Vreemdelingenbeleid; Kabinetsstandpunt inzake de bescherming van asielzoekers en vluchtelingen in de regio
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 739

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

11-06-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

19637 nr. 739

28-05-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding1. Achtergrond van het streven naar bescherming in de
regio1.1. Bescherming in de regio: een bestaand concept1.2. Conventie Plus1.3. Voorstel Verenigd Koninkrijk1.3.1 Verbetering van regionaal migratie-management1.3.2. Europese centra voor de behandeling van asielverzoeken1.4 Reacties en initiatieven binnen de Europese Unie1.5. Reactie UNHCR2. Inzet van de regering2.1. Internationaal overleg2.2. Appreciatie van de voorstellen van het Verenigd Koninkrijk
en UNHCR2.2.1. Analyse2.2.2. De twee elementen uit het Britse voorstel2.3. Uitgangspunten voor beleid2.3.1. Effectieve bescherming2.3.2. Internationale samenwerking2.3.3. Geïntegreerd buitenlands beleid2.3.4. Relatie tot nationaal en Europees vreemdelingenbeleid2.3.5. Inzet van financiële middelen3. Nadere invulling van beleidOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 739BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VOOR VREEMDELINGENZAKEN
EN INTEGRATIE EN VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 mei 2003Tijdens de afgelopen begrotingsbehandelingen van de ministeries van Buitenlandse
Zaken en Justitie heeft de regering toegezegd uw Kamer in de eerste helft
van 2003 over haar standpunt inzake bescherming in de regio te informeren.1 Met deze brief van de minister van Buitenlandse Zaken,
de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, en de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
wordt deze belofte ingelost.InleidingDe regering streeft naar een versterking van bescherming van asielzoekers
en vluchtelingen in de regio. Dit voornemen is mede ingegeven door de wens
om de huidige vermenging van vluchtelingen en economische migranten in de
asielprocedure in toenemende mate te scheiden en de druk op deze procedure
te verlichten. Bestrijding van illegale migratie zal vervolgens eenduidiger
en krachtiger kunnen zijn, terwijl bescherming kan worden toegespitst op diegenen
die deze echt nodig hebben. Daarnaast beoogt de regering met internationale
afspraken over bescherming in de regio ook de uitvoering van het terugkeerbeleid
gunstig te beïnvloeden.Tot dusverre is in het politieke en publieke debat over dit onderwerp
meestal over opvang in de regio gesproken. Er is in deze brief echter voor
gekozen de term bescherming in de regio te hanteren, omdat het bieden van
bescherming het wezenlijke element is in geval van vluchtelingensituaties.
Deze keuze sluit ook aan bij de discussies zoals die zich in toenemende mate
in internationaal verband afspelen.Deze brief bevat geen blauwdruk voor een beleid voor bescherming in de
regio. Daarvoor is meer tijd nodig; de materie is te complex en het aantal
betrokkenen, zowel nationaal en internationaal, te omvangrijk om in dit stadium
een geheel nieuw beleid voor bescherming in de regio te kunnen presenteren.
De inhoud van deze brief kent derhalve een verkennend karakter.Dat deze brief nu is opgesteld, heeft twee redenen. Allereerst is er,
zoals gezegd, de belofte om uw Kamer in de eerste helft van 2003 over het
regeringsstandpunt inzake bescherming in de regio te informeren. Daarnaast
spelen internationale ontwikkelingen een rol. Het onderwerp bescherming in
de regio maakt sinds enige maanden deel uit van besprekingen in EU-verband.
Reden temeer om verder met uw Kamer van gedachten te wisselen over de Nederlandse
inzet in deze besprekingen.De brief is als volgt opgebouwd. Om te beginnen wordt de achtergrond van
het streven naar bescherming in de regio aan de orde gesteld. Daarbij worden
recente voorstellen van het Verenigd Koninkrijk en UNHCR toegelicht. Vervolgens
wordt het standpunt van de regering op deze voorstellen uiteengezet en worden
enkele uitgangspunten uitgewerkt waaraan een beleid voor versterkte bescherming
in de regio, naar ons oordeel, zal moeten voldoen. Tot slot wordt bezien hoe
dit beleid in de nabije toekomst kan worden geconcretiseerd en geïmplementeerd.In deze brief wordt verwezen naar een motie van de leden Koenders, Hoekema
en Verhagen. Deze motie over asiel en migratie in een geïntegreerd buitenlands
beleid werd tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van Buitenlandse
Zaken voor het jaar 2002 ingediend.1 Wij zijn
van mening dat de uitgangspunten van beleid, zoals in deze brief uiteengezet,
aan verschillende elementen van bovenstaande motie raakt.1. Achtergrond van het streven naar bescherming in de
regioIn het Hoofdlijnenakkoord stelt de regering dat Nederland bereid blijft
vluchtelingen in de zin van het Vluchtelingenverdrag op te vangen. Tegelijkertijd
acht de regering het tegengaan van oneigenlijk gebruik van de asielprocedure,
door mensen die geen aanspraak op internationale bescherming kunnen maken,
van groot belang. Verder verdient het, volgens de regering, de voorkeur dat
vluchtelingen worden opgevangen in de regio en de asielprocedure door UNHCR
wordt uitgevoerd. Daartoe wordt gestreefd naar versterking van de positie
van UNHCR door aanvulling van het Vluchtelingenverdrag.1.1. Bescherming in de regio: een bestaand conceptHet voornemen om bescherming in de regio te versterken is op zich geen
nieuw idee. Het sluit aan bij het principe van UNHCR dat mensen die internationale
bescherming zoeken deze bescherming zo dicht mogelijk bij huis zouden moeten
vinden. Dit principe is door de UNHCR in de loop der jaren keer op keer bevestigd
en het versterken van de beschermingscapaciteit van landen in de regio behoort
nog altijd tot de prioriteiten van UNHCR.Naast UNHCR hebben ook nationale staten bij herhaling op het belang van
bescherming in de regio gewezen. Zo ook Nederland. In 1993 stelde de toenmalige
staatssecretaris van Justitie, tijdens een conferentie van EU-ministers verantwoordelijk
voor asiel- en migratiezaken, dat het nuttig zou zijn de haalbaarheid te onderzoeken
om asielverzoeken zo veel mogelijk af te handelen in de regio waar asielzoekers
vandaan komen. In de discussies die hierop volgden, werden verschillende mogelijkheden
bekeken, maar concrete stappen naar een nadere uitwerking bleven uit.Nederland heeft in de jaren daarna veelvuldig aandacht voor bescherming
in de regio gevraagd. Bijvoorbeeld tijdens de Global Consultations van UNHCR in 2001 en 2002, en tijdens een ministeriële conferentie
in Genève ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Vluchtelingenverdrag,
op 12 december 2001. De toenmalige staatssecretaris van Justitie stelde bij
die gelegenheid dat bescherming in de regio een essentieel uitgangspunt van
het Nederlandse asielbeleid was en dat in het verlengde daarvan secundaire
migratiestromen, meer dan voorheen, zouden moeten worden voorkomen.1.2. Conventie PlusMeer recent heeft het debat over bescherming in de regio een nieuwe impuls
gekregen door een voorstel van UNHCR. Tijdens de informele Justitie en Binnenlandse
Zaken-Raad van 13 en 14 september 2002 lanceerde Hoge Commissaris Lubbers
zijn initiatief voor de Conventie Plus. Dit initiatief heeft als oogmerk multilaterale
afspraken en overeenkomsten in het leven te roepen, die bedoeld zijn als aanvulling
op het Vluchtelingenverdrag van 1951. Het idee is dat in de vorm van additionele
instrumenten gestreefd wordt naar een multilaterale benadering voor de verdeling
van verantwoordelijkheden en duurzame oplossingen. De aandacht spitst zich
daarbij toe op operationele maatregelen voor specifieke groepen van vluchtelingen,
ontheemden, asielzoekers en terugkeerders in specifieke situaties.Conventie Plus gaat uit van afspraken tussen onder meer landen van bestemming
en landen in de regio over het bieden van internationale bescherming. Belangrijk
is dat deze bescherming zo efficiënt mogelijk verloopt en dat secundaire
migratiestromen zoveel mogelijk worden beperkt. UNHCR heeft een aparte unit
in werking gesteld om de werkzaamheden van Conventie Plus te begeleiden. Op
24 juni 2003 zal de eerste bijeenkomst van het «Forum on International
Protection» plaatsvinden. In dit Forum zullen naast staten ook NGO's
en andere relevante organisaties zitting hebben. Het proces van de Conventie
Plus zal vanuit dit Forum worden begeleid.1.3. Voorstel Verenigd KoninkrijkEen ander initiatief dat bescherming in de regio uitdrukkelijk op de Europese
agenda heeft geplaatst, is afkomstig van het Verenigd Koninkrijk. Op 10 maart
2003 stuurde premier Blair een brief naar het Voorzitterschap van de Europese
Unie, waarin hij een voorstel voor een nieuw internationaal beschermingsregime
ontvouwde. Dit voorstel vangt aan met de premisse dat het huidige regime niet
naar tevredenheid functioneert. Veel geld en middelen worden besteed aan asielzoekers
die het zich kunnen veroorloven om zich naar de Europa te begeven, terwijl
lotgenoten die dichter bij huis blijven, bijvoorbeeld in Afrika of Azië,
het in de regel met veel beperktere middelen moeten stellen.Het Verenigd Koninkrijk heeft berekend dat in Europa per jaar gemiddeld
10 000 dollar aan een asielzoeker wordt uitgegeven, terwijl UNHCR wereldwijd
ongeveer 50 dollar per persoon kan besteden. Bovendien, zo stelt het Verenigd
Koninkrijk, komt een ruime meerderheid van de asielzoekers die Europa weten
te bereiken niet in aanmerking voor internationale bescherming, en werkt het
huidige systeem mensensmokkel en -handel in de hand. Op basis van bovenstaande
analyse komt het Verenigd Koninkrijk met een voorstel dat in twee elementen
uiteenvalt.1.3.1 Verbetering van regionaal migratie-managementHet eerste element gaat uit van een verbetering van regionaal migratie-management.
Dit door meer aandacht te besteden aan de oorzakenwaarom mensen
huis en haard verlaten. Met landen in de regio zullen, volgens het Britse
voorstel, overname-overeenkomsten moeten worden afgesloten. Personen die bescherming
in de eigen regio hadden kunnen zoeken, worden op grond van deze overeenkomsten
teruggezonden, op voorwaarde dat ter plaatse effectieve bescherming kan worden
geboden. Zonder sluitende afspraken op deze punten zal een versterkte bescherming
in de regio niet van de grond komen. Vluchtelingen die niet in de regio kunnen
worden opgevangen, of die niet op redelijke termijn kunnen terugkeren naar
hun land van herkomst, zullen volgens een quotasysteem over de lidstaten van
de Europese Unie worden verdeeld.1.3.2. Europese centra voor de behandeling van asielverzoekenHet tweede element van het Britse voorstel, zoals verwoord in het voorstel
van 10 maart jl., gaat uit van het opzetten van Europese centra voor de behandeling
van asielverzoeken. Naar deze centra zouden al diegenen moeten worden overgebracht
die op Europees grondgebied een asielaanvraag doen (evenals mogelijk uitgeprocedeerde
asielzoekers en illegalen). Vanuit deze «Transit Processing Centres»
zouden door UNHCR dan wel door de Internationale Organisatie voor Migratie
(IOM) alleen diegenen naar de Europese Unie worden doorgeleid die in aanmerking
voor een vluchtelingenstatus komen. Het Verenigd Koninkrijk stelt voor deze
centra vlak buiten de Europese Unie te plaatsen. Daarover zouden nauwsluitende
afspraken met het desbetreffende land moeten worden gemaakt. Verder zouden
terugname-overeenkomsten met de landen van herkomst moeten worden gesloten
om personen wier asielverzoek wordt afgewezen naar het land van herkomst terug
te kunnen sturen.1.4 Reacties en initiatieven binnen de Europese UnieIn een reactie op het voorstel van het Verenigd Koninkrijk heeft de Europese
Raad van Brussel van 20 en 21 maart 2003 de Commissie verzocht om de Britse
ideeën, in samenwerking met UNHCR, verder uit te werken en het resultaat
te presenteren aan de Europese Raad die op 19 en 20 juni 2003 in Thessaloniki
bijeenkomt. Het voorstel is meer in detail besproken op ambtelijk niveau en
kwam aan de orde tijdens de informele Justitie en Binnenlandse Zaken-Raad
van Veria, op 28 en 29 maart 2003. Deze besprekingen hebben duidelijk gemaakt
dat lidstaten geïnteresseerd zijn, maar ook dat er nog vele vragen leven
over de praktische invulling van de Britse ideeën. Duitsland uitte in
Veria vooral twijfels over de haalbaarheid van het concept, terwijl lidstaten
als Nederland, Denemarken, Italië en Spanje voorzichtig positief reageerden.
De posities van de lidstaten zullen, in aanloop naar de Europese Raad van
Thessaloniki, ongetwijfeld vastere vorm krijgen. De regering zal ook de komende
tijd ontwikkelingen op dit vlak aandachtig blijven volgen.De Commissie zal, in reactie op het verzoek van de Europese Raad, haar
bevindingen neerleggen in een Mededeling. Deze Mededeling zal eerst in de
Justitie en Binnenlandse Zaken-Raad van 5 en 6 juni 2003 worden besproken
alvorens later die maand door de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen
en de Europese Raad te worden behandeld. Zodra deze Mededeling beschikbaar
is, zal deze aan uw Kamer worden aangeboden en zal de regering zo snel mogelijk
haar standpunt terzake toelichten.Vooruitlopend hierop kan over de positie van de Commissie al wel het volgende
worden gezegd. In haar Mededeling over het gemeenschappelijk asielbeleid en
de Agenda voor bescherming, van 31 maart 2003, uitte de Commissie enkele zorgen
die ook in het Britse voorstel worden aangestipt. Zo brengt de Commissie naar
voren dat «de crisis in het asielstelsel in een aantal lidstaten
steeds duidelijker wordt en dat het onbehagen in de publieke opinie toeneemt.»
De Commissie stelt verder dat: «er sprake is van toenemend misbruik
van asielprocedures en van steeds grotere, vaak door mensenhandel en -smokkel
gevoede gemengde migratiestromen, die deels bestaan uit personen die op legitieme
gronden internationale bescherming zoeken, en deels uit migranten die de asielprocedures
gebruiken om toegang te krijgen tot het grondgebied van de lidstaten om hun
economische situatie te verbeteren. Daardoor blijft het percentage negatieve
beslissingen na onderzoek van de internationale beschermingsbehoefte erg hoog.
Dit vormt een ernstige bedreiging voor het instituut asiel en meer in het
algemeen voor de Europese humanitaire traditie, en vraagt om structurele oplossingen.»De Commissie ziet deze oplossingen in een verbetering van de kwaliteit
van de besluiten in de lidstaten, maar ook in de consolidatie van beschermingsfaciliteiten
in de regio en in de behandeling van asielverzoeken zo dicht mogelijk bij
de behoefte. In de nog te verschijnen Mededeling over de Britse voorstellen
zal de Commissie naar verwachting verder op deze punten ingaan.1.5. Reactie UNHCRUNHCR heeft inmiddels op het Britse voorstel gereageerd. UNHCR erkent
dat een verbetering van regionale beschermingsmogelijkheden een belangrijke
bijdrage kan leveren aan een beter en effectiever internationaal asielsysteem.
UNHCR onderschrijft ook dat een dergelijke verbetering een gunstig effect
kan hebben op het terugdringen van secundaire migratiestromen. UNHCR dringt
er wel op aan dat een uitwerking van een versterkte bescherming in de regio
in nauwe internationale samenwerking plaatsvindt. Een dialoog met de landen
in de regio verdient hierbij bijzondere aandacht. UNHCR ziet verder een prominente
rol voor de Conventie Plus weggelegd en zij gaat tevens uit van een sterke
betrokkenheid van NGO's.UNHCR acht het cruciaal dat daadwerkelijk effectieve bescherming wordt
geboden aan mensen die deze bescherming behoeven. Een versterking van bescherming
in de regio zal, volgens UNHCR, moeten bijdragen aan duurzame oplossingen
voor het vluchtelingenvraagstuk. Dit betekent dat naast vrijwillige terugkeer,
zodra de omstandigheden daarvoor geschikt zijn, ook lokale integratie en,
waar nodig, hervestiging van vluchtelingen in andere delen van de wereld moeten
worden bevorderd. UNHCR erkent verder dat het sluiten van overname-overeenkomsten
met landen in de regio deel van het geheel uitmaakt. UNHCR heeft aangegeven
hieraan een bijdrage te willen leveren.Voor wat betreft het idee om Europese centra voor de behandeling van asielverzoeken
op te richten, stelt UNHCR dat deze centra niet buiten, maar binnen de Europese
Unie zouden moeten worden geplaatst. Deze centra zouden voorzieningen moeten
bieden in overeenstemming met internationale maatstaven en met de Europese
richtlijn voor de opvang voor asielzoekers. De centra zouden tevens moeten
voorzien in tolken en juridische bijstand voor alle asielzoekers. De centra
zouden, waar nodig, een gesloten karakter moeten kennen en procedures dienen
binnen een maand te worden afgerond.Volgens UNHCR is dit alles alleen haalbaar als de centra zich beperken
tot de behandeling van asielaanvragen uit enkele van tevoren vastgestelde
landen. Dit zouden landen moeten zijn wier onderdanen in de praktijk nauwelijks
voor internationale bescherming in aanmerking komen. Met deze landen zouden
van tevoren terugname-overeenkomsten moeten worden gesloten voor
diegenen die geen aanspraak op bescherming kunnen maken.2. Inzet van de regering2.1. Internationaal overlegDe regering is ingenomen met de toegenomen internationale aandacht voor
het concept voor bescherming in de regio. De regering acht het veelbelovend
dat bescherming in de regio prominent op de agenda van de Europese Unie staat
en dat UNHCR een sterke betrokkenheid bij de praktische invulling van dit
concept toont. Een sterke betrokkenheid van UNHCR maakt ook deel uit van de
Nederlandse amendementen op het asiel-beleidsartikel van de Europese Conventie.
Hierin is een zinsnede opgenomen die expliciet stelt dat samenwerking met
zowel UNHCR als met landen in de regio van herkomst een belangrijk aspect
moet zijn van de EU-verplichting bescherming te bieden aan vluchtelingen.Reeds voor de presentatie van het Britse voorstel namen de ministeries
van Buitenlandse Zaken en Justitie het initiatief voor een ambtelijke bijeenkomst
over bescherming in de regio. Op 26 februari 2003 vonden in Den Haag informele
besprekingen plaats met het Verenigd Koninkrijk en Denemarken. Aan dit overleg
namen vertegenwoordigers van respectievelijk de Europese Commissie en de «Intergovernmental
Consultations on Asylum, Refugee and Migration Policies» (IGC) deel.
Tijdens dit overleg werden ideeën en mogelijke modaliteiten ten aanzien
van bescherming in de regio besproken. Op 17 maart 2003 vond een vervolgoverleg
in Londen plaats, waaraan ook UNHCR deelnam. Op 23 april 2003 werd het gesprek
voortgezet in Kopenhagen. Bij die laatste gelegenheid waren, naast eerdergenoemde
deelnemers, ook vertegenwoordigers van de Verenigde Staten, Australië
en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) aanwezig.In aansluiting op de gesprekken in Den Haag en Londen, organiseerde de
IGC tijdens haar jaarlijkse «Full Round», van 2 tot en met 4 april
2003, een debat over bescherming in de regio. Deelnemende landen werden uitgenodigd
hun ideeën over dit onderwerp uiteen te zetten. De bijeenkomst toonde
aan dat ook landen buiten Europa, zoals Canada, de Verenigde Staten en Australië,
belangstelling hebben. Tijdens de «Full Round» wisselden de deelnemers
verder van gedachten met Hoge Commissaris Lubbers, waarbij de laatste andermaal
benadrukte dat de Conventie Plus een goed platform biedt om nieuwe en reeds
bestaande ideeën over bescherming in de regio nader te concretiseren.Bovengenoemde besprekingen kennen tot dusverre een informatief en zeker
geen concluderend karakter. Ideeën worden uitgewisseld en becommentarieerd.
Tijdens deze besprekingen heeft Nederland ook een eerste informele reactie
op de voorstellen van het Verenigd Koninkrijk en UNHCR gegeven.2.2. Appreciatie van de voorstellen van het Verenigd Koninkrijk
en UNHCR2.2.1. AnalyseDe regering deelt de analyse van het Verenigd Koninkrijk waar het de tekortkomingen
van het internationale asielsysteem betreft. Een versterkte bescherming in
de regio zou aanzienlijk kunnen bijdragen aan het verlichten van deze tekortkomingen.
Dit concept heeft tot dusverre verschillende reacties opgeroepen. Ook in uw
Kamer. Een veelgehoorde reactie is dat een concept naar voren wordt geschoven
dat in de praktijk al lang en breed realiteit is. Daarbij wordt
benadrukt dat de overgrote meerderheid van asielzoekers en vluchtelingen zich
thans al in Azië en Afrika bevindt. Dit gegeven is juist, maar maakt
het streven naar een versterkte bescherming in de regio volgens de regering
niet minder relevant.Een belangrijk argument hiervoor is van financiële aard. Zo telde
het totale budget van UNHCR in 2002 circa 1 miljard dollar. In datzelfde jaar
bedroegen de kosten van toelating en opvang, en van toezicht en terugkeer
van asielzoekers in Nederland ruim 1,4 miljard euro. Ter illustratie: waar
UNHCR zich in 2002 verantwoordelijk wist voor het bieden van bescherming aan
20 miljoen mensen in de wereld, bood Nederland in 2002 opvang aan 81 000
asielzoekers.Nog los van dit financiële aspect zijn er andere argumenten waarom
de regering naar een versterkte bescherming in de regio streeft. Terugdringen
van het oneigenlijk gebruik van de asielprocedure is een argument dat reeds
genoemd is. Maar ook valt te denken aan terugkeer als de omstandigheden in
het land van herkomst zich ten positieve wijzigen. Door bescherming in de
regio te bieden, kan de aandacht van de internationale gemeenschap voor duurzame
oplossingen, waaronder terugkeer, beter worden vastgehouden. Bovendien verloopt
deze terugkeer makkelijker als men relatief dichtbij huis verblijft. De ervaringen
met Kosovo zijn in dit verband illustratief. Een ander argument houdt verband
met mensensmokkel. Door erop toe te zien dat er in de regio bescherming kan
worden gevonden, zouden asielzoekers zich niet meer, meestal via mensensmokkelaars,
op illegale wijze naar Europa hoeven te begeven.2.2.2. De twee elementen uit het Britse voorstelVoor wat betreft de twee elementen uit het voorstel van het Verenigd Koninkrijk
ligt de opvatting van de regering genuanceerder. De regering steunt de gedachte
om concrete initiatieven voor een versterkte bescherming in de regio verder
uit te werken, het eerste element uit het Britse voorstel. Aan deze uitwerking
zullen verschillende uitgangspunten ten grondslag moeten liggen. Deze punten
komen in het vervolg van deze brief aan bod.De regering plaatst wel enige kanttekeningen bij het tweede element van
het Britse voorstel, daar waar het gaat om de Europese centra voor de behandeling
van asielverzoeken. Met UNHCR meent de regering dat deze centra eerder binnen
dan buiten de grenzen van de Europese Unie zouden moeten worden geplaatst.
Op deze manier kan de continuïteit beter worden gewaarborgd, net als
de vereiste standaarden waaraan de procedures zullen moeten voldoen. Ook is
dit model juridisch beter vorm te geven indien dit binnen de Europese Unie
wordt gerealiseerd. Daarnaast acht de regering het vanuit internationaal oogpunt –
met name waar het gaat om het creëren van internationaal draagvlak voor
bescherming in de regio – te prefereren dat de Europese Unie deze asielverzoeken
binnen haar eigen grenzen behandelt. Voorts deelt de regering de opvatting
van UNHCR dat deze Europese centra zich tot enkele nationaliteiten zouden
moeten beperken. Praktische overwegingen, zoals de noodzaak van een gezamenlijke
inschatting van de situatie in de landen van herkomst en de voorwaarde om
van tevoren een terugname-overeenkomst met deze landen te hebben afgesloten,
spelen hierbij een rol. Tevens geeft de keus voor centra binnen de Unie een
dwingende impuls aan verdere harmonisatie van het Europese asielstelsel.Inmiddels is gebleken dat het Verenigd Koninkrijk bereid is de suggesties
van UNHCR in overweging te nemen. Het Verenigd Koninkrijk wordt hierin gesterkt
vanuit de gedachte dat een breed draagvlak essentieel is om de voorstellen
in praktijk te brengen. Zonder dit draagvlak, zo beseft het Verenigd Koninkrijk,
zullen resultaten uitblijven. In gesprekken met Nederland en Denemarken heeft
het Verenigd Koninkrijk laten weten prijs te stellen op verdere suggesties
en aanbevelingen. De regering zal de dialoog met het Verenigd Koninkrijk en
anderen voortzetten.2.3. Uitgangspunten voor beleid2.3.1. Effectieve beschermingBelangrijk uitgangspunt van het Nederlandse beleid inzake bescherming
in de regio is dat voldaan wordt aan het beginsel van non-refoulement zoals
neergelegd in het Vluchtelingenverdrag, en dat voorts wordt gehandeld in overeenstemming
met de bepalingen van het EVRM. Wat dit laatste betreft, is vooral artikel
3 EVRM van belang dat bepaalt dat personen niet onderworpen mogen worden aan
marteling, of onmenselijke of vernederende behandeling.De omstandigheden in de regio dienen zodanig te zijn dat vluchtelingen
daadwerkelijk bescherming genieten tegen refoulement. Bovendien geldt dat,
indien zij op grond van hun persoonlijke omstandigheden gegronde vrees voor
vervolging hebben in het land van opvang, zij niet in die regionale opvang
zullen kunnen worden ondergebracht. Ook zullen voorzieningen moeten worden
getroffen die vluchtelingen beschermen tegen onmenselijke behandeling ter
plaatse: dit betekent in het bijzonder dat hun fysieke veiligheid moet worden
gegarandeerd en dat zij aanspraak kunnen maken op bepaalde minimum-voorzieningen
op sociaal en economisch gebied.Beide aspecten dienen in de bredere, regionale context te worden geplaatst.
Indien de voorzieningen in de opvang gunstiger zijn dan de gemiddelde levensstandaard
in de regio, kan dit aanleiding geven tot toestroom vanuit de regio naar de
opvang. Daarnaast zouden er dan ook spanningen kunnen optreden tussen de lokale
bevolking en de vluchtelingen in de opvang. Indien de levensstandaard in de
regio dermate laag is dat geen sprake is van een menswaardig niveau, kan ervoor
worden gekozen een specifiek initiatief voor versterkte bescherming in die
regio achterwege te laten.2.3.2. Internationale samenwerkingDe regering zal voldoende internationale steun moeten verwerven om een
versterkte bescherming in de regio te realiseren. Daarbij gaat de voorkeur
uit naar verdere uitwerking van het concept binnen EU-verband. Immers, de
Unie is reeds op weg naar een gemeenschappelijk asielbeleid. Bovendien zal
Nederland op eigen kracht moeilijk in staat zijn voldoende invloed uit te
oefenen en middelen bijeen te krijgen om dit te realiseren. De omstandigheden
voor internationale samenwerking lijken gunstig. Recente ontwikkelingen, zoals
het reeds genoemde initiatief voor de Conventie Plus van UNHCR, het voorstel
van het Verenigd Koninkrijk en de eerste reactie van de Commissie tonen dit
aan.Naast steun van bestemmingslanden vereist een versterkte bescherming in
de regio uiteraard ook medewerking van de landen waar deze bescherming plaats
zal moeten vinden. Zonder deze medewerking, ook waar het gaat om het sluiten
van overname-overeenkomsten, zal het streven van de regering een dode letter
blijven. De situatie in deze landen is niet zelden fragiel. Een plotselinge
vluchtelingenstroom kan hen voor grote problemen stellen. Daarbij valt te
denken aan etnische spanningen en bedreigingen voor vrede en veiligheid, maar
ook aan milieu-, sociaal-economische- of andere problemen. Voorstellen
voor een versterkte bescherming zullen oog moeten tonen voor de belangen van
deze landen.De steun van UNHCR voor verdere initiatieven is cruciaal. In de afgelopen
maanden hebben leden van de regering herhaaldelijk met de Hoge Commissaris
over bescherming in de regio gesproken. Deze gesprekken hebben duidelijk gemaakt
dat UNHCR bereid is een actieve rol te blijven spelen bij een verdere uitwerking
van dit concept. Deze uitwerking dient volgens de Hoge Commissaris dan wel
aan te sluiten bij lopende initiatieven van UNHCR. Eerder werd al de Conventie
Plus genoemd. In dit verband speelt ook de «Agenda for Protection»
een belangrijke rol. Deze agenda staat voor een reeks aan activiteiten, die
in 2001, tijdens een interministeriële conferentie ter gelegenheid van
het 50-jarig bestaan van het Vluchtelingenverdrag is vastgesteld. De «Agenda
for Protection» bevat onder meer activiteiten als het versterken van
asielsystemen in ontwikkelingslanden en het tegengaan van secundaire migratiestromen.
Deze agenda is goedgekeurd door de landen die partij bij het Vluchtelingenverdrag
zijn.Tenslotte is de rol van UNHCR van essentieel belang waar het gaat om de
toegang tot opvangvoorzieningen in de regio. Net als in het geval van de «Comprehensive
Plans of Actions», is het voor de haalbaarheid van bescherming in de
regio een voorwaarde dat UNHCR verantwoordelijkheid neemt voor de opvang van
personen die afkomstig zijn uit een specifiek land van herkomst. Hiermee worden
betrokkenen «mandaatsvluchtelingen», dat wil zeggen vluchtelingen
wier bescherming UNHCR tot haar mandaat rekent. In principe zullen alle asielzoekers
die worden doorgeleid naar opvangvoorzieningen in de regio ook daadwerkelijk
tot de opvang moeten kunnen worden toegelaten. Daarbij wordt ervan uitgegaan
dat UNHCR, behoudens in het geval van toepasselijkheid van artikel 1F (uitsluitingsgronden),
in eerste instantie geen andere toets aanlegt dan die op nationaliteit van
betrokkenen: anders bestaat immers het risico dat bepaalde categorieën
niet tot de opvang kunnen worden toegelaten, waarna zij alsnog het eerdere
land van bestemming voor de behandeling van het asielverzoek verantwoordelijk
kunnen stellen. Hierover zal, ook de komende tijd, verder met UNHCR moeten
worden gesproken.Behalve met UNHCR zal Nederland ook binnen IGC-verband verdere gesprekken
over bescherming in de regio voeren. Voorts zal Nederland op dit vlak uiteraard
een actieve opstelling van en binnen de Europese Unie bepleiten. De behandeling
van de toegezegde Mededeling van de Commissie in de verschillende Raden in
de maand juni vormt hiervoor een goed aanknopingspunt.2.3.3. Geïntegreerd buitenlands beleidEen beleid van bescherming in de regio zal deel moeten uitmaken van een
breder buitenlands beleid. Zo vormt de regionale veiligheid een cruciaal element
om rekening mee te houden. Een versterkte bescherming in de regio mag niet
tot regionale instabiliteit leiden. Afgezien van de gevolgen voor eventuele
demografische druk zal daarbij in het bijzonder aandacht moeten worden besteed
aan de etnische en religieuze achtergrond van asielzoekers en vluchtelingen.
Indien de komst van asielzoekers en vluchtelingen de lokale verhoudingen in
zodanige mate verstoort dat gevreesd moet worden voor spanningen in de regio,
zal dit niet alleen de veiligheid van de vluchtelingen ondermijnen, maar kan
dit uiteindelijk zelfs tot weer nieuwe vluchtelingenstromen leiden.Meer in het algemeen zal de internationale gemeenschap zich moeten blijven
inzetten voor duurzame oplossingen voor vluchtelingensituaties.Bescherming
in de regio kan immers niet «eindeloos» zijn. Inspanningen om
binnen een redelijke termijn terugkeer naar het land van herkomst mogelijk
te maken door verbetering van de situatie aldaar, zijn van groot belang. Als
dat op termijn niet uitvoerbaar is, zal bezien moeten worden in hoeverre lokale
integratie van de vluchtelingen in de regio kan worden bevorderd, en in het
bijzonder hoe vluchtelingen kunnen bijdragen tot de sociaal-economische ontwikkeling
van de regio. Als laatste oplossing geldt tenslotte hervestiging. Elk van
deze duurzame oplossingen vereist nauwe internationale samenwerking en een
blijvende betrokkenheid van de internationale gemeenschap bij de regio waar
bescherming wordt geboden.Een initiatief van UNHCR dat in dit verband relevant is, is het zogeheten
«4R»-initiatief (repatriation, reintegration, rehabilitation,
reconstruction). Dit initiatief is gericht op terugkeer naar het land van
herkomst. Hiermee poogt UNHCR als katalysator op te treden om de kloof tussen
humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking in post-conflictsituaties te
dichten. Verdergaande samenwerking tussen UNHCR, UNDP, de Wereldbank, het
Wereldvoedselprogramma en UNICEF dient de verschillende organisaties de mogelijkheid
te bieden zich te concentreren op activiteiten binnen hun mandaatsgebied en
ervoor te zorgen dat deze activiteiten goed op elkaar aansluiten.Momenteel worden vier «pilots» uitgewerkt, in Eritrea, Sierra
Leone, Sri Lanka en Afghanistan. De regering ondersteunt de gedachte achter
het «4R»-initiatief. Als een succesvolle en duurzame terugkeer
naar landen van oorspong kan worden bevorderd, dan zal dit tevens een positief
effect kunnen hebben op de bereidwilligheid van landen in de regio om vluchtelingen
op te vangen. Deze landen zullen in dat geval minder bevreesd zijn dat mensen
andermaal op de vlucht slaan en wederom aanspraak op hun gastvrijheid zullen
maken.Naast het «4-R»-initiatief heeft de Hoge Commissaris ook een
zogeheten «DLI-initiatief» ontwikkeld (development through local
integration). «4-R» en «DLI» vallen beide onder de
noemer Development for Assistance for Refugees. Verschil is dat het eerstgenoemde
concept zich, zoals gezegd, richt op een succesvolle terugkeer naar het land
van herkomst, terwijl het tweede concept uitgaat van lokale integratie van
vluchtelingen in een opvangland in de regio. Tijdens de JBZ-raad in Veria
van maart jl. is HCR Lubbers op beide concepten ingegaan.Het belang van een geïntegreerd beleid wordt ook in EU-verband onderkend.
Zo stelde de Europese Raad van Tampere in oktober 1999 dat «de Europese
Unie behoefte heeft aan een alomvattende aanpak van migratie, met aandacht
voor de politieke, mensenrechten- en ontwikkelingsvraagstukken in de landen
en regio's van herkomst en doorreis.» En tijdens de Europese Raad van
Sevilla, in juni 2002, concludeerden de regeringsleiders dat «de intensivering
van de economische samenwerking, ontwikkeling van handel, ontwikkelingshulp
en conflictpreventie evenzovele middelen zijn om de economische welvaart van
de betrokken landen te bevorderen en aldus de oorzaken van de migratiestromen
te verminderen.»Zoals gezegd zal de Europese Raad van Thessaloniki op 20 en 21 juni 2003
over bescherming in de regio komen te spreken. Bij die gelegenheid zal de
regering het belang van een geïntegreerd buitenlands beleid op dit vlak
nogmaals benadrukken. Deze inzet sluit naar onze opvatting goed aan bij de
motie die tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van Buitenlandse
Zaken voor 2002 door de leden Koenders, Hoekema en Verhagen werd ingediend.2.3.4. Relatie tot nationaal en Europees vreemdelingenbeleidHet realiseren van voorstellen voor een versterkte bescherming in de regio
zal ongetwijfeld gevolgen voor het huidige vreemdelingenbeleid hebben. Dat
zal nationaal gelden, maar gegeven de voortschrijdende harmonisatie, zal dit
ook op Europees niveau zijn weerslag hebben.Bij de uitwerking van verdere voorstellen zal goed moeten worden bezien
hoe deze zich verhouden tot de nationale wet- en regelgeving, met name op
het gebied van het vreemdelingenrecht. Daarbij zal de aandacht onder meer
moeten uitgaan naar de procedures op de aanmeldcentra, de toepassing van de
Dublin-verordening en de regelgeving met betrekking tot veilige landen van
herkomst en verblijf. Verder zal rekening moeten worden gehouden met de lopende
onderhandelingen over de richtlijn inzake minimumnormen voor de asielprocedure,
de verordening veilige derde landen en de richtlijn betreffende minimumnormen
voor de vluchtelingendefinitie en subsidiaire vormen van bescherming.Voorts zal aandacht aan flankerende maatregelen moeten worden gegeven.
Eerder werd al gesteld dat een versterkte bescherming in de regio impliceert
dat asielzoekers zich niet meer, op illegale wijze, naar Europa hoeven te
begeven. Dit betekent echter niet dat diegenen die primair om economische
redenen naar Europa reizen zich vanaf dat moment niet meer tot mensensmokkelaars
en -handelaars zullen wenden. Maar in dat geval zullen zij minder snel het
middel van een asielprocedure aanwenden en veel eerder hun toevlucht tot het
illegale circuit zoeken. Een voordeel van dit scenario is dat de huidige gemengde
stromen van vluchtelingen en economische migranten, die aanspraak op het asielsysteem
doen in toenemende mate zullen worden gescheiden. De bestrijding van illegale
immigratie zal daardoor eenduidiger en krachtiger kunnen zijn, terwijl anderzijds
bescherming beter kan worden toegespitst op hen die echt bescherming behoeven.Er is, ook in uw Kamer, regelmatig gesproken over de vraag of een systeem
van bescherming in de regio onderdeel zal uitmaken van ons nationale asielsysteem,
of dat het dit geheel zal vervangen. Dit laatste zal niet het geval zijn.
Er zal altijd een nationaal of Europees asielsysteem bestaan, al was het maar
om de aanvragen vanuit de regio te behandelen. Versterking van bescherming
in de regio zal tijd vergen en zal zorgvuldig, en in overeenstemming met internationale
verplichtingen, moeten worden uitgewerkt. Naar ons oordeel is het daarbij
realistisch uit te gaan van een stapsgewijze aanpak die allereerst gericht
is op een bepaalde regio.2.3.5. Inzet van financiële middelenEen versterking van bescherming in de regio zal naar verwachting in het
begin met een extra financiële inspanning gepaard gaan. Immers, initiatieven
op dit vlak zullen niet ten laste kunnen komen van landen wier bevolking zich
nu al grotendeels op of onder de armoedegrens bevindt. Op termijn zal een
verminderde asielinstroom zeker gunstige effecten op de rijksbegroting hebben,
maar naar verwachting zal hier enige tijd overheen gaan. Zolang het nog ontbreekt
aan beleid gericht op een specifieke regio is het evenwel lastig een inschatting
van de financiële lasten te maken. Temeer daar het streven erop gericht
is een dergelijk beleid in samenwerking met andere betrokken landen,bij voorkeur
in EU-verband, uit te werken.In algemene zin is het zo dat financieringsbehoeften mede afhankelijk
zullen zijn van de specifieke regio waar activiteiten uiteindelijk zullen plaatsvinden, alsook van de aard van deze activiteiten en van de partners
en de gekozen vorm van samenwerking. De inzet van de regering is om het concept
van bescherming in de regio met een zo breed mogelijke coalitie van bondgenoten
in EU-verband verder uit te werken. Gegeven deze inzet zal eventuele financiering
in eerste instantie in de context van Europese fondsen worden bezien. De Commissie
zal naar verwachting de mogelijkheden hiervoor in de door haar toegezegde
Mededeling uiteenzetten.3. Nadere invulling van beleidUit het voorgaande is gebleken dat een versterking van bescherming in
de regio een complex vraagstuk is. Het raakt aan vele elementen van zowel
binnenlands als buitenlands beleid en het vereist een zorgvuldige afstemming
met andere landen en internationale organisaties. Gegeven deze complexiteit
zal een versterkte bescherming in de regio geleidelijk tot stand moeten komen.
Daarbij gaan onze gedachten in eerste instantie uit naar het bereiken van
internationale overeenstemming over de uitgangspunten, om vervolgens te participeren
in de ontwikkeling van een pilot project in een specifieke regio.Bij de keuze voor een regio zal de nationale instroom van asielzoekers
een rol kunnen spelen. Hoe meer asielzoekers uit een bepaalde regio komen,
hoe groter het belang van Nederland kan zijn om de beschermingsmogelijkheden
in dat gebied te versterken. Maar dit criterium alleen is onvoldoende. Hierboven
zijn andere uitgangspunten genoemd die evenzeer een rol spelen bij de keuze
voor een pilot. Bovendien zal rekening moeten worden gehouden met ideeën
en wensen van andere landen. Want als iets duidelijk is, dan is het dat Nederland
verdere internationale steun zal moeten verwerven en niet eigenstandig kan
opereren.De regering zal zich actief opstellen in het Europese en het bredere internationale
debat over bescherming in de regio en nieuwe vormen van een internationaal
beschermingsregime. Daartoe zal Nederland de gesprekken in Europees verband
en met andere geïnteresseerde nationale staten, internationale organisaties
als UNHCR en NGO's voortzetten. Bij deze gesprekken zullen de bovengenoemde
uitgangspunten als een rode draad door de Nederlandse inzet heenlopen. Deze
punten zijn cruciaal om op termijn concrete en duurzame resultaten voor een
versterkte bescherming in de regio te boeken. Uw Kamer zal van verdere ontwikkelingen
op de hoogte worden gehouden.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. G. de Hoop SchefferDe Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. VerdonkDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,A. M. A. van Ardenne-van der HoevenXNoot1Behandeling begroting Buitenlandse Zaken 2003, nr. 28 600-V. Behandeling
begroting Justitie 2003, 28 600, nr. 2 en 18.XNoot1Motie 28 000-V, nr.22, behandeling van de begroting van Buitenlandse
Zaken, 1 november 2001. In deze motie werd geconstateerd «dat er
een groeiende behoefte is aan integratie van beleid en initiatieven op het
gebied van ontwikkelingssamenwerking, buitenlandse politiek, bilaterale en
multilaterale remigratieprojecten, asielbeleid en economische stabilisering.» 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-739.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl