Kaderwet zelfstandige bestuursorganen; Brief minister met reactie op de tijdens de mondelinge behandeling ingediende amendementen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27426, nr. 57

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-03-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27426 nr. 57

11-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningBIJLAGE 1Amendement op stuk 11 is vervangen door dat op stuk 20Amendement op stuk 12 van de leden Belinfante, Scheltema-de
Nie en Van WijmenAmendement op stuk 13 van de leden Belinfante, Scheltema-de
Nie en Van WijmenAmendement op stuk 14 van het lid Van den BergAmendement op stuk 15 is vervangen door dat op stuk 22Amendement op stuk 16 is vervangen door dat op stuk 31Amendement op stuk 17 van het lid Van den BergAmendement op stuk 18 van de leden Van Middelkoop en Scheltema-de
NieAmendement op stuk 19 van het lid Van MiddelkoopAmendement op stuk 20 van de leden Belinfante, Scheltema-de
Nie en Van WijmenAmendement op stuk 21 van de leden Scheltema-de Nie, Belinfante,
Van Wijmen en Van den BergAmendement op stuk 22 van de leden Scheltema-de Nie en
Van den BergAmendement op stuk 23 van het lid Scheltema-de NieAmendement op stuk 24 van het lid Scheltema-de NieAmendement op stuk 25 van het lid BelinfanteAmendement op stuk 26 van het lid BelinfanteAmendement op stuk 27 van het lid Van den BergAmendement op stuk 28 van het lid Van den BergAmendement op stuk 29 van het lid Van den BergAmendement op stuk 30 van het lid Van den BergAmendement op stuk 31 van de leden Van den Berg en Scheltema-de
NieAmendement op stuk 32 van de leden Van den Berg en Scheltema-de
NieAmendement op stuk 33 van het lid Te VeldhuisAmendementen op stuk 34 van het lid Te VeldhuisAmendement op stuk 35 van het lid Te VeldhuisAmendement op stuk 36 van het lid Te VeldhuisAmendement op stuk 37 van de leden Te Veldhuis en Scheltema-de
NieAmendement op stuk 38(H) van de leden Scheltema-de Nie
en Te VeldhuisAmendement op stuk 39 van het lid Te VeldhuisAmendement op stuk 41 van het lid PitstraAmendement op stuk 42 van het lid PitstraAmendement op stuk 43 van het lid PitstraAmendement op stuk 44 van het lid PitstraAmendement op stuk 45 van het lid PitstraAmendement op stuk 46 van het lid PitstraAmendement op stuk 47 van het lid PitstraAmendement op stuk 48 van het lid PitstraAmendement op stuk 49 van het lid PitstraAmendement op stuk 50 van het lid PitstraBIJLAGE 2Openbaar gezagGrondwetsherzieningKiesraadZBO-en bij mede-overhedenRelatie met Europese VerdragenMandaatverleningToezichthoudende zbo'sBestuursorganen en rechtspersonenNevenfuncties in registerOpgave van nevenfunctiesAlgemeen belangArtikel 25Markt en OverheidSchatkistbankierenKlokkenluidersregelingRechtspositieregels
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27426Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 426Regels betreffende zelfstandige bestuursorganen (Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen)nr. 57BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 maart 2002Aan het slot van de mondelinge behandeling in eerste termijn gaf de voorzitter
in overweging om een deel van de beantwoording van de regering op de ingediende
amendementen schriftelijk aan de Kamer aan te bieden.In bijlage 1 treft u een eerste reactie op de ingediende amendementen
aan. In bijlage 2 geef ik voorts antwoord op een aantal zich daartoe lenende
vragen van diverse sprekers in eerste termijn.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de Vries BIJLAGE 1Reactie op de in eerste termijn ingediende amendementen bij wetsvoorstel
27 426 Kaderwet zelfstandige bestuursorganen.Amendement op stuk 11 is vervangen door dat op stuk 20Amendement op stuk 12 van de leden Belinfante, Scheltema-de
Nie en Van WijmenVoorgesteld wordt om de instellingscriteria van de Aanwijzing voor de
regelgeving 124c in de Kaderwet op te nemen. Over het belang van deze criteria
is er geen discussie. Zelfstandige bestuursorganen kunnen alleen in een beperkt
aantal gevallen overwogen te worden. De drie genoemde criteria geven die gevallen
globaal aan. Naar de mening van de regering is het niet erg zinvol om deze
criteria in de wet op te nemen, omdat het uitgangspunten voor wetgeving zijn.
De wetgever geeft zichzelf dus de opdracht om aan deze criteria te toetsen.
Dergelijke bepalingen kunnen naar de mening van de regering beter in de Aanwijzingen
blijven staan in plaats van in de wet te worden opgenomen.De regering heeft derhalve geen behoefte aan dit amendement.Amendement op stuk 13 van de leden Belinfante, Scheltema-de
Nie en Van WijmenMede met het oog op het uitgangspunt dat terughoudend met het opnemen
van voorhangbepalingen dient te worden omgegaan, is het de vraag of een zo
ruim werkende voorhangbepaling, opgenomen in een kaderwet, wel verstandig
is. Indien daartoe aanleiding is, zou toch beter de specifieke wet, waarin
de delegatiemogelijkheid wordt voorzien, een voorhangbepaling kunnen bevatten.De vraag kan voorts rijzen of er in het voorgestelde amendement niet een
te zware procedure wordt voorgestaan. In het eerste lid wordt bepaald dat
ieder voornemen tot instelling van een zelfstandig bestuursorgaan aan de kamers
moet worden gemeld, terwijl in het tweede en derde lid dan ook nog eens de
concepten van de instellingsregelingen zelf aan de kamer moeten worden voorgelegd.
De kamers kijken dus twee maal naar de instelling van een zelfstandig bestuursorgaan.
Naar de mening van de regering zijn er geen redenen aanwezig tot het instellen
van een zo zware procedure. De regering zou het op prijs stellen wanneer in
ieder geval tot opnemen van een enkele voorhang zou kunnen worden besloten.De regering heeft aan dit amendement geen behoefte.Amendement op stuk 14 van het lid Van den BergBij de parlementaire behandeling van de aanpassingswet die op de Kaderwet
zal volgen zullen de kamers al heel spoedig alle gelegenheid hebben om de
effectiviteit van de Kaderwet en de werking in de praktijk te beoordelen en
zonodig deze door eigen inbreng (amendering van de aanpassingswetgeving) te
beïnvloeden.Daarnaast schrijft de Kaderwet voor dat alle (clusters van) zelfstandige
bestuursorganen periodiek moeten worden geëvalueerd. Daarbij zal dus
ook de bestendigheid van die effectiviteit en doorwerking in de praktijk van
de Kaderwet steeds opnieuw blijken. Vandaar dat naar de mening van de regering
een afzonderlijke evaluatie van de Kaderwet wellicht wat veel van het goede
is. De regering gaat er van uit dat een dergelijke evaluatie in ieder geval
in aansluiting op de individuele evaluaties van zelfstandige bestuursorganen
kan plaats vinden.De regering heeft aan dit amendement geen behoefte. Amendement op stuk 15 is vervangen door dat op stuk 22Amendement op stuk 16 is vervangen door dat op stuk 31Amendement op stuk 17 van het lid Van den BergZoals ook al uit de toelichting bij dit amendement blijkt, beoogt de indiener
geen inhoudelijke wijziging van de bepaling te bewerkstelligen. De keuze voor
de woorden «zich bezighouden met» werd gemaakt, omdat dat een
wat gemakkelijker leesbare zin kon opleveren, maar de indiener heeft zonder
twijfel gelijk dat de bewoording, die hij voorstelt, meer overeenstemt met
het woordgebruik dat de wetgever pleegt te hanteren en aldus bezien is het
amendement een verbetering.De regering is van oordeel dat het amendement een verbetering
is.Amendement op stuk 18 van de leden Van Middelkoop en Scheltema-de
NieBij het voorschrijven van de instelling van een register van zelfstandige
bestuursorganen stond een helder en handzaam register voor ogen. Dit register
zou zich moeten beperken tot het geven van basisinformatie op grond waarvan
geïnteresseerden verder op zoek kunnen naar nadere informatie. Een niet
onbelangrijk voorbeeld van dergelijke nadere informatie is bijv. in hoeverre
een instellingsregeling afwijkt van de Kaderwet zbo. Dit is informatie die
het beste uit de instellingswet zelf te halen is. Dat is immers de authentieke
bron. Een duidelijke verwijzing naar de instellingswet in het register is
naar de mening van de regering afdoende. Het is daarbij goed ook in ogenschouw
te nemen dat verwacht mag worden dat er straks een via het internet benaderbaar
register zal zijn met alle technische mogelijkheden van snelle verwijzingen
naar de – eveneens voor een ieder toegankelijke – wettenbank.
Duidelijk is dat deze informatie verder een vrij stabiel onderdeel van het
register zal zijn: zo vaak worden wetten niet gewijzigd.De regering laat het oordeel over dit amendement aan
de Kamer over.Amendement op stuk 19 van het lid Van MiddelkoopHet geformuleerde beginsel van de voorrang van de publiekrechtelijke vormgeving
van zelfstandige bestuursorganen wordt in dit amendement slechts procedureel
uitgewerkt, door middel van de betrokkenheid van de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. In het amendement op stuk 22 wordt een inhoudelijke
regeling gegeven. Die meer inhoudelijke uitwerking heeft de voorkeur van de
regering, omdat op die manier enige voorspellende waarde van de bepaling uitgaat,
dit in tegenstelling tot de procedurele benadering.De regering wil dit amendement ontraden.Amendement op stuk 20 van de leden Belinfante, Scheltema-de
Nie en Van WijmenStaatsrechtelijk doet dit amendement iets dat overbodig zou moeten zijn.
Immers, wanneer een minister een wetsvoorstel in de kamer indient, of een
amvb aan de Koningin voorstelt, zelfs een ministeriële regeling vaststelt,
dan doet hij dit als lid van het kabinet. Wetsvoorstellen en amvb's passeren
de ministerraad, ter onderstreping van deze verantwoordelijkheid. Een ministeriële
regeling zal altijd op basis van een wettelijke delegatiebepaling worden vastgesteld
en zal, overigens net als wetsvoorstellen en ontwerpen van amvb's, op grond
van aanwijzing 124x, tijdig met de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
moeten worden besproken. Kortom: de minister van BZK is niet onwetend van
wat er door zijn collega's op dit gebied wordt gedaan en hij heeft
alle mogelijkheden om daarover met zijn collega's in discussie te gaan. Tenslotte
wil de regering de indieners van dit amendement aanwijzing 201, eerste lid,
voorhouden: Het aantal medeondertekenaars van een regeling wordt zoveel mogelijk
beperkt. Mocht dit amendement worden aangenomen dan gaat de regering wel van
een strikte interpretatie uit: alleen wanneer met betrekking tot een zelfstandig
bestuursorgaan iets wordt opgenomen of gewijzigd in een regeling is de minister
BZK medeondertekenaar.De regering laat het oordeel over dit amendement aan
de kamer.Amendement op stuk 21 van de leden Scheltema-de Nie, Belinfante,
Van Wijmen en Van den BergDeze bepaling kwam in exact dezelfde formulering ook al voor in het oorspronkelijke
aan de Raad van State voorgelegde wetsvoorstel. Van deze bevoegdheid zal een
terughoudend gebruik moeten worden gemaakt om te voorkomen dat de zelfstandigheid
van het zelfstandig bestuursorgaan te veel wordt ingeperkt. Indien dit amendement
wordt aangenomen zal het, in het bijzonder bij zelfstandige bestuursorganen
die zijn ingesteld vanwege de behoefte aan een onafhankelijk en deskundig
oordeel, veelal niet mogen worden gebruikt en daarom niet van toepassing worden
verklaard in de desbetreffende instellingsregeling (zie ook stuk 36).De regering laat het oordeel over dit amendement aan
de Kamer.Amendement op stuk 22 van de leden Scheltema-de Nie en
Van den BergDit amendement is qua strekking gelijk aan Aanwijzing 124b, eerste en
tweede lid. Zoals ook al aangegeven bij de reactie op het amendement op stuk
12 leent dit soort opdrachten aan de wetgever zich eigenlijk niet zo goed
voor opneming in een wet. De regering meent dat zij naar hun aard in een document
als de Aanwijzingen beter op hun plaats zijn. Inhoudelijk is er echter geen
verschil van mening over de betekenis van deze bepaling. Het amendement zal
geen gevolgen hebben voor de bestaande privaatrechtelijk vormgegeven zelfstandige
bestuursorganen, daar die onder het regime van de huidige Aanwijzingen tot
stand zijn gekomen dan wel daaraan zijn getoetst bij de doorlichtingsoperatie
van 1997 en gebleken is dat zij voldoen aan de genoemde criteria.De regering laat het oordeel over dit amendement aan
de Kamer.Amendement op stuk 23 van het lid Scheltema-de NieDe regel dat departementsambtenaren niet benoemd mogen worden tot lid
van een zelfstandig bestuursorgaan geldt in de praktijk al, behoudens een
enkele uitzondering: in de Waarderingskamer is een plaats ingeruimd voor een
ambtenaar van Financiën en dat zal zo moeten blijven.De regel is vastgelegd in Aanwijzing voor de regelgeving 124i, tweede
lid. Door deze regel wordt voorkomen dat een minister via aan hem ondergeschikte ambtenaren invloed kan uitoefenen op de besluitvorming
door het zelfstandig bestuursorgaan. De regering geeft in overweging deze
beperking tot aan hem (de Minister) ondergeschikten alsnog aan te brengen.De wetgever heeft al eerder in artikel 12, tweede lid, Kaderwet adviescolleges
een vrijwel identiek verbod neergelegd.De regering laat het oordeel aan de Kamer over.Amendement op stuk 24 van het lid Scheltema-de NieIn diverse amendementen wordt aandacht besteed aan de kwaliteitszorg door
zelfstandige bestuursorganen. Naast dit amendement wordt dat ook gedaan in
de amendementen onder de nummers 33 en 45. Het is een onderwerp dat inmiddels
niet meer weg te denken is wanneer gesproken wordt over het functioneren van
het openbaar bestuur. Het is dan ook gepast wanneer ook de Kaderwet zich over
dit onderwerp uitspreekt. De regering heeft de voorkeur voor de wijze van
regelen zoals in dit amendement wordt gedaan. Nadrukkelijk kiest de indienster
van dit amendement ervoor dat de kwaliteitszorg een eigen verantwoordelijkheid
is van het zelfstandig bestuursorgaan. Over de invulling van die verantwoordelijkheid
wordt eenmaal per jaar publiek verslag gedaan in het jaarverslag.De regering ziet dit amendement als een waardevolle
aanvulling van het wetsvoorstel.Amendement op stuk 25 van het lid BelinfanteGelet op de toelichting bij dit amendement begrijpt de regering dat dit
amendement nauw samenhangt met het amendement op stuk 26, doordat het de zelfstandige
bestuursorganen beoogt te verplichten zo vroegtijdig hun informatie over het
afgelopen jaar op te leveren dat de Tweede Kamer daar desgewenst op de derde
woensdag van mei over kan spreken. In het licht van hetgeen de regering voorstelt
naar aanleiding van het amendement op stuk 26 dient dit amendement nader te
worden bezien.Om deze reden is de regering vooralsnog van oordeel
dat zij dit amendement moet ontraden.Afgezien daarvan merkt de regering het navolgende op.In het wetsvoorstel is – naar voorbeeld van Boek 2 Burgerlijk Wetboek –
de uiterste datum waarop de jaarstukken moeten worden opgeleverd gesteld op
1 juli. De wetgever heeft dat een redelijke en aanvaardbare termijn geoordeeld,
waarbinnen rechtspersonen in staat worden geacht om hun jaarstukken gereed
te hebben en om deze ook gecertificeerd te laten worden. Er is gerede twijfel
mogelijk of beperking van de termijn voor produceren èn certificeren
tot 15 maart in de praktijk uitvoerbaar zal blijken voor de betreffende rechtspersonen
en hun accountants. Ook de Minister van Financiën heeft eerder reeds
bij herhaling zijn ernstige twijfel op dit punt aan de Kamer kenbaar gemaakt.In de recente SUWI-wetgeving heeft de wetgever dezelfde maatregel al getroffen.
Daarbij moet echter worden onderkend dat de SUWI-organisaties zelfstandige
verantwoordingsdocumenten leveren náást die van de verantwoordelijke
minister. De periode van 15 maart tot de derde woensdag in mei is beschikbaar
om daaraan het oordeel van de minister van SZW toe te voegen. Voor een andere
substantiële groep van relevante zelfstandige bestuursorganen, die van
de sector Zorg, vindt verantwoording door de minister van VWS plaats in het
Jaarbeeld Zorg, eveneens een afzonderlijk verantwoordingsdocument. Om de daarvoor
benodigde gecertificeerde informatie beschikbaar te krijgen zijn vorig jaar
belangrijke wetswijzigingen in werking getreden betreffende het toezicht en
de verantwoording bij de ziekenfondsen en de AWBZ. SUWI en Zorg zijn, al was
het maar door hun omvang en omdat zij vrijwel geheel buiten de rijksbegroting
om lopen, niet vergelijkbaar met de andere zelfstandige bestuursorganenTechnisch is onderdeel II van het amendement vermoedelijk niet geheel
conform hetgeen is beoogd: zoals het er nu staat, is er de eerste drie jaren
in het geheel geen eerste lid van artikel 13 in werking. Bedoeld zal zijn
het artikel 13, zoals het luidt in het regeringsvoorstel, tegelijk met de
rest van de wet in werking te doen treden, maar de in het eerste lid van artikel
13 genoemde datum van 1 juli na drie jaar te wijzigen in 15 maart.
Hetzelfde effect kan bereikt worden door het gewijzigde artikel 13 in werking
te laten treden tegelijk met de rest van de wet en in de overgangsbepaling
op te nemen dat gedurende drie jaren in artikel 13, eerste lid, voor «15
maart» gelezen moet worden «1 juli».Amendement op stuk 26 van het lid BelinfanteDit amendement strekt ertoe dat iedere minister met betrekking tot de
binnen zijn portefeuille werkzame zelfstandige bestuursorganen tegelijk met
de begroting (derde dinsdag van september) en de verantwoording (derde woensdag
van mei) de Staten-Generaal informeert over een aantal zaken aangaande elk
van die zelfstandige bestuursorganen. In de eerste plaats moet opgemerkt worden,
dat de toevoeging aan het wetsvoorstel van artikel 13a (door middel van de
derde nota van wijziging) er reeds toe heeft geleid dat alle informatie van
ieder zelfstandig bestuursorgaan verlangd zal worden welke dit amendement
ook op het oog heeft. Het amendement voegt derhalve niets toe aan de verplichting
voor zelfstandige bestuursorganen om informatie te verstrekken.De regering is zich er terdege van bewust dat bij de Kamer de wens leeft
dat zij ook systematisch geïnformeerd zal worden, zodat althans de essentialia
van de informatie, die een zelfstandig bestuursorgaan aan de minister verstrekt,
ook bij de kamer terechtkomen. Een regeling op dit punt is echter beter op
zijn plaats in de Comptabiliteitswet 2001, die thans eveneens bij de Tweede
Kamer in behandeling is. Daarom zal door middel van een nota van wijziging
in het wetsvoorstel Comptabiliteitswet 2001 een regeling worden opgenomen
die ertoe strekt dat in de verdiepingsbijlage bij zowel de begroting als de
verantwoording een overzicht zal worden opgenomen, waarin alle zelfstandige
bestuursorganen nog eens bij elkaar gezet worden. In dat overzicht worden
de financiële stromen via de rijksbegroting van en naar de zelfstandige
bestuursorganen en de door de zelfstandige bestuursorganen geleverde prestaties
in beeld gebracht. Er zal tevens bij worden aangegeven welke beleidsartikelen
het betreft en – zo nodig – welke andere ministeries een financiële
bijdrage aan een zelfstandig bestuursorgaan leveren. Voor de niet-begrotingsgefinancierde
zelfstandige bestuursorganen zal worden aangegeven hoe de minister met zijn
bevoegdheden is omgegaan, bij voorbeeld ten aanzien van de goedkeuring van
tarieven en de gevolgen voor hun vermogensvorming.De regering is van oordeel dat zij dit amendement vooralsnog
moet ontraden.Amendement op stuk 27 van het lid Van den BergEr zijn zeker situaties waarbij de vertrouwelijkheid van aan zelfstandige
bestuursorganen gegeven informatie moet kunnen worden gerespecteerd, ook door
een minister. In enkele instellingswetten wordt dat dan ook bepaald. Naar
de mening van de regering is een algemene regeling ter zake wellicht wat te
veel van het goede, daar daaruit afgeleid zou kunnen worden dat het hier een
veel voorkomende situatie zou betreffen. Dat is het niet en de regering heeft
dan ook gemeend dat regeling daar waar het voorkomt, dus in de desbetreffende
instellingswet, de voorkeur verdient.De regering laat het oordeel over dit amendement aan
de Kamer.Amendement op stuk 28 van het lid Van den BergNaar het de regering wil voorkomen zal er voor alle financiering van welk
zelfstandig bestuursorgaan dan ook steeds een wettelijke basis dienen te zijn.
Iets anders acht de regering eigenlijk niet denkbaar. Derhalve is het amendement
naar de mening van de regering overbodig. Daarnaast geldt voor
dit amendement – zoals ook voor een aantal andere – dat de juridische
relevantie van de bepaling zoals in het amendement voorgesteld betrekkelijk
is nu zij zich bij uitsluiting richt tot de wetgever zelf.De regering ontraadt daarom dit amendement.Amendement op stuk 29 van het lid Van den BergMet het voorschrift dat een zelfstandig bestuursorgaan de minister tijdig
waarschuwt als lopende het jaar grote verschillen dreigen te ontstaan met
hetgeen voor dat jaar begroot was, beoogt de regering te voorkómen
dat een minister (te) lang onkundig zou blijven van ontwikkelingen (ten goede
of ten kwade) die zich voordoen bij een zelfstandig bestuursorgaan. Doordat
een minister tijdig geïnformeerd wordt, is hij ook in staat om zich te
beraden op maatregelen, hetzij in de vorm van een tussentijdse wijziging van
tarieven die het zelfstandig bestuursorgaan in rekening brengt, hetzij in
de vorm van een tussentijdse bijstelling van het bedrag ten laste van de rijksbegroting.
Aan de indiener van het amendement kan worden toegegeven, dat zo lang een
mogelijk aanwezige egalisatiereserve toereikend is, er geen onmiddellijk gevaar
voor insolvabiliteit dreigt en het zelfstandig bestuursorgaan geacht mag worden
«zijn eigen boontjes te doppen». Het neemt niet weg dat een minister
niet alleen verantwoordelijk is met betrekking tot de rijksbijdrage c.q. de
tarieven voor een zelfstandig bestuursorgaan in het lopende jaar, maar ook
voor een stabiele, athans min of meer beheerste en beheersbare ontwikkeling
over de jaren heen. Daarvoor is nodig dat hij mee- en vooral tegenvallers
vroegtijdig kan kennen, óók als de problemen door de aanwezigheid
van een reserve nog niet meteen acuut zijn. Tot slot zij erop gewezen dat
van het amendement het (onbedoelde) signaal kan uitgaan dat het «niet
de bedoeling is de minister te verwittigen zolang er nog reserves zijn»,
terwijl de wet voor het overige nu juist beoogt te waarborgen dat de minister
wèl geïnformeerd zal zijn om aldus zijn verantwoordelijkheid zo
goed mogelijk te kunnen dragen.De regering ontraadt daarom dit amendement.Amendement op stuk 30 van het lid Van den BergHoewel de formulering in het wetsvoorstel duidelijk is en geen reden kan
zijn voor enig misverstand, heeft de indiener het gelijk aan zijn zijde dat
zijn formuleringen juridisch zuiverder zijn en consistent met wat elders in
het wetsvoorstel staat. Niettemin ware te overwegen het slot van artikel 24
te doen luiden: «een krachtens publiekrecht ingestelde rechtspersoon,
niet zijnde de Staat.»De regering is van oordeel dat het amendement een verbetering
is.Amendement op stuk 31 van de leden Van den Berg en Scheltema-de
NieDit amendement strekt primair tot verwijdering van het enumeratiestelel
uit de Kaderwet. De regering is van mening dat de oppositie tegen dit stelsel,
zoals ook blijkt uit dit amendement, berust op een misverstand. Dat misverstand
behelst dat door het enumeratiestelsel een Kaderwet ontstaat die geen algemeen
werkende regels meer geeft, maar dat keer op keer bij de instelling van een
zelfstandig bestuursorgaan de werking van de Kaderwet moet worden bepaald,
zo niet bevochten. Dit is niet het geval, zo wil de regering benadrukken.
Het enumeratiestelsel dient om een mogelijk juridisch vacuüm te dichten
dat ontstaat omdat het, ook naar de mening van de Raad van State, onze hoogste
bestuursrechtelijke instantie, zo goed als ondoenlijk is het zbo-begrip waterdicht
te formuleren. Daardoor zullen er onontkoombaar in de praktijk discussies
gaan ontstaan over de vraag of een bepaald orgaan wel of niet onder de Kaderwet valt. Met name in de sfeer van keurings- en certificeringsinstanties
lijkt deze vraag te kunnen spelen. Wanneer wetgever en bestuursrechter daarover
verschillend denken ontstaat er vervolgens een juridisch lastige en bestuurlijk
onwenselijke situatie, waarbij de instellingsregeling van het orgaan en de
Kaderwet zbo niet op elkaar zullen zijn afgestemd. In dergelijke gevallen
zal het moeilijk zo niet onmogelijk zijn het geldend recht te definiëren,
want dat is niet per definitie in de Kaderwet opgenomen. De bijzondere wet
gaat immers voor de algemene wet, dat beginsel doordrenkt ons bestuursrecht
(ook onder de Awb). Deze onheldere situaties wil het enumeratiestelsel juist
voorkomen. Dat kan door in iedere regeling waarin naar de mening van de regelgever
een zelfstandig bestuursorgaan wordt ingesteld, dit ook met zoveel woorden
te zeggen. Op die manier is dan ook duidelijk dat wanneer een bepaalde regeling
dit niet zegt, naar de mening van die regelgever dus ook geen sprake is van
een zelfstandig bestuursorgaan. In het overgrote deel van die gevallen is
de formele wetgever die regelgever. Het parlement heeft dus volledig zicht
op beantwoording van de vraag of een bepaald orgaan wel of niet onder de Kaderwet
wordt gebracht.De regering ontraadt dan ook met kracht dit amendement.Amendement op stuk 32 van de leden Van den Berg en Scheltema-de
NieDit amendement hangt ten nauwste samen met het voorgaande.Derhalve ontraadt de regering ook de aanneming van
dit amendement. Wordt echter het amendement op stuk 31 aanvaard, dan is een
overgangsregeling als hier voorgesteld onontkoombaar.Amendement op stuk 33 van het lid Te VeldhuisDit amendement heeft de kwaliteitszorg door zelfstandige bestuursorganen
tot onderwerp. Ook de amendementen op de stukken 24 en 45 hebben betrekking
op dit onderwerp. Het derde lid is naar strekking gelijk aan het amendement
op stuk 24, dat de regering ziet als een nuttige aanvulling op het wetsvoorstel.
Met uitzondering van het derde lid dat in dit amendement is opgenomen is de
regering verder geen voorstander van dit amendement. De in het eerste en tweede
lid voorgestelde (zorg)plichten gaan te ver met voorschrijven hoe een zbo
aan de kwaliteitszorg vorm kan geven. Dat kan heel goed aan deze zelfstandige
organen zelf worden overgelaten. Daar komt nog bij dat zaken als tijdig besluiten
nemen, zorgvuldige behandeling van klanten en van door deze eventueel in te
dienen klachten reeds in wetgeving als de Awb en de Wno is vastgelegd, wetgeving
die ook voor zelfstandige bestuursorganen geldt.Afgezien van (de strekking van) het derde lid heeft
de regering geen behoefte aan dit amendement.Amendementen op stuk 34 van het lid Te VeldhuisDe rode draad door de onder dit nummer opgenomen amendementen is dat zelfstandige
bestuursorganen niet krachtens de wet bij ministeriële regeling in het
leven moeten kunnen worden geroepen. Dit amendement is strijdig met het in
de Aanwijzingen in aanwijzing 123e neergelegde kabinetsbeleid sedert 1996.
Het verdraagt zich ook niet met de meermalen door de wetgever gehanteerde
praktijk. Zo worden vele keurings- en certificeringsinstellingen bij ministeriële
regeling aangewezen. Voorts geldt dit bijvoorbeeld ook voor de Pensioen- en
Verzekeringskamer en de Stichting Waarborgfonds Motorverkeer. Hetzelfde geldt
verder ook voor vele zelfstandige bestuursorganen in de subsidieverleningssfeer
van OCW en EZ. Naar de mening van de regering is het niet wenselijk om tot
deze beperking over te gaan. Er staat immers niet voor niets in artikel 1
van het wetsvoorstel dat het gaat om verlening van openbaar gezag
krachtens de wet bij ministeriële regeling. Dit impliceert dat de wet
aangeeft welke de bevoegdheden en plichten van het zelfstandig bestuursorgaan
zijn, maar dat de ministeriële regeling invult om welke organen het nu
precies gaat. Hiermee zijn de hoofdkaders van het zelfstandig bestuursorgaan
dus in de wet zelf ingevuld, maar wordt de eigenlijke aanwijzingsbevoegdheid
gedelegeerd. Dit is in gevallen waarbij vaak of snel wisselingen in het bestand
van zelfstandige bestuursorganen plaats vinden een praktische aanpak. Daarbij
is het parlement bij de essentie van de regeling, wat is de omvang van de
ministeriële bevoegdheden en wat is de taak van het zelfstandig bestuursorgaan,
ten volle betrokken.De regering ontraadt daarom dit amendement.Amendement op stuk 35 van het lid Te VeldhuisDit amendement miskent dat de taakverwaarlozingsregeling in ons staatsrecht
een ultimum remedium is. Het gebruik maken van de taakverwaarlozingsregeling
is de zwaarst denkbare ingreep in de zelfstandigheid van een bestuursorgaan,
daar langs deze weg een deel of het geheel van het functioneren van het zelfstandig
bestuursorgaan door de minister wordt overgenomen. Daartoe mag alleen worden
overgegaan wanneer er sprake is van structurele tekortkomingen. Hiermee is
vanzelfsprekend niet gelegitimeerd dat een bestuursorgaan in minder dan ernstige
mate gebreken vertoont. Om daar tegen op te treden heeft de minister echter
andere instrumenten beschikbaar. Het schorsen of ontslaan van de bestuursleden,
schorsen of vernietigen van besluiten, het geven van een beleidsregel, goedkeuring
onthouden aan begroting of jaarrekening en vragen om inlichtingen en een gesprek
daarover zijn ook nog altijd een mogelijkheid om het zelfstandig bestuursorgaan
tot de orde te roepen. Bij het minste geringste de taakverwaarlozingsregeling
uit de kast halen is geen reële bestuurlijke oplossing.De regering ontraadt daarom dit amendement.Amendement op stuk 36 van het lid Te VeldhuisNaar de mening van de regering bedoelt dit amendement hetzelfde te regelen
als het amendement op stuk 21, zij het dat dit laatste amendement qua redactie
de voorkeur verdient. Sinds de inwerkingtreding van titel 4.3 (Beleidsregels)
van de Awb vormen algemene aanwijzingen geen zelfstandige categorie in het
systeem van ons bestuursrecht, maar worden zij begrepen onder beleidsregels.
Er wordt toch nog wel eens naar deze categorie regels verwezen als algemene
aanwijzingen ter onderscheiding van bijzondere aanwijzingen, welke bij zelfstandige
bestuursorganen per definitie niet aan de orde zijn, daar die een hiërarchische
verhouding veronderstellen tussen degene die de bijzondere aanwijzing geeft
en degene tot wie deze is gericht.Beleidsregels werken alleen voor de toekomst en hebben betrekking op de
wijze van behandelen van een meer of minder breed scala van door een orgaan
te nemen besluiten.De regering heeft geen behoefte aan dit amendement.Amendement op stuk 37 van de leden Te Veldhuis en Scheltema-de
NieDit amendement strekt ertoe de Raad van Toezicht met eigen bestuursbevoegdheden
onmogelijk te maken. Dergelijke Raden van Toezicht komen sporadisch voor,
maar wel juist bij enige van de grootste zelfstandige bestuursorganen (IBG,
RDW). Zonder nadere evaluatie van het functioneren van de systemen waarin
deze raden opereren is er sprake van een slag in de lucht om nu bij de behandeling
van de Kaderwet tot ingrijpende wijziging van deze figuur over
te gaan. Dat moet op basis van de concrete gevallen worden bezien, bijv. naar
aanleiding van een evaluatie van het desbetreffende zelfstandig bestuursorgaan.
De Kaderwet is ook niet het geëigende instrument om voor een dergelijk
weinig voorkomende figuur een algemene regel te geven, herinnerd moge worden
aan het uitgangspunt van de 75%. Het amendement oogt innerlijk tegenstrijdig,
waar in het eerste lid wordt voorgeschreven dat er niet meer dan één
zelfstandig bestuursorgaan is binnen een rechtspersoon terwijl het tweede
lid er vanuit gaat dat dergelijke constructies toch blijven bestaan en dan
een voorrangsregel geeft.De regering ontraadt dit amendement dan ook met kracht.Amendement op stuk 38(H) van de leden Scheltema-de Nie
en Te VeldhuisJaarverslagen van zelfstandige bestuursorganen zijn onderworpen aan de
Wet openbaarheid van bestuur en zijn derhalve reeds voor iedereen die daar
belangstelling voor heeft te verkrijgen. Veel zelfstandige bestuursorganen
hebben spontaan ook al de gewoonte ontwikkeld om aan hun verslaggeving veel
ruimere bekendheid te geven dan waartoe de Wob verplicht door de traditionele
methoden van toezending en perspublicaties en steeds vaker ook door hun jaarverslag
op het internet beschikbaar te maken. Tegen deze achtergrond is de regering
er niet van overtuigd dat een wettelijk verplichte toezending aan de beide
kamers der Staten-Generaal in de praktijk nog veel zal toevoegen aan de mogelijkheid
van leden van de beide kamers om van de inhoud van die verslagen kennis te
nemen. Aan de andere kant kan aan de indieners worden toegegeven dat hetgeen
zij voorstellen in genen dele ongebruikelijk is.De regering laat het oordeel over dit amendement aan
de Kamer over.Amendement op stuk 39 van het lid Te VeldhuisDe regering is met de indiener van mening dat een benoeming tot lid van
enig zelfstandig bestuursorgaan in het algemeen geen benoeming voor het leven
behoort te betekenen. Dat is dan ook bij geen van de bestaande zelfstandige
bestuursorganen aan de orde. Het lidmaatschap van het ene zelfstandig bestuursorgaan
is een volledige betrekking en bij een ander brengt het slechts een handvol
bijeenkomsten per jaar met zich mee. De diversiteit in kwaliteiten en kwalificaties
die leden van zelfstandige bestuursorganen dienen te hebben is ten minste
even groot. Tegen die achtergrond is het stellen van een algemeen geldende
maximum-zittingstermijn niet opportuun: té vaak zal de bijzondere wetgever
een afwijkende termijn willen vaststellen, hetzij om schaarse deskundigheid
ook na een zittingsduur van twaalf jaren te kunnen behouden, hetzij omdat
een snellere doorstroming in een ander geval juist gewenst is. Daarmee wordt
de met dit amendement beoogde overzichtelijkheid toch weer tenietgedaan. Voor
bestaande zelfstandige bestuursorganen en hun huidige leden geldt bovendien
dat – voor zo ver zij een aanstelling voor onbepaalde tijd hebben –
de rechtspositieregelingen niet met de hier voorgestelde «pennenstreek
van de wetgever» zullen kunnen worden gewijzigd. Daarvoor zal dan toch
een voorziening moeten worden getroffen.De regering ontraadt daarom dit amendement.(stuk 40 is de vierde nota van wijziging) Amendement op stuk 41 van het lid PitstraHet spontane schorsings- en vernietigingsrecht is een toezichtinstrument
in handen van de minister. Op de uitoefening van een dergelijke bevoegdheid
wordt controle uitgeoefend door het parlement. Die controle wordt echter uitgeoefend
nadat de minister een beslissing heeft genomen over het wel of niet toepassen
daarvan. In het tweede lid van artikel 15 is daarom ook voorgeschreven dat
een vernietigingsbesluit openbaar wordt gemaakt in de Staatscourant. In dit
stelsel is niet passend dat de kamers van te voren worden geïnformeerd
over het voornemen van de minister om tot vernietiging over te gaan. Nog even
afgezien van het feit dat daardoor het ook nog te voeren overleg tussen zelfstandig
bestuursorgaan en minister extra onder druk wordt gezet, geldt hier dat de
minister moet besturen en de kamers achteraf moeten controleren. Het amendement
leidt tot meebesturen door de kamers.De regering ontraadt derhalve dit amendement.Amendement op stuk 42 van het lid PitstraZoals al eerder werd opgemerkt bij het amendement op stuk 29 wordt met
de meldingsplicht met betrekking tot aanmerkelijke afwijkingen van de begroting
in de loop van het jaar beoogd dat de minister tijdig de kans, dat wil zeggen
de infomatie, heeft om in te spelen op onverwachte ontwikkelingen. Die zouden
bij voorbeeld gevolgen kunnen hebben voor «zijn» begrotingshoofdstuk
in het lopende jaar en/of in volgende jaren. En bij tariefgefinancierde zelfstandige
bestuursorganen zou het aanleiding kunnen zijn tot een (gefaseerde) tussentijdse
aanpassing van de tarieven. De informatieplicht van artikel 23 is dus een
waarborg dat de minister de kennis krijgt, waarmee hij zijn verantwoordelijkheid
kan dragen en op basis waarvan hij de beslissingen kan nemen die op zijn weg
liggen.De regering acht het niet noodzakelijk en ook ongewenst dat elke melding
van de zijde van een zelfstandig bestuursorgaan automatisch ook aan de kamers
zou worden gemeld. Het is aan de minister c.q. aan de regering om aan een
eventuele melding van een zelfstandig bestuursorgaan een conclusie te verbinden,
daarnaar vervolgens te handelen en tot slot beschikbaar te zijn voor de Staten-Generaal
om daarover verantwoording af te leggen. Voor de Staten-Generaal is de mededeling
van het zelfstandig bestuursorgaan niet direct van belang. Relevant voor parlementaire
controle zijn pas het oordeel en de eventuele actie van de politiek verantwoordelijke
minister.De regering ontraadt derhalve dit amendement.Amendement op stuk 43 van het lid PitstraMede naar aanleiding van het advies van de Raad van State heeft de regering
ervoor gekozen in deze Kaderwet geen voorschriften op te nemen over het vaststellen
van algemeen verbindende voorschriften en het opleggen van heffingen door
zelfstandige bestuursorganen. Dergelijke voor de burgers verplichtingen opleggende
voorzieningen dienen door democratisch gelegitimeerde of gecontroleerde organen
te worden vastgesteld. Dus door de wetgever, de regering of een minister.
Opnemen in de Kaderwet van voorschriften ter zake omdat die nu wel eens voorkomen
in een instellingswet zou ten onrechte de indruk wekken dat, mits er maar
goedkeuring is voorzien door een minister, dergelijke bevoegdheden heel wel
aan zelfstandige bestuursorganen zouden kunnen worden gegeven. Dat is dus
niet het geval. Wat het toevoegen van het begrip premies betreft kan worden
vastgesteld dat premies thans feitelijk niet door zelfstandige bestuursorganen
worden opgelegd, maar altijd door de regering.De regering ontraadt dit amendement. Amendement op stuk 44 van het lid PitstraIn de eerste plaats doet dit amendement de vraag rijzen of het de bedoeling
van de indiener is inderdaad de hele Kaderwet een zo breed toepassingsbereik
te geven of dat hij – in het verlengde van wat Kamer en regering reeds
schriftelijk wisselden in de twee verslagen en hun beantwoordingen –
alleen hoofdstuk 4 op het oog heeft, zoals de toelichting doet vermoeden en
de regering ook voorshands aanneemt.Al diverse malen is in het overleg tussen de Tweede Kamer en de regering
komen vast te staan dat er geen verschil van mening bestaat tussen de kamer
en de regering: rechtspersonen, die geheel of grotendeels worden gefinancierd
uit publieke middelen, ongeacht welk soort van taken zijn hebben en ongeacht
of zijn daarbij al dan niet met openbaar gezag zijn bekleed, hebben zich met
betrekking tot de inning, het beheer en de besteding van publieke middelen
even nauwgezet te verantwoorden als de regering doet over de haar toevertrouwde
begrotingsgelden. Voor een zeer groot gedeelte is daarin ook nu al door de
wetgever voorzien, terwijl onder auspiciën van de Minister van Financiën
een aantal aanvullende aanscherpingen van de voorschriften (o.a. geïntegreerd
middelenbeheer) reeds tot stand zijn of worden gebracht. Materieel is het
amendement dus overbodig, omdat het niets toevoegt aan wat de wetgever reeds
heeft bepaald of binnenkort zal hebben bepaald.Daarnaast moet opgemerkt worden dat het amendement het karakter en de
bedoeling van dit wetsvoorstel miskent: dit wetsvoorstel is ingegeven door
de wens van kamer en regering om (kort gezegd) lijn te brengen in de wijze
waarop openbaar gezag wordt uitgeoefend buiten het onmiddellijke bereik van
parlementaire controle. Het is géén wet over de financiële
verantwoording door derden en dat mag er ook niet van gemaakt worden, zoals
dit amendement lijkt te beogen.De regering ontraadt dit amendement met klem.Een technische, maar alleszins oplosbare onvolkomenheid aan dit amendement
is nog dat de verwijzing naar artikel 59 van de Comptabiliteitswet binnenkort
niet meer past, omdat een geheel nieuwe Comptabiliteitswet met een geheel
andere artikelnummering thans in procedure is.Amendement op stuk 45 van het lid PitstraZoals al aangegeven in de reactie op de amendementen op de stukken 24
en 33 is de regering van mening dat de kwaliteitsbewaking van de werkzaamheden
van een zelfstandig bestuursorgaan een verantwoordelijkheid van het zelfstandig
bestuursorgaan zelf is. Daar over kan het zelfstandig bestuursorgaan ook heel
goed rapporteren, bijvoorbeeld in het jaarverslag, zoals in voorgaande amendementen
ook voorgesteld. Horizontale verantwoording vraagt in het bijzonder om publieke
verantwoording, niet om allerlei regels die daarmee de horizontale verantwoording
juist weer in de verticale verantwoording trekken. Dit amendement legt de
verantwoordelijkheid voor (aspecten van) die kwaliteitszorg immers bij de
minister, waarmee dus onnodig aan de zelfstandigheid van het zelfstandig bestuursorgaan
wordt getornd.De regering ontraadt dit amendement.Amendement op stuk 46 van het lid PitstraHet jaarverslag is een belangrijk document voor een zelfstandig bestuursorgaan.
Daarin kan het zelfstandig bestuursorgaan op eigen wijze inzicht geven in
de taakuitoefening en het gevoerde beleid, zoals het eerste lid van artikel
13 aangeeft. Dit jaarverslag heeft nadrukkelijk ook een functie in de publieke,
horizontale verantwoording, door het zelfstandig bestuursorgaan. Het zelfstandig
bestuursorgaan moet juist de gelegenheid hebben om zich daarmee
te onderscheiden van andere zelfstandige bestuursorganen. Het past bij het
zelfstandige karakter van zelfstandige bestuursorganen om hun in de vormgeving
van dit document vrij te laten. Wanneer de minister specifieke informatie
wil hebben, die hij niet al krijgt via de veel meer in de Kaderwet uitgewerkte
jaarrekening, dan kan hij die informatie op basis van artikel 14 altijd vragen.De regering heeft dan ook geen behoefte aan dit amendement.Amendement op stuk 47 van het lid PitstraArtikel 31 van het wetsvoorstel behelst een minimumeis te stellen aan
rechtspersonen, die naast hun statutaire bezigheden door de wetgever in staat
zijn bevonden om met een publieke (neven)taak belast te worden op grond van
de bij hun vastgestelde expertise en geschiktheid. Dat zal de wetgever alleen
doen als hij binnen het publieke domein geen ten minste even zo geschikte
instantie kan vinden of kan instellen en in stand houden. Zo een geval –
daarover kan geen misverstand zijn – behoort een uitzondering te zijn,
al was het maar omdat publieke taakvervulling erdoor mede afhankelijk wordt
gemaakt van de bereidheid van een rechtspersoon als hier bedoeld om een aanwijzing
of opdracht van de wetgever te aanvaarden. Het is om deze reden dat de regering
als algemene regel niet méér in artikel 31 heeft opgenomen dan
de plicht om een afzonderlijke verantwoording inzake de publieke taken mogelijk
te doen zijn. De wetgever zal per geval desgewenst een nadere détaillering
kunnen vaststellen al naar gelang daar behoefte aan zal blijken te bestaan.
Onbestaanbaar acht de regering bij voorbeeld dat in dit soort van uitzonderingsgevallen
een bevoegdheid als bedoeld in artikel 25 aan de orde zou kunnen komen. Maar
ook een standaardverplichting tot gedetailleerde begrotingen en verantwoordingen
acht de regering onwenselijk, al was het maar omdat de bereidheid van een
bedrijf om een publieke taak te aanvaarden dan snel zal vervluchtigen, omdat
dit een te hoge prijs met zich zou brengen. Het voorgestelde middel is voor de
hier aan de orde zijnde uitzonderingsgevallen erger dan de kwaal.De regering ontraadt dit amendement.Amendement op stuk 48 van het lid PitstraHet is de opvatting van de regering dat met de zeer ruime formulering
van artikel 14 van het wetsvoorstel het Onze Minister vrijstaat ook van een
zelfstandig bestuursorgaan te verlangen dat het bepaalde informatie telkenjare
in zijn begroting enz. verstrekt. Het wetsvoorstel geeft ook al vrij uitvoerige
voorschriften over wat er in begroting en jaarrekening moet worden opgenomen.
Aldus beoordeelt de regering dit amendement als te veel van het goede.De regering ontraadt derhalve dit amendement.Amendement op stuk 49 van het lid PitstraHet ontgaat de regering welke meerwaarde bereikt zou worden met de aanvaarding
van dit amendement, dat zich – evenals enkele andere – bij uitsluiting
lijkt te richten tot de wetgever zelf. Dat bij de instelling van een zelfstandig
bestuursorgaan regels worden gesteld omtrent zijn instelling is zodanig evident
dat daarvoor geen wettelijke bepaling noodzakelijk is. Even vanzelfsprekend
is het bij gelegenheid van de instelling van een zelfstandig bestuursorgaan
door de wetgever wordt uitgemaakt van welke rechtspersoon (organisatie) het
bestuursorgaan onderdeel zal zijn en wat zijn samenstelling zal zijn. Met
betrekking tot regelgevende bevoegdheid is het niet anders dan met iedere
andere publieke bevoegdheid (openbaar gezag): de uitoefening ervan dient een
wettelijke basis te hebben en bij afwezigheid daarvan moet tot
onbevoegdheid van het orgaan en derhalve onverbindendheid van de onbevoegd
gestelde regels worden geconcludeerd.Hier wordt overigens nog eens duidelijk het verschil tussen de wet (in
casu de Kaderwet voor zelfstandige bestuursorganen) en de Aanwijzingen voor
de regelgeving: de laatste richten zich tot de wetgevingsafdelingen en gelden
als richtsnoer en leidraad voor wetgevingsjuristen, wier dagelijkse bezigheid
niet is het voorbereiden van de instelling van zelfstandige bestuursorganen
en die – indien zij eens een keer belast worden met zo een wetsvoorstel –
de Aanwijzingen gebruiken kunnen als wegwijzer.Met betrekking tot een vermelding van regelgevende bevoegdheid wordt op
deze plaats nog verwezen naar het advies van de Raad van State en het nader
rapport bij dit wetsvoorstel. De Raad van State ontried een bepaling van de
strekking dat indien aan een zelfstandig bestuursorgaan regelgevende bevoegdheid
wordt toegekend (door de instellingswetgever), die algemene regels slechts
na goedkeuring van de minister van kracht zouden kunnen worden. De Raad van
State stelde (zie het blauwe stuk A, blz. 6) dat de hierbedoelde bepaling
de indruk kan doen postvatten dat het op zichzelf niet ongewoon is dat een
zelfstandig bestuursorgaan regelgevende bevoegdheid heeft. Dat dat wèl
ongebruikelijk is en ook in het algemeen ongewenst, heeft de regering naar
aanleiding van het advies van de Raad van State nogmaals (eerder al in o.a.
de nota Functioneel bestuur, waarom en hoe? uit 1990 en in de toelichting
bij Aanwijzing 124f) onderschreven en daarom is de bepaling ook uit het wetsvoorstel
verdwenen.Met betrekking tot het tweede lid van het voorgestelde amendement zij
verwezen naar de reactie bij het amendement op stuk 13 hiervoor.De regering ontraadt met klem de aanvaarding van dit
amendment.Amendement op stuk 50 van het lid PitstraAan de MR wordt een dezer dagen een concept-brief gericht aan uw kamer
voorgelegd waarin een algemeen beleid ten aanzien van transparantie van inkomens
is verwoord. Dat heeft niet alleen betrekking op leden van zelfstandige bestuursorganen,
maar handelt over de hele publieke sector. Deze brief zal naar verwachting
nog in maart van dit jaar worden verzonden. Wij moeten nu niet vooruit willen
lopen op de daaraan te verbinden conclusies.Om deze reden ontraadt de regering het amendement.BIJLAGE 2Antwoorden op een aantal specifieke vragen van kamerleden.Openbaar gezagDoor diverse sprekers (mw. Scheltema, de heer Van Middelkoop en de heer
Pitstra) is de vraag opgeworpen over het openbaar gezag criterium in artikel
1 van het wetsvoorstel. Ik beperk mij in deze reactie tot het openbaar gezag
van publiekrechtelijke rechtspersonen. Bij privaatrechtelijke rechtspersonen
is het uitoefenen van openbaar gezag immers ook in de Awb het aangrijpingspunt
voor regelgeving (de zgn. b-organen). Bij het opstellen van de Kaderwet is
gebleken dat de toezicht- en sturingsinstrumenten die daarin een plaats krijgen,
een flinke mate van ministeriële bevoegdheden en dus van ministeriële
verantwoordelijkheid betekenen. Die invulling blijkt voor de categorie van
organen van publiekrechtelijke rechtspersonen die niet met openbaar gezag
zijn bekleed te zwaar te zijn. Het doel waarvoor deze organen in het leven
zijn groepen vraagt juist om een groter afstand tot de minister dan de Kaderwet
in het algemeen geeft. Dat zou leiden tot vele uitzonderingsbepalingen in
de desbetreffende wetten. Dat lijkt voor het aanzien van de Kaderwet echter
minder gewenst, zeker daar er een betere methode is om hetzelfde te bereiken:
deze categorie buiten de definitie van zbo's vallende onder de Kaderwet houden.
Hiermee wordt wel afgeweken van het door de Awb gehanteerde begrip voor a-organen,
maar de doelstellingen van Awb en Kaderwet zijn ook verschillend. De Awb wil
rechtsbescherming bieden, de kaderwet de ministeriële verantwoordelijkheid
regelen. Deze ingreep heeft minder betekenis dan op het eerste gezicht wellicht
zou lijken: de grootste groep van dergelijke organen is altijd al buiten de
definitie gehouden: de adviescolleges. In relatie tot de definitie uit de
Aanwijzingen zijn door deze ingreep de volgende instanties buiten de definitie
gekomen: TNO, KNAW, KB, AZ-en en SBB.GrondwetsherzieningDe heren Van den Berg en Van Middelkoop vroegen naar de opvatting van
de regering met betrekking tot regeling van zbo's in de Grondwet. Zoals aangegeven
in de begeleidende brief bij de intrekking van het Grondwetsherzieningsvoorstel
in 1999 is de regering ten principale van mening dat zbo's inmiddels een dergelijk
belangwekkend onderdeel van het openbaar bestuur vormen dat de Grondwet daarover
niet langer zou moeten zwijgen. Daarmee is de vraag wat de Grondwet hierover
zou moeten bevatten nog geenszins beantwoord. De inhoud van en wellicht ook
de (eerste) ervaringen met deze wet zouden daarin in ieder geval meegenomen
kunnen worden. Op dit moment heeft de regering hierover geen uitgesproken
opvatting. De regering zal in ieder geval het advies van de Rob afwachten
dat zij zeer recent heeft gevraagd met betrekking tot een integrale herziening
van Hoofdstuk 7 van de Grondwet, volgend op de noodzakelijke herzieningen
daarvan samenhangend met de introductie van het duaal stelsel op decentraal
niveau. De zbo's horen bij zo'n herziening mede in ogenschouw te worden genomen.KiesraadDe heer Van Middelkoop stelde enige vragen over de Kiesraad. Zo vroeg
hij zich af of het niet meer voor de hand zou liggen de Kiesraad bij de Hoge
Colleges van Staat te positioneren dan bij de zbo's, waartoe zij, zo stelde
hij ook vast, juridisch ontegenzeggelijk kunnen worden gerekend. Of een orgaan
tot de Hoge Colleges van Staat wordt gerekend is nogal historisch bepaald
en de historie heeft de Kiesraad die plaats nooit toebedeeld. De Kiesraad
wordt zowel als Adviescollege als zbo beschouwd. Op zich sluit het zijn van
Hoog College niet uit dat hetzelfde orgaan ook zbo of adviesorgaan
is. De Kanselarij der Nederlandse Orden is een Hoog College van Staat (blijkens
de plaatsing in Hoofdstuk 2 van de Rijksbegroting), maar wordt tevens als
een adviescollege beschouwd. De overige Hoge Colleges vallen buiten het zbo-begrip
omdat zij geen bestuursorgaan zijn in de zin van de Awb (zij zijn in lid 2
van artikel 1:1 daarvan uitgezonderd). Ik zie geen redenen om in dat tweede
lid ook de Kiesraad op te nemen. Kortom: het een hoeft het ander niet uit
te sluiten. Met de heer van Middelkoop ben ik van mening dat het belangrijk
is dat de positie van de Kiesraad ook onder de Kaderwet zeer zelfstandig zal
zijn. Benoeming bij KB van de leden en bijv. het uitsluiten van het eventueel
in de Kaderwet opgenomen artikel met betrekking tot de beleidsregelbevoegdheid,
zouden daarbij behulpzaam kunnen zijn.ZBO-en bij mede-overhedenMevrouw Scheltema-de Nie informeerde naar mogelijke voornemens om tezijnertijd
de Kaderwet zbo ook van toepassing te doen zijn op zelfstandige bestuursorganen,
die ingesteld worden door de besturen van de mede-overheden. Daartoe bestaan
voorhands geen plannen, omdat naar mijn overtuiging de Provinciewet respectievelijk
de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen een sluitend regime
hebben met betrekking tot het instellen van zelfstandige bestuursorganen op
het niveau van deze overheden.Relatie met Europese VerdragenDe heer Van Middelkoop vroeg een toelichting op de passage in de Memorie
van Toelichting inhoudende dat op zbo's Europese richtlijnen en het Verdrag
van Maastricht, hij noemde daarbij vervolgens ook die van Amsterdam en Nice,
van toepassing kunnen zijn. Met deze passage wordt bijvoorbeeld gedoeld op
de regelingen die voor de nationale banken, zoals bij ons De Nederlandsche
Bank, een zbo, gelden op Europees niveau. Daarbij worden allerlei eisen aan
de positionering en werkzaamheden van De Nederlandsche Bank gesteld, waaraan
voldaan moet worden. Het is duidelijk dat de Kaderwet zbo's daar geen belemmering
voor kan of beoogt te zijn. Vergelijkbare situaties kunnen zich voordoen bij
allerlei toezichthouders die (mede) uit Europese bron afkomstig zijn (OPTA,
straks de Nma, enz.)MandaatverleningDe heer Van Middelkoop vroeg waarom in artikel 4 niet is volstaan met
de hoofdregel dat de minister goedkeuring moet verlenen aan mandaatverkrijging
door een zbo. Dit hangt samen met artikel 10:27 van de Awb. Als er niets zou
worden bepaald dan dat er goedkeuring moet worden verleend, dan kan dat alleen
wegens strijd met het recht geschieden. Dat nu lijkt in dit geval een te beperkte
grond, vandaar dat de vrij ruime grond van de belemmering van een goede taakuitoefening
in dit artikel is opgenomen. Hiermee wordt niet gezegd dat mandaatverkrijging
de hoofdregel is, wel wordt een duidelijke juridische grondslag aangegeven
waarop de besluitvorming dient plaats te vinden, dit mede ter bescherming
van het zbo tegen ministeriële willekeur. De heer Van Middelkoop kan
geen ongelijk worden gegeven als hij stelt dat het in overeenstemming met
de redactie van vergelijkbare artikelen (zie ook nog 22 en 27) zou zijn als
artikel 4 in leden zou zijn verdeeld. Toezichthoudende zbo'sMevrouw Kant vroeg hoe het nu zit met de moeilijke problematiek van toezichthouders
op zbo's die zelf ook zbo zijn. Mede naar aanleiding van een ontvangen advies
van een commissie onder leiding van de SG van het ministerie van Justitie,
de heer Borghouts, is daarover een kabinetsstandpunt in juli 2001 naar de
Kamer gezonden. Daarin staat de kaderstellende visie van het kabinet op toezicht,
waarin ook dit punt nadrukkelijk is meegenomen. De Kaderwet is in lijn met
dit kabinetsstandpunt. Ik zou hier dan ook willen volstaan met te verwijzen
naar dit kabinetsstandpunt.Bestuursorganen en rechtspersonenDe heer Van Middelkoop vroeg nadere uitleg over het verschil tussen rechtspersoon
en bestuursorgaan. Anders dan bijvoorbeeld de heer Boxum deed in zijn proefschrift,
gaat dit wetsvoorstel primair uit van het begrip bestuursorgaan. Dit in aansluiting
op de Awb en de al sedert bijna twee decennia gevolgde praktijk bij de zbo's.
Artikel 1 maakt dit met zo veel woorden duidelijk. Uit de indeling van het
wetsvoorstel wordt duidelijk dat het er zeer toe doet van wat voor een rechtspersoon
een zbo deel uitmaakt. Zo worden de rechtspersoon de Staat, publiekrechtelijk
en privaatrechtelijk vormgegeven rechtspersonen onderscheiden en worden voor
de organen daarvan soms ook verschillende voorschriften gegeven. De primaire
aangrijping op organen is terminologisch consequent doorgevoerd. Bij een enkel
onderwerp is er discussie mogelijk of het orgaan al dan niet terecht als verantwoordelijke
wordt geïdentificeerd. Dit gaat dan in het bijzonder op voor het personeel
in dienst van het bestuursorgaan, want personeel is in dienst van een rechtspersoon
en wordt door de bevoegde autoriteit binnen die rechtspersoon aangestuurd.
Via de koppelbepaling artikel 5 wordt deze link evenwel juridisch gelegd.
Op het eerste gezicht geldt dit ook voor de bepalingen omtrent de begroting
en de jaarrekening, want die betreffen de activiteiten van de rechtspersoon,
maar de Kaderwet sluit aan bij de vaststelling van deze documenten door het
zbo, zodat er hier ook juridisch gezien geen onduidelijkheid kan bestaan.
De evaluatiebepaling richt zich ook terecht op het functioneren van het zbo.
Dat de rechtspersoon waarvan het deel uitmaakt daarbij niet buiten schot zal
blijven doet niet af aan het feit dat de tot handelende bevoegde organen worden
aangesproken op die evaluatie.Nevenfuncties in registerDe heer Van Middelkoop vroeg mij nog eens na te denken over de mogelijkheid
om de overzichten van nevenfuncties die toch al bij de zbo's zelf en de betrokken
minister moeten liggen ook in het register op te nemen. Hij wees er daarbij
op dat het om de toepassing van noodzakelijkerwijze algemeen geformuleerde
bepalingen gaat, waarbij juist openbare publieke controle op de toepassing
van die regels een stimulans zou kunnen zijn. Over de rol van die openbaarheid
zijn wij het eens. Toch is het de vraag of het register nu de plek zou moeten
zijn om dit soort informatie in op te slaan. Het register is bedoeld als naslagwerk
(bij voorkeur digitaal) voor degenen die willen weten hoe het openbaar bestuur
in de geleding zbo er feitelijk op een bepaald moment uitziet. Met die doelstelling
is moeilijk te rijmen dat men in dat register vervolgens ook allerlei informatie
van hele andere orde, zoals die omtrent nevenfuncties van de bestuursleden
van zbo's, aantreft. De kracht van het register moet vooral zitten in zijn
praktische hanteerbaarheid, daartoe moeten wij het niet te veel optuigen en
vooral niet voor allerlei uiteenlopende doelstellingen, hoe sympathiek op
zich ook, willen inzetten. Opgave van nevenfunctiesDe heer Van Middelkoop vroeg naar de reikwijdte van de bepaling omtrent
de melding van nevenfuncties. Afgezien van de qualitate qua uitgeoefende functies
moet iedere functie, te omschrijven als «de vervulling van een taak
of een werkkring» door een lid van een zbo worden gemeld. Dat een functie
geen directe relatie met het werk van de zbo heeft speelt daarbij geen rol.
Openheid van zaken voorkomt dat er ongefundeerde discussies bijv. over belangenverstrengeling
gaan ontstaan. Dat leidt tot zo min mogelijk beperking van dit begrip.Algemeen belangDe heer Van Middelkoop vroeg naar de betekenis van het toetscriterium
«algemeen belang» bij de goedkeuring van de begroting van zbo's.
Dit criterium, dat in vele bestuursrechtelijke wetten voorkomt, wordt gebruikt
als een specifieke grond niet voorhanden is. Er ligt ook een beperking in
deze grond besloten, het moet om overwegende bezwaren gaan. Die bezwaren kunnen
erin gelegen zijn dat het omstreden besluit indruist tegen het algemeen gevoerde
beleid, in dit geval van de rijksoverheid. Dit dient vanzelfsprekend aan termen
van bestendigheid en/of kenbaarheid te voldoen. Het voorbeeld van eventuele
noodzakelijke rijksbrede bezuinigingen kan via dit criterium inderdaad onder
omstandigheden ook op een zbo toepasbaar worden gemaakt.Artikel 25De heer Van den Berg heeft gevraagd of artikel 25 wel midden tussen de
klippen van Scylla en Charibdis heenvaart.Dat is inderdaad het geval. Het artikel is ontleend aan artikel 4:71 van
de Algemene wet bestuursrecht en is – evenals artikel 4:71 Awb zelf –
facultatief. De minister kan bepalen dat hij bepaalde
rechtshandelingen eerst wil zien en goedkeuren. Het zal afhangen van de aard
van de taak van een zelfstandig bestuursorgaan en van het gewicht en de omvang
van de rechtspersoon, waartoe een zelfstandig bestuursorgaan behoort, of en
in hoeverre hij van deze facultatieve bevoegdheid gebruik zal maken. Het is
niet de bedoeling dat een normale «bedrijfsvoering» langs deze
weg onderworpen wordt aan een vorm van preventief toezicht. In de memorie
van toelichting bij artikel 4:71 Awb wordt aangegeven dat het gaat om rechtshandelingen,
die van invloed kunnen zijn op de aanwending van subsidiegelden (hier: publieke
middelen), de hoogte van later ingediende subsidieaanvragen (hier: claims
voor volgende jaren) of de kwaliteit en omvang van activiteiten. En aldaar
wordt ook al geschreven dat het «soms een miskenning zou kunnen zijn
van de professionaliteit van de subsidieontvanger (hier: het zbo)» en
dat daar dus een grens ligt.Overigens kan verwezen worden naar de inmiddels ook bij de Tweede Kamer
aanhangige eerste wijziging van de Comptabiliteitswet 2001, waarin een aantal
maatregelen op het gebied van het geïntegreerd middelenbeheer worden
getroffen. Die maatregelen zijn zelfs dwingend en zullen er in een aantal
gevallen toe leiden, dat ministers onderdelen van artikel 25 (letter d.) «niet
eens meer nodig hebben».Markt en OverheidDe heer Van Middelkoop heeft gevraagd naar de relatie van dit wetsvoorstel
met het wetsvoorstel «Markt en Overheid» (kamerstukken II, 28 050)
en de daarin geregelde materie.De twee liggen min of meer in elkaars verlengde in de zin, dat zelfstandige
bestuursorganen en de rechtspersonen, die krachtens publiekrecht zijn ingesteld
als «onderdak» voor het apparaat van die zelfstandige bestuursorganen, geacht worden niets anders te doen dan wat de wettelijke
taak is – niet minder en vooral ook niets méér. «Markt
en Overheid» beoogt vanuit een andere invalshoek hetzelfde te bereiken,
namelijk dat overheidslichamen – waaronder dus ook evenbedoelde rechtspersonen –
geen zaken doen die niet «des overheids» zijn.SchatkistbankierenDe heer Pitstra heeft gesproken over het middelenbeheer en bepleitte onder
aanhaling van zijn fractiegenoot Vendrik, dat zelfstandige bestuursorganen
bij de schatkist zouden behoren te «bankieren». Daarover is geen
verschil van mening. Verwezen kan worden naar het op dit moment bij de Tweede
Kamer aanhangige wetsvoorstel Eerste wijziging van de Comptabiliteitswet 2001
(kamerstukken II, 28 035), waarin een en ander mede voor de rechtspersonen,
die dienen ter ondersteuning van zelfstandige bestuursorganen, dwingend wordt
voorgeschreven.KlokkenluidersregelingDe heer Pitstra heeft gevraagd of er ook aan een zgn. klokkenluidersregeling
voor zbo-personeel wordt gedacht. Voor ambtenaren bij de ministeries geldt
thans, vooruitlopend op een wettelijke verplichting daartoe in de Ambtenarenwet,
een regeling voor het melden van vermoedens van misstanden (klokkenluidersregeling).
Voor ambtenaren werkzaam bij ZBO's die onderdeel uitmaken van de rechtspersoon
Staat geldt deze regeling in beginsel rechtstreeks Voor personeel werkzaam
bij ZBO's met eigen rechtspersoonlijkheid die publiekrechtelijk zijn vormgegeven,
geldt ingevolge artikel 10 van het wetsvoorstel als uitgangspunt dat de rechtspositieregels
die gelden voor de ambtenaren aangesteld bij de ministeries van overeenkomstige
toepassing zijn. Een en ander vloeit thans reeds voort uit aanwijzing 124u
van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Dat betekent dat voor personeel bij
dit type ZBO's de klokkenluidersregeling in beginsel van overeenkomstige toepassing
is.Voor wat betreft de rechtspositie van personeel van privaatrechtelijk
vormgegeven ZBO's geldt dat deze bestuursorganen – binnen het CAO-recht –
vrij zijn om de rechtspositie van hun personeel vorm te geven.In zijn algemeenheid gaat de regering er vanuit dat alle zelfstandige
bestuursorganen grote waarde hechten aan een integere organisatie en derhalve
ook een actief integriteitsbeleid voeren waarin het omgaan met vermoedens
van misstanden, aandacht krijgt.RechtspositieregelsMevrouw Kant bracht ter sprake dat de rechtspositieregels van het burgerlijk
rijkspersoneel zouden behoren te gelden voor het personeel van zelfstandige
bestuursorganen.De van overeenkomstige toepassing verklaring van de rechtspositieregels
voor ambtenaren bij de ministeries in artikel 10 van het wetsvoorstel ziet
alleen op publiekrechtelijk vormgegeven ZBO's. Uitgangspunt is dat privaatrechtelijke
rechtspersonen in deze al een eigen rechtspositioneel kader hebben in het
Burgerlijk Wetboek en het CAO-recht. Overigens buigt het kabinet zich over
de inkomensontwikkeling in de (semi-)publieke sector, waarbij ook aandacht
is voor privaatrechtelijke vormgegeven rechtspersonen in de bepaalde sectoren.
De Kamer zal hier binnenkort over worden geïnformeerd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27426-57.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl