Minderhedenbeleid 1998; Lijst van vragen en antwoorden inzake het Jaaroverzicht Integratiebeleid Etnische Groepen 1998 en de Monitor Woonwagenbewoners
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25601, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25601 nr. 7

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106Tabel 1. Aantal cumi-leerlingen per so-schoolsoort: Tabel 2 Aantal cumi-leerlingen per SO-schoolsoort, geïndiceerd
91/92=100 107108109Relatieve verdeling van de CUMI-leerlingen over de schoolsoorten Percentage CUMI-leerlingen per schoolsoort 110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25601Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 135 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 601Minderhedenbeleid 1998nr. 7LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 3 november 1997De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Binnenlandse Zaken
over het Jaaroverzicht Integratiebeleid Etnische Groepen 1998 en de Monitor
Woonwagenbewoners, economische en maatschappelijke positie.De minister van Binnenlandse Zaken heeft deze vragen beantwoord bij brief
van 31 oktober 1997.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van commissie,De CloeDe griffier van de commissie,Coenen 1Is inmiddels bij het CBS en het SCP nagegaan op welke wijze de positie
van vluchtelingen in de registraties zichtbaar kan worden gemaakt? (blz. 86
(25 600 VII))Het inzichtelijk maken van de positie van vluchtelingengroepen is van
groot belang. Thans vinden er gesprekken plaats met verschillende organisaties
teneinde na te gaan op welke wijze dit zou moeten plaatsvinden. 2Wat is de reden voor de uitschieter in 1998 voor wat betreft de uitkering
aan gemeenten? (blz. 89 (25 600 VII))In het ramingsmodel is aangenomen dat het aantal VVTVers een dergelijke
voorziening nodig maakt. De feitelijke realisatie is uiteraard afhankelijk
van het aantal asielzoekers en de toegekende statussen. 3Behoren naast de woonwagenbewoners eveneens de Rom en Sinti tot doelgroepen
van het integratiebeleid? Kan met betrekking tot deze doelgroepen eveneens
een uitwerking per hoofdstuk worden gemaakt? (blz. 3)De Rom- en Sinti-zigeuners zijn zoals bekend reeds vanaf 1983 onderdeel
van het beleid dat zich richt op de integratie van etnische minderheden. Het
beleid met betrekking tot de maatschappelijke positie van zigeuners en andere
woonwagenbewoners heeft de regering in een brief d.d. 28 oktober 1994 aan
de Tweede Kamer uiteengezet (Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 23 901,
nr. 7). Daarnaar moge in dit verband worden verwezen. Naar aanleiding van
het verschijnen van de «Monitor woonwagenbewoners, economische en maatschappelijke
positie» heeft de minister van Binnenlandse Zaken zijn beroep op de
gemeentebesturen om bijzondere aandacht te geven aan hun bijdrage tot de positieverbetering
van woonwagenbewoners, bij brief van 27 augustus 1997 nog eens uitdrukkelijk
herhaald.Met betrekking tot de Rom-zigeuners wier verblijf in de loop van de jaren
werd gelegaliseerd en die werden ondergebracht in – aanvankelijk elf –
z.g. zigeuneropvanggemeenten, is het beleid reeds in 1989 gedecentraliseerd.Daaraan is nog toe te voegen dat het ministerie van VWS projecten Voorschools
onderwijs heeft gestimuleerd om de achterstanden van woonwagen- en zigeunerkinderen
bij hun intrede in het basisonderwijs te verminderen en hun een betere kans
van slagen te geven.In het basisonderwijs zijn twee maatregelen te onderscheiden die specifiek
voor deze doelgroep gelden. Ten eerste de extra formatie op basis van het
«gewicht» 1.70 in het kader van de gewichtenregeling. Het ministerie
van OCenW ondersteunt voorts projecten van de Landelijke stuurgroep Onderwijs
aan woonwagen- en zigeunerkinderen (LSOWWZ), die de landelijke coördinatie
en ondersteuning verzorgt van projecten waarin extra aandacht gegeven wordt
aan de schoolloopbaan van deze kinderen in het reguliere onderwijs. De meeste
voorschoolse en LSOWWZ-projecten worden per 1 augustus 1998 ingekaderd in
het Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOA); in aansluiting hierop
zal een nog nader uit te werken ondersteuningsfunctie gecreëerd worden.
Voor een verdere uitwerking zij verwezen naar blz. 45 van het Jaaroverzicht
Minderhedenbeleid 1998. Met het GOA is het kader neergezet voor een integraal onderwijsachterstandenbeleid.
De woonwagen- en zigeunerkinderen maken hier deel van uit. Immers, de doelstellingen
van dit beleid, die vastgelegd zijn in het landelijk beleidskader (verbetering
startcondities voor leerlingen, betere beheersing van de Nederlandse taal,
mindere noodzaak tot verwijzingen naar het Speciaal Onderwijs, voorkoming
van schooluitval, behalen van startkwalificaties voor de arbeidsmarkt) gelden
evenzeer voor de kinderen van deze bevolkingsgroepen.In het Voortgezet onderwijs maken woonwagen- en zigeunerkinderen deel
uit van de z.g. CUMI-faciliteit, op grond waarvan de scholen extra faciliteiten
ontvangen ten behoeve van speciale zorg voor deze leerlingen.Voorts heeft het ministerie van VWS tezamen met de besturen van de provincies
Noord-Brabant en Limburg en acht gemeenten in die provincies projecten ter
bevordering van integraal lokaal woonwagenbeleid ontwikkeld. De rapportage
daarover vindt in het najaar van 1998 plaats, terwijl het daaruit voortvloeiende
model voor integraal lokaal woonwagenbeleid daarna zal worden gepresenteerd. 4Is de regering waar mogelijk bereid per hoofdstuk een opsomming te
geven van specifieke maatregelen en beleidsvoornemens die ten behoeve van
de doelgroep woonwagenbewoners zijn voorzien? (blz. 3)Zie antwoord vraag 3. 5Zal bij de flexibilisering van het doelgroepenbeleid de uiterste
terughoudendheid worden betracht bij het voornemen om bepaalde doelgroepen
te «verwijderen» uit het integratiebeleid? Worden minderhedenorganisaties
hierbij betrokken? (blz. 4)De passage uit het Jaaroverzicht 1998 over doelgroepen verwijst naar de
Contourennota uit 1994 waarin is uitgesproken dat de regering prioriteit geeft
aan de vijf grootste doelgroepen, te weten Surinamers, Antillianen/Arubanen,
Turken, Marokkanen en vluchtelingen. De contourennota is indertijd besproken
met de samenwerkingsverbanden van minderheidsgroepen. 6Betekent de overgang van minderheden- naar integratiebeleid tevens
de overgang van een op de groepen gericht beleid naar een beleid dat zich
op individuen richt? (blz. 4)De overgang van het minderheden- naar het integratiebeleid brengt ook
in de naamgeving tot uitdrukking dat het beleid zich niet alleen richt op
minderheden individueel en collectief, maar op de gehele multiculturele samenleving.
Dus ook op autochtone Nederlanders en ook op algemene maatschappelijke instellingen
en organisaties. 7In hoeverre voorziet het minderhedenbeleid in de noodzakelijke mentaliteitsverandering
bij autochtone Nederlanders? Betekent dit beleid dat autochtone Nederlanders
in zekere zin afstand moeten doen van hun eigenheid? (blz. 4)Het integratiebeleid richt zich inderdaad ook op «autochtone Nederlanders»,
die de realiteit van een multiculturele samenleving, waarin ook «nieuwe»
landgenoten zoveel mogelijk gelijke rechten en evenwaardige ontplooiingskansen
toekomen, dienen te aanvaarden. Het regeringsbeleid geeft daar,
tezamen met het beleid van andere overheden, scholen en andere organisaties,
veel aandacht aan door gelijke behandeling, ongeacht afkomst, ras of huidskleur
te praktiseren, de extra kansen voor onze samenleving, onze cultuur en economie
die voortvloeien uit het multicultureel geworden karakter van onze samenleving,
te benutten en een beleid te voeren ter voorkoming en bestrijding van discriminatie
en vreemdelingenhaat.Het afstand doen van de eigenheid is in dezen niet aan de orde, wederzijds
respect en acceptatie zijn meer relevante aanknopingspunten. 8In hoeverre heeft de regering een visie over en zicht op mogelijke
grenzen die de wederzijdse acceptatie toelaat? (blz. 4)Een samenleving die bestaat uit burgers en groepen van verschillende culturele,
religieuze en etnische herkomst vergt een dynamisch proces van sociale interactie
van bestaande waarden en normenstelsels. Met name in de Grondwet neergelegde
grondwaarden zoals de gelijkheid van man en vrouw, de vrijheid van godsdienst,
vrije meningsuiting, het gelijkheidsbeginsel en verbod van discriminatie zijn
grenzen waaraan niet getornd kan worden. 9Acht de regering daarbij het gevaar aanwezig dat de etnische identiteit
van deze groepen onder spanning komt te staan, op grond waarvan (nieuwe) isolationistische
tendensen kunnen ontstaan? (blz. 4)De «etnische identiteit» van burgers vormt op zichzelf geen
aanleiding voor isolationistische tendensen. Processen van uitsluiting, marginalisatie,
gebrek aan perspectief en onverdraagzaamheid kunnen daartoe wel aanleiding
geven. Juist vanwege de noodzaak dat te voorkomen is het beleid gericht op
sociale integratie van ook de doelgroepen van het integratiebeleid. 10Behelst de wisselwerking tussen integratie en immigratie mede dat
er ruimte geboden wordt aan allochtone groepen en individuen om zich te organiseren
met een open oog voor de autochtone samenleving? (blz. 4)Nog geheel los van genoemde wisselwerking spreekt het vanzelf dat een
ieder zich binnen de grenzen van wet- en regelgeving kan organiseren. Er zijn
talloze organisaties die tot doel hebben de integratie te bevorderen. 11Als etnische minderheden en woonwagenbewoners actief deel uitmaken
van de Nederlandse samenleving, wordt hen dan ook de ruimte geboden en gelaten
om vorm te geven aan de ontwikkeling van een multiculturele samenleving? (blz.
4)Een actieve deelname van leden van etnische minderheidsgroepen en van
woonwagenbewoners aan de Nederlandse samenleving in al haar aspecten is een
voorwaarde voor de ontwikkeling van een multiculturele samenleving. Daartoe
dient dat deel van onze samenleving dat daar reeds vele generaties deel van
uit maakt, inderdaad de nodige ruimte te scheppen. 12Ziet de regering een verschil in de mate van maatschappelijke participatie
van minderheidsgroepen tussen 1993 en 1997? Is er sprake van vergrote
participatie? Zo ja, waar blijkt dat uit? (blz. 4)De regering ziet een verbetering in de maatschappelijke participatie van
minderheidsgroepen. De arbeidsdeelname is toegenomen. Dit blijkt uit een daling
van de werkloosheid onder de vier grote groepen van het integratiebeleid minderheden
(Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen). Echter ook in het onderwijs
kan een grotere deelname worden geconstateerd. Dit blijkt uit het feit dat
de huidige jongeren uit minderheidsgroepen vaker een diploma voortgezet onderwijs
behalen dan hun voorgangers. Ook op het terrein van de volkshuisvesting lijkt
de verbetering in de woonsituatie die in de jaren tachtig werd geconstateerd
door te zetten. Geconstateerd kan worden dat de woonsituatie van minderheden
steeds minder afwijkt van die van de overige bevolking.De regering verwijst verder op dit punt gaarne naar de opmerkingen terzake
in het Jaaroverzicht 1998, pagina 5 e.v. 13Op welke wijze worden thans de aanbevelingen van het Emo-II evaluatierapport
uit gevoerd? (blz. 5)Bij de beantwoording van de vragen naar aanleiding van de eindevaluatie
van de uitvoering van EMO-2 heeft het kabinet gesteld dat de WBEAA-rapportages
uit 1996 zouden worden afgewacht alvorens te bezien of het opportuun was het
voorkeursbeleid binnen de departementen verder te stimuleren door middel van
het uitvoeren van de in de eindevaluatie gedane aanbevelingen of anderszins.
De WBEAA-rapportages over 1996 geven een dusdanig beeld dat verdere stimulering
thans niet nodig lijkt. 14Heeft de regering op basis van de tot nu toe geboekte resultaten
een indicatie of de gerichtheid op deze beleidsterreinen een voldoende waarborg
biedt dan wel een voldoende basis is voor allochtone groepen om zich te wortelen
in Nederland? (blz. 5)Ja, de beleidsterreinen werkgelegenheid en onderwijs blijven cruciaal
voor integratie.Daarnaast heeft de regering in de kabinetsreactie Rondetafelgesprekken
Integratiebeleid aangegeven dat aandacht voor culturele, religieuze en etnische
aspecten noodzakelijk is om sneller resultaat te boeken op het terrein van
de sociale integratie. 15Is de regering van mening dat het «geschetste kader voor een
samenhangend werkgelegenheidsbeleid voor minderheden voor de komende jaren»
toereikend zal zijn? (blz. 5)De regering is van mening dat de geschetste hoofdlijnen voor het arbeidsmarktbeleid
minderheden de komende jaren toereikend zullen zijn, althans als kader voor
de uitvoering. Zoals uitgebreider aangegeven is in de Nota naar aanleiding
van het Algemeen Verslag over het Wetsvoorstel SAMEN, stemmen onderstaande
ontwikkelingen het kabinet voorzichtig optimistisch over de kans van slagen
van het werkgelegenheidsbeleid voor etnische minderheidsgroepen:– de aantrekkende arbeidsmarkt;– de aanzienlijke groei van het aantal werkenden onder minderheden;– de ruime deelname van minderheden aan algemene arbeidsmarktmaatregelen;– het nieuwe minderhedenakkoord van de sociale partners in de Stichting
van de Arbeid en de te wijzigen Wet Evenredige Arbeidsdeelname
Allochtonen (WBEAA) vormen voor de komende jaren het kader voor een samenhangend
werkgelegenheidsbeleid voor minderheden. Zowel in het nieuwe minderhedenakkoord
als in de voorstellen tot wijziging van de WBEAA wordt een relatie gelegd
met het minderhedenbeleid en het instrumentarium van Arbeidsvoorziening, de
derde pijler in dit kader.– de intensivering van het minderhedenbeleid van Arbeidsvoorziening;– het Wetsvoorstel inburgering nieuwkomers om startproblemen te
voorkomen. 16Heeft de daling van de werkloosheid in de vier minderheidsgroeperingen
zich in alle leeftijdsgroeperingen voorgedaan? Is daar qua leeftijd, mannen
en vrouwen nog een onderscheid in te maken? Graag toelichting. (blz. 5)De werkloosheidsdaling tussen 1993 en 1996 in de vier minderheidsgroeperingen
met 5 duizend vond met name plaats in de leeftijdscategorie 25–39 jaar
(van 32 naar 28 duizend). De werkloosheid onder jongeren tot 25 jaar bleef
gelijk op 15 duizend (zie ook paragraaf Jongeren op blz. 25 van het Jaaroverzicht)
en de werkloosheid onder 40–64 jarigen daalde van 14 naar 13 duizend.
Gevoegd bij de ontwikkeling van de beroepsbevolking in deze leeftijdscategorieën
betekende een en ander een stijging van het werkloosheidspercentage van jongeren
en een daling van dit percentage voor de leeftijdscategorieën 25–39
jaar (van 25% naar 19%) en 40–64 jaar (van 23% naar 18%) De werkloosheid
onder vrouwen uit de vier minderheidsgroeperingen was in 1996 hetzelfde als
in 1993, namelijk 21 duizend. Door de stijging van hun beroepsbevolking daalde
het werkloosheidspercentage voor deze categorie vrouwen van 26% naar 23%.
De werkloosheidsdaling voor mannen uit deze etnische categorie van 5 duizend
hield een daling in van hun werkloosheidspercentage van 25% in 1993 naar 21%
in 1996. 17Is de regering van mening dat het «geschetste kader voor een
samenhangend werkgelegenheidsbeleid voor minderheden voor de komende jaren»
toereikend zal zijn? (blz. 5)Zie antwoord vraag 15 18Heeft de regering reeds extra maatregelen voorzien indien zich een
wijziging in neergaande zin voordoet in de ontwikkeling van de internationale
en nationale economie? (blz. 5)Dit is uiteraard eerst van een antwoord te voorzien afhankelijk van de
aard en omstandigheden van een ontwikkeling als in de vraag bedoeld. 19Welke activiteiten heeft de regering ondernomen om vanuit het autochtone
deel van de bevolking een bijdrage aan de integratie in de multiculturele
samenleving te realiseren? (blz. 5)In feite zijn alle beleidsinitiatieven van de overheid direct of indirect
gericht op een samenleving waarin iedere burger naar vermogen kan participeren.
Maatregelen op het terrein van anti-discriminatie, onderwijs en werkgelegenheid
dragen rechtstreeks bij aan de realisatie van een multiculturele samenleving. 20Wat is de opvatting van de regering over de woonsituatie van minderheden
als het gaat om de acceptatie van de autochtone bevolking van mensen uit minderheidsgroepen
in de eigen straat? Vindt de regering het verantwoord om tot 1999 te wachten,
alvorens er een rapportage inzake de woonsituatie van minderheden komt? (blz.
6)De opvattingen van de staatssecretaris van VROM ter zake zijn reeds neergelegd
in de circulaires huisvesting van 1983 en 1988 en nog onverkort van toepassing.
Indien in dergelijke (overigens incidentele) gevallen overleg en overreding
onverhoopt niet tot een oplossing leiden, kunnen gemeenten en andere belanghebbenden
zich tot de rechter wenden (strafvervolging wegens discriminatie). Ook kan
de verhuurder in laatste instantie tot huisuitzetting (van de discriminerende
partij) overgaan.Uit persberichten (zie Haagse Courant d.d. 15-10-1997) blijkt dat de directeur
van de Nationale Woningraad van oordeel is dat de woningcorporaties niet bang
moeten zijn in dergelijke gevallen hun tanden te laten zien.De staatssecretaris van VROM onderschrijft deze opvatting.Het ritme van deze rapportages, sedert 1981 opgesteld door het Sociaal
en Cultureel Planbureau en achtereenvolgens verschenen in 1981, 1986, 1989,
1993 en 1996 wordt primair bepaald door het vierjaarlijks ritme van de Woningbehoefte-onderzoeken
waarop zij zijn gebaseerd. De resultaten van het WBO 1997/1998 zullen in de
tweede helft van 1998 beschikbaar zijn, zodat het SCP in 1999 een rapportage
over de woonsituatie van etnische minderheden zal kunnen uitbrengen. Een interval
van 3 à 4 jaar is alleszins verantwoord gebleken. 21De resultaten van de zogeheten zij-instromers in het Nederlandse
onderwijs zijn nog het slechtst. Het gaat hier vooral om Antilliaanse jongeren
en jongeren die in het kader van gezinshereniging, gezinsvorming of op aanvraag
om asiel naar Nederland komen. Enkele alinea's verder constateert de regering
evenwel dat met betrekking tot de schoolloopbaan van jongeren die naar aanleiding
van een asielverzoek tot ons land zijn toegelaten, nog geen gegevens bekend
zijn. Hoe verhouden zich beide alinea's tot elkaar, waarop heeft de regering
zich gebaseerd bij de eerste constatering inzake de onderwijsresultaten van
jonge asielzoekers? (blz. 6)In de alinea waarin wordt geconstateerd dat de resultaten van de zogeheten
zij-instromers, die slechts aan een deel van het Nederlandse onderwijs deelnemen,
het slechtst zijn, is uitgegaan van de gegevens van de groep zij-instromers
als geheel, dus van die leerlingen die rechtstreeks uit het buitenland afkomstig
zijn, in tegenstelling tot de zgn. onderinstromers. Daarbij gaat het om alle
zij-instromers; dus al die leerlingen die bijvoorbeeld in het kader van gezinshereniging,
gezinsvorming of die als asielzoeker in Nederland zijn gekomen.De groep asielzoekers onder de zij-instromers is daarbij niet apart bezien.
Zoals is aangegeven, ligt het in de bedoeling in het komend jaar wel kerncijfers
specifiek met betrekking tot deze groep te verzamelen. 22Op hoeveel departementen is op dit moment een gedragscode en een
klachtenregeling ingevoerd? Acht de minister het schrijven van een brief voldoende
om te stimuleren dat departementen ook een gedragscode en een klachtenregeling
invoeren? (blz. 6) Op dit moment beschikt de helft van de ministeries over een gedragscode
en/of klachtenregeling met betrekking tot discriminatie. Bij brief d.d. 10
oktober jl. heeft de minister van Binnenlandse Zaken de ministers verzocht
te bevorderen om, voor zover zulks nog niet geschied is, op hun departement
een code en een klachtenregeling te introduceren. Zoals de minister van Binnenlandse
Zaken tijdens de tweede termijn van het Nota-overleg over onder meer het Jaaroverzicht
Integratiebeleid minderheden 1997 op 12 mei jl. uiteengezet heeft, zijn de
ministers zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van het personeelsbeleid
ten aanzien van etnische minderheden. Met voornoemde brief is dan ook voldoende
uitvoering gegeven aan de motie Noorman-den Uyl (25 001, nr. 13), waarin
werd verzocht om introductie van een gedragscode en een klachtenregeling 23Op welke wijze wordt het voortijdig afbreken van vervolgopleidingen
door leerlingen uit minderheidsgroepen verder teruggedrongen. (blz. 7)Algemene maatregelen gericht op het terugdringen van voortijdig schoolverlaten
zijn beschreven in hoofdstuk 4.2. voor het voortgezet onderwijs en in hoofdstuk
4.3 voor het beroepsonderwijs. Het voortgezet onderwijs zet daarbij met name
in op preventieve maatregelen, in het beroepsonderwijs spelen curatieve maatregelen
een belangrijke rol. In hoofdstuk 4.2. onder «Vermindering voortijdig
schoolverlaten» zijn daarnaast de extra maatregelen beschreven die in
het voortgezet onderwijs ten behoeve van leerlingen uit minderheidsgroepen
zijn genomen. 24Heeft de regering inzicht in de achtergrond van de specifieke problemen
van Marokkaanse jongens met betrekking tot schoolprestaties? Waarom verschillen
hun prestaties van die van jongeren van andere minderheden? (blz. 7)Het beleid ter bestrijding van onderwijsachterstanden is niet specifiek
gericht op het schoolsucces van verschillende etnische minderheidsgroepen,
bijvoorbeeld van Marokkaanse leerlingen, maar richt zich op groepen met dreigende
onderwijsachterstanden als geheel. De achtergronden van het verschil in schoolprestaties
van Marokkaanse jongens met die van andere minderheden is niet systematisch
onderzocht. Wel biedt het beleid op basis van de Wet Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
de mogelijkheid om maatwerk te bieden met name ten behoeve van die (groepen)
jongeren die naar het oordeel van de lokale partners specifieke aandacht nodig
hebben. 25Probeert de regering op de een of andere wijze binnen IGC-verband
nog te bewerkstelligen dat de maatregelen worden uitgebreid in die zin dat
naast de bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, raciale, etnische
of sociale afkomst, eveneens «het verbieden en het voorkomen»
van discriminatie wordt opgenomen? (blz. 8)De IGC is afgerond tijdens de Europese Raad van juni 1997, toen het verdrag
van Amsterdam werd overeengekomen. Dit verdrag is op 2 oktober jl. ondertekend.In het verdrag is met instemming van de Nederlandse regering inderdaad
een bepaling opgenomen dat een grondslag biedt voor bestrijding in EU-verband
van discriminatie naar ras. 26Kan de regering expliciteren wat het Observatorium, het Europees
Waarnemingscentrum precies gaat doen en welke betekenis dit instituut heeft
bij de bestrijding van discriminatie en racisme? (blz. 8)In het statuut van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat,
zoals gebubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie, nr. L151/1,
is vastgelegd binnen welke kaders het waarnemingscentrum zal kunnen opereren.
Als doelstelling is in de verordening opgenomen dat het observatorium objectieve,
betrouwbare en vergelijkbare gegevens aangaande racistische verschijnselen
levert, ten behoeve van de Gemeenschap en haar lidstaten wanneer zij beleid
ontwikkelen tegen racisme. De Raad van Bestuur, bestaande uit onafhankelijke
personen waarvan één Nederlander, stelt o.a. een jaarlijks werkprogramma
op met inachtneming van de bepalingen van het statuut (met name die over de
taken en werkmethoden en -gebieden) en de beschikbare begrotingsmiddelen. 27Is de regering bereid zich in te zetten voor een voortvarende toepassing
van deze bepalingen in de zin dat het in de toekomst voor rechtmatig verblijvende
derdelanders mogelijk zal zijn vrij te reizen in andere EU-Lidstaten en elders
in de EU arbeid te zoeken en te verrichten? (blz. 8)In diverse nota's aan de Kamer heeft de regering in het verleden al te
kennen gegeven zich te zullen inspannen voor een versterking van de rechtspositie
van derdelanders, onder de gelijktijdige constatering dat dit een zaak van
lange adem is, mede gezien het unanimiteitsvereiste dat voorlopig nog van
kracht is. Zeker nu de verdragsbepalingen m.b.t. derdelanders zijn overeengekomen
zal de Nederlandse regering zich onverminderd blijven inspannen voor dit streven.
Onlangs heeft de Europese Commissie een initiatief ontplooid t.a.v. derdelanders
(weliswaar nog binnen de kaders van het Verdrag van Maastricht). Dit voorstel
behelst niet enkel de toelating van derdelanders, maar ook enige bepalingen
m.b.t. vrij verkeer van derdelanders op het grondgebied van de Unie. Nederland
zal pleiten voor een spoedige aanvang van de behandeling van dit voorstel.
Zodra het Verdrag van Amsterdam in werking zal zijn getreden zal omzetting
naar communautair instrumentarium aan de orde zijn. 28In het Verdrag van Amsterdam is een bepaling opgenomen op grond waarvan
het verblijfsrecht van derdelanders in andere EU-Lidstaten nader geregeld
gaat worden. Vijf jaar na de inwerkingtreding dient de Raad maatregelen te
hebben aangenomen op grond waarvan derdelanders gedurende drie maanden vrij
binnen de EU kunnen reizen. (blz. 8)Zie antwoord vraag 27. 29Een dergelijke tijdslimiet is niet overeengekomen met betrekking
tot de maatregelen die moeten worden genomen inzake de vaststelling van de
rechten en voorwaarden waaronder in een EU-Lidstaat rechtmatig verblijvende
derdelanders in andere EU-Lidstaten mogen verblijven.Deze maatregelen worden ook bij unanimiteit genomen en de nationale
overheden behouden vooralsnog de vrijheid zelf maatregelen op dit gebied te
nemen. Is de Nederlandse regering bereid hierin het voortouw te nemen en spoedig
maatregelen te nemen om de rechten van derdelanders te bevorderen? (blz. 8) Zie antwoord vraag 27. 30Is de regering voornemens in IGC-verband te blijven wijzen op het
nadeel dat de maatregelen die de Raad kan nemen op grond van deze antidiscriminatie-bepaling
slechts bij unanimiteit kunnen worden genomen? (blz. 8)Het punt van het unanimiteitsvereiste zal pas bij een volgende verdragswijziging
aan de orde kunnen worden gesteld. 31Hoe staat de regering tegenover het voorstel van de Europese Commissie
voor een Verdrag inzake regels betreffende de toelating van derdelanders (initiatief
Anita Gradin)? (blz. 8)Zie antwoord vraag 27. 32Is de regering bereid bij de overige EU-lidstaten bijzondere aandacht
te vragen voor de gezinshereniging van kwetsbare groepen als ouders van immigranten
en homosexuele paren? (blz. 8)Antwoord: Ja. 33Welke andere beleidsinstrumenten onderkent de regering als het gaat
om het voorkomen en bestrijden van vooroordeel en discriminatie?Welke taken ziet de rijksoverheid daar voor zichzelf? Welke taken
ziet zij voor de gemeenten? (blz. 8)In het kabinetsstandpunt over het rapport van de Tijdelijke Wetenschappelijke
Commissie Minderhedenbeleid (TWCM) (kamerstukken II 1996/97, 25 001,
nr. 10) en bij brief van 21 oktober jl. aan de Tweede Kamer heeft het kabinet
diverse beleidsinstrumenten genoemd als het gaat om het voorkomen en bestrijden
van vooroordeel en discriminatie. Kortheidshalve wordt daarnaar verwezen.Elke overheid is vanuit haar eigen verantwoordelijkheid gehouden elke
vorm van racisme en discriminatie te voorkomen en te bestrijden. De gemeentelijke
overheid is in vele gevallen het meest direct betrokken bij verschijnselen
van racisme en discriminatie. Het lokale bestuur zal in de regel dan ook als
eerste geconfronteerd worden met de directe gevolgen en maatregelen dienen
te nemen, afhankelijk van de omstandigheden na overleg met de politie en het
OM. De centrale overheid heeft vooral een voorwaardenscheppende taak en vult
haar verantwoordelijkheid in door regelgeving, door verschaffing van financiële
middelen, door monitoring van racisme en door specifieke campagnes als het
huidige Jaar tegen Racisme. 34De TWCM constateert dat vooroordelen, discriminatie en racisme de
laatste jaren duidelijker vorm hebben gekregen, openlijker plaatsvinden en
groter in omvang zijn geworden. Tevens oordeelt de commissie met de regering
dat het huidige pakket van straf- en civielrechtelijke maatregelen en middelen
in principe geschikt is voor een daadkrachtige aanpak. Kan de regering dit
nader toelichten? (blz. 8)De straf- en civielrechtelijke maatregelen zijn represssieve maatregelen.
Zij zijn vooral gericht op bewuste en directe vormen van discriminatie. De
TWCM-commissie heeft geconstateerd dat het repressieve instrumentarium
(wet- en regelgeving, richtlijnen van politie en justitie, afhandeling van
individuele klachten e.d.) dat hiertegen wordt ingezet, in principe voldoende
is uitgewerkt. De aandacht dient o.i. inderdaad gericht te zijn op de meer
indirecte en onbewuste vormen van discriminatie. Voor het voorkomen en bestrijden
van deze vormen van discriminatie zijn andere instrumenten en maatregelen
nodig. In het reeds eerder genoemde kabinetsstandpunt over het rapport van
de Tijdelijke Wetenschappelijke Commissie Minderhedenbeleid (TWCM) (kamerstukken
II 1996/97, 25 001, nr. 10) en bij brief van 21 oktober jl. aan de Tweede
Kamer is het kabinet ingegaan op deze andere instrumenten en maatregelen. 35Is de regering bereid zich in IGC-verband hard te maken voor een
verdere invulling van de antidiscriminatiebepaling, waarbij aangedrongen wordt
op medewetgevingsbevoegdheid van het Europees Parlement? (blz. 8)Zie antwoord vraag 25. 36In het Verdrag is eveneens een bepaling opgenomen op grond waarvan
de Raad maatregelen moet nemen (weer bij unanimiteit) inzake de werkgelegenheidsvoorwaarden
van derdelanders die rechtmatig op het grondgebied van de Gemeenschap verblijven.
Kan de regering aangeven wat de verhouding is van deze bepaling met het voorgaande?
Beperkt deze bepaling zich alleen tot de arbeidsmigratie van derdelanders
of strekt zij zich uit tot een algemene reisvrijheid? (blz. 8)In beginsel beoogt het artikel bevoegdheid te creëren de arbeidsmigratie
van derdelanders nader te regelen, maar het spreekt voor zich dat dergelijke
maatregelen geflankeerd moeten worden door maatregelen die de toelating tot
het grondgebied van een andere lidstaat regelen. 37Is er een verklaring voor de substantiële toename van het immigratiecijfer
sinds 1996? (blz. 9)De belangrijkste oorzaak van de stijging van de immigratie is waarschijnlijk
de gunstige economische ontwikkeling in de afgelopen jaren. Er bestaat een
sterke correlatie tussen een daling van de werkloosheid en een stijging van
de immigratie. Daarnaast zijn er waarschijnlijk ook andere factoren in het
spel. Het ontbreekt echter aan voldoende gegevens om te bepalen of, en zo
ja, in welke mate, deze facoren van invloed zijn geweest op de stijging van
de immigratie. Als factoren kunnen genoemd worden de toenemende gezinshereniging
en -vorming door toegelaten asielzoekers, het wegwerken van de achterstanden
bij de behandeling van toelatingsverzoeken door de Immigratie- en Naturalisatie
Dienst in 1996, en eventuele «uitstelmigratie» (gezinshereniging/-vorming
door personen die na de aanscherping van het gezinsherenigingsbeleid in september
1993 in eerste instantie niet aan de voorwaarden voldeden, maar in een later
stadium wel). Verder is het mogelijk dat andere factoren, die nu nog niet
als zodanig worden onderkend, een rol spelen. 38«Uit de door een extern bureau uitgevoerde evaluatie blijkt
dat de wettelijk vastgestelde systematiek voldoet, dat de gemeenten de hen
opgelegde huisvestingstaakstellingen over het algemeen naar behoren realiseren
en dat de provincies hun toezichthoudende rol vorm hebben gegeven.»
Hoe is dit te rijmen met het feit dat de minister behoefte heeft aan
meer inhoudelijk inzicht op en informatie over de wijze waarop de toezichthoudende
taken worden ingevuld?Voldoen alle gemeenten aan de aan hen opgelegde verplichting? (blz.
10)Uit de evaluatie blijkt dat de realisatie van de taakstellingen, landelijk
gezien, positief verloopt. Omstreeks 1 juli 1997 waren de taakstellingen landelijk
voor 93% gerealiseerd en was er sprake van een achterstand van 2 300
te huisvesten statushouders. Medio oktober is de achterstand geslonken tot
ongeveer 1 500.Op gemeentelijk niveau doen zich verschillen voor in werkwijze en prestaties
op het gebied van het huisvesten van statushouders. Het landelijk beeld wordt
sterk bepaald door de gemeenten die méér statushouders hebben
gehuisvest dan volgens de taakstellingen was vereist. Het beleid van Binnenlandse
Zaken is daarom erop gericht de gemeenten die bij het huisvesten van statushouders
achterlopen ten opzichte van de taakstellingen tot extra prestaties te bewegen.
Daarom zal onder meer het tweedelijns toezicht van Binnenlandse Zaken op de
provincies worden geïntensiveerd. Onderdeel hiervan is dat de provincies
is verzocht aan Binnenlandse Zaken te rapporteren over de wijze waarop zij
invulling geven aan hun toezichthoudende taak. 39Wordt bij het inburgeringsprogramma de 500-urennorm voor lessen Nederlandse
taal en sociale redzaamheid veranderd, nu uit een onderzoek van het bureau
Regioplan blijkt dat die 500 uur een onvoldoende basis zijn voor goede inburgering?
(blz. 11)In de samenvatting van het voorlopig concept van het rapport van Regioplan,
dat op verzoek van de Kamer is gemaakt en inmiddels aan haar is aangeboden,
wordt gesteld dat «vooralsnog de sterke indruk bestaat dat een gemiddelde
van 500 uur niet voldoende is voor nieuwkomers om niveau 2 of 3 te bereiken.
De grote meerderheid behaalt hooguit niveau 2, een kleine groep bereikt niveau
3 op tenminste enige onderdelen». Het gaat hierbij overigens om een
voorlopige inschatting van de onderzoekers.In het rapport wordt geen onderbouwing gegeven voor deze conclusie.In gevolg van de tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen aangenomen
motie van de leden Wallage, Bolkenstein en Wolffensperger is inmiddels structureel
30 mln toegevoegd aan het inburgeringsbudget. Hierdoor is het mogelijk het
gemiddelde van 500 educatie-uren per inburgeringsprogramma op te hogen tot
gemiddeld 600. Wij hopen dat hiermee de resultaten die nieuwkomers behalen
tijdens het inburgeringsprogramma zullen verbeteren. Tegelijkertijd blijven
wij van mening dat, ondanks de inspanningen die de afgelopen jaren reeds gepleegd
zijn, er wel degelijk nog een kwaliteitsslag kan worden gemaakt door de educatie-instellingen
waardoor de effectiviteit en efficiëntie van de aangeboden programma's
kan worden verbeterd en meer dan nu het geval is maatwerk kan worden geboden. 40Zijn er onderzoeken bekend die een relatie tonen tussen crimineel
gedrag bij allochtonen en het functioneren in een monoculturele omgeving?
(blz. 11)Verwezen zij naar het bericht van de ministers van Justitie en Binnenlandse
Zaken over criminaliteit in relatie tot het integratiebeleid etnische minderheden
dat separaat met uw Kamer besproken zal worden. 41Ziet de regering segregatie altijd in relatie tot criminaliteit?
Is dat niet een al te simplistische beschouwing?Onderkent de regering nog andere vormen van segregatie? In hoeverre
is het wit blijven van bewonerscommissies en vertegenwoordigende en maatschappelijke
organisaties in overwegend zwarte wijken te beschouwen als een vorm van segregatie?
(blz. 11)De regering ziet segregatie niet steeds in relatie tot criminaliteit.
Segregatie wordt in Nederland meestal in verband gebracht met ruimtelijke
ontwikkelingen: het vóórkomen van concentraties van minderheidsgroepen
in een aantal wijken in de grote steden. Voor een beschouwing hierover zie
u de reactie van het kabinet op het rapport van het SCP over ruimtelijke segregatie
(Tweede Kamer 1996–1997, 24 401, nr. 9). In dit SCP-rapport
en in de reactie daarop van de regering wordt de relatie gelegd tussen het
geconcentreerd wonen van een belangrijk deel van de etnische minderheden in
die steden, het lage inkomensniveau, de vaak achter blijvende prestaties in
het onderwijs, de hoge werkloosheid en het verontrustende niveau van de criminaliteit
in die wijken.Naast ruimtelijke komen in Nederland ook andere vormen van segregatie
voor, bijvoorbeeld sociale uitsluiting. Daarover bereikte u een nota van de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: «De andere kant van Nederland»
(Tweede Kamer 1995–1995, 24 515, nrs. 1 en 2).Indien in concentratiewijken in bewonerscommissies, vertegenwoordigende
en maatschappelijke organisaties leden van etnische minderheidsgroepen onvoldoende
of in het geheel niet zijn vertegenwoordigd, dan kan dat komen door een vorm
van uitsluiting, hetgeen uiteraard moet worden afgekeurd. Maar er kunnen ook
andere oorzaken aan ten grondslag liggen: niet beschikbaar zijn, de Nederlandse
taal niet machtig zijn en dergelijke. 42«Met het ministerie van Buitenlandse Zaken vindt overleg plaats
over mogelijke bijdragen uit OS-middelen om de slagingskans voor de hervestiging
van remigranten te bevorderen.» Over welke landen gaat het dan? Welke
vorderingen zijn gemaakt? (blz. 12)Het gaat in beginsel om landen, waarmee Nederland een ontwikkelingsrelatie
heeft. De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking geeft reeds steun aan het
project allochtoon ondernemerschap. Het betreft een fonds voor het opzetten
van joint-ventures tussen kleine bedrijven in Nederland, geleid door allochtone
ondernemers, en autochtone bedrijven in Suriname, Marokko, Turkije of Ghana.
Tevens wordt bekeken of onder bepaalde voorwaarden het ook mogelijk zal zijn
onderdanen van andere landen via dit project op weg te helpen. Gedacht wordt
bijvoorbeeld aan Bosnië, Ethiopië en Eritrea. Overigens is voornoemd
fonds primair bedoeld voor de ontwikkeling van werkgelegenheid en inkomen;
deelname van personen met een remigratiedoelstelling wordt echter niet uitgesloten.
Voor Bosniërs heeft de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking zich tevens
bereid verklaard een zelfbouwfonds in te stellen. 43De regering heeft een nieuwe impuls aan het remigratiebeleid gegeven.
Bij deze paragraaf kunnen kanttekeningen worden geplaatst bij de huidige wijze
van totstandkomen van terugkeerregelingen. In hoeverre realiseert de regering
zich dat regelingen zoals onlangs met Ethiopië en Somaliland zijn overeengekomen,
eigenlijk verdragen zijn en dus ook door het parlement goedgekeurd moeten
worden? (blz. 12) Voor de goede orde dient onderscheid te worden gemaakt tussen de remigratieregelingen
van het remigratiebeleid waarvoor de Minister van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk
is en de terugkeerregelingen waarvoor de Staatssecretaris van Justitie (al
dan niet in samenwerking met de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking) verantwoordelijk
is. De vraag naar de juridische status van het samenwerkingsprotocol inzake
de gefaciliteerde terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers naar Ethiopië
en de terugkeerregeling met Somaliland is recentelijk ook aan de orde gesteld
in een brief die de «permanente commissie van deskundigen in internationaal
vreemdelingen-, vluchtelingen- en strafrecht» op 29 september jl. aan
de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer zond. De in deze brief gestelde
vragen worden thans bestudeerd. De Staatssecretaris van Justitie zal uw Kamer
een afschrift doen toekomen van het antwoord op deze brief. 44In hoeverre is de regering bereid bij afspraken met terugkeerlanden
te voorzien in een rol voor de Nederlandse ambassade die de situatie van de
remigrant in het herkomstland enigszins kan controleren? (blz. 12)Met de uitvoering van de remigratieregelingen en de betalingen van de
betrokken subsidie en uitkeringen is de Sociale Verzekeringsbank belast. Op
de posten in Ankara (Turkije) en Rabat (Marokko) zijn attachees die zich onder
meer bezighouden met de problematiek van remigranten. De bemoeienis van deze
attachees betreft voornamelijk de rechtmatige toepassing van de remigratie-uitkeringen.
Daar waar de Sociale Verzekeringsbank niet zelf over plaatselijke contacten
terzake beschikt wordt voor genoemd doel in voorkomende gevallen in andere
landen een beroep gedaan op medewerkers van de Nederlandse posten aldaar. 45Is de regering voorts bereid bij dergelijke regelingen te voorzien
in de mogelijkheid van rechterlijke controle op de beslissing wie, onder welke
voorwaarden onder een terugkeerregeling valt, zodat de rechten van remigranten
zoveel mogelijk worden gewaarborgd? (blz. 12)De aanvragen voor de remigratieregelingen dienen in Nederland vóór
het vertrek te worden ingediend. De beschikking op deze aanvragen voorziet
in een mogelijkheid tot bezwaar en beroep in Nederland. Na ontvangst van een
positieve beschikking heeft betrokkene zes maanden de tijd om feitelijk hiervan
gebruik te maken voor de remigratie. 46Is het kabinet eveneens bereid om bij de terugkeerregelingen een
duidelijk onderscheid te maken ten aanzien van vrijwillige en onvrijwillige
terugkeer? (blz. 12)De remigratieregelingen gaan uit van een volledig vrije individuele keuze
van de aanvrager tot gebruik van de regelingen. Het betreft personen die een
rechtmatig hoofdverblijf in Nederland hebben.Bij de terugkeerregelingen gaat het om uitgeprocedeerde asielzoekers en
andere vreemdelingen zonder verblijfstitel. Zij dienen terug te keren en kunnen
daarvoor gebruikmaken van de terugkeerregeling verzorgd door het Terugkeerbureau
van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) of van regelingen in
het kader van het pilotproject gefaciliteerde terugkeer van afgewezen Ethiopische
en Angolese asielzoekers, die meewerken aan hun vertrek. Voor dit project
is een tijdelijk samenwerkingsverband aangegaan tussen het Nederlands Migratie
Instituut (NMI) en de IOM. 47Is het niet van fundamenteel belang ruimte te maken en te laten voor
de eigen initiatieven van etnische minderheden en woonwagenbewoners? En deze
te erkennen als van belang voor de algemene, multiculturele samenleving, zodat
een opwaardering ontstaat van hetgeen reeds door allochtonen wordt gedaan
(ook al is het voornamelijk in eigen kring)? (blz. 14)Zie het antwoord op vraag 11. 48De regering constateert terecht dat (georganiseerde) etniciteit en
cultuur een inbreng hebben in het integratiebeleid. Is het kabinet bereid
om deze sociaal-culturele dimensie naast de harde component te verankeren
in het Grote Steden Beleid? (blz. 14)Er is geen tegenstelling in de doelstellingen van het integratiebeleid
etnische minderheden en het grotestedenbeleid; wel is economische structuurversterking
een nieuwe component ten opzichte van ander en eerder gevoerd beleid, maar
dat neemt niet weg dat de meer sociaal georiënteerde programma's in het
grotestedenbeleid een plaats hebben behouden. De gelden voor economische structuurversterking
worden ter beschikking gesteld op voorwaarde van een integrale beleidsaanpak,
derhalve in samenhang met sociale aspecten. Maar zoals staatssecretaris Kohnstamm
van Binnenlandse Zaken in zijn brief van 7 oktober 1997 aan de Tweede Kamer
heeft benadrukt, is er, «zeker in de grootste steden, toch op zijn minst
een verwevenheid» vast te stellen en is de aanwezigheid van etnische
minderheidsgroepen «een nog lang niet voldoende benut reservoir van
arbeidskracht en interculturele interactie» (Tweede Kamer, vergaderjaar
1997–1998, 21 062, nr. 61). In het bijzonder op het terrein van
leefbaarheid is de «sociaal-culturele dimensie» van bijzonder
belang. 49Is de regering bereid om deze sociaal-culturele dimensie naast de
harde component te verankeren in het Grote Steden Beleid? (blz. 14)Programma's, gericht op «het harmonieus samenleven van verschillende
groepen», vormen reeds een onderdeel van de met de grote steden afgesloten
convenanten grotestedenbeleid (Convenant G4, blz. 19; G15, blz. 24). In het
Convenant G15, ook van gelding voor de G6, is sprake van «de diversiteit
van de stedelijke cultuur (...), mits we in staat zijn – soms letterlijk –
de ruimte te geven aan een mix van culturen en kleuren» (blz. 6). De
gevraagde verankering is derhalve van meet af aan in het grotestedenbeleid
aangebracht. 50Ook de regering groeit toe naar de opvatting dat «organisatie
in eigen kring» van belang kan zijn voor de realisering van de doelstellingen
van het integratiebeleid. De landelijke zelforganisaties spelen daarbij een
belangrijke rol. Worden deze organisaties (die vallen onder de «subsidieregeling»
van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) betrokken bij de
voorgenomen evaluatie, zodat de eigen ervaringen van de landelijke zelforganisaties
met bedoelde subsidiesystematiek een rol kunnen spelen? (blz. 14)De voorgenomen evaluatie met betrekking tot de landelijke zelforganisaties
van minderheden beoogt inzicht te verschaffen in de werkelijke rol en functie
van deze organisaties voor de eigen achterban. Hierbij is onder meer de vraag
aan de orde in hoeverre die «werkelijkheid» overeenstemt met de
door de overheid geziene rol en functie van zelforganisaties.
In dat licht komen de ervaringen van de landelijke zelforganisaties met de
door VWS gehanteerde subsidiesystematiek eveneens aan bod. Bij dit laatste
zal worden bezien in hoeverre de huidige subsidiesystematiek aansluit bij
de reële situatie waarin de organisaties zich bevinden. De landelijke
zelforganisaties zullen derhalve worden betrokken bij de evaluatie. 51Deelt de regering de vraag of – in het verlengde van het voorgaande –
er niet meer ontwikkeling moet worden voorgestaan op het terrein van «ontsluiting
van bestaande instellingen en voorzieningen»? En is het niet juist van
groot belang dat ook op dit terrein pilots worden uitgezet en ontwikkelingen
worden gestart? (blz. 14)Ja, en daarom is in «Naar eigen vermogen, welzijnsnota 1995–1998»
het programma multiculturele samenleving opgenomen dat nu juist onder andere
erop gericht is algemene instellingen in hun bestuur, beleid, aanbod, management
en personeel rekening te laten houden met de multiculturele samenleving en
hen daarop in te laten spelen. In de opeenvolgende Jaaroverzichten is over
de voortgang van het programma gerapporteerd. 52Betekent dit niet tevens dat meer tijd en ruimte genomen moet worden
voor het integratieproces? (blz. 14)De titel van het inleidende hoofdstuk «Integratie, een proces van
lange adem» is gekozen om tot uitdrukking te brengen dat er vooral meer
tijde genomen moet worden voor integratie. 53Indien zich in een of enkele gemeenten een concentratie van een éénsoortige
minderheidsgroep voordoet, is het in de ogen van de regering dan denkbaar
dat ook het rijk een bijdrage levert aan het bevorderen van zelforganisaties?
Te denken valt bijvoorbeeld aan de Kaapverdiaanse jongeren. (blz. 15)Zoals ook op bladzijde 15 van het Jaaroverzicht Integratiebeleid Minderheden
1998 wordt betoogd, is de bevordering van lokale zelforganisaties een zaak
van de lokale overheden. Dit geldt in beginsel ook indien zich in één
of enkele gemeenten een concentratie van een éénsoortige minderheidgroep
voordoet. Het is evenwel denkbaar dat in voornoemd geval toch een rijkssubsidie
beschikbaar wordt gesteld ten behoeve van bijvoorbeeld een specifiek project
gericht op de betreffende minderheidsgroep. Het spreekt voor zich dat in zo'n
geval met de betreffende lokale overheden zal worden afgestemd. 54Is of wordt eveneens overleg gepleegd met andere dan islamitische
ouderenorganisaties en worden deze mede betrokken bij het bedoelde onderzoek?
(blz. 15)Daar de moslimouderen veruit de grootste groep ouderen uit etnische minderheidsgroepen
vormen, wordt het vraagstuk in eerste instantie op deze groep geconcentreerd.
Derhalve is overleg gevoerd met de ouderenorganisatie NISBO. 55Op welke termijn zal het onderzoek naar de wenselijkheid van eigen
voorzieningen voor ouderen uit minderheidsgroepen van start gaan? Hoe veel tijd zal het onderzoek in beslag nemen? (blz. 15)Ter uitvoering van de motie Dankers is met de NISBO een constructief overleg
geopend om te bezien in welke mate aan identiteitsgebonden voorzieningen behoefte
bestaat. Een door de NISBO, met steun van VWS, uitgevoerd onderzoek kan daarbij
een belangrijke rol spelen.Eind december 1997 zal NISBO een rapport hierover uitbrengen. 56Worden de organisaties betrokken bij de voorgenomen evaluatie, zodat
de eigen ervaringen van de landelijke zelforganisaties met de bedoelde subsidiesystematiek
een rol kunnen spelen? (blz. 15)Zie het antwoord op vraag 50 57Wanneer zal de Kamer hierover gerapporteerd worden? (blz. 15)In de voorlopige planning rond de evaluatie zelforganisaties minderheden
wordt ervan uitgegaan dat het onderzoek omstreeks mei 1998 zal kunnen worden
afgerond. 58Bestaat er binnen de Turkse en Marokkaanse minderheden behoefte aan
imams uit hun land van herkomst, of is ook door hun organisaties, bijvoorbeeld
in overleg met de minister, de wens uitgesproken dat imams beter in Nederland
opgeleid kunnen worden? In hoeverre bestaat er binnen deze minderheidsgroepen
een draagvlak voor de wens om een einde te maken aan de praktijk dat imams
uit Turkije en Marokko komen? (blz. 15)Alle organisaties van personen van Turkse en Marokkaanse afkomst, waarmee
het ministerie van Binnenlandse Zaken overleg voert, erkennen het belang van
een imam-opleiding in Nederland. Over de beantwoording van de vraag, of en
zo ja op wiens initiatief en op welke wijze daaraan gestalte kan worden gegeven,
bestaat geen eenduidig antwoord. Die organisaties maken wel kenbaar, behoefte
te blijven hebben aan imams van buitenaf, zolang zo'n opleiding nog geen rendement
zal hebben opgeleverd. 59De staatssecretaris van VWS heeft begin juni 1997 overleg gevoerd
net de islamitische ouderenorganisatie NISBO over de opzet van een onderzoek
naar de wenselijkheid van eigen voorzieningen voor ouderen uit minderheidsgroepen.
Is of wordt eveneens overleg gepleegd met andere dan islamitische ouderenorganisaties
en worden deze mede betrokken bij het bedoelde onderzoek? (blz. 15)Zie antwoord vraag 54. 60Kan de regering een beschouwing geven over de wijze waarop en de
mate waarin het projectministerschap minderhedenbeleid in deze kabinetsperiode
geleid heeft tot een verbetering of intensivering van de integratie en verbetering
van de achterstandspositie van minderheidsgroepen? Wat zijn de vier beste
prestaties en wat zijn vier tegenvallers? (blz. 16)Voor deze kabinetsperiode was er geen projectminister voor het integratiebeleid. Wel is de coördinatie van het integratiebeleid versterkt, zoals omschreven
in de brief van de minister van Binnenlandse Zaken van 15 december 1994, DCM94/1865.De coördinerende minister heeft op terreinen als inburgeringsbeleid,
remigratie, uitplaatsing en het anti-discriminatiebeleid samen met andere
ministers belangrijke accenten gelegd. In het Jaaroverzicht 1998 is al uiteengezet
dat ondanks de bemoedigende vorderingen die zijn gemaakt, er nog sprake is
van achterstanden. 61Is er zicht op het totaal aantal nieuwkomers dat in aanmerking komt
voor inburgering? (blz. 18)Niet alle nieuwkomers komen in aanmerking voor een inburgeringsprogramma.Er worden twee categorieën nieuwkomers onderscheiden: 1. de gezinsvormers
en -herenigers en 2. De verblijfsgerechtigden die via een asielprocedure zijn
toegelaten tot Nederland en een status hebben gekregen. Voor beide categorieën
worden jaarlijks ramingen gemaakt, aan de hand waarvan een budget wordt gereserveerd.
De gemeenten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het inburgeringsbeleid
maken een uiteindelijke selectie of, en zo ja, welke nieuwkomer voor een inburgeringsprogramma
in aanmerking komt.Om inzicht te hebben in het aantal nieuwkomers dat aan een inburgeringsprogramma
begint wordt vanaf de start van het nieuwe inburgeringsbeleid in januari 1996
een monitoring uitgevoerd. De cijfers over 1996 zijn opgenomen in het Jaaroverzicht
1997. De cijfers voor de eerste helft van 1997 zijn de volgende: met 4 411
van de 5 543 verblijfsgerechtigden zijn schriftelijke afspraken gemaakt
over het volgen van een inburgeringsprogramma. Het aantal verblijfsgerechtigden
dat daadwerkelijk met een inburgeringsprogramma is gestart in de eerste helft
van 1997 is 3 419. Met 3 364 van de 6 268 gezinsvormers en
-herenigers is een schriftelijke afspraak gemaakt over het volgen van een
inburgeringsprogramma. 2 707 van hen zijn daadwerkelijk aan een inburgeringsprogramma
begonnen in de eerste helft van 1997. Hierbij is de aantekening van belang
dat de bovenstaande gegevens gestoeld zijn op gegevens van 76% van het totale
aantal gemeenten. In werkelijkheid zal het totaal aantal nieuwkomers dat aan
een inburgeringsprogramma is begonnen dus hoger liggen. 62Een bekend probleem betreft het bereik van Antillianen en Arubanen.
Het aantal dat bereikt wordt staat niet gelijk met het aantal Antilliaanse
en Arubaanse nieuwkomers. Is er wel zicht op het totaal aantal Antilliaanse
en Arubaanse nieuwkomers? Op welke wijze denkt de regering deze categorie
nieuwkomers te bereiken? (blz. 18)Met de totstandkoming van de Inburgeringswet zullen gemeenten beter dan
tot dusver mogelijk was, de daarvoor in aanmerking komende personen uit deze
groep kunnen bereiken. 63Ziet de overheid voor zichzelf een rol weggelegd om de integrale
aanpak bij het inburgeringsbeleid te stimuleren? (blz. 18)Vanaf de start van het inburgeringsbeleid was duidelijk dat er een integrale
aanpak nodig was om het inburgeringsbeleid tot een succes te maken. Er zijn
namelijk zoveel verschillende instellingen bij betrokken dat de uitvoering
niet anders dan integraal kan worden opgezet. Ook vanuit de rijksoverheid
hebben de verschillende betrokken departementen daarom vanaf het begin een
gezamenlijke aanpak nagestreefd.Ook in de opzet van het inburgeringsprogramma staat de integrale aanpak
centraal.De centrale rol van de gemeente wat betreft de regie van de uitvoering
van het inburgeringsbeleid is hier een voorbeeld van. In het samenhangende
programma, bestaande uit vaste onderdelen, komt de integrale aanpak ook tot
uiting. Als laatste voorbeeld kan de afstemming in financiering worden genoemd.
In de nu bestaande Regelingen zijn de verschillende geldstromen al zoveel
mogelijk op elkaar afgestemd en bovendien ontschot. In het wetsvoorstel Inburgering
nieuwkomers is deze aanpak nog verder doorgevoerd.Ook probeert de rijksoverheid via andere methoden de integrale aanpak
te stimuleren. Als voorbeeld hiervan kan de conferentie worden aangehaald
die begin van dit jaar werd georganiseerd door de ministerie van Binnenlandse
Zaken, de VNG en Arbeidsvoorziening, waarbij de samenwerking tussen gemeenten
en Arbeidsvoorziening centraal stond. 64Ziet de regering in dit verband het belang in om goed zicht te krijgen
op de verdringing waarover in inspectierapporten wordt gerapporteerd? (blz.
18)De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft reeds aangegeven
alert te willen zijn op de achterliggende keuzes die gemeenten maken binnen
het educatiebeleid dat zij voeren. Bij vervolgopdrachten voor evaluatie-onderzoek
en monitoring zal worden aangedrongen op specifieke aandacht voor dit aspect. 65Ten aanzien van de door de Inspectie geconstateerde wachtlijstenproblematiek
kan worden gesteld dat het begrip «Wachtlijst» vaak een definitiekwestie
is. Welke definitie hanteert de regering, langer dan 3 maanden wachten voor
een passend aanbod? (blz. 19)In de notitie «Weg met wachtlijsten» (Kamerstuk 22 656,
nr. 1 van 1991–1992) is de noodzaak van een eenduidige definitie van
het begrip wachtlijst reeds onderschreven. Met de betrokken bestuursorganisaties
is destijds overleg gevoerd dat tot overeenstemming heeft geleid over de volgende
definitie: onder een wachtlijst wordt slechts verstaan een overzicht van personen,
voorzien van naam, adres, woonplaats en vooropleiding, die, na een intake-gesprek,
te kennen hebben gegeven een of meer hoofdelementen van basiseducatie (Nederlandse
taal, rekenen, sociale kennis en vaardigheden) bij de instelling te willen
volgen, maar waarvoor op het tijdstip van inschrijving bij de desbetreffende
instelling geen mogelijkheid bestaat hen binnen een termijn van twee maanden
toe te laten als gevolg van capaciteitsgebrek. De instelling heeft zich er
daarbij van vergewist dat:– basiseducatie voor de desbetreffende persoon de meest aangewezen
vorm van volwasseneneducatie is;– in de directe omgeving geen instelling voor basiseducatie aanwezig
is waar de potentiële deelnemer direct kan worden toegelaten;– de desbetreffende deelnemer niet bij een andere instelling voor
basiseducatie op een wachtlijst is opgenomen.Deze definitie is door de inspectie van het onderwijs gehanteerd bij haar
onderzoeken naar het voorkomen van wachtlijsten, met dien verstande dat de
toespitsing op de basiseducatie met de inwerkingtreding van de Wet
educatie en beroepsonderwijs per 1 januari 1996 is komen te vervallen. 66Met betrekking tot de door de Inspectie geconstateerde knelpunten,
wordt voor het onderdeel Beroepenoriëntatie (BO) «alleen»
een kader ontwikkeld en (nog) geen onderwijsmateriaal. Kan de regering garanderen
dat alle ontbrekende voorzieningen bij de beoogde invoeringsdatum van de Wet
inburgering nieuwkomers beschikbaar zijn? (blz. 19)De regering streeft ernaar dat bij de beoogde invoeringsdatum van de wet
een aanbod ontwikkeld is met betrekking tot het onderdeel Beroepenoriëntatie.
Daartoe heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen een opdracht
verstrekt aan het Inburgeringsteam van FORUM/CINOP die zowel gericht is het
voorzien in onderwijsmateriaal als op het leveren van een kader voor een op
het individu gericht plan van aanpak. 67De omvang van de wachtlijsten voor programma's Nederlands als Tweede
Taal (NT2) is teruggelopen van 11 400 tot 8000. Welke maatregelen neemt
de regering om oudkomers die al geruime tijd in Nederland verblijven en het
Nederlands niet beheersen te bereiken? (blz. 19)Tijdens het debat met de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken op 3
juni is een motie aangenomen waarin de regering werd gevraagd aandacht te
schenken aan de door de Inspectie geconstateerde wachtlijst. Tijdens het Wetgevingsoverleg
over de concept-Wet inburgering nieuwkomers op 8 september heeft de minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen een kabinetsnotitie in het vooruitzicht
gesteld waarin zal worden ingegaan op de specifieke wachtlijst binnen de meer
algemene problematiek van taalbeheersingsachterstand bij vermoedelijk enkele
honderdduizenden al langer in Nederland verblijvende allochtonen. 68De voorlichting aan instellingen en instanties rondom de invoering
van de WIN krijgt de volle aandacht. Kan de regering expliciteren op welke
wijze deze voorlichting gestalte krijgt, welke ideeën/plannen heeft het
daarover? (blz. 20)De invoering van de wet Inburgering nieuwkomers (WIN) brengt in vergelijking
met de huidige situatie een aantal veranderingen met zich mee. Om dit veranderingsproces
goed te laten verlopen zal een zorgvuldig communicatief traject moeten worden
opgezet.De voorbereiding hiervan is inderdaad momenteel in volle gang.Om de informatie naar de uitvoerders toe te stroomlijnen wordt, in overleg
met de uitvoerende partners zoals de VNG en VluchtelingenWerk, een interdepartementaal
communicatieplan opgesteld waarin de voorlichting wordt vormgegeven.Tevens is het de bedoeling gedurende enige periode een intensieve implementatie
vanuit het Rijk te ondersteunen. 69De middelen die op basis van de Wet inburgering nieuwkomers kunnen
worden toegevoegd aan het reguliere budget (bij t-2 systematiek) zijn eenmalig.
Als in jaar t een deel van het budget wordt besteed aan oudkomers betekent
dat ook dat er minder nieuwkomers een certificaat krijgen. Dit heeft consequenties
voor het budget twee jaar later (t+2). Als het budget op dat moment te krap
is voor inburgering moet er weer uit reguliere middelen worden geput voor
het aanbieden van inburgeringsprogramma's. Ziet de regering in dit verband
het belang in om goed zicht te krijgen op de verdringing waarover
in inspectierapporten wordt gerapporteerd? (blz. 20)De essentie van de werking van de t-2-systematiek is in de vraagstelling
op een goede manier weergegeven. In het ene jaar zijn er minder nieuwkomers
dan waarvoor middelen beschikbaar zijn. Dan kunnen middelen worden toegevoegd
aan de reguliere budgetten voor ondermeer oudkomers. In een ander jaar komen
er meer nieuwkomers dan verwacht en zal de gemeente voor de inburgering van
deze personen een beroep moeten doen op de reguliere budgetten. Er komt echter
nog iets bij. Bij de bepaling van het landelijk budget voor het jaar t zal
worden bezien of er in jaar t de middelen voor inburgering landelijk toereikend
waren. Is er sprake van een sterke afwijking van het geraamde aantal nieuwkomers,
dan vindt er buiten een bandbreedte toevoeging aan dan wel korting op het
landelijk budget plaats. Op deze manier wordt voorkomen dat er structureel
middelen worden overgeheveld van bijvoorbeeld de reguliere educatie naar de
inburgering van nieuwkomers, waardoor er sprake zou kunnen zijn van verdringing
als gevolg van inburgering.Overigens zal de gemeenten worden gevraagd bij de jaarlijkse verantwoording
van de voor inburgering beschikbaar gestelde middelen aan te geven in hoeverre
gebruik is gemaakt van de mogelijkheid om middelen voor inburgering voor reguliere
activiteiten in te zetten en omgekeerd. 70Gaat het bij het beroepsprofiel voor trajectbegeleiders om een algemeen
profiel of vindt er ook specificatie naar nieuwkomers plaats? (blz. 20)Het is de bedoeling om te komen tot een beroepsprofiel specifiek voor
trajectbegeleiding van nieuwkomers. 71Is het ambitieniveau van de regering het aanbieden van een aaneengesloten
inburgeringstraject tot het niveau van bemiddelbaarheid door Arbvo? Voorziet
de financiering en de prioriteitsstelling van Arbvo en beroepseducatie hierin?
(blz. 22)Het streefniveau van het onderdeel Nederlands als tweede taal binnen het
educatieve traject van het inburgeringsprogramma is gesteld op het derde niveau
van het referentiekader NT2 dat vergelijkbaar is met de eindtermen van het
Staatsexamen NT2. Hiervoor is gekozen omdat beheersing van het Nederlands
op dit niveau ook door arbeidsvoorziening in het algemeen wordt gezien als
voorwaarde voor bemiddelbaarheid richting arbeidsmarkt. De regering is de
tijdens de algemene beschouwingen ingediende en aanvaarde motie tot verruiming
van het kader waarbinnen de nieuwkomer naar dit streefniveau wordt geleid,
tegemoet gekomen door het hiervoor beschikbare budget met 30 miljoen te verhogen. 72Is de constatering van de regering dat er nauwelijks sprake is van
beïnvloeding van elkaars activiteiten als het gaat om gemeenten en arbeidsvoorziening?
Ligt de oorzaak in het feit dat het inburgeringstraject niet aansluit op de
toegangseisen van arbeidsvoorziening als het om de bemiddelbaarheid gaat?Is het dan een kwestie van geld aan gemeentelijke zijde of aan arbeidsvoorzieningszijde?
Hoeveel geslaagde arbeidsbemiddelingstrajecten van nieuwkomers heeft arbeidsvoorziening
zelf gefinancierd en zelf uitgevoerd de afgelopen jaren (in aantallen
per jaar ten opzichte van het totaal van nieuwkomers dat is aangewezen op
de arbeidsmarkt)? (blz. 22)De constatering dat tot op heden feitelijk nauwelijks sprake is van structurele
samenwerking tussen bureaus nieuwkomers en arbeidsbureaus in de zin dat sprake
is van beïnvloeding van elkaars activiteiten, is gedaan op basis van
een quick scan van het Landelijk Expertise Centrum. De oorzaak van het gebrek
aan structurele samenwerking tussen Arbeidsvoorziening en bureaus nieuwkomers
lijkt eerder te liggen in het ontbreken van een traditie op het gebied van
samenwerking tussen genoemde partijen dan in de aansluiting op «toelatingseisen»
van Arbeidsvoorziening of in het ontbreken financiële middelen.Het aantal arbeidsbemiddelingstrajecten voor nieuwkomers bij Arbeidsvoorziening
is niet bekend. Nieuwkomers worden bij Arbeidsvoorziening vooralsnog niet
als afzonderlijke categorie werkzoekenden geregistreerd. Zoals eerder aangegeven
wordt door Arbeidsvoorziening nagegaan op welke wijze via het met ingang van
1 januari 1998 in te voeren registratie-systeem Agora gegevens over nieuwkomers
beschikbaar kunnen komen. 73Beoogt de regering om diensten van Arbeidsvoorziening die niet vallen
onder de basisdienstverlening (schrijven van een bemiddelingsplan) bij Arbeidsvoorziening
te laten inkopen vanuit het inburgeringsbudget? Om hoeveel personen/geld gaat
het daarbij? (blz. 22)Neen. De regering gaat ervan uit dat van werkzoekende nieuwkomers, net
als bij andere werkzoekenden, de afstand tot de arbeidsmarkt wordt gemeten.
Voor zover nieuwkomers worden ingedeeld in fase twee en drie kunnen zij evenals
andere werkzoekenden in aanmerking komen voor een bemiddelingstraject. Deze
bemiddelingstrajecten kunnen worden gefinancierd uit de prestatiebijdrage
(als onderdeel van de Rijksbijdrage) van Arbeidsvoorziening of uit het inkoopbudget
dat een aantal gemeenten (vanaf 1998 G79-regeling) hebben. Ook uit de WIW
kunnen deze bemiddelingsplannen worden gefinancierd. Met ingang van 1998 selecteert
de gemeente de cliënten zowel voor de bemiddelingstrajecten die uit de
prestatiebijdrage worden betaald als voor de trajecten die uit het inkoopbudget
worden gefinancierd. Voor de inkoop was dit vanaf het begin al de situatie.
Kortom ongeacht de financieringsbron bepaalt de gemeente in welke mate nieuwkomers
en in welke mate andere werkzoekende bijstandsgerechtigden in aanmerking komen
voor dienstverlening.Uiteraard zal hierover wel overleg plaatsvinden tussen een gemeente en
Arbeidsvoorziening omdat ook met de mogelijkheden die de vraagkant van de
arbeidsmarkt biedt moet worden rekening gehouden. 74Onderzoek van de Katholieke Universiteit Brabant (K. van Helvert
en G. van Guchte) wijst op knelpunten in de praktijk van het NT2-onderwijs
aan asielzoekerskinderen. Er is sprake van een lage scholingsgraad NT2; er
wordt beperkt gebruik gemaakt van informatiebronnen NT2; leermiddelen en methodiek
is onvoldoende; onvoldoende toerusting van de docent; intake en toetsing gebeuren
onvoldoende systematisch. Onderkent de regering het belang dat voor het onderwijs
in het kader van de dagstructurering dezelfde «kwaliteitseisen»
behoren te gelden als voor het onderwijs dat door de ROC's wordt verzorgd?
(blz. 23)Er dient onderscheid te worden gemaakt tussen het regulier onderwijs dat
wordt gegeven aan leerplichtige kinderen van asielzoekers en het aanbod binnen
dagstructurering van mogelijkheden voor taalverwerving waarvan
niet leerplichtige asielzoekers gebruik kunnen maken. Het gaat in dat laatste
geval geval niet om onderwijs in de zin van een opleiding, dit in tegenstelling
tot het onderwijs dat wordt verzorgd door ROC's. 75Worden voldoende middelen beschikbaar gesteld voor onderwijs in het
kader van dagstructurering? (blz. 23)Er zijn door het ministerie van Justitie per AZC extra middelen toegekend
voor de aanstelling van een educatief werkende coördinator en de activiteitenbudgetten
zijn ten behoeve van dagstructurering opgehoogd. Centra zijn zelf verantwoordelijk
voor de besteding van dit budget aan onder andere leermiddelen. Omdat de implementatiefase
van dagstructurering nog loopt kan momenteel nog niet worden vastgesteld of
het toegekende budget toereikend zal blijken te zijn. 76Deelt de regering de opvatting dat slecht onderwijs leidt tot negatieve
ervaringen, gebrekkige aansluiting bij het vervolg (inburgering) met alle
consequenties van dien (uitval, vertraging, etc)? (blz. 23)Het doel van het programma voor dagstructurering is het vookomen dat men
gedurende de periode die men in de asielprocedure doorbrengt gemarginaliseerd
raakt waardoor men, indien positief op de aanvraag wordt beslist, een slechte
start in de Nederlandse samenleving krijgt. Het aanbieden van cursussen NT2,
gegeven door vrijwilligers, maakt onderdeel uit van het programma. Men kan
hier op facultatieve basis aan deelnemen. Voor leerplichtige kinderen is het
regulier onderwijs aangewezen. 77Tussen 1990 en 1993 steeg de werkgelegenheid onder de doelgroep minderheden
met 20%. Tussen 1993 en 1996 met 12%. Hoe is dit grote verschil in groei te
verklaren? (blz. 24)De reden voor de minder grote werkgelegenheidsgroei (12% versus 20%) is
dat de potentiële beroepsbevolking (bevolking 15–64 jaar) van de
vier minderheidsgroeperingen tussen 1993 en 1996 daalde met 11 duizend waar
deze tussen 1990 en 1993 nog toenam met 81 duizend. Hoewel laatstgenoemde
stijging ook een forse toename van de werkloosheid inhield leidde deze toename
van de potentiële beroepsbevolking niet tot een daling van de netto-participatie
(deze bleef vrijwel gelijk), ofwel het aantal werkzame personen uit de vier
grote minderheidsgroeperingen nam tussen 1990 en 1993 fors toe, namelijk met
29 duizend (+20%).Hoewel de potentiële beroepsbevolking tussen 1993 en 1996 vervolgens
daalde met 11 duizend steeg het aantal werkzame personen uit de vier minderheidsgroepen
door een sterke stijging van de netto-participatie (van 36% naar 41%) met
22 duizend (+12%).Samengevat is, gezien het grote verschil in ontwikkeling van het potentiële
arbeidsaanbod in genoemde perioden, het verschil in werkgelegenheidsgroei
voor de vier minderheidsgroepen met 7 duizend feitelijk nog beperkt gebleven,
dankzij een sterke toename van de netto-participatie van de vier minderheidsgroepen
in de periode 1993–1996. 78Hoe hoog is de werkloosheid onder vluchtelingen (met A- en C-status)?
Met welk percentage is deze werkloosheid sinds 1993 toe- of afgenomen? (blz.
24) Er worden niet systematisch gegevens bijgehouden over de werkloosheid
onder vluchtelingen. Ook op basis van gegevens over werkloosheid naar land
van herkomst personen kunnen geen betrouwbare uitspraken worden gedaan over
(de ontwikkeling van) de werkloosheid onder vluchtelingen.Het Ministerie van SZW heeft overigens wel het voornemen om voorafgaand
aan de invoering van de Wet inburgering nieuwkomers een nulmeting te doen,
op basis waarvan gegevens beschikbaar zullen komen over de arbeidsmarktpositie
van nieuwkomers. Hierin zal zo mogelijk ook een verbijzondering naar status
worden gemaakt. 79De werkgelegenheid onder allochtone groeperingen neemt in absolute
zin toe, relatief gezien neemt het af. Heeft de regering een verklaring voor
deze absolute toename respectievelijk relatieve afname? (blz. 24)Zie antwoord op vraag 77 80Met betrekking tot gesubsidieerde aandacht en de Wet Samen kan de
monitoring beter. De monitoring is onvoldoende om de effectiviteit van de
beleidsmaatregelen te toetsen aan de praktijk als het gaat om allochtone groeperingen.
Is de regering bereid de monitoring uit te breiden? (blz. 25)Bij het jaarlijks monitoren van de uitvoering van de wet SAMEN zal de
Arbeidsinspectie zich met name richten op de uitvoering van de verplichting
tot het deponeren van een openbaar jaarverslag. Ten behoeve van deze monitor
zal het Centraal Bestuur voor de Arbeidsvoorziening jaarlijks vóór
1 november aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een opgave
verstrekken, waarin de regionale gegevens zijn verwerkt, van het aantal werkgevers
dat aan hun verplichting tot het deponeren van een openbaar jaarverslag heeft
voldaan. De minister zal de TK naar aanleiding daarvan jaarlijks informeren.In aanvulling op deze jaarlijkse monitor zal tussentijds de wet worden
geëvalueerd. Deze tussentijdse evaluatie zal gebruikt worden voor een
uitgebreider onderzoek naar de uitvoering van de wet. Gelet op het feit dat
dan reeds enkele jaren wetgeving van kracht is, zal in aanvulling op de tot
nu toe gehouden onderzoeken, met het onderzoeksbureau nagegaan worden of en
hoe effecten van de wet ten aanzien van de daadwerkelijke toename van minderheden
in de arbeidsorganisaties in enigerlei mate gemeten kunnen worden. Overigens
dient men zich te realiseren dat een antwoord op deze vraag niet eenvoudig
te geven is vanwege de veelheid aan factoren die van invloed zijn op de werkgelegenheid
van minderheden, zoals algemene arbeidsmarktmaatregelen en omgevingsfactoren
(aantrekkende economie).De jaarlijkse monitoring alsmede de tussentijdse evaluatie van de wet
bieden volgens het kabinet voldoende mogelijkheden om gedurende de looptijd
van de wet de «vinger aan de pols» te houden.Bij het ministerie van SZW is een traject gaande ter harmonisatie van
de definitie en identificatiemethode voor het bepalen van etnische afkomst
van deelnemers in algemene arbeidsmarktmaatregelen voor het verkrijgen van
inzicht in het bereik van deze maatregelen voor langdurig werklozen uit etnische
minderheidsgroepen. Daarbij wordt zo veel mogelijk aangesloten bij de definitie
en methode zoals vastgesteld in het kabinetsstandpunt «Minderhedenbeleid
1992: Registratie en Rapportage», waarop de methoden van de Wet Bevordering
Evenredige Arbeidsdeelname Etnische minderheden (in de toekomst de Wet SAMEN)
en de Arbeidsvoorziening reeds gebaseerd zijn. Naar aanleiding
hiervan wordt bezien in hoeverre de bestaande monitors van de verschillende
maatregelen voor verbetering vatbaar zijn. 81Hoe groot is het percentage allochtonen, dat in het kader van de
regeling extra werkgelegenheid voor langdurig werklozen is ingestroomd in
respectievelijk de vier grootste steden en in de 15 grotere steden in het
2e kwartaal van 1997? (blz. 26)Voor het 2de kwartaal 1997 bedraagt het percentage personen uit etnische
minderheidsgroepen dat is ingestroomd in het kader van de regeling Extra Werkgelegenheid
langdurig werklozen bij de G-4 gemiddeld 47,05%. Het percentage per stad bedraagt
voor Amsterdam 53,19%; voor Rotterdam 48,75%; voor Den Haag 43,97% en voor
Utrecht 26,79%.Bij de G-15 is sprake van een gemiddeld instroompercentage van allochtonen
van 37,45%, waarbij het hoogste percentage van 40% is aangetroffen bij Eindhoven
en het laagste percentage van 0% geldt voor Leeuwarden en Hengelo. 82Op welke wijze en wanneer vindt de evaluatie plaats van JWG, Banenpool
en «regeling extra werkgelegenheid»? Wordt de etnische achtergrond
van deelnemers daarin meegenomen? Kan worden aangegeven wat de uitstroom-
of doorstroomcijfers zijn ten aanzien van allochtone groeperingen? (blz. 26)Zoals uit het Jaaroverzicht 1998 reeds blijkt worden JWG en de Banenpool
gemonitored en worden op enkele aspecten ook de etnische achtergrondkenmerken
meegenomen. Bijvoorbeeld met betrekking tot de uitstroom.Uit voorlopige cijfers van de banenpoolmonitor 1996 blijkt dat personen
van niet-Nederlandse nationaliteit minder vaak uitstromen dan personen met
de Nederlandse nationaliteit, maar wordt gekeken naar het begrip afkomst is
er vrijwel geen verschil in uitstroom tussen personen met een niet-Nederlandse
nationaliteit en personen met een Nederlandse nationaliteit. Personen van
niet-Nederlandse afkomst blijken iets vaker uit te stromen naar reguliere
banen of scholing dan personen van Nederlandse afkomst.Uit de JWG monitor 1995 blijkt dat van de uitstroom van jongeren van Nederlandse
afkomst uit de JWG 60% is uitgestroomd naar een reguliere baan of scholing
en 20 % is ontslagen. Van jongeren van niet-Nederlandse afkomst is dit 36%
respectievelijk 38%.Uit voorlopige cijfers over het eerste half jaar 1996 blijkt dat 62% van
de jongeren van Nederlandse afkomst is uitgestroomd naar werk of scholing
en 17% vanwege ontslag. Van jongeren van niet-Nederlandse afkomst is dit in
de eerste helft van 1996 47%, respectievelijk 33%. De overige jongeren zijn
om andere redenen uitgestroomd.Voor de regeling Extra werkgelegenheid voor langdurig werklozen wordt
per kwartaal het aantal bezette arbeidsplaatsen bij gemeenten en zorgsectoren
gerapporteerd, alsmede bij gemeenten het aantal op deze banen ingestroomde
personen. Zoals aangegeven in het Jaaroverzicht 1998 op p. 26, wordt tevens
met ingang van 1997 voor de zogeheten G-4 en G-15 gemeenten, het aantal ingestroomde
etnische minderheden geregistreerd (zie tevens het antwoord op vraag 81) en
zijn voor de zorgsector eind 1997 gegevens over de instroom van etnische minderheden
op de in 1996 bezette arbeidsplaatsen beschikbaar. Een evaluatie van de regeling
Extra werkgelegenheid langdurig werklozen is niet voorzien. 83Wanneer zijn de resultaten van de evaluatie van de subsidieregeling
experimenten activering van uitkeringsgelden bekend? (blz. 27)De eindevaluatie van de Tijdelijke subsidieregeling experimenten activering
van uitkeringsgeldeden zal in het voorjaar van 1999 tot stand komen. Inmiddels
is wel een voorlopige tussenrapportage door het onderzoeksbureau Regioplan
opgesteld. Deze tussenrapportage is op 23 oktober jl. aan de Tweede Kamer
gezonden met een begeleidende brief van de minister van Sociale Zaken, waarin
hij aangeeft dat tot en met juni 1997 14 894 arbeidscontracten in het
kader van de regeling zijn afgesloten. 84In welke mate worden allochtone jongeren vaker ontslagen dan autochtone
jongeren? (blz. 28)Zie antwoord op vraag 82 85Hoeveel bedrijfstakorganisaties zijn daadwerkelijk overgegaan tot
het aanstellen van sectoradviseurs minderheden? (blz. 29)Op dit moment bestaat geen overzicht van het aantal bedrijfstakorganisaties
dat overgegaan is tot het aanstellen van sectoradviseurs minderheden. Wèl
is bekend dat een aantal departementen met sociale partners in een aantal
gepremieerde en gesubsidieerde sectoren overleggen over het instellen van
een helpdesk minderheden à la TOPAZ in de zorgsector.De sociale partners in de Stichting van de Arbeid zijn van plan om in
het najaar van 1998 een interimevaluatie van het minderhedenakkoord «Met
minderheden meer mogelijkheden» te houden. Het kabinet gaat ervan uit,
dat het aanstellen van sectoradviseurs minderheden door bedrijfstakorganisaties
tot de aandachtspunten van deze interimevaluatie behoort.In het kader van de nieuwe impuls minderhedenbeleid van Arbeidsvoorziening
wordt een koppeling gemaakt tussen het sectorbeleid en het minderhedenbeleid.
Concreet houdt dit in, dat Arbeidsvoorziening inspeelt op afspraken van sectorale
sociale partners over o.a. scholing en werkgelegenheid. De basis voor samenwerking
tussen Bedrijfsadviseurs minderheden van Arbeidsvoorziening en Sectoradviseurs
minderheden bij bedrijfstakorganisaties van sociale partners is aldus gelegd. 86Naast de WBEAA is er geen specifiek werkgelegenheidsbeleid voor allochtonen.
Mechanismen die de werkgelegenheid tegenhouden hebben weinig aandacht. Is
de regering voornemens meer aandacht te besteden aan werving en selectieprocessen,
door specifiekere trajecten uit te zetten en projecten hieromtrent op te starten?
(blz. 29)Het kabinet is van mening dat er in het ingezette werkgelegenheidsbeleid
voor minderheden en het beleid ten aanzien van werving en selectie in voldoende
mate aandacht wordt besteed aan mechnismen in werving en selectieprocessen,
die de werkgelegenheid van minderheden belemmeren.De WBEAA en nu de Wet SAMEN spitst zich als instrument immers toe op bestrijding
van mechanismen, die de werkgelegenheid van minderheden tegenhouden zoals
vooroordelen en vormen van (in)directe discriminatie, alsmede op het verschijnsel
van onvoldoende aansluiting tussen zoekkanalen van werkgevers en die van werkzoekenden
uit minderheidsgroepen en doorbreken van ingeslepen patronen van werving en
selectie bij werkgevers. Ook in het flankerend beleid rondom de wet zoals
bij de voorlichting, bij de in te stellen Taskforce en bij de Helpdesk bij
Arbeidsvoorziening zal aandacht worden besteed aan deze aspecten van de werkgelegenheidsproblematiek
van minderheden. Voor een uitgebreide uiteenzetting van het flankerend beleid
rondom de wet SAMEN verwijs ik u naar de nota naar aanleiding van verslag
dd. 28 augustus 1997 (TK 1996/1997, 25 369, nr. 6)ôNaast de wet SAMEN is de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) een instrument
dat ziet op de aanpak van deze problematiek. Personen die menen gediscrimineerd
te worden op in de wet vastgelegde gronden, waaronder ras of nationaliteit,
kunnen de Commissie Gelijke Behandeling verzoeken een oordeel over hun klacht
te vellen.Ook het nieuwe minderhedenakkoord van de Stichting van de Arbeid alsmede
het minderhedeninitiatief van Arbeidsvoorziening – samen met de wet
SAMEN de drie pijlers van het werkgelegenheidsbeleid ten aanzien van minderheden
voor de komende jaren – geven blijk van het bewustzijn en aanpak van
dergelijke mechanismen bij de toegangspoort tot de arbeidsmarkt.Inzake het wervings- en selectiebeleid is op 1 oktober 1997 een brief
aan de Tweede Kamer uitgegaan, waarin verslag wordt uitgebracht van de uitkomsten
van een besloten rondetafelconferentie naar aanleiding van de resultaten van
het Meldpunt Sollicitatieklachten en het onderzoek van de Arbeidsinspectie
naar de doorwerking van de Aanbevelingen van de Stichting van de Arbeid inzake
Werving en Selectie uit 1991 in cao's en bedrijven. In deze brief wordt aangegeven
dat de Stichting van de Arbeid heeft besloten een interne werkgroep in te
stellen als uitvloeisel van het op 7 juli 1997 gevoerde overleg tussen de
minister van SZW en de voorzitters van de werkgevers- en werknemersorganisaties
met als doel het concretiseren van een follow-up op de rapportages en de uitkomsten
van de rondetafelconferentie. Deze werkgroep gaat bezien in hoeverre de aanbevelingen
inzake werving en selectie uit 1991 moeten worden aangepast om te kunnen komen
(1) tot goede bedrijfsregelingen, (2) tot een verbetering van de doorwerking
van cao's en (3) tot een goede klachtenregeling. Begin 1998 zal door deze
werkgroep worden gerapporteerd. Dit zal vervolgens aan de orde worden gesteld
in het kader van het voorjaarsoverleg 1998.Momenteel loopt nog het ILO-project «Combatting discrimination against
(im)migrant workers and ethnic minorities in the world of work». De
Nederlandse bijdrage aan dit project bestaat uit het in 1995 verschenen rapport
van F. Bovenkerk e.a. getiteld «Discrimination against migrant workers
and ethnic minorities in access to employment in the Netherlands» en
het recent in oktober 1997 uitgebrachte rapport van J.P. Abell e.a. getiteld
«The documentation and evaluation of anti-discrimination training activities
in the Netherlands» (beide uitgebracht door ILO in de reeks International
Migration Papers, resp. nr. 4 en 16). Naar aanleiding van dit laatste rapport
zal voor direct-betrokkenen een extra seminar worden ingelast, waarin de resultaten
van het rapport zullen worden besproken.Daarnaast levert Nederland een bijdrage aan de financiering van de internationale
slotconferentie die naar verwachting volgend jaar zomer zal worden gehouden
en waarin aan de hand van de onderzoekresultaten uit de verschillende landen
verdere conclusies zullen worden getrokken. 87Waaruit blijkt dat kortdurende toeleidingstrajecten tot betere resultaten
leiden? (blz. 30)De uitspraak dat kortdurende toeleidingstrajecten tot betere resultaten
lijken te leiden is gebaseerd op de constatering van het LEC dat lange scholingstrajecten
kunnen leiden tot hoge uitval van de deelnemers en dat het voor
deelnemende werkgevers vaak moeilijk is om hun baangarantie over een langere
periode gestand te doen. 88Wanneer vindt de besluitvorming plaats, over de wens van de sociale
partners om vakdepartementen meer betrokken te laten zijn met de inspanningen
die sectoren plegen om meer leden van minderheidsgroepen te laten instromen?
(blz. 30)De inventarisatie van de mogelijkheden van departementen om betrokkenheid
te tonen bij de initiatieven van sectoren om meer leden van minderheidsgroepen
te laten instromen is ambtelijk nagenoeg afgerond.Tot op heden zijn er overigens geen sectoren die de rijksoverheid om ondersteuning
bij de uitvoeren van hen voornemens in het kader van het minderhedenakkoord
hebben verzocht. Sociale partners hebben in een overleg met het Ministerie
van SZW aangegeven dat zij de mogelijkheid van ondersteuning van departementen
bij de uitvoering van hun plannen in het kader van het minderhedenakkoord
bij hun achterban onder de aandacht zullen brengen. 89Zal het financieringsmodel waarbij de Arbeidsvoorziening wordt afgerekend
op haar prestaties geen knelpunt opleveren, waar het betreft de bemiddeling
voor nieuwkomers? (blz. 31)Door de minister van SZW wordt met het CBA afgesproken welke prestaties
en diensten verricht worden voor de rijksbijdrage. De prestaties worden geformuleerd
in aantallen te verrichten bemiddelingstrajecten uitgesplitst naar fase 2
en fase 3 werkzoekenden. Er is echter niet sprake van een financiering die
direct afhankelijk is van de uiteindelijk geleverde resultaten. Zoals in het
antwoord op vraag 73 reeds is aangegeven selecteert de gemeente (voorzover
het om bijstandsuitkeringsgerechtigden gaat) wie voor een bemiddelingstraject
in aanmerking komt. In het kader van de inkoopregeling kan een gemeente een
contract afsluiten met Arbeidsvoorziening waarbij de betaling direct afhankelijk
is van het geleverde resultaat bv in termen van plaatsingen. Andere contractvormen
zijn uiteraard ook mogelijk. 90Wat is het verschil tussen de Taskforce en de nog in te stellen commissie
van sociale partners, Arbeidsvoorziening en overheid? (blz. 31)De Taskforce, zoals voorgesteld in de tijdens het debat over het Integratiebeleid
Minderheden 1997 ingediende motie-Dittrich, zou bestaan uit bekende en toonaangevende
personen die door dialoog met organisaties, instellingen en bedrijven de participatie
van leden van etnische groepen aldaar moet verhogen.De commissie, waarover overeenstemming bereikt is met de sociale partners,
zal eveneens bestaan uit toonaangevende en bekende personen, afkomstig uit
de top van de partijen die met elkaar tot afspraken gekomen zijn over het
nieuwe offensief om de participatie van leden van etnische minderheidsgroepen
in arbeidsorganisaties te verhogen: werkgevers- en werknemersorganisaties,
Arbeidsvoorziening, overheid en minderhedenorganisaties. De beoogde commissie
heeft twee functies:– het intensief volgen en vinger aan de pols houden bij de voortgang
van de implementatie van het minderhedenakkoord en de Wet SAMEN op basis van
de informatie uit de verschillende monitors;– het promoten van het nieuwe offensief en van best practices, vergezeld
van publiek optreden. De eerstgenoemde functie is een aanvulling op het voorstel in de motie-Dittrich
evenals de keuze voor commissieleden met genoemde partijen als achterban. 91De motie-Dittrich met betrekking tot de instelling van een Task-force
beoogt het verhogen van de participatie van etnische minderheden binnen arbeidsorganisaties,
instellingen en bedrijven door gerichte werving van allochtonen voor de arbeidsmarkt.
Onderbelicht blijft de positieve ontwikkeling dat het aantal studenten uit
etnische minderheidsgroepen aan universiteiten en hogescholen sterk aan het
groeien is en in de toekomst zal toenemen. Wordt in voldoende mate met de
toename van hoger opgeleide allochtonen rekening gehouden en is de regering
van zins om aan deze categorie specifieke aandacht te schenken. Is de regering
in dezen voornemens om bestaande initiatieven te ondersteunen? (blz. 31)Bij de behandeling van het Jaaroverzicht Integratiebeleid Minderheden
1997 op 12 mei 1997 is een motie ingediend, waarin werd verzocht om een databank
voor geïnteresseerde hoger opgeleide personen uit etnische minderheidsgroepen
op te (doen) zetten. Naar aanleiding daarvan heeft de minister van SZW zich
bereid verklaard nog dit jaar een marktverkenning te starten naar (vraag en
aanbod van) bemiddelingsdiensten ten behoeve van hoog opgeleide personen uit
etnische minderheidsgroepen en mogelijke leemten op dit terrein op te sporen
(TK96/97, 25 001, nr. 28) Op basis van de resultaten van de marktverkenning
zal een antwoord worden gegeven op de vraag of en in welke mate op dit terrein
voor de rijksoverheid een rol is weggelegd. 92Op basis van analyses van de regio's, het inventariseren van de succes-
en faalfactoren binnen de aanpak van de regio's van Arbeidsvoorziening is
een plan van aanpak opgesteld. Zijn de Sector Adviseurs minderheden reeds
aangesteld? In welke sectoren worden deze functionarissen ingezet?Is reeds meer bekend over de toekomstige samenwerking tussen de BAM'ers
en de SAM'ers? (blz. 31)Zie antwoord vraag 85 93Wat zijn de verdere oorzaken van de teleurstellende prestaties van
arbeidsvoorziening terzake minderheden? Tot welke verhoging in taakstelling
leiden de afspraken gemaakt in de Stichting van de Arbeid voor Arbvo (in geld
en in te bemiddelende aantallen ten opzichte van de huidige inzet)? Is de
bemiddeling van niet-werkende minderheden duurder dan die van qua opleiding
vergelijkbare autochtonen? Zo ja waarom en hoeveel? Kan de regering een nadere
toelichting en specificatie geven van de plannen om de prestatie van Arbvo
inzake minderheden in kwaliteit en aantallen te verbeteren? Gaan er ook meer
plaatsen in de beroepseducatie door Arbvo gefinancierd worden? Komt er extra
financiering voor werkervaring en werkbegeleiding dienaangaande?Geeft arbeidsvoorziening zelf ook prioriteit aan een sluitende aanpak
en afronding naar werk voor nieuwkomers in het kader van inburgering? Zo ja,
waar blijkt dat uit? (blz. 32)In de afgelopen jaren zijn de resultaten ten aanzien van de plaatsing
van minderheden door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie telkens verbeterd,
met uitzondering van 1996. De «daling» in 1996 werd met name veroorzaakt
door de aanpassing van de definitie van het begrip minderheden per 1 januari
1996, waarbij het begrip «minderheden» werd verengd. De taakstelling
was echter nog gebaseerd op de oude, bredere definitie. De resultaten in 1997
waren in het begin teleurstellend, maar vanaf het tweede kwartaal tekent zich
een verbetering af.De afspraken in de Stichting van de Arbeid leiden niet rechtstreeks tot
een verhoging van de taakstellingen van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
voor minderheden. Ieder RBA formuleert op basis van het ingeschrevenenbestand,
de situatie op de regionale arbeidsmarkt en het beleid een eigen taakstelling.
Hierop zal mede van invloed zijn dat Arbeidsvoorziening – naar aanleiding
van het akkoord in de Stichting van de Arbeid – in haar beleid een verknoping
voorstaat van sectoraal beleid en minderhedenbeleid, welke het mogelijk moet
maken betere prestaties te realiseren.Naar aanleiding van de vraag of de bemiddeling van niet-werkenden minderheden
duurder is dan die van autochtonen kan worden opgemerkt dat geen inzicht bestaat
in de kosten van de bemiddelingstrajecten uitgesplitst naar doelgroep.Arbeidsvoorziening is eind 1996 gestart met het Initiatief Minderhedenbeleid.
Door middel van productaanpassing en -ontwikkeling, deskundigheidsbevordering
van consulenten en middenkader wordt de kwaliteit van de dienstverlening verbeterd
teneinde betere resultaten te boeken. Met ingang van 1998 zal Arbeidsvoorziening
ook beleidsmatig kunnen profiteren van de deponering van jaarverslagen in
het kader van de Wet SAMEN bij de RBA's en tevens zal dan een vergaande registratie
van minderheden in AGORA (het nieuwe registratiesysteem van Arbeidsvoorziening)
mogelijk worden. Arbeidsvoorziening hoopt de resultaten ten aanzien van minderheden
hierdoor te kunnen intensiveren. Naar aanleiding van de vraag of meer plaatsen in het kader van de beroepseducatie
door Arbeidsvoorziening gefinancierd gaan worden en de vraag naar mogelijkheden
voor extra financiering en werkbegeleiding kan het volgende worden opgemerkt.
Arbeidsvoorziening krijgt als onderdeel van de rijksbijdrage een budget voor
prestatiedienstverlening waaruit in 1998 circa 75 000 bemiddelingsplannen
gefinancierd gaan worden. Scholing begeleiding en soms ook werkervaring vormt
onderdeel van deze plannen.Ook in het kader van de inkoopregelingen en de WIW kunnen door uvi's en
gemeenten bemiddelingsplannen inclusief scholing en werkervaring worden ingekocht.In het kader van de inburgering is geen sprake van een sluitende aanpak
met uitzondering van de sluitende aanpak die is voorzien voor alle jongeren.
Er zijn dan ook geen afspraken gemaakt met Arbeidsvoorziening over een sluitende
aanpak voor nieuwkomers. Wel zullen tussen gemeenten en Arbeidsvoorziening
afspraken moeten worden gemaakt over de wijze waarop de betrokkenheid van
Arbeidsvoorziening bij het inburgeringsonderzoek en de doorgeleiding na de
afronding van het inburgeringsprogramma wordt vormgegeven. 94Hoe groot is het totale subsidiebedrag dat Economische Zaken besteedt
aan advisering, begeleiding en onderwijs aan startende ondernemers? (blz.
35)EZ heeft voor 1998 geen middelen geoormerkt voor advisering, begeleiding
en onderwijs aan startende ondernemers. Wel vormen deze activiteiten een onderdeel
van de jaarlijkse subsidie van EZ (f 24 mln) aan het IMK-netwerk. Een
deel van de subsidie voor eerste lijns advies- en voorlichtingsactiviteiten
wordt door de IMK's aangewend voor voorlichting en advies aan startende ondernemer.
De middelen die het IMK aanwendt voor startende allochtone ondernemers
worden niet nader gespecificeerd.Overigens werd door EZ in 1996 aan het project ter bevordering van het
ondernemerschap onder allochtonen (MOTOR: Migranten Ondernemer: Talent, Opleiding,
Resultaat) een eenmalige subsidie van in totaal f 2,6 miljoen toegekend.
Dit project is in 1997 gestart en heeft een doorlooptijd van 2,5 jaar. Doelstelling
van dit project is de verbetering en stimulering van ondernemerschap onder
migranten door het beter toegankelijk maken en verbetering van advisering,
onderwijs en begeleiding (door bestaande organisaties) van startende ondernemers.
Daarnaast werd in 1997 een eenmalige subsidie van f 0,6 mln toegekend
aan vier projecten gericht op het stimuleren van uitkeringsgerechtigden om
een eigen bedrijf op te richten. Deze projecten hebben een doorlooptijd van
twee jaar. 95Zijn er cijfers bekend van het aantal allochtone ondernemers na 1993?
(blz. 35)Volgens het Sociaal-Cultureel Planbureau kende Nederland in 1995 ruim
55 000 allochtone ondernemers. Door de gehanteerde onderzoeksmethodiek
is dit cijfer niet vergelijkbaar met het cijfer uit het door EZ gesubsidieerde
onderzoek uit 1993 (Coopers & Lybrand, «Onbekend maakt onbenut»,
1993). 96Op welke termijn denkt de regering de Bbz-regeling te verbeteren
en te verruimen opdat deze ook door allochtone startende of doorstartende
ondernemers beter benut kan worden? (blz. 35)De evaluatie van het Bbz wordt in 1997 afgerond. In januari 1998 zullen
in een nota aan de Tweede Kamer de voornemens worden voorgelegd op welke onderdelen
het Bbz gewijzigd gaat worden. Indien de Kamer met deze voorstellen instemt
zullen de eerste wijzigingen in de loop van 1998 kunnen worden gerealiseerd. 97Gedurende welke periode zal apart beleid worden gevoerd door het
ministerie van Economische zaken om het potentieel aan allochtonen werknemers
aan te boren? (blz. 35)EZ heeft geen periode vastgesteld waarbij aanvullend beleid gericht op
het stimuleren van ondernemerschap onder etnische minderheden wordt gevoerd.
Wel wordt ernaar gestreefd specifieke voorzieningen voor etnische minderheden
te laten integreren in de generieke startersvoorzieningen. 98Wat is de reden dat het TOPAZ-project na 1998 niet wordt voortgezet?
Kan de aanjaagfunctie van het TOPAZ-project gemist worden? (blz. 39)Het TOPAZ-project is een samenwerkingsverband van sociale partners in
de zorgsector, Arbeidsvoorziening en het ministerie van VWS. Het project is
gestart voor de duur van vier jaar en eindigt eind 1997. Partners in het samenwerkingsverband
voeren thans overleg over de functies van TOPAZ in een andere opzet. Zodra
daarover definitieve besluitvorming heeft plaatsgehad zal de Kamer nader worden
geïnformeerd. De aanjaagfunctie van TOPAZ kan vooralsnog niet gemist
worden. 99Hoe groot is de instroom van het aantal allochtonen in de zorg sinds
1993? Hoe verhoudt deze instroom zich tot de uitstroom? (blz. 39)Met betrekking tot de instroom van personen uit etnische minderheidsgroepen
in 1993 zijn er geen gegevens beschikbaar.Sociale partners in de zorgsector kwamen in het verlengde van het STAR-akkoord
overeen, om in de periode van 1994 tot en met 1997 in totaal 3800 personen
uit de etnische minderheidsgroepen aan een baan te helpen in de zorgsector,
waarvan 3000 in de intramurale sector en 800 in verzorgingstehuizen.Op basis van onderzoek in opdracht van TOPAZ uitgevoerd door het Nzi,
blijkt dat in 1993 en 1994 ruim 2500 medewerkers uit etnische minderheidsgroepen
zijn ingestroomd in de intramurale sector. Dat betekent dat de taakstelling
voor deze sector in de eerste helft van de convenantsperiode al voor meer
dan 80% is gerealiseerd. De verwachting is dat eind 1997 ruim 5000 personen
uit etnische minderheidsgroepen in de zorgsector zijn ingestroomd.TOPAZ heeft het behoud van personeel uit etnische minderheidsgroepen onderzocht
dat in 1994 is ingestroomd. Het blijkt dat 56% van alle medewerkers die met
een subsidie zijn binnengekomen, na twee jaar nog steeds in dienst is. Er
loopt nog een onderzoek naar de totale instroom en de verhouding tot de uitstroom.
Zodra de gegevens beschikbaar komen zal de Kamer nader worden geïnformeerd. 100Kan de minister inzicht verschaffen in de deelname van allochtone
studenten aan de lerarenopleidingen voor het Basisonderwijs, alsmede de lerarenopleidingen
voor Voortgezet Onderwijs en de Universitaire Lerarenopleidingen? (blz. 42)In opdracht van het Expertise Centrum allochtonen Hoger Onderwijs (ECHO)
is onlangs een quick scan uitgevoerd naar het aandeel van studenten uit etnische
minderheidsgroepen op de PABO's. Op basis hiervan kan een indicatie gegeven
worden over de deelname van etnische minderheden. Deze gegevens zijn thans
niet voorhanden over de deelname van studenten uit etnische minderheidsgroepen
aan de lerarenopleidingen voor het Voortgezet Onderwijs. Wel blijkt uit een
in 1992/1993 uitgevoerd onderzoek van de Inspectie Hoger Onderwijs dat het
aandeel van etnische minderheden aan de lerarenopleiding voor het V.O. groter
is dan het aandeel dat studeert aan de PABO.Uit bovengenoemde quick scan van het ECHO blijkt overigens dat in het
studiejaar 1997/1998 ongeveer 3,4% van de studenten aan de bij het onderzoek
betrokken hogescholen (22 PABO's met ruim 11 700 studenten) uit de etnische
minderheidsgroepen afkomstig is.Over de deelname van personen uit etnische minderheidsgroepen aan de universitaire
lerarenopleidingen worden niet systematisch gegevens verzameld; geschat wordt
dat het jaarlijks om plusminus 20 studenten gaat (2 à 3% van het landelijke
totaal van de instroom).Geconcludeerd kan worden dat op basis van de huidige informatievoorziening
het relatieve aandeel etnische minderheden vooral indicatief is. De komende
tijd staat verbetering van de kwantitatieve informatievoorziening over positie
van etnische minderheden in het hoger onderwijs op de agenda. Ik wijs u hiervoor
op de voornemens in het onlangs gepubliceerde ontwerp-HOOP 1998 waarin een
voorstel wordt gedaan om de informatievoorziening te verbeteren om het verloop
van de instroom en de studieresultaten per instelling beter te kunnen volgen.
Binnenkort wordt over de voornemens uit het ontwerp HOOP 1998
het overleg gevoerd met de instellingen voor hoger onderwijs. 101Kan de minister aangeven hoeveel scholen er in Nederland zijn die
uitsluitend bezocht worden door één allochtone groep? (blz.
42)Op 1 oktober 1996 waren er geen scholen die alleen bezocht werden door
kinderen van één nationaliteit. Op dit moment zijn er 13 basisscholen
in 9 verschillende gemeenten die op 1 oktober 1996 75% of meer leerlingen
met dezelfde culturele achtergrond telden. Hiervan zijn 2 scholen openbaar
en hebben 6 scholen een Islamitische, 4 scholen een hindoe en 1 school een
protestants christelijke signatuur. 102Kan de minister aangeven welke organisaties van allochtone ouders
hierin participeren en welk deel van het budget in samenspraak met deze organisaties
wordt besteed? (blz. 42)Zie het antwoord op vraag 108 103Zijn er cijfers beschikbaar waarin duidelijk is hoe groot de onderwijsachterstanden
zijn van woonwagen- en zigeunerkinderen? (blz. 43)Uit de OVB-cohortonderzoeken in het basisonderwijs (tweede fase), in 1992
uitgevoerd door het ITS te Nijmegen, blijkt ten aanzien van de woonwagen-en
zigeunerkinderen het volgende. De prestaties bij rekenen en taal van deze
leerlingen zijn beduidend lager dan die van de Nederlandse doelgroepkinderen
(gewicht 1,25). Opvallend is dat de woonwagen-en zigeunerkinderen in groep
4 nog wel beter presteren dan de allochtone leerlingen, maar dat de prestaties
in de leerjaren 6 en 8 lager zijn dan die van allochtone leerlingen. Bovendien
bleek dat in die jaren ongeveer de helft van de woonwagen- en zigeunerkinderen
geen enkele vorm van voortgezet onderwijs volgde. Recentere informatie op
leerlingniveau is niet voorhanden. 104Hoe verhouden zich de aanbevelingen van het SCP-rapport «Van
school naar werk» ten opzichte van het Landelijk Beleidskader Achterstandsbestrijding?
(blz. 43)In het SCP-rapport gaat men er vanuit dat een effectief achterstandsprogramma
voor het basisonderwijs de volgende onderdelen moet bevatten:– voorschoolse programma's ter vermindering van de achterstand in
de ontwikkeling van cognitieve vaardigheden. Voor-en vroegschoolse educatie
is één van de zes doelstellingen van het Landelijk Beleidskader
Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (LBK). Als aspecten die daarbij
aandacht verdienen worden genoemd het gebruik van programma's en instrumenten
voor stimulering taalonderwijs en ondersteuning van ouders door aanbieding
van gezinsgerichte programma's.– extra onderwijs in het Nederlands. Beheersing van de Nederlandse
taal is één van de zes doelstellingen van het LBK. Als aspect
wordt genoemd het stimuleren van gebruik van buitenschoolse programma's voor
de Nederlandse taal.– sterk gestructureerd onderwijs met mogelijkheden tot aanvullende
instructie, oefening en begeleiding van achterstandsleerlingen. Als instrument
om hierboven genoemde doelstellingen, maar ook die van evenredige
deelname aan het onderwijs en vermindering van schooluitval en vermindering
van verwijzing naar speciale voorzieningen te bereiken, spoort dit aspect
goed met het voorgestelde achterstandenbeleid.– vermijden van overbelasting door oetc als zelfstandig curriculumonderdeel
in het basisonderwijs te schrappen. De doelstellingen in het LBK hebben geen
betrekking op oetc/oalt maar richten zich op onderwijsachterstandenbestrijding.
Overigens wordt in het wetsvoorstel inzake oalt (kamerstuk nr. 25 716)
voorgesteld dit onderwijs als extra voorziening buiten het voor alle leerlingen
verplichte onderwijsprogramma te plaatsen.Voor het voortgezet onderwijs richt de aandacht zich in het rapport op
vermindering van spijbelen en voortijdig schoolverlaten. Ook deze doelstelling
maakt onderdeel uit van het Landelijk Beleidskader. 105Welke randvoorwaarden neemt de regering in acht voor wat betreft
de toedeling van de gewichtengelden (bijvoorbeeld ten aanzien de formatieverschuivingen)?
(blz. 44)In het najaar zal een notitie verschijnen over een eventuele herijking
van de gewichtenregeling. Op dit moment kan over mogelijke randvoorwaarden
geen mededeling gedaan worden. 106Kan een overzicht gegeven worden van verwijzingen van allochtone
leerlingen naar het speciaal primair onderwijs? Welke tendensen zijn waar
te nemen? (blz. 44)Er zijn geen gegevens beschikbaar over het aantal verwijzingen van allochtone
leerlingen naar het speciaal onderwijs. Wel kan inzicht gegeven worden in
de onwikkeling van de deelname aan het speciaal onderwijs (SO).Tabel 1 geeft de absolute aantallen cumi-leerlingen weer in het speciaal
onderwijs als geheel en in de verschillende (geclusterde) soorten speciaal
onderwijs in de schooljaren 1991/1992 tot en met 1996/1997. In tabel 2 is
een vergelijking gemaakt van de procentuele ontwikkeling in het speciaal onderwijs
en het basisonderwijs. Tabel 1. Aantal cumi-leerlingen per so-schoolsoort:  91/9292/9393/94 94/95 95/9696/97 SO-LOM/MLK/IOKB6 4166 7867 1877 4137 7227 752SO-ZMLK6847548379069811 122SO-ZMOK476525555514538571 SO-Overig1 9792 0492 1242 2612 4552 580       SO-Totaal9 55510 11410 70311 12411 69612 015Tabel 2 Aantal cumi-leerlingen per SO-schoolsoort, geïndiceerd
91/92=100  91/9292/9393/9
494/9595/9696/97 SO-LOM/MLK/OOBK100,0105,8112,0115,5120,4120,8SO-ZMLK100,0110,2122,4132,5143,4162,6
SO-ZMOK100,0110,3116,6114,3113,0120,0SO-overig100,0103,5107,3114,2124,1130,4       SO-totaal100,0105,9112,0116,4122,4125,7       basisonderwijs100,0103,1110,0116,0122,2124,4In de betreffende periode is het aantal cumi-leerlingen in het speciaal
onderwijs als geheel met ruim 25% gegroeid. De procentuele groei van het aantal
cumi-leerlingen in het basisonderwijs (24%) was in dezelfde periode bijna
even groot. De groei van het aantal cumi-leerlingen was in het speciaal onderwijs
wel sterker dan de groei van het totale aantal leerlingen. Die bedroeg in
deze periode slechts 5% . 107Hoe gaat de regering bevorderen dat de betrokkenheid van allochtone
ouders met betrekking tot het onderwijs van hun kinderen versterkt wordt?
Dit is een regelmatig gesignaleerd knelpunt. (blz. 45)Dit knelpunt is eerder al aanleiding geweest om gericht beleid te voeren:
het uitbrengen van een Onderwijsgids en de campagne ter bevordering van ouderparticipatie
«Leren doe je samen».De Onderwijsgids beoogt de positie van ouders in het onderwijs te versterken.
Het is gebleken dat ouders de «Onderwijsgids primair onderwijs»
zeer waarderen. Deze is voldoende informatief en toegankelijk. De integrale
Nederlandse versie wordt vertaald in het Turks, Arabisch en Engels. Er wordt
van uitgegaan dat ook allochtone ouders gebaat zijn bij een gids in hun eigen
taal. Het streven is dat ouders uit de etnische minderheidsgroepen na het
lezen en bespreken van de gids op voor hen belegde ouderavonden, sterker betrokken
worden bij het onderwijs aan hun kinderen. 108Er wordt gestreefd naar het versterken van de posities van ouders,
verzorgers en leerlingen ten opzichte van de school.De minister zegt over de besteding van het budget voor de Algemene
Ouderorganisaties dat twintig procent van dit budget in samenspraak met de
Specifieke Ouderorganisaties moet worden besteed. Kan de regering aangeven
welke organisaties van allochtone ouders hierin participeren en welk deel
van het budget in samenspraak met deze organisaties wordt besteed? (blz. 45)Op jaarbasis wordt vanaf 1996 aan de algemene ouderorganisaties een bedrag
van f 1 miljoen aan additionele subsidie verstrekt ten behoeve van de
ondersteuning van gezamenlijke projecten gericht op de deskundigheidsbevordering
van ouders (uitvoering van de motie van het Kamerlid Lambrechts tijdens de
behandeling van de onderwijsbegroting 1996). Een vijfde deel daarvan dient
besteed te worden in samenwerkingsprojecten met specifieke ouderorganisaties
(o.a. allochtone ouderorganisaties, maar ook bijvoorbeeld gehandicapten ouderorganisaties).Voor de eerste tranche (voor 1996 en 1997 tezamen genomen, dus in totaal
voor f 0,4 miljoen) zijn 5 projecten goedgekeurd, waarvan 2 specifiek
ten behoeve van allochtone ouders ter waarde van ongeveer f 0,16 miljoen.
Over deze twee projecten heeft afstemming plaatsgevonden in het Landelijk
Platform School-Ouders (SchOuders), een initiatief van het Christelijk Pedagogisch
Studiecentrum, waarin een groot aantal (allochtone) organisaties samenwerken.
Het doel van het Platform is te komen tot verbetering van de onderwijskansen
van kinderen van laaggeschoolde ouders door het versterken van de relatie
tussen school en ouders.Voor het jaar 1998 is voorzien in een evaluatie van
de besteding van de additionele subsidie ad f 1 miljoen. 109Wat is de reden dat er sinds het uitkomen van het jaaroverzicht minderheden
1995 geen gegevens beschikbaar zijn over de deelname van leerlingen uit culturele
minderheden in de diverse vormen van regulier voortgezet onderwijs. (blz.
46)De cijfers waren op het moment van schrijven van het Jaaroverzicht 1998
nog niet beschikbaar. Inmiddels is dat wel het geval. Het aandeel CUMI-leerlingen
ten opzichte van het totaal aantal leerlingen in het VO neemt toe van 3,8%
in schooljaar 1992–1993 tot 7,3% in 1996–1997. Het aantal CUMI-leerlingen
op de schoolsoorten mavo/havo/vwo neemt toe tot 4,9% in 1996–1997. (Bron:
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen 1998) Relatieve verdeling van de CUMI-leerlingen over de schoolsoorten  92/9393/9494/9595/9696/97Totaal vso100%100%100%100%100% vso/lom17.3%17.1%17.1%15.4%15.2%vso/mlk48.0%49.4%49.7%50.1%50.2% vso/overig34.7%33.5%33.2%34.5%34.6%      Totaal vo100%100%100%100%100% avo
bj11.4%11.7%10.7%10.5%11.1% ivbo20.5%20.4%20.3%20.7%19.9%vbo32.6%33.2%34.7%34.9%34.9% mavo21.5%20.3%19.3%18.4%17.7%havo7.8%8.1%8.7%9.1%9.3% vwo6.1%6.3%6.3%6.4%6.7%Percentage CUMI-leerlingen per schoolsoort  92/9393/9494/9595/9696/97vso14.7%16.0%17.4%17.5%18.8% ivbo19.0%19.3%19.6%20.3%20.0%vbo8.5%8.8%8.9%8.8%9.0% avo3.8%4.0%4.3%4.6%4.9%gem. vo5.9%6.3%6.6%7.0%7.3%110Er wordt gesteld dat allochtone leerlingen geen motivatieproblemen
zullen ondervinden als gevolg van de invoering van de basisvorming. Met de
basisvorming krijgen leerlingen te maken met een maximale verblijfsduur van
vijf jaar in de eerste fase van het voortgezet onderwijs. Zijn er bij de minister
gegevens bekend over de aantallen leerlingen, en in het bijzonder allochtone
leerlingen, die binnen deze maximale verblijfsduur de eerste fase afronden?
Zijn er ook gegevens beschikbaar over de leerlingen die de eerste fase niet
binnen de maximale verblijfsduur hebben afgesloten? (blz. 47)De motivatie van leerlingen uit de etnische minderheidsgroepen om te presteren
in de basisvorming is vergelijkbaar met de motivatie van Nederlandse leerlingen.
Dit blijkt uit CBS-gegevens in het kader van het vocl'93 cohort-onderzoek
(leerlingen-vragenlijst).De score is als volgt (maximale score is 4,0)  ivbovbovbo/mavomavohavohavo/vwovwoNederlandse leerlingen2.52.52.52.52.52.62.6 Allochtone leerlingen2.82.72.52.62.72.62.6Met de invoering van de basisvorming is de vertraging in de eerste drie
jaar van het voortgezet onderwijs versterkt afgenomen. Dit blijkt uit het
meeste recente CBS-cohort dat in 1993 is gestart, gelijk met de invoering
van de basisvorming, in vergelijking met oudere CBS-cohorten.vo (stand begin 4e meetjaar) vertragingcohort'77cohort'82cohort'89cohort'93 geen69,7%73,8%77,7%86,1%1
jaar28,6%25,2%21,6%13,8% 2 jaar1,7%1,0%0,5%0,1%3
jaar0,0%0,0%0,0%0,0% totaal vo100,0%100,0%100,0%100,0%Het aandeel onvertraagde leerlingen neemt in vergelijking met cohort'89
flink toe en hiermee in samenhang daalt het aandeel vertraagde leerlingen.
Er zijn nagenoeg geen leerlingen die na drie jaar (begin 4e cohortjaar) meer
dan één jaar vertraging hebben opgelopen. Uit cohort'89 is bekend
dat na 7 (meet)jaren in vbo en mavo respectievelijk 5% en 3% een verblijfduur
kende van meer dan 5 jaar. Gezien de bovengenoemde trend zullen vergelijkbare
percentages voor de basisvorminggeneratie lager zijn. 111Is in 1996 opnieuw een cohort leerlingen uit groep 8 van het basisonderwijs
gevolgd in hun schoolloopbaan in het voortgezet onderwijs? Zo nee, waarom
niet? (blz. 47)Het derde cohort leerlingen dat – in het kader van het onderwijsachterstandenbeleid –
vanuit het basisonderwijs zal worden gevolgd in het voortgezet onderwijs,
zal vermoedelijk in 1998 worden gestart. 112Welke initiatieven worden genomen om het voortijdig schoolverlaten
te verminderen juist ten aanzien van deze doelgroep? Welke culturele barrières
zijn te constateren? (blz. 48)Maatregelen ter vermindering van voortijdig schoolverlaten zijn in principe
gericht op autochtone leerlingen zowel als leerlingen uit de etnische minderheidsgroepen.
Specifiek gericht op deze laatste leerlingen is de campagne «Leren doe
je samen», georganiseerd door Forum. Deze campagne vormt een onderdeel
van een bredere voorlichtingscampagne over voortijdig schoolverlaten, zoals
in hoofdstuk 4.2 onder «Vermindering voortijdig schoolverlaten»
ook staat aangegeven. Daarnaast zal in de Almanak voortijdig schoolverlaten
die bureau Sardes in 1998 zal uitbrengen aandacht worden besteed aan de specifieke
vereisten voor leerlingbegeleiding en ouderparticipatie bij leerlingen uit
de etnische minderheidsgroepen.Voorkomen en bestrijden van voortijdig schoolverlaten vormt tevens een
belangrijke doelstelling van het beleid ter bestrijding van onderwijsachterstanden.
In het voortgezet onderwijs biedt de Cumi-VO-regeling specifieke faciliteiten
ten behoeve van de doelgroepen. In het beroepsonderwijs biedt de regeling
specifieke doelgroepen scholen de mogelijkheid extra geld in
te zetten voor bestrijding van het voortijdig schoolverlaten van leerlingen
uit minderheidsgroepen.Belangrijke culturele barrières die een rol kunnen spelen bij het
voortijdig schoolverlaten door jongeren uit de etnische minderheidsgroepen
zijn onder meer: de traditionele houding ten opzichte van huiswerk, de afstemming
van het onderwijs op de belevingswereld van de leerling. de rol van de ouders
bij het ondersteunen van de leerling en het verwachtingspatroon van leerlingen
uit de etnische minderheidsgroepen (en hun ouders) met betrekking tot vervolgonderwijs. 113Waar zijn de geregistreerde voortijdige schoolverlaters herplaatst
als gevolg van de RMC-functie; graag een overzicht? (blz. 49)Eén derde van de in het kader van de RMC-functie gemelde voortijdige
schoolverlaters wordt naar het onderwijs teruggeleid. Over de bestemming van
deze herplaatste voortijdige schoolverlaters zijn geen gegevens beschikbaar.De RMC-regio's leveren jaarlijks een rapportage van de effecten van de
RMC-functie, waarin onder meer het aantal herplaatste voortijdige schoolverlaters
wordt aangegeven. De bestemming van deze herplaatste leerlingen wordt niet
gespecificeerd naar schooltype of soort onderwijs. 114Welke waarborgen bieden de voorstellen vbo/mavo-leerwegen ten aanzien
van kwetsbare allochtone jongeren? (blz. 51)Het wetsvoorstel leerwegen mavo/vbo/vso voorziet in het aanbieden door
scholen van leerwegondersteunend onderwijs voor leerlingen met een tijdelijke
of partiële achterstand, die door middel van extra hulp en ondersteuning
worden begeleid naar het behalen van een diploma. Daarnaast voorziet het wetsvoorstel
in praktijkonderwijs voor leerlingen die naar verwachting niet in staat zijn
met succes een opleiding in de tweede fase van het voortgezet onderwijs af
te ronden. Praktijkonderwijs is eindonderwijs, en heeft tot doel de leerling
zo goed mogelijk toe te rusten voor eenvoudige werkzaamheden op de arbeidsmarkt.Met deze maatregelen wordt beoogd meer leerlingen een ononderbroken leerweg
te bieden met uitzicht op een startkwalificatie in het vervolgonderwijs of
een goede voorbereiding op de arbeidsmarkt. Het wetsvoorstel mavo/vbo/vso
maakt hierbij geen onderscheid tussen leerlingen uit etnische minderheidsgroepen
en autochtone leerlingen. 115De minister constateert dat er een afname is in absolute zin van
het aantal allochtone leerlingen in de beroepsbegeleidende leerweg (BBL, voorheen
het leerlingwezen). Welke maatregelen gaat de regering nemen om juist de instroom
van allochtone leerlingen in het leerlingwezen te verhogen? (blz. 54)In het Jaaroverzicht wordt geconstateerd dat het absolute aantal allochtone
deelnemers aan de beroepsbegeleidende leerweg in het cursusjaar 1994/1995
is afgenomen met 223 leerlingen (circa 5 procent). Dit ging gepaard met een
algehele daling van het aantal deelnemers aan deze leerweg. Het feit dat het
aandeel allochtone deelnemers desondanks in deze periode stabiel is gebleven
beoordeelt de regering als positief. Om de beroepsbegeleidende weg te stimuleren
zijn sinds 1994 reeds diverse maatregelen getroffen: het stimuleren van regionale
en sectorale samenwerkingsverbanden, de invoering van een fiscale faciliteit
en het sluiten van een convenant met de landelijke organen beroepsonderwijs
om de instroom in deze leerweg uit te breiden. Sinds 1996 lijkt er sprake te zijn van een kentering in de dalende instroom. In hoeverre ook
leerlingen uit de etnische minderheidsgroepen hiervan hebben geprofiteerd
of nog zullen profiteren is op dit moment nog niet bekend. Dit zal moeten
blijken uit de komende jaaroverzichten. Het treffen van aanvullende maatregelen
om juist de instroom van leerlingen uit de etnische minderheidsgroepen in
de beroepsbegeleidende leerweg te verhogen lijkt derhalve vooralsnog niet
noodzakelijk. 116Zijn er al concrete resultaten bekend van de Regeling specifieke
doelgroepen die sinds augustus 1995 van kracht is? (blz. 55)Ja. De onderzoekers melden dat tussen 1994/1995 en 1995/1996 het aantal
allochtonen dat een startkwalificatie behaalde met maar liefst 32 procent
is toegenomen. Ook het aantal meisjes in opleidingen voor traditioneel mannelijke
beroepen dat een diploma heeft behaald, is fors (18,3%) toegenomen. Daarentegen
is het aantal deelnemers met een beperkte vooropleiding dat een startkwalificatie
heeft gehaald, afgenomen met 14 procent. Op korte termijn zal de publicatie
worden aangeboden aan de Tweede Kamer. 117Welke maatregelen worden gestimuleerd om de kansen op een praktijkopleidingsplaats
voor allochtone jongeren in de bve-sector te vergroten? (blz. 55)Zie het antwoord op vraag 115. 118Uit de vernieuwingsthermometer 1995/1996 is gebleken dat de ROC's
slechts in beperkte mate invulling geven aan het doelgroepenbeleid. Kan de
minister aangeven in hoeverre de doelstellingen ten aanzien van het doelgroepenbeleid
tot dusver zijn gerealiseerd? (blz. 55)Ja. Ik verwijs eerst naar mijn antwoord op vraag 116. Tevens melden de
onderzoekers dat zij met betrekking tot de voornemens zien dat de samenwerkingsverbanden
zich gemiddeld evenals het voorgaande jaar forse taakstellingen opleggen.
Deze bevinding van de onderzoekers laat zien dat het de onderwijsinstellingen
ernst is met de doelstellingen van de doelgroepenregeling. 119Het voorstel voor een nieuw bekostigingsmodel voor het secundair
beroepsonderwijs is in oorspronkelijke vorm door de Kamer teruggewezen. Is
het voorstel al door het kabinet aanvaard? Wanneer wordt de Kamer hierover
gerapporteerd? (blz. 56)In april 1996 is een hoofdlijnennotitie over de bekostiging na 2000 van
het secundair beroepsonderwijs gepubliceerd. Deze notitie is in nauw overleg
met de BVE-Raad opgesteld. Door de Tweede Kamer is de notitie voor kennisgeving
aanvaard. De Kamer heeft aangedrongen op een spoedige nadere uitwerking. Hiermee
is medio dit jaar een aanvang gemaakt na het tot stand komen van de overgangsbekostiging
tot 2000. Overigens gebeurt een en ander in goed overleg met de BVE-Raad.
Naar verwachting zal een nadere uitwerking in april 1998 gereed komen en aan
de Kamer worden gestuurd. Het voorstel is nog niet binnen het Kabinet besproken. 120Welke maatregelen neemt de minister ter preventie van selectie aan
de poort als gevolg van het input/outputbeleid in het bekostigingsmodel? (blz.
57)Selectie aan de poort is een verschijnsel dat kan optreden wanneer instellingen
uitsluitend door financiële prikkels worden gemotiveerd. Deze prikkels
zijn gericht op vroegtijdige selectie om te komen tot een optimale kosten/baten
verhouding voor een instelling. In het beoogde bekostigingsmodel wordt in
een aantal maatregelen voorzien om selectie aan de poort respectievelijk vroegtijdige
selectie tegen te gaan. In de eerste plaats gebeurt dat door het bekostigingsmodel
niet uitsluitend te baseren op output, maar een substantieel gewicht toe te
kennen aan de input. Daarnaast is er een aparte opslag voor voorbereidende
en ondersteunende activiteiten op de inputvergoeding voor specifieke doelgroepen.
Ten slotte zijn er de intakeprocedure en leerlingbegeleiding. Deze moeten
ervoor zorgen dat leerlingen zo snel mogelijk in het juiste traject terechtkomen. 121Welk bedrag is tot nu toe in het kader van de Beleidsagenda Educatie
en Beroepsonderwijs 1995–1999 aan het beschreven veranderingsproces
besteed? Welk percentage van deze bestedingen is uitgegeven aan doelgroepmaatregelen
voor minderheden? (blz. 57)Voor de Beleidsagenda Educatie en Beroepsonderwijs was in 1995 een bedrag
van f 46,5 mln. beschikbaar en in 1996 en 1997 per jaar f 85,0 mln.Diverse aparte regelingen voor doelgroepen zijn vanaf 1995 geïntegreerd
in één regeling. Dat betekent dat voor de Regeling specifieke
doelgroepen 1997 één budget voor alle doelgroepen beschikbaar
was. In 1997 omvatte het budget voor de regeling f.27,9 mln., waarvan f 8,5
mln. binnen de Beleidsagenda-middelen gereserveerd was. 122«Binnen het BVE-veld is sprake van een netwerk allochtonen
vergelijkbaar met netwerken voor andere specifieke doelgroepen». Kan
de regering dit nader toelichten? (blz. 58)Vanuit de BVE-Raad bestaat een door de leden gesubsidieerd netwerk doelgroepen,
dat enkele malen per jaar een studiedag organiseert. Binnen het netwerk doelgroepen
functioneren vier clusters: een netwerk voor etnische minderheden, een voor
voortijdigschoolverlaters, een voor gehandicapten en en een voor vrouwen in
technische beroepen.In het netwerk etnische minderheden nemen met name de vertegenwoordigers
van docenten en coördinatoren deel die veel werken met studenten uit
de etnische minderheidsgroepen en een rol spelen bij de opvang van deze studenten. 123Op welke wijze wordt in het regulier basis- en voortgezet onderwijs
aandacht besteed aan de multiculturele samenleving, ook op witte scholen?
Is er sprake van onderwijs in de cultuur, de gewoonten en gebruiken van etnische
minderheden in Nederland? Op welke wijze wordt op scholen aandacht besteed
aan de Nederlandse cultuur, gewoonten en gebruiken in klassen met meer etnische
kinderen? Op welke wijze worden bij de opleidingen van docenten deze aspecten
in het lespakket meegenomen en hoe zit het dan bij her- en bijscholing van
docenten?Is de attitude en de kennis van docenten adequaat en hoe wordt dat
gemeten? Hoe is de participatie van allochtonen bij de vaststelling van het
onderwijsbeleid? (blz. 59) Van meet af aan is het beleid er op gericht geweest intercultureel onderwijs
in te bedden in het gehele curriculum van alle scholen voor basis- en voortgezet
onderwijs. Intercultureel onderwijs is dus niet beperkt gebleven tot projectonderwijs
en specifieke lesbrieven. De multiculturaliteit is expliciet aandachtspunt
geweest bij het opstellen van de kerndoelen, de eindtermen en de lesprogramma's.
Zowel voor de basisscholen als voor de scholen voor voortgezet onderwijs zijn
nu goede interculturele onderwijsmethoden en lesmaterialen beschikbaar. De
Nederlandse cultuur, gewoonten en gebruiken zijn al ingebed in het onderwijs,
ook als het klassen met meer kinderen uit etnische minderheidsgroepen betreft.
Met intercultureel onderwijs wordt beoogd autochtone leerlingen kennis en
inzicht bij te brengen over niet-westerse culturen en gebruiken en leerlingen
uit de etnische minderheidsgroepen op de hoogte te stellen van westerse gebruiken
en culturen. Beleidsdoel is alle leerlingen, ook die op zogenaamde witte scholen,
te «leren omgaan met verschillen».Om tot verankering van intercultureel onderwijs te komen is «het
intercultureel leren» thans een van de speerpunten van de Projectgroep
Intercultureel Onderwijs (ICO). De daadwerkelijke implementatie hiervan hangt
af van verandering van didactiek, werkvormen en begeleiding, maar ook van
scholing en nascholing van docenten. De muliculturele samenleving is een van
de aspecten die zijn opgenomen in de startbekwaamheidseisen van leraren.Wat betreft de na- en bijscholing is de vaststelling of deze scholing
op het gebied van intercultureel onderwijs noodzakelijk is, een verantwoordelijkheid
van het schoolbestuur.Terzake van participatie van etnische minderheden bij de vaststelling
van het onderwijsbeleid is de situatie als volgt. Vertegenwoordigers van deze
groepen nemen deel aan het reguliere onderwijsoverleg Primair Onderwijs en
Voortgezet Onderwijs. Daar worden beleidsvoornemens met het onderwijsveld
besproken. Daarnaast vindt periodiek overleg plaats met de Landelijke Advies-
en Overlegstructuur Minderheden (LAO). 124Het Jaaroverzicht stelt vast dat leefbaarheid zich afspeelt op het
raakvlak van fysieke processen (bouwen, woonomgeving) en sociale processen
(buurtbeheer, sociaal beheer, leefklimaat). Erkent het kabinet dat tot nu
toe (vergelijk vraag 2) de aandacht zich teveel concentreert rondom de fysieke
processen? (blz. 67)Dat de aandacht op dit moment sterk gericht lijkt te zijn op de fysieke
processen hangt waarschijnlijk samen met het momentum van uitbrengen van de
nota Stedelijke Vernieuwing en manifestaties (congressen, symposia e.d.) daaromheen.
Echter, in de praktijk van onder meer de sociale vernieuwing, Grote Stedenbeleid,
welzijnsbeleid, het opbouwwerk en ook in het scala van beheersactiviteiten
van woningcorporaties speelt de sociale dimensie – sinds jaar en dag –
een cruciale rol in wijken en buurten. Leefbaarheid is en blijft een zaak
van gelijk opmarcheren van fysieke en sociale maatregelen in integrale samenhang
met maatregelen op de terreinen van werk, onderwijs, zorg en veiligheid. De
een kan niet zonder de ander en ze kunnen elkaar ook niet vervangen. 125Is de regering bereid en in staat enige samenhang in het beleid met
betrekking tot woonwagenbewoners aan te brengen? (blz. 70)Zie het antwoord op de vragen 3 en 4. 126In deze paragraaf wordt e.e.a. vermeld over ontspanning in de woningbehoefte.
Let wel: woningbehoefte. Het Wetsvoorstel 25 334 nr. 2 sluit aan op deze
ontwikkeling. Uit recente cijfers van het ministerie van VROM blijkt dat het
tekort aan standplaatsen een veelvoud is van het tekort aan woningen: ruim
10%. Tegelijk met het wetsvoorstel 25 334 nr. 2 werd op 29 april 1997
bij de Tweede Kamer ingediend het Wetsvoorstel «Wijziging Huisvestingswet,
de Woningwet en enige andere wetten in verband met de integratie van de woonwagen-
en woonschepenregelgeving». Terwijl beide wetsvoorstellen hetzelfde
beogen: mensen moeten zelf kunnen kiezen waar zij wonen! Is de regering bereid
en in staat enige samenhang in het beleid met betrekking tot woonwagenbewoners
aan te brengen? (blz. 70)Zie het antwoord op de vragen 3 en 4. 127Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil algemeen
beleid met specifieke aandachtspunten. Geconstateerd wordt dat van specifieke
aandachtspunten vrijwel niets is terug te vinden binnen algemeen beleid? Op
welke wijze is de regering van plan om de specifieke aandachtspunten in het
algemeen beleid vorm te geven? Wordt dat bijvoorbeeld in het kader van de
Ontwikkeling van Lokaal Preventief Jeugdbeleid door de commissie Groenman
geplaatst? Levert het ministerie van VWS een bijdrage aan de verbetering van
de positie van allochtone jeugd en de bestrijding van specifieke problemen?
(blz. 74)Binnen de primaire doelgroep van het jeugdbeleid is het aandeel allochtone
jeugdigen groeiende, zeker in de grote steden. Preventief jeugdbeleid is volgens
het door alle betrokken partijen aanvaarde regeringsstandpunt «Regie
in de jeugdzorg» de verantwoordelijkheid van gemeenten. De Projectgroep
Ontwikkeling lokaal preventief Jeugdbeleid stimuleert en ondersteunt gemeenten
bij de ontwikkeling en de uitvoering van dat beleid. De projectgroep faciliteert
gemeenten bij het afstemmen van het aanbod op de vraag van jeugdigen in de
vorm van informatie, cursusmateriaal en pilotprojecten. Veel aandacht wordt
besteed aan het bij de beleidsontwikkeling betrekken van jongeren zowel lokaal
als landelijk. In het voorjaar van 1998 wordt een Nota Jeugdparticipatie aan
de Kamer aangeboden. Daarin zal specifieke aandacht worden geschonken aan
de participatie van kwetsbare jeugdigen, met name van allochtone jeugdigen.Verder ondersteunt en stimuleert het ministerie van VWS gemeenten bij
het voeren van beleid inzake opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering.
Op dit terrein brengt een interdepartementale werkgroep dit jaar een rapport
uit over de wijze waarop opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering
een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van maatschappelijke uitval,
waaronder jeugdcriminaliteit. Centraal staat de vraag hoe, zoveel mogelijk
op wijkniveau, een ondersteuningsaanbod kan worden gerealiseerd aan die categorieën
die veel risico's lopen, waaronder etnische minderheden. Het ministerie van VWS subsidieert op structurele basis de landelijke
jeugdorganisaties. Sinds 1995 besteden deze organisaties een deel hiervan
aan projecten die er specifiek op gericht zijn de participatie van jeugdigen
uit de etnische minderheidsgroepen te bevorderen. De gezamenlijke landelijke
jeugdorganisaties geven blijkens de nota «Jeugd in 2000» prioriteit
aan de toegankelijkheid voor jongeren uit de etnische minderheidsgroepen van
hun organisaties. Zo heeft Scouting Nederland met financiële steun van
VWS enkele moslimgroepen opgezet.VWS heeft via de welzijnsconvenanten met de vier grote steden in 1994
afspraken vastgelegd over het bestrijden van achterstanden op het niveau van wijken en buurten. Hierbij is specifieke aandacht voor arbeidstoeleiding
en het bestrijden van schooluitval. Verder neemt VWS actief deel aan de activiteiten
van de werkgroep «Jeugd en Veiligheid» in het kader van het Grote-stedenbeleid.
Veel acties zijn gericht op jongeren uit de etnische minderheidsgroepen.Het ministerie van VWS levert ook een bijdrage aan de versterking van
de positie van de jeugdigen uit de etnische groepen binnen de jeugdzorg door
een aantal maatregelen. Allereerst worden als gevolg van de recente wijziging
van de Wet op de jeugdhulpverlening binnen instellingen cliëntenraden
opgericht, waarin (autochtonen en etnische minderheidsgroepen) cliënten
zitting hebben. Doel van de cliëntenraad is dat deze zich (mede) inzet
voor (een betere) kwaliteit van de zorg in de instelling. Ten tweede wordt
komend jaar een aantal instrumenten ontwikkeld waarmee de jeugdzorg «feedback»
krijgt van de cliënten over bejegening en professionaliteit van de geboden
zorg. Het interculturele aspect is daar onderdeel van. De verscheidenheid
aan culturen binnen instellingen van jeugdzorg komt niet alleen in cliëntenraden
en cliënt-feedbacksystemen tot uitdrukking, maar behoort ook in een multicultureel
samengesteld personeelsbestand tot uitdrukking te komen. Bij een cultureel
divers cliëntenbestand hoort een evenzo multicultureel personeelsbestand.
Met de sociale partners en Arbeidsvoorziening wordt de komende jaren een tijdelijk
ondersteuningspunt etnische minderheden in de jeugdhulpverlenings- en welzijnssector
opgericht, teneinde de instellingen concreet te ondersteunen bij de instroom,
doorstroom en behoud van personeel uit de etnische minderheidsgroepen. Daarvoor
wordt door de landelijke partijen gezamenlijk een bedrag van ongeveer 2 miljoen
extra uitgetrokken, voor de komende vier jaar. Verder verwijst de regering
u naar hoofdstuk 2 van het Rijksmeerjarenplan Jeugdhulpverlening 1998–2001. 128Wat is de bijdrage van VWS aan de uitvoering van de eisen gesteld
in de motie Noorman-den Uyl inzake preventief jeugdbeleid (TK 1996–1997,
25 001, nr. 12)? (blz. 74)Zie antwoorden bij vraag 127 en 129. 129Op welke manier werkt VWS aan het verbeteren van de toegankelijkheid
en de kwaliteit van de Jeugdzorg ten aanzien van allochtone cliënten?
Wordt dit meegenomen bij de maatregelen in het kader van de «Regie in
de Jeugdzorg»? (blz. 74)Zoals bij de beantwoording van vraag 127 is aangegeven is de gewenste
interculturalisatie van de jeugdzorg een proces met veel facetten. Variërend
van bijstelling van profielen van opleidingen die naar een baan in de jeugdzorg
toeleiden, tot integratie van interculturele aspecten van hulpverlening in
kwaliteitsmeting en kwaliteitscriteria. Gezien het belang van een goede toegankelijkheid
heeft de Staatssecretaris van VWS opdracht gegeven aan FORUM haar verder te
adviseren inzake die interculturele toegang tot de jeugdzorg. Het onlangs
verschenen rapport «Transculturele toegang tot de jeugdzorg» zal
bij de verdere beleidsvorming en uitvoering van «Regie in de Jeugdzorg»
betrokken worden. 130Ziet de minister in het beleid voor 0–18-jarige kinderen van
etnische minderheden en hun ouders ook een speciale rol voor de jeugdgezondheidszorg
weggelegd? (blz. 74) Beleid voor 0–18 jarige kinderen van etnische minderheden krijgt
op gemeentelijk niveau steeds meer de vorm van integraal beleid, waarin diverse
werksoorten een rol kunnen spelen. Een van de werksoorten, die daarbij betrokken
kan worden is de jeugdgezondheidszorg. 131Levert het ministerie van VWS een bijdrage aan de verbetering van
de positie van allochtone jeugd en de bestrijding van specifieke problemen?
(blz. 74)Zie antwoord vraag 127. 132Op bladzijde 74 wordt gesproken over diverse programma's voor 0–18-jarige
kinderen van etnische minderheden en hun ouders. Deze programma's zijn echter
aan een bepaalde tijdsduur gebonden. Op welke manier denkt de minister deze
programma's te continueren? Wat voor rol is hierbij weggelegd voor gemeenten?
(blz. 74.)Het beleid van VWS is erop gericht, in samenspraak met gemeenten, de ontwikkeling
van programma's voor 0–18-jarige kinderen van etnische minderheden en
hun ouders, te stimuleren, waaraan volgens onderzoek en praktijk behoefte
is en die het lokale draagvlak overstijgt. De uitvoering dient bekostigd te
worden uit de gedecentraliseerde geldstromen.De regie voor de uitvoering ligt derhalve bij de gemeenten.Dit betekent dat gemeenten zelf bepalen of programma's al dan niet worden
opgenomen in het lokale sociaal beleid. 133De jeugdvoorlichting WOII-heden richt zich op de vergroting van kennis
over zowel de achtergronden van de gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog
als de hedendaagse uitingsvormen van racisme, discriminatie en intolerantie.Acht de regering het denkbaar om in het kader van het jeugdvoorlichtingsbeleid
WOII-heden de koloniale periode in de oost en west eveneens als item mee te
nemen? (blz. 75)Bij de jeugdvoorlichting over de Tweede Wereldoorlog in relatie tot het
heden (WOII-heden) wordt primair aandacht besteed aan de achtergronden van
gebeurtenissen en discriminerend gedrag zowel tijdens de oorlog als in onze
hedendaagse samenleving.De regering acht het niet uitgesloten dat in de historische context en
het perspectief van deze aandachtsvelden ook de behandeling van het koloniale
verleden hierbij wordt betrokken. 134In 1997 is gestart met een vierjarig experiment verlengde schooldag.
Is het mogelijk dat de minister een tussentijdse evaluatie van dit experiment
aan de Kamer overlegt? (blz. 75)Het onderzoeksbureau Sardes heeft de opdracht dit experiment verlengde
schooldag in het voortgezet onderwijs te evalueren.De Kamer zal t.z.t. geïnformeerd worden. 135Aan wat voor specifieke maatregelen voor de overtreding van de leerplichtwet
door jongeren van etnische afkomst wordt gedacht? (blz. 75)Er worden geen specifieke maatregelen overwogen voor de overtreding van
de Leerplichtwet door jongeren van etnische afkomst. 136Is het juist dat kinderen van minderheidsgroepen de dupe zijn van
het feit dat het gratis schoolzwemmen onder druk is komen te staan? Wordt
hier in het kader van «Sport door allochtonen» aandacht aan gegeven?
(blz. 76)Op 8 oktober 1997 heeft de staatssecretaris van VWS met staatssecretaris
Netelenbos van OCenW overleg gevoerd met de wethouders van grote gemeenten
(100 000+) over onder meer dit onderwerp. Uit dit overleg is duidelijk
geworden dat het schoolzwemmen in veel van de grote gemeenten niet onder grote
druk staat. Voor kinderen die nog niet voldoende zwemvaardig zijn na afloop
van de schoolzwemperiode zijn zogenaamde vangnetconstructies opgezet. Kinderen
krijgen dan een extra mogelijkheid een zwemdiploma te behalen. Aangezien veel
kinderen uit de etnische minderheidsgroepen in grote gemeenten woonachtig
zijn mag worden aangenomen dat deze kinderen wat betreft het zwemonderwijs
niet gedupeerd worden.In het kader van innovatieve projecten is in het verleden aandacht besteed
aan de opleiding van vrouwen uit de etnische minderheidsgroepen tot assistent-zwemleidsters.
In verschillende plaatsen in Nederland hebben dergelijke projecten plaatsgevonden.Achterliggende gedachte bij deze projecten is dat ouders uit de etnische
minderheidsgroepen eerder zullen beslissen hun kinderen te laten leren zwemmen
indien dat plaatsvindt onder begeleiding van vrouwen uit de etnische minderheidsgroepen
en dat zodoende drempels worden weggenomen. 137In welke mate wordt er geanticipeerd op het groeiende aantal ouderen
van allochtone herkomst? In hoeverre wordt er bij de opleiding tot zorg of
verpleging rekening gehouden met de behoefte en werving en opleiding van allochtoon
personeel? (blz. 77)Door middel van het programma «Multiculturele aspecten van zorg
en welzijn» van het NIZW wordt aandacht besteed aan o.a. voorlichting,
methodiekontwikkeling en deskundigheidsbevordering. Het Tijdelijk Ondersteuningspunt
Allochtonen in de Zorgsector heeft met succes zorggedragen voor het instromen
van personen uit de etnische minderheidsgroepen in de zorgsector. 138Wat is de reden dat de projecten met als doel het bereik van de thuiszorg
te vergroten slechts gericht zijn op oudere Chinezen? (blz. 78)Het project «Chinese ouderen thuis» is van oorsprong een initiatief
van de stichting Chinese Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk. Vervolgens
is dit initiatief tot project omgevormd, dat wordt begeleid door het NIZW.
Het eindrapport verschijnt eind 1997. Op basis van deze rapportage zal bezien
worden in hoeverre en op welke wijze deze aanpak verbreed kan worden naar
andere groepen. 139Naast het algemene justitiebeleid is sprake van meer maatschappelijk
georiënteerd beleid, dat directe consequenties heeft voor etnische minderheden.
Tevens zijn er de inspanningen van Justitie om een gerichte bijdrage te leveren
aan de integratie van etnische minderheden in de Nederlandse samenleving.
Is de regering bereid de regelingen o.g.v. de Vreemdelingenwet c.a. aan een
evaluatieonderzoek te onderwerpen, waarbij beoordeeld wordt in hoeverre deze
regelingen een belemmering opwerpen voor de integratie en inburgering van
verblijfsgerechtigden? (blz. 82)De vraag welke invloed de huidige systematiek van het toelatingsbeleid
voor de integratie van verblijfsgerechtigden heeft zal deel uitmaken van een
aantal rondetafelgesprekken rond het thema vreemdelingenbeleid die het ministerie
van Justitie binnenkort organiseert. De Kamer zal omtrent de uitkomsten van
die gesprekken worden geinformeerd. 140In het kader van criminaliteitsbestrijding bij bepaalde etnische
groepen wordt verwezen naar het CRIEM-project van de ministeries van Justitie
en Binnenlandse Zaken. Kan de regering aangeven op welke termijn de rapportage
van het CRIEM-project aan de Tweede Kamer ter beschikking wordt gesteld.Probeert men alles in het werk te stellen deze rapportage nog ruim
voor de behandeling van de Justitiebegroting aan de Tweede Kamer te sturen?
(blz. 82)Naar verwachting zal de CRIEM-nota in de eerste helft van november aan
de Tweede Kamer ter beschikking worden gesteld. 141Voor de herkenbaarheid en toegankelijkheid van de Justitie-organisaties
is het van belang dat deze een afspiegeling vormen van de maatschappij. Beoogt
de regering met het voeren van een gericht personeelsbeleid eveneens de evenredige
vertegenwoordiging van allochtonen in de magistratuur te bevorderen? (blz.
82)Bij het wervingsbeleid voor leden van de zittende en de staande magistratuur
alsmede voor de rechterlijke ambtenaren in opleiding wordt gestreefd naar
een zo breed c.q. divers mogelijke samenstelling. Dit wordt tot uitdrukking
gebracht in wervingsadvertenties.Om in de rechterlijke macht te kunnen worden benoemd is de Nederlandse
nationaliteit wettelijk vereist. Dit laatste geldt voor de rechterlijke ambtenaren
in opleiding pas bij het begin van de verplichte parketstage (3e opleidingsjaar),
waarin de Raio als plaatsvervangend officier van justitie fungeert. 142In welke mate anticiperen de gemeenten inmiddels op het feit dat
een breed pakket van activiteiten, inloopplekken bij club- en buurthuizen
en sport- en recreatie-activiteiten een belangrijke rol spelen bij de preventie
van kleine criminaliteit? Is het waar dat vele gemeenten en wijken in de grote
steden geen eigen plek of honk kennen voor 12- tot 16-jarigen, die vervolgens
op straat of in winkelcentra rondhangen? Dat juist voor die groepen en nauwelijks
aansluiting bij sport gevonden wordt?Hoe denkt de regering in overleg met gemeenten het ontbreken van
deze voorzieningen op te lossen?Hoe is de participatie van allochtonen bij het vaststellen van het
grote stedenbeleid? (blz. 83)Door de gemeenten die participeren in het Grote-Stedenbeleid is een breed
pakket aan preventieve maatregelen ontwikkeld, variërend van speluitleen
voor jonge kinderen tot hangplekken en buurthonken voor de oudere jeugd. Het
betreft hier een nadrukkelijke gedelegeerde bevoegdheid aan de gemeenten,
waarbij slechts in marginale toetsing door de rijksoverheid is voorzien. Deze
toets bestaat er voornamelijk uit te bezien in hoeverre een voldoende evenwichtig
pakket aan maatregelen passend bij de lokale problematiek wordt ontwikkeld. Aangezien het Convenant van kabinet en besturen van de vier grootste gemeenten
op 12 juli 1995, en dat met de G15 op 30 oktober 1995 zijn ondertekend, is
het grotestedenbeleid reeds enige jaren in uitvoering. Over de mate waarin
etnische minderheden te betrekken zijn bij het grotestedenbeleid verwijs ik
naar de voortgangsrapportage die staatssecretaris Kohnstamm de Tweede Kamer
op 7 oktober jl. deed toekomen. 143Heeft de regering enig inzicht in de toenemende secularisatie ook
onder islamitische jongeren en acht men het denkbaar dat er – naast
overige factoren – een verband is tussen de secularisatie en de toename
van criminaliteit van sommige jeugdige allochtonen? (blz. 83)Over secularisatie onder islamitische jongeren bestaat geen representatieve
informatie. Op voorhand moet er voor gewaakt worden, dat er simpele verklaringen
voor gecompiceerde processen als die van marginalisering en criminaliteit
bedacht worden. Het in de vraag vermoede verband tussen secularisatie en criminaliteit
is nergens, noch inzake etnische minderheden, noch inzake autochtonen, aangetoond. 144Heeft de regering aanwijzingen dat het aantal jeugdige prostituées
van allochtone afkomst (onevenredig) groot is? Beoogt de regering specifiek
beleid ten behoeve van deze categorie te ontwikkelen? (blz. 83)De laatste tijd doen er steeds meer berichten c.q. geruchten de ronde
(in de media, in het prostitutieveld) dat «kwetsbare, vaak allochtone»
jonge meisjes door evenzo jonge en vaak allochtone jongens tot prostitutie
gedwongen zouden worden. Betrouwbare, niet op geruchten gebaseerde kennis
over de daadwerkelijke aard en omvang van deze vorm van gedwongen prostitutie
is van groot belang voor zowel het ministerie als de hulpverlenende instanties.Daarom heeft het ministerie van Justitie opdracht aan het NISSO gegeven
om naar de aard en de omvang van dwang onder jeugdige meisjes uit etnische
minderheidsgroepen onderzoek te verrichten. 145Zijn binnen de begrotingen van de betrokken departementen middelen
gereserveerd, zodat nog binnen het vigerende begrotingsjaar kan worden gestart
met de interdepartementale aanpak van de opvoedingsondersteuning en overige
preventieprojecten? (blz. 83)Er bestaat – zij het een beperkte – ruimte binnen de vigerende
begrotingen om het bestaande beleid te intensiveren. In het kader van de voorbereiding
van een standpuntbepaling over het interdepartementale advies zal nader worden
bekeken welke structurele consequenties daaruit voortvloeien. 146Wat wordt concreet bedoeld met «hulp op maat» in het
kader van justitiële jeugdbescherming? (blz. 85)Bij de uitvoering van een maatregel van justitiële jeugdbescherming
vormt de individuele benadering van de cliënt en het cliëntsysteem
(ouders en/of andere direct betrokkenen) de basis voor de activiteiten van
de jeugdbescherming. Om hierbij zo goed mogelijk aan te sluiten bij de specifieke
omstandigheden van de cliënt (het bieden van hulp op maat) is het van
belang deskundigheid te hebben ten aanzien van de omstandigheden waarin de
cliënt zich bevindt. Een aspect daarbij is het ontwikkelen van
deskundigheid rond de specifieke achtergrond van groepen uit etnische minderheden. 147In het licht van slachtofferpreventie zijn onderzoeken in gang gezet
ten aanzien van prostitutie onder jongeren. Heeft de regering aanwijzingen
dat het aantal jeugdige prostituées van allochtone afkomst (onevenredig)
groot is? Beoogt de regering specifiek beleid ten behoeve van deze categorie
te ontwikkelen? (blz. 85)Zie antwoord vraag 144. 148Naar aanleiding van het evaluatieonderzoek «Harde Kern-jongeren»
zal een handleiding worden ontwikkeld, waarbij aandacht is voor de succes-
en faalfactoren. Enkele «harde kern»-projecten zijn meegenomen
in de nota «Een kleurrijke aanpak». Ziet de regering de noodzaak
in om de succesvolle (tijdelijke) projecten onafgebroken voort te zetten en
zijn alle betrokken departementen bereid een structurele financiële inbedding
daarvan te garanderen? (blz. 86)Enkele succesvolle projecten zullen door de gemeenten zelf gefinancierd
worden met behulp van het Jeugd en Veiligheidsgeld dat via het grote stedenbeleid
verdeeld is. De Minister van Justitie onderzoekt in hoeverre voortzetting
van succesvolle projecten die niet met jeugd en veiligheidsgelden gefinancierd
worden met behulp van rijksmiddelen gewaarborgd kan worden. 149In samenwerking met VWS, OCenW en BiZa wordt onderzocht hoe een verbetering
van ondersteuning en hulpverlening aan gezinnen en kinderen kan plaatsvinden.
In het najaar is het interdepartementale advies te verwachten.Zijn binnen de begrotingen van de betrokken departementen middelen
gereserveerd, zodat nog binnen het vigerende begrotingsjaar kan worden gestart
met de interdepartementale aanpak van deze en overige preventieprojecten?
(blz. 86)Zie antwoord vraag 145. 150Wordt bij de eventuele vervolgopdrachten behalve de vraag naar de
toegankelijkheid van de rechtspraak voor groeperingen uit etnische minderheden,
eveneens de vraag betrokken in hoeverre de overheid hen tot rechtsbijstand
noodt? (blz. 88)Het WODC legt thans de hand aan de afronding van het lopend onderzoek
naar de toegankelijkheid van de Wet op de rechtsbijstand. Eerder heeft het
WODC in een viertal rapporten verslag gedaan van de bevindingen.In de brief van de Staatssecretaris van Justitie aan de Voorzitter van
de Tweede Kamer van 10 juni 1997 zijn de maatregelen aangekondigd waartoe
de onderzoeken tot nu toe aanleiding geven. Eén van deze maatregelen,
het verhogen van de inkomensgrenzen van de Wet op de rechtsbijstand, is bij
de behandeling van wetsvoorstel 25 066 reeds door de Tweede Kamer overgenomen
(amendement stuk nr. 11 van wetsvoorstel 25 066).Vooralsnog is niet voorzien in nader onderzoek naar de toegankelijkheid
van de gefinancierde rechtsbijstand. In het onderzoek dat tot nu toe heeft plaatsgevonden is geen onderscheid
gemaakt naar de mate waarin (bijvoorbeeld) de overheid rechtzoekenden eventueel
tot rechtsbijstand zou noden. In het kader van de vraag naar de toegankelijkheid
van de gefinancierde rechtsbijstand speelt de reden waarom daarop een beroep
moet worden gedaan in beginsel immers geen rol. Of het al dan niet gerechtvaardigd
is dat rechtzoekenden in specifieke gevallen een beroep moeten doen op (gefinancierde)
rechtsbijstand is een afweging die plaats moet vinden bij het materieel opleggen
van verplichtingen of toekennen van rechten. 151In 1996 is Justitie in overleg met vertegenwoordigers van de moslimgemeenschap
het project «Islam & Burgerschap» gestart, waarbij beoogd
wordt de betrokkenheid binnen de moslimgemeenschap bij de oplossing van maatschappelijke
problemen, met name de jeugdproblematiek te vergroten.Heeft de regering enig inzicht in de toenemende secularisatie ook
onder islamitische jongeren en acht men het denkbaar dat er – naast
overige factoren – een verband is tussen de secularisatie en de toename
van criminaliteit van sommige jeugdige allochtonen? (blz. 86)Het project «Islam en Burgerschap» is een vervolg op het project
«Levensbeschouwing burgerschap en criminaliteit» dat door de Katholieke
kerk, de Protestantshervomde kerken en het Humanistisch verbond is uitgevoerd.
Het project bestond uit het entameren van een discussie binnen deze geloofsgemeenschappen
over de rol van het geloof met betrekking tot de invulling van het burgerschap
en de voorkoming van criminaliteit Justitie heeft dit initiatief door middel
van een subsidieverlening ondersteund. Ook binnen de moslimgemeenschappen
wordt deze discussie volop gevoerd. Het project «Islam en Burgerschap»
is een initiatief van de gelijknamige stuurgroep, waarin moslims op persoonlijke
titel van verschillende allochtone afkomst zitting hebben. De minister van
Justitie heeft zich in positieve zin uitgelaten over dit initiatief. Thans
wordt onderzocht of financiële ondersteuning door het ministerie mogelijk
is. Uitgangspunt hierbij zou kunnen zijn dat het geloof een inspiratiebron
kan zijn voor het invulling geven van burgerschap en integratie in de Nederlandse
samenleving.Zie verder ook het antwoord op vraag 143. 152Uitgangspunt is dat de overheid binnen een verzorgingsstaat zorg
moet dragen voor een goede toegankelijkheid van de rechtspraak. Uit onderzoeken
blijkt dat rechtsbijstand door velen als bijzonder duur wordt ervaren. Door
toenemende wijzigingen in regelingen op grond van de vreemdelingenwet worden
groeperingen uit etnische minderheden veelal gedwongen zich tot een rechtshulpverlener
te wenden. Overweegt de regering vervolgonderzoeken naar de toegankelijkheid
van de gefinancierde rechtshulp? (blz. 88)Zie antwoord op vraag 150. 153Is de regering bereid te onderzoeken of de vernieuwde richtlijn toename
van aangiftebereidheid van slachtoffers kent, alsmede een afname van het sepotbeleid
van het openbaar ministerie? (blz. 93)In het kader van de bestrijding van discriminatie wordt een belangrijke,
zij het niet onbeperkte rol, toegekend aan de strafrechtelijke handhaving
daarvan door politie en OM. Met een herkenbare strafrechtelijke aanpak wordt immers duidelijk gemaakt welke grenzen de samenleving trekt.
Uitgangspunt in de richtlijn Discriminatiezaken, die onlangs werd geactualiseerd,
was en is nog steeds een actieve opstelling van politie en OM. Ingevolge de
richtlijn moeten in principe van alle aangiften en klachten proces-verbaal
worden opgemaakt. Hoofdregel is dat bij overtreding van de discriminatiebepalingen
altijd een strafrechtelijke reactie volgt (dagvaarding of transactie) indien
de zaak zich daarvoor redelijkerwijs technisch leent. Een actief opsporings-
en vervolgingsbeleid laat onverlet dat zaken die niet bewijsbaar worden geacht
of die geen strafbaar feit opleveren geseponeerd worden.Een lage aangiftebereidheid bij discriminatiezaken werkt belemmerend op
het actieve opsporings- en vervolgingsbeleid in deze zaken.Om deze reden zal de regering, in overleg met het Openbaar Ministerie
en het Landelijk Bureau Racismebestrijding, nagaan op welke wijze de aangiftebereidheid
in discriminatiezaken kan worden verhoogd. In dit kader zal mogelijk enig
ondersteunend onderzoek nodig zijn. 154Het voornemen bestaat een landelijk OM-expertisecentrum op te richten,
van waaruit deskundigheid wordt opgebouwd en continuïteit wordt aangebracht
bij de aanpak van discriminatiebestrijding.Een van de knelpunten bij de aanpak van discriminatiebestrijding
is de geringe aangiftebereidheid van slachtoffers.Daarnaast ervaren slachtoffers een geringe bereidheid van politie
en openbaar ministerie om daadwerkelijk tot strafvervolging over te gaan.
Veel zaken worden geseponeerd, vaak zonder zelfs de slachtoffers te informeren.Heeft de regering voorzien in een evaluatie van de vernieuwde richtlijn
Discriminatiezaken? (blz. 93)Zie het antwoord op vraag 153. 155Vanuit Justitie wordt nagedacht over een goede voorlichting van de
betekenis van het Islamitisch huwelijks- en vermogensrecht in het Nederlandse
rechtsstelsel. In hoeverre vindt afstemming tussen het ministerie en met andere
bij het Islamitisch huwelijks- en vermogensrecht betrokken organisaties plaats,
zoals bijvoorbeeld het IMI, de afdeling Juridische Zaken van Forum etc.? (blz.
94)Uiteraard zal het veld bij de ontwikkeling van kennisoverdracht worden
betrokken. Overigens is er regelmatig ambtelijk contact met FORUM over dit
onderwerp en heeft Justitie financieel bijgedragen aan het de conferentie
van het RIMO op 6 juni 1997 over Islam en Mensenrechten, waar dit thema ook
aan de orde is gesteld. 156Wordt bij het thema «diversiteit» in de kinderopvang
eveneens aandacht geschonken aan de noodzaak van kinderopvang in relatie tot
het project «Investeren in bijstandsvrouwen»? (blz. 95)Het thema «diversiteit in de (buitenschoolse) kinderopvang»
is breder van opzet en behelst, onder meer, de vraag wat er in zijn algemeenheid
nodig is om de toegankelijkheid van (buitenschoolse) kinderopvang voor ouders/verzorgers
en kinderen met een allochtone achtergrond te verbeteren. De positie van alleenstaande
Surinaamse en Antilliaanse ouders c.q. moeders in de bijstand is wel mede
aanleiding geweest voor de keuze voor dit thema. Op het symposium «Investeren
in Bijstandsvrouwen» is de aanbeveling geformuleerd de samenwerking
te stimuleren tussen gemeenten, sociale diensten, kinderopvangvoorzieningen
en het onderwijs om ook buitenschoolse opvang toepasbaar te maken
voor alleenstaande bijstandsvrouwen. 157Gedurende het najaar van 1997 is rondom een aantal relevante beleidsthema's
een «Denktank» geformeerd, om de kwaliteiten van zwarte, migranten-
en vluchtelingenvrouwen beter en meer tot hun recht te laten komen. Gekozen
is voor vier thema's. Kan de regering aangeven hoe en waarom juist voor deze
thema's is gekozen? Beperkt zich volgens de «Denktank» bijvoorbeeld
de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt slechts tot vluchtelingenvrouwen?
(blz. 95)Vanuit de invalshoek «maatschappelijke diversiteit als bron van
kwaliteit» is enerzijds nagegaan op welke terreinen/onderwerpen er sprake
is van het niet tot hun recht komen van (potentiële) kwaliteiten van
zmv-vrouwen, al dan niet gefocused op één van de of verschillende
zmv-groepen, en anderzijds op aansluiting bij de hoofdaandachtsgebieden van
het emancipatiebeleid zoals geformuleerd in «Beleidsbrief Emancipatiebeleid»
(1997).De coördinerend minister voor het emancipatiebeleid zal binnenkort
bij brief verwoorden wat de resultaten van de «Denktank» zijn
en welke suggesties/aanbevelingen nader uitgewerkt zullen worden. Daaruit
zal naar voren komen dat de «Denktank» zich gericht heeft op de
themathiek van de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt voor – specifiek –
vluchtelingenvrouwen. 158Kan de regering aangeven hoe en waarom juist voor deze vier thema's
is gekozen? (blz. 96)Zie antwoord vraag 157.XNoot1Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis
(VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van
den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA),
Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst
(PvdA), Remkes (VVD), Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (Groep
Nijpels), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), H. G. J. Kamp
(VVD), Essers (VVD), Dittrich (D66), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet
(RPF), Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg
(PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Duivesteijn (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), Feenstra (PvdA), Verhagen (CDA), M. M. van der Burg
(PvdA), Van der Stoel (VVD), Mateman (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden
(AOV), Rabbae (GroenLinks), Van Boxtel (D66), Korthals (VVD), Luchtenveld
(VVD), Assen (CDA), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (U55+), Van
Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25601-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl