Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (zelfbinding); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28283, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

08-11-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28283 nr. 5

04-11-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenDe wet in hoofdlijnenArtikelsgewijsAlgemeenArtikel 34aEerste lid.Tweede lidArtikel 34bArtikel 34eTweede lidArtikel 34fArtikel 34gArtikel 34kEerste lidArtikel 34pOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28283Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 283Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
(zelfbinding)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 4 november 2002Wij zijn de leden van de verschillende fracties erkentelijk voor de door
hen in het verslag van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport van 10 juli 2002 gestelde vragen en gemaakte opmerkingen. Het verheugt
ons dat de verschillende fracties de hoofdlijnen van het voorstel van wet
ondersteunen. Hieronder zullen wij op de gestelde vragen en opmerkingen ingaan.
Bij de beantwoording van de vragen is in grote lijnen de volgorde van het
verslag aangehouden. Waar dit de duidelijkheid ten goede komt, is een aantal
vragen tezamen beantwoord.AlgemeenDe leden van de CDA-fractie maken de opmerking dat met dit wetsvoorstel
het oorspronkelijke karakter van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische
ziekenhuizen (Wet Bopz), gericht op opname vanwege gevaar, in de verdrukking
komt. De Wet Bopz krijgt, zo stellen zij, steeds meer het karakter van een
behandelwet. Ook wordt met dit wetsvoorstel het gevaarscriterium verlaten,
terwijl dat steeds in de Wet Bopz centraal heeft gestaan.Met de leden van de CDA-fractie zijn wij het eens dat met het onderhavige
wetsvoorstel het oorspronkelijke karakter van de Wet Bopz, als wet gericht
op opneming, verandert. Deze verandering is overigens al ingezet met de wet
waarmee de voorwaardelijke machtiging is geïntroduceerd. Het onderhavige
wetsvoorstel vormt een eerste uitzondering op het gevaarscriterium, dat in
de Wet Bopz centraal staat. Deze uitzondering, waarbij de mogelijkheid wordt
gecreëerd om patiënten gedwongen op te nemen zonder dat sprake hoeft
te zijn van gevaar, wordt gerechtvaardigd door de vooraf duidelijk uitgesproken
vrije wil van de patiënt. Wij vinden, met de leden van de CDA-fractie,
dat het wetsvoorstel aansluit bij de maatschappelijke ontwikkelingen ook al
wordt daarmee inbreuk gemaakt op het gevaarscriterium. Voor het overige past
het wetsvoorstel geheel in het systeem van de Wet Bopz en sluit dit aan bij
de behoeften van psychiatrische patiënten om meer invloed te hebben op
hun behandeling en het omgaan met hun psychische stoornis. Het gaat immers
uiteindelijk om het wettelijk mogelijk maken van opneming en behandeling van
een patiënt die daarmee, op het moment dat de opneming en behandeling
is geboden, niet instemt. De leden van de VVD-fractie schetsen een aantal positieve ervaringen die
in de praktijk zijn opgedaan met zelfbindingsovereenkomsten. Zij wensen een
bevestiging van deze beschouwingen-uit-de-praktijk te vernemen. Net als de
leden van de VVD-fractie, horen wij van positieve ervaringen met het instrument
zelfbindingsovereenkomst in de vorm van een crisiskaart. Patiënten ervaren
de zelfbinding over het algemeen als een instrument waarmee zij zelf verantwoordelijkheid
kunnen nemen voor de behandeling van hun ziekte, hetgeen als positief wordt
ervaren. Ook hulpverleners, verpleegkundigen en artsen reageren positief.
Hierbij dient wel de kanttekening gemaakt te worden dat met de regeling van
de zelfbinding zoals in dit wetsvoorstel voorgesteld, die kan leiden tot een
gedwongen opname, nog geen ervaringen zijn opgedaan in de praktijk. De ervaringen
in de praktijk hebben betrekking op de zogenaamde crisiskaart, die in tegenstelling
tot de zelfbindingsverklaring, nooit kan leiden tot een gedwongen opname en
behandeling. Daarvoor is nog steeds een rechterlijke machtiging vereist.De leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe de zelfbindingsverklaring
zich verhoudt tot de crisiskaart. De crisiskaart is gebaseerd op de Wet op
de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo). Op deze kaart geeft een
patiënt aan hoe een crisis er bij hem uitziet en welke hulp hij tijdens
een crisis wel en welke hulp hij niet wil ontvangen. Tevens is op deze kaart
aangegeven met welke mensen hij welke afspraken gemaakt heeft over opvang
tijdens de crisis. Het verschil tussen de crisiskaart en de zelfbindingsverklaring
is gelegen in de omstandigheid dat een patiënt op ieder moment terug
kan komen op de afspraken die gemaakt zijn op de crisiskaart. De kaart biedt
dan ook geen juridische grondslag voor het bieden van zorg in geval van verzet,
een zelfbindingsverklaring, zoals in het onderhavige wetsvoorstel voorgesteld,
wel. Een zelfbindingsverklaring kan dan ook, anders dan de crisiskaart, onder
de in de verklaring beschreven omstandigheden leiden tot een gedwongen opname
en behandeling van de patiënt.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of het niet voor sommige patiënten
van belang is dat een mentor, een onafhankelijke derde, dan wel een buitenstaander
meedenkt in het proces van formulering en vaststelling van het zelfbindingscontract
vanwege het door rechters, psychiaters en patiëntenorganisaties geopperde
gevaar van misbruik, en als dit het geval is, hoe daar dan in wordt voorzien.Het staat een patiënt vrij er voor te kiezen zich te laten begeleiden
door een mentor, een onafhankelijke derde of een buitenstaander. Wij hebben
deze vorm van begeleiding echter niet wettelijk willen voorschrijven, omdat
we de patiënt de keus willen laten. Patiënten kunnen het immers
ook als extra druk ervaren als een derde zich mengt in het proces van formuleren
en vaststellen van een zelfbindingsverklaring. Wij zien deze begeleiding dan
ook meer als vrijwillige steun voor de patiënt dan als een extra waarborg
tegen misbruik. In dit wetsvoorstel is echter wel voorgeschreven dat de psychiater,
die samen met de patiënt de zelfbindingsverklaring heeft opgesteld, een
afschrift van de verklaring verstrekt aan tenminste één door
de patiënt aangewezen vertrouwenspersoon. Dit sluit aan bij de door patiënten
geuite behoefte gedurende de looptijd van de verklaring te worden ondersteund
door een vertrouwenspersoon die met de patiënt en de behandelaar de situatie
van de patiënt in de gaten houdt.De leden van de fracties van de VVD, de PvdA, GroenLinks en D66 stellen
vragen over de maximale duur van zes weken van de behandeling in het kader
van zelfbinding. De leden van de VVD-fractie, de D66-fractie en de leden van
de fractie van GroenLinks vragen in dit verband waarom het, gelet op de autonomie
van de patiënt die in dit wetsvoorstel het uitgangspunt vormt, niet aan
de patiënt is overgelaten om te bepalen wat de noodzakelijke
duur van de behandeling bij terugval zou kunnen zijn. De leden van de fractie
van de PvdA, GroenLinks en D66 vragen waarom gekozen is voor een termijn van
zes weken en in het verlengde hiervan vragen de leden van de PvdA-fractie
of het mogelijk is voor de patiënt om vrijwillig een andere termijn aan
de behandeling te verbinden. De leden van de D66-fractie vragen of wij bereid
zijn de maximale behandeltermijn te verlengen dan wel op te heffen of dat
aan het eind van de zes weken een toetsingsmoment kan worden ingebouwd.De autonomie van de patiënt staat, zoals terecht wordt geconstateerd,
in dit wetsvoorstel centraal. De patiënt kan zelf bepalen of en onder
welke omstandigheden hij in een psychiatrisch ziekenhuis (gedwongen) wordt
opgenomen, verblijft en welke behandeling hij dan wenst te ondergaan. Tevens
kan hij zelf de duur van de behandeling bepalen. Aan deze duur hebben wij
echter gemeend een maximum te moeten stellen, omdat het moet gaan om een in
tijd overzienbare opname en behandeling. Het is daarbij van belang dat deze
termijn, voldoende is om de situatie van de patiënt zodanig te verbeteren
dat hij weer in staat is tot een redelijke waardering van zijn belangen ter
zake van een behandeling. In het voorgestelde artikel 34c, onder b, is opgenomen
dat het resultaat van het in de verklaring voorziene verblijf en de in de
verklaring voorziene behandeling moeten kunnen leiden tot een situatie waarin
een betrokkene weer tot een redelijk functioneren buiten de inrichting in
staat is. Bij nader inzien achten wij het juister aan te sluiten bij reeds
bestaande terminologie en criteria in de Wet Bopz, in artikel 38, tweede lid,
waar gesproken wordt over het in staat zijn tot een redelijke waardering van
zijn belangen ter zake van de voorgestelde behandeling. Omdat het hier niet
gaat om een voorgestelde behandeling, maar meer om behandeling in het algemeen,
wordt niet gesproken over «de voorgestelde behandeling» maar van
«een behandeling». Het is dus niet zo zeer van belang dat iemand
zich weer redelijk buiten een instelling kan handhaven, maar meer dat iemand
weer in staat is tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake van
een behandeling, met andere woorden dat hij weer inzicht krijgt in zijn ziekte
en weer bereid is zich te laten behandelen, hetgeen kan leiden tot een vrijwillige
behandeling in een psychiatrisch ziekenhuis of een vrijwillige behandeling
daarbuiten. Deze wijziging sluit onzes inziens beter aan bij de bedoeling
van het instrument zelfbinding.In een nota van wijziging wordt deze wijziging alsnog doorgevoerd, in
die zin dat de woorden «redelijk functioneren buiten de inrichting in
staat is» worden vervangen door de woorden: redelijke waardering van
zijn belangen ter zake van een behandeling in staat is.De verwachting is dat in de regel binnen deze periode met behulp van een
behandeling een dusdanig herstel kan worden bereikt.De vraag van de leden van de VVD-fractie of het niet meer in de rede zou
liggen wanneer niet de maximale duur van de behandeling wordt vastgesteld,
maar wanneer het gewenste resultaat van de behandeling wordt beschreven (bijvoorbeeld
de situatie vóór de terugval), moet dan ook ontkennend beantwoord
worden. Het gaat er bij zelfbinding immers niet om dat de behandeling die
in het kader van de zelfbinding wordt ondergaan, leidt tot de situatie van
voor de terugval. Het gaat erom dat de patiënt zodanig herstelt van zijn
ziekte dat hij weer tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake
van een behandeling in staat is. Dat een termijn van zes weken voor een zodanig
herstel aangewezen wordt geacht, wordt ook bevestigd door de Nederlandse Vereniging
voor Psychiatrie. Wij zien dan ook geen aanleiding de maximale behandeltermijn,
zoals gevraagd door de leden van de D66-fractie, te verlengen of op te heffen.
Het inbouwen van een toetsingsmoment aan het eind van de zes weken ligt derhalve
evenmin in de rede.De leden van de fractie van GroenLinks vragen voorts wat er gebeurt als
de termijn van zes weken niet voldoende is. Indien in de zelfbindingsverklaring de maximale duur van zes weken voor
de behandeling is opgenomen en na het verstrijken van deze termijn de patiënt
nog niet zodanig hersteld is dat hij weer in staat is tot een redelijke waardering
van zijn belangen ter zake van de voorgestelde behandeling, is de mogelijkheid
om de patiënt op basis van de zelfbindingsmachtiging tegen zijn wil opgenomen
te houden en te behandelen verlopen. Het is dan wel mogelijk dat de opname,
het verblijf en de behandeling in het psychiatrisch ziekenhuis op vrijwillige
basis worden voortgezet. Indien aan de voorwaarden daarvoor voldaan wordt,
kunnen op de periode van zelfbinding ook andere Bopz-maatregelen volgen, zoals
bijvoorbeeld een voorlopige machtiging of een IBS. Wij verwachten dat bij
de psychiatrische stoornissen die in aanmerking komen voor zelfbinding, de
patiënt in de regel na zes weken weer zover hersteld zal zijn dan hij
vrijwillig verder behandeld wil worden.Tot slot vragen de leden van de fractie van GroenLinks in dit verband
hoe vaak per jaar op basis van de machtiging een behandeling kan worden gestart
en of daar een limiet aan is gesteld. Op basis van een machtiging kan maar
éénmaal een behandeling worden gestart. Op basis van een zelfbindingsverklaring
kan telkens wanneer binnen de geldigheidsduur van de zelfbindingsverklaring
(één jaar) de situatie zich voordoet zoals beschreven is in
deze verklaring, een machtiging worden verleend en derhalve de afgesproken
behandeling worden gestart. Hieraan is geen limiet gesteld.De leden van de fractie van GroenLinks vragen naar de verhouding tussen
de zelfbindingsmachtiging en de observatiemachtiging en vragen daarbij of
deze machtigingen tegelijkertijd kunnen worden verwezenlijkt.Hoewel de wet niet uitsluit dat beide machtigingen naast elkaar zouden
kunnen bestaan, zal gelijktijdige toepassing van de machtigingen, gelet op
het verschil in de toepasselijke criteria, zich in de praktijk niet voordoen.
Bij de observatiemachtiging gaat het immers om personen die zich van de zorg
hebben afgewend en die geen contact willen hebben met de hulpverlening. De
observatiemachtiging strekt ertoe in de periode van observatie nader onderzoek
te doen naar de vraag of er sprake is van een geestesstoornis, van gevaar
voor de persoon zelf en van een causaal verband tussen beide.Bij de patiënten die kiezen voor een zelfbindingsverklaring zal al
vaststaan dat zij een, zij het wisselend, psychiatrisch ziektebeeld hebben.
Het gaat hierbij ook niet om mensen die zich hebben afgewend van de hulpverlening,
maar om mensen die zich bewust zijn van hun eigen ziekteproces en in overleg
met hun behandelaar een behandeling willen vastleggen.De leden van de GroenLinks-fractie geven aan dat wilsbekwaamheid een criterium
is voor het afbakenen van de groep voor wie een zelfbindingsverklaring kan
gaan gelden. Zij vragen of kan worden toegelicht waarom verstandelijk gehandicapten,
die veelal wilsbekwaam zijn, toch in dit wetsvoorstel zijn uitgezonderd en
wat de opvattingen van de patiënten- en ouderverenigingen als de FOV
zijn met betrekking tot dit punt.Dit wetsvoorstel bepaalt niet dat verstandelijk gehandicapten geen zelfbindingsverklaringen
kunnen opstellen, doch dat zelfbindingsverklaringen gericht moeten zijn op
opneming en behandeling in een psychiatrisch ziekenhuis en niet gericht kunnen
zijn op opneming in een inrichting voor verstandelijk gehandicapten. Verstandelijk
gehandicapten zijn immers geen personen met een psychiatrische ziekte waarbij
het ziekteverloop zich kenmerkt door afwisselende periodes waarin zij nagenoeg
vrij zijn van symptomen en periodes van crises. De beperking tot de psychiatrie
bij zelfbinding vindt derhalve niet zijn grondslag in de wilsbekwaamheid,
maar in de vorm van de stoornis van de geestesvermogens waaraan een patiënt
leidt; het zal altijd gaan om een patiënt met een psychiatrische stoornis
die afwisselende periodes kent, waarin hij vrij is van symptomen en
periodes waarin de stoornis zich openbaart. Omdat verstandelijk gehandicapten
niet als zodanig zijn uitgezonderd, kan een verstandelijk gehandicapte die
naast zijn verstandelijke handicap, ook lijdt aan een psychiatrische stoornis,
wanneer hij wilsbekwaam wordt bevonden door een onafhankelijke psychiater,
een geldige zelfbindingsverklaring opstellen. Of een dergelijk geval zich
zal voordoen, is overigens zeer twijfelachtig.De opvatting van patiënten- en ouderverenigingen als FOV in deze
is niet gevraagd, omdat het wetsvoorstel slechts praktische betekenis heeft
voor psychiatrische patiënten die in een psychiatrische ziekenhuizen
opgenomen en behandeld kunnen worden.De leden van de fracties van het CDA en GroenLinks vragen voorts om een
nadere toelichting op de afwijzing van dwangbehandeling in ambulante situaties
en waarom dwangbehandeling buiten de intramurale setting praktisch niet uitvoerbaar
is. Zij wensen voorts te vernemen of de regering bereid is om te experimenteren
met zelfbindingsverklaringen in ambulante situaties.Bij de toepassing van dwangbehandeling in het kader van een zelfbindingsmachtiging
is aangesloten bij het uitgangspunt dat ook al bij de voorwaardelijke machtiging
is gehanteerd, namelijk dat dwangbehandeling alleen in een intramurale setting
kan worden toegepast.Het uitvoeren van dwangbehandeling kan onder omstandigheden gepaard gaan
met de toepassing van fysieke dwang. De toepassing van fysieke dwang is in
een ambulante setting niet goed denkbaar. Te denken valt bij voorbeeld aan
een geval waarin iemand de voor hem strikt noodzakelijke medicatie niet meer
inneemt, zich niet meer meldt bij zijn behandelaar en ook geen hulpverleners
in zijn woning wil toelaten. Doorzetten van medicatie onder dwang zal dan
met zich kunnen meebrengen dat met inschakeling van de bevoegde autoriteiten
de woning, tegen de wil van de bewoner, zou moeten worden betreden en alsdan
de patiënt eventueel met toepassing van fysieke dwang medicatie moet
worden toegediend. Dit achten wij te ingrijpend. Daarnaast zullen de voorzieningen
die nodig zijn om de toepassing op de minst ingrijpende wijze, zoals dwangtoepassing
steeds vereist, mogelijk te maken vaak niet voorhanden zijn buiten het ziekenhuis
en zal een toereikende inzet van gekwalificeerde mensen veelal niet te realiseren
zijn. Ook zal het voor de Inspectie voor de Gezondheidszorg niet doenlijk
zijn om op de toepassing van dwangbehandeling in een ambulante setting op
een adequate wijze controle uit te oefenen. Gelet op het voorgaande zijn wij
niet bereid te experimenteren met zelfbindingsverklaringen in ambulante situaties.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of niet juist door middel
van een zelfbindingsverklaring het mogelijk is een opname te voorkomen. De
zelfbindingsverklaring zal niet beperkt hoeven te zijn tot de omschrijving
van de omstandigheden waarbij er sprake zal zijn van initiatieven om een zelfbindingsmachtiging
aan te vragen, maar zal een ruimer samenstel van maatregelen kunnen bevatten,
die betrekking hebben op stabilisatie van de gezondheidstoestand van de patiënt.
In de verklaring kan ook worden ingegaan op behandeling in een periode dat
van opneming nog geen sprake maar er zich al wel bepaalde symptomen of signalen
voordoen die er op kunnen duiden dat het ziektebeeld verslechtert. Ook voor
deze fase kunnen de patiënt en zijn behandelaar afspraken vastleggen.
In die gevallen zal de behandelend psychiater de patiënt kunnen wijzen
op de eerder gemaakte afspraken in het kader van de zelfbindingsverklaring
en in die zin drang op de patiënt kunnen uitoefenen. In zoverre kan een
zelfbindingsverklaring ook werken als middel om opneming te voorkomen. Drang
door verwijzing naar eerder gemaakte afspraken en het door de psychiater wijzen
op de omstandigheid dat bij niet nakomen van deze behandelafspraken de situatie
verder zal verslechteren wat tot gevolg kan hebben dat het afgesproken
moment om een zelfbindingsmachtiging aan te vragen in beeld komt, is dus zeer
wel mogelijk. Het afdwingen van gemaakte behandelafspraken is echter niet
mogelijk.De leden van de fractie van het CDA vragen welke patiënten wel en
welke patiënten niet onder het regime van het wetsvoorstel vallen en
door wie dat wordt bepaald. Ook willen zij weten of het wetsvoorstel een oplossing
biedt voor de categorie van verkommerden en verloederden. De leden van de
fractie van GroenLinks vragen waarom de regeling beperkt is tot patiënten
die afwisselend goede en slechte periodes kennen en hoe en door wie bepaald
wordt of iemand een goed ziekte-beeld heeft. Ook willen zij weten of patiënten
met schizofrenie tot de categorie mensen behoren die in aanmerking komen voor
een zelfbindingsverklaring.De onderhavige regeling voor zelfbinding is niet beperkt tot bepaalde
geestesstoornissen. Doch zelfbinding kan slechts effectief zijn voor patiënten
die naast periodes van ziekte ook periodes doormaken waarin zij vrij zijn
van symptomen. Voorwaarde is immers dat de patiënt in zijn goede periode
inzicht heeft in zijn ziekte en in mogelijke behandelingen, zodat hij in die
goede periode kan anticiperen op behandelingen voor het geval hij in een crisis
komt te verkeren. De persoon van de patiënt staat centraal in dit wetsvoorstel.
Schizofrenie behoort naar onze mening tot de categorie geestesstoornissen
die zich leent voor zelfbinding. Voorts is het aan de onafhankelijke psychiater,
bedoeld in artikel 34c, nadat hij de patiënt heeft onderzocht, te bepalen
of de patiënt in staat is de zelfbindingsverklaring op te stellen. De
patiënt is in staat de zelfbindingsverklaring op te stellen indien hij
voldoet aan het criterium dat hij de inhoud en de gevolgen daarvan kan overzien.
Hoe de psychiater tot dat oordeel komt, wordt aan zijn deskundigheid overgelaten.
Een zelfde toets moet de behandelaar nu ook al uitvoeren bij de beslissing
tot wilsbekwaamheid bij behandeling van patiënten.Het wetsvoorstel biedt geen oplossing voor de categorie verkommerden en
verloederden. Bij de categorie verkommerden en verloederden gaat het om personen
die zich van de zorg hebben afgewend en geen contact willen hebben met de
hulpverlening. Door het mijden van contacten met de hulpverlening, zal het
niet mogelijk zijn om een diagnose te stellen omtrent hun situatie en het
al dan niet aanwezig zijn van een psychiatrische stoornis waardoor betrokkene
gevaar voor zichzelf veroorzaakt.Bij de patiënten die kiezen voor een zelfbindingsverklaring zal al
vaststaan dat zij een, zij het wisselend, psychiatrisch ziektebeeld hebben.
Het gaat hierbij ook niet om mensen die zich hebben afgewend van de hulpverlening,
maar om mensen die zich bewust zijn van hun eigen ziekteproces en in overleg
met hun behandelaar hun behandeling willen vastleggen. Bij verkommerden en
verloederden is daarvan geen sprake.De leden van de CDA-fractie vragen of er geen mogelijkheden zijn om zonder
juridische basis in de wet een experiment met zelfbinding aan te gaan. Zij
merken op dat het toch kenmerkend is voor zorgvuldig opgezette experimenten
in de zorg dat zij anticiperen op een door te voeren wetswijziging. Zij vragen
voorts of de resultaten van het NWO-onderzoek inmiddels bekend zijn en welke
conclusies hieruit zijn af te leiden voor het onderhavige wetsvoorstel. In
het verlengde van deze vragen stellen ook de leden van de D66-fractie vragen
over de mogelijkheid van experimenteren met zelfbinding. Zij wensen te vernemen
waarom beslist niet tot een experiment kan worden gekomen en waarom een experimenteerbepaling
geen zorgvuldige procedure zou kunnen omvatten. Wanneer een artikel niet voldoende
was, waarom zou dan geen experimenteerparagraaf ingevoerd kunnen worden? De
leden van de fractie van GroenLinks vragen naar de status van de lopende experimenten
met zelfbinding ten opzichte van het voorliggende wetsvoorstel. Ook vragen
zij of de uitkomsten afgewacht en verwerkt worden alvorens de wijziging wordt
doorgevoerd. Indien dit niet het geval is, wensen zij de waarde
van deze experimenten te vernemen en indien dit wel het geval is, vragen zij
wanneer de uitkomsten kunnen worden verwacht. Voorts vragen de leden van de
GroenLinks-fractie op welke wijze de uitkomsten van het onderzoek van de Universiteiten
van Utrecht en Amsterdam in het wetsvoorstel zijn verwerkt en of de uitkomsten
gepresenteerd en toegelicht kunnen worden.Zoals reeds in de memorie van toelichting is aangegeven, zijn experimenten
met zelfbinding, waarbij de patiënt ook ten tijde van een crisis gedwongen
opgenomen en behandeld kan worden naar onze mening niet mogelijk zonder een
deugdelijke wettelijke basis. De Grondwet (artikel 15) en het Europees Verdrag
tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM,
artikel 5) vereisen voor een gedwongen opneming en behandeling een wettelijke
regeling, die voorziet in een zorgvuldige procedure en in een rechterlijke
toetsing. De vooraf duidelijk uitgesproken wil van een patiënt dat hij,
indien noodzakelijk ook tegen zijn wil, opgenomen en behandeld wenst te worden
in geval van een crisis, is onzes inziens niet voldoende om het verzet van
de patiënt juridisch rechtmatig te kunnen doorbreken. Een onafhankelijke
derde zal moeten beoordelen of aan de voorwaarden voor opname en behandeling
is voldaan. Een eenvoudige experimenteerbepaling, dan wel een experimenteerparagraaf,
zal naar onze mening niet kunnen voorzien in een zorgvuldige procedure en
in rechterlijke tussenkomst. Wij zien de in het wetsvoorstel neergelegde regeling
als de door de Grondwet en het EVRM vereiste zorgvuldige regeling, nu het
gaat om aantasting van het fundamentele recht op vrijheid als op respecteren
van de lichamelijke integriteit.Voor zover bekend, zijn op dit moment nog geen (landelijke) experimenten
gestart met zelfbindingsverklaringen. Stichting Pandora heeft weliswaar sinds
eind jaren negentig het voornemen geuit om te starten met experimenten van
zelfbinding, maar er is nog geen uitvoering gegeven van dit voornemen. Deze
experimenten zouden nog enkele jaren in beslag nemen, wij zullen de resultaten
van dit nog te starten experiment dan ook niet afwachten. In antwoord op de
vraag naar de waarde van een dergelijk experiment, merken wij op dat deze
naar onze mening niet veel verschilt van de invoering van de onderhavige regeling.
Overigens ontbreekt op dit moment een wettelijke basis voor het uitvoeren
van experimenten met zelfbinding.De experimenten met zelfbinding die zonder de onderhavige voorgestelde
wettelijke regeling worden uitgevoerd, kunnen qua inhoud dan ook niet anders
zijn dan de bestaande crisiskaarten in hun verschillende vormen. Omdat wij
de mening waren toegedaan dat nader onderzoek naar de ethische en juridische
aspecten van zelfbindingsverklaringen aangewezen was, is aan de Nederlandse
Organisatie voor Wetenschappelijk onderzoek (NWO) gevraagd onderzoek te laten
verrichten naar de juridische en ethische implicaties van de zelfbindingsverklaringen.
De Universiteiten van Utrecht en Amsterdam verrichten onderzoek naar deze
aspecten. Het betreft onderzoeken die meerdere jaren beslaan. De verwachting
was dat de onderzoeken begin 2002 zouden zijn afgerond. Tot onze spijt moeten
wij thans meedelen dat deze onderzoeken nog steeds niet zijn afgerond. De
verwachting is dat in november de eerste resultaten beschikbaar zullen zijn.
Wij gaan er overigens, gelet op het overleg dat met de onderzoekers heeft
plaatsgevonden, van uit dat de uitkomsten van het onderzoek geen aanleiding
zullen geven tot ingrijpende wijzigingen van het voorliggende wetsvoorstel.
De resultaten zullen van belang kunnen zijn voor de wijze waarop zowel behandelaars
als patiënten zullen omgaan met het in het wetsvoorstel neergelegde instrument
van zelfbinding.De leden van de fracties van GroenLinks en D66 vragen hoe een snelle procedure
kan worden gegarandeerd. De leden van de fractie van D66 vragen
in dit kader specifiek welke garanties er zijn om te waarborgen dat de procedure
binnen 24 uur kan worden doorlopen.De leden van de VVD-fractie waarschuwen dat de eis van zorgvuldige regelgeving
niet mag leiden tot een bureaucratisch proces. De leden van de CDA-fractie
vragen of de efficiëntie en de slagvaardigheid rond de procedure niet
kan worden verbeterd zonder de zorgvuldigheid daarvan aan te tasten.Bij het opstellen van een regeling inzake de zelfbindingsverklaring en
zelfbindingsmachtiging moet rekening worden gehouden met het gegeven dat er
sprake moet zijn van een duidelijk omschreven, zorgvuldige procedure waarbij
de rechtsbescherming van de betrokkene voldoende is gewaarborgd, de systematiek
van de wet wordt gevolgd en de regeling werkbaar is. Gelet op de ingrijpende
gevolgen van een zelfbindingsverklaring hebben wij gemeend dat een aantal
waarborgen zoals de inschakeling van een tweede onafhankelijk psychiater bij
belangrijke beslissingsmomenten en de rechterlijke toetsing voorafgaand aan
de opneming en de behandeling noodzakelijk is. De rechterlijke machtiging
voorafgaand aan de opneming past in de wettelijke systematiek. Anderzijds
onderkennen wij het belang van een werkzame procedure en is daarmee ook zoveel
mogelijk rekening gehouden.Voor een snelle procedure zal van belang zijn dat de omstandigheden, waarbij
het verzoek om een machtiging aan de orde kan komen, duidelijk zijn aangegeven.
Voorts zal de behandelaar, indien hij van oordeel is dat deze omstandigheden
zich voordoen, tijdig initiatieven moeten nemen voor inschakeling van een
onafhankelijk psychiater en de officier van justitie tijdig om een rechterlijke
machtiging verzoeken. Zowel in het verzoek, als in de geneeskundige verklaring
kan, indien nodig, worden aangegeven dat er een bijzonder spoedeisend belang
is bij snelle opneming. Op deze wijze kan aan de officier van justitie kenbaar
worden gemaakt of sprake is van een bijzonder spoedeisend belang bij het indienen
van zijn verzoek en bij de afdoening door de rechter van het verzoek. De rechter
beslist zo spoedig mogelijk.Voorts vraagt de D66-fractie welke garanties er zijn om te waarborgen
dat, bijvoorbeeld in geval van een acute psychose, de procedure binnen 24
uur kan worden doorlopen.De afhandeling van een verzoek binnen 24 uur lijkt binnen het kader van
deze procedure niet haalbaar. Alleen via de spoedprocedure van de inbewaringstelling
kan dit worden bereikt. Naar verwachting zal een dergelijke spoedvoorziening
voor deze gevallen ook niet noodzakelijk zijn. Het gaat hier immers om het
zich voordoen van omstandigheden voordat sprake is van een situatie waarin
gesproken kan worden van gevaar. Bij het opstellen van de verklaring kan er
in worden voorzien dat bij de beschrijving van de omstandigheden rekening
wordt gehouden met het tijdsbeslag die de procedure vergt. In bijzondere gevallen
waarin een situatie snel escaleert en er tijdens de procedure tot het aanvragen
van een zelfbindingsmachtiging een gevaarlijke situatie ontstaat, zal de regeling
van de inbewaringstelling kunnen en moeten worden toegepast.De wet in hoofdlijnenDe leden van de fractie van GroenLinks vragen, gelet op de geldigheid
van een jaar van de verklaring, of het de bedoeling is dat ieder jaar opnieuw
een verklaring wordt opgesteld en hoe en door wie erop wordt toegezien of
een verklaring actueel blijft.Een zelfbindingsverklaring kan op grond van artikel 34e telkens voor een
jaar verlengd worden. Voor het verlengen van de zelfbindingsverklaring gelden
dezelfde regels als voor het opstellen van de verklaring, hetgeen betekent
dat ieder jaar opnieuw bezien moet worden of de verklaring nog actueel is.
Het is de bedoeling dat de patiënt zich, tezamen met zijn behandelaar,
regelmatig zal bezinnen over de zelfbindingsverklaring. Zij zien er dus gezamenlijk,
ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid, op toe dat de verklaring actueel
blijft.In ieder geval zal elk jaar de geactualiseerde verklaring ondertekend
moeten worden en zal een onderzoek van een onafhankelijke psychiater plaats
dienen te vinden om te bezien of de betrokkene de verklaring heeft afgelegd,
terwijl hij in staat was de inhoud en de gevolgen daarvan te overzien.De leden van de CDA-fractie vragen hoe in de praktijk het onderscheid
zal worden vastgesteld tussen de fase waarin een patiënt vrij is van
symptomen en dus beschikt over een vrije wil en de fase waarin de ziekte zich
openbaart. Zij wensen voorts te vernemen hoe wordt bepaald of de patiënt
inderdaad uit vrije wil tot de zelfbindingsverklaring is overgegaan en daartoe
bijvoorbeeld niet is aangezet door zijn omgeving. Zij vragen zich vervolgens
af hoe wordt vastgesteld of de patiënt door zijn ziekte zijn vrije wil
dreigt te verliezen en wat te doen in de situatie dat de patiënt nog
wel over zijn vrije wil lijkt te beschikken en vrij van symptomen lijkt te
zijn, maar toch niet meer instemt met de eerder overeengekomen verklaring
en deze wil wijzigen en intrekken. Ook vragen deze leden waarom de onafhankelijke
psychiater als bedoeld in het voorgestelde artikel 34c zich uit dient te spreken
over de in de verklaring voorgestelde behandeling.Allereerst zij opgemerkt dat het bij de patiënten die in aanmerking
komen voor zelfbinding niet waarschijnlijk is dat iemand van het ene op het
andere moment ziek en daarmee wilsonbekwaam wordt. Vaak glijden deze patiënten
geleidelijk af. In de loop van een bepaalde periode doen zich situaties voor
waarin naasten van de patiënt en (of) diens behandelaar merken dat het
tij gaat keren. Tot het moment dat de situatie zich voordoet die in de verklaring
is omschreven, kan de zelfbindingsverklaring geen werking hebben en zullen
familie, vrienden of de behandelaar slechts kunnen volstaan met het wijzen
van de patiënt op de veranderde situatie en het verlenen van adviezen
aan de patiënt. Overigens staat het een patiënt vrij de situatie
te omschrijven waarin hij, desnoods tegen zijn wil op dat moment, geholpen
wil worden. Dit kan dus een situatie zijn waarin de ziekte in een ver of juist
vroeg stadium verkeert. Als een patiënt in de zelfbindingsverklaring
opneemt dat hij bij de eerste symptomen van afglijden opgenomen en behandeld
wil worden en deze symptomen ook duidelijk heeft omschreven, kan of de behandelaar
of degene die een afschrift heeft ontvangen van de zelfbindingsverklaring
en van mening is dat de omstandigheden zich voordoen, een verzoek indienen
tot het verkrijgen van een rechterlijke machtiging. Een machtiging is echter
niet nodig indien de patiënt op dat moment vrijwillig opgenomen en behandeld
wenst te worden. Hiermee wordt meteen duidelijk dat het heel belangrijk is
dat de omstandigheden waaronder betrokkene opgenomen en behandeld wenst te
worden duidelijk en het liefst zo gedetailleerd mogelijk worden weergegeven.Bij het verzoek tot het verlenen van een machtiging dient ook een verklaring
van een onafhankelijke psychiater te worden gevoegd die betrokkene kort tevoren
heeft onderzocht. Met dit onderzoek zal medisch moeten worden vastgesteld
dat de in de verklaring beschreven omstandigheden zich voordoen. Als laatste
waarborg dient de rechter vervolgens datzelfde te toetsen. De rechter moet
zich er bovendien van vergewissen dat de patiënt niet vrijwillig opgenomen
wenst te worden.Of een patiënt in staat is de inhoud en de gevolgen van de zelfbindingsverklaring
te overzien, wordt door een onafhankelijke psychiater vastgesteld, voordat
de verklaring is vastgesteld.De reden waarom een onafhankelijke psychiater zich tevens dient uit te
spreken over de in de verklaring opgenomen behandeling, vindt zijn oorzaak
in de wens een extra waarborg voor de patiënt op te nemen tegen eventuele
druk van de behandelaar of van anderen. De in de verklaring opgenomen
voorziene behandeling dient er toe te strekken dat deze de situatie van de
patiënt daadwerkelijk zodanig kan verbeteren dat in staat is deze tot
een redelijke waardering van zijn belangen ter zake van een behandeling.Op de situatie dat iemand nog wel beschikt over een vrije wil maar de
verklaring wenst in te trekken of te wijzigen zijn dezelfde regels van toepassing
als voor het opstellen van de verklaring. De verklaring kan dus niet zomaar
gewijzigd of ingetrokken worden.De leden van de fractie van het CDA vragen of de patiënt tijdens
een periode van gedwongen opname een zelfbindingsverklaring kan opstellen
en welke waarborgen er zijn in de procedure rond het totstandkomen van een
zelfbindingsverklaring. Voorts vragen zij of er richtlijnen zijn voor de lengte
van de periode waarin een patiënt vrij moet zijn van ziektesymptomen
om een zelfbindingsverklaring te kunnen aangaan.Een periode van gedwongen opname lijkt niet het geschikte moment voor
het opstellen van een zelfbindingsverklaring. De patiënt verkeert in
een situatie dat hij in zijn vrijheid is beperkt en zal vaak te maken hebben
met een lopende behandeling. Meer voor de hand ligt dat de mogelijkheid tot
het opstellen van een zelfbindingsverklaring aan de orde komt in een ontslaggesprek
tussen de behandelaar en de patiënt of tijdens de ambulante vervolgbehandeling.
In een dergelijk gesprek kan, gelet op de ervaringen met opneming en de toegepaste
behandeling, de mogelijkheid van het opstellen van een zelfbindingsverklaring
met het oog op toekomstige situaties heel goed aan de orde komen. In de procedure
rond het totstandkomen van de zelfbindingsverklaring zijn waarborgen opgenomen.
Deze zijn enerzijds te vinden in de criteria die de wet stelt en anderzijds
in de toets door een onafhankelijk psychiater waarin de wet voorziet. Er zijn
geen richtlijnen over de periode dat een persoon vrij moet zijn van ziektesymptomen
alvorens hij een verklaring kan opstellen. Een en ander zal sterk afhankelijk
zijn van de stoornis die de persoon heeft en van de persoon zelf. Cruciaal
is de vaststelling of de persoon in staat is zijn wil te bepalen met betrekking
tot gedwongen opneming, verblijf en behandeling. De psychiater met wie de
verklaring wordt opgesteld, zal dit in eerste instantie beoordelen. Voorts
is ter bescherming van de patiënt voorzien in een extra toets van dit
oordeel door een onafhankelijk psychiater.De leden van de CDA-fractie vragen of met het specificeren van de ziekte-omstandigheden
in de verklaring ervaring is opgedaan en hoe nauwkeurig de ziekte-omstandigheden
en behandelingsmaatregelen worden omschreven om interpretatieverschillen tussen
patiënt en behandelaar uit te sluiten. Verder wensen zij te vernemen
welke consequenties dat heeft voor de omvang van de verklaring.De leden van de D66-fractie vragen in dit verband hoe gedetailleerd de
zelfbindingsverklaring mag zijn. Kan de wilsbekwame patiënt er bijvoorbeeld
ook, zoals de Stichting Pandora voorstelt, gerichte en gedetailleerde aanwijzingen
in laten opnemen over hoe precies gehandeld moet worden wanneer hij «ontspoort»,
of wanneer hij verzet pleegt tegen de behandeling? Dienen de behandelaars
zich dan ook aan deze aanwijzingen te houden? Voorts vragen zij of dan in
het voorgestelde artikel 34b (eerste volzin) niet «onder meer»
zou moeten worden ingevoegd tussen de woorden «waarin» en «worden
beschreven».In het kader van de crisiskaarten is ervaring opgedaan met het omschrijven
van ziekte-omstandigheden. Uit deze ervaring blijkt dat het belangrijk is
dat de ziekte-omstandigheden gedetailleerd en nauwkeurig worden omschreven,
zodat discussie hieromtrent kan worden voorkomen. Volgens IGZ wordt op enkele
plaatsen in het land geëxperimenteerd met de crisiskaart. Door middel
van de crisiskaart wordt het personeel geïnformeerd over de persoonsgegevens
van de patiënt, de gestelde diagnose, zijn medicatie en zijn huidige
situatie. De crisiskaart werkt naar tevredenheid van zowel medewerkers
als patiënten, omdat het hen kan behoeden voor afglijden, middelengebruik,
geweld en criminaliteit. Hoe gedetailleerd een zelfbindingsverklaring kan
of moet zijn, is in dit wetsvoorstel niet voorgeschreven. De patiënt
kan zelf bepalen hoe gedetailleerd hij de verklaring wenst op te stellen.
Om zoveel mogelijk interpretatieverschillen te voorkomen, ligt het voor de
hand, de ziekte-omstandigheden waaronder een patiënt opgenomen wenst
te worden en de gewenste behandeling ter bestrijding hiervan, zo nauwkeurig
en gedetailleerd mogelijk vast te stellen. Zo kan iemand precies de feitelijke
situatie aangegeven waaronder hij opgenomen wenst te worden (bijvoorbeeld
wanneer blijkt dat iemand zijn medicijnen niet meer inneemt of wanneer iemand
de eerste manische symptomen in een nader omschreven vorm gaat vertonen) en
tevens vastleggen hoe gehandeld moet worden wanneer deze situatie zich voordoet.
Deze behandeling kan er bijvoorbeeld in voorzien welke specifiek omschreven
medicijnen mogen worden toegediend, maar tevens kunnen andere behandelingsvormen
omschreven worden welke ten aanzien van hem verricht mogen worden. Behandelaars
dienen zich dan ook aan deze behandeling te houden. Zij mogen zelfs, zonder
toestemming van de patiënt, geen andere dan de vastgelegde behandeling
toepassen. Naar onze mening behoeven derhalve in de eerste volzin van het
voorgestelde artikel 34b niet de woorden»onder meer» worden ingevoegd,
tussen de woorden «waarin» en«worden beschreven»,
nu het voorgestelde artikel 34b al voorziet in de mogelijkheid alle gewenste
informatie in de zelfbindingsverklaring te kunnen opnemen. Naar onze mening
behoeft overigens een gedetailleerde verklaring niet altijd ook een omvangrijke
verklaring te zijn. De mate van omvangrijkheid zal met name afhankelijk zijn
van de wens van de patiënt zelf omtrent de invulling van de verklaring.De leden van de fractie van het CDA vragen welke beroepsmogelijkheden
de patiënt heeft bij verschil van mening over de uitvoering van de zelfbindingsverklaring.In het voorgestelde artikel 34n, derde lid, is de mogelijkheid opgenomen
een klacht in te dienen tegen het niet toepassen van de behandeling die is
voorzien in de zelfbindingsverklaring. Op deze klacht is de procedure van
artikel 41 van toepassing.De leden van de fractie van het CDA vragen waarom de zelfbindingsverklaring
niet een voldoende basis kan bieden voor het kunnen uitvoeren van een afgesproken
behandelingsplan en waarom alsnog een rechterlijke machtiging noodzakelijk
is. De zelfbindingsverklaring voorziet in opneming en gedwongen behandeling
dan wel regelt de behandeling gedurende de opneming op titel van een inbewaringstelling
of andere machtiging. De opneming en de behandeling zijn weliswaar gebaseerd
op een eerder welbewust gemaakte keuze van de patiënt, maar de toepassing
is ingrijpend omdat de patiënt zich onder invloed van zijn ziekte op
het moment van opneming en behandeling verzet tegen opneming en behandeling.
Gelet op de ingrijpendheid van de toepassing van de uitvoering van een verklaring
op het moment dat de betrokkene zich verzet en de eisen gesteld in de Grondwet
en het EVRM achten wij, wij hebben dit al eerder gesteld, zorgvuldige regeling
bij wet en rechterlijke tussenkomst noodzakelijk. In het geval waarin de behandeling
in het kader van zelfbinding plaatsvindt tijdens een opneming op basis van
een inbewaringstelling of van een andere machtiging is geen extra rechterlijke
tussenkomst vereist. De leden van deze fractie vragen tevens of telkens wanneer
de ziekelijke omstandigheden van de patiënt daartoe aanleiding geven,
er een zelfbindingsmachtiging voor behandeling moet worden aangevraagd.In de verklaring zal worden aangegeven onder welke omstandigheden door
de patiënt opneming en behandeling worden gewenst. Indien de aldaar omschreven
omstandigheden zich voordoen, zal de behandelaar de officier
van justitie kunnen verzoeken om de rechter te vragen een zelfbindingsmachtiging
te verlenen. In de verklaring zullen niet alleen de omstandigheden waarbij
de procedure tot opneming in gang wordt gezet, kunnen worden opgenomen, doch
kunnen ook andere fasen in het ziektebeeld met de daarbij behorende wijzigingen
in behandeling worden opgenomen. Zo kan een patiënt er bijvoorbeeld voor
kiezen dat in de zelfbindingsverklaring wordt opgenomen dat bij het eerste
voordoen van bepaalde symptomen (slechts) drang op hem mag worden uitgeoefend
om de medicatie te verhogen of te wijzigen, en dat eerst wanneer de volgende
(ergere) symptomen van zijn ziekte zich voordoen, hij tegen zijn wil opgenomen
en op een bepaalde voorgeschreven wijze, behandeld kan worden. In zoverre
hoeft het voordoen van bepaalde ziekelijke omstandigheden niet altijd tot
de uiterste stap – het verzoeken van een machtiging – te leiden.De leden van de VVD-fractie wensen een onderbouwing waarom ook patiënten
voor wie een mentor is benoemd, in hun goede periodes niet voldoende beslissingsbekwaam
zouden kunnen zijn om al dan niet samen met hun mentor een zelfbeschikkingsverklaring
met zicht op inhoud en gevolgen, op te kunnen stellen.In het voorgestelde artikel 34b staat dat betrokkene zelf een verklaring
opstelt tezamen met een aan een psychiatrisch ziekenhuis verbonden psychiater.
De gekozen bewoordingen impliceren dat alleen een betrokkene zelf een zelfbindingsverklaring
kan opstellen, waarmee hij zich verbindt in periodes van ziekte te kunnen
worden opgenomen en behandeld, en niet de curator of een mentor voor hem.
Met de leden van de VVD-fractie zijn wij het echter eens dat patiënten
voor wie een mentor benoemd is, wel zelf, of eventueel samen met of met behulp
van deze mentor, een zelfbindingsverklaring kunnen aangaan. Voorwaarde is
dan natuurlijk wel dat door een onafhankelijke psychiater wordt vastgesteld
dat de betrokkene de verklaring heeft afgelegd terwijl hij in staat was de
inhoud en de gevolgen daarvan te kunnen overzien. De passage in de memorie
van toelichting, waarin vermeld staat dat patiënten voor wie een mentor
benoemd niet in staat zijn om zelfstandig weloverwogen keuzes te maken en
dat derhalve zelfbinding voor hen niet open staat, is dan ook niet geheel
juist. Het gaat er om dat de patiënt zelf en niet de mentor voor hem,
de verklaring opstelt.De leden van de VVD-fractie schetsen de mogelijke situatie dat een patiënt
een «mindere» behandeling krijgt, na opname door middel van zelfbinding,
dan in de verklaring was omschreven. Zij vragen zich af of het recht om te
klagen in zo'n geval niet ook moet worden verleend aan een ander, bijvoorbeeld
de persoon of personen bedoeld in het voorgestelde artikel 34g, sub b.Gelet op de door de leden van de VVD-fractie geschetste situatie menen
wij met deze leden, dat het in de rede ligt het voorgestelde artikel zodanig
te wijzigen dat ook de door de betrokkene aangewezen personen die een afschrift
hebben gekregen van de verklaring, een klacht in kunnen dienen tegen het niet
toepassen van de behandeling zoals omschreven in de zelfbindingsverklaring.
Met een nota van wijziging wordt hierin alsnog voorzien en wordt in artikel
34n, derde lid, «De patiënt kan« vervangen door: de patiënt
of de persoon of personen bedoeld in artikel 34g, onder b, kunnen.De leden van de PvdA-fractie en de leden van de D66-fractie vragen of
kan worden toegelicht wat precies bedoeld wordt met het begrip «genoegzame
ervaring met opneming en verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis».
De leden van de PvdA-fractie vragen zich voorts af of iedere patiënt
ook daadwerkelijk opgenomen dient te zijn geweest alvorens hij een zelfbindingsverklaring
op kan stellen, of zou ook een patiënt die zich goed op de
hoogte heeft gesteld door middel van bijvoorbeeld kennismakingsbezoeken aan
psychiatrische ziekenhuizen, de mogelijkheid van een zelfbindingsverklaring
kunnen krijgen.De leden van de fractie van D66 vragen waarom zulke ervaring nu precies
noodzakelijk is. Kan ook niet tot een weloverwogen verklaring gekomen worden
op basis van algemene kennis van de gang van zaken in een psychiatrische inrichting
en zo nee, waarom niet.Met het begrip genoegzame ervaring wordt bedoeld de ervaring die door
een betrokkene zelf opgedaan is met opneming en verblijf in een psychiatrisch
ziekenhuis. Het is dus niet voldoende als iemand zich op de hoogte heeft gesteld
door middel van bijvoorbeeld kennismakingsbezoeken. Evenmin wordt ervaring
op basis van algemene kennis van de gang van zaken in een psychiatrisch ziekenhuis
voldoende geacht. De gedachte achter deze ervaringseis is dat een patiënt
moet weten wat een opneming inhoudt, alvorens hij zich daartoe kan verbinden.
Om te weten wat een opneming inhoudt moet een patiënt naar onze mening
in ieder geval zelf minstens eenmaal opgenomen zijn geweest.De beantwoording van deze vraag heeft overigens geleid tot het inzicht
dat het voorgestelde artikel 34a, eerste lid, gewijzigd dient te worden, in
die zin dat het moet gaan om ervaring opgedaan in een psychiatrisch ziekenhuis,
niet zijnde een zwakzinnigeninrichting of verpleeginrichting. Aangezien de
zelfbinding beperkt is tot de psychiatrie, is ervaring opgedaan in een zwakzinnigeninrichting
of verpleeginrichting niet relevant. Met een nota van wijziging zal in artikel
34a, eerste lid, de zinsnede «Een persoon van 16 jaar en ouder die genoegzaam
ervaring heeft met opneming en verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis»
vervangen door: Een persoon van 16 jaar en ouder die genoegzaam ervaring heeft
met opneming en verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis, niet zijnde een
zwakzinnigeninrichting of verpleeginrichting.De leden van de D66-fractie vragen wat precies bedoeld wordt met «kort
tevoren» zoals opgenomen in de eis dat de patiënt kort voordat
een rechterlijke machtiging wordt aangevraagd nog door een psychiater moet
zijn onderzocht en aan welke termijn hierbij gedacht moet worden.Het begrip «kort tevoren» in het voorgestelde artikel 34h,
is gelijk aan dat in het huidige artikel 5, dat regelt dat bij het verzoek
om een voorlopige machtiging een verklaring van een psychiater moet worden
overgelegd die de patiënt kort tevoren heeft onderzocht. Dit begrip vindt
zijn grondslag in het Winterwerp-arrest en het Varbanov-arrest. Beide arresten
bepalen dat de stoornis aan de hand van een verklaring, berustend op recent
onderzoek door een medische deskundige, moet zijn aangetoond. Een nadere aanduiding
van het begrip «kort tevoren» kan niet uit deze arresten opgemaakt
worden. Wij menen echter dat bij de woorden «kort tevoren» in
het kader van zelfbinding, waarbij sprake kan zijn van een snel wisselend
ziektebeeld, gedacht moet worden aan (enkele) dagen in plaats van aan weken.
Het is aan de rechter om te bepalen of de verklaring van de psychiater recent
genoeg is.De leden van de D66-fractie vragen ons of wij een procedure, waarin de
rechter de in de zelfbindingsverklaring genoemde omstandigheden slechts toetst
aan het oordeel van de behandelend geneesheer niet voldoende achten, of dat
deze procedure juist, zoals de Raad van State voorstelt, dient te worden aangescherpt.Een procedure als voorgesteld door de D66-fractie, achten wij, mede gelet
op voormelde arresten, niet voldoende. De opmerking van de Raad van State
heeft dan ook in het nader rapport geleid tot een aanpassing van het voorgestelde
artikel 34h, in die zin dat bij een verzoek op het verkrijgen van een zelfbindingsmachtiging
ook een verklaring moet worden overgelegd van een niet bij de behandeling
betrokken psychiater, die de betrokkene kort tevoren heeft onderzocht. De leden van de fractie van D66 vragen waarom wij niet meer duidelijkheid
ten aanzien van wilsonbekwaamheid scheppen, overeenkomstig de aanbevelingen
van de ministeriële werkgroep in 1994.Wij vinden de behoefte aan meer duidelijkheid zeer begrijpelijk, maar
ook uit de toepassing in de praktijk blijkt dat het moeilijk is om meer duidelijkheid
te krijgen ten aanzien van het begrip wilsonbekwaamheid. Zo is er onlangs
nog een Invitational conference Zorgethiek en wilsonbekwaamheid georganiseerd
waarin dit onderwerp centraal stond. Het zal altijd moeilijk blijven voor
het vaststellen van wilsonbekwaamheid vaste algemene criteria te ontwikkelen,
omdat invulling van dit begrip gestalte krijgt op basis van een sterk individuele
beoordeling van betrokkene, bij wie alle mogelijke aspecten van zijn situatie
worden meegewogen. Ieder geval dient dan ook apart beoordeeld te worden aan
de hand van de in die situatie voorhanden zijnde gegevens.De leden van de fractie van D66 vragen om nadere toelichting op de leeftijdsgrens
van 16 jaar en de ervaring die een patiënt zou moeten hebben met opname
in een psychiatrisch ziekenhuis.De keuze voor de leeftijdsgrens van 16 jaar heeft te maken met de omstandigheid
dat een patiënt uit vrije wil de keuze moet maken tot het opstellen van
de zelfbindingsverklaring en dat hij in staat moet zijn om zijn wil te bepalen
ten aanzien van de te maken keuze. De leeftijdgrens van 16 jaar is ontleend
aan de Wgbo. Ook in de Wgbo is een persoon van 16 jaar en ouder in beginsel
bekwaam zelfstandig te beslissen over geneeskundige handelingen. Niet gekozen
is voor het systeem van de Wgbo dat tussen de leeftijd van 12 en 16 jaar met
ouderlijke goedkeuring beslissingen kunnen worden genomen. De rechtsgevolgen
van een zelfbindingsverklaring zijn zo ingrijpend, de betrokkene kan immers
tegen zijn zin aan die verklaring gehouden worden, dat er sprake moet zijn
van een zeer bewuste keuze. Voor jongeren beneden de 16 jaar achten wij de
mogelijkheid van beïnvloeding door de behandelaar of de ouders te groot.De leden van de D66-fractie vragen ons of de veronderstelling juist is
dat wanneer de termijn van één jaar waarvoor de verklaring is
opgesteld, afloopt tijdens een opname van de patiënt, de behandeling
niet kan worden voortgezet op grond van de zelfbindingsverklaring, maar slechts
op vrijwillige basis of op grond van gedwongen behandeling wegens gevaar.
Zij wensen te vernemen of het niet zeer onaannemelijk is dat een patiënt
in deze toestand zijn behandeling vrijwillig zal willen verlengen en of een
opname op grond van zelfbinding niet opschortende werking dient te hebben
ten aanzien van de termijn van één jaar waarvoor de verklaring
is opgesteld. Zij vragen ons of wij bereid zijn het wetsvoorstel in dit opzicht
aan te passen. Tenslotte vragen zij op welke wijze het voorliggende wetsvoorstel
voorkomt dat een patiënt in een «verwarde» periode zijn verklaring
kan wijzigen of intrekken?De zelfbindingsmachtiging heeft een geldigheidsduur van ten hoogste de
in de verklaring vastgestelde termijn. Daarbij is niet van belang of de geldigheidsduur
van de verklaring, na het tijdstip waarop de machtiging is verleend, verstrijkt.
Met andere woorden: als de termijn van de verklaring afloopt tijdens een opname
van een patiënt, duurt de machtiging, en daarmee de gedwongen opname
en behandeling, gewoon voort tot maximaal de in de verklaring vastgelegde
termijn. Het is dus niet zo dat een patiënt dan slechts op vrijwillige
basis of op grond van een gedwongen behandeling wegens gevaar, verder behandeld
kan worden. Opschortende werking van de opname op grond van zelfbinding is
derhalve niet aan de orde.Ten aanzien van de vraag hoe het wetsvoorstel voorkomt dat een patiënt
in een verwarde periode de verklaring kan intrekken of wijzigingen, wordt
opgemerkt dat op de intrekking en de wijziging van de zelfbindingsverklaring
dezelfde regels van toepassing zijn als voor het opstellen van de
verklaring. Een van deze regels is dat een patiënt in staat moet zijn
de inhoud en gevolgen van zijn handelen te overzien. Een patiënt in een
«verwarde» periode kan derhalve niet de verklaring intrekken of
wijzigen.ArtikelsgewijsAlgemeenDe leden van de fractie van de VVD vragen of de regering bereid is een
evaluatiebepaling op te nemen en vragen tevens naar een evaluatie binnen twee
jaar, waarna besloten zou kunnen worden of de wettelijke regeling moet worden
voortgezet dan wel moet worden ingetrokken.De leden van de VVD-fractie gaan er hierbij vanuit dat zo'n regeling noodzakelijk
is nu niet met de regeling van de zelfbinding is geëxperimenteerd.Met de regeling in de voorgestelde vorm is inderdaad niet geëxperimenteerd
omdat zulks zonder wettelijke grondslag niet mogelijk is. Wel zijn er inmiddels
(positieve) ervaringen opgedaan met andere experimenten welke de zelfbindingsverklaring
dicht naderen, zoals de crisiskaart. De wens van de VVD komt kennelijk voort
uit de constructie die uiteindelijk is doorgevoerd bij de invoering van de
observatiemachtiging. Wij willen echter de aldaar gekozen constructie niet
maatgevend laten zijn bij invoering van andere wijzigingen van de wet. Er
is hier naar onze mening sprake van een geheel andere situatie. De uitwerking
van de observatiemachtiging was niet onomstreden, er waren geen adviezen ingewonnen
van de gebruikelijke adviesorganen en er was geen ervaring opgedaan met enige
vergelijkbare werkwijze. Overigens kent de voorwaardelijke machtiging ook
geen aparte evaluatiebepaling.Het voorstel tot zelfbinding heeft de reguliere advisering doorlopen.
In het algemeen was de advisering positief. Algemeen wordt erkend dat er een
groep van patiënten is voor wie de zelfbinding een waardevol instrument
kan zijn om een grotere betrokkenheid bij hun behandeling te realiseren. Er
wordt ook gewerkt met de crisiskaart. Daarnaast geven ook de lopende onderzoeken
die zijn verricht door de NWO geen aanleiding om te twijfelen aan de grondslagen
en werking van de zelfbindingsmachtiging. Wij zien dan ook geen aanleiding
om over te gaan tot een aparte evaluatiebepaling met daaraan gekoppeld een
eventuele intrekking van het voorstel na twee jaar. Wel zal de regeling na
invoering natuurlijk vallen onder de reguliere periodieke evaluatiebepaling
van artikel 71 van de wet en zal er in een volgende evaluatie na invoering
van deze regeling uitvoerig aandacht worden gevraagd voor het functioneren
van deze regeling. De daarbij eventueel naar voren komende knelpunten zullen
dan kunnen leiden tot aanpassing van de wettelijke regeling.Artikel 34aEerste lid.De leden van de fractie van het CDA vragen waarom de behandeling van een
stoornis is beperkt tot een psychiatrisch ziekenhuis en andere behandelingssetting
van patiënten met een geestesstoornis worden uitgesloten.Kennelijk wordt hiermee gedoeld op de passage in dit artikellid dat het
moet gaan om opneming in een psychiatrisch ziekenhuis, niet zijnde een zwakzinnigeninrichting
of verpleeginrichting. Deze aanwijzing heeft te maken met de omstandigheid
dat de zelfbindingsverklaring niet bedoeld is voor verstandelijk gehandicapten
en psychogeriatrische patiënten in een zwakzinnigeninrichting of een
verpleeginrichting. Het gaat bij die personen immers niet om een ziekte waarbij
het ziektebeeld zich kenmerkt door afwisselende periodes waarin zijn vrij
zijn van symptomen en periodes waarin de ziekte zich weer manifesteert. De
regeling is derhalve beperkt tot opneming en behandeling van
psychiatrische patiënten in een psychiatrisch ziekenhuis, niet zijnde
een zwakzinnigeninrichting of een verpleeginrichting.Tweede lidDe leden van de CDA-fractie vragen of onder behandeling elke afzonderlijke
behandelingsmaatregel wordt bedoeld, of het geheel van behandelingsmaatregelen
zoals dat in de zelfbindingsverklaring is vastgelegd voor de verschillende
fasen van het verloop van de ziekte.Onder behandeling wordt verstaan het geheel van behandelingsmaatregelen.
Voor het geheel van behandelingsmaatregelen is een rechterlijke machtiging
vereist indien een betrokkene geen blijk geeft van de nodige bereidheid tot
opneming, verblijf of behandeling. Zoals eerder is aangegeven, is het wel
mogelijk en zelfs aan te raden de gewenste behandeling zo nauwkeurig en gedetailleerd
mogelijk weer te geven in de verklaring.Artikel 34bDe leden van de fractie van het CDA hebben moeite met de vage richtlijnen
inzake de omschrijving van «omstandigheden» en «behandeling»
zoals in dit artikel worden verwoord en waarvan de toelichting aangeeft dat
ze enerzijds nauwkeurig en anderzijds niet gedetailleerd moeten zijn.Wij kunnen begrijpen dat de leden van de CDA-fractie moeite hebben met
de omschrijving van «omstandigheden», doch duidelijkere richtlijnen
zijn naar onze mening niet te geven. Het begrip «behandeling»
zou naar onze mening toch minder onduidelijkheid moeten opleveren, aangezien
dit begrip overal in de gezondheidsregelgeving voorkomt. De omschrijving van
deze begrippen in een zelfbindingsverklaring zal van geval tot geval kunnen
verschillen, omdat deze verklaring op de patiënt toegespitst zal moeten
zijn. In het ene geval zal het goed mogelijk zijn heel gedetailleerd de omstandigheden
en de behandeling te omschrijven, bijvoorbeeld omdat de omstandigheden zich
al verschillende keren bij een betreffende patiënt in dezelfde vorm hebben
voorgedaan en exact duidelijk is welke behandeling in dat geval noodzakelijk
is. In andere gevallen zal het moeilijker zijn gedetailleerd de omstandigheden
en de gewenste behandeling weer te geven. Uitgangspunt van iedere verklaring
zal in ieder geval moeten zijn dat gestreefd wordt naar een zo gedetailleerd
mogelijke omschrijving van de omstandigheden waaronder de patiënt opgenomen
wenst te worden en de gewenste behandeling in deze. Daarbij moet worden gewaakt
voor de mogelijkheid dat een te gedetailleerde omschrijving wordt opgenomen
in de verklaring, als gevolg waarvan geen machtiging kan worden verleend,
terwijl opneming en behandeling in een dergelijke situatie wel beoogd waren.De leden van de fractie van GroenLinks stellen een antwoord op prijs op
de volgende vragen. Kan worden toegelicht hoe de zelfbindingsverklaring zal
worden opgesteld? Wie zijn er bij betrokken en hoe zal worden gewaarborgd
dat de verklaring zonder druk zal worden opgesteld?Bij het opstellen van een zelfbindingsverklaring zijn in ieder geval aanwezig
de betrokken patiënt en een aan een psychiatrisch ziekenhuis verbonden
psychiater. In het geval een mentor is benoemd, is deze ook aanwezig bij het
opstellen van de verklaring. Daarnaast staat het een patiënt vrij een
of meerdere andere personen te betrekken bij het opstellen van een zelfbindingsverklaring.Als waarborg voor de patiënt tegen druk van een behandelaar of derden
is in het wetsvoorstel opgenomen dat een onafhankelijke psychiater zich, naast
de wilsbekwaamheid, ook dient uit te spreken over de in de verklaring opgenomen
behandeling. De in de verklaring opgenomen voorziene behandeling
dient er toe te strekken dat deze de situatie van de patiënt daadwerkelijk
zodanig kan verbeten dat deze weer tot een redelijke waardering van zijn belangen
ter zake van een behandeling in staat is.Artikel 34eTweede lidKan de patiënt op elk tussentijds moment zijn verklaring weer wijzigen
of intrekken, en hoe wordt elke keer vastgesteld of de patiënt daartoe
bekwaam is, zo vragen de leden van de CDA-fractie.Een patiënt kan op elk door hem gewenst moment zijn zelfbindingsverklaring
intrekken, mits hij op dat moment in staat is de inhoud en de gevolgen van
zijn handelen te overzien. Een onafhankelijke psychiater dient, steeds wanneer
de patiënt zijn verklaring wenst te wijzigen of in te trekken, deze wilsbekwaamheid
aan de hand van een kort tevoren verricht onderzoek te toetsen. Een uitzondering
is gemaakt voor de situatie dat de behandelaar wijzigt en deze in de verklaring
is vermeld en zowel de betrokkene als de te benoemen behandelaar daarmee instemmen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen wat er gebeurt indien de
patiënt niet in staat is tot verlenging van de verklaring en of in de
verklaring ook kan worden gekozen voor een periode die langer duurt dan een
jaar.Op de verlenging en wijziging van de zelfbindingsverklaring zijn de regels
die gelden voor het opstellen van de verklaring van toepassing verklaard.
Dit brengt met zich mee dat de patiënt op het moment van verlenging ook
in staat zal moeten zijn de inhoud en de gevolgen van zijn verklaring te overzien.
Indien de patiënt daartoe niet in staat is, zal moeten worden gewacht
tot een moment waarop hij daartoe wel in staat is. De wet geeft de maximale
duur van de verklaring aan. In de verklaring kan derhalve niet worden gekozen
voor een langere duur.Artikel 34fDe leden van de CDA-fractie vragen wat de noodzaak van de zelfbindingsmachtiging
is indien de patiënt zich eerder uit vrije wil heeft gebonden en of er
meerdere zelfbindingsmachtigingen nodig kunnen zijn voor het uitvoeren van
een zelfbindingsverklaring.Op de vraag inzake de noodzaak van de zelfbindingsmachtiging is al ingegaan
in het algemeen deel van de nota naar aanleiding van het verslag, onder de
rubriek «De wet in hoofdlijnen» hier wordt dan ook naar verwezen.
In beginsel zal er een zelfbindingsmachtiging nodig zijn voor de uitvoering
van de zelfbindingsverklaring. In het geval een patiënt is opgenomen
op basis van een inbewaringstelling of een andere rechterlijke machtiging
is een zelfbindingsmachtiging niet nodig om de in het kader van de zelfbinding
afgesproken behandeling toe te passen. Op grond van deze machtiging zal opneming,
verblijf en behandeling zoals neergelegd in de zelfbindingsverklaring, gelegitimeerd
zijn. Het kan echter niet geheel worden uitgesloten dat na een opname en behandeling
op grond van een zelfbindingsmachtiging de patiënt binnen de looptijd
van de zelfbindingsverklaring nogmaals in de omstandigheden komt te verkeren,
die tot het aanvragen van een machtiging nopen. In die gevallen kan het dus
voorkomen dat op grond van de zelfbindingsverklaring meer dan één
keer een machtiging wordt afgegeven. Het kan echter ook zijn dat de opneming
en behandeling aanleiding geven tot het herzien van de zelfbindingsverklaring
of zelfs tot het intrekken van een dergelijke verklaring. Artikel 34gDe leden van de fractie van GroenLinks zien gaarne een antwoord op de
volgende vragen tegemoet. Hoeveel personen kunnen worden aangewezen die een
afschrift van de verklaring krijgen, en is er een beperking aan de kring aan
te geven (bijvoorbeeld familie, vertrouwenspersoon, partner etc.)? Op welke
wijze is tegemoetgekomen aan de kritiek van de Raad van State op dit punt?Er is geen beperking opgenomen in het voorliggende wetsvoorstel wat de
kring van personen betreft, die een afschrift kunnen ontvangen van de verklaring.
De patiënt kan zelf aangeven aan wie een dergelijk afschrift verstrekt
wordt. Veelal zullen dit personen zijn in de nabijheid van de betrokkene,
in de vorm van familie, vertrouwenspersoon of partner.Wij menen aan de kritiek van de Raad van State tegemoet te zijn gekomen,
zoals in het nader rapport is aangegeven, omdat de kritiek naar ons oordeel
uitsluitend betrekking had op de actualiteit van de verklaring en niet op
de kring van personen.Artikel 34kEerste lidDe leden van de fractie van het CDA vragen wat wordt bedoeld met «de
rechter beslist spoedig mogelijk» en vragen hoelang de procedure tot
het verkrijgen van een zelfbindingsmachtiging in beslag mag nemen.Met de aanduiding de rechter beslist zo spoedig mogelijk wordt aangegeven
dat de rechter gegeven de concrete omstandigheden van het geval zo spoedig
mogelijk beslist. De termijn waarbinnen de rechter de zaak kan behandelen,
zal afhankelijk zijn van de werklast van de rechter en de spoedeisendheid
van de zaak. Zoals al eerder is aangegeven, kan het in dat verband van belang
zijn om in het verzoek aan de officier van justitie tot het doen van een aanvraag
aan de rechter tot het verlenen van een machtiging of in de geneeskundige
verklaring nader in te gaan op de spoedeisendheid van de zaak. Dit kan een
aanknopingspunt bieden voor de officier van justitie en de rechter bij de
afdoening van de zaak. In de wet is geen maximale termijn genoemd voor de
afhandeling van het verzoek. Bij nota van wijziging wordt hier alsnog in voorzien
en wordt dit artikellid aangevuld met de zinsnede: in elk geval binnen twee
weken na indiening van de vordering. Hiermee is de regeling afgestemd op de
regeling van de voorwaardelijke machtiging waarbij ook een termijn is gesteld,
waarbinnen de rechter moet beslissen.Artikel 34pDe leden van de CDA-fractie vinden dat voor de patiënt, die gedwongen
is opgenomen, aanvullende voorwaarden nodig zijn voor het komen tot een zelfbindingsverklaring.
Juist vanwege zijn gedwongen opname kan immers worden getwijfeld aan de vrije
wil bij het komen tot de zelfbindingsverklaring.Het is niet onmogelijk voor een patiënt, die gedwongen is opgenomen,
om een zelfbindingsverklaring op te stellen. Doch, zoals eerder gesteld, is
dit niet het meest geschikte moment om een zelfbindingsverklaring op te stellen,
omdat de patiënt in zijn vrijheid is beperkt en vaak te maken zal hebben
met een lopende behandeling. De beoordeling of een patiënt is staat
is een zelfbindingsverklaring op te stellen, wordt overgelaten aan de twee
in het wetsvoorstel genoemde psychiaters. Naast deze in het wetsvoorstel gestelde
waarborg is onzes inziens geen ruimte voor nadere regels.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van Dorp 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28283-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl