),
Gortzak (PvdA), Molenaar (PvdA), Cörüz (CDA), Spoelman (PvdA), Passtoors
(VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD), Wijn
(CDA), Stellingwerf (ChristenUnie) en Blok (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-VIII-93.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl