Evaluatie Drank- en Horecawet; Verslag algemeen overleg op 14 april 2005 over o.a. alcohol en jongeren
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29894, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29894 nr. 3

31-05-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29894Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 27565Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 894Evaluatie Drank- en Horecawet27 565Alcoholbeleidnr. 3VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 31 mei 2005De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 14 april 2005 overleg gevoerd met minister Hoogervorst
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:– de brief van de minister van VWS d.d. 17 november
2004 inzake Evaluatie wijzigingen Drank- en Horecawet 2000 (29 894, nr.
1);– de brief van de minister van VWS d.d. 23 maart
2005 inzake het onderzoek prevalentie probleemdrinken (27 565, nr. 28);– de brief van de minister van VWS d.d. 24 maart
2005 inzake alcohol en jongeren (27 565, nr. 29).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Schippers (VVD) wijst erop dat de
totale consumptie van alcohol sinds 1980 is afgenomen. Het SCP heeft onlangs
het rapport Kinderen in Nederland gepubliceerd waarin staat dat 93% van de
kinderen tot 12 jaar nog nooit heeft gerookt of alcohol heeft gedronken. Dit
nuanceert de cijfers van ministerie, die veel hoger uitvallen. Duidelijk is
wel dat jongeren steeds vroeger beginnen met drinken en bovendien steeds meer
drinken. De overheidsnorm dat jongeren onder de 16 geen alcohol mogen drinken,
moet een sociale norm worden. Juist omdat de sociale omgeving, ouders, familie
en andere volwassenen, zich blijkbaar niet bewust is van de gevolgen van alcoholgebruik
op jonge leeftijd is het zaak hierover meer kennis en bewustwording te verspreiden.
Kinderen krijgen meestal thuis hun eerste glas alcohol en drinken onder toezicht
van hun ouders. De Bob-campagne heeft veel succes; verkeer en alcohol gaan
niet samen. Analoog aan deze campagne moet de overheid in samenwerking met
de horeca, de industrie, preventie-instellingen en andere betrokkenen ook
de norm uitdragen dat jongeren en alcohol niet samengaan. Er moet een brede
campagne worden opgezet, met een langjarige inzet en een eenduidige boodschap.Het gebruik van alcohol is maatschappelijk aanvaard; er is helemaal niets
tegen alcoholgebruik door volwassenen. Preventie moet zich richten op alcoholgebruik
door jongeren onder de 16 en alcoholmisbruik door volwassenen. Er is meer
onderzoek nodig naar de oorzaken van te veel en te jong drinken.
De minister maakt geen analyse van het probleem en grijpt te gemakkelijk naar
repressieve maatregelen. Strengere regels en de gestegen prijzen in de horeca
zorgen ervoor dat men steeds vaker thuis en in «drinkketen» alcohol
gebruikt. Het beleid moet niet worden gericht op het bestrijden van symptomen
maar op het aanpakken van de oorzaken. Regels behoren proportioneel en eenduidig
te zijn. Ze moeten bijdragen aan het oplossen van een probleem. De overheid
moet zich met minder zaken bemoeien, maar de bestaande regels moeten beter
worden gehandhaafd. De Algemene Rekenkamer heeft geconstateerd dat het verbod
om alcohol aan jongeren onder de 16 te verkopen slecht wordt gehandhaafd.
De verantwoordelijkheid voor het naleven van de regel zou ook bij de jongeren
zelf moeten liggen; er is nu geen enkele sanctie. Het is een goede zaak dat
de minister in de handhaving investeert. De VVD heeft hiervoor al eerder door
middel van een motie aandacht gevraagd.Het verbod op indirecte verstrekking bij evenementen is in de praktijk
nauwelijks uitvoerbaar en moet daarom worden geschrapt. Een barkeeper bij
een groot evenement kan moeilijk controleren of drank wordt doorgegeven aan
jongeren onder de 16. De kopende en doorgevende persoon is verantwoordelijk
en niet de verkoper. Ook hiervoor heeft de VVD-fractie zich middels een motie
uitgesproken. De Kamer en het kabinet hebben deze moties niet overgenomen.
Hoe kan volgens de minister dan wel de verantwoordelijkheid van ouders, jongeren
zelf en de doorgevers van alcohol beter tot uitdrukking worden gebracht?De minister heeft de sector forse reducties van de administratieve lasten
beloofd bij het uitvoeren van de Drank- en Horecawet; daarvan is tot op heden
weinig terechtgekomen. Hij zou met een actieplan moeten komen. Zowel de horeca
als de slijterijen komen om in de regels. De slijtersvergunning leidt bijvoorbeeld
tot veel onnodige bureaucratie.Het verbod op etherreclame van 06.00 tot 21.00 uur dat de minister wilde
instellen, is gelukkig van de baan. De accijnsvoorstellen hebben vooral een
symbolische functie en leveren geen bijdrage aan de oplossing van het probleem.
Accijnsverhoging op premixen van 345% zal niet leiden tot minder consumptie
van alcohol door jongeren; de consumptie zal slechts verschuiven. Een vergelijkbare
maatregel in Duitsland heeft geleid tot een verschuiving van de premixen naar
de bier- en wijnmixen. Breezers waren populair in 2002, maar de verkoop is
in 2004 bijna gehalveerd. De voorgestelde accijnsverhoging op bier van 20,5%
zal de consumptie niet verminderen; het verschil van 2 cent per biertje heeft
onvoldoende invloed. De accijns op bier is in vergelijking met andere Europese
landen bovendien relatief hoog; Nederland staat nummer 6 op de Europese ranglijst.
Verder is het een generieke maatregel die ook de gematigde volwassen drinker
treft terwijl een kleine minderheid moet worden bereikt. In de grensgebieden
wordt het verschil met de buurlanden weer groter; na de voorgestelde accijnsverhoging
zal het verschil met Duitsland €1,87 bedragen. Dit voorstel zal leiden
tot minder bierverkoop maar niet tot minder consumptie. Men koopt het bier
eerder over de grens en doet daarbij tegelijk ook andere boodschappen. Bij
de accijnsverhoging op gedestilleerd werd gerekend op 70 mln. extra, terwijl
de accijnsopbrengst juist daalde. Enerzijds hebben de buurlanden hiervan geprofiteerd,
anderzijds is men overgegaan op andere alcoholische dranken. Het ongedaan
maken van deze accijnsverhoging is dus een goed idee; het zal de consumptie
niet zozeer verhogen maar wel de grenseffecten neutraliseren. In de Scandinavische
landen, waar de alcoholaccijnzen veel hoger zijn, is het aantal probleemdrinkers
even groot als in Nederland. In Denemarken komt maar liefst 23% van de alcohol
uit Duitsland. De praktijk in deze landen wijst uit dat hoge accijnzen en
vroege sluitingstijden niet helpen tegen alcoholmisbruik. Los hiervan missen
de accijnsvoorstellen een goede financiële onderbouwing.De heer Buijs (CDA) vindt dat er in het alcoholbeleid
vooral aandacht moet worden besteed aan jongeren. Uit onderzoek komt naar
voren dat zij vaak gebruikmaken van vervalste identiteitsbewijzen. Hoe groot
is de omvang van dit probleem? Weten jongeren dat zij hiervoor een boete van € 250
kunnen krijgen? Als dit beter bekend was, zou dat een preventieve werking
hebben.Uit de evaluatie blijkt dat de Drank- en Horecawet beter wordt nageleefd.
In 2000 zijn aan de gemeenten extra bevoegdheden toegekend voor het vaststellen
van verordeningen, zodat alcoholmisbruik en het overtreden van regels beter
kunnen worden aangepakt. Slechts 17% van de gemeenten heeft de verordening
aangepast. Wat is hiervan de oorzaak? Wil de minister de gemeenten nog eens
wijzen op de mogelijkheden?Het is verontrustend dat jongeren steeds meer en op steeds jongere leeftijd
gaan drinken. Uit de grafiek blijkt echter dat die stijgende lijn in 1999
werd onderbroken. Welke verklaring is daarvoor te geven? Wellicht biedt die
aanknopingspunten om het probleem aan te pakken.Slechts op 20% van de basisscholen wordt voorlichting gegeven over alcohol.
Dit percentage moet worden verhoogd, in samenwerking tussen de ministeries
van VWS en OCW. Het is goed dat ouders bij dit soort projecten worden betrokken.
Ook preventieconsulenten kunnen een rol spelen. In het verleden is voorgesteld
om topsporters hiervoor in te schakelen. De regering lijkt weinig aandacht
te hebben voor dit soort zaken. In Volendam en Drenthe hebben moeders het
initiatief genomen om, naar Amerikaans voorbeeld, projecten op te zetten voor
andere moeders. Wil de minister de mogelijkheden onderzoeken van dit soort
«community prevention»?De heer Buijs sluit zich aan bij de opmerkingen van mevrouw Schippers
over het prijsbeleid. Het is onzeker of de accijnsmaatregelen een matigend
effect hebben op alcoholgebruik onder jongeren. Zij zullen uitwijken naar
het buitenland of overstappen op andere alcoholische dranken. In plaats hiervan
kan beter worden gewerkt aan een verbod op stuntprijzen en happy hours. Het
zal moeilijk zijn om op te treden tegen het drinken in keten of schuren. Welke
juridische mogelijkheden ziet de minister?Verpleeg- en verzorgingshuizen blijken te vallen onder de Drank- en Horecawet.
Daardoor is het (tegen betaling) serveren van een glas wijn tijdens de maaltijd
niet toegestaan. Deze toepassing van de regels gaat te ver.De heer Van der Staaij (SGP) vindt het zorgwekkend
dat jongeren steeds eerder en steeds meer gaan drinken. Het gedrag van jongeren
wordt beïnvloed door dat van volwassenen, die het steeds normaler vinden
om veel te drinken. De invloed van alcohol op geweld in het publieke domein
blijkt zeer groot te zijn. In circa 80% van de gevallen vindt geweld onder
invloed van alcohol plaats. De voorstellen van de minister om alcoholmisbruik
te bestrijden zijn sympathiek, maar er zijn steviger maatregelen nodig. Zo
zouden de leeftijdsgrenzen beter moeten worden gehandhaafd. Er moet een lik-op-stukbeleid
worden gevoerd bij het misbruik van identiteitsbewijzen, zodat duidelijk wordt
dat het een ernstig delict betreft waar een hoge straf op staat. De minister
heeft intensiever toezicht aangekondigd op het toepassen van de leeftijdsgrenzen
en spreekt in dat verband over «interne herprioritering». Er zijn
echter slechts 71 controleurs voor 60 000 verkooppunten. In dat kader
heeft de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) al eens gepleit voor meer mensen
en middelen. Ziet de minister mogelijkheden om extra controleurs aan te stellen?
Verder moet de zichtbaarheid van de regel worden vergroot. Hoe gaat de minister
dat aanpakken? Het is nu te gemakkelijk voor jongeren om aan drank te komen.
In dat licht is de minister te positief over het effect van de wijziging van
de Drank- en Horecawet in 2000.Het is goed dat de minister meer voorlichting wil geven, zowel aan jongeren
als aan ouders. Hij zou zich echter ook moeten richten op het tegengaan
van de tegenovergestelde boodschap die wordt overgebracht via reclame. Het
terugdringen van alcoholreclame in de media en op internet is nog geen succes.
Al jarenlang wordt gepleit voor zelfregulering; het wordt tijd voor een wet
om dit soort reclame aan banden te leggen. Nederland is een van de weinige
Europese landen die dit nog niet heeft geregeld. In ieder geval moet er een
verbod komen op alcoholreclame voor 21.00 uur.De verhoging van de accijnzen op premixen en bier is een goede maatregel
om het alcoholgebruik onder jongeren tegen te gaan. Uit allerlei onderzoeken,
onder andere van de World Health Organization (WHO), blijkt dat prijsmaatregelen
effect hebben. De Kamer moet weerstand bieden aan de lobby van de branche,
die uiteraard niet blij is met de voorstellen. Een flesje premixdrank wordt
66 eurocent duurder, een krat bier slechts 50 eurocent. Kan de accijns op
bier niet meer worden verhoogd? Alleen in de Verenigde Staten en Luxemburg
is de bierprijs relatief lager. Kan de opbrengst van de accijnsverhoging gedeeltelijk
worden ingezet voor alcoholpreventiebeleid?Al jaren pleiten velen voor een wettelijk verbod op het stunten met alcoholprijzen.
In 2001 werd de motie-Van der Vlies c.s. (27 565, nr. 16) aangenomen
waarin de regering werd verzocht om te komen tot een wettelijk verbod. Het
wordt tijd dat dit nu eindelijk eens wordt geregeld.Mevrouw Timmer (PvdA) roept de minister op
om mensen in verpleeg- en verzorgingshuizen niet hun borrel af te pakken.
Het is onacceptabel dat de regels van de Drank- en Horecawet zo bureaucratisch
worden toegepast.De problemen met alcoholgebruik en -misbruik blijven niet beperkt tot
jongeren. Vorige week is een rapport verschenen over 55-plussers en alcohol.
Kan de minister daarop reageren, eventueel schriftelijk?Alcoholmisbruik en -verslaving zijn een ernstig en onderschat probleem.
Alcoholgebruik is sociaal aanvaard, waardoor misbruik en overmatig gebruik
(door jongeren) een lastig aan te pakken maatschappelijk probleem vormen.
De minister kiest terecht voor een brede aanpak van de problemen. Het spreekt
voor zich dat een breed draagvlak en overleg met de branches daarbij van belang
zijn. De inspanningen van de branches en de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik
(STIVA) verdienen waardering. De afspraken over de zelfregulering bij reclame
zijn echter teleurstellend. Wat is de loopduur van deze afspraken? Hoeveel
en hoe hoge boetes zijn de afgelopen jaren opgelegd? Hoeveel reclames zijn
afgewezen? De branche behoort eigenlijk niet zelf verantwoordelijk te zijn
voor de toetsing; die kan beter onafhankelijk worden uitgevoerd.Prijsbeleid kan een goed middel zijn om ongezonde zaken te ontmoedigen.
De minister heeft zijn accijnsvoorstellen echter onvoldoende onderbouwd. Hij
verwijst naar bepaalde onderzoeken, maar andere onderzoeken geven andere uitkomsten.
Jongeren hebben veel geld te besteden en in de leeftijdscategorie tot en met
16 jaar kopen ouders veelal de drankjes. Bovendien drinken de meeste jongeren
nog steeds bier. De bieraccijns wordt met slechts met een gering bedrag verhoogd.
Door het goedkoper worden van gedestilleerd en vruchtensap zal men weer meer
zelf gaan mixen. Verder moet de grote groep mensen bij wie geen sprake is
van misbruik of overmatig gebruik, niet onnodig worden gestraft. Heeft de
minister andere maatregelen overwogen, zoals het weren van premixen uit supermarkten?Het is een goede zaak dat de preventie en de voorlichting worden uitgebreid.
Ouders en het (basis)onderwijs moeten hierbij meer en voor langere tijd worden
betrokken. De norm moet weer worden dat jongeren voor hun 16de geen alcohol
gebruiken. Het is verstandig dat de minister ook jongeren bij zijn beleid
wil betrekken. Hoe gaat hij dat vormgeven? Er wordt te vaak over en te weinig
met jongeren gesproken.Handhaving is een belangrijk onderdeel van het beleid. Er zijn echter
slechts 71 controleurs voor ruim 60 000 te controleren instellingen.
«Herprioritering» is onvoldoende om dit te intensiveren. De rol
van de politie is bij de wijziging van de wet in 2000 gewijzigd. Is de minister
bereid om die wijziging terug te draaien, zodat de politie weer «toezichthouder»
wordt? Gemeenten hebben een belangrijke rol in de handhaving, door vergunningverlening
en het afsluiten van horecaconvenanten. Naast het intrekken van de vergunning
zijn nu al tijdelijke sluiting of het intrekken van sluitingstijdverruiming
mogelijk.De laatste week is veel commotie ontstaan over het gebruik van valse identiteitskaarten.
Hierbij zou moeten worden vastgehouden aan de verantwoordelijkheid van degene
die controleert. Deelt de minister deze opvatting? In de Verenigde Staten
heeft men ervoor gekozen om de achtergronden van foto's afhankelijk van de
leeftijd verschillende kleuren te geven. Voor personeel achter de bar is het
moeilijk om in te schatten hoe oud een klant is. Het armbandjessysteem zoals
dat 's zomers wordt gebruikt op de Waddeneilanden, zou daarvoor een oplossing
kunnen zijn. Verder zou men ook kunnen werken met verschillende kleuren stempels
voor verschillende leeftijden.Gezien de urgentie van het probleem zijn de beschikbare middelen (€680 000)
wat mager. Is er geen extra geld te vinden in de laatste meevallers?De heer Hermans (LPF) sluit zich aan bij opmerkingen
van eerdere sprekers over de ernst van alcoholmisbruik bij jongeren. Er moeten
maatregelen worden genomen om dit grote probleem aan te pakken. Daarbij moet
vooral worden gekeken naar de effectiviteit.Het is goed dat de minister afspraken maakt met de sector over zelfregulering.
Helaas zijn er echter geen afspraken over het stunten met de prijs van bier.
De fabrikanten zouden daarop moeten worden aangesproken. Zij kunnen proberen
te voorkomen dat hun producten onder de kostprijs worden verkocht, wat blijkt
uit de rechtszaak die Peijnenburg heeft aangespannen tegen Albert Heijn. Indien
de fabrikanten desondanks weigeren om zelf hun verantwoordelijkheid te nemen,
moet een wettelijk verbod worden overwogen.Het kopen van alcohol door jongeren is niet strafbaar gesteld in de wet.
Is de minister bereid om dit te wijzigen indien de Kamer dat wil? Verwacht
hij effecten van een dergelijke maatregel? Het is een goede zaak dat de minister
meer toezicht wil gaan houden. Uit de stukken blijkt dat hij de urgentie van
het probleem ziet. Waarom kan die intensivering pas ingaan in 2006? De vergewisplicht
is in de praktijk erg onpraktisch. Een barkeeper moet telkens vragen naar
het identificatiebewijs, ook als hij dit al diverse malen heeft gezien. Heeft
de wetgever dit beoogd bij het opstellen van de wet? Ook de controle op indirecte
verstrekking bij evenementen is in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar.Het schorsen van vergunningen, het verhogen van de minimumleeftijd van
barpersoneel, het voorlichten van ouders, het aanpakken van rijden onder invloed,
jongerenvoorlichting en preventie op scholen zijn heel goede maatregelen.
De voorstellen voor het prijsbeleid, waaronder de verhoging van accijns op
premixen, zijn echter niet effectief. Jongeren zullen uitwijken naar andere
dranken of gelegenheden. Bovendien ontbreekt een financiële onderbouwing.
Zijn de voorstellen overigens mededingingsrechtelijk wel mogelijk?De heer Hermans sluit zich aan bij de opmerkingen van eerdere sprekers
over het schenken van alcohol in verzorgings- en verpleeghuizen.Mevrouw Kant (SP) wijst erop dat de maatschappelijke
kosten van alcoholgebruik en -misbruik naar schatting 2,5 mld. bedragen. Zo'n
10% van de bevolking wordt gerekend tot de probleemdrinkers. De problemen
worden onderschat doordat het drinken van alcohol maatschappelijk geaccepteerd
is. De minister richt zijn beleid terecht vooral op jongeren. Zij drinken
steeds eerder en steeds meer. Dit is vooral een probleem omdat jongeren een
grote kans hebben op hersenbeschadiging als gevolg van overmatig alcoholgebruik.
De brede aanpak van de minister is een verstandige keuze; uit onderzoek blijkt
dat dit de beste manier is om het probleem aan te pakken.Met premixen probeert de industrie een gat in de alcoholmarkt te vullen:
heel jonge kinderen, met name meisjes. De zoete smaak maskeert de (vieze)
alcoholsmaak. Het is positief dat de minister hieraan specifiek aandacht besteedt
in zijn beleid. Zo wil hij onderzoeken of de verkoop van premixen kan worden
beperkt tot de detailhandel. Wanneer is dit onderzoek afgerond? Blijft het
bij onderzoek, of is hij daadwerkelijk van plan om dit door te voeren? Het
is belangrijk dat de «grijpbaarheid» van alcohol voor jongeren
wordt verkleind. Ook het beter naleven van de leeftijdsgrenzen is een goede
maatregel. De horeca schuift de controle op identiteitsbewijzen te gemakkelijk
van zich af. Men moet beter controleren op vervalsingen en het gebruik van
andermans papieren.De minister verwacht te veel van de zelfregulering van de branche bij
alcoholreclame. Te vaak heeft hij aangekondigd met maatregelen te komen als
de branche dit punt zelf niet goed regelt; zijn geloofwaardigheid is aangetast.
Hij had via een AMvB een verbod op alcoholreclame tussen 6.00 uur en 21.00
moeten instellen. Waarom heeft hij zoveel geduld? Het is duidelijk dat de
industrie niet wil meewerken. De afspraken die nu zijn gemaakt, stellen weinig
voor. Het idee om alcoholreclame te voorzien van een «educatieve slogan»
zal niet of zelfs contraproductief werken. Verder zouden de promotieteams
op stranden, campings en in vakantieoorden moeten worden verboden. Deze richten
zich specifiek op jongeren. Wil de minister daar iets aan doen?Het drinken in keten is een belangrijk probleem. Een belangrijke conclusie
uit het onderzoek van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) is dat het vooral
voorkomt in dorpen, buurten en regio's waar geen voorzieningen zijn voor jongeren
zoals een jeugdsoos.Het is vreemd dat een verzorgings- of verpleeghuis volgens de wet een
horeca-instelling is. Ouderen moeten gewoon hun borreltje of een glas wijn
kunnen drinken.De heer Van der Ham (D66) wijst op de grote
problemen met drankgebruik onder jongeren. Het helpt niet om tegen hen te
zeggen dat het verboden is; dat maakt het alleen maar aantrekkelijker. Zij
moeten serieus worden genomen door duidelijk te maken waarom het zo onverstandig
is om veel te drinken. Hiermee moet rekening worden gehouden bij het verzinnen
van de slogan. De algemene insteek van de minister is heel goed, hoewel de
voorlichting op scholen kan worden verbeterd. Wat gaat hij daarvoor doen?Het drinken in keten valt moeilijk aan te pakken omdat het meestal gaat
om drankgebruik in de privé-sfeer. In dat licht heeft het weinig zin
om de VWA erop af te sturen. Het is in dat soort gevallen wel nuttig om een
jeugdsoos op te richten, een maatschappelijk werker in te schakelen of een
huisarts te laten langsgaan die voorlichting geeft. Wetgeving is niet altijd
de oplossing. Er moet worden gekozen voor een integrale benadering.Bij het bestrijden van de fraude met identiteitsbewijzen moet niet de
nadruk worden gelegd op de boete. Het is veel effectiever om jongeren een
alternatieve straf te laten ondergaan en hun daarbij bijvoorbeeld te laten
zien wat de effecten van alcohol zijn op een Korsakov-patiënt.Bij het maken van afspraken met de branche over het beperken van reclame
moet specifiek worden gekeken naar programma's die zich op jongeren richten.
Waarop is het afgesproken maximale kijkersaandeel van 25% jongeren gebaseerd?
Is het niet beter om het percentage te verlagen? Er blijken maar
weinig programma's te zijn waarvan meer dan 25% van de kijkers jongeren zijn.
Deze afspraak doet de drankleveranciers dus geen pijn.De heer Van der Ham sluit zich aan bij het pleidooi om een wet te maken
tegen het stunten met prijzen van alcoholische drank. Het bedrijfsleven heeft
lang genoeg de tijd gehad om zelf maatregelen te nemen.Premixdranken verhullen de aanwezigheid van alcohol door hun zoete smaak.
Het is eigenlijk geen eerlijk drankje, wat een hogere accijns rechtvaardigt.
Verhoging van de accijns heeft echter geen zin als jongeren gewoon overschakelen
op een andere alcoholische drank. Is de verhoging van de bieraccijns wel hoog
genoeg om effect te sorteren?Het antwoord van de ministerDe minister is geschrokken van de cijfers
over de stijging van het alcoholgebruik onder jongeren. Op 12-jarige leeftijd
heeft 70% van de kinderen al het eerste glas alcohol gedronken, daartoe vaak
uitgenodigd door de ouders. Op 14-jarige leeftijd heeft 90% al alcohol gedronken
en drinkt tweederde maandelijks. Op avonden dat er wordt gedronken, drinkt
de helft van de 15-jarigen meer dan vijf glazen. 10% van de meisjes en 20%
van de jongens drinkt zelfs meer dan tien glazen. Eenderde van de 15-jarigen
is elke maand een keer dronken. De Nederlandse jongeren drinken het meest
van Europa. Op korte termijn veroorzaakt dit overmatige drankgebruik geweldsproblemen.
Zinloos geweld heeft bijna altijd met alcohol te maken: 86% van de mensen
met agressief gedrag tijdens het uitgaan is onder invloed van alcohol; 70%
van het uitgaansgeweld wordt gepleegd onder invloed van alcohol; 10% van alle
behandelingen op de spoedeisende hulp is afkomstig uit het uitgaansleven.
Op langere termijn leidt overmatig drankgebruik op jonge leeftijd tot hersenverweking.
Verder is er een duidelijk statistisch verband tussen veel alcoholgebruik
op jonge leeftijd en alcoholisme. De cijfers maken duidelijk dat de problemen
met alcohol onder jongeren veel groter zijn dan de problemen met alle andere
drugs bij elkaar. Een belangrijke oorzaak is dat alcohol tegenwoordig veel
duidelijker aanwezig is in de samenleving. Verder zorgt de gestegen koopkracht,
met name onder jongeren, ervoor dat alcohol makkelijker wordt aangeschaft.
Het is onduidelijk waarom de problemen in Nederland groter zijn dan in andere
Europese landen. De dip in de grafiek waarop de heer Buijs heeft gewezen,
is statistisch niet significant. De minister zegt echter toe, er nog eens
naar te kijken.Er is geen eenvoudige oplossing voor de problemen met alcohol. De minister
erkent dat alle individuele maatregelen afzonderlijk slechts een beperkt effect
hebben. Hij hoopt echter dat het geheel het tij enigszins keert, hoewel dat
niet eenvoudig zal zijn. Wellicht zijn op langere termijn hardere maatregelen
nodig. Een belangrijk middel om het probleem van alcoholmisbruik onder jongeren
aan te pakken is voorlichting, aan ouders en op scholen.De minister heeft niet de illusie dat zijn voorstel om de accijnzen op
premixen en bier te verhogen het alcoholmisbruik onder jongeren zal oplossen,
maar het levert wel een bijdrage daaraan. Premixen zijn erg populair bij jongeren,
met name bij meisjes. De bittere smaak van alcohol wordt gemaskeerd door de
zoete smaak. Bovendien wordt met de gelijktijdige verlaging van de accijns
op gedestilleerd het probleem aangepakt dat mensen sterke drank over de grens
kopen, en wordt de accijns op water en vruchtensap verlaagd. Het gaat om een
totaalpakket. Indien de verhoging van de accijns op premixen en de kleine
verhoging van de bieraccijns niet doorgaan, zullen de voorgestelde verlagingen
ook niet plaatsvinden. De regering is van mening dat de accijnsverhogingen
niet in strijd zijn met het mededingingsrecht.Nederland is een van de weinige Europese landen die nog geen wettelijke
regeling hebben voor alcoholreclame. De met de branche gemaakte afspraken
zijn niet ideaal maar er valt mee te werken. De slogan zal een krachtige boodschap
moeten bevatten: drinken kan leuk zijn maar niet voor je 16de. De minister
verwacht hier meer van dan van de grens van 25% jonge kijkers, die inderdaad
nogal willekeurig is gekozen. Hij is bereid om daarover nog eens met de sector
te spreken. Daarnaast zegt hij toe, met de branche te overleggen over het
stellen van beperkingen aan de promoteams.Het is te gemakkelijk om te frauderen met identiteitsbewijzen en zo leeftijdsgrenzen
voor de verkoop van alcohol te omzeilen. Men zou hierop beter moeten controleren.
De invoering van de identiteitskaart, die gratis aan jongeren wordt verstrekt,
biedt mogelijk een oplossing, omdat er dan één document komt
waarmee jongeren zich moeten kunnen identificeren. Kleurverschillen naar leeftijd
voor identiteitskaarten is een interessant idee. De minister zegt toe, dit
te onderzoeken. Verder zegt hij toe, met de branche te overleggen over het
vaker gebruiken van armbandjes en stempels.Het is goed dat er meer VWA-controles komen, maar de middelen om deze
verder uit te breiden zijn beperkt. Overheidscontrole is nodig maar kan nooit
alle problemen oplossen. Gemeenten moeten een grotere rol krijgen bij het
bestrijden van overlast. Zij blijken in de praktijk vaak enige jaren nodig
te hebben om hun alcoholbeleid te formuleren. Tot nu toe kan de burgemeester
alleen de vergunning intrekken, wat een heel zwaar wapen is. In de toekomst
zal hij vergunningen ook kunnen schorsen. De minister zegt toe, de gemeenten
meer aan te sporen om gebruik te maken van hun bevoegdheden. Hij is in gesprek
met gemeenten over het inzetten van meer capaciteit voor het handhaven van
de Dranken Horecawet. De politie heeft de taak om op te treden tegen stafbare
feiten. Het ministerie van VWS is in gesprek met de ministeries van BZK en
Justitie om de politie ook weer toezichthoudende bevoegdheden toe te kennen.Het verbod op indirecte verstrekking van alcohol heeft alleen betrekking
op gevallen waarin de verkoper daaraan bewust meewerkt. Indien men er niet
van weet, is men niet strafbaar.Met de aanpassing van de Drank- en Horecawet moeten de vergunningen eenvoudiger
worden. De bedoeling hiervan is dat de administratieve lasten van de horeca
met 26% dalen.De minister verwacht weinig van het verbieden van stuntprijzen en happy
hours. Bij stuntprijzen gaat het vaak om eenmalige aanbiedingen, zodat niet
aannemelijk is dat het structurele probleem van alcoholmisbruik wordt aangepakt
met een verbod. Bovendien valt dit punt meer onder de verantwoordelijkheid
van de minister van Economische Zaken; de minister zal dit onder zijn aandacht
brengen.De regering heeft in het kader van het grotestedenbeleid jaarlijks 5 mln.
extra beschikbaar gesteld voor de «stedelijke prestaties gezondheid».
Gemeenten zouden dit geld kunnen aanwenden voor preventieconsulenten. De minister
is bereid om daarover met hen te overleggen.Verpleeg- en verzorgingshuizen vragen geld voor het schenken van alcoholische
dranken. In die zin vallen zij onder de Drank- en Horecawet. De minister zegt
echter toe, er nog eens naar te kijken.Onlangs heeft de minister voorgesteld om het kopen van drank door jongeren
strafbaar te stellen, maar daarvoor was geen Kamermeerderheid te vinden. Hij
vindt het dan ook weinig zinvol om dat onderwerp weer op de agenda te zetten,
hoewel hij wel verwacht dat het enig effect zou hebben.De minister is nog steeds van plan om de verkoop van mixdrankjes te beperken
tot slijterijen, hoewel hij niet zeker weet of dit juridisch mogelijk is.Het aanpakken van het drinken in keten is erg moeilijk. Het gebeurt vaak
in een informele sfeer: men gaat bij elkaar zitten, legt wat geld bij elkaar
en koopt een paar kratjes bier. Indien er echter sprake is van paracommercialisme
en men geld vraagt voor drankjes, kan de VWA wel optreden.Het onderzoek naar alcoholgebruik onder 55-plussers staat de minister
niet goed voor de geest. Hij zegt toe, de Kamer hierover nog een brief te
schrijven.Nadere gedachtewisselingMevrouw Kant (SP) is verheugd dat de minister
heeft erkend dat de problemen met alcohol groter zijn dan die van alle andere
drugs bij elkaar. In dat licht is het wel teleurstellend dat hij geen strengere
maatregelen neemt om alcoholreclame aan te pakken. Wellicht wil hij dit zelf
wel maar hij heeft hij ingeschat dat dit bij een aantal fracties verkeerd
zou vallen. Hij sluit niet uit dat hij op langere termijn met hardere maatregelen
komt. Kan hij dit nader toelichten? Wellicht is dit een stok achter de deur
om hardere afspraken te maken met de branche.Het is jammer dat de minister de happy hours en het stunten met de prijs
van alcohol niet wil aanpakken.Mevrouw Schippers (VVD) concludeert dat alcoholmisbruik
een complex probleem is dat vraagt om een palet aan oplossingen, waarbij jongeren
en ouders moeten worden betrokken.Het preventiebeleid van de minister is gebaseerd op de controletheorie,
vergelijkbaar met het beleid in de Scandinavische landen. Maatregelen zijn
gericht op beperking van de verkoop en de verkrijgbaarheid, verhoging van
de accijnzen, verboden en geboden. Mevrouw Schippers heeft daar weinig vertrouwen
in. Mensen moeten zelfstandig keuzes kunnen maken. Bovendien zijn de resultaten
in de Scandinavische landen geen aanbeveling om het beleid over te nemen.De financiële argumenten van de minister inzake de accijnsverlaging
op gedestilleerd deugen niet. Voor de accijnsverhoging op gedestilleerd was
de opbrengst 408 mln.; erna was die 397 mln. Het verhogen van de accijnzen
op premixen en bier zal het drankgebruik waarschijnlijk niet beïnvloeden.Een actieplan voor het verlichten van de administratieve lasten is hard
nodig. Wanneer komt de minister daarmee?De heer Buijs (CDA) vindt het begrijpelijk
dat er vaker alcohol in het spel is bij het plegen van geweld, aangezien tegenwoordig
veel meer mensen drinken. Zijn er cijfers beschikbaar die aantonen dat de
toename van geweld direct samenhangt met het hogere alcoholgebruik?De daling van de accijnsopbrengsten van gedestilleerd na de accijnsverhoging
roept vragen op. Was deze maatregel wel zinvol? De minister heeft zich uitgesproken
voor de verhoging van de accijnzen op premixen maar wil geen verbod op happy
hours en het stunten met prijzen. In alle gevallen gaat het om het beïnvloeden
van de markt via de prijs. De minister is hierin dus niet consequent. Maatregelen
moeten worden getoetst op hun effectiviteit. Het drinken in keten moet hierbij
worden betrokken.De heer Van der Staaij (SGP) is verheugd dat
de minister de urgentie van het probleem inziet. De cijfers zijn duidelijk.De aanpassing van de accijnzen die de minister voorstelt, verdient steun.
Het valt te betreuren als deze geen doorgang vindt.Helaas komt er geen verbod op alcoholreclame voor 21.00 uur. Wordt op
termijn bezien of de afspraken met de branche er inderdaad toe leiden dat
jongeren minder worden blootgesteld aan alcoholreclame? Hoe wordt dit gemeten?De minister heeft aangegeven weinig te voelen voor meer VWA-controleurs.
De Algemene Rekenkamer heeft betoogd dat er relatief weinig controleurs zijn
in verhouding tot het aantal verkooppunten.Het is jammer dat de minister het aanpakken van stuntprijzen – het
gaat vooral om bier – wegschuift naar zijn collega van EZ. Over dit
probleem wordt al veel te lang gesproken. Staatssecretaris Ross-van Dorp heeft
al in januari 2003 beloofd dat de regering een wijziging van de Drank- en
Horecawet zal voorbereiden op dit punt.Mevrouw Timmer (PvdA) is nieuwsgierig naar
welke «hardere maatregelen» de minister overweegt.Het is teleurstellend dat de minister geen verbod wil op happy hours en
stuntprijzen.De minister heeft de wijziging van de accijnzen goed onderbouwd. Prijs
kan een mechanisme zijn om ongezond gedrag te ontmoedigen.De heer Hermans (LPF) stemt niet in met de
aanpassing van de accijnzen. De effectiviteit voor de bestrijding van alcoholmisbruik
is onvoldoende onderbouwd en de consequenties voor het belastingplan zijn
nog onduidelijk.De minister heeft enerzijds gezegd dat er sprake is van prijselasticiteit
en anderzijds betoogd dat hij tegen een verbod op stunten met bierprijzen
is. Waarom heeft een accijnsverhoging wel effect en een verbod op stunten
niet?De heer Van der Ham (D66) zou graag zien dat
de minister alsnog een onderbouwing geeft van het maximale percentage jonge
kijkers van 25. Het heeft weinig zin om een percentage vast te stellen waarmee
iedereen goed kan leven.De argumenten om de accijnzen voor premixen te verhogen zijn overtuigend.
In tegenstelling tot Duitsland verhoogt Nederland de accijnzen op alle zoete
alcoholische drankjes. Hopelijk laten regering en Kamer zich op dit punt niet
overtuigen door de lobby van de branche.Het zou goed zijn als de minister op korte termijn overlegt met zijn collega
van Economische Zaken om het stunten met alcoholprijzen aan te pakken. Er
moet snel iets gebeuren.Bij het verstrekken van informatie aan jongeren moet het niet gaan om
verbieden maar om uitleggen. De slogan moet daarbij aansluiten.De minister voelt zich gesteund door de Kamer
in zijn analyse van de omvang van het probleem. Het aankondigen van «hardere
maatregelen» bedoelde hij niet als dreigement. Hij heeft daarvoor ook
nog geen concrete voorstellen. De samenleving beseft de omvang van het probleem
nog onvoldoende. Als mensen er echter steeds meer mee worden geconfronteerd,
zal er vanzelf een draagvlak ontstaan voor steviger maatregelen. Er kan nu
ook al meer gebeuren, zoals praten met de branche over het aanscherpen van
de 25%-grens en met de gemeenten over het opstellen van regels voor happy
hours. Over een jaar – dan ligt de aanpassing van de Drank- en Horecawet
bij de Kamer – kan worden bezien of de situatie is verbeterd.De minister benadrukt nogmaals dat de accijnsmaatregelen een totaalpakket
zijn. Hij zegt toe, de financiële onderbouwing hiervan binnen enkele
dagen naar de Kamer te sturen. Indien de Kamer een motie aanneemt om de verhoging
van de accijnzen op premixen en bier tegen te houden, komen de maatregelen
niet in het belastingplan en zal de verlaging op gedestilleerd niet doorgaan.
Overigens is er geen causale relatie tussen het verhogen van de accijns op
gedestilleerd enkele jaren geleden en het dalen van de accijnsopbrengsten.
Er is al langer een dalende trend in het gebruik van gedestilleerd; daarnaast
speelden de grenseffecten een rol. Uit onderzoek blijkt dat de prijselasticiteit
van dit soort maatregelen ongeveer 0,2% is. Enkele tegenstanders van de accijnsmaatregelen
hebben betoogd dat prijsmaatregelen geen effect hebben. Zij zijn echter ook
voor een verbod op het stunten met alcoholprijzen, wat met elkaar in tegenspraak lijkt. De minister gelooft wel degelijk dat het tegengaan
van stunten enig effect heeft, maar zeer beperkt. Hij zal dit onderwerp onder
de aandacht brengen van zijn collega van Economische Zaken, die zich bezighoudt
met prijsoorlogen in algemene zin. De regering behoort zich echter terughoudend
op te stellen bij het ingrijpen in de economische ordening. De minister zal
nadenken over het aanspreken van fabrikanten op het verkopen onder de kostprijs
van alcoholische dranken.De minister van Justitie is bezig met een notitie over geweld. Daarin
zal worden ingegaan op de relatie tussen alcoholgebruik en geweld.De slogan zal worden bedacht door «handige reclamejongens».
Jongeren moeten daarbij worden betrokken; het resultaat mag niet betuttelend
zijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,BlokDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,ClemensXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kalsbeek (PvdA), Rijpstra (VVD), Koser-Kaya
(D66), Buijs (CDA), Atsma (CDA), Arib (PvdA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP),
Blok (VVD), voorzitter, Smits (PvdA), Örgü (VVD), Verbeet (PvdA),
Van Oerle-van der Horst (CDA), ondervoorzitter, Vergeer (SP), Vietsch (CDA),
Tonkens (GroenLinks), Joldersma (CDA), Van Heteren (PvdA), Smilde (CDA), Nawijn
(LPF), Van Dijken (PvdA), Timmer (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Hermans (LPF),
Schippers (VVD) en Omtzigt (CDA).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Verdaas (PvdA), Griffith (VVD), Bakker
(D66), Ferrier (CDA), Çörüz (CDA), Blom (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Gerkens (SP), Veenendaal (VVD), Weekers (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Aasted Madsen-van
Stiphout (CDA), De Ruiter (SP), Ormel (CDA), Van Gent (GroenLinks), Koomen
(CDA), Waalkens (PvdA), Mosterd (CDA), Varela (LPF), Bussemaker (PvdA), Heemskerk
(PvdA), Oplaat (VVD), Kraneveldt (LPF), Hirsi Ali (VVD) en Eski (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29894-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl