De situatie in voormalig Joegoslavië; Brief ministers over de actuele situatie in voormalig Joegoslavië
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22181, nr. 201

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-06-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

22181 nr. 201

13-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI BOSNIË-HERZEGOVINA 1 Vredesproces2 Brcko3 Tenuitvoerlegging uitslag gemeenteraadsverkiezingen4 Rol van de OVSE-missie5 Politieke ontwikkelingen in de Republika Srpska6 Terugkeer van vluchtelingen7 Mensenrechten8 Internationaal Strafrechtelijk Tribunaal voor het voormalige
Joegoslavië9 Wederopbouwhulp10 Humanitaire hulp11 EU-hulp aan Bosnië-Herzegovina12 Bondgenootschappelijke voorbereiding op een militaire
vervolgmissie13 Nederlandse militaire bijdrage aan een militaire vervolgmissie14 UNIPTF15 Raad van EuropaII KROATIË 16 Huidige politieke situatie17 Rol van de OVSE-missie18 Mensenrechten19 Raad van EuropaIII FEDERALE REPUBLIEK JOEGOSLAVIË 20 Politieke en mensenrechtensituatie21 Kosovo22 De FRJ en de OVSE23 Raad van EuropaIV REGIONALE BENADERING VAN DE EUROPESE UNIEOndertekeningBIJLAGE Lijst van gebruikte afkortingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22181Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 181De situatie in voormalig Joegoslaviënr. 201BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VAN DEFENSIE EN VOOR
ONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 13 maart 1998Ondergetekenden hebben de eer U hierbij te informeren over de actuele
situatie in voormalig Joegoslavië. In deze brief gaan wij in op
de huidige stand van zaken bij de tenuitvoerlegging van de vredesovereenkomst
van Dayton, alsmede op de situatie in Kroatië en in de Federale Republiek
Joegoslavië. Ook lichten wij u in over de bondgenootschappelijke voorbereidingen
op een militair vervolg op SFOR en over het beginselbesluit van de Regering
inzake de Nederlandse militaire bijdrage aan dit vervolg.Separaat is U reeds een brief van 9 februari 1998 (Kamerstuk 22 181,
 nr. 196) toegegaan van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking over zijn
bezoek aan Bosnië-Herzegovina.Wat de situatie in Kosovo aangaat, wijzen wij er op, dat, gezien de snelle
ontwikkelingen aldaar, het beeld van de situatie nog aanvulling zal behoeven.
Overeenkomstig het verzoek van de Geachte Afgevaardigde de heer Van der Linden
zal U op korte termijn een separate brief over Kosovo toegaan. InhoudsopgaveBlz.   IBosnië-Herzegovina31Vredesproces3 2Brcko3 3Lokale
verkiezingen3 4Rol van de OVSE-missie4 5Politieke
ontwikkelingen in de Republika Srpska4 6Terugkeer van vluchtelingen57Mensenrechten6 8ICTY6 9Wederopbouwhulp710Humanitaire hulp8 11EU-hulp aan Bosnië912Bondgenootschappelijke voorbereiding op een militaire vervolgmissie1013Nederlandse militaire bijdrage aan een militaire vervolgmissie1114UNIPTF12 15Raad van Europa12    IIKroatië1216Huidige politieke situatie12 17Rol van de
OVSE-missie13 18Mensenrechten14 19Raad
van Europa14    IIIFederale Republiek Joegoslavië1420Politieke en mensenrechtensituatie14 21Kosovo1522De FRJ en de OVSE16 23Raad van Europa17   IVRegionale benadering van de Europese Unie17I BOSNIË-HERZEGOVINA 1 VredesprocesHet vredesproces in Bosnië-Herzegovina is de afgelopen maanden in
een stroomversnelling geraakt. Daarvoor zijn twee hoofdoorzaken aan te wijzen.
Allereerst heeft de Vredesimplementatieraad tijdens de bijeenkomst op 9 en
10 december 1997 in Bonn besloten de bevoegdheden van de Hoge Vertegenwoordiger
te verruimen. Hoge Vertegenwoordiger Westendorp kan nu, wanneer de partijen
geen overeenstemming kunnen bereiken, onder meer interim-besluiten nemen,
die geldig zijn tot de partijen het zelf eens zijn geworden over een besluit
dat in overeenstemming is met het Dayton-akkoord. De Hoge Vertegenwoordiger
heeft op grond van deze nieuwe bevoegdheden reeds beslissingen genomen over
het ontwerp van het gezamenlijke paspoort, de munt en de vlag. Dit was nodig
omdat de gemeenschappelijke instellingen nog steeds niet naar behoren functioneren.Voorts is, met het aantreden van een nieuwe regering in de Republika Srpska
(RS) onder leiding van de sociaal-democraat Milorad Dodik, voor het eerst
sinds de ondertekening van het Dayton-akkoord een situatie ontstaan waarbij
de autoriteiten van de Republika Srpska bereid zijn mee te werken aan het
vredesproces. Zo is medewerking toegezegd bij de terugkeer van vluchtelingen
en met het ICTY. Tevens wordt gewerkt aan betere transport- en telecommunicatieverbindingen
tussen beide entiteiten. 2 BrckoVan groot belang voor het vredesproces is de bindende uitspraak over de
toekomstige status van Brcko, die een internationaal arbitrage-tribunaal onder
leiding van Arbiter Roberts Owen op 15 maart a.s. zal doen. Tijdens de onderhandelingen
in Dayton kon geen overeenstemming worden bereikt over de vraag of Brcko deel
zou moeten uitmaken van de Federatie, dan wel van de Republika Srpska. Brcko
werd vóór de oorlog voornamelijk bewoond door Moslims. Voor
de RS is Brcko echter van strategisch belang: toekenning van Brcko aan de
Federatie zou tot gevolg hebben dat de RS geografisch in twee delen uiteen
zou vallen.Op 14 februari 1997 nam het arbitrage-tribunaal reeds een interim-beslissing:
het stelde de definitieve arbitrage-beslissing een jaar uit, benoemde een
Internationale Toezichthouder en maakte de definitieve arbitrage-beslissing
afhankelijk van de opstelling van de partijen gedurende het daarop volgende
jaar. Brcko is momenteel deel van de RS. Onder leiding van de Internationale
Toezichthouder, de Amerikaan Robert Farrand, is vooruitgang bereikt bij de
terugkeer van vluchtelingen uit minderheidsgroepen en het oprichten van een
multi-etnische administratie. Geen van de partijen heeft echter ruimhartig
meegewerkt aan deze verplichtingen. 3 Tenuitvoerlegging uitslag gemeenteraadsverkiezingenDe installatie van de bij de gemeenteraadsverkiezingen in september 1997
gekozenen heeft in het algemeen minder problemen opgeleverd dan tevoren werd
gevreesd. In sommige plaatsen, zoals Srebrenica, waar de meeste uitgebrachte
stemmen afkomstig waren van vluchtelingen, stuit die installatie echter wel
op veel weerstand.Inmiddels is de samenstelling van 120 van de in totaal 136 verkozen gemeenteraden
definitief door de OVSE bekrachtigd. De OVSE verwacht dat in 8 gemeenten,
waaronder Srebrenica, arbitrage zal moeten plaatsvinden. In de
overige 8 gemeenten wordt binnenkort definitieve bekrachtiging door de OVSE
verwacht. 4 Rol van de OVSE-missieIn de vier hoofdtaken van de missie heeft een lichte accentverschuiving
plaats gevonden. Lag de nadruk in 1996 en 1997 op het organiseren en waarnemen
van respectievelijk de algemene en de gemeenteraadsverkiezingen, momenteel
ligt de nadruk vooral op mensenrechten en democratisering.De mensenrechtenafdeling houdt zich vooral bezig met het ondersteunen
van lokale mensenrechteninstellingen op basis van het Dayton-akkoord, zoals
de Ombudspersoon en de Mensenrechtenkamer voor Bosnië-Herzegovina, en
van de lokale Ombudspersonen voor de Federatie. In 1998 zal ook verder worden
gewerkt aan het instellen van een Ombudspersoon voor de Republika Srpska.De democratiseringsafdeling van de OVSE-missie richt zich op het verbeteren
van de inter-etnische verhoudingen, het bevorderen van pluriforme media en
het versterken van democratische instellingen.Voor wat betreft regionale stabilisatie, de vierde hoofdtaak, zal binnenkort
onder begeleiding van de Franse Ambassadeur Henry Jacolin worden gestart met
onderhandelingen over het regionale stabiliseringsproces, zoals voorzien in
Artikel V, Annex 1-B van het Dayton-akkoord.Uiteraard zal de OVSE weer een rol vervullen bij de komende verkiezingen
op centraal en lokaal niveau, te weten verkiezingen voor het collectieve Presidentschap,
het parlement van Bosnië-Herzegovina, de President en het parlement van
de RS, het parlement van de Federatie en de kantonnale raden van de Federatie.Op welke wijze deze rol vervuld zal worden, is nog onderwerp van overleg.Robert Frowick, het Amerikaanse hoofd van de missie, heeft zijn taak inmiddels
overgedragen aan zijn landgenoot Robert Barry. 5 Politieke ontwikkelingen in de Republika SrpskaOp 22 en 23 november 1997 werden door de OVSE georganiseerde verkiezingen
gehouden voor het parlement van de Republika Srpska. Deze zijn zowel in technisch
opzicht als qua veiligheid goed verlopen. De partij van Karadzic en het Servische
lid van het Presidentschap, Krajisnik, behaalde 24 van de 83 zetels en raakte
hiermee zijn absolute meerderheid kwijt.Op 18 januari jl. gaf het RS-parlement het vertrouwen aan een nieuwe regering
onder leiding van de door de President van de RS, mevrouw Plavsic, voorgedragen
sociaal-democraat Dodik, nadat de eerder benoemde formateur, de academicus
Prof. Ivanic, er niet in was geslaagd een regering te vormen. Deze regering
steunt op een zeer krappe meerderheid van 42 van de 83 parlementszetels: alle
in het parlement verkozen partijen, met inbegrip van de aan FRJ-President
Milosevic geliëerde SPRS, minus de partij van Krajisnik en de zusterpartij
van de partij van de radicaal-nationalist Seselj in de FRJ.In het zogenaamde Akkoord van Belgrado van het najaar van 1997 waren mevrouw
Plavsic en Krajisnik overeengekomen zowel voor het Presidentschap van de RS
als voor het Servische lid van het Bosnische Presidentschap verkiezingen te
houden. Krajisnik heeft zich er uiteindelijk echter bij neergelegd dat laatstgenoemde
verkiezingen pas bij de algemene verkiezingsronde in september a.s. zullen
plaatsvinden. Hoewel het politieke klimaat in positieve zin is gewijzigd, blijft na
het aantreden van de regering-Dodik nog een aantal problemen onopgelost. De
nationalisten uit Pale doen hun invloed nog altijd gelden in het oostelijk
deel van de RS en het moet worden betwijfeld of zij de strijd om de macht
zullen opgeven. In dit verband is van groot belang dat Premier Dodik de bevolking
van de RS vóór de verkiezingen van september a.s kan tonen dat
naleving van Dayton positieve gevolgen heeft. Hiermee zou hij zijn steun,
en daarmee de kans om herkozen te worden, vergroten. De deplorabele economische
situatie in de RS zal daadwerkelijk moeten verbeteren om de bevolking ervan
te overtuigen dat de ingeslagen weg de juiste is. De internationale gemeenschap
heeft zich bereid getoond Dodik te ondersteunen en heeft reeds begrotingssteun
verleend. Of deze steun blijvend zal zijn zal echter afhangen van de inlossing
van de beloften over de naleving van Dayton, met name op het gebied van de
terugkeer van vluchtelingen en ontheemden uit tot een etnische minderheid
behorende groepen en de medewerking met het ICTY. 6 Terugkeer van vluchtelingenOp basis van het Dayton-akkoord coördineert de Hoge Commissaris voor
de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) het internationale beleid
ten aanzien van de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden. Na de oorlog
waren er ca. 1,2 miljoen Bosnische vluchtelingen en 1 miljoen ontheemden.
Per eind november 1997 zijn daarvan resp. 193 000 en 224 000 personen
teruggekeerd. In 1997 werd het verwachte aantal van 200 000 terugkerende
vluchtelingen slechts voor 55% gerealiseerd. Vooral voor intern ontheemden,
maar ook voor vluchtelingen geldt dat een groot deel van hen oorspronkelijk
afkomstig is uit gebieden waar zij nu tot een etnische minderheid zouden behoren.
UNHCR verwacht dat in 1998 220 000 vluchtelingen zullen terugkeren, mits
een doorbraak wordt bereikt op het terrein van de zogenaamde minderhedenterugkeer
en uitgaande van voortgaande gedwongen terugkeer uit sommige West-Europese
landen. Blijft die doorbraak uit, dan verwacht UNHCR een terugkeer van maximaal
138 000.De UNHCR legt in haar actieplan voor 1998 dan ook de nadruk op de noodzaak
te komen tot het wegnemen van de obstakels voor deze minderhedenterugkeer,
die overigens reeds op kleine schaal op gang is gekomen. Daartoe zal UNHCR
80% van de voor Bosnië-Herzegovina beschikbare middelen in 1998 gebruiken
voor ondersteuning van activiteiten in (potentiële) «open cities»;
UNHCR erkent een stad als open stad wanneer etnische minderheden daar in veiligheid
en waardigheid kunnen terugkeren. Tot nu toe zijn zes steden in de Bosnische
Federatie als zodanig erkend, te weten: Gorazde, Bihac, Busovaca, Kakanj,
Konjic en Vogosca. In de Republika Srpska zijn vier steden als open stad erkend:
Mrkonjic Grad, Sipovo, Laktasi en Srbca (in de westelijke RS). Daarnaast heeft
UNHCR een lijst opgesteld van 19 potentiële open steden. Daarvan bevinden
zich er 14 in de Federatie en 5 in de Republika Srpska. Dit UNHCR-initiatief
wordt door Nederland gesteund.Diegenen die behoren tot etnische minderheden in de plaats van herkomst
en daarheen niet kunnen of willen terugkeren, kunnen overwegen zich elders
in Bosnië te vestigen. UNHCR zal deze personen ondersteunen, mits hervestiging
plaatsvindt op vrijwillige basis en zonder politieke manipulaties.De veranderingen in de RS zijn gunstig voor het perspectief op terugkeer
van vluchtelingen naar hun oorspronkelijke woonplaatsen. Veel vluchtelingen
en ontheemden zijn immers niet-Serviërs afkomstig uit de RS. In de RS bevinden zich echter ook vele Servische ontheemden afkomstig uit
de Federatie en Servische vluchtelingen uit Kroatië (Krajina). 7 MensenrechtenSinds het najaar van 1997 heeft zich wat betreft de mensenrechtensituatie
in Bosnië-Herzegovina een aantal veranderingen ten goede voorgedaan.
In de RS hebben de opstelling van de President Plavsic, het aantreden van
Premier Dodik en de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen bijgedragen aan
een afbrokkeling van de positie van verdachten van oorlogsmisdaden. Enige
arrestaties van verdachten van oorlogsmisdaden door SFOR en een toenemend
aantal vrijwillige aanmeldingen van verdachten bij het Joegoslavië-tribunaal
kunnen het vertrouwen in de rechtsorde in de RS helpen bevorderen.De vrijheid van de media en de toegankelijkheid voor alle partijen daartoe
laten nog veel te wensen over. De ontwikkeling van vrije media, vooral in
de RS, maar ook in de Federatie, is derhalve een prioriteit van de internationale
gemeenschap. Te dien einde werkt de Hoge Vertegenwoordiger momenteel aan de
uitvoering van een door hem opgestelde media-strategie.De bewegingsvrijheid is geleidelijk verbeterd en dit zal zich naar verwachting
verder verbeteren met de recente invoering, op initiatief van de Hoge Vertegenwoordiger,
van uniforme nummerplaten voor auto's in beide entiteiten.In hoeverre de bovengenoemde veranderingen ook gunstig zullen uitwerken
op het tot nu toe stagnerende opgraven van massagraven en de identificatie
van stoffelijke overschotten na het winterseizoen moet nog worden afgewacht.
Hiervoor zijn uiteraard, naast politieke wil bij de partijen, ook geld en
expertise van buiten nodig. Nederland financiert op dit gebied een aantal
activiteiten. 8 Internationaal Strafrechtelijk Tribunaal voor het voormalige
JoegoslaviëHet ICTY heeft thans 74 verdachten publiekelijk aangeklaagd, terwijl 24
personen zich momenteel bij het Tribunaal in hechtenis bevinden.Kroatië heeft tot nu toe één verdachte uitgeleverd.
De Bosnisch-Kroatische generaal Blaskic meldde zich vorig jaar vrijwillig
in Den Haag voor berechting. In oktober volgden tien Kroatische verdachten
dit voorbeeld. Inmiddels heeft het Tribunaal de aanklachten tegen drie van
hen weer ingetrokken. Op 18 december 1997 arresteerde SFOR twee Bosnisch-Kroatische
verdachten bij Vitez in Midden-Bosnië. Inmiddels hebben zich ook vier
Bosnische Serviërs vrijwillig bij het Tribunaal gemeld. Daarnaast is
recent één van de zeven voor genocide (het zwaarste misdrijf)
aangeklaagde verdachten, ook een Bosnische Serviër, door SFOR aangehouden.Bovenstaande arrestaties en vrijwillige aanmeldingen hebben geleid tot
een steeds groter wordend capaciteitsprobleem van het Tribunaal. Nederland
heeft daarom 3,3 miljoen gulden ter beschikking gesteld voor de bouw van een
tweede rechtszaal. De Verenigde Staten hebben voor hetzelfde doel 1 miljoen
dollar ter beschikking gesteld. Deze zaal zal als een gezamenlijk Nederlands-Amerikaans
project in natura aan het Tribunaal worden geschonken. 9 WederopbouwhulpHet eerste gedeelte van het wederopbouwprogramma voor Bosnië richtte
zich op herstel van de belangrijkste infrastructuur. Deze fase is nu bijna
afgerond. Volgens de Wereldbank zal 1998 een kritiek jaar zijn, omdat veel
dient te gebeuren om economisch herstel te bevorderen, zoals privatisering
van staatsbedrijven, het creëren van werkgelegenheid – met name
via particuliere investeringen – en het op orde brengen van de overheidsfinanciën.
Vooral in de Republika Srpska (RS) is de economische situatie zeer slecht.De structurele aanpassingskredieten die reeds geruime tijd bij de Wereldbank
in voorbereiding zijn, zullen binnenkort met de Bosnische autoriteiten worden
besproken. Door de coöperatieve opstelling van de RS-autoriteiten sinds
het aantreden van de regering-Dodik, gevoegd bij het door de Hoge Vertegenwoordiger,
in samenspraak met de Gouverneur van de Centrale Bank genomen besluit inzake
de nationale munteenheid, lijkt verwezenlijking van de voorwaarden die voor
deze kredieten gesteld zijn, zoals hervorming van het bankwezen en overeenstemming
met het IMF, snel dichterbij te komen. Kredieten van het IMF en de Wereldbank
zullen beide entiteiten ten goede komen.Tijdens de Vredesimplementatieraad is door de internationale gemeenschap
nogmaals benadrukt dat de wederopbouwhulp aan Bosnië afhankelijk is van
de uitvoering van de vredesakkoorden, o.a. door gemeenten die geen vluchtelingen
uit minderheidsgroepen laten terugkeren uit te sluiten van hulpverlening.Nederland heeft de RS tot nu toe uitgesloten van wederopbouwhulp, omdat
deze entiteit niet mee wenste te werken aan de uitvoering van het Dayton-akkoord.
Er van uit gaande dat de nieuwe regering zich ten aanzien van de terugkeer
van de minderheden en de medewerking met het ICTY aan haar woord zal houden,
is er bereidheid dit beleid te herzien en wordt steun derhalve mogelijk. Ter
ondersteuning van de positieve intenties van de regering-Dodik heeft Nederland,
mede op verzoek van de OHR, in februari jl. 1,5 miljoen gulden financiële
steun beschikbaar gesteld.Met de brieven nr. 97980408 van 8 december 1997 en kenmerk DIE/AB-188/98
van 27 februari jl. is de Kamer informatie verstrekt met betrekking tot veronderstelde
corruptie.Voor ervaringen met de Bedrijfslevenfaciliteit moge voorts worden verwezen
naar de brief nr. 22181195 d.d. 27 januari 1998 van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking.Zoals bekend heeft Nederland bij de donorconferentie in juli 1997 totaal
75 miljoen dollar toegezegd voor de wederopbouw van Bosnië-Herzegovina.In onderstaand schema is aangegeven hoe deze bijdrage is verdeeld.Op 23 en 24 april aanstaande zal in Brussel wederom een donorconferentie
plaatsvinden met als doel tot nieuwe toezeggingen voor het Wederopbouwprogramma
te komen. Pledge
1997 US$ 75 miljoenUitgaven 1997 (gulden)Raming
en uitgaven 1998 e.v. (gulden) Vredesimplementatie0,1 mln7,9
mln Projectsteun Wederopbouw via Trust Fund Wereldbank20,9 mln20,1
mln Schuldverlichting40,2 mln0 mln Gasimporten9
mln0 mln Bilaterale Projecten8,0 mln10,0 mln Bedrijfslevenfaciliteit0,5 mln28,0 mln Budgetsteun0
mln8,1 mln Totaal78,7 mln74,1 mlnNaast bovengenoemde uitgaven is in 1997 nog ruim 25 miljoen gulden uitgegeven
ten laste van de toezegging voor het Wederopbouwprogramma uit 1996. Voorts
zijn activiteiten gefinancierd ter ondersteuning van het democratiseringsproces
en ter verbetering van de mensenrechtensituatie, zoals ondersteuning van de
OVSE, OHR en Human Rights Commission in de vorm van personele versterking,
rechtsbijstand aan ontheemden en vluchtelingen en ondersteuning van onafhankelijke
media. Meer in het bijzonder is steun gegeven aan grensoverschrijdende, civiele
en pluriforme contacten, zoals het Forum Bosnia met als doel aan het herstel
en bevordering van een pluriforme samenleving bij te dragen. 10 Humanitaire hulpIn de brief nr. 22181191 van derde ondergetekende van 9 februari jl.,
naar aanleiding van zijn reis naar Bosnië-Herzegovina van 6 tot en met
10 januari 1998, is reeds uitvoerig ingegaan op de humanitaire situatie in
dat land. Onderstaand volgt een overzicht van verleende bilaterale humanitaire
hulp en de voornemens voor 1998 op dit vlak.In 1997 bedroeg de Nederlandse humanitaire hulp aan de landen van het
voormalige Joegoslavië 57 miljoen gulden. Daarvan werd 29 miljoen gulden
gealloceerd voor regionale projecten en programma's die werden uitgevoerd
in verschillende landen van de regio. Het betreft vooral bijdragen aan UNHCR
(15 miljoen gulden), WFP (7,6 miljoen gulden) en ICRC (5 miljoen gulden).De overige 28 miljoen gulden is beschikbaar gesteld voor projecten en
programma's in specifieke landen, voornamelijk via niet-gouvernementele organisaties.
Hiervan was 26,3 miljoen gulden bestemd voor Bosnië-Herzegovina, en 1,7
miljoen gulden voor de FRJ, Kroatië en de voormalige Joegoslavische Republiek
Macedonië.Voor 1998 werd van de VN een «consolidated appeal» ontvangen
ten bedrage van 406 miljoen dollar. Nederland zal, zoals in het verleden,
hieraan een bijdrage leveren, evenals aan een nieuw verzoek van het ICRC om
financiering.De Nederlandse bilaterale humanitaire hulp zal de komende tijd geconcentreerd
blijven op huisvesting, psycho-sociale zorg, opsporing van vermisten en identificatie
van slachtoffers in massagraven, mijnopruiming, alsmede op inkomensgenererende
activiteiten. Deze hulp zal, evenals voorheen, voornamelijk worden ingezet
in de regio's Sarajevo, Tuzla, Mostar, Gorazde en het gebied waar het Nederlandse
SFOR-contingent is gestationeerd.Tevens zal getracht worden met de humanitaire hulpverlening in te spelen
op positieve ontwikkelingen m.b.t. de terugkeermogelijkheden van vluchtelingen
en ontheemden naar gebieden waar hun bevolkingsgroep in de minderheid is,
waaronder het «Open Cities» initiatief van UNHCR. Op Nederlands
initiatief wordt thans de mogelijkheid onderzocht om een fonds op te richten,
waaruit onmiddellijk flexibel middelen beschikbaar kunnen komen voor kleine
projecten in gemeenten in héél Bosnië-Herzegovina, waar
sprake is van werkelijk vrije keuze van minderheden om zich daar al dan niet
te vestigen. Het zou hier niet alleen moeten gaan om steun voor
de opvang van de terugkeerders, maar ook om hulpverlening aan de gemeenten
zelf, die op die wijze zouden worden beloond voor hun bereidheid om minderheden
terug te laten keren. Gezien de politieke situatie vergt een en ander maatwerk.Gebrek aan huisvesting en werkloosheid zijn belangrijke belemmeringen
voor het proces van terugkeer. Voor nieuwe projecten voor het herstel of de
bouw van huizen in en om Mostar is een extra bedrag van 5,6 miljoen gulden
beschikbaar gesteld, waarvan een deel ten goede zal komen aan het herstel
van 50 huizen in Oost-Mostar ten behoeve van de terugkeer van de oorspronkelijke,
Kroatische, bewoners. Hiermee wordt een poging gedaan om terugkeer naar minderheidsgebieden
te bewerkstelligen. Ook elders worden daartoe thans mogelijkheden onderzocht.Speciale aandacht blijft bestaan voor ontheemden uit Srebrenica. Vooral
deze groep zal profiteren van een huisvestingsproject in het kanton Tuzla,
waarvoor opnieuw 8,5 miljoen gulden beschikbaar is gesteld. Tevens worden
concrete mogelijkheden onderzocht om inkomensgenererende activiteiten ten
behoeve van de vrouwen van Srebrenica uit te breiden. In navolging van de
toezegging van de Nederlandse regering om geïnstitutionaliseerde contacten
tussen de ontheemden uit Srebrenica en maatschappelijke groepen uit Nederland
te zullen ondersteunen, worden in samenwerking met de werkgroep Nederland-Srebrenica
enkele initiatieven uitgewerkt, waaronder publikatie van een boek met getuigenissen
over de val van Srebrenica. 11 EU-hulp aan Bosnië-HerzegovinaHet karakter van de hulp van de Europese Unie is geleidelijk verschoven
van noodhulp naar meer structurele reconstructiehulp, waarbij een sterk accent
ligt op activiteiten die de terugkeer van vluchtelingen bevorderen.In verband met de toenmalige crisis in de Republika Srpska werd in juli
1997 door de Europese Commissie de hulp aan de RS stopgezet, met uitzondering
van enkele humanitaire activiteiten. Nu de situatie in de RS met het aantreden
van de regering-Dodik is verbeterd, heeft de EU door middel van een Gemeenschappelijke
Actie een bijdrage van 6 miljoen Ecu toegezegd ter betaling van ambtenarensalarissen
in de RS. Daarnaast onderzoekt de Commissie de mogelijkheid van directe steunverlening
aan gemeenten in de RS die zich coöperatief opstellen met betrekking
tot de terugkeer van tot minderheden behorende vluchtelingen.De Europese Commissie heeft voorstellen gepresenteerd om de snelheid en
de effectiviteit van de hulp van de EU voor de wederopbouw van het voormalige
Joegoslavië te verhogen. De Algemene Raad heeft ingestemd met een wijziging
van de desbetreffende verordening (nr. 1628/96), waardoor bewerkelijke aanbestedingsprocedures
worden gestroomlijnd. De Commissie heeft tevens aangekondigd de samenwerking
tussen de verschillende donoren en de coördinatie ter plaatse te zullen
bevorderen. Te dien einde zal zij haar presentie in het veld versterken. Tijdens
de onderhandelingen over het wijzigen van de verordening heeft Nederland,
omwille van transparantie en kwaliteit, bedongen dat de Commissie de lidstaten
vooraf zal inlichten over projecten. Tevens is op Nederlands verzoek een onderscheid
aangebracht tussen de aanbestedingsprocedures voor werken en die voor leveranties. 12 Bondgenootschappelijke voorbereiding op een militaire
vervolgmissieHet mandaat van de door de NAVO geleide stabilisatiemacht (SFOR) loopt,
zoals bekend, af in juni 1998. Omdat na die datum een internationale militaire
aanwezigheid in Bosnië-Herzegovina nodig blijft, heeft de NAVO-Raad op
20 februari jl. besloten tot een planningsopdracht voor een vervolgmissie
die, naast de afschrikkingstaak, brede steun zal blijven leveren aan de uitvoering
van de civiele aspecten van de Dayton-overeenkomst. Hieraan ging overleg met
Rusland en met de andere partners in de Euro-Atlantische Partnerschapsraad
vooraf. Het besluit is genomen op grond van de studie van de militaire autoriteiten,
waartoe de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken op 16 december 1997 opdracht
hadden gegeven.De bondgenoten waren het erover eens dat de situatie in Bosnië-Herzegovina
vooralsnog de aanwezigheid vergt van een vredesmacht die brede steun blijft
geven aan civiele organisaties.De omvang van de vredesmacht, die dezelfde naam – stabilisatiemacht
(SFOR) – zal dragen, zal in het begin niet ver beneden het huidige niveau
van SFOR liggen. Wel vormen stapsgewijze reducties een belangrijk element
van de overgangsstrategie; de vervolgmissie zal geleidelijk minder steun aan
de uitvoering van de civiele aspecten geven en van karakter veranderen. In
verband hiermee zal de NAVO regelmatig – in beginsel elk half jaar –
de voortgang van het vredesproces bespreken en beoordelen of tussentijdse
aanpassingen in de vervolgmissie of beëindiging mogelijk zijn. Afhankelijk
van de omstandigheden zal de vredesmacht mogelijk nog dit jaar, na de algemene
verkiezingen in Bosnië-Herzegovina in september, worden gereduceerd.De duur van de vervolgmissie wordt niet aan een einddatum verbonden, maar
aan een te bereiken eindstadium. De partijen zullen daardoor minder geneigd
zijn de uitvoering van Dayton te vertragen en zich wellicht meer richten op
onderlinge samenwerking en op de ontwikkeling van economie en bestuur. Dit
bevordert het vredesproces in Bosnië-Herzegovina. Voorts zijn door de
keuze voor een eindstadium boven een einddatum, de politieke en de militaire
betrokkenheid van de Verenigde Staten bij het vredesproces in Bosnië-Herzegovina
op langere termijn beter gewaarborgd.Evenals SFOR zal de vervolgmissie een uitvoerbare militaire opdracht,
een duidelijke bevelstructuur, toereikende bewapening en een robuuste geweldsinstructie
krijgen. De vervolgmissie zal dankzij de opneming van een speciale para-militaire
eenheid ook beter kunnen optreden bij ordeverstoringen, bijvoorbeeld bij de
terugkeer van ontheemden en vluchtelingen en de tenuitvoerlegging van verkiezingsresultaten.
Deze eenheid zal, evenals de andere eenheden, geen civiele politietaken uitvoeren:
het uitgangspunt blijft dat de autoriteiten in Bosnië-Herzegovina zelf
de verantwoordelijkheid voor een goede rechtshandhaving moeten dragen. De
beperkte rellenbestrijdings- («crowd and riot control») capaciteit
waarover enkele troepenleverende landen, waaronder Nederland, nu al beschikken,
zal volgens de NAVO-plannen worden gehandhaafd.Met betrekking tot verdachten van oorlogsmisdaden zal ook deze vredesmacht
uitgaan van de huidige NAVO-richtlijn die aanhouding onder bepaalde omstandigheden
toelaat: SFOR-eenheden zullen verdachten van oorlogsmisdaden aanhouden als
zij bij de uitvoering van taken op hen stuiten en de tactische omstandigheden
dit toelaten. De stabilisatiemacht zal worden samengesteld uit de bijdragen van NAVO-
en niet-NAVO-landen. Op grond van de aanmelding van eenheden door de bondgenoten
en de overige troepenleverende landen zal de militaire planning worden verfijnd
en zullen zonodig aanvullende verzoeken worden gedaan. De vervolgoperatie
zelf kan pas beginnen nadat de VN-Veiligheidsraad een daartoe strekkende resolutie
onder hoofdstuk VII van het VN-Handvest heeft aangenomen. 13 Nederlandse militaire bijdrage aan een militaire vervolgmissieNederland hecht groot belang aan de bestendiging van de moeizaam verkregen
vrede in het voormalige Joegoslavië. In verband hiermee heeft het in
NAVO-verband meermalen gewezen op de noodzaak de internationale militaire
aanwezigheid in Bosnië-Herzegovina na juni 1998 voort te zetten. Nederland
zal daarom, in antwoord op het te verwachten formele verzoek van Saceur, laten
weten in beginsel de volgende bijdrage te zullen leveren:– een gemechaniseerd bataljon van de Koninklijke landmacht, bestaande
uit twee manoeuvre-eenheden en enkele ondersteunende eenheden;– een F-16 detachement van de Koninklijke luchtmacht;– aanvullend stafpersoneel.Het gemechaniseerd bataljon zal, evenals nu het geval is, over een capaciteit
voor rellenbestrijding («crowd and riot control») beschikken.
De Nederlandse grondtroepen in Bosnië-Herzegovina zullen onder Brits
bevel blijven staan. Het voorziene inzetgebied komt grotendeels overeen met
het huidige inzetgebied in Midden-Bosnië.De NAVO kan in noodgevallen ook een beroep blijven doen op enkele reserve-eenheden:
een mortiercompagnie van het Korps Mariniers, een mariniersbataljon en zes
F-16 jachtvliegtuigen. De Regering handhaaft de aan de inzet van deze eenheden
verbonden voorwaarde dat zij hiermee tevoren heeft ingestemd.Verder kunnen op ad hoc basis een F-60 vliegtuig voor medische evacuatie,
een C-130 Hercules transportvliegtuig, een KDC-10 tankvliegtuig en het in
Sigonella (Italië) gestationeerde marinepatrouillevliegtuig worden ingezet.
Het is voorts niet uitgesloten dat Saceur ter ondersteuning van de nieuwe
operatie een beroep doet op de al onder zijn bevel staande NAVO-taakgroep
in de Middellandse Zee (Stanavformed), waarvan ook een Nederlands fregat deel
uitmaakt. Ook zullen, op nationale basis, een contingentscommando en een detachement
van de Koninklijke marechaussee worden uitgezonden.De Nederlandse bijdrage aan SFOR blijft daarmee vooralsnog op ongeveer
het huidige niveau: ongeveer 1400 militairen, van wie er circa 1250 in Bosnië-Herzegovina
zelf zijn gelegerd. De aan de inzet van bovengenoemde eenheden verbonden aanvullende
uitgaven bedragen in totaal ongeveer 157 miljoen gulden op jaarbasis en komen
ten laste van het artikel 08.02 «Vredesoperaties» van de defensiebegroting.
Andere landen die nu aan SFOR deelnemen, hebben eveneens laten weten een bijdrage
te willen leveren. Ook de Amerikaanse bijdrage blijft vooralsnog aanzienlijk:
waarschijnlijk ongeveer 7000 militairen.Mede in verband met de te verwachten stapsgewijze reductie van de vervolgmissie
zal de Regering de Nederlandse bijdrage gelijktijdig met de regelmatige evaluaties
binnen de NAVO tegen het licht houden. Zonodig zullen de omvang en de samenstelling
van de Nederlandse bijdrage worden aangepast. Daarbij zal onder meer rekening
worden gehouden met de bijdragen van andere landen en met de totale omvang
van de vredesmacht. Om operationele redenen is de reductie van de Nederlandse militaire bijdrage wel aan beperkingen onderhevig; zo moet de aantasting
van organieke verbanden waar mogelijk worden voorkomen en zal vooralsnog worden
uitgegaan van een minimale bijdrage van bataljonsgrootte. Nederland zal, evenals
andere troepenleverende landen, wel streven naar reducties door doelmatigheidsmaatregelen
en door nauwere samenwerking met andere troepenleverende landen, in het bijzonder
het Verenigd Koninkrijk.Het antwoord dat de regering voornemens is te geven op het te verwachten
verzoek van Saceur betekent niet dat zij over de Nederlandse bijdrage aan
de vervolgmissie al een definitief besluit heeft genomen. Dat kan waarschijnlijk
pas in mei of juni vallen, als de internationale besluitvorming verder is
gevorderd en meer bekend is over de bijdragen van andere landen. 14 UNIPTFHet mandaat van de United Nations Police Task Force (UNIPTF) werd op 19
december 1997 in resolutie 1144 verlengd voor een periode van minimaal zes
maanden. De Nederlandse bijdrage – 55 leden van de Koninklijke Marechaussee –
zal eveneens worden voortgezet. In de uitvoering hiervan wordt het accent
verschoven van monitoring naar opleiding en vorming van de lokale politie.
Verder wordt gestreefd naar verbetering van het uitrustings- en opleidingsniveau
van de lokale politie. Nederland zal daar dit jaar financieel aan bijdragen. 15 Raad van EuropaBosnië-Herzegovina heeft op 28 januari 1994 de «special guest»-status
verworven bij de Raad van Europa (RvE). Op 10 april 1995 heeft Bosnië-Herzegovina
een aanvraag ingediend voor toetreding tot de RvE. Op 26 September 1997 stelde
de Parlementaire Assembleé de criteria vast voor toetreding van Bosnië-Herzegovina.
Deze criteria omvatten o.a. verbetering van de mensenrechtensituatie en het
functioneren van de gezamenlijke politieke instellingen, de tenuitvoerlegging
van de resultaten van de gemeenteraadsverkiezingen en het garanderen van vrijheid
van beweging en vrijheid van media. Tot nu toe is de voortgang op deze gebieden
onvoldoende om een aanvraag voor het eigenlijke lidmaatschap te doen goedkeuren
door de Parlementaire Assemblée.Het is van belang dat de Raad van Europa de situatie in Bosnië-Herzegovina
actief blijft volgen. II KROATIË 16 Huidige politieke situatieOp 15 januari jl. liep het mandaat van UNTAES af. Deze VN-missie, met
zowel een civiele als een militaire component, heeft gedurende twee jaar het
bestuur uitgeoefend in Oost-Slavonië, het meest oostelijke deel van Kroatië,
dat tot januari 1996 onder controle van de Serviërs stond. De missie
is beëindigd en het gezag over deze regio is formeel overgedragen aan
Zagreb, zonder noemenswaardige incidenten. Daarmee is één van
de doelstellingen uit de vredesakkoorden van Dayton en Erdut, namelijk een
vreedzame overdracht van dit laatste deel van de voormalige «Republika
Srpska Krajina» (RSK), met succes ten uitvoer gebracht.Toch is de situatie in Oost-Slavonië op dit moment zorgwekkend. Er
is sprake van een gestage maar aanhoudende uitstroom van Serviërs uit
deze regio. Zij worden hiertoe aangezet door de slechte economische perspectieven,
maar tevens door de veelvuldige incidenten waarbij, vaak met oogluikende instemming
van de lokale autoriteiten, intimidatie op grond van etnische origine plaatsvindt.
De centrale autoriteiten spelen daarbij soms een niet geheel zuivere rol,
zoals in de kwestie rond een decreet op grond waarvan Serviërs in Oost-Slavonië
makkkelijker uit hun huizen konden worden gezet dan ontheemde Kroaten in andere
regio's. Dit, door de centrale autoriteiten uitgevaardigde, decreet is weliswaar
op 12 februari jl. onder sterke internationale druk door Zagreb weer ingetrokken,
maar desondanks heeft dit incident de twijfel onder de Servische bevolking
van Oost-Slavonië over de bedoelingen van Zagreb doen groeien.Op het gebied van terugkeer van Serviërs naar de voormalige RSK-gebieden
loopt Kroatië overigens duidelijk achter in het nakomen van haar in internationaal
verband aangegane verplichtingen. Met name de terugkeer naar de voormalige
Krajina is nog maar nauwelijks op gang gekomen (UNHCR stelde onlangs dat ruim
10 000 vluchtelingen en ontheemden uit Oost-Slavonië en de FRJ zijn
teruggekeerd). Zorgwekkend blijft verder de behandeling van niet-gouvernementele
organisaties en het ontbreken van onafhankelijke electronische media.De relatie met Bosnië-Herzegovina blijft problematisch. In november
1997 publiceerde de Kroatische regering een ontwerp-overeenkomst om te komen
tot speciale relaties tussen Kroatië en de Bosnische Federatie, die een
ondermijnend effect zouden hebben ten aanzien van de eenheid van Bosnië-Herzegovina.
Dit ontwerp is dan ook door de gehele internationale gemeenschap en door President
Izetbegovic verworpen. Een recente redevoering van President Tudjman tijdens
een congres van zijn partij, waarin hij onder andere stelde dat Bosnië
na 1945 beter bij Kroatië had kunnen worden gevoegd, heeft tot scherpe
internationale kritiek geleid.Desalniettemin zijn in de betrekkingen met Bosnië-Herzegovina ook
positieve ontwikkelingen te signaleren, zoals het akkoord dat onlangs is bereikt
over de opening van een Kroatisch consulaat in Banja Luka en de instelling
van een «Cooperation Council» tussen Kroatië en Bosnië.
Tevens heeft Kroatië tien van oorlogsmisdaden verdachte Bosnische Kroaten
ertoe bewogen zich bij het ICTY aan te melden. 17 Rol van de OVSE-missieMet het beëindigen van de UNTAES-presentie in Oost-Slavonië
op 15 januari jl. is de taak van de OVSE-missie in Kroatië ingrijpend
gewijzigd. De OVSE hield zich aanvankelijk bezig met het volgen van de mensenrechtensituatie
in het algemeen en het verlenen van assistentie bij het ontwikkelen van democratische
instellingen. Als specifieke taken zijn daar nu aan toegevoegd het assisteren
van de Kroatische overheid bij het nakomen van de verplichtingen en overeenkomsten
inzake de terugkeer van Servische en Kroatische vluchtelingen en ontheemden
en bij de bescherming van nationale minderheden. Om deze taken te kunnen vervullen
is de missie inmiddels uitgebreid van 15 tot 200 leden.Aangezien de aanwezigheid van UNCIVPOL in Oost-Slavonië tot oktober
van dit jaar is verlengd, heeft de OVSE niet de omvangrijke politie-monitoring
taak in dat gebied op zich hoeven te nemen. Waarschijnlijk zal dat dit najaar
wel het geval zijn. Hoe aan deze taak invulling zal worden gegeven, is op
dit moment nog niet te zeggen. Wel is de missie inmiddels begonnen met beperkte
politie-monitoring in het overige gedeelte van Kroatië. 18 MensenrechtenDe ontwikkelingen in de mensenrechtensituatie in Kroatië geven reden
tot zorg. De wens van Kroatië om zich aan te sluiten bij West-Europa
is voor dit land een reden zich in te zetten op dit terrein. Hoewel de centrale
overheid soms, maar niet consequent, blijk geeft van een meer positieve opstelling,
volharden de lokale overheden veelal in een discriminerende houding ten aanzien
van de Serviërs. Dit komt vooral naar voren in de problematiek rond de
terugkeer van vluchtelingen. Met name in de gebieden Oost-Slavonië en
de voormalige Krajina is sprake van spanningen rond de hervestiging van teruggekeerden.Een ander punt van aandacht is de vrijheid van meningsuiting. Er lopen
verschillende rechtszaken tegen onafhankelijke (schrijvende) media en op het
gebied van de elektronische media heeft de staat nog steeds een monopolie.
Onafhankelijke zenders bestaan slechts op lokaal niveau en kampen met een
gebrek aan goede apparatuur en professionele medewerkers. Bovendien zijn zij
voor hun zendmachtigingen onderworpen aan een ondoorzichtig toewijzingsbeleid.
Hoopgevend is de steeds onafhankelijker wordende opstelling van de journalisten,
die onder andere blijkt uit de oprichting door radio- en televisie-journalisten
van het zogenaamde Forum 21, dat zich richt op hervorming en professionalisering
van het huidige media-bestel. 19 Raad van EuropaOp 11 november 1992 heeft Kroatië het lidmaatschap van de RvE aangevraagd.
Begin 1996 heeft de Parlementaire Assemblée van de RvE geconcludeerd
dat Kroatië in voldoende mate voldeed aan de toetredingscriteria. De
feitelijke toelating is daarna echter uitgesteld, teneinde Kroatië aan
te sporen tot volledige medewerking aan de uitvoering van het Dayton-akkoord
inzake Bosnië-Herzegovina. Op 6 november 1996 is Kroatië toegelaten
tot de RvE als 40e lidstaat. Een jaar later ratificeerde Kroatië o.a.
het Europese Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele
Vrijheden.Het is van groot belang dat de Raad van Europa de situatie in Kroatië
kritisch blijft volgen. III FEDERALE REPUBLIEK JOEGOSLAVIË 20 Politieke en mensenrechtensituatieIn nieuwe verkiezingen voor het presidentschap van Servië, die nodig
waren geworden omdat de opkomst bij de eerdere verkiezingen beneden de 50
procent was gebleven, heeft de door federaal President Milosevic gesteunde
kandidaat, Milutinovic, de radicaal-nationalist Seselj op 21 december 1997
verslagen. De Democratische Partij onder leiding van Djindjic en de Servische
Burger Alliantie van Mevrouw Pesic, die tot de inmiddels uiteengevallen Zajedno-coalitie
behoorden, hebben niet aan deze verkiezingen deelgenomen. Naar verwachting
zal de Servische Vernieuwingsbeweging van Draskovic toetreden tot de Servische
regering, die momenteel wordt geformeerd.In Montenegro is Djukanovic inmiddels als President geïnstalleerd.
Er is een overgangsregering gevormd, waarin een aantal in het parlement vertegenwoordigde
partijen, maar niet de fractie van ex-President Bulatovic, zitting hebben.
In mei van dit jaar zullen vervroegde parlementsverkiezingen worden gehouden.
Het Montenegrijnse parlement heeft een aantal met hulp van de OVSE voorbereide
wetten op het gebied van het verkiezingsproces en de media aanvaard. De bij de internationale gemeenschap bestaande hoop dat President Milosevic,
nu hij electoraal voorlopig minder rekening behoeft te houden met Seselj,
substantiële verbetering zou aanbrengen op het gebied van mensenrechten,
de rechten van minderheden en democratisering, is vooralsnog niet uitgekomen.
Wel heeft hij een belangrijke positieve rol gespeeld bij de totstandkoming
van de regering-Dodik in de Republika Srpska in Bosnië-Herzegovina. Tevens
heeft de opstelling van de FRJ bijgedragen aan een soepel verloop van de reïntegratie
van Oost-Slavonië in Kroatië. Ook het feit dat de OVSE de parlements-
en presidentsverkiezingen in Servië en de presidentsverkiezingen in Montenegro
in de tweede helft van het afgelopen jaar heeft kunnen waarnemen, kan positief
worden gewaardeerd. Met name de verkiezingen in Servië vertoonden volgens
de OVSE echter nog steeds tekortkomingen.Ook met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de overige aanbevelingen,
die de Spaanse oud-premier Gonzalez als Persoonlijk Vertegenwoordiger van
het Voorzitterschap van de OVSE in december 1996 heeft opgesteld, is nog steeds
weinig vooruitgang geboekt. Er is nog steeds geen sprake van een dialoog tussen
de Servische regering en de voltallige oppositie. De Democratische Partij
en de Servische Burger Alliantie zijn vanwege hun verkiezingsboycot niet in
het parlement vertegenwoordigd en blijken deze dialoog ook niet in het parlement
te willen voeren.Hoewel er volgens de wet persvrijheid bestaat, heeft de staat grote economische
invloed op de media. De herziene Servische media-wet, die geen bepalingen
bevat inzake hervorming van de staatsmedia, is nog niet afgekondigd. Een federaal
plan ter herverdeling van radio- en televisie-frequenties wordt door vertegenwoordigers
van de onafhankelijke media aangemerkt als een poging om de media in Servië
en Montenegro onder controle te brengen.Afgezien van de situatie in Kosovo is ook elders in de FRJ sprake van
discriminatie. Met name de Moslims in de Sandjak en in mindere mate de Hongaren
in de Vojvodina worden (economisch) achtergesteld. De invoering per decreet
van de noodtoestand in de Sandjak in juli 1997 heeft tot politieke spanningen
geleid. Tijdens de oorlog in Bosnië-Herzegovina gepleegde ernstige misdaden
tegen de Moslim-bevolking in dat gebied zijn niet vervolgd. Terugkeer uit
het buitenland van Moslims naar de Sandjak wordt door de FRJ-autoriteiten
tegengewerkt.De internationale gemeenschap dringt regelmatig in Belgrado aan op hervatting
van de OVSE-lange termijnmissies in Kosovo, de Sandjak en Vojvodina. Deze
missies werden in augustus 1992 ingesteld, maar in juni 1993 weer beëindigd,
omdat Joegoslavië alleen in ruil voor terugkeer in de OVSE wilde instemmen
met verlenging van de missies.Tenslotte werken de autoriteiten nog steeds niet mee aan de arrestatie
en uitlevering van oorlogsmisdadigers aan het Joegoslavië-tribunaal. 21 KosovoDe spanning tussen de etnisch Albanese en de Servische bevolking van Kosovo
loopt steeds verder op en is inmiddels tot een gewelddadige uitbarsting gekomen.
Het reeds op 1 september 1996 tussen President Milosevic en de gematigde leider
van de Albanezen, Rugova, gesloten accoord inzake onderwijs in de Albanese
taal is, ondanks pogingen van de Italiaanse Rooms-Katholieke lekenorganisatie
Sant' Egidio om daarbij behulpzaam te zijn, nog steeds niet uitgevoerd. Dit
heeft tot gevolg dat Rugova met zijn beleid van geweldloze oppositie terrein
verliest aan meer radicale krachten, zoals het «Bevrijdingsleger van
Kosovo» (UÇK), dat de laatste tijd door middel van aanslagen
steeds meer van zich doet spreken. Het feit dat in Albanië nog veel wapens
in omloop zijn, die ook naar Kosovo worden gesmokkeld is daar
niet vreemd aan. Verdachten van terroristische activiteiten van UÇK
kunnen worden geconfronteerd met detentie zonder dat over bewijs wordt beschikt.
Martelingen bij verhoor en een oneerlijke rechtsgang komen voor.Het conflict in Kosovo heeft een regionale veiligheidsdimensie, omdat
het gemakkelijk naar landen als Albanië en de voormalige Joegoslavische
Republiek Macedonië kan overslaan.In het weekeinde van 28 februari en 1 maart jl. zijn bij overvallen van
gewapende Kosovo-Albanese groepen op politiebureaus en politiepatrouilles
totaal vijf politiefunctionarissen om het leven gekomen. Bij een openlijk
treffen tussen de Servische politiemacht en UÇK in de omgeving van
Glugovac, waarbij ook op huizen en burgers is geschoten, zijn vervolgens tenminste
24 Albanezen en vier Servische politieagenten om het leven gekomen. Op 2 maart
jl. is een vreedzame demonstratie van Albanese Kosovaren door de politie hardhandig
uit elkaar geslagen. Enige dagen later heeft de politie, bijgestaan door legereenheden,
enkele dorpen in Kosovo afgegrendeld. Daarbij zouden tenminste 22 doden zijn
gevallen. De voor 22 maart door de Albanezen geplande parallelle verkiezingen
worden wegens het risico van hernieuwd geweld met zorg tegemoet gezien. Van
officiële zijde is één en ander uitgelegd als noodzakelijk
optreden tegen terrorisme en separatisme. Servische regeringsvertegenwoordigers
blijven voorts benadrukken dat het Kosovo-vraagstuk een interne aangelegenheid
is.De EU veroordeelt zowel gewelddadige onderdrukking van vreedzame uitingen
van politieke opvattingen, als terrorisme als middel om politieke doeleinden
te bereiken.De EU is onverminderd van mening dat Kosovo een grote mate van autonomie
dient te verkrijgen binnen de internationaal erkende grenzen van de FRJ, hetgeen
zou moeten worden vastgelegd in een onderhandeld statuut. De EU heeft beide
partijen herhaaldelijk, onder meer bij monde van de Britse Voorzitter in een
onderhoud te Belgrado met President Milosevic op 5 maart jl., opgeroepen om
daartoe een dialoog te beginnen. Voorts heeft de EU aangedrongen op tenuitvoerlegging
van het onderwijsakkoord en zich bereid verklaard daaraan financieel bij te
dragen. Tevens heeft de EU de Joegoslavische autoriteiten voorgesteld in Pristina
een sub-kantoor te vestigen van het kantoor van de Europese Commissie in Belgrado.
Dit kantoor zou zich vooral moeten bezighouden met het verschaffen van informatie
over de EU en het EU-standpunt met betrekking tot Kosovo, alsmede met de financiering
van projecten op het gebied van onderwijs en cultuur. 22 De FRJ en de OVSESinds juli 1992, de Top van Helsinki, mag Joegoslavië (Servië
en Montenegro) niet meer deelnemen aan de OVSE op grond van «grootschalige
schendingen van de OVSE-beginselen». Dit besluit zou kunnen worden herzien
wanneer dit land de OVSE-beginselen naleeft. Indien de FRJ zou willen deelnemen
aan de OVSE, zou het land als nieuwe staat, evenals de overige deelrepublieken
van de voormalige Socialistische Federale Republiek Joegoslavië, een
verzoek moeten indienen om toelating tot de OVSE. De FRJ is echter niet bereid
een dergelijk verzoek in te dienen, omdat dit land zich beschouwt als opvolgerstaat
van de voormalige Socialistische Federale Republiek Joegoslavië. 23 Raad van EuropaDe Federale Republiek Joegoslavië (FRJ) is geen lid van de Raad van
Europa en heeft geen aanvraag voor lidmaatschap ingediend. Indien zij dit
doet zal de Parlementaire Assemblée van de Raad van Europa voorwaarden
stellen voor het toekennen van een lidmaatschap. De situatie in het land geeft
nog geen aanleiding te verwachten dat het land spoedig lid zal worden. De
FRJ beschikt ook niet over een «special guest-status». IV REGIONALE BENADERING VAN DE EUROPESE UNIEIn de op 29 april 1997 door de Algemene Raad vastgestelde regionale benadering
van de EU is te kennen gegeven onder welke politieke voorwaarden de EU bereid
is de banden met Albanië, Bosnië-Herzegovina, de FRJ, de FYROM en
Kroatië aan te halen op het gebied van het verlenen van handelsconcessies,
toegang tot PHARE-hulp en het sluiten van handels- en samenwerkingsovereenkomsten.
Op 29 december 1997 heeft de Algemene Raad besloten om de autonome handelsmaatregelen
voor Kroatië en Bosnië-Herzegovina te verlengen. Deze maatregelen
zijn echter niet verlengd voor de FRJ, omdat dit land niet aan de door de
EU gestelde politieke voorwaarden heeft voldaan. Zodra de omstandigheden het
toelaten, doch op zijn laatst in maart of april 1998, zal de Unie de kwestie
van al dan niet toekenning van autonome handelsmaatregelen aan de FRJ opnieuw
bezien.De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van MierloDe Minister van Defensie,J. J. C. VoorhoeveDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,J. P. Pronk BIJLAGE Lijst van gebruikte afkortingenEAPREuro-Atlantische PartnerschapsraadECEuropese Commissie EUEuropese Unie FRJFederale
Republiek Joegoslavië  (omvat de deelstaten Servië en
Montenegro) FYROMFormer Yugoslav Republic of Macedonia HVHoge
Vertegenwoordiger ICRCInternational Committee of the Red Cross Internationaal Comité van het Rode Kruis ICTYInternational
Criminal Tribunal for the former Yugoslavia  Internationaal Strafrechtelijk
Tribunaal voor het voormalige Joegoslavië IMFInternationaal
Monetair Fonds IPTFInternational Police Task Force  Politiemacht
van de VN, voorzien in het Dayton Akkoord. NAVONoord-Atlantische
Verdragsorganisatie NGONiet Gouvermentele Organisatie OVSEOrganisatie
voor Veiligheid en Samenwerking in Europa PHAREPologne, Hongrie,
Aide à la Réconstruction Economique PICPeace Implementation
Conference  Vredesimplementatieraad RSRepublika Srpska Eén van de entiteiten van Bosnië-Herzegovina (de Federatie
van Moslims en Kroaten is de andere entiteit). RSKRepublika Srpska
Krajina  De eenzijdig uitgeroepen Servische republiek in KroatiëRvERaad van Europa SACEURSupreme Allied Commander
Europe  Hoogste NAVO-militair, die de algehele leiding van de SFOR-operatie
heeft. SFORStabilization Force  De door de NAVO geleide
vredesmacht in Bosnië-Herzegovina. UÇKUshtria Çlirimtare
e Kosovës  Bevrijdingsleger van Kosovo UNCIVPOLUnited
Nations Civil Police UNHCRUnited Nations High Commissioner for
Refugees  Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN. UNIPTFzie
IPTF UNPREDEPUnited Nations Preventive Deployment Force UNTAESUnited
Nations Transitional Administration for Eastern Slavonia, Baranja and Western
Sirmium  Voormalig VN-Bestuur voor het meest oostelijke deel van
Kroatië VNVerenigde Naties WFPWorld Food Programme Wereld Voedsel Programma 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22181-201.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl