Vaststelling begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2001; Kabinetsstandpunt over het SER-advies "Onvolledige AOW-opbouw"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-XV, nr. 20

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

01-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-XV nr. 20

22-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Aanleiding2. Advies SER3. Reactie van de Tweede Kamer op het advies4. Samenvatting van het kabinetsstandpunt5. Uitwerking van kabinetsstandpuntAantallen AOW-gerechtigden met volledige, respectievelijk
onvolledige AOW-opbouw, en hun inkomenspositieParticuliere huishoudens met AOW-gerechtigden naar hoogte
van inkomensbestanddelen, 1998. Relevante regelgevingBeoordelingskaderBeoordeling van de beleidsopties van de Tweede Kamer,
met inachtneming van het SER-advies1. Verhoging van de leeftijd waarop de AOW-opbouw start
van 15 naar 25 jaar2. Verruiming van de vrijlating van aanvullend pensioen
in de Algemene bijstandswet (Abw)3. Bijverzekeren via pensioenfondsen of via lijfrente-regime4. Verhogen van de ouderenaftrek5. Verruiming inkoop AOW-rechtenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-XVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 XVVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2001nr. 20BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 22 november 20001. AanleidingHierbij bieden wij u, mede namens staatssecretaris Bos van Financiën,
de kabinetsreactie aan op het SER-advies «Onvolledige AOW-opbouw»
van 19 mei 2000.Tijdens de behandeling van de begroting voor 2000 van het ministerie van
SZW is door de Tweede Kamer aandacht gevraagd voor de inkomenspositie van
ouderen die naast hun onvolledig AOW-pensioen aanvullende bijstand ontvangen.Deze discussie resulteerde in een motie (Kamerstukken II 1999/2000, 26 800
XV, nr. 60), die op 7 december 1999 door de Tweede Kamer werd aanvaard. In
deze motie werd het presidium verzocht een adviesaanvraag aan de SER te richten
over de mogelijkheden het AOW-gat op de korte en lange termijn te verkleinen.
Bij deze motie speelden de volgende overwegingen een rol: een groter wordende
groep ouderen heeft te maken met een onvolledige opbouw van de AOW, de wens
om het ontstaan dan wel de gevolgen van een AOW-gat waar mogelijk te beperken,
en de ingrijpende en ingewikkelde juridische consequenties die daar mogelijk
aan verbonden zijn. De adviesaanvraag werd op 16 december 1999 aan de SER
verzonden. De Tweede Kamer verzocht de SER om advies over verschillende beleidsvarianten
om de inkomenspositie te verbeteren van AOW-gerechtigden met een onvolledig
AOW-pensioen. De Tweede Kamer noemt een vijftal beleidsvarianten waarover
zij in ieder geval advies wil ontvangen, en nodigt de SER uit mogelijke andere
alternatieven ook in het advies te betrekken. De genoemde 5 beleidsvarianten
zijn:1. verhoging van de leeftijd waarop de AOW-opbouw start van 15 naar 25
jaar2. verruiming van de vrijlating van aanvullend pensioen in de Algemene
bijstandswet (Abw)3. bijverzekeren via pensioenfondsen of via lijfrente-regime 4. verhogen van de ouderenaftrek5. inkoop van onverzekerde AOW-jarenDe SER heeft het advies op 19 mei 2000 uitgebracht. Op hoofdlijnen komt
de SER daarin tot de volgende conclusies.2. Advies SERDe mogelijkheid van een onvolledige AOW-opbouw is inherent aan elke opbouwsystematiek.
De raad beschouwt daarom het probleem van een onvolledige AOW-opbouw vooral
als een inkomensprobleem dat samenhangt met het ontbreken van voldoende inkomsten
naast een onvolledige AOW-uitkering. Daarvoor gelden verschillende oorzaken:
de beperkte omvang of afwezigheid van een buitenlands pensioen of van een
aanvullend pensioen in Nederland (als gevolg van onder meer een laag arbeidsinkomen,
een beperkt arbeidsverleden en een relatief hoge AOW-franchise in de aanvullende
pensioenregelingen), en de hoge premiestelling van de AOW-inkoopregeling waartegen
onvolledige AOW-jaren kunnen worden ingekocht. Het probleem doet zich aldus
de SER in het bijzonder voor bij de bijstandsafhankelijke AOW-gerechtigden
met een onvolledige AOW-opbouw. Op dit moment zijn er naar schatting ongeveer
16 000 huishoudens van AOW-gerechtigden met een onvolledige AOW-opbouw
die een beroep doen op de bijstandsverlening. De SER wijst er in dit verband
op dat ook het niet-gebruik van aanvullende bijstand in de praktijk tot een
ontoereikende inkomenspositie kan leiden.In de toekomst kan de omvang van de genoemde doelgroep toenemen, onder
meer door het stijgende aantal immigranten in de oudere bevolkingsgroepen,
het geleidelijk uitdoven van de AOW-overgangsregeling (die geen betekenis
meer heeft voor AOW-gerechtigden geboren na 31 december 1941) en veranderende
leef-, arbeids- en migratiepatronen.De raad is van mening dat er beleidsmatige aandacht moet worden geschonken
aan het inkomensprobleem van AOW-gerechtigden met een onvolledige AOW-opbouw
die nu, dan wel in de toekomst een beroep moeten doen op aanvullende bijstand.
Hij stelt een aantal maatregelen voor waarbij de bevordering van de eigen
verantwoordelijkheid voor een adequate oudedagsvoorziening vooropstaat.In de eerste plaats adviseert hij de inkomenspositie van de doelgroep
te verbeteren door een beperkte verruiming van het normbedrag van de reeds
bestaande pensioenvrijlating in de Abw. Hierdoor zouden meer mensen uit de
doelgroep een beroep kunnen doen op aanvullende bijstand en zouden zij bovendien
meer voordeel hebben van een (eventueel) particulier opgebouwde oudedagsvoorziening.
Verder zou deze maatregel toekomstige AOW-gerechtigden met een onvolledige
AOW-opbouw kunnen stimuleren een oudedagsvoorziening op te bouwen. De raad
merkt bij deze maatregel op dat hij er ten principale van uitgaat dat een
inkomen bestaande uit een onvolledige AOW-uitkering en een aanvullende bijstandsuitkering
toereikend is om te voorzien in een bestaansminimum bij ouderdom.In de tweede plaats adviseert de raad het beleid gericht op het voorkomen
van het niet-gebruik van aanvullende bijstand onder 65-plussers met een buitenlandse
nationaliteit, te optimaliseren. Hij verwijst daarvoor naar de reeds lopende
initiatieven van lokale overheden.Voor toekomstige AOW-gerechtigden met een onvolledige AOW-uitkering stelt
de raad maatregelen voor die gericht zijn op het bevorderen van de eigen verantwoordelijkheid
en op het creëren van maatwerkoplossingen. De raad adviseert in dit verband
de effectiviteit van de AOW-inkoopregeling te vergroten. Daarbij
denkt hij aan het verlengen van de periode waarin een beroep kan worden gedaan
op de inkoopregeling (van thans één jaar naar bijvoorbeeld 5
of 10 jaar). Tevens denkt de raad aan het veranderen van het tarief voor
de inkoop van ontbrekende AOW-verzekeringsjaren. Ook beveelt hij de overheid
en de Sociale Verzekeringsbank aan na te gaan welke categorieën thans
nog niet in aanmerking komen voor de gelijkstelling met de Nederlandse nationaliteit
en daarnaast of een eventuele gelijkstelling ertoe zou kunnen leiden dat zij
meer gebruik kunnen maken van de inkoopregeling.Verder acht de raad het van belang dat de financieel haalbare mogelijkheden
worden bevorderd voor de vrijwillige inkoop van fiscaal gefacilieerde pensioenrechten
in aanvullende pensioenregelingen. Hiervoor verwijst hij naar het Convenant
inzake de arbeidspensioenen.De raad adviseert ook de mogelijkheden te verruimen voor het fiscaal gefacilieerd
aanvullen van tekorten in de AOW-opbouw via het lijfrenteregime. Daarvoor
beveelt hij aan in de fiscale regelgeving een feitelijk te constateren AOW-tekort
hoe dan ook als tekort aan te merken waarvan de aanvulling fiscaal gefacilieerd
dient te worden.Ook stelt de raad voor dat overheid en uitvoeringsinstanties doelgerichte
initiatieven ontplooien ter verbetering van de voorlichting over de gevolgen
van een onvolledige AOW-opbouw en over de mogelijkheden om een onvolledige
AOW-opbouw te compenseren via de verruimde inkoopregeling.De raad wijst een verhoging van de fiscale ouderenaftrek/ouderenkorting
af, omdat deze beleidsvariant niet effectief is voor de oplossing van de gesignaleerde
problematiek.Tot slot is er volgens de raad aanleiding om op enig moment in een breder
verband en onder handhaving van het opbouwkarakter van de AOW te bezien of
de huidige opbouwsystematiek (in het bijzonder de opbouwperiode van 50 jaar)
nog adequaat is. De aanleiding hiervoor is gelegen in tal van ontwikkelingen,
zoals de toenemende internationale (arbeids)mobiliteit, de groei van het aandeel
ouderen in minderheidsgroeperingen, de stijging van het aandeel niet-westerse
allochtonen in de Nederlandse bevolking en veranderende leef-, arbeids- en
migratiepatronen.3. Reactie van de Tweede Kamer op het adviesDe Tweede Kamer heeft de minister van SZW bij brief van 7 juni 2000 (kenmerk
49-00-SZW) gevraagd te bevorderen dat de Kamer op zo kort mogelijke termijn
een reactie van het kabinet ontvangt op dit advies.4. Samenvatting van het kabinetsstandpuntHet advies geeft een deskundige beschrijving van de aspecten van de verschillende
beleidsopties die de Tweede Kamer aan de SER heeft voorgelegd. Een aantal
van deze beleidsopties vormt naar de mening van het kabinet aanknopingspunt
voor verdere verdieping. Samengevat komt het kabinet tot de volgende conclusies.– Het kabinet is bereid op enig moment de optie te bezien of het
zinvol is de AOW-opbouwperiode te verkorten van 50 naar 40 jaar. De SER adviseert
niet om tot een dergelijke aanpassing van de AOW over te gaan, maar wel om
op enig moment in breder verband, en onder handhaving van het opbouwkarakter
van de AOW, te bezien of de huidige AOW-opbouwsystematiek nog adequaat is.
Het kabinet neemt deze aanbeveling over, en tekent daarbij aan dat de maatschappelijke ontwikkelingen die volgens de SER aanleiding zijn tot een dergelijke
beschouwing zich ook tot andere elementen van de AOW zouden kunnen uitstrekken.– Het kabinet meent dat de beleidsoptie om de Abw aan te passen,
door de vrijlating van aanvullend pensioen te verhogen, nadere studie vergt.
Belangrijke kanttekening bij die optie is dat de laagste inkomensgroep, namelijk
de personen die nauwelijks of geen aanvullend pensioen hebben, er niet van
zou profiteren. Dit nu staat op gespannen voet met de verantwoordelijkheid
van het kabinet om de belangen van groepen die qua inkomenspositie vergelijkbaar
zijn in het oog te houden. Het kabinet is voornemens om vóór
de begrotingsbehandeling van 2001 met een nadere analyse te komen waarin het
integrale karakter van de verschillende inkomensvervangende voorzieningen
voor sociale minima wordt bezien ten behoeve van voorstellen voor integratie
en harmonisatie. In deze analyse zal de aanbeveling van de SER worden betrokken.– Terecht memoreert de SER dat ook het niet-gebruik van aanvullende
bijstand in de praktijk tot een ontoereikende inkomenspositie kan leiden.
De initiatieven die gemeenten reeds nemen op dit terrein behoeven naar de
mening van het kabinet aanvulling. Het kabinet zal daartoe op korte termijn,
in samenspraak met de Sociale Verzekeringsbank en de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten, plannen ontwikkelen. Het kabinet onderschrijft voorts de aanbeveling
van de SER dat doelgerichte initiatieven ontplooid moeten worden met het oog
op de voorlichting aan personen met een onvolledige AOW-opbouw. Immigranten
zullen zich immers lang niet altijd bewust zijn van de gevolgen van een onvolledige
AOW-opbouw, en van de mogelijkheden die men heeft om daar zelf in te voorzien.– Het kabinet acht – met de SER – de beleidsoptie om
de fiscale ouderenaftrek te verhogen niet effectief vanwege de nagenoeg optimale
fiscale positie van 65-plussers met een laag inkomen.– Het kabinet deelt de visie van de SER dat bij de oudedagsvoorziening
de verantwoordelijkheid van het individu voorop staat. De wettelijke mogelijkheden
voor individuele belanghebbenden om een AOW-probleem op te lossen dienen dan
ook zo toegankelijk mogelijk te zijn.– Het kabinet heeft in een onlangs aan de Tweede Kamer toegezonden
wetsvoorstel met betrekking tot de herziening van de vrijwillige verzekering
AOW en Anw1 de aanbeveling van de SER, om het
nationaliteitsonderscheid bij de vrijwillige verzekering op te heffen, al
in daden omgezet. Het kabinet ziet voorts aanleiding voor een verruiming van
de mogelijkheid om onverzekerde jaren in te kopen in die zin, dat de termijn
waarop een betrokkene de beslissing daartoe moet nemen langer zal worden dan
1 jaar. Daarnaast zal het kabinet bevorderen dat de gewijzigde inkoopregeling
onder de aandacht wordt gebracht van belanghebbenden.5. Uitwerking van kabinetsstandpuntIn deze paragraaf worden allereerst enkele kwantitatieve gegevens uiteengezet
omtrent het aantal AOW-gerechtigden met onvolledige AOW-opbouw, en omtrent
de inkomenspositie van deze groep AOW-gerechtigden in relatie tot de totale
groep AOW-gerechtigden (dus inclusief de AOW-gerechtigden met een volledige
AOW-opbouw). Daarna wordt de relevante regelgeving kort geschetst. Vervolgens
wordt het kader beschreven dat het kabinet hanteert bij de beoordeling van
de onderhavige problematiek. Tenslotte wordt de visie uiteengezet
die het kabinet, met inachtneming van het advies van de SER, heeft ontwikkeld
op de verschillende door de Tweede Kamer benoemde beleidsvarianten.Aantallen AOW-gerechtigden met volledige, respectievelijk
onvolledige AOW-opbouw, en hun inkomenspositieEr zijn op dit moment circa 2,3 miljoen AOW-gerechtigden. Onder hen bevinden
zich ongeveer 259 000 mensen met een onvolledige AOW-opbouw. Ruim de
helft van deze mensen is in Nederland geboren. Een kwart is afkomstig uit
andere EU-landen. De overige personen komen uit niet EU-landen. Hiervan is
11% afkomstig uit Marokko, Turkije, Suriname of de Nederlandse Antillen1.Van de totale groep AOW-gerechtigden (259 000) met onvolledige AOW-opbouw
woont iets minder dan de helft (namelijk 122 000 mensen) in Nederland.
Het aandeel AOW-gerechtigden met onvolledige AOW-opbouw in de totale populatie
AOW-gerechtigden zal de komende jaren toenemen. Blijkens prognoses van het
Sociaal en Cultureel Planbureau met betrekking tot personen met de Turkse,
Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse nationaliteit nemen de kortingspercentages
als zodanig op termijn evenwel af van gemiddeld 35% in 1998 naar gemiddeld
29% in 20152.Uit de gegevens omtrent de inkomenspositie van alle AOW-gerechtigden tezamen
(dus zowel degenen met een volledige als degenen met een onvolledige AOW-opbouw)
blijkt dat het aantal AOW-huishoudens dat geen aanvullend inkomen heeft, of
een aanvullend inkomen van minder dan f 100,– per maand, 4% van
de totale populatie AOW-gerechtigden uitmaakt.Particuliere huishoudens met AOW-gerechtigden naar hoogte
van inkomensbestanddelen3, 1998.  aantal huishoudenspercentagezonder
aanvullend inkomen26 0002% minder dan f 100,– bruto per maand23 0002% f 100,– tot f 1000,– bruto per maand539 00038% f 1000,– tot f 2000,– bruto
per maand296 00021% meer dan f 2000,– bruto
per maand533 00038%totaal1 417 000100%Bron: Sociaal -Economische Maandstatistiek, april 2000.Ter verduidelijking zij opgemerkt, dat deze tabel betrekking heeft op
het aantal huishoudens met één of meer AOW-gerechtigden. AOW-gerechtigden
die samen een huishouden vormen tellen dus als één.In de tabel is de inkomenspositie van alle Nederlandse AOW-huishoudens
weergegeven. Daarin zijn dus ook de circa 122 000 AOW-gerechtigden begrepen,
die met een gekort AOW-pensioen in Nederland wonen. Over de inkomenspositie
van laatstgenoemde groep is in het SER-advies aangegeven, dat een derde van
deze mensen (40 500) niet verzekerd is voor de Ziekenfondswet, en naar
mag worden aangenomen een gezinsinkomen heeft dat hoger is dan f 41 100,–
per jaar. Voorts hebben ongeveer 16 000 huishoudens met één
of meer AOW-gerechtigden aanvullende bijstand. Een onbekend aantal mensen
heeft wel recht op aanvullende bijstand maar maakt daarvan geen gebruik. De
overige personen in deze groep van 122 000 AOW-gerechtigden hebben een
inkomen boven bijstandsniveau maar onder de ziekenfondsgrens. Relevante regelgevingDe AOW is een volksverzekering met een opbouwsystematiek. Het AOW-pensioen
is gerelateerd aan het sociaal minimum, en wordt veelal aangevuld door in
het kader van de dienstbetrekking opgebouwd aanvullend pensioen. Mensen die
tussen hun 15e en 65e levensjaar verzekerd zijn voor de AOW, bouwen een volledig
AOW-recht op. Verzekerd voor de AOW zijn degenen die in Nederland ingezetene
zijn, degenen die buiten Nederland wonen en vanwege het verrichten van werkzaamheden
in Nederland aan de loonbelasting onderworpen zijn, alsmede gelijkgestelde
groepen. Bij de vraag of men verzekerd is voor de AOW speelt de nationaliteit
geen rol, noch de vraag of men – tenzij sprake is van schuldige nalatigheid –
premie heeft betaald. Internationaal gezien is de AOW een zeer ruim opgezet
basispensioen met een hoge mate van solidariteit.In geval de verplichte verzekering eindigt vanwege vertrek naar het buitenland,
kan de verzekering vrijwillig worden voortgezet. Voorts kan degene die vanuit
het buitenland naar Nederland komt en onder de verplichte verzekering valt
de daarvoorliggende ontbrekende niet-verzekerde AOW-jaren inkopen, indien
hij voorheen nimmer verzekerd is geweest.Bij de totstandkoming van de AOW (in 1957) is in overgangsrecht voorzien
teneinde te voorkomen dat men eerst 50 jaar na de inwerkingtreding van de
wet een volledig AOW-recht zou kunnen opbouwen. Daartoe is geregeld dat voor
mensen die op 1 januari 1957 15 jaar of ouder waren de onverzekerde jaren
van vóór de inwerkingtreding van de wet onder bepaalde voorwaarden
gelijk worden gesteld met verzekerde jaren. Tegenover een onvolledig AOW-pensioen
kan een compenserende aanspraak bestaan op in het buitenland opgebouwd wettelijk
pensioen. Wanneer in de verhouding met het desbetreffende land een internationale
socialezekerheidsregeling van toepassing is, waarborgt deze regeling dat recht
op een deelpensioen gegarandeerd is, uiteraard voorzover het betreffende land
een pensioenvoorziening kent.Het sluitstuk van de Nederlandse sociale zekerheid wordt gevormd door
de Abw. De Abw heeft een complementair karakter, hetgeen betekent dat in geval
de eigen middelen ontoereikend zijn om in de noodzakelijke kosten van het
bestaan te voorzien, en er geen voorliggende voorzieningen zijn waarop men
een beroep kan doen, een aanvulling mogelijk is tot het relevante sociale
minimum. Het complementaire karakter van de Abw is uitgewerkt in de middelentoets.Met ingang van 1 april 1998 is voor 65-plussers een aparte bijstandsnorm
gaan gelden om te bereiken dat 65-plussers in de Abw ook van het volledige
effect kunnen profiteren van de fiscale ouderenaftrek. Hiermee is bewerkstelligd
dat Abw-ontvangenden van 65 jaar en ouder een hogere uitkering ontvangen dan
Abw-ontvangenden die nog geen 65 jaar zijn. Met die hogere uitkering komt
men uit op het niveau van het netto AOW-pensioen. Daarnaast geldt specifiek
voor 65-plussers dat aanvullend pensioen beperkt (namelijk f 66,–
per maand voor een echtpaar) wordt vrijgelaten in de Abw1.BeoordelingskaderBlijkens de adviesaanvraag bakent de Tweede Kamer de doelgroep af tot
die 65-plussers, die een onvolledige AOW-opbouw hebben en een laag totaalinkomen,
waarbij de aandacht specifiek uitgaat naar de AOW-gerechtigden met onvolledige
AOW-opbouw die van aanvullende bijstand afhankelijk zijn. Eventuele maatregelen
zouden er uiteraard niet toe mogen leiden dat personen die vanwege hun inkomen
buiten de door de Tweede Kamer gedefinieerde doelgroep vallen
er ook van profiteren, of dat mensen die in een praktisch gelijke situatie
zijn als de doelgroep juist buiten de maatregelen vallen. Uiteraard dienen
eventuele neveneffecten van een maatregel in de overwegingen betrokken te
worden. Zo zou, zoals de Tweede Kamer zelf al in de adviesaanvraag aangeeft,
een maatregel in de AOW ter vermindering van AOW-gaten er niet toe mogen leiden
dat eventuele aanspraken op buitenlands pensioen verminderen of vervallen.
Voorts moet bij een maatregel gericht op het verhogen van de AOW- of Abw-uitkering
de positie worden betrokken van de personen die niet van een dergelijke maatregel
zouden profiteren omdat zij er zelf voor hebben gezorgd dat zij geen onvolledige
AOW-opbouw hebben, c.q. afhankelijk zouden raken van de Abw.Beoordeling van de beleidsopties van de Tweede Kamer,
met inachtneming van het SER-advies1. Verhoging van de leeftijd waarop de AOW-opbouw start
van 15 naar 25 jaarDe eerste optie die de Tweede Kamer in de adviesaanvraag noemt is het
verkorten van de periode waarover het AOW-recht wordt opgebouwd van 50 naar
40 jaar door de leeftijd waarop de opbouw begint te verhogen van 15 naar 25
jaar, en het opbouwpercentage per jaar van 2 naar 2,5. De SER wijst erop,
dat mensen die na hun 25-ste levensjaar (tijdelijk) uit Nederland weggaan
bij deze beleidsvariant een grotere korting zouden oplopen dan in de huidige
systematiek. Een opbouw over 50 jaar impliceert immers een korting van 2%
voor elk jaar dat men niet in Nederland verblijft. Die korting zou bij een
opbouwperiode van 40 jaar 2,5% per jaar worden. De SER beschrijft twee varianten
waarin dit effect zich niet zou voordoen. In deze varianten wordt de startleeftijd
voor de opbouw gehandhaafd op het 15e levensjaar. In de eerste variant heeft
men aan 40 verzekerde jaren tussen het 15e en 65e levensjaar voldoende om
aan een volledige AOW-opbouw te komen (opbouw van 2,5% per jaar; opbouw gemaximeerd
tot 100%). In de tweede variant wordt naast de startleeftijd ook het opbouwpercentage
van 2% per jaar gehandhaafd, maar wordt in geval van 40 (of meer) verzekerde
jaren de opgebouwde aanspraak verhoogd naar 100%.De SER stelt vast dat de door de Tweede Kamer genoemde maatregel, of varianten
daarop, voor een deel tegemoet komen aan de wens van de Tweede Kamer. Voor
een deel, want het AOW-gat wordt alleen volledig weggenomen, indien de korting
20% of minder bedraagt. Bijstandsafhankelijkheid wordt dus niet in alle gevallen
voorkomen.Een verkorting van de opbouwduur AOW van 50 naar 40 jaar zou – ongeacht
de variant die daarvoor zou worden gekozen – alleen dan tot een verbetering
van de inkomenspositie van de huidige AOW-gerechtigden met AOW-tekort leiden
indien daarvoor de meest vergaande invoeringsmodaliteit zou worden gekozen.
Deze modaliteit houdt in dat met terugwerkende kracht tot 1957 zou worden
uitgegaan van een opbouw van 2,5% per jaar in plaats van 2%. De kosten van
een dergelijke ingreep zijn hoog. Uitgaande van de beleidsvariant die de Tweede
Kamer in de adviesaanvraag noemt, waarbij alleen kortingen opgelopen vóór
het 25ste levensjaar worden tenietgedaan – en die personen die eerst
na hun 25-ste levensjaar een korting hebben opgelopen dus geen profijt zou
opleveren –, zouden de kosten in het jaar van invoering circa 450 miljoen
bedragen1, en in de jaren daarna stijgen (in 2015
zouden de kosten zijn opgelopen tot circa 900 miljoen gulden). Deze beleidsvariant
zou als neveneffect een besparing van de uitkeringslasten in de bijstand met
zich meebrengen, die op circa 60 miljoen gulden bruto per jaar wordt geraamd.
De kosten van deze beleidsvariant zullen per saldo in het jaar
van invoering dus circa 390 miljoen gulden bedragen.Slechts een klein deel van dit bedrag zou ten goede komen aan de personen
voor wie de maatregel is bedoeld. Immers van het verminderen van AOW-gaten
zouden alle AOW-gerechtigden profiteren, die geen volledige AOW-opbouw hebben,
dus ook degenen met een goede inkomenspositie, alsmede de AOW-gerechtigden
die buiten de Nederlandse inkomenspolitiek vallen omdat zij in het buitenland
wonen.Een dergelijke maatregel zou dus het gestelde doel, de verbetering van
de inkomenspositie van de specifieke groep mensen in de Nederlandse samenleving
die de Tweede Kamer op het oog heeft, ver voorbijschieten. Het verkorten van
de opbouwperiode betekent ongeacht welke invoeringsmodaliteit wordt gekozen
een verhoging van de kosten van de AOW. Een dergelijke suggestie doet dan
ook afbreuk aan de inspanningen van de laatste jaren om draagvlakversmalling
te voorkomen. Tevens moet onder ogen worden gezien dat de AOW nu al een –
internationaal gezien – ruim opgezet basispensioen is, waarvoor men
in aanmerking kan komen zonder ooit premie te hebben betaald. De nu reeds
hoge mate van solidariteit in de AOW moet niet te veel onder druk worden gezet.De SER heeft vastgesteld dat de keuze die destijds is gemaakt voor een
opbouwperiode van 50 jaar op goede gronden berustte, zonder dat daarbij discriminatie
een rol speelde. De SER geeft in het advies voorts niet aan van mening te
zijn dat dit onderdeel van het systeem thans, bijna 50 jaar nadien, discriminatoir
uitpakt. Er is, uit oogpunt van gelijke behandeling, dus geen aanleiding om
tot een verkorting van de opbouwperiode AOW over te gaan. De SER wijst erop,
dat er misschien wel andere ontwikkelingen zijn die tot een heroverweging
van de opbouwperiode aanleiding kunnen geven. De SER noemt in dit verband
de toenemende arbeidsmobiliteit, de groei van het aandeel ouderen in minderheidsgroeperingen,
de stijging van het aandeel niet-westerse allochtonen in de Nederlandse bevolking
en veranderende leef-, arbeids- en migratiepatronen. Wij zien in die ontwikkelingen
thans geen aanleiding dit onderdeel van de AOW-systematiek te wijzigen. Dat
neemt niet weg dat de maatschappelijke ontwikkelingen op termijn aanleiding
zouden kunnen geven voor wijzigingen in de AOW. Wij nemen derhalve de aanbeveling
van de SER om op enig moment in breder verband te bezien of de huidige opbouwsystematiek
nog adequaat is ter harte met dien verstande, dat naar onze mening ook de
andere elementen van de AOW daarin betrokken zouden moeten worden.2. Verruiming van de vrijlating van aanvullend pensioen
in de Algemene bijstandswet (Abw)De tweede beleidsoptie die de Tweede Kamer aan de SER heeft voorgelegd
betreft een aanpassing van de Algemene bijstandswet (Abw), namelijk een verruiming
van de – thans beperkte – vrijlating van aanvullend pensioen in
de Abw. Met een dergelijke aanpassing zou kunnen worden bereikt dat degenen
binnen de doelgroep die aanvullend pensioen genieten, daar meer profijt van
kunnen trekken. Deze beleidsoptie verdient nadere bestudering.Belangrijk aandachtspunt daarbij is, dat van een dergelijke maatregel
slechts een beperkte groep mensen kan profiteren. AOW-gerechtigden die een
aanvullend pensioen hebben van minder dan f 66,– per maand, of
in het geheel geen aanvullend pensioen – de meest kwetsbare inkomensgroep
derhalve –, profiteren er immers niet van. Dat geldt ook voor degenen,
die thans – net – boven de bijstandsnorm uitkomen met hun onvolledig
AOW-pensioen plus aanvullend pensioen. Personen met een onvolledig AOW-pensioen
komen namelijk slechts dan voor aanvullende Abw-uitkering in aanmerking als
hun totale inkomen lager is dan de relevante Abw-norm. Ontstaat
op deze grond recht op een Abw-uitkering, dan wordt vervolgens de hoogte van
de uitkering vastgesteld. Op dat moment wordt pas de vrijlating van het aanvullend
pensioen toegepast. In tegenstelling tot hetgeen op bladzijde 48 van het SER-advies
wordt gesteld, wordt op grond van de verruiming van de pensioenvrijlating
dus niet het aantal personen uitgebreid dat hiervan gebruik kan maken, maar
wordt voor een deel van het huidige bestand de vrijlating verruimd.Geconstateerd moet derhalve worden, dat met deze maatregel slechts effect
zou hebben voor een deel van de totale groep bijstandsafhankelijke AOW-ers.
Deze groep omvat 16 000 huishoudens. Daarvan zouden naar schatting circa
10 000 huishoudens kunnen profiteren van een verruiming van de vrijlating.
De overige 6000 huishoudens zouden geen baat hebben bij een verhoging van
de vrijlating van aanvullend pensioen, omdat zij geen aanvullend pensioen
hebben, of een aanvullend pensioen beneden de huidige vrijlatingsgrens van
f 66,– voor een echtpaar.Ook voor de AOW-gerechtigden die wel een volledige AOW hebben, maar daarnaast
geen, of slechts een zeer bescheiden aanvullend pensioen geldt – uiteraard –
dat zij niet van een verhoging van de vrijlating zouden profiteren. Zij zijn
immers niet bijstandsgerechtigd – daargelaten dat zij mogelijk wel voor
bijzondere bijstand in aanmerking komen. Hiervoor is uiteengezet, dat 4% van
de AOW-huishoudens geen aanvullend inkomen heeft of een aanvullend inkomen
tot f 100,– per maand. De inkomenspositie van deze groep personen
is ongeveer gelijk aan de inkomenspositie van de groep van circa 10 000
huishoudens die van een verhoging van de vrijlating zouden profiteren. De
inkomensverbetering die voornoemde 10 000 huishoudens van de voorgestelde
maatregel zouden hebben, zou derhalve aan een veel grotere groep personen,
die qua inkomen vergelijkbaar is onthouden worden.Een tweede kanttekening die het kabinet thans reeds wil plaatsen bij de
beleidsoptie om de Abw aan te passen is de volgende. De achterliggende gedachte
om deze beperkte groep een inkomensverbetering te geven is dat zij dan meer
van hun aanvullend pensioen zouden profiteren. De SER overweegt in dit verband
dat hiervan een stimulans zou kunnen uitgaan voor mensen om aanvullend pensioen
op te bouwen. De SER merkt daartoe op, dat mensen door een verruiming van
de vrijlating van aanvullend pensioen «minder gestraft»1 zouden worden voor het feit dat zij zelf hebben voorzien
in een particuliere oudedagsvoorziening. Deze gedachtegang strookt niet met
de uitgangspunten van de Abw. Bovendien is het nog maar de vraag of van de
stimulans om het AOW-gat te dichten voldoende werking uitgaat; bij een onvoldoende
inkomen kan men immers een beroep op de Abw doen.Een belanghebbende heeft recht op bijstand, indien hij niet over voldoende
middelen beschikt om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien.
Indien er sprake is van een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
voor de voorziening in de kosten van het bestaan, wordt bijstand geheel of
gedeeltelijk geweigerd. «Straffen» is dus aan de orde indien iemand
verwijtbaar nalaat voor zijn eigen inkomen te zorgen. Doet iemand juist wel
wat van hem wordt verlangd, bijvoorbeeld het tijdens het arbeidsleven opbouwen
van aanvullend pensioen met het oog op het inkomen na 65-jarige leeftijd,
dan bestaat zijn «beloning» eruit dat hij niet aangewezen is op
aanvullende bijstand. De Abw heeft dus als uitgangspunt dat mensen zelf verantwoordelijk
zijn voor hun inkomen. Dit staat op gespannen voet met de suggestie, om mensen
die deze verantwoordelijkheid daadwerkelijk nemen, in het kader van de Abw
te «belonen». Samenvattend leidt het vorenstaande tot de volgende conclusies. De achterliggende
gedachte bij deze maatregel is de wens van de Tweede Kamer, om uit oogpunt
van sociaal beleid een qua inkomen kwetsbare groep structureel financieel
te ondersteunen. Nadeel van een dergelijk gebaar jegens een kwetsbare groep
is, dat – onbedoeld – anderen tekortgedaan worden. Mensen die
zowel AOW- als Abw-gerechtigd zijn, hebben, hetgeen de SER beaamt, een toereikend
inkomen om te voorzien in een bestaansminimum bij ouderdom. De invoering van
de speciale Abw-norm voor 65-plussers heeft daaraan bijgedragen. Naar de mening
van het kabinet zijn 65-plussers die een volledig AOW-pensioen hebben en daarnaast
geen of nauwelijks aanvullend pensioen qua inkomenspositie evenwel niet minder
kwetsbaar. Hetzelfde geldt voor personen die qua inkomen volledig afhankelijk
zijn van de Abw. Het kabinet heeft begrip voor de aandacht die de Tweede Kamer
naar een specifieke groep bijstandsgerechtigden wil doen uitgaan, maar meent
dat een nadere studie, waarin de hiervoor beschreven kanttekeningen worden
betrokken, nodig is vooraleer een beslissing genomen kan worden over eventuele
maatregelen in de Abw.De Abw heeft de afgelopen jaren steeds meer uitzonderingen voor specifieke
omstandigheden gekregen die het vangnetkarakter ervan ondergraven. Behalve
voor kunstenaars, zelfstandigen en eigen huisbezitters, zou de Abw met deze
aanbeveling van de SER ook specifiek beleid gaan kennen voor mensen met een
onvolledige AOW-opbouw. De wet zou daardoor steeds meer discriminerend kunnen
gaan werken ten aanzien van diegenen die niet tot een specifieke groep behoren.Wij
achten het van belang dat bij de verdere ontwikkeling van beleid op het terrein
van de bijstandsverlening integratie en harmonisatie de sleutelwoorden worden.
Wij zijn dan ook van plan een nadere analyse te plegen, waarin het integrale
karakter van de verschillende inkomensvervangende voorzieningen voor sociale
minima wordt bezien ten behoeve van voorstellen voor integratie en harmonisatie.
In deze analyse zal de aanbeveling van de SER worden betrokken.Terecht memoreert de SER dat ook het niet-gebruik van aanvullende bijstand
in de praktijk tot een ontoereikende inkomenspositie kan leiden. De initiatieven
die gemeentes reeds nemen op dit terrein behoeven naar de mening van het kabinet
aanvulling. Het kabinet zal daartoe op korte termijn, in samenspraak met de
Sociale Verzekeringsbank en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, plannen
ontwikkelen. Het kabinet onderschrijft voorts de aanbeveling van de SER dat
doelgerichte initiatieven ontplooid moeten worden met het oog op de voorlichting
aan personen met een onvolledige AOW-opbouw. Immigranten zullen zich immers
lang niet altijd bewust zijn van de gevolgen van een onvolledige AOW-opbouw,
en van de mogelijkheden die men heeft om daar zelf in te voorzien.3. Bijverzekeren via pensioenfondsen of via lijfrente-regimeDe Tweede Kamer geeft in de adviesaanvraag aan dat de mogelijkheden onderzocht
zouden moeten worden om tekorten in de AOW-opbouw via individuele modulen
bij pensioenfondsen bij te verzekeren, of via lijfrenteverzekeringen. Uitgangspunt
in deze variant is, zo stelt ook de SER vast, de eigen verantwoordelijkheid
van betrokkenen. De SER wijst er in dit verband op, dat het Convenant inzake
de arbeidspensioenen, dat in 1997 is overeengekomen tussen het kabinet en
de Stichting van de Arbeid, de aanbeveling bevat dat pensioenregelingen meer
individuele keuzemogelijkheden voor deelnemers zouden moeten bieden. Dit convenant
loopt op 1 maart 2001 af en wordt vervolgens geëvalueerd. Uit de evaluatie
zal blijken in hoeverre aan deze aanbeveling invulling is gegeven. Een belangrijk instrument van de overheid om aanvullende pensioenen te
faciliëren, is de fiscale regelgeving. De SER adviseert in de fiscale
regelgeving mogelijkheden te creëren die compensatie van een onvolledige
AOW-opbouw beter mogelijk maken.Een AOW-tekort ontstaat, behoudens in gevallen waarin een premieplichtige
schuldig nalatig is bij het betalen van op aanslag verschuldigde premies,
tijdens een periode waarin men niet verzekerd is omdat men in het buitenland
woont. Enerzijds kan hierbij worden afgewogen dat moeilijk kan worden vastgesteld
dat in die buitenlandse periode geen buitenlands pensioen is opgebouwd. Anderzijds
is het niet vanzelfsprekend dat in het buitenland ontstane tekorten ten laste
van de Nederlandse belastingopbrengst worden weggewerkt.De bestaande fiscale regelgeving biedt al ruimte om een onvolledige AOW-opbouw
te compenseren, ofschoon die ruimte daarvoor niet expliciet is bedoeld. De
wet Fiscale Behandeling van Pensioenen staat namelijk bij een eindloonstelsel
een pensioenopbouw toe waarbij op 60-jarige leeftijd het pensioen 70% bedraagt
van het pensioengevend loon. Daarbij wordt uitgegaan van een opbouw over 35
jaar, en een opbouwpercentage van maximaal 2 per jaar. De meeste pensioenregelingen
blijven ruim binnen die grenzen. Middels individuele modules kan het pensioen
binnen deze bestaande ruimte worden verbeterd en kunnen derhalve ook de nadelige
gevolgen van een onvolledige AOW-opbouw worden verminderd.Verder kan men onder de Wet inkomstenbelasting 2001 een bedrag van f 2283,–
aanwenden voor de aankoop van een lijfrente, ongeacht of er een pensioentekort
is. Deze basisruimte kan men ook benutten ter compensatie van een onvolledige
AOW-opbouw.Compensatie van een onvolledige AOW-opbouw door middel van het vrijwillig
bijverzekeren zal overigens, gelet op de kosten die daarmee gemoeid zijn,
voor ouderen die slechts enkele jaren verwijderd zijn van hun AOW, niet aantrekkelijk
zijn. Ook voor jongeren is bijverzekeren pas aantrekkelijk als het eindniveau
hoger ligt dan het bijstandsniveau.Bij de totstandkoming van de Wet Fiscale behandeling Pensioenen is uitdrukkelijk
niet gekozen voor een AOW-franchise die aansluit bij het feitelijke recht
op AOW en AOW-achtige buitenlandse voorzieningen, omdat dit stuit op uitvoeringstechnische
problemen met name voor de werkgever. De werkgever zou dan immers moeten verifiëren
of sprake is van met de AOW vergelijkbare buitenlandse rechten. Zo hij hieraan
al zou willen meewerken is het de vraag of de corresponderende regelingen
voor hem te achterhalen zijn.In de Wet op de inkomstenbelasting 1964 werd wel een faciliteit gegeven
ter compensatie van een niet te verwaarlozen tekort aan opgebouwde oudedagsvoorzieningen.
Hiertoe werd ook een onvolledige AOW-opbouw gerekend. Omdat deze regeling
noopte tot bijzonder complexe pensioentekortberekeningen, is er bij de totstandkoming
van de Wet Inkomstenbelasting 2001 voor gekozen de algemene inhaalregeling
te laten vervallen en mede ter vervanging hiervan de reserveringsregeling
te verlengen van vijf jaar naar zeven jaar en een ongetoetste aftrek van f 2283,–
in te voeren. Als thans weer een inhaalregeling, weliswaar uitsluitend toegespitst
op compensatie van een AOW-tekort, geïntroduceerd zou moeten worden,
betekent dit wederom complexe berekeningen. Omdat de faciliteit niet kan worden
toegespitst op de specifieke doelgroep bestaat het risico, dat vooral belastingplichtigen
die in aanvulling op een onvolledige AOW-opbouw reeds een optimaal pensioen
of andere oudedagsvoorziening hebben verzekerd er gebruik van zullen maken.Gezien de hiervoor vermelde bestaande mogelijkheden ter compensatie van
een onvolledige AOW-opbouw, de verwachting dat van een uitbreiding van de
mogelijkheden tot bijverzekering slechts door een kleine groep mensen gebruik
zal worden gemaakt en de uitvoeringstechnische problemen ziet
het kabinet geen behoefte aan een specifieke fiscale regeling ter compensatie
van een mogelijk AOW-tekort.4. Verhogen van de ouderenaftrekDe optie die de Tweede Kamer als vierde aan de SER heeft voorgelegd, de
fiscale bevoordeling van de 65-plusser op minimumniveau, is nagenoeg uitgeput.
In het nieuwe belastingstelsel per 2001 zijn de belastingkortingen, zoals
de ouderenkorting (de opvolger van de ouderenaftrek), gemaximeerd op het niveau
van de te betalen belasting. Er kan dus per saldo geen belasting uitgekeerd
worden zoals het geval zou zijn bij een negatieve inkomstenbelasting. De fiscale
begunstiging van AOW-gerechtigden is al zo optimaal1, dat een verhoging van de ouderenkorting bijna niet meer ten goede
zou komen aan de laagste inkomens. In de bij de behandeling van de belastingherziening
aangekondigde tweede fiscale verkenning zal deze problematiek betrokken worden
en zullen mogelijke varianten worden geschetst.5. Verruiming inkoop AOW-rechtenPersonen die in Nederland komen wonen, en voor het eerst verplicht verzekerd
raken voor de AOW, hebben de mogelijkheid de achterliggende onverzekerde jaren
in te kopen. De SER beveelt aan de wettelijke mogelijkheid van inkoop van
onverzekerde AOW-jaren te verruimen. De SER memoreert bij deze aanbeveling
het uitgangspunt van de eigen verantwoordelijkheid van betrokkenen voor de
oplossing van de door de Tweede Kamer gesignaleerde problematiek. Concreet
komt de SER tot de volgende drie suggesties.De termijn waarbinnen men moet beslissen om onverzekerde jaren in te kopen
(thans één jaar) zou naar de mening van de SER verruimd kunnen
worden naar 5 of 10 jaar. Het kabinet acht dit een waardevolle suggestie.
Daarmee zou immers de personen die in Nederland komen wonen een ruimere termijn
worden gegund om te bezien of men van deze mogelijkheid gebruik wil maken.
Overigens realiseert het kabinet zich, dat juist voor mensen met een laag
inkomen de financiële ruimte om van de inkoopmogelijkheid gebruik te
maken beperkt is. Het kabinet acht het desondanks zinvol, om in combinatie
met adequate voorlichting aan de betreffende personen, de termijn waarop men
hierover moet beslissen te verruimen naar 5 jaar. Het kabinet zal het inmiddels
aan de Tweede Kamer aangeboden wetsvoorstel Wijziging van de Algemene Ouderdomswet
en de Algemene nabestaandenwet inzake de vrijwillige verzekering (Wet herziening
vrijwillige verzekering AOW en ANW) op dit punt wijzigen.De tweede suggestie die de SER in dit verband doet, is het aantrekkelijker
maken van het tarief voor inkoop van onverzekerde jaren. De SER acht een tariefsysteem
denkbaar, dat (voor een deel) op actuariële basis is gestoeld. De consequentie
daarvan zou zijn dat het tarief mede afhankelijk zou worden van de leeftijd
waarop de inkoop plaatsvindt. Deze suggestie van een gedifferentieerd tarief
stuit af op principiële bezwaren. In de eerste plaats omdat differentiatie
van het tarief niet strookt met het essentiële kenmerk van de financiering
van de AOW, namelijk dat die gebaseerd is op solidariteit. In de tweede plaats
is het tarief voor degenen die verplicht verzekerd zijn ook niet gedifferentieerd
naar bijvoorbeeld leeftijd. Een differentiatie van het tarief, afhankelijk
van de omstandigheden leidend tot een lager – dan wel een hoger –
tarief dan het huidige, ligt dus niet in de rede. Omtrent de tariefstelling
voor de vrijwillige verzekering en inkoopmogelijkheid is in voornoemd wetsvoorstel
met betrekking tot de vrijwillige verzekering AOW en Anw deels nieuw beleid
voorgesteld. Dit beleid betreft degenen die geen eigen inkomen hebben. Thans
is de vrijwillig verzekerde zonder eigen inkomen een premie van
5% verschuldigd van het bedrag dat men in enig jaar maximaal aan premie verschuldigd
kan zijn voor de AOW en Anw. Deze premie is, afgezet tegen de AOW-rechten
die eraan ontleend worden, bijzonder laag. De 5%-regeling komt er namelijk
op neer, dat men over het jaar 2000 voor AOW en Anw samen een premie van f 469,verschuldigd
is. Dit bedrag staat niet in verhouding tot de aanspraken die aan beide verzekeringen
wordt ontleend. Om die reden stelt het kabinet voor het betreffende percentage
te verhogen naar 25%. Het kabinet acht deze premie acceptabel, zeker als men
daarbij bedenkt dat het gaat om verzekeringsjaren gedurende welke men geen
Nederlands ingezetene is en de Nederlandse overheid gedurende dat tijdvak
uiteraard geeen verantwoordelijkheid voor die persoon draagt c.q. heeft gedragen.De SER beveelt aan om het onderscheid naar nationaliteit dat in de vrijwillige
verzekering gemaakt wordt waar het gaat om de premieberekening, op te heffen.
Het wetsvoorstel vrijwillige verzekering AOW en Anw voorziet daarin door in
de toekomst eenieder, van welke nationaliteit dan ook, ter zake gelijk te
behandelen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,W. A. F. G. VermeendDe Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. HoogervorstXNoot1Kamerstukken II 2000/2001, 27 468.XNoot1Deze gegevens hebben betrekking op de situatie ultimo 1999.XNoot2Tabel op bladzijde 25 van het SER-advies onvolledige AOW-opbouw.XNoot3Onder aanvullende inkomsten zijn begrepen: aanvullend pensioen, inkomsten
uit vermogen, inkomsten uit eigen woning, loon, winst en uitkeringen, en individuele
huursubsidie.XNoot1De achtergrond daarvan ligt in de oude ABW (die tot 1 januari 1996 gold),
waarin alleen voor bijstandsafhankelijke 65-plussers die in een inrichting
verbleven een beperkte vrijlating van aanvullend pensioen gold; maakte men
daarvan gebruik dan gold voor het vrij te laten bescheiden vermogen een lagere
grens. Dit onderscheid in vrijlatingsregime is in de nieuwe bijstandswet ongedaan
gemaakt: zowel voor 65-plussers in inrichtingen als voor 65-plussers die thuis
wonen geldt de beperkte vrijlating van aanvullend pensioen, met dien verstande
dat als men van die vrijlating gebruik maakte, de vrijlating van eigen vermogen
navenant verminderde. In het kader van de wet Wijziging van de Algemene bijstandswet
in verband met de voortgang van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting
(Staatsblad 1997, 791) is bij amendement de vrijlating van eigen vermogen
losgekoppeld van de vrijlating van aanvullend pensioen.XNoot1in prijzen van 2000.XNoot1Laatste alinea op bladzijde 49 van het SER-advies onvolledige AOW-opbouw.XNoot1Echtparen met uitsluitend AOW betalen vanaf januari 2001 ofwel in het
geheel geen belasting, ofwel een belasting die niet hoger is dan f 20,–
per maand. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-XV-20.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl