Wet terroristische misdrijven; Tweede nota van wijziging
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28463, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

25-08-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28463 nr. 8

20-08-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamABArtikel 114bCArtikel 120bDArtikel 176bEPaFArtikel 282cGTaArtikel 289aHArtikel 304bIArtikel 415bJAaToelichtingRekrutering ten behoeve van de jihadSamenspanningOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28463Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 463Wijziging en aanvulling van het Wetboek van Strafrecht en enige andere
wetten in verband met terroristische misdrijven (Wet terroristische misdrijven)nr. 8TWEEDE NOTA VAN WIJZIGINGOntvangen 20 augustus 2003Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:AArtikel I, onderdeel D, wordt als volgt gewijzigd:Artikel 83, onderdeel 2°, komt te luiden:2°. elk van de misdrijven waarop ingevolge de artikelen 114a, 114b,
120a, 120b, 130a, 176a, 176b, 282c, 289a, 304a, 304b, 415a, 415b, alsmede
artikel 80, derde lid, Kernenergiewet gevangenisstraf is gesteld.BArtikel I, onderdeel E, wordt als volgt gewijzigd:1. De zinsnede «wordt een artikel ingevoegd» komt te luiden:
worden twee artikelen ingevoegd.2. Na het voorgestelde artikel 114a wordt ingevoegd:Artikel 114b1. De samenspanning tot de in artikel 108 omschreven misdrijven, te begaan
met een terroristisch oogmerk, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten
hoogste tien jaren of geldboete van de vijfde categorie.2. Artikel 96, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. CArtikel I, onderdeel F, wordt als volgt gewijzigd:1. De zinsnede «wordt een artikel ingevoegd» komt te luiden:
worden twee artikelen ingevoegd.2. Na het voorgestelde artikel 120a wordt ingevoegd:Artikel 120b1. De samenspanning tot de in de artikelen 115 en 117 omschreven misdrijven,
te begaan met een terroristisch oogmerk, wordt gestraft met gevangenisstraf
van ten hoogste tien jaren of geldboete van de vijfde categorie.2. Artikel 96, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. DArtikel I, onderdeel P, wordt als volgt gewijzigd:1. De zinsnede «wordt een artikel ingevoegd» komt te luiden:
worden twee artikelen ingevoegd.2. Na het voorgestelde artikel 176a wordt ingevoegd:Artikel 176b1. De samenspanning tot de in de artikelen 157, 161, onderdeel 2°
of 3°, 161bis, onderdeel 3° of 4°, 161quater, 161 sexies, onderdeel
3° of 4°, 162, 164, 166, 168, 170, 172, 173a, en 174 omschreven misdrijven,
te begaan met een terroristisch oogmerk, wordt gestraft met gevangenisstraf
van ten hoogste tien jaren of geldboete van de vijfde categorie.2. Artikel 96, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. ENa artikel I, onderdeel P, wordt een onderdeel ingevoegd, luidend:PaIn artikel 205 wordt «aanwerft» vervangen door «of gewapende
strijd werft» en wordt «een jaar» vervangen door: vier jaar.FArtikel I, onderdeel R, wordt als volgt gewijzigd:1. De zinsnede «wordt een artikel ingevoegd» komt te luiden:
worden twee artikelen ingevoegd.2. Na het voorgestelde artikel 282b wordt ingevoegd:Artikel 282c1. De samenspanning tot het in artikel 282b omschreven misdrijf wordt
gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste tien jaren of geldboete van de
vijfde categorie.2. Artikel 96, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. GNa Artikel I, onderdeel T, wordt een onderdeel ingevoegd, luidend:TaNa artikel 289 wordt een artikel ingevoegd, luidend:Artikel 289a1. De samenspanning tot het in artikel 289 omschreven misdrijf, te begaan
met een terroristisch oogmerk, alsmede het in artikel 288a omschreven misdrijf,
wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste tien jaren of geldboete
van de vijfde categorie.2. Artikel 96, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. HArtikel I, onderdeel U, wordt als volgt gewijzigd:1. De zinsnede «wordt een artikel ingevoegd» komt te luiden:
worden twee artikelen ingevoegd.2. Na het voorgestelde artikel 304a wordt ingevoegd:Artikel 304b1. De samenspanning tot het in artikel 303 omschreven misdrijf, te begaan
met een terroristisch oogmerk, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten
hoogste tien jaren of geldboete van de vijfde categorie.2. Artikel 96, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. IArtikel I, onderdeel Y, wordt als volgt gewijzigd:1. De zinsnede «wordt een artikel ingevoegd» komt te luiden:
worden twee artikelen ingevoegd.2. Na het voorgestelde artikel 415a wordt ingevoegd:Artikel 415b1. De samenspanning tot de in de artikelen 385a, 385b en 385d omschreven
misdrijven, te begaan met een terroristisch oogmerk, wordt gestraft met gevangenisstraf
van ten hoogste tien jaren of geldboete van de vijfde categorie.2. Artikel 96, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. JNa Artikel IV, onderdeel A, wordt een onderdeel ingevoegd, luidend:AaAan artikel 80 wordt een lid toegevoegd, luidend:3. De samenspanning tot het in het vorige lid omschreven misdrijf, te
begaan met een terroristisch oogmerk, wordt gestraft met gevangenisstraf van
ten hoogste tien jaren of geldboete van de vijfde categorie. Artikel 96, tweede
en derde lid, Wetboek van Strafrecht is van overeenkomstige toepassing.ToelichtingOp 24 juni 2003 is aan de Tweede Kamer toegezonden de notitie «terrorisme
en de bescherming van de samenleving» (Kamerstukken II 2002/03, 27 925,
nr. 94). In deze notitie is aangegeven welke maatregelen de regering nodig
acht om op een effectieve wijze terroristische activiteiten aan
te pakken. Daartoe behoren ook maatregelen die zien op verbetering van een
op terrorismebestrijding afgestemde juridische infrastructuur. Aangekondigd
wordt een aanpassing van het Wetboek van Strafrecht, strekkend tot strafbaarstelling
van rekrutering ten behoeve van de jihad, alsmede strafbaarstelling van samenspanning
tot het begaan van terroristische misdrijven. In deze nota van wijziging zijn
beide maatregelen uitgewerkt en ondergebracht in het wetsvoorstel terroristische
misdrijven. Zij zullen in het navolgende nader worden toegelicht.Rekrutering ten behoeve van de jihadDe meest op rekrutering toegesneden bepaling in het Wetboek van Strafrecht
is artikel 205. Daarin is het aanwerven voor vreemde krijgsdienst, zonder
toestemming van de Koning, strafbaar gesteld. De maximale gevangenisstraf
is een jaar. Onder vreemde krijgsdienst vallen daarbij ook strijdgroepen en
milities. In het losbladige commentaar van Noyon-Langemeijer-Remmelink op
het Wetboek van Strafrecht wordt bij artikel 101 van dat wetboek het begrip
«krijgsdienst» (suppl. 112, p. 68) omschreven als alle dienst
die gewapenderhand optreden in een oorlog meebrengt en daarnaast dienst bij
elke organisatie die naar het recht van het betrokken land tot de krijgsmacht
behoort. Omdat betwijfeld kan worden of ook het aanwerven voor de «jihad»
in relevante gevallen onder het aanwerven voor vreemde krijgsdienst kan worden
begrepen, wordt voorgesteld om naast vreemde krijgsdienst ook gewapende strijd
in artikel 205 van het Wetboek van Strafrecht te noemen. Aldus wordt zeker
gesteld dat elk aanwerven voor een «jihad» (islamistische strijd)
strafbaar is, ook als -nog- onduidelijk is of de geworvene zijn bijdrage aan
deze strijd in enig georganiseerd verband zal willen leveren.De onderhavige nota van wijziging stelt ook een tweede aanpassing in deze
bepaling voor. Onder het begrip «aanwerven» in artikel 205 Wetboek
van Strafrecht wordt verstaan het werven, waarbij een bepaalde verbintenis
tot stand is gebracht. In de wetsgeschiedenis is daarbij aan een bepaalde
tegenprestatie gedacht, zoals handgeld of andere voordelen (vgl. H.J. Smidt,
Geschiedenis van het Wetboek van Strafrecht, deel II, p. 215). Bij de werving
van rekruten voor de jihad kan van een dergelijke verbintenis niet altijd
gesproken worden. Voorgesteld wordt daarom de term «aanwerven»
te wijzigen in «werven», zodat ook de rekrutering voor de vreemde
krijgsdienst of gewapende strijd zonder dat er een dergelijke verbintenis
is tot stand gekomen of zelfs zonder dat deze tot succes heeft geleid, onder
dit artikel valt. Ten slotte wordt voorgesteld de strafmaat van een jaar te
verhogen tot vier jaar, mede met het oog op de mogelijke toepassing van voorlopige
hechtenis en andere dwangmiddelen.Aldus wordt bevorderd dat het werven van personen voor de jihad in de
gevallen waarin zulks wordt opgespoord effectief strafrechtelijk kan worden
vervolgd.SamenspanningSamenspanning bestaat, zo volgt uit artikel 80 van het Wetboek van Strafrecht,
zodra twee of meer personen zijn overeengekomen om het misdrijf te plegen.
Het Nederlandse Wetboek van Strafrecht is zeer terughoudend met de strafbaarstelling
van samenspanning. Zij is thans gereserveerd voor de ernstigste delicten in
de sfeer van de misdrijven tegen de staat (artikel 96 Sr) alsmede de misdrijven
betreffende de uitoefening van staatsplichten en staatsrechten (artikel 122
Sr).Er zijn een aantal redenen om voor te stellen ook samenspanning tot de
ernstigste terroristische misdrijven strafbaar te stellen. De eerste ligt
in het voorgaande besloten. Terroristische misdrijven als moordaanslagen alsmede
aanslagen op gebouwen en publieke voorzieningen behoren tot de ernstigste
misdrijven. Het terroristisch oogmerk, dat kenmerkend is voor
deze misdrijven, maakt duidelijk dat het ook bij deze misdrijven gaat om misdrijven
die Staat en samenleving alsmede onze democratische staatsinrichting in ernstige
mate bedreigen. Eerdergenoemde notitie gaat van dezelfde gedachte uit: zij
begint met de vaststelling dat de veiligheid van Nederland, met zijn op democratie
en individuele vrijheden gebaseerde systeem, ernstig wordt bedreigd. Strafbaarstelling
van samenspanning tot de ernstigste terroristische misdrijven is van die analyse
een vertaling.Daarbij is er ook uit oogpunt van een zo effectief mogelijke bestraffing
en bestrijding van terrorisme reden, samenspanning tot de ernstigste terroristische
misdrijven strafbaar te stellen. Bij de strafrechtelijke aanpak van terrorisme
ligt, ook internationaal gezien, het accent op de strafbaarstelling van deelneming
aan een terroristische groep. Artikel 2 van het kaderbesluit van 13 juni 2002
inzake terrorismebestrijding, dat door het voorstel van wet terroristische
misdrijven wordt geïmplementeerd, schrijft voor dat het leiden van en
het deelnemen aan de activiteiten van een dergelijke groep strafbaar worden
gesteld. In het voorstel van wet gebeurt dat in het voorgestelde artikel 140a
Sr. Verwacht mag worden dat implementatie van deze strafbaarstellingsverplichting
in alle EU-landen de onderlinge samenwerking zal vergemakkelijken. Voorts
zal toepassing van de diverse nationale strafbaarstellingen in concrete strafzaken
ertoe kunnen leiden dat de rechters in de EU-landen de beschikking krijgen
over jurisprudentie uit andere landen, die behulpzaam kan zijn bij het recht
doen in concrete strafzaken, waarin tal van lastige vragen van materieelrechtelijke
en formeelrechtelijke aard kunnen voorliggen.Tegelijkertijd kan evenwel niet bij voorbaat worden uitgesloten dat de
rechter in sommige gevallen onvoldoende bewijs aanwezig zal achten om voor
het deelnemen aan een terroristische groep te kunnen veroordelen, terwijl
wel kan worden vastgesteld dat twee of meer personen overeengekomen zijn om
terroristische misdrijven te plegen. Te denken valt aan netwerkachtige structuren
waarbij onvoldoende organisatorische substantie kan worden aangetoond. Ook
de strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen (artikel 46 Sr) behoeft
in die gevallen niet altijd toereikend te zijn, nu daarin vereist wordt dat
de dader opzettelijk voorwerpen (etc.) kennelijk bestemd tot het begaan van
het misdrijf voorhanden heeft (etc.). De strafbaarstelling van samenspanning
tot terroristische misdrijven kan dan soelaas bieden.Een derde reden, tenslotte, om strafbaarstelling van samenspanning tot
de ernstigste terroristische misdrijven voor te stellen, is gelegen in de
internationale context van terrorisme en terrorismebestrijding. In de reeds
genoemde notitie «Terrorisme en de bescherming van de samenleving»
is aangegeven dat Nederland op het punt van beleid inzake de bestrijding van
terrorisme een duidelijke verantwoordelijkheid moet nemen en in de internationale
bestrijding van terrorisme een prominente rol dient te spelen. Vastgesteld
kan worden dat de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk bij de internationale
bestrijding van terrorisme sleutelposities innemen. In beide landen vormt
de strafbaarstelling van «conspiracy» een centraal element in
het materiële strafrecht. De Nederlandse strafbaarstelling van samenspanning
sluit daar inhoudelijk het meest bij aan. Met de strafbaarstelling van samenspanning
van terroristische misdrijven wordt derhalve de internationale samenwerking
bij de strafrechtelijke terrorismebestrijding, inclusief de wederzijdse rechtshulp
op dat terrein, vergemakkelijkt. Van de voorgenomen strafbaarstelling gaat
dan ook een in de ogen van de regering passend signaal uit.Voor een veroordeling wegens samenspanning behoeft, zo volgt uit artikel
80 Sr, slechts te worden aangetoond dat twee of meer personen (waaronder de
verdachte) zijn overeengekomen om het terroristische misdrijf te plegen. Een
dergelijke overeenkomst kan worden afgeleid uit de verklaringen van hen die
de afspraak hebben gemaakt, maar kan – en zal, in voorkomende
gevallen, veelal – ook blijken uit afgeluisterde telefoongesprekken
dan wel getuigenverklaringen. Aan de overeenkomst behoeft nog geen uitvoering
te zijn gegeven. Is wel reeds met de voorbereiding van het overeengekomen
misdrijf begonnen, dan zal veelal ook artikel 46 Sr kunnen worden toegepast.
Net zo min als bij artikel 46 Sr is bij de strafbaarstelling van samenspanning
vereist dat het tijdstip waarop het overeengekomen misdrijf gepleegd zou dienen
te worden, al is bepaald, dan wel de wijze van uitvoering. Wel dient in voldoende
mate duidelijkheid te bestaan over de juridische kwalificatie van het voorgenomen
misdrijf, teneinde vast te kunnen stellen of het overeengekomen misdrijf behoort
tot de misdrijven waarvan samenspanning strafbaar is gesteld.In de strafbaarstelling van samenspanning is, in artikel 96 Sr, ook een
aantal andere strafbaarstellingen opgenomen. Het gaat daarbij deels om gedragingen
die ook onder artikel 46a Sr of artikel 46 Sr kunnen worden gerubriceerd.
Te denken valt dan vooral aan de onderdelen onder ten 1° en ten 3°,
waarin is omschreven – kort gezegd – het een ander trachten te
bewegen om het misdrijf te plegen alsmede het voorhanden hebben van voorwerpen
waarvan de betrokkene weet dat zij bestemd zijn tot het plegen van het misdrijf.
Andere gedragingen zullen daar veelal niet onder worden gerubriceerd. Te denken
valt aan het zichzelf of anderen gelegenheid, middelen of inlichtingen tot
het plegen van het misdrijf trachten te verschaffen, het in gereedheid brengen
of onder zich hebben van plannen voor de uitvoering van het misdrijf, welke
bestemd zijn om aan anderen te worden meegedeeld, en tenslotte het trachten
te beletten, te belemmeren of verijdelen van enige maatregel van regeringswege
ondernomen om de uitvoering van het misdrijf te voorkomen of te onderdrukken.
Ook deze strafbaarstellingen zijn in de betreffende bepalingen van overeenkomstige
toepassing verklaard, op dezelfde wijze als in artikel 122 Sr is gebeurd.Bij de selectie van de terroristische misdrijven waartoe samenspanning
strafbaar is gesteld, is de maximale straf die op het desbetreffende misdrijf
gesteld de leidraad geweest. Als gezegd is samenspanning thans in het Nederlandse
strafrecht slechts in zeer uitzonderlijke gevallen strafbaar gesteld, en ziet
zij uitsluitend op enkele van de misdrijven waarbij levenslange gevangenisstraf
kan worden opgelegd. Ook de voorgestelde strafbaarstelling van samenspanning
tot terroristische misdrijven ziet op misdrijven die, bij volledige uitvoering,
tot levenslange gevangenisstraf kunnen leiden. Het gaat namelijk om de misdrijven
van de artikelen 108, 115, 117, 157, 161, onderdeel 2° of 3°, 161bis,
onderdeel 3° of 4°, 161quater, 161sexies, onderdeel 3° of 4°,
162, 164, 166, 168, 170, 172, 173a, 174, 282b, 288a, 289, 303, 385a, 385b
en 385d Sr, alsmede artikel 80, tweede lid, Kernenergiewet, te begaan met
terroristisch oogmerk. Niet elk van de varianten van de opgenomen misdrijven
is met levenslange gevangenisstraf bedreigd; in sommige gevallen is levenslange
gevangenisstraf slechts bedreigd als een strafverzwarend gevolg intreedt dat
niet beoogd behoeft te zijn. Een voorbeeld is artikel 303 Sr: slechts de zware
mishandeling gepleegd met voorbedachte rade die de dood ten gevolge heeft
kan, bij aanwezigheid van een terroristisch oogmerk, tot levenslange gevangenisstraf
leiden. Nu in de fase van de samenspanning gewoonlijk slechts sprake zal zijn
van een overeengekomen misdrijf in zijn grondvorm, waarin het mogelijk intredende
doch niet beoogde gevolg geen plaats heeft, kwam het passend voor de samenspanning
tot het desbetreffende misdrijf in deze grondvorm eveneens strafbaar te stellen.Deze inkadering impliceert dat samenspanning tot terroristische misdrijven
waarop een lagere straf staat, niet strafbaar is gesteld. Daarbij valt te
denken aan bedreiging met een terroristisch misdrijf (het voorgestelde artikel
285, derde lid, Sr). Ook de samenspanning tot misdrijven, opgenomen
in het onderhavige wetsvoorstel, welke het karakter dragen van voorbereidingshandelingen
tot een terroristisch misdrijf, zoals valsheid in geschrift of diefstal gepleegd
met het oogmerk om een terroristisch misdrijf voor te bereiden of gemakkelijk
te maken, is niet afzonderlijk strafbaar gesteld. Dat wil echter niet zeggen
dat overeenkomsten tot het plegen van dergelijke voorbereidende misdrijven
niet kunnen leiden tot strafbaarheid uit hoofde van samenspanning dan wel
de van overeenkomstige toepassing verklaarde leden twee en drie van artikel
96 Sr. Zo kunnen zij duidelijkheid creëren over de aard van het voorbereide
misdrijf, en – daarmee – min of meer overeenkomsten tot het plegen
van dat misdrijf impliceren. Te denken valt aan overeenkomsten tot de diefstal
van vuurwapens of de vervalsing van paspoorten die het plegen van een aanslag
op het leven van één of meer personen gemakkelijk dienen te
maken.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28463-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl