Studiefinanciering; Verslag algemeen overleg op 25 april 2001 over herontwerp en evaluatie IB-Groep
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24724, nr. 49

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

24724 nr. 49

16-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24724Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 724Studiefinancieringnr. 49VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 16 mei 2001De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 25 april 2001 overleg gevoerd met minister Hermans van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen over:– de brieven van de minister d.d. 29 juni 2000,
11 september 2000, 20 december 2000 en 27 maart 2001 inzake herontwerp en
evaluatie IB-Groep (24 724, nrs. 42 t/m 45).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Rehwinkel (PvdA) constateert dat door
de mislukking van het vernieuwingstraject een bedrag van 59 mln gulden als
afgeschreven moet worden beschouwd. Dit valt zeer te betreuren, maar het oog
moet op de toekomst gericht worden. De positie van de raad van toezicht is
verhelderd. In het kader van de nieuwe financieringssystematiek maakt de minister
afspraken met de raad over het financiële kader voor de benodigde vernieuwing.
Op welke wijze houdt de raad toezicht op de voortgang van het vernieuwingstraject
en hoe legt hij hierover aan de minister verantwoording af? Het zou goed zijn
als de minister aangeeft of en, zo ja, hoe hij zijn eigen rol op een andere
manier zal invullen dan hij in het verleden deed. Eerder is gevraagd om harde
garanties voor een beter toezicht, betere controle en betere sturing. Het
is van belang dat door de minister niet slechts via de raad van toezicht oog
op het functioneren van de IB-Groep wordt gehouden. Het is goed dat de organisatie
zich meer dan in het verleden wil richten op een professionele uitvoering
van de publieke taken. Is het overigens juist dat de integrale kosten van
nevenactiviteiten door de IB-Groep nooit gedekt zijn geweest?Eerder is vanuit de Kamer aangegeven dat het ministerie de organisatie
meer moet aansturen. In dat verband is door de PvdA-fractie gezegd dat ook
voor een andere vorm van verzelfstandiging kan worden gekozen, bijvoorbeeld
voor een agentschap. Het is de vraag of invoering van het agentschapmodel
wel voldoende is verkend. Het model wordt afgewezen op basis van het evaluatierapport
van Deloitte & Touche over de verzelfstandiging van de IB-Groep. In dat
rapport staat dat het samenspel tussen departement en zelfstandig bestuursorgaan
(ZBO) in het verleden goed is geweest en dat er daarom geen reden is om de
formele afstand tussen beide te verkleinen. Als de conclusie op
die inschatting gebaseerd is, roept dat natuurlijk de nodige vragen op.De IB-Groep heeft klanten die steeds meer gebruik maken van internet en
e-mail. De Belastingdienst lijkt qua automatisering echter verder te zijn.
Op grond van de Algemene wet bestuursrecht (AWB) heeft die dienst een uitzonderingspositie
bij het schriftelijk aanleveren van gegevens. Het zou goed zijn als de IB-Groep
een vergelijkbare uitzonderingspositie zou krijgen. Welke rol heeft het moeizame
proces van herontwerp hierbij gespeeld? Wanneer zal de achterstand van de
IB-Groep op de Belastingdienst zijn weggewerkt?Vernieuwing van de systeemsoftware wordt in het vervolg als onderdeel
van het dagelijks werk beschouwd. Het is de vraag of er dan voldoende vernieuwing
zal plaatsvinden. Het zou goed zijn als de garantie kan worden gegeven dat
ook in de toekomst bij wet opgedragen taken kunnen worden uitgevoerd. Hoeveel
zal overigens de structurele financiering voor onderhoud, uitvoeringstoetsen
en investeringen gaan bedragen? Waarom wordt het budget voor 2001 pas bij
de voorjaarsnota beschikbaar gesteld?De ingezette verbeteracties hebben nog niet geleid tot een verhoging van
de tevredenheid van de klanten. In het jaarverslag van de ombudsman staat
dat sommige centraal uitgevoerde taken kwalitatief en kwantitatief minder
dan voorheen worden uitgevoerd. Ook de telefonische bereikbaarheid in piekperioden
blijft een punt van zorg. Het is de vraag hoe dat na zoveel inspanning mogelijk
is. Wellicht moet de organisatie geheel nieuwe wegen inslaan om haar klanten
tevreden te maken. In dat licht roept de conclusie van Deloitte & Touche,
dat de kwaliteit van de dienstverlening over het algemeen als goed wordt ervaren,
ook vragen op.Het zou goed zijn als nog eens goed wordt gekeken naar de vraagstelling
op de internetsite van de IB-Groep, met name als het gaat om toekenning van
de aanvullende beurs. Het is van belang dat degenen die voor de aanvullende
beurs in aanmerking komen, hiervan ook gebruik maken.De heer Van Splunter (VVD) constateert dat
de dringend noodzakelijke veranderingen bij de IB-Groep in gang zijn gezet.
Daarbij moet vooral gedacht worden aan de integrale klantafhandeling. De beeldvorming
rond de organisatie is bepaald nog niet florissant. Er moet nog het een en
ander gebeuren.De IB-Groep had de keus uit vier scenario's van verandering en heeft gekozen
voor stapsgewijze vernieuwing binnen bestaande systemen. In dat proces is
ruimte voor tussentijdse momenten van reflectie en voor mogelijkheden tot
bijsturing, zodat de risico's overzienbaar en kenbaar zijn. De minister kiest
gemotiveerd voor handhaving van het ZBO-model. Wat de informatietechnologie
betreft schrijft de minister in het verslag van het schriftelijk overleg van
27 maart 2001 over waardevolle ervaringen en kennis die met component based
development (CBD) is opgedaan. Het zou goed zijn als hij hier vandaag nader
op ingaat, mede gezien de afschrijving van het bedrag van 59 mln gulden. Aangegeven
dient te worden of dit bedrag werkelijk als verloren moet worden beschouwd.Het is goed dat een benchmarkonderzoek is verricht. De vijf organisaties
die eraan hebben deelgenomen, kunnen worden beschouwd als zeer ervaren uitvoerders.
Het resultaat is dat de IB-Groep gemiddeld en daarmee voldoende scoort. De
IB-Groep is de laatste drie jaar vrijwel permanent in een ingrijpend veranderingsproces
verwikkeld geweest. Wanneer zal de kwalificatie «gemiddeld» veranderen
in «goed»?De basisregistratie klant en de aansluiting van één toepassingssysteem
is gepland voor medio 2002. Kan de minister aangeven of die datum ook zal
worden gehaald?De heer Eurlings (CDA) meent dat de ernst
van de problemen onvoldoende wordt onderkend. Over een totaalbedrag van 155,8
mln gulden is 70 mln gulden bruikbaar gebleken, 27 mln gulden enigszins bruikbaar
en 59 mln gulden definitief afgeschreven. Meer dan eenderde van
het bedrag is de prullenbak in gegaan. Had dit echt niet voorkomen kunnen
worden? De minister moet erkennen dat met de opzet van het vernieuwingsproject
indertijd fouten zijn gemaakt. Er hadden meer randvoorwaarden moeten worden
gecreëerd om bijvoorbeeld een technological push van veranderingen te
voorkomen, om het beperkter en met meer controle te doen. Ook de vraag naar
de verantwoordelijkheid dient aan de orde te worden gesteld.De minister heeft voorstellen tot verbetering gepresenteerd. Terecht wordt
gekozen voor stapsgewijze vernieuwing, maar voorkomen moet worden dat de veranderingen
opnieuw door de technologie gedreven worden. Er dient echt vanuit de vraag
van de markt tot ontwikkelingen te worden gekomen. Bij het CBD-project is
onvoldoende duidelijk waarom juist de IB-Groep dit zou moeten doen. Onhelder
is waarom dit niet aan een marktpartij kan worden uitbesteed of samen met
anderen kan worden opgepakt.Het benchmarkonderzoek is uitgevoerd en zal terecht periodiek worden herhaald.
Het zou goed zijn om te horen of het voor april geplande gesprek met de partners
al heeft plaatsgevonden. Ook moet worden aangegeven wat het tijdpad is voor
volgende onderzoeken, waarbij hopelijk ook private partijen worden betrokken.
De internet- en e-mailfaciliteiten moeten overigens bij het benchmarkonderzoek
worden betrokken.Een mogelijke verbetering is ook het vast budget voor vernieuwing. Daar
zit een begrenzing in, hetgeen zekerheid kan bieden. Het is wel van belang
om te horen op welke wijze de efficiency van vernieuwingen kan worden verzekerd.
Het vernieuwingsgeld zal een soort poste restante zijn als alle andere uitgaven
zijn gedaan. Voor overschrijding zal een leenfaciliteit worden gecreëerd,
maar de aflossing mag natuurlijk niet ten koste van de corebusiness gaan.De IB-Groep dient de publieke taken zo efficiënt mogelijk uit te
voeren. Helder moet worden aangegeven dat dat de taakstelling van de organisatie
is. De genoemde terughoudendheid op het terrein van commerciële activiteiten
laat te veel onzekerheid bestaan. De prioriteit van de vraag vanuit de markt,
vanuit de studentenpopulatie moet bij toekomstige vernieuwingen worden verzekerd.
Het kwaliteitshandvest moet ook echt bij de studenten bekend zijn. Er dient
een prestatiecontract aan de organisatie te worden opgelegd, waarbij klantvriendelijkheid
een van de centrale issues is. Bij het onverhoopt leveren van een wanprestatie
dient een soort restitutiemogelijkheid aanwezig te zijn.De verantwoordelijkheidslijn dient duidelijker te worden gemaakt. Er zijn
verschillende verbetervoorstellen gedaan, maar het opnieuw optreden van grote
overschrijdingen lijkt daarmee niet helemaal te voorkomen. De verantwoordelijkheid
voor nieuwe overschrijdingen dient daarom helder te worden bepaald. In dit
kader dient de precieze rol van de raad van toezicht te worden aangegeven.
Ook de rol van de minister bij beter toezicht, betere controle en betere sturing
verdient verheldering. Er moet een duidelijke keuze worden gemaakt tussen
een echte contractrelatie met de IB-Groep of een prominentere rol van de minister
richting een agentschap.De heer Bakker (D66) meent dat de verantwoordelijkheid
voor de verloren middelen bij de minister ligt, zij het op enige afstand.
Het is een ernstige zaak, maar het is een feit dat dit soort dingen overal
gebeurt waar in organisaties grootscheepse veranderingen plaatsvinden.De conclusie van het benchmarkonderzoek is dat de IB-Groep gemiddeld scoort,
hetgeen niet goed genoeg is. In 1986 waren er grote problemen rond de invoering
van de nieuwe Wet op de studiefinanciering, bijvoorbeeld op het punt van de
telefonische bereikbaarheid. In 1994 was de telefonische bereikbaarheid nog
steeds een groot probleem. Met een nieuw callcentre zou het wel
goed komen. Thans blijkt de telefonische bereikbaarheid nog steeds onvoldoende.
De minister verwacht eind 2002 echter zichtbare verbeteringen. Gezien de historie,
moeten de kansen daarop niet al te hoog worden ingeschat.Met de IB-Groep wordt al veel te lang op twee gedachten gehinkt. Aan de
ene kant de overheidsorganisatie, in wat voor vorm dan ook, met de daarbij
behorende aansturing. Aan de andere kant de marktpartij, waar dan niet langer
het monopolie bij hoort. Er dient in dezen zo langzamerhand een keuze te worden
gemaakt. Als gekozen wordt voor een marktpartij, hoort daar een contract bij
en bij niet-nakoming daarvan een switch naar een andere marktpartij, waarbij
gedacht kan worden aan verschillende mogelijkheden, zoals de Belastingdienst,
banken en universiteiten.Er staat veel te gebeuren in het hoger onderwijs: toenemende internationalisering,
flexibilisering, vouchers, de bachelor-masterstructuur, e-learning, enz. Dit
alles kan grote gevolgen hebben voor het stelsel van studiefinanciering, inschrijving,
enz. Het is noodzakelijk om daar nu al op te anticiperen.De heer Rabbae (GroenLinks) constateert dat
er 59 mln gulden is weggegooid. De minister is verantwoordelijk voor deze
verspilling van gemeenschapsgeld en het zou goed zijn als hij aangeeft hoe
hij zijn verantwoordelijkheid in dezen ziet.Het is goed dat een benchmarkonderzoek is verricht. De IB-Groep blijkt
een kostenefficiënte organisatie te zijn, hetgeen natuurlijk niet geheel
spoort met de afschrijving van 59 mln gulden. Een nadere reactie lijkt op
zijn plaats.De IB-Groep geeft al jaren problemen. Voor een deel zijn deze natuurlijk
terug te leiden tot de politieke besluitvorming, maar voor een ander deel
vinden ze hun oorzaak in de organisatie. De minister dient een duidelijke
presentatie te geven van de meetbare en controleerbare prestaties die hij
van de organisatie verwacht. Dit kan de vorm krijgen van een prestatiecontract.
In dit licht verdient ook de toezichthouder aandacht. Is de minister van mening
dat de huidige constructie en samenstelling van de raad van toezicht voldoende
is? Het is van het grootste belang dat de klanten een inspraakpositie krijgen,
bijvoorbeeld via een klantenraad.Antwoord van de ministerDe minister meent dat op dit dossier bescheidenheid
in oordelen wenselijk is. In het verslag van een overleg met de Kamer van
19 mei 1998 staat de volgende formulering: «De achtergrond van het herontwerp
wordt onderschreven zonder dat daarvoor direct middelen beschikbaar zijn gesteld.
De raad van toezicht weet, dat wanneer er middelen nodig zijn, daarover overleg
mogelijk is. Openeindfinanciering, zou ik willen zeggen.» Er is indertijd
door Kamer en minister bewust gekozen voor een openeindfinanciering. Vroeg
in deze kabinetsperiode kwam die vraag om meer budget. Twee externe deskundigen
meldden dat het ontwerp goed verliep. De Kamer besloot tot extra investeringen.
In de loop van de tijd is dat voortdurend gecontroleerd door de raad van toezicht
en door externe deskundigen. Toen in het voorjaar 2000 bleek dat opnieuw een
overschrijding in kosten en tijd dreigde, is het expertisecentrum (HEC) om
een onderzoek naar de vernieuwing van het studiefinancieringssysteem gevraagd.
Het rapport van dit onderzoek heeft geleid tot een ingreep. De directie heeft
daarop een stap verder gezet en niet gekozen voor het tussenmodel van het
expertisecentrum, maar voor het beëindigen van het herontwerp.Vervolgens is overleg met de raad van toezicht en de raad van bestuur
van de IB-Groep gevoerd, waarin aangedrongen is op een totale afrekening.
Daaruit is het bedrag van 59 mln gulden gekomen. Dat laat onverlet dat een
aantal zaken ook goed is gegaan. Er is een integrale klantafhandeling
tot stand gebracht. De communicatie via internet en e-mail is nadrukkelijk
verbeterd. Er is een toepassing rondom de afwikkeling gecreëerd waardoor
de medewerker aan de telefoon bij het opgeven van naam en informatie direct
alle historische gegevens voor zich krijgt, waarmee een veel betere afhandeling
van vragen kan worden gerealiseerd.In augustus treden altijd pieksituaties op. Geconstateerd moet worden
dat de problemen op dit moment nog steeds niet geheel opgelost zijn. Er dient
op gewezen te worden dat de medewerkers over specialistische kennis moeten
beschikken. Dergelijke krachten zijn niet zomaar even in te huren. Dat vergt
een zeker opleidingstraject. Ook om die reden is de bereikbaarheid via internet
en e-mail van groot belang. Bezien zal worden of naar analogie van de situatie
bij de Belastingdienst ook bij de IB-Groep met een digitale handtekening kan
worden gewerkt. Goede bereikbaarheid voor iedereen blijft het doel, zowel
voor de minister als voor de IB-Groep.Het is duidelijk dat het hele herontwerp als een loden last op de schouders
van de IB-Groep heeft gehangen. Dat heeft negatieve effecten gehad op tal
van onderdelen van het functioneren. Na het terugdraaien van het herontwerp
moet de organisatie opnieuw op poten worden gezet. Dat ook dat enige problemen
geeft, mag helder zijn, maar het benchmarkonderzoek geeft aan dat de organisatie
weliswaar niet genoeg, maar toch gemiddeld scoort. De IB-Groep heeft een forse
stap gezet met het «back to earth» gaan. De ombudsman heeft aangegeven
dat in sommige gevallen de afhandeling van bezwaarschriften onaanvaardbaar
lang duurt. Daarbij moet worden aangetekend dat de organisatie een enorm aantal
klanten heeft. Iedere klant die niet tevreden is, is er één
te veel, maar het is onrechtvaardig om te zeggen dat het allemaal niet goed
gaat.Thans is de tijd aangebroken om afspraken te maken over de gewenste resultaten.
In de Kamer ligt het wetsvoorstel voor inzake de verandering van de structuur
van de IB-Groep. Daarin wordt aangegeven waarom zeer nadrukkelijk voor een
ZBO-constructie wordt gekozen. Met privatisering zou gekozen worden voor een
andere organisatie. Het is niet voorstelbaar dat in een open markt een organisatie
naar voren komt die in staat is om dit complex van de ene op de andere dag
over te nemen. Het gaat om ingewikkelde processen, waarvan een aantal politiek
zeer gevoelig ligt. Privatisering zou dan neerkomen op het overdragen van
de IB-Groep als poot van een andere organisatie. Als gekozen zou worden voor
de Belastingdienst, zou opnieuw een ZBO-achtige constructie ontstaan. Als
voor een marktpartij wordt gekozen, wordt alle kennis uitbesteed, waarmee
een monopolist in de markt wordt gecreëerd. Als sprake is van een monopolie,
dan is in ieder geval een politieke sturingsmogelijkheid nodig. Bij een agentschap
blijft de minister eindverantwoordelijke, ook voor individuele beslissingen.
Een tweede nadeel is dat de ministeriële aansturing in dat geval veel
intensiever wordt. Een ZBO is een veel betere constructie om zoveel mogelijk
marktconforme activiteiten tot stand te laten komen. De uitvoering moet zoveel
mogelijk kunnen worden uitbesteed, maar de minister dient een positie te behouden
inzake de beheersing van de aanwezige informatie en deskundigheid. Als uitbesteding
naar de markt plaatsvindt, kunnen heronderhandelingen over het contract tot
geweldig hoge kosten leiden.Met het wetsvoorstel wordt een lopende exploitatie geregeld en wordt vermeden
dat men voor investeringen naar de minister moet. Dat is een van de fouten
die in 1998 is gemaakt. Het betekent dat iedere keer discussies ontstaan over
de vraag welk type investeringen moet worden gedaan. Er moet worden gekozen
voor een organisatie waarmee een contract wordt gesloten, waarin de eisen
staan, waarin de gewenste uitvoering wordt aangegeven en waarin de gewenste
resultaten staan. Daarbij wordt een budget gevoegd om de organisatie en de
structuur te vernieuwen. In een normale bedrijfsvoering betekent dit ook dat
men kan gaan lenen. De raad van toezicht, die door de minister
wordt benoemd, moet in staat zijn om de ZBO te controleren op de uitvoering
en op de beheersing van de financiële en technologische processen. De
minister beziet of de raad van toezicht zijn taak goed uitvoert. In de afgelopen
periode is regelmatig gevraagd om ingrijpen van de raad, hetgeen ook gebeurd
is. In de komende periode moet de rol van de raad echter actiever worden in
het beheersen van het proces, in het waarborgen van de doelstellingen en in
het binnen het budget houden van de organisatie. Met het oog op de ruimte
binnen het overheidsbudget is gekozen voor het moment van de voorjaarsnota.
De IB-Groep krijgt een budget mee om binnen eigen kaders structuren aan te
passen. Jaarlijks zal worden gerapporteerd over de manier waarop men de afspraken
heeft gerealiseerd. Het gaat niet alleen om controle achteraf. Er is sprake
van een contract waarin datgene staat wat gerealiseerd moet worden. Als gevreesd
wordt dat het geld niet efficiënt wordt besteed, moet gekozen worden
voor een dienst van het ministerie. Dat is niet de wens van de minister.In het benchmarkonderzoek wordt aangegeven dat vooruitgang is geboekt
bij de realisatie van de doelstelling van verzelfstandiging en dat dit heeft
geleid tot vergroting van de doelmatigheid. Aangezien echt vergelijkbare organisaties
ontbreken, kan niet goed worden aangegeven of de kosten van uitvoering reëel
zijn in relatie tot de uitgekeerde bedragen. In het onderzoek is de IB-Groep
op het punt van kostenbeheersing op de tweede plaats van de vijf terechtgekomen.
Als in 2002 opnieuw een benchmarkonderzoek zal worden verricht, kan worden
bezien of vooruitgang is geboekt.Op dit moment is er nog geen transparantie bij de IB-Groep. De organisatie
is opgedragen dat zij moet werken aan een kostprijsmodel voor interne doorbelasting.
De organisatie moet zich concentreren op de hoofdactiviteiten: het uitvoeren
van taken in het kader van de studiefinanciering en de tegemoetkoming studiekosten.
Zij dient zeer terughoudend te zijn bij het ontplooien van nevenactiviteiten.
Een absoluut verbod is niet aan de orde. Wanneer de IB-Groep met een voorstel
voor een nevenactiviteit komt, dient de raad van toezicht de minister te informeren
over de mogelijkheden binnen de bedrijfsvoering en over mogelijke voordelen.
In het verleden is verlies geleden op nevenactiviteiten.Dit jaar zal worden afgesproken welke organisaties aan het volgende benchmark-onderzoek
zullen meedoen. Het zou goed zijn als het dezelfde organisaties als de vorige
keer zijn. Misschien leven bij de Kamer wensen voor nieuwe deelnemers. In
het voorjaar 2002 zal de voorbereiding en aanbesteding plaatsvinden en in
het najaar zal het onderzoek worden uitgevoerd en zal het rapport op tafel
komen. In feite is 2001 voor de IB-Groep een overgangsjaar. Per 1 januari
2002 zal, na overleg met de Kamer, een standpunt worden ingenomen over de
definitieve toekomstige aansturing van de organisatie.Nadere gedachtewisselingDe heer Rehwinkel (PvdA) vindt dat nieuwe
problemen bij de IB-Groep moeten worden voorkomen. Het moment is gekomen dat
de politiek helder moet aangeven welke kant het met de organisatie op moet.
De kant van contractafspraken met een tweejaarlijkse rapportage is in dezen
niet de goede. Er dient echt gekozen te worden voor beter toezicht, betere
controle en sterkere sturing vanuit het ministerie. Het ministerie dreigt
zich met de nu voorgestelde aanpak te veel afhankelijk te maken van de raad
van toezicht. De ervaring leert dat raden van toezicht vaak te laat of niet
optreden. Ook op het terrein van de nevenactiviteiten zijn nieuwe afspraken
nodig. De minister legt druk op de IB-Groep om nevenactiviteiten tot het uiterste
te beperken, maar het is niet goed uit te leggen dat nevenactiviteiten hebben
plaatsgevonden terwijl op het terrein van de corebusiness onvoldoende werd
gepresteerd. Het is bovendien zeer onwenselijk dat de organisatie tekort blijft
schieten in klantvriendelijkheid. De heer Van Splunter (VVD) is het eens met
de minister dat privatisering van de IB-Groep niet wenselijk is. Bovendien
bergt een dergelijke stap het risico in zich dat alles opnieuw op zijn kop
wordt gezet, en dat zou negatieve gevolgen kunnen hebben voor de situatie
bij de organisatie.De minister is open geweest over het bedrag van 59 mln gulden, dat als
verloren moet worden beschouwd. Het is duidelijk dat het hierbij moet blijven
en dat niet nog eens zo'n hoog bedrag moet worden afgeschreven.Er is een nieuw benchmarkonderzoek aangekondigd. Het zou goed zijn als
de minister hierbij voor de organisatie een lat legt. Alleen het meedoen aan
het onderzoek is niet voldoende garantie dat gestreefd wordt naar een beter
resultaat.De heer Eurlings (CDA) pleit voor een heldere
verantwoordelijkheidsrelatie, waarbij aan de aansturing, het toezicht en de
controle duidelijk vorm wordt gegeven. Het kan nadelig zijn om alles op zijn
kop te zetten, maar het is beter om het nu goed te regelen. Ook voor de organisatie
is het van belang dat nu duidelijke keuzes worden gemaakt. De verantwoordelijkheid
kan op twee manieren gestalte krijgen: via uitplaatsing met een contractrelatie
of via een directere verantwoordelijkheid van de minister. De minister heeft
overtuigend betoogd dat uitplaatsing grote nadelen kan hebben. Hij heeft niet
duidelijk gemaakt waarom er niet meer mogelijkheden zijn voor directe aansturing,
controle en toezicht van zijn kant. Het aparte budget voor vernieuwing zal
zich ten onrechte grotendeels aan toezicht onttrekken. Ook wat de nevenactiviteiten
betreft blijft de minister op twee gedachten hinken. Een van de grote bezwaren
van de Algemene Rekenkamer tegen het woud van ZBO's betrof het door elkaar
lopen van publieke en commerciële activiteiten. Gezien de weinig opwekkende
historie van de IB-Groep op dit gebied, dient duidelijk gekozen te worden
voor de publieke taak, met een goede aansturing en controle door de minister.De heer Bakker (D66) wijst erop dat centrale
sturing, centraal toezicht en een zwaardere verantwoordelijkheid van de minister
geen garantie bieden voor een betere uitvoering. De voorgestelde hybride weg
lijkt evenmin de panacee. De minister heeft gelijk als hij een privaat monopolie
kwalijker vindt dan een overheidsmonopolie, maar waarom zou het een monopolie
moeten zijn? Het lijkt niet onmogelijk dat verschillende organisaties in de
markt de studiefinanciering mee helpen uitvoeren. Daarbij kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan pensioenfondsen, banken en verzekeringsmaatschappijen,
die bij de geboorte een studieverzekering zouden kunnen aanbieden en bij de
studie de studiefinanciering zouden kunnen regelen.De heer Rabbae (GroenLinks) bevestigt dat
de Kamer ooit heeft ingestemd met een openeindregeling, maar acht dat geen
blanco cheque voor mislukkingen. De minister blijft verantwoordelijk voor
datgene wat met de Kamer is afgesproken.Er dient gekozen te worden voor een sterke aansturing van de IB-Groep.
De organisatie houdt zich bezig met de uitvoering van publieke taken. De opstelling
van de minister inzake nevenactiviteiten is te zwak. De organisatie dient
geen nevenactiviteiten te ontplooien. Als de raad van toezicht meent dat dat
wel moet kunnen, moet hij dat bij de minister motiveren.Het is goed als een contract met de organisatie wordt opgesteld, mits
daarin frequentere toetsingsmomenten dan tweejaarlijks worden ingebouwd. Op
het moment dat het contract gereed is, dient de Kamer daar inzicht in te verkrijgen.De minister wil een ideologische discussie
over wel of niet privatiseren voorkomen. Het gaat erom dat de uitvoering van
een belangrijke taak op een goede manier geschiedt. Er is een aantal modellen
denkbaar. Een privaat model heeft veel bezwaarlijke kanten, waaronder de nog
niet genoemde privacyaspecten. Andere modellen zijn die van een
agentschap, een dienst van het departement en een ZBO. Het blijft de vraag
of het beter loopt bij een grotere bemoeienis van de minister. Sterker nog,
het lijkt beter om te bouwen op de zelfstandige kracht van mensen en om ze
binnen de marges de ruimte te geven voor een optimale invulling. Kortgeleden
is een nieuwe algemeen directeur aangesteld. Het vertrouwen is gewettigd dat
hij met zijn deskundigheid en ervaring meer kan inbrengen dan de minister
via zijn aansturing. Daartoe zullen resultaatafspraken worden gemaakt, waarbij
een tijdplanning zal worden overgelegd. Over het principiële punt van
de aansturing van de IB-Groep zal overigens verder gediscussieerd kunnen worden
bij gelegenheid van het wetsvoorstel, dat thans bij de Kamer ligt.Nevenactiviteiten zijn zonder toestemming van de minister nu al niet mogelijk.
Toestemming daartoe zal ook niet worden verleend voordat de zaak goed op orde
is. Een goede uitsplitsing van de middelen is voor het vervullen van nevenactiviteiten
een noodzakelijke voorwaarde.Als de Kamer over de voortgang wil worden geïnformeerd, is dat mogelijk.
Dat geldt ook voor het budget voor vernieuwingen. Het geld wordt verstrekt
met het verzoek om het met de aanwezige deskundigheid zo verstandig mogelijk
aan te wenden. Als het niet goed gaat, is wederom de minister politiek verantwoordelijk.Het benchmarkonderzoek was anoniem. Uit het onderzoek kan niet worden
afgeleid welke organisatie nummer 1 was op het punt van doelmatigheid. Het
is alleen bekend dat de IB-Groep op dit punt tweede was.Het contract dat met de organisatie zal worden opgesteld, zal aan de Kamer
worden voorgelegd. Verder zal jaarlijks de voortgang met het meerjarenperspectief
worden gepresenteerd, inclusief verantwoording. De jaarrekening wordt niet
door de raad van toezicht, maar door de minister goedgekeurd.Bezien zal worden of een klantenraad tot de mogelijkheden behoort. Zo'n
raad moet natuurlijk op een zodanige manier gestalte krijgen, dat er daadwerkelijk
invloed kan worden uitgeoefend.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Van der HoevenDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Van der
Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich
(D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel
(PvdA), ondervoorzitter, Visser-van Doorn (CDA), Wagenaar (PvdA), Belinfante
(PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD),
Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü (VVD),
Eurlings (CDA), Slob (ChristenUnie) en Van Splunter (VVD).Plv. leden: Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Van Baalen (VVD), Valk (PvdA),
Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), De Cloe (PvdA),
Gortzak (PvdA), Molenaar (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Spoelman (PvdA),
Passtoors (VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD),
Wijn (CDA), Stellingwerf (ChristenUnie) en Blok (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24724-49.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl