Wijziging enkele onderwijswetten i.v.m. onderwijs in allochtone levende talen en enkele technische aanpassingen; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25176, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-01-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25176 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. Inleiding2. Achtergrond3. Taal als uiting culturele identiteit4. Hoofdlijnen wetsvoorstel 4.1. Competentie voor en specifieke uitkering aan de gemeente4.2. Extra voorziening buiten reguliere schooltijd4.3. Naar behoefte ouders4.4. Grote lijnen van de te volgen procedure4.5. Verantwoordelijkheid voor inhoud en kwaliteit van
het onderwijs5. De oalt-leraren6. Financiële gevolgen van de specifieke uitkering7. Overleg met het veld8. AdviezenII. ARTIKELENArtikelen I, onderdeel A, en II, onderdeel AArtikelen I en II (artikelen 10 WBO en 18 ISOVSO)Artikelen I, onderdeel D en II, onderdeel DArtikelen I, onderdelen E en F, en II, onderdelen E en
FArtikelen I en II (artikelen 110g WBO en 106f ISOVSO)Artikelen I en II (110h WBO en 106g ISOVSO)Artikelen I en II (artikelen 110i WBO en 106h ISOVSO)Artikelen I en II (artikelen 110j WBO en 106i ISOVSO)Artikelen I, onderdeel J, en II, onderdeel JArtikel IIIArtikel IVArtikelen VII en VIIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25176Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 176Wijziging van de Wet op het basisonderwijs en de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs in verband met het onderwijs
in allochtone levende talennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 1. InleidingIn voorliggend wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op het basisonderwijs
(WBO) en de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal
onderwijs (ISOVSO) worden de uitgangspunten van de uitwerkingsnotitie onderwijs
in allochtone levende talen (oalt) in wetgeving omgezet. Deze uitwerkingsnotitie
is op 23 juni 1995 door de ondergetekende aan de Voorzitter van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal aangeboden (brief kenmerk PO/B-95017118). Over de
uitwerkingsnotitie heeft de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
van de Tweede Kamer op 7 december 1995 met de ondergetekende overleg gevoerd
(Kamerstukken II, 1995/1996, 23 447, nr. 8). De commissie stemde in met
de hoofdlijnen. 2. AchtergrondDe uitwerkingsnotitie vond zijn aanleiding in het rapport van de in oktober
1991 ingestelde commissie onder leiding van prof. dr. J. van Kemenade. Die
commissie had de opdracht een advies uit te brengen over de vraag hoe de effectiviteit
van onderwijs aan allochtone leerlingen kon worden vergroot.Onder de titel «Ceders in de Tuin» (Kamerstukken II, 1992/1993
, 21 871, nr. 23) heeft de commissie in oktober 1992 haar voorstellen
voor een nieuwe aanpak gepresenteerd. Geadviseerd werd een duidelijk onderscheid
te maken tussen drie sporen:– een onderwijskundig beleid ter bestrijding van onderwijsachterstanden;– een onderwijskundig beleid op het gebied van Nederlands als tweede
taal;– een cultuurpolitiek beleid op het gebied van onderwijs in allochtone
levende talen en andere aspecten van intercultureel onderwijs.Op de voorstellen van de commissie heeft het toenmalige kabinet in maart
1993 eerst een voorlopige reactie uitgebracht onder de titel «Naar meer
schoolsucces voor allochtone leerlingen». Over deze voorlopige reactie is aan de Sociaal-Economische Raad, de Emancipatieraad en de
Onderwijsraad advies gevraagd. Vervolgens is de voorlopige reactie besproken
met organisaties van onderwijs en minderheden. Het advies van de commissie
en de kabinetsreactie daarop ondervonden in hoofdlijnen brede steun.Daarop heeft het kabinet in oktober 1993 de definitieve reactie uitgebracht
(Kamerstukken II, 1993/1994, 23 447, nr. 1). Het betrof een reactie op
hoofdlijnen, bedoeld om het overleg met het parlement mogelijk te maken, waarna
vervolgens de drie beleidssporen zouden kunnen worden uitgewerkt in concrete
plannen. Het concrete plan voor het onderwijs in allochtone levende talen
is de hiervoor in paragraaf 1 genoemde uitwerkingsnotitie. 3. Taal als uiting culturele identiteitOm voluit in de samenleving te kunnen participeren is het van belang dat
allochtonen zich optimaal in de Nederlandse samenleving oriënteren. Dat
wordt in de eerste plaats bevorderd door een goede kennis van de Nederlandse
taal. Het onderwijs in Nederlands als tweede taal (NT2) voorziet hierin. In
de tweede plaats wordt die oriëntatie versterkt door goede kennis van
de eigen taal en cultuur. Vanuit het zelfbewustzijn van de eigen culturele
achtergrond kan naar de toekomst worden gekeken. In «Ceders in de Tuin»
is verwoord dat taal een wezenlijk element van cultuur vormt: mensen geven
in hun eigen taal vorm aan hun culturele identiteit. In die zin is taalbeleid
in het onderwijs dan ook cultuurbeleid.Onderwijs in allochtone levende talen kan in dit perspectief bijdragen
aan de emancipatie en participatie van allochtonen in de Nederlandse samenleving
en aan het meer intercultureel worden van de Nederlandse samenleving als geheel.
Een en ander is uitvoerig beschreven in de genoemde uitwerkingsnotitie. 4. Hoofdlijnen wetsvoorstel 4.1. Competentie voor en specifieke uitkering aan de gemeenteDe herkomst en culturele achtergrond van de bevolking varieert per gemeente.
Dat gegeven maakt het gewenst bij onderwijs in allochtone levende talen (oalt)
een belangrijke rol aan de gemeente te geven. Deze kan immers veel efficiënter
inspelen op de specifieke lokale behoeften. In dit wetsvoorstel wordt de gemeente
hiertoe van een concrete bevoegdheid voorzien: indien zij van rijkswege daarvoor
middelen ontvangt is het aan haar een gemeentelijk plan vast te stellen. In
samenhang daarmee worden de huidige middelen voor onderwijs in eigen taal
en cultuur (oetc) in de vorm van een specifieke uitkering aan de daarvoor
in aanmerking komende gemeenten toegekend. Dat houdt tevens in dat bevoegde
gezagsorganen niet vanwege bijzondere omstandigheden in aanmerking kunnen
komen voor vergoeding inzake meer formatie of meer kosten voor de materiële
instandhouding.Het staat de gemeente overigens vrij het gemeentelijk plan voor oalt in
te bedden in het gemeentelijk onderwijsachterstandenplan, hetzij als afzonderlijke
component daarbij, hetzij geïntegreerd daarin. Dat laatste ligt voor
de hand indien de gemeente ervoor kiest om op basis van onder meer het voorgestelde
artikel 110i, tweede lid, van de Wet op het basisonderwijs de oalt-middelen
geheel of gedeeltelijk te bestemmen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden.
Dit wordt verder uitgewerkt in paragraaf 4.3.De verplichting om een oalt-plan, dat in beginsel voor vier jaren geldt,
te maken geldt niet indien het totaal van de van rijkswege voor oalt en voor
onderwijsachterstandenbestrijding verstrekte middelen minder bedraagt dan
f 250 000,–. Ter beperking van de planlast voor de desbetreffende gemeente kan de gemeenteraad in dat geval ermee volstaan in een
besluit vast te leggen dat hij afziet van het vaststellen van een plan. Gelet
op het feit dat het bij de toekenning van middelen voor oalt gaat om een specifieke
uitkering is de gemeente in dat geval overigens wel gehouden in een besluit
aan te geven hoe de van rijkswege verkregen oalt-middelen worden ingezet. 4.2. Extra voorziening buiten reguliere schooltijdBinnen het reguliere curriculum moet de aandacht, juist ook voor allochtone
leerlingen, blijven uitgaan naar het onderwijs in de reguliere vakken (vergelijk
ook aanbeveling 1.3 in het rapport Zicht op Kwaliteit, het eindrapport van
de externe Commissie Evaluatie Basisonderwijs). Het is geen goede zaak als
de leerlingen die onderwijs in een allochtone levende taal volgen uit de klas
moeten worden gehaald ten behoeve van dit onderwijs en daardoor regulier onderwijs
moeten missen. Het onderwijs in allochtone levende talen krijgt daarom de
vorm van een extra voorziening die lokaal op grond van culturele overwegingen
aan het curriculum wordt toegevoegd. Het onderwijs valt dus niet onder de
5½ uur schooltijd per dag. Meer vakken vragen immers meer onderwijstijd.Dat betekent dat ten behoeve van onderwijs in allochtone levende talen
de schooldag moet worden verlengd. Verlenging van de schooldag wil overigens
niet zeggen dat dergelijk onderwijs daarmee alleen aan het eind van de dag
kan worden gegeven. Het kan in principe op elk moment binnen de verlengde
schooldag. De organisatie zal in de praktijk sterk afhangen van de samenstelling
van het leerlingenbestand per school. 4.3. Naar behoefte oudersOnderwijs in allochtone levende talen is geen verplicht vak. Het wetsvoorstel
vestigt dan ook geen recht op dergelijk onderwijs voor individuele burgers.
Het onderwijs wordt alleen aangeboden indien de ouders dat wensen en voor
zover de gemeente besluit in die wensen te voorzien. Daarvoor is er de volgende
procedure voor de vaststelling van het plan vastgelegd.Voorafgaand aan het vaststellen van het plan moet de gemeente die de specifieke
uitkering ontvangt, de besturen van de in de gemeente gelegen scholen voor
primair onderwijs en de allochtone ouders in staat stellen hun mening kenbaar
te maken over de wijze waarop de voorlichting en de behoeftepeiling onder
de allochtone ouders zal plaatsvinden. De gemeenteraad zelf bepaalt hoe dat
gebeurt en wat onder allochtone ouders moet worden verstaan. Zo is er ook
ruimte voor de reeds in enkele gemeenten daarbij gehanteerde inspraakprocedures.
De vaststelling van het plan geschiedt na op overeenstemming gericht overleg
met de hierboven genoemde bevoegde gezagsorganen, waarbij aan de allochtone
ouders gelegenheid moet worden geboden hun mening daarover kenbaar te maken.
De vormgeving daarvan is aan de gemeente overgelaten.Gemeenten kunnen, als zij dat wensen, de van rijkswege beschikbaar gestelde
oalt-middelen uitbreiden.Zoals aangegeven in paragraaf 4.1 is het mogelijk dat de gemeente ervoor
kiest de voor oalt bestemde middelen geheel of gedeeltelijk in te zetten voor
taalactiviteiten in het kader van achterstandenbestrijding, bijvoorbeeld in
het kader van voorschoolse vorming. In dat geval moet dit in het onderwijsachterstandenplan
worden opgenomen. Daarmee vallen zij onder het regime van het onderwijsachterstandenbeleid
en de voorwaarden en regelen die daarvoor gelden. Deze middelen kunnen dan
dus ook voor niet-allochtone kinderen worden ingezet. Voorafgaand aan een
eventueel besluit hiertoe moet de gemeente op grond van de artikelen 110i,
tweede lid, WBO en 106h, tweede lid, ISOVSO eerst de allochtone
ouders op een door de gemeenteraad te bepalen wijze in staat stellen hun mening
daarover kenbaar te maken. 4.4. Grote lijnen van de te volgen procedureAan de hand van de resultaten van de behoeftepeiling stelt de gemeente
in het plan vast ten behoeve van welke taalgroepen offertes zullen worden
gevraagd aan de scholen. De gemeente hanteert hierbij door haar zelf te kiezen
kwalitatieve en kwantitatieve uitgangspunten. Randvoorwaarde daarbij is het
beschikbare budget. Daarnaast mogen geen wachtgeldgevolgen voor het Rijk optreden.De keuzen in deze fase moeten worden gemaakt na op overeenstemming gericht
overleg met de scholen, waarbij de allochtone ouders op een door de gemeente
te bepalen wijze in staat worden gesteld hun mening kenbaar te maken.Op basis van de door de gemeente gemaakte keuzen brengen de scholen vervolgens
offertes uit. Om zo veel mogelijk leerlingen te bereiken en zo optimaal mogelijk
met de beschikbare middelen om te gaan, kunnen scholen combinatie-offertes
indienen. Dat wil zeggen dat leerlingen van verschillende scholen op één
school gezamenlijk onderwijs in een allochtone levende taal kunnen ontvangen.
Door het op deze wijze vormen van grotere groepen kan er efficiënter
en effectiever worden gewerkt. De gemeente gunt vervolgens de verschillende activiteiten aan de scholen
van haar keuze en stelt aan de desbetreffende scholen middelen beschikbaar.De gemeente ziet erop toe dat die middelen ook daadwerkelijk tot de beoogde
onderwijsactiviteiten leiden.Vaststelling of wijziging van het plan mag niet leiden tot kosten van
uitkeringen krachtens het Besluit Werkloosheid onderwijs- en onderzoekpersoneel.
Dat geldt eveneens voor besluiten waarbij op grond van het plan middelen zullen
worden verstrekt. Zulks betekent dat er als gevolg van dit wetsvoorstel geen
wachtgeldgevolgen mogen optreden voor het Rijk. In het licht van het feit
dat bij oalt bestaande arbeidsverhoudingen tussen scholen en leerkrachten
in het geding zijn betekent dit in de praktijk het volgende. Wanneer een dergelijke
arbeidsverhouding door de school wordt ontbonden omdat zij geen of geen ontvankelijke
offerte heeft ingediend zijn de wachtgeldgevolgen voor de school. De wachtgeldgevolgen
zijn voor de gemeente indien de betreffende school wel een ontvankelijke offerte
heeft ingediend die echter niet door de gemeente is gehonoreerd. In beide
gevallen geldt dat de veroorzaker de wachtgeldgevolgen voor zijn rekening
moet nemen. 4.5. Verantwoordelijkheid voor inhoud en kwaliteit van
het onderwijsDe inhoud van het onderwijs in allochtone levende talen valt onder volledige
verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag van de school waar het wordt verzorgd.
Het valt ingevolge artikel 5 WBO en artikel 5 ISOVSO ook volledig onder het
toezicht van de inspectie die de betreffende scholen zal aanspreken op de
kwaliteit van het geboden onderwijs.De leraren behouden een rechtspositie in het onderwijs. Zij zijn dus niet
in dienst bij de gemeente maar bij het bevoegd gezag van de school en vallen
onder de verantwoordelijkheid van de leiding van de school waaraan zij lesgeven.
De school is ook verantwoordelijk voor de leerlingen van andere scholen die
mogelijkerwijs in combinatiegroepen aan de lessen deelnemen. Tot die verantwoordelijkheid
behoren ook de contacten met de ouders van de leerlingen.In het plan wordt opgenomen hoe de scholen verantwoording afleggen over
de inzet van de middelen. 5. De oalt-lerarenDe huidige oetc-leraren blijven bevoegd voor oalt. In verband met de mogelijke
behoefte aan aanbod van talen waarvoor thans (nog) geen bevoegde leraren voorhanden
zijn, wordt het mogelijk gemaakt dat moedertaalsprekers («native speakers»)
in een bepaalde taal als leraren in die taal kunnen worden ingezet. Deze leraren
zijn alleen bevoegd voor activiteiten buiten het curriculum, dus alleen voor
het overdragen van de desbetreffende taal en cultuur. Daarvoor behoeven de
desbetreffende oalt-leraren niet te voldoen aan de in het Bevoegdhedenbesluit
WBO opgenomen aanvullende eis met betrekking tot de voldoende beheersing van
de Nederlandse taal. In de voorgestelde wijziging van de artikelen 3 WBO en
3 ISOVSO is daarvoor de mogelijkheid tot bevoegdheidsontheffing (éénmalig
en voor ten hoogste twee jaar) opgenomen.Wanneer in een gemeente de keuze wordt gemaakt (een deel van) de leraren
in een ondersteunende functie in te zetten bij het reguliere onderwijsprogramma
in de klas zijn een hoge beheersingsgraad van het Nederlands en op den duur
voor toekomstige leerkrachten een pabo-opleiding echter wel noodzakelijk.
Voor deze leraren blijft de aanvullende eis daarom wel van toepassing. 6. Financiële gevolgen van de specifieke uitkeringBij de toewijzing van rijksmiddelen voor oalt gaat het om een specifieke
uitkering aan de gemeente. De toekenning heeft die vorm gelet op de specifieke
doelstelling van dit wetsvoorstel om de gemeenten meer verantwoordelijkheid
te geven met betrekking tot het onderwijs in allochtone levende talen. De
gemeente kan er daarbij, onder meer op grond van het voorgestelde artikel
110i, tweede lid, WBO, voor kiezen de middelen geheel of gedeeltelijk te bestemmen
voor de bestrijding van onderwijsachterstanden. Andere bestemmingen zijn uitgesloten.Voor oalt blijven van rijkswege de middelen beschikbaar die thans aan
oetc worden besteed. Daarnaast is een intensivering voorzien oplopend tot
f 10 miljoen in 1998. Voor de eerste vier jaren is daarvoor in artikel
III een overgangsregeling getroffen.Het aan de gemeenten over te dragen budget zal in de praktijk in de eerste
jaren na overdracht, ter voorkoming van wachtgelden, nog voornamelijk dienen
ter bekostiging van de salariskosten van de huidige oetc-leraren. 7. Overleg met het veldHet overleg met het veld is gevoerd op respectievelijk 3 juli 1995 in
het Onderwijsoverleg primair en voortgezet onderwijs (PO/VO overleg) en op
6 juli 1995 met de minderhedenorganisaties vertegenwoordigd in de Landelijke
Advies- en Overlegstructuur Minderhedenorganisaties (LAO). Tijdens die overleggen
sprak men in het algemeen waardering uit voor het duidelijke standpunt van
het kabinet ten aanzien van oalt.Met betrekking tot de uitwerking van de notitie werden kanttekeningen
gemaakt. Zo werd door de vakorganisaties gewezen op de positie van de oetc-leerkrachten
en vroeg men zich, met de Verenigde Bijzondere Scholen voor onderwijs op algemene
grondslag (VBS), af of de beschikbare middelen toereikend zijn voor de gewenste
uitbreiding. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat de huidige oetc-leraren
hun aanstelling behouden. In paragraaf 6 is al opgemerkt dat voor uitbreiding
van het aanbod f 10 miljoen beschikbaar komt. Daarnaast zal er in het
huidige bestand aan leerkrachten ruimte ontstaan door natuurlijk verloop.
Voorts geeft het wetsvoorstel gemeenten ook de mogelijkheid de activiteiten
via het aanvaarden van combinatie-offertes te gunnen aan scholen die het onderwijs
in grotere groepen organiseren. De hiermee gepaard gaande doelmatigheidswinst
kan eveneens worden ingezet voor een eventueel gewenste uitbreiding van het
aanbod.Door de Protestants Christelijke Onderwijsorganisatie (PCO), de Katholieke
Onderwijsvakorganisatie (KOV), de Besturenraad Protestants-Christelijk Onderwijs
(BPCO) en de Vereniging Besturenorganisaties Katholiek Onderwijs (VBKO) werd
een kritische kanttekening geplaatst bij de positie van de gemeente ten opzichte
van de scholen. De VBS sprak haar voorkeur uit voor handhaving van de schoolgebonden
bekostiging.De uitwerking van oalt geschiedt in het kader van lokaal onderwijsbeleid,
omdat zo beter recht kan worden gedaan aan lokale verschillen. In de in dit
wetsvoorstel neergelegde verantwoordelijkheidsverdeling past het dat de vaststelling
van het plan, na het daarbij voorziene overleg, uiteindelijk door de gemeente
geschiedt en zij tevens de middelen beschikbaar stelt.De schoolleiders konden zich vinden in het voorstel dat onderwijs in de
eigen taal buiten schooltijd wordt gegeven, mits de tweetalige opvang in het
basisonderwijs mogelijk blijft. Het wetsvoorstel biedt deze mogelijkheid.De Vereniging voor Openbaar Onderwijs (VOO) maakte bezwaar tegen het voorstel
oalt buiten de reguliere schooltijd te plaatsen. Zoals in paragraaf 4.2 is
aangegeven acht ondergetekende het een onwenselijke situatie indien leerlingen
ten behoeve van dit onderwijs andere vakken die van zeer veel belang voor
hen zijn, zouden moeten missen. Daarmee ontstaat immers het risico dat zij
een achterstand oplopen ten aanzien van het reguliere onderwijs. Verlenging
van de schooldag maakt een doelmatiger organisatie mogelijk.De Nederlandse Katholieke Oudervereniging (NKO), de Landelijke Oudervereniging
voor Bijzonder Onderwijs op algemene grondslag (LOBO) en de Vereniging voor
ouders, Christelijk onderwijs en opvoeding (het voormalige OPCO) hadden bezwaren
tegen decentralisatie van middelen naar gemeenten. Zij waren van mening dat
alleen de coördinatie van het oalt in verband met de lespunten naar gemeenten
gedecentraliseerd zou kunnen worden. Waar de coördinatie naar de gemeente
gedecentraliseerd wordt valt niet in te zien wat het bezwaar is dat de middelen
gelijktijdig mee worden gedecentraliseerd, te meer waar de gemeente de verplichting
heeft de middelen ook ten behoeve van dit onderwijs aan te wenden.Kritische opmerkingen van de minderhedenorganisaties vertegenwoordigd
in de LAO betroffen in hoofdlijnen de volgende punten. Naast het feit dat
men, gegeven de omvang van het budget, de mogelijkheden voor uitbreiding van
de doelgroepen te beperkt achtte, uitte men kritiek op de mogelijke verschuiving
van de oalt-middelen naar de voorschoolse educatie. De lokale inzet van oalt-middelen
kan echter alleen geschieden nadat de allochtone ouders, de «consumenten»
zelf dus, hun mening kenbaar hebben kunnen maken. De ondergetekende is om
die reden van mening dat er voor direct betrokkenen voldoende ruimte aanwezig
is om op lokaal niveau specifiek levende wensen in gesprek te brengen.Men betreurde voorts het ontbreken van een landelijke ondergrens voor
de benodigde aantallen oalt-vragers. Ondergetekende ziet daar echter bewust
van af, omdat zij een zo optimaal mogelijk op de lokale situatie afgestemde
invulling van oalt mogelijk wil maken. Elke gemeente kan nu, na op overeenstemming
gericht overleg met de bevoegde gezagsorganen van de scholen en nadat de allochtone
ouders op een door de gemeenteraad vast te stellen wijze in staat zijn gesteld
hun mening daarover kenbaar te maken, desgewenst zelf een adequate ondergrens
vaststellen. 8. AdviezenHet concept-voorstel van wet is op 4 april 1996 voorgelegd aan de Raad
voor de gemeentefinanciën en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG). Eveneens is het concept-voorstel aangeboden aan de Onderwijsraad, die
te kennen heeft gegeven geen gebruik te maken van zijn bevoegdheid om eigener
beweging te adviseren.De Raad voor de gemeentefinanciën stemt in zijn advies van 18 april
1996 in met de decentralisatie van de specifieke middelen naar de gemeenten.
Voor de korte termijn heeft de raad geen bezwaren tegen de handhaving van
de bestaande verdeling, vooral in het licht van het voorkomen van wachtgelden.
Voor de langere termijn denkt de raad aan een verdeling op basis van objectieve
criteria via aantallen allochtonen, waarbij naar het oordeel van de raad een
samenvoeging van de oalt-middelen met die voor de bestrijding van onderwijsachterstanden,
zowel beleidsmatig als verdeeltechnisch voor de hand zou liggen.De VNG merkt in haar commentaar van 26 april 1996 op dat zij al in de
overlegfase met het veld heeft aangegeven op hoofdlijnen te kunnen instemmen
met de decentralisatie van oalt naar de gemeenten. Daarbij heeft zij onderstreept
dat oalt een verantwoordelijkheid voor de school moet blijven. De VNG constateert
dat dat uitgangspunt ook in het wetsvoorstel vastligt. De VNG maakte daarbij
enige kanttekeningen.De VNG kan zich vinden in de benadering die het wetsvoorstel geeft met
betrekking tot de omgang met talen van allochtone groepen. Het voorstel vestigt
geen recht op oalt voor individuele burgers en het gaat om het eigen beleid
van de gemeente, die uitmaakt welke allochtone talen worden aangeboden.De VNG meent dat de gemeente in overleg met scholen en ouders moet kunnen
bepalen of oalt binnen of buiten schooltijd gegeven wordt. Op dit punt is
ondergetekende reeds uitvoerig ingegaan in paragraaf 4.2.De VNG stelt met tevredenheid vast dat het wetsvoorstel onderkent dat
er vraag naar oalt is en daar financiële gevolgen aan verbindt. Dat acht
de VNG een goede zaak. Ook de mogelijkheid tot flexibele inzet van de oalt-middelen,
waardoor gemeenten de ruimte krijgen om deze middelen geheel of gedeeltelijk
in te zetten bij de bestrijding van onderwijsachterstanden, stemt de VNG tevreden.De VNG vindt het verstandig om, met het oog op de wachtgeldenproblematiek,
niet op korte termijn over te gaan tot een herverdeling van de huidige oetc-gelden
over de gemeenten. Voor de toekomst acht zij een financiële verdeling
die blijft aansluiten bij de uiteenlopende en veranderende lokale behoeften
en die langs de weg van geleidelijkheid tot stand komt wenselijk.Een samenvoeging op de langere termijn van de oalt-gelden met de middelen
voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid, zoals de Raad voor de
gemeentefinanciën suggereert, ligt niet in de rede aangezien het om verschillende
zaken gaat. Zoals in paragraaf 3 is aangegeven moet oalt worden gezien als
cultuurbeleid en is het daarmee een wezenlijk andere zaak als onderwijsachterstandenbeleid. II. ARTIKELENGelet de samenhang van dit wetsvoorstel met het wetsvoorstel tot wijziging
van onder meer de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet
onderwijs inzake het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (Kamerstukken
II, 1995/1996, 24 778), en de stand van zaken met betrekking tot de parlementaire
behandeling van dat wetsvoorstel is in de formulering van het onderhavige
wetsvoorstel reeds rekening gehouden met de wijzigingen die door
het wetsvoorstel Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid in de WBO en de
ISOVSO worden aangebracht. Artikelen I, onderdeel A, en II, onderdeel AZie paragraaf 5 van de algemene toelichting. Artikelen I en II (artikelen 10 WBO en 18 ISOVSO)De bepalingen over het onderwijs aan leerlingen met een niet-Nederlandse
culturele achtergrond kunnen vervallen. Deze bepalingen zijn nu aangepast
aan de uitgangspunten van het wetsvoorstel en ondergebracht in de nieuwe paragraaf
over onderwijs in allochtone levende talen (artikelen 110h WBO en 106g ISOVSO). Artikelen I, onderdeel D en II, onderdeel DHet derde lid van de artikelen 100 WBO en 97 ISOVSO bevat een regeling
ten aanzien van de vergoeding van de kosten van de materiële instandhouding
voor zover het betreft onderwijs in taal en cultuur van het land van oorsprong.
Deze bepaling kan vervallen nu niet meer de school maar de gemeente op grond
van de voorgestelde regeling een uitkering van het Rijk voor oalt ontvangt. Artikelen I, onderdelen E en F, en II, onderdelen E en
FDe wijziging betreft de overschrijdingsregeling. Deze geldt niet ten aanzien
van de op grond van het plan bestede middelen of wanneer de gemeenteraad heeft
afgezien van vaststelling van het plan en dus zelf beslist over de verdeling
van de middelen die de gemeente als specifieke uitkering ontvangt en de middelen
die de gemeenteraad bestemt voor oalt. Artikelen I en II (artikelen 110g WBO en 106f ISOVSO)In het eerste lid is bepaald dat indien een gemeente daartoe van rijkswege
middelen ontvangt de gemeenteraad voor een periode van telkens 4 schooljaren
een plan vaststelt inzake onderwijs in allochtone levende talen. Die planverplichting
geldt alleen wanneer de in de derde volzin omschreven drempel wordt overschreden.
Het staat de gemeente vrij het betreffende plan hetzij afzonderlijk vast te
stellen, hetzij geïntegreerd door het in te bedden in het onderwijsachterstandenplan.
Die inbedding kan zowel de procedure als de inhoudelijke inbedding betreffen:
die keuze is aan de gemeente. Uiteraard zijn de gemeenten altijd vrij om samen
te werken. Het eerste lid sluit dan ook niet uit dat gemeenten samen een plan
vaststellen.Evenmin sluit de voorgestelde regeling omtrent het oalt-plan overdracht
van taken uit. Zo is het mogelijk dat een gemeente besluit om – op grond
van de Gemeentewet – taken te delegeren aan een artikel 82-Gemeentewet-commissie.
Ook is het mogelijk dat – krachtens mandaat – een derde (bijvoorbeeld
een stichting) bij de voorbereiding en uitvoering van het plan wordt belast
met feitelijke, uitvoerende werkzaamheden.In het tweede lid is de inhoud van het plan omschreven. De in dit lid
gegeven opsomming is niet limitatief («in elk geval»).Op grond van het derde lid vermeldt het plan tevens de omvang van de voor
onderwijs in allochtone levende talen bestemde middelen. De hoogte van de
middelen kan jaarlijks fluctueren. Daarvoor zal het plan echter niet telkens
gewijzigd hoeven te worden. De gemeenteraad kan de financiële paragraaf
uit het plan wijzigen. Voor zover het betreft een aanpassing als gevolg van
de wijziging van de omvang van de Rijks middelen, kan de gemeenteraad
dat doen zonder dat daarover op overeenstemming gericht overleg met de bevoegde
gezagsorganen moet worden gevoerd. Maar dan moet wel het voornemen tot wijziging
zijn bekendgemaakt en niet binnen 4 weken na de bekendmaking door ten minste
een bevoegd gezag van een in de gemeente gelegen school zijn verzocht om het
op overeenstemming gericht overleg te doen plaatsvinden.Het vijfde lid bevat de grondslag voor het op overeenstemming gericht
overleg met de bevoegde gezagsorganen van alle scholen in de gemeente. Daarbij
is ook de inspraak van allochtone ouders geregeld. Dit betekent overigens
niet dat alle schoolbesturen ook daadwerkelijk betrokken moeten zijn bij het
gemeentelijke oalt-beleid. Wel zal de gemeenteraad ieder schoolbestuur, dat
een school heeft in de gemeente, in de gelegenheid moeten stellen om aan het
overleg deel te nemen.In het overleg met de partners van het Schevenings Beraad is overeengekomen
dat er ook ten aanzien van oalt een rol is weggelegd voor de Onderwijsraad.
Met de opname van het achtste lid wordt die toezegging gestand gedaan. Advisering
door de Onderwijsraad ligt voor de hand op terreinen waarop de Onderwijsraad
deskundig is. Dit is het geval wanneer het gaat om zaken die de inhoud van
het onderwijs raken. Daarom is het advies beperkt tot de aspecten van de vrijheid
van richting en de vrijheid van inrichting. Overigens zij hier opgemerkt dat
het de scholen vrij staat te besluiten of zij al dan niet een offerte indienen. Artikelen I en II (110h WBO en 106g ISOVSO)In de artikelen 110h WBO en 106g ISOVSO is in het eerste lid bepaald dat
onderwijs in een allochtone levende taal kan worden gevolgd worden door leerlingen
van de eigen school maar ook door leerlingen die afkomstig zijn van andere
scholen. Dat betreft de situatie wanneer op hun eigen school geen onderwijs
in die taal gegeven wordt. Dit is van belang in het geval er sprake is van
combinatie-offertes. Ook legt dit eerste lid vast dat het de ouders zijn die
bepalen of hun kinderen onderwijs in een allochtone levende taal zullen volgen.
Verder is het noch een verplicht vak noch is er een onbeperkt recht op het
volgen daarvan.Het tweede lid bepaalt dan ook dat de tijd die wordt besteed aan het onderwijs
niet wordt meegeteld voor de dagelijkse schooltijd van maximaal 5,5 uren en
ook niet meetelt voor het aantal uren onderwijs dat een leerling ten minste
in de eerste en laatste vier schooljaren moet ontvangen. Het onderwijs in
allochtone levende talen vindt daardoor plaats in de verlengde schooltijd.
(zie ook paragraaf 4.2 van de algemene toelichting). Artikelen I en II (artikelen 110i WBO en 106h ISOVSO)De criteria op grond waarvan een gemeente in aanmerking komt voor oalt-middelen
alsmede de criteria voor de hoogte daarvan worden bij algemene maatregel van
bestuur vastgesteld. Aan de vaststelling van die criteria wordt thans nog
gewerkt. Het ligt voor de hand dat daarbij het aantal allochtone leerlingen
per gemeente in de in aanmerking komende leeftijdsgroep een belangrijke rol
zal spelen: zij vormen de potentiële afnemers van het onderwijs in allochtone
levende talen. Zoals aangegeven in paragraaf 6 is er, ter voorkoming van wachtgeldgevolgen
voor het Rijk bij de invoering, voor de eerste vier jaren in artikel III een
overgangsregeling getroffen.In het tweede lid is de mogelijkheid opgenomen dat de gemeenteraad nadat
de allochtone ouders op een door de gemeenteraad te bepalen wijze in staat
zijn gesteld hun mening kenbaar te maken, besluit om de van het Rijk ontvangen
oalt-gelden geheel of gedeeltelijk te bestemmen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden.
Kiest een gemeente hiervoor dan wordt het besluit tot toewijzing
van de gelden in het plan opgenomen, behalve wanneer overgegaan wordt tot
gehele bestemming ter bestrijding van onderwijsachterstanden. In dat geval
vervalt de planverplichting. De inhoudelijke uitwerking moet dan echter plaatsvinden
in het onderwijsachterstandenplan. Artikelen I en II (artikelen 110j WBO en 106i ISOVSO)Met betrekking tot de rekening en verantwoording is aangesloten bij de
Gemeentewet. Indien uit de vastgestelde rekening van de gemeente dan wel uit
een afzonderlijke verantwoording, voorzien van een verklaring van een accountant,
niet blijkt dat de specifieke uitkering, voor zover deze niet op grond van
de artikelen 110i, tweede lid, WBO en 106h, tweede lid, ISOVSO is bestemd
voor de bestrijding van onderwijsachterstanden, aan onderwijs in allochtone
levende talen is besteed kan het desbetreffende bedrag worden teruggevorderd.Overigens kan de minister op grond van de Gemeentewet altijd inlichtingen
bij de gemeenteraad vragen.Indien het gemeentebestuur de voorschriften met betrekking tot de vaststelling
van het plan niet nakomt, kan de minister de uitkering geheel of gedeeltelijk
inhouden. Artikelen I, onderdeel J, en II, onderdeel JDe wijzigingen in de artikelen 116, tweede lid, WBO en 111, tweede lid,
ISOVSO maken het mogelijk dat personen die momenteel bevoegd zijn om onderwijs
in taal en cultuur van het land van oorsprong te geven, die bevoegdheid blijven
behouden om onderwijs in een allochtone levende taal te geven. Het gaat hier
voor om de volgende categorieën:1. Degenen die een bewijs van bekwaamheid hebben, genoemd in artikel 6b
van het Bevoegdhedenbesluit WBO en artikel 22 van het Onderwijskundig besluit
ISOVSO.2. Degenen aan wie na 1 augustus 1985 op grond van artikel 3, vijfde lid,
WBO of artikel 3, vijfde lid, ISOVSO de bevoegdheid is verleend voor het geven
van het onderwijs in taal en cultuur van het land van oorsprong.3. Degenen die voor 1 augustus 1985 door de minister bevoegd zijn verklaard
of een permanente ontheffing van de bevoegdheidseis hebben verkregen voor
het onderwijs in taal en cultuur van het land van oorsprong, bedoeld in artikel
3, lid 2bis, van de Lager-onderwijswet 1920 (artikelen 116, tweede lid, derde
volzin, WBO en 111, tweede lid, derde volzin, ISOVSO)4. Degenen die voor wat betreft het (voortgezet) speciaal onderwijs op
31 juli 1994 en voor wat betreft het basisonderwijs op 31 januari 1995, anders
dan op grond van artikel 3, vijfde lid, bevoegd zijn tot het geven van het
onderwijs in taal en cultuur van het land van oorsprong, waarbij de op die
datum geldende bevoegdheidseisen van kracht zijn gebleven (artikelen 116,
tweede lid, vierde en vijfde volzin, WBO en 111, tweede lid, vierde en vijfde
volzin, ISOVSO). Artikel IIIZie paragraaf 6 van het algemeen deel van de toelichting. Artikel IVDe verwijzing in het eerste lid naar artikel 4:20 Awb, betreffende het
motiveren indien van een advies wordt afgeweken, kan te zijner tijd vervallen
omdat die bepaling met de Awb derde tranche wordt overgeheveld
naar hoofdstuk 3 van de Awb (algemene bepalingen over besluiten). De wijziging, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, hangt samen met
artikel 5:11 van de Awb derde tranche, dat naar verwachting op 1 juli 1997
in werking treedt. Op grond van dat artikel worden toezichthouders bij of
krachtens wettelijk voorschrift aangewezen. Het is aan het gemeentebestuur
zelf om toezichthouders aan te wijzen.De wijziging, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, hangt samen met
artikel 5:16 van de Awb derde tranche. De grondslag voor het vragen van inlichtingen
voor het toezicht kan vervallen omdat de Awb die grondslag gaat bevatten:
artikel 5:16 bepaalt dat een toezichthouder bevoegd is inlichtingen te vorderen.
In de regel zal dit geschieden door het College van burgemeester en wethouders. Artikelen VII en VIIIDeze bepalingen maken het mogelijk dat de oalt-plannen voor de eerste
keer worden vastgesteld vóór 1 augustus volgend op de datum
van uitgifte van het Staatsblad waarin dit wetsvoorstel als het zal zijn aanvaard
en vastgesteld, zal worden geplaatst. Daarbij streeft het kabinet er naar
dat de oalt-plannen voor de eerste maal vóór 1 augustus 1997
kunnen worden vastgesteld.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. Netelenbos 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25176-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl