Wijziging Wet op de rechtsbijstand, herijking verlening rechtsbijstand door raden voor rechtsbijstand en invoering adviestoevoeging, vergoeding mediation; Memorie van Antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20072008-30436, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

05-03-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30436 nr. C

04-03-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Onderscheid rechtshulp/rechtsbijstand3. Scheidslijn publiek/privaat4. Tekort in de tweede lijn5. Waarborgen kwaliteit6. Mediation7. Voldoende toegang tot de rechter voor minder draagkrachtigen8. ArtikelsgewijsArtikel 1Artikel 8, vierde lidArtikel 8a9. TenslotteOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30436Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 436Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de
verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de invoering
van een lichte adviestoevoeging, alsmede de regeling van de vergoeding van
mediationCMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 4 maart 20081. InleidingMet belangstelling heb ik kennis genomen van het voorlopig verslag van
de vaste commissie voor Justitie over dit wetsvoorstel. Het verheugt mij dat
de leden van de fracties van het CDA en de PvdA hun waardering uitspreken
voor het wetsvoorstel. Dit wetsvoorstel voorziet in het aanbrengen van een
duidelijke scheiding tussen de publieke en private taken met betrekking tot
de gesubsidieerde rechtsbijstand. Voortaan worden de raden voor rechtsbijstand
belast met de publieke taak van de verlening van eerstelijns rechtshulp aan
rechtzoekenden. Voor de feitelijke uitvoering hiervan treffen de raden, zoals
de leden van de CDA-fractie ook opmerken, gezamenlijk een afzonderlijke voorziening,
te weten het juridisch loket. De verlening van verdergaande gesubsidieerde
rechtsbijstand geschiedt telkens op basis van een toevoeging door de advocatuur.
Met het oog op het voorgaande kunnen de stichtingen rechtsbijstand (bureaus
rechtshulp) worden opgeheven. Daarnaast strekt dit wetsvoorstel ook tot invoering
van de mogelijkheid om voor mediation in aanmerking te komen voor een toevoeging.
Bij de beantwoording van de vragen houd ik zo veel mogelijk de indeling en
volgorde van het voorlopig verslag aan.De leden van de fracties van de PvdA en het CDA stellen terecht vast dat
de implementatie van de in dit wetsvoorstel vervatte herziening van het stelsel
van gesubsidieerde rechtsbijstand reeds eerder in gang is gezet en dat dit
wetsvoorstel de afronding van deze herziening vormt. Met dit wetsvoorstel
wordt niet alleen de nieuwe verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden
wettelijk vastgelegd, maar wordt bijvoorbeeld ook voorzien in de juridische
grondslag van de mogelijkheid om rechtzoekenden ook voor mediation een toevoeging
te verlenen. In antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie, of
hierna nog opvolgende ingrijpende wijzigingen van het stelsel worden voorzien,
kan ik het volgende opmerken. Om een grotere efficiency te bereiken bij de
organisatie van de verlening van rechtsbijstand en de overige taken die aan
de raden voor rechtsbijstand op grond van de Wet op de rechtsbijstand (Wrb)
toekomen is thans een wetsvoorstel in voorbereiding dat ertoe strekt de raden
voor rechtsbijstand om te vormen tot één raad voor rechtsbijstand.
Met deze bestuurlijke centralisatie wordt nadrukkelijk niet beoogd om het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand als zodanig aan te passen.
Zo wordt daarmee bijvoorbeeld de scheiding tussen de publieke en private taken
ten aanzien van gesubsidieerde rechtsbijstand, waartoe het onderhavige wetsvoorstel
strekt, niet ter discussie gesteld. Daarnaast wordt thans onderzoek gedaan
naar maatregelen die op de langere termijn wellicht noodzakelijk zijn met
het oog op de in het coalitieakkoord opgenomen taakstelling voor de gesubsidieerde
rechtsbijstand. Voor een nadere toelichting hierop verwijs ik graag naar de
beantwoording hierna van de vraag van de leden van de CDA-fractie over de
gevolgen van deze taakstelling.2. Onderscheid rechtshulp/rechtsbijstandDe leden van de PvdA-fractie stellen enkele vragen over het onderscheid
dat voortaan wordt gemaakt tussen rechtshulp en verdere rechtsbijstand. In
antwoord hierop merk ik graag het volgende op. Met de invoering van de scheiding
tussen publieke en private taken ten aanzien van gesubsidieerde rechtsbijstand
wordt in dit wetsvoorstel de term rechtshulp geïntroduceerd. Daaronder
wordt verstaan de verlening van rechtsbijstand bestaande uit het geven van
eenvoudige juridische adviezen waarbij geen sprake is van vertegenwoordiging
van de rechtzoekende, het met het oog hierop verstrekken van informatie, het
analyseren en verduidelijken van een probleem alsmede het verwijzen naar terzake
doende instanties en rechtsbijstandverleners. Bij de hiertoe specifiek door
de raden voor rechtsbijstand in het leven geroepen juridische loketten kunnen
rechtzoekenden voor rechtshulp terecht zonder dat zij hiervoor een geldelijke
bijdrage zijn verschuldigd. Voor medewerkers van de juridische loketten is
er tijdens het spreekuur voldoende gelegenheid om het probleem van een rechtzoekende
te analyseren en om te beoordelen of de rechtzoekende kan worden geholpen
met het geven van eenvoudig juridisch advies. Van dit laatste is bijvoorbeeld
sprake als volstaan kan worden met het geven van aanwijzingen over het invullen
van een formulier of over het opstellen van een brief. Van eenvoudig juridisch
advies is in elk geval geen sprake meer als er handelingen dienen te worden
verricht die de rechtzoekende redelijkerwijs niet zelf kan verrichten en waarvoor
het derhalve noodzakelijk is dat namens hem vertegenwoordigend wordt opgetreden.
Daarbij gaat het dan bijvoorbeeld om het voor de rechtzoekende voeren van
een telefoongesprek of schrijven van een brief. In die gevallen wordt de rechtzoekende
voor de verdere behandeling van zijn probleem naar een advocaat doorverwezen.
Weliswaar wordt ervan uitgegaan dat eenvoudig juridisch advies vrijwel telkens
binnen een uur kan worden gegeven, maar dit houdt niet in dat die tijdsduur
een absoluut criterium betreft en dat bijvoorbeeld een geringe overschrijding
hiervan betekent dat van rechtshulp geen sprake meer is.Met inachtneming van het voorgaande is het inderdaad zo dat voortaan duidelijk
onderscheid wordt gemaakt tussen verlening van rechtshulp door het juridisch
loket (publieke taak) en verlening van verdergaande rechtsbijstand op basis
van een toevoeging (private taak). Dit heeft echter, anders dan de leden van
de PvdA-fractie kennelijk veronderstellen, niet tot gevolg dat een rechtzoekende
telkens na een eerste contact met het juridisch loket met betrekking tot zijn
juridisch probleem niet meer voor verder advies bij het juridisch loket terecht
kan en zonder meer naar een advocaat wordt doorverwezen. Ook bij een tweede
contact zal door de medewerker van het juridisch loket worden beoordeeld of
een rechtzoekende voor de (verdere) behandeling van het probleem al dan niet
met eenvoudig juridisch advies kan worden geholpen. Daarbij is dan eveneens
in hoofdzaak bepalend of de rechtzoekende, gelet op de aard van de problematiek
in het betrokken geval, redelijkerwijs in staat is om zelf, met enige aanwijzingen
van de zijde van het juridisch loket, de voor oplossing van zijn
juridisch probleem benodigde handelingen te verrichten. In bepaalde gevallen
zal een medewerker van het juridisch loket bij het tweede contact alsnog tot
de conclusie kunnen komen, bijvoorbeeld vanwege de inhoud van de brief die
de rechtzoekende in reactie op zijn brief heeft ontvangen, dat doorverwijzing
naar een advocaat nodig is voor de verdere behandeling van het probleem. Evenzeer
is het echter mogelijk dat de medewerker van het juridisch loket bij het tweede
contact nog steeds van oordeel is dat eenvoudig juridisch advies volstaat
om de rechtzoekende verder te helpen. Daaraan staat dan niet in de weg dat
bij het eerste contact over hetzelfde juridische probleem aan de rechtzoekende
al gedurende een uur rechtshulp is verleend. Voor dubbel werk hoeft naar mijn
oordeel dan ook niet zozeer te worden gevreesd. Overigens merk ik nog op dat
uit de meest recente Monitor gesubsidieerde rechtsbijstand (Kamerstukken II
2006/07, 30 800 VI, nr. 138) blijkt dat ongeveer 85% van
de bij de juridische loketten aangebrachte zaken zonder doorverwijzing naar
een advocaat kan worden afgehandeld.3. Scheidslijn publiek/privaatDe leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre de met dit wetsvoorstel
beoogde situatie verschilt van die bij de oprichting van de stichtingen rechtsbijstand
(bureaus rechtshulp). Ook vragen zij welke garanties zijn ingebouwd om te
voorkomen dat na de voorgestelde stelselwijziging een onheldere scheiding
tussen publieke en private taken ontstaat. Hierop antwoord ik graag het volgende.
Voor de stichtingen rechtsbijstand, die de voortzetting waren van de voordien
bestaande bureaus rechtshulp voor zover het hun rechtsbijstandverlenende taak
betrof, geldt dat zij destijds weliswaar als primaire taak hebben gekregen
te voorzien in een goed toegankelijke voorziening voor de verlening van rechtshulp,
maar daarnaast is de stichtingen vanaf het begin ook de ruimte geboden om,
net als de advocatuur, op basis van een toevoeging verdergaande rechtsbijstand
te verzorgen. Daarbij was ook niet op voorhand uitgesloten dat verdergaande
rechtsbijstand door medewerkers van de stichtingen rechtsbijstand ook complexere
zaken kon betreffen. Een en ander is vastgelegd in het huidige artikel 19
van de Wet op de rechtsbijstand (Wrb) dat nadrukkelijk bepaalt dat de stichtingen
naast het verzorgen van (verlengde) spreekuren ook het verlenen van verdergaande
rechtsbijstand op basis van een toevoeging tot taak hebben. Gebleken is dat
bij de stichtingen rechtsbijstand door de vermenging van deze taken de verlening
van rechtshulp aan rechtzoekenden al te zeer in het gedrang is gekomen. Om
de toegang tot de eerstelijns rechtshulp voor rechtzoekenden te garanderen
strekt dit wetsvoorstel er daarom toe om, anders dan tot dusverre het geval
was, een duidelijke scheiding aan te brengen tussen de publieke taken (verlening
van rechtshulp) en private taken (verlening van verdergaande rechtsbijstand)
op het terrein van gesubsidieerde rechtsbijstand. Daartoe wordt voorgesteld
om in de Wrb te regelen dat verlening van rechtshulp voortaan een taak is
van de raden voor rechtsbijstand en dat de raden hiervoor een afzonderlijke
voorziening treffen die uitdrukkelijk alleen met de verlening van deze vorm
van rechtsbijstand wordt belast (artikel 7, tweede lid). Ook wordt met dit
wetsvoorstel uitdrukkelijk vastgelegd wat onder rechtshulp wordt verstaan
(artikel 1, eerste lid, onderdeel r) en dat de verlening hiervan uitsluitend
kan plaatsvinden door medewerkers van een door de raden hiervoor getroffen
voorziening (artikel 13, tweede lid). Verdergaande rechtsbijstand op basis
van een toevoeging kan voortaan niet meer worden verleend door medewerkers
van de voorziening die met rechtshulp is belast (artikel 24, eerste lid, onderdeel
b). In verband met het voorgaande strekt het wetsvoorstel ook tot opheffing
van de stichtingen rechtsbijstand. Daartoe wordt onder meer voorgesteld bovenbedoeld
artikel 19 te laten vervallen. Naar mijn oordeel zijn gelet op het voorgaande
voldoende wettelijke garanties ingebouwd om te voorkomen dat na
de voorgestelde stelselwijziging onduidelijkheid kan ontstaan omtrent de scheiding
tussen publieke en private taken op het terrein van gesubsidieerde rechtsbijstand.
Hierboven heb ik in antwoord op eerdere vragen van de leden van de PvdA-fractie
toegelicht op welke wijze beoordeeld wordt of een rechtzoekende voor zijn
juridisch probleem voldoende heeft aan eenvoudig juridisch advies (door het
juridisch loket) of aangewezen is op verdergaande rechtsbijstand (door een
advocaat). Onder verwijzing daarnaar benadruk ik graag nog dat verlening van
rechtshulp aan een rechtzoekende met betrekking tot een juridisch probleem
niet beperkt hoeft te blijven tot eenmalig advies. Voor de medewerkers van
het juridisch loket is er tijdens het spreekuur telkens voldoende gelegenheid
om te beoordelen of een rechtzoekende, gelet op de aard van zijn problematiek,
rechtshulp dan wel verdere rechtsbijstand behoeft.4. Tekort in de tweede lijnDe leden van de PvdA-fractie stellen enkele vragen over het aanbod van
advocaten dat deelneemt aan het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand.
Zo vragen deze leden of en in welke mate er vóór en na de omvorming
van bureaus rechtshulp tot advocatenkantoren een tekort aan advocaten is geweest.
Ook vragen de leden van de PvdA-fractie of de verwachting bestaat dat voor
de korte of middellange termijn een probleem met betrekking tot het aanbod
van advocaten zal ontstaan. Op deze vragen antwoord ik het volgende. In de
afgelopen vier jaren is het aantal advocaten dat deelneemt aan het stelsel
van gesubsidieerde rechtsbijstand, na een stilstand van de daling van dat
aantal in 2003, weer toegenomen. Uit de laatstverrichte Monitor gesubsidieerde
rechtsbijstand blijkt dat in 2006 voor het eerst meer dan 7000 rechtsbijstandverleners,
waarvan 93% advocaat is, gesubsidieerde rechtsbijstand verlenen. Ook
volgt uit deze monitor dat van alle advocaten 46% gesubsidieerde rechtsbijstand
verleent en dat dit percentage ten opzichte van het jaar daarvóór
met 9% is gestegen. Om ervoor te zorgen dat het aanbod van advocaten
dat deelneemt aan het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand niet onder
druk komt te staan zijn er in de afgelopen jaren verschillende maatregelen
genomen. Gewezen kan onder meer worden op de vermindering van administratieve
lasten voor advocaten vanwege de in de Wet Vivalt vervatte wijzigingen (Stb.
2006, 9) en een verhoging van het uurtarief voor advocaten die deelnemen aan
het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. Daarnaast is er ook vanwege
de omvorming van bureaus rechtshulp tot advocatenkantoren sprake geweest van
een versterking van het aanbod van advocaten die gesubsidieerde rechtsbijstand
verlenen. Hierdoor is er namelijk sprake geweest van de doorstroming van ongeveer
200 voormalige bureaujuristen naar de advocatuur. Thans bestaat er in geen
enkel ressort een tekort aan advocaten die bereid zijn deel te nemen aan het
stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. Overigens zij nog opgemerkt dat
er ook in de jaren waarin het aanbod van advocaten daalde weliswaar zorg bestond
over het aanbod maar nog geen sprake was van een tekort aan advocaten. Op
basis van een analyse van de gegevens over de in- en uitstroom van advocaten
en over het aantal toevoegingen per rechtsbijstandverlener, wordt in bovenbedoelde
monitor over het jaar 2006 geconcludeerd dat in elk geval ook op de korte
termijn geen aanbodprobleem zal ontstaan. Een en ander laat echter onverlet
dat het van belang is dat de ontwikkelingen in het aanbod van advocaten nauwlettend
in het oog worden gehouden. Dit gebeurt onder meer door de jaarlijkse Monitor
gesubsidieerde rechtsbijstand. Voorts wijs ik erop dat thans nog steeds initiatieven
worden ontplooid om een voldoende aanbod van advocaten te garanderen. Op het
gebied van scholing wordt bijvoorbeeld door de Universiteit van Tilburg, in
samenwerking met onder meer de Nederlandse orde van advocaten en de raden
voor rechtsbijstand, een duale masteropleiding sociaal recht aangeboden, die
zich specifiek richt op gesubsidieerde rechtsbijstand. Ook hebben
de raden faciliteiten in het leven geroepen om een toename van het aantal
advocaten dat gesubsidieerde rechtsbijstand verleent, te bevorderen. Hierbij
gaat het bijvoorbeeld om subsidieregelingen van enkele raden voor het aantrekken
en opleiden van advocaat-stagiaires die gesubsidieerde rechtsbijstand verzorgen.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering een verantwoordelijkheid
ziet van advocaten voor het succes van het systeem van gefinancierde rechtshulp.
Hierop antwoord ik het volgende. Voorop staat dat de overheid, mede gelet
op artikel 18 van de Grondwet en artikel 6 van het Europees Verdrag voor de
Rechten van de Mens (EVRM), tot taak heeft om zorg te dragen voor een voldoende
toegang tot het recht voor minder draagkrachtigen en met het oog daarop te
voorzien in een toegankelijk stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. Daarnaast
past het, gelet op de rol die de advocatuur vervult in ons rechtsbestel, dat
de Nederlandse orde van advocaten (Nova) bevordert dat minder draagkrachtige
rechtzoekenden in voldoende mate toegang hebben tot rechtsbijstand door een
advocaat. De Nova pakt deze rol ook op door bijvoorbeeld in het kader van
de verplichte opleiding van advocaten het belang te benadrukken van deelname
aan het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand en advocatenkantoren aan
te moedigen om advocaat-stagiaires beschikbaar te stellen voor deelname aan
dit stelsel. Het aantal advocaten dat deelneemt aan het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand is blijkens de Monitor gesubsidieerde rechtsbijstand in 2006,
in vergelijking met 2005, gestegen van 5999 naar 6556. Dit betekent dat inmiddels
bijna de helft van het totale aantal advocaten rechtsbijstand op toevoegbasis
verleent. Uit voornoemde monitor blijkt ook dat er op dit moment geen zorg
hoeft te bestaan over het aanbod van advocaten die gesubsidieerde rechtsbijstand
verlenen. In dit verband kan ook worden gewezen op artikel 13 van de Advocatenwet,
waarin wordt bepaald dat de rechtzoekende die niet of niet tijdig een advocaat
bereid vindt hem zijn diensten te verlenen in een zaak waarin vertegenwoordiging
door een advocaat is voorgeschreven, zich kan wenden tot de deken met het
verzoek een advocaat aan te wijzen. Anders dan de leden van CDA-fractie suggereren,
heeft dit artikel in de praktijk wel degelijk betekenis. Dit blijkt onder
meer uit recente uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State (ABRS) en van het hof van discipline, het tuchtrechtelijk beroepscollege
voor de advocatuur. Gewezen zij bijvoorbeeld op de uitspraak van de ABRS van
30 november 2005 (nr. 200503655/1) en die van het hof van discipline
van 2 februari 2007 (nr. 4640). Uit deze uitspraken volgt onder
meer dat een deken, wanneer hij gevolg geeft aan een verzoek om aanwijzing
ingevolge artikel 13 van de Advocatenwet, gedaan door een rechtzoekende die
in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand, een advocaat moet aanwijzen
die bij de raad voor rechtsbijstand is ingeschreven. Daarbij is overwogen
dat een advocaat met deze inschrijving te kennen heeft gegeven in beginsel
bereid te zijn om gesubsidieerde rechtsbijstand te verlenen, alsmede dat deze
bereidheid niet geheel vrijblijvend is en dient te omvatten dat de advocaat,
na aanwijzing door de deken ingevolge artikel 13 voormeld, een rechtzoekende
bijstaat.Naar aanleiding van de vraag van dezelfde leden, of het denkbaar is dat
de advocatuur door middel van zelfregulering een eigen verantwoordelijkheid
neemt ten aanzien van rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen, merk ik op
dat de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor rechtsbijstand aan minder draagkrachtige
rechtzoekenden op basis van een toevoeging vanwege de in dit wetsvoorstel
vervatte stelselherziening vrijwel in alle gevallen bij de advocatuur komt
te liggen. De in artikel 18, tweede lid, van de Grondwet neergelegde verplichting
tot het stellen van regels omtrent het verlenen van rechtsbijstand aan minder
draagkrachtigen veronderstelt dat bij of krachtens de wet wordt geregeld in
welke gevallen en onder welke voorwaarden een beroep kan worden
gedaan op gesubsidieerde rechtsbijstand. Om bij te dragen aan een efficiënte
uitoefening van de inhoudelijke taken van de advocatuur acht ik het van belang
dat in het kader van het onderzoek naar de wijze waarop het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand zo doelmatig en effectief mogelijk kan worden ingericht, hieraan
aandacht wordt besteed. Dit onderzoek is aangekondigd in mijn brief van 1 november
2007 over de invulling van de taakstelling voor de gesubsidieerde rechtsbijstand
(Kamerstukken II 2007/08, 31 200 VI, nr. 13, p. 6).In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van GroenLinks, of
de inperking van de taak voor de juridische loketten niet een druk zal veroorzaken
op de advocatuur, wil ik graag eerst benadrukken dat er geen sprake van is
dat de taken, die in de praktijk al aan de juridische loketten toekomen, bijvoorbeeld
vanwege het onderhavige wetsvoorstel worden ingeperkt. Voor het geval de vraag
van deze leden mede betrekking heeft op de verschillen in taken tussen de
juridische loketten en de stichtingen rechtsbijstand en de gevolgen daarvan
voor de advocatuur, merk ik daarnaast het volgende op. Om te bereiken dat
de toegang tot eerstelijns rechtshulp gewaarborgd blijft, strekt de voorgestelde
stelselwijziging ertoe een duidelijke scheiding aan te brengen tussen de publieke
en private taken ten aanzien van gesubsidieerde rechtsbijstand. Een en ander
betekent dat de juridische loketten zich, anders dan de stichtingen rechtsbijstand,
volledig richten op de verlening van eerstelijns rechtshulp en onthouden van
het verlenen van verdergaande rechtsbijstand. Verdergaande rechtsbijstand
wordt in het nieuwe stelsel telkens, en dus ook in de gevallen waarin dit
door medewerkers van de stichtingen rechtsbijstand geschiedde, door advocaten
verleend. Gevolg hiervan is dat de advocatuur, ook in verband met de introductie
van de lichte adviestoevoeging, in meer zaken dan voorheen rechtsbijstand
op basis van een toevoeging verleent. Tot op heden is niet gebleken dat deze
toename van toevoegingszaken, waarvan in de praktijk al sprake is vanwege
de reeds eerder ter hand genomen implementatie van de stelselwijziging, de
advocatuur voor problemen stelt en de toegang tot het recht voor rechtzoekenden
in verband hiermee niet gewaarborgd zou zijn.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of en in welke zin de invoering
van audits gevolgen heeft gehad voor het aantal advocatenkantoren dat toevoegingszaken
behandelt. Ook vragen deze leden of er op dit moment voldoende (kwaliteits)aanbod
is van rechtsbijstandverleners die deelnemen aan het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand en of de verwachting bestaat dat dit verandert als gevolg van
dit wetsvoorstel. Hierop kan ik het volgende antwoorden. Sinds 1 januari
2004 wordt door de raden voor rechtsbijstand van advocaten, die deel willen
nemen aan het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand, verlangd dat zij
een positieve auditverklaring overleggen. Een dergelijke verklaring kan worden
overgelegd indien door een onafhankelijk beoordelaar is vastgesteld dat (het
kantoor van) de advocaat werkt volgens de criteria van een door de Nova ontwikkelde
kwaliteitsstandaard. Tot op heden heeft de invoering van audits geen noemenswaardige
uitval van advocatenkantoren die gesubsidieerde rechtsbijstand verlenen tot
gevolg gehad. Overigens zij nog opgemerkt dat bij de Nova thans een verordening
in voorbereiding is waarin regels worden gesteld inzake de bevordering van
de vakbekwaamheid van de advocatuur. Zoals hierboven is toegelicht neemt het
aanbod van advocaten, die deelnemen aan het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand,
in de afgelopen jaren toe en is tot op heden niet gebleken dat de advocatuur
door de toename van het aantal te behandelen toevoegingszaken voor problemen
wordt gesteld. Daarnaast wordt in de meest recente Monitor gesubsidieerde
rechtsbijstand geconcludeerd dat er ook op korte termijn geen
tekort aan advocaten die gesubsidieerde rechtsbijstand verlenen zal ontstaan.5. Waarborgen kwaliteitDe leden van de CDA-fractie vragen hoe en met welke regelmaat door de
regering toezicht wordt gehouden op de kwaliteit van de eerstelijns rechtshulp
en hierover informatie wordt verstrekt aan het parlement. In antwoord hierop
kan ik mededelen dat bedoeld toezicht zowel in het kader van de planning-
en controlcyclus als door middel van de jaarlijkse Monitor gesubsidieerde
rechtsbijstand plaatsvindt. Met het jaarverslag en het jaarplan, die de raden
voor rechtsbijstand als onderdeel van de planning- en controlcyclus elk jaar
opstellen, wordt door mij op hoofdlijnen inzicht verkregen in het functioneren
van de juridische loketten. Bovendien wordt door de raden met trimesterrapportages
nader inzicht verschaft in de wijze waarop de juridische loketten voorzien
in de eerstelijns rechtshulp. Door middel van de jaarlijkse behandeling van
de begroting van het ministerie alsmede de jaarlijkse verantwoording over
de uitgaven worden beide Kamers der Staten-Generaal geïnformeerd over
onder meer de doelmatigheid van de taakuitoefening door de raden. Daarnaast
wordt elk jaar in opdracht van het ministerie door de raden voor rechtsbijstand
een Monitor gesubsidieerde rechtsbijstand uitgevoerd om meer inzicht te verkrijgen
in onder meer de kwaliteit van de door de juridische loketten verleende rechtshulp.
Deze monitor wordt elk jaar aan de Tweede Kamer gezonden, vergezeld van een
reactie mijnerzijds met betrekking tot de bevindingen uit het onderzoek.In antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie over de wijze
waarop, met het oog op het waarborgen van de kwaliteit van de rechtshulp door
het juridisch loket, registratie en archivering van adviezen en doorverwijzingen
plaatsvindt, merk ik op dat de medewerkers van het juridisch loket ieder contact
met een rechtzoekende, ongeacht op welke wijze dat tot stand is gekomen, registreren.
Deze registratie houdt in dat de datum van het contact, de naam van de betrokken
medewerker, het rechtsgebied waarop de vraag van de rechtzoekende betrekking
heeft, en indien mogelijk ook de persoonsgegevens van de rechtzoekende elektronisch
worden vastgelegd. Bij spreekuurcontacten vindt een uitgebreidere registratie
van gegevens plaats dan in geval van contacten tussen een rechtzoekende en
het juridisch loket die langs andere weg tot stand komen. In geval van spreekuurcontacten
worden in elk geval de persoonsgegevens van de rechtzoekende, de datum waarop
hij zich tot het juridisch loket heeft gewend, de rechtsvraag in verband waarmee
hij juridisch advies heeft gevraagd en een eventuele doorverwijzing naar de
advocatuur geregistreerd. Ook wordt dan in geval van doorverwijzing naar een
advocaat een elektronisch dossier opgemaakt met daarin de belangrijkste cliënt-
en persoonsgegevens. Op de vraag van dezelfde leden, of het voornemen bestaat
om ten aanzien van de rechtshulpverlening de klanttevredenheid met enige regelmaat
in beeld te brengen, kan ik het volgende antwoorden. Zoals hierboven is vermeld
wordt ieder jaar in opdracht van het ministerie door de raden de Monitor gesubsidieerde
rechtsbijstand uitgevoerd. Deze monitor omvat in ieder geval elke twee jaar
een tevredenheidsonderzoek onder rechtzoekenden die gebruik maken van de diensten
van het juridisch loket. Daarnaast wordt door de juridische loketten zelf
periodiek een klanttevredenheidsonderzoek verricht. Dit onderzoek heeft laatstelijk
in mei 2007 plaatsgevonden. Hieruit is naar voren gekomen dat rechtzoekenden
in het algemeen tevreden zijn over de kwaliteit van de door de juridische
loketten verleende rechtshulp. 6. MediationDe leden van de CDA-fractie vragen naar de verhouding tussen inschakeling
van een mediator door het juridisch loket en inschakeling van een mediator
door de rechter. In antwoord hierop merk ik op dat partijen in verschillende
fases van hun geschil kunnen besluiten om mediation te beproeven. Aan het
juridisch loket komt nadrukkelijk de taak toe om rechtzoekenden hierover te
adviseren en eventueel door te verwijzen naar een mediator. Voorafgaand aan
een gerechtelijke procedure kan door partijen echter ook zonder tussenkomst
van het juridisch loket worden besloten om gebruik te maken van mediation.
Daarnaast kunnen partijen ook tijdens een gerechtelijke procedure op advies
van de rechter ervoor kiezen om het geschil aan een mediator voor te leggen.
In beide gevallen kunnen minder draagkrachtige rechtzoekenden in aanmerking
komen voor een toevoeging. Weliswaar acht ik de kans niet groot dat er vaak
sprake van zal zijn dat partijen voor dezelfde kwestie meer dan een keer mediation
zullen willen beproeven, maar het valt niet uit te sluiten dat een rechter
in sommige gevallen tot het oordeel komt dat een bij hem aanhangig geschil
zich ondanks een eerdere mislukte mediationpoging voor mediation leent en
partijen daartoe adviseert. In die gevallen zal een rechtzoekende inderdaad
nogmaals een aanvraag voor een mediationtoevoeging kunnen doen. Daarbij zij
overigens opgemerkt dat blijkens informatie van de raden voor rechtsbijstand
een dergelijke aanvraag tot op heden in de praktijk niet is gedaan. Naar mijn
oordeel komen de rechtszekerheid en transparantie van de rechtsgang door het
voorgaande niet in het geding.7. Voldoende toegang tot de rechter voor minder draagkrachtigenDe leden van de CDA-fractie vragen de regering meer in te gaan op de reikwijdte
en inhoud van dit wetsvoorstel en de in artikel 18, tweede lid, van de Grondwet
en artikel 6, eerste lid, van het EVRM geformuleerde rechtswaarborgen. In
antwoord op deze vraag merk ik het volgende op. Om te voorkomen dat binnen
het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand de toegang tot de eerstelijns
rechtshulp in het gedrang komt, wordt met de in dit wetsvoorstel vervatte
stelselwijziging allereerst bewerkstelligd dat de toegang daartoe voor minder
draagkrachtige rechtzoekenden gegarandeerd blijft. Voor deze rechtshulp kunnen
rechtzoekenden gratis terecht bij het juridisch loket. Ten tweede voorziet
ook het nieuwe stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand in de mogelijkheid
voor minder draagkrachtige rechtzoekenden om verdergaande rechtsbijstand door
een advocaat op basis van een toevoeging verleend te krijgen. Met de introductie
van de lichte adviestoevoeging, waarvoor een lagere eigen bijdrage is verschuldigd
dan in geval van rechtsbijstand op basis van een reguliere toevoeging, wordt
bereikt dat de toegankelijkheid van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
niet in het gedrang komt door de afschaffing van het verlengd spreekuur. Voor
het geval een minder draagkrachtige rechtzoekende in verband met bijvoorbeeld
een gerechtelijke procedure rechtsbijstand door een advocaat behoeft, blijft
in het nieuwe stelsel onverminderd gelden dat hij ten behoeve hiervan een
toevoeging kan verkrijgen. Een en ander betekent derhalve dat op het punt
van rechtsbijstand ook de toegang tot de rechter voor minder draagkrachtigen
gewaarborgd blijft.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie de regering in te gaan op de
gevolgen van de in het coalitieakkoord aangekondigde bezuinigingen op de gesubsidieerde
rechtsbijstand. Ook vragen deze leden of zeker kan worden gesteld dat de effecten
van deze bezuinigingen geen uitholling van het recht op toegang tot de rechter
voor minder draagkrachtigen betekent. Hierop antwoord ik graag het volgende.
Ook bij wijzigingen van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
in verband met de bezuinigingstaakstelling in het coalitieakkoord staat voorop
dat moet worden gewaarborgd dat het stelsel blijft voldoen aan de eisen die
daaraan op grond van de artikelen 18 van de Grondwet en 6 van het EVRM worden
gesteld en derhalve blijft voorzien in een voldoende toegang tot het recht
voor minder draagkrachtigen. Om een effectieve toegang tot het recht te kunnen
blijven garanderen voor minder draagkrachtige rechtzoekenden dient het stelsel
echter ook beheersbaar te worden gehouden. Dit brengt mee dat van tijd tot
tijd bezien moet worden of het stelsel – al dan niet op onderdelen –
nog altijd voldoet, of het nog aansluit op de praktijk en of geschillen ook
niet op een andere wijze tot een oplossing kunnen worden gebracht. Voormelde
artikelen in de Grondwet en het EVRM staan er ook niet aan in de weg dat wijzigingen
in het stelsel worden doorgevoerd om daarmee de uitgaven die ten behoeve van
gesubsidieerde rechtsbijstand worden gedaan binnen de perken te houden. Gewaarborgd
dient echter telkens te blijven dat voor rechtzoekenden de toegang tot het
recht niet in het gedrang komt.In het kader van de behandeling van de begroting voor Justitie voor 2008
in de Tweede Kamer is een amendement aangenomen dat ertoe strekt de taakstelling
voor 2008 terug te brengen van € 25 miljoen tot € 10 miljoen
(Kamerstukken II 2007/08, 31 200 VI, nr. 39). Een ontwerp-besluit
tot wijziging van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000, waarmee uitvoering
wordt gegeven aan de taakstelling voor 2008, is op 21 december 2007 in
het kader van de voorgeschreven voorhangprocedure aangeboden aan beide Kamers
der Staten-Generaal (Kamerstukken II 2007/08, 31 200 VI, nr. 99).
In de toelichting op dit ontwerp-besluit wordt aangegeven dat is gekozen voor
maatregelen die ertoe strekken dat de vergoeding voor verleende rechtsbijstand
beter in overeenstemming wordt gebracht met de daadwerkelijke inspanningen
door de rechtsbijstandverleners. Mede gelet op de aard van de gekozen maatregelen
bestaat de overtuiging dat na inwerkingtreding van dit besluit voldoende evenwicht
blijft bestaan tussen enerzijds het nakomen van bovenvermelde grondwettelijke
en verdragrechtelijke verplichtingen en anderzijds het beheersbaar houden
van het stelsel. Bij het ontwikkelen en invoeren van maatregelen, die ertoe
strekken invulling te geven aan de taakstelling voor 2009 en verder, zal eveneens
bepalend zijn dat recht wordt gedaan aan zowel het uitgangspunt dat bovenbedoelde
grondwettelijke en verdragsrechtelijke verplichtingen worden nagekomen als
het uitgangspunt dat de uitgaven aan het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
binnen redelijke perken blijven. In dit verband verwijs ik naar mijn brief
van 1 november 2007 aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2007/08, 31 200
VI, nr. 13), waarin ik meer specifiek aangeef op welke wijze ik voornemens
ben uitvoering te geven aan de taakstelling voor de gesubsidieerde rechtsbijstand
voor 2009 en verder. Toegelicht is hierin dat er ook op de langere termijn
een goede balans moet zijn tussen een goede toegankelijkheid van het rechtssysteem
en het beheersbaar houden van het stelsel en dat met het oog daarop nader
onderzoek zal worden gedaan naar verdere maatregelen in het kader van de naar
voren gehaalde Beleidsdoorlichting «Toegang tot het recht». In
dit verband zal onderzoek worden gedaan naar zowel de doeltreffendheid en
doelmatigheid van het huidige stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand als
de te verwachten maatschappelijke effecten van beleidsalternatieven in verhouding
tot de maatschappelijke kosten. Zoals ook is aangegeven in voornoemde brief
van 1 november 2007 ben ik voornemens om op basis van bevindingen van
de Beleidsdoorlichting vóór 1 juni 2008 tot besluitvorming
te komen over de invulling van de taakstelling vanaf 2009. Het is nu
dan ook nog te vroeg om hierop vooruit te lopen.De leden van de fractie van GroenLinks wijzen op een aantal ontwikkelingen
binnen het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand, zoals de inrichting
van de juridische loketten, bezuinigingen op het budget voor gesubsidieerde
rechtsbijstand en de invoering van au-dits. Deze leden vragen welk effect
het geheel hiervan heeft of zal hebben voor de toegankelijkheid van de rechtsbijstand
voor met name minder draagkrachtige rechtzoekenden. In antwoord hierop verwijs
ik ten eerste naar de antwoorden hierboven op vragen van de leden van de fracties
van het CDA en GroenLinks over de gevolgen van de in dit wetsvoorstel vervatte
wijzigingen voor de toegang tot het recht voor minder draagkrachtige rechtzoekenden.
Zoals in die antwoorden is benadrukt strekt het aanbrengen van een duidelijke
scheiding tussen eerstelijns rechtshulp en verdergaande rechtsbijstand, alsmede
de daarmee samenhangende inrichting van de juridische loketten en opheffing
van de stichtingen rechtsbijstand, er juist toe voor minder draagkrachtige
rechtzoekenden de toegang tot eerstelijns rechtshulp te garanderen. Voorts
voorziet het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand er na wijziging onverminderd
in dat minder draagkrachtige rechtzoekenden verdergaande rechtbijstand door
een advocaat op basis van een toevoeging verleend kunnen verkrijgen en blijft
de toegang tot het recht dus ook op dat punt gewaarborgd. Tot op heden is
bovendien niet gebleken dat de advocatuur door de toename van het aantal toevoegingszaken
als gevolg van bovenbedoelde scheiding van publieke en private taken op het
terrein van de gesubsidieerde rechtsbijstand, voor problemen wordt gesteld.
Ten tweede verwijs ik naar het antwoord op de vragen van de leden van de fractie
van GroenLinks over de invoering van audits voor advocaten die aan het stelsel
van gesubsidieerde rechtsbijstand deelnemen. Zoals vermeld neemt het aanbod
van advocaten die gesubsidieerde rechtsbijstand verlenen ook na invoering
van genoemde audits nog steeds toe en zal er ook op korte termijn geen aanbodprobleem
ontstaan. Ook in dit opzicht is er derhalve reden om te concluderen dat de
toegang tot het recht voor minder draagkrachtige rechtzoekenden thans gewaarborgd
is. Tenslotte verwijs ik voor een toelichting op de verwachte gevolgen van
de in het coalitieakkoord opgenomen bezuinigingstaakstelling voor gesubsidieerde
rechtsbijstand voor de toegang tot het recht naar de beantwoording hierboven
van de vragen hierover van de leden van de CDA-fractie. Benadrukt is dat ook
bij wijzigingen van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand in verband
met deze taakstelling voorop staat dat het stelsel blijft voldoen aan de eisen
die daaraan op grond van het EVRM en de Grondwet worden gesteld en dat de
toegang tot het recht, ondanks de maatregelen die nodig zijn om het stelsel
beheersbaar te houden, voor minder draagkrachtige rechtzoekenden dus gewaarborgd
wordt. Bij het voorgaande zij overigens nog opgemerkt dat bijvoorbeeld met
de jaarlijkse Monitor gesubsidieerde rechtsbijstand onder meer het aanbod
van advocaten dat gesubsidieerde rechtsbijstand verleent nauwlettend in het
oog wordt gehouden om te bezien of de toegang tot het recht niet in het gedrang
komt.8. ArtikelsgewijsArtikel 1Naar aanleiding van de vragen van de leden van de PvdA-fractie over de
in artikel 1 van de Wrb op te nemen definities van mediation en mediator kan
ik antwoorden dat de (nieuwe) onderdelen s en t van genoemd artikel er (mede)
toe strekken juist te verduidelijken dat in de Wrb en de daarop berustende
regelgeving onder mediators een minder ruime kring van personen wordt begrepen
dan de volledige groep van bemiddelingsdeskundigen. In onderdeel s wordt namelijk
bepaald dat niet elke vorm van conflictbemiddeling door een bemiddelingsdeskundige
als mediation wordt aangemerkt. Van mediation is alleen sprake
in geval van bemiddeling door een bemiddelingsdeskundige in een geschil ten
behoeve waarvan door ten minste een partij aanspraak kan worden gemaakt op
gesubsidieerde mediation. Dit betekent dat het overeenkomstig het bepaalde
in artikel 12, eerste lid, van de Wrb in elk geval moet gaan om bemiddeling
aan een of meer partijen in een geschil ter zake van een in de Nederlandse
rechtssfeer liggend rechtsbelang. Daarnaast volgt uit onderdeel t dat alleen
degenen die voor het verrichten van mediation in vorenbedoelde zin bij de
raad voor rechtsbijstand zijn ingeschreven als mediator in de zin van de Wrb
worden aangemerkt.Artikel 8, vierde lidDe leden van de PvdA-fractie stellen enkele vragen over het bepalen van
de draagkracht van een rechtzoekende in geval van het geven van eenvoudig
advies. Hierop antwoord ik het volgende. Voor eerstelijns rechtshulp geldt
dat zij niet op basis van een toevoeging wordt verleend en dat het bepalen
van de draagkracht van de rechtzoekende in verband hiermee niet op dezelfde
wijze geschiedt als wanneer het rechtsbijstand betreft waarvoor een rechtzoekende
een toevoeging behoeft. Indien aanspraak wordt gemaakt op rechtshulp, wordt
voor het bepalen van de draagkracht, op grond van artikel 8, derde lid, van
de Wrb, volstaan met het bij de rechtzoekende inwinnen van informatie. Het
gaat om een eenvoudige schatting van de draagkracht, aangezien het spreekuur
te kort is om uitgebreid onderzoek hiernaar te doen. In de praktijk komt het
erop neer dat de medewerker van het juridisch loket de rechtzoekende voor
aanvang van verlening van rechtshulp vraagt naar zijn inkomsten of het werk
dat hij verricht en dat diens draagkracht op basis hiervan wordt ingeschat.
Bestaat de verlening van rechtshulp overigens uitsluitend uit het verstrekken
van informatiemateriaal of het onmiddellijk verwijzen naar een andere instantie
dan een rechtsbijstandverlener of mediator, dan wordt, op grond van artikel
8, vierde lid, van de Wrb, geen rekening gehouden met de draagkracht van de
rechtzoekende. Heeft een medewerker van het juridisch loket rechtshulp, anders
dan bedoeld in artikel 8, vierde lid, verleend, dan wordt nadien niet meer
gecontroleerd of de informatie die tijdens het spreekuur omtrent de draagkracht
van de betrokken rechtzoekende is verkregen wellicht onjuist is. Over de keuze
om al dan niet een dergelijke controle achteraf te laten plaatsvinden zijn
van de zijde van mijn ministerie geen beleidsinstructies uitgevaardigd. Mede
omdat er bijvoorbeeld blijkens de Monitor gesubsidieerde rechtsbijstand 2006
geen aanwijzingen zijn dat rechtshulp in de praktijk vaker dan incidenteel
wordt verleend aan anderen dan minder draagkrachtige personen, is er naar
mijn oordeel thans geen reden om nadere regels te stellen met betrekking tot
het bepalen van de draagkracht van rechtzoekenden die aanspraak maken op rechtshulp.Artikel 8aIn artikel 8a (nieuw) van de Wrb wordt bepaald dat de raden voor rechtsbijstand
een klachtenregeling vaststellen ter zake van gedragingen van medewerkers
van een door de raden getroffen voorziening. Thans is bij de raden een regeling
in voorbereiding met betrekking tot de behandeling van klachten over gedragingen
van medewerkers van het juridisch loket, zijnde de voorziening als bedoeld
in (het nieuwe) artikel 7, tweede lid, van de Wrb. Deze regeling zal ter goedkeuring
moeten worden voorgelegd aan de minister van Justitie. Goedkeuring kan worden
onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. In antwoord
op de vraag hierover van de leden van de PvdA-fractie kan ik als voorbeeld
noemen van een reden om goedkeuring aan een klachtenregeling te onthouden,
dat de regeling bepaalde gedragingen van medewerkers van een voorziening
uitzondert van de mogelijkheid om hierover een klacht in te dienen en daardoor
strijdig is met het bepaalde in artikel 8a van de Wrb. Gegrondverklaring van
een klacht zal aanleiding kunnen geven tot maatregelen van interne aard (bv.
personele maatregelen ten aanzien van de betrokken medewerker) of een voor
rechtzoekenden merkbare aanpassing van de werkwijze van de betrokken voorziening.
Naar aanleiding van vragen van dezelfde leden over een algemene maatregel
van bestuur op grond van (het nieuwe) artikel 24a, eerste lid, van de Wrb
merk ik op dat vooralsnog niet gebleken is van soorten zaken waarvoor geldt
dat zij, onder meer gelet op tijdsbesteding en moeilijkheidsgraad, geacht
worden gelijkwaardig te zijn aan zaken waarin de rechtsbijstand bestaat uit
licht advies. Van de bevoegdheid om een algemene maatregel van bestuur als
bedoeld in artikel 24a, eerste lid, vast te stellen wordt op dit moment derhalve
geen gebruik gemaakt.9. TenslotteOp de vraag van de leden van de CDA-fractie hierover kan ik mededelen
dat mij niet bekend is dat de Europese Commissie thans een voorstel voor een
richtlijn met betrekking tot rechtsbijstand voorbereidt.De staatssecretaris van Justitie,N. Albayrak 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20072008-30436-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl