Vreemdelingenbeleid; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 1265

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

19637 nr. 1265

11-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 88 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vreemdelingenbeleidnr. 1265VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 11 mei 2009De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
1 april 2009 overleg gevoerd met staatssecretaris Albayrak van Justitie
over:– Kamervragen, d.d. 28 juli 2008, van de
leden Spekman en Timmer over homohaat in asielzoekerscentra, Aanhangsel der
Handelingen, vergaderjaar 2007–2008, nr. 26 330;– de brief van de staatssecretaris van Justitie,
d.d. 22 oktober 2008, over uitvoering motie-Anker c.s. over een asielvergunning
voor tot het christendom bekeerde Iraanse moslims (19 637, nr. 1210)
(19 637, nr. 1231);– de brief van staatssecretaris van Justitie,
d.d. 27 oktober 2008, over afhandeling brief Stichting INLIA over uitzettingen
naar Somalië (2008Z05222);– de brief van de staatssecretaris van Justitie,
d.d. 16 december 2008, over het landgebonden asielbeleid Sri Lanka (29 344,
nr. 69);– de brief van de staatssecretaris van Justitie,
d.d. 8 januari 2009, over uitvoering motie-Spekman/Anker over wijziging
Regeling eigen bijdrage asielzoekers met inkomen en vermogen (Reba) (31 018,
nr. 47);– de brief van de staatssecretaris van Justitie,
d.d. 19 januari 2009, over het Programma van Eisen voor de curatieve
medische zorg voor asielzoekers (19 637, nr. 1243);– de brief van de staatssecretaris van Justitie,
d.d. 17 maart 2009, over het arrest van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen inzake de Kwalificatierichtlijn (19 637, nr. 1258).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: De Pater-van der Meer Griffier: NavaVragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van de Camp (CDA): Voorzitter. Op
de agenda van vanmiddag staat een grote diversiteit aan onderwerpen –
bij ons thuis heet dat een allegaartje – maar die zijn serieus genoeg
om allemaal even kort aan te stippen.Ik ga eerst in op de beantwoording van de schriftelijke vragen van de
heer Spekman over vermeende homohaat in asielzoekerscentra. Wat ons niet helemaal
duidelijk is in de beantwoording door de staatssecretaris, is of er uiteindelijk
aangifte is gedaan tegen de mensen die zich discriminerend hebben uitgelaten
en of er ook sancties zijn opgelegd. Tijdens de voorbereiding van dit debat
kwam bij ons de vraag op of een dergelijke belediging, dergelijk gedrag, een
rol speelt bij de beoordeling van de asielaanvraag.Een ander onderwerp is de uitvoering van de motie van de heer Anker over
de asielvergunningen voor tot het christendom bekeerde Iraanse moslims. Wij
zijn het eens met de lijn die de staatssecretaris nogmaals uiteen heeft gezet
in haar brief. Niet het enkele feit dat iemand zich heeft bekeerd, of dit
nu in Iran is of in Nederland, is voldoende om voor asiel in aanmerking te
komen. De bijkomende omstandigheden zijn dat wel, ook als de bekering in Nederland
heeft plaatsgevonden. Wij kunnen ons ook vinden in de bijzondere individuele
aandacht die deze mensen krijgen bij het aanvragen van asiel. In dat opzicht
kunnen wij de lijn die de staatssecretaris heeft ingezet en ook voortzet,
als ik het goed begrijp, steunen.Ik kom nu op de afhandeling van de brief van de Stichting INLIA over uitzettingen
naar Somalië. De CDA-fractie vindt het verantwoord dat ook anderen dan
overheden betrokken zijn bij het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers,
mits dat gebeurt onder goede contractuele voorwaarden en helder is onder wiens
verantwoordelijkheid deze uitzettingen plaatsvinden. De vraag is wel waar
de verantwoordelijkheid ligt als er onverhoopt iets misgaat. Ik ga niet zover
als de Stichting INLIA, die stelt dat het primair een overheidstaak moet zijn.
Het uitzettingenbeleid heeft, zoals bekend, een hoge prioriteit in mijn fractie.
Private samenwerking op dat vlak is wat ons betreft mogelijk. De vraag is
echter hoe de verantwoordelijkheden precies liggen. Ik heb in dit kader ook
nog een gerichte vraag over Somalië. Nederland heeft op dit moment categoriaal
beleid, maar dat geldt voor bepaalde gebieden. Andere gebieden zijn veilig.
Worden op dit moment mensen naar Somalië uitgezet?Mijn volgende punt is de vierde brief over Sri Lanka. Wij kennen allemaal
de zich wijzigende omstandigheden op Sri Lanka. Het Europees Hof voor de Rechten
van de Mens in Straatsburg heeft het beleid van Nederland tot dusverre goedgekeurd.
Althans, het zegt dat er geen groepsbenadering nodig is. Ook hier ga ik ervan
uit dat mensen individueel worden beoordeeld en dat er rekening wordt gehouden
met de zich wijzigende omstandigheden. De laatste weken hebben wij nogal enge
berichten gehoord uit Sri Lanka, maar in mijn ogen is er nog steeds ook voor
uitgeprocedeerde Tamil-asielzoekers een binnenlands vluchtalternatief. Misschien
kan de staatssecretaris iets zeggen over de inschatting van de regering op
dit moment.Ik kom nu op de Regeling eigen bijdrage asielzoekers met inkomen en vermogen
(Reba). Het is aan de ene kant goed te horen dat het bedrag van € 131,60
naar € 183 is verhoogd. Tegelijkertijd bereiken ons berichten, met
name van ons onvolprezen maatschappelijk middenveld VluchtelingenWerk Nederland,
dat de regeling in de praktijk slechter uitvalt dan aanvankelijk door ons
is beoogd. Ik neem aan dat de heer Spekman de staatssecretaris nog de exacte
eurogetallen zal voorleggen. Ik hoor graag wat er aan de hand is.Er zijn nog twee belangrijke punten. Het eerste is de medische zorg aan
asielzoekers. Wij hebben daar op 16 december een stevig algemeen overleg
over gehad. De coalitiepartijen hebben toen het vertrouwen in de staatssecretaris
uitgesproken en in de aanpak die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)
en Menzis daarvoor zouden kiezen. Nu bereiken ons toch wel weer signalen over
heel vervelende praktische problemen: er is geen privacy om een dokter te
bellen, als je de dokter kan bellen, verstaat hij je niet en als hij je verstaat,
wordt de verbinding verbroken. Ik zeg het wat vervelend, maar het is niet
de bedoeling dat wij in een eindeloos belcircuit terechtkomen. Als je met
een prepaidkaart bepaalde overheidsinstanties moet bellen, weet je zeker dat
je arm wordt. Klopt het dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg een onderzoek
start naar de huidige gang van zaken? Ik zou graag vanmiddag wat opheldering
krijgen over de wijze waarop het nu daadwerkelijk gaat in de praktijk. Het
is nu 1 april. De berichten die ons bereiken zijn zorgelijk.Tot slot kom ik op de kwestie van het arrest van het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen in Luxemburg en de Kwalificatierichtlijn. Ik
dank de staatssecretaris voor het college vreemdelingenrecht dat zij in de
betreffende brief heeft gegeven. Ik bedoel dat heel serieus, werkelijk. Alle
bijzondere omstandigheden en de begripsdefinitie van gewapend conflict, alles
wordt in mijn ogen op een heel fatsoenlijke manier uitgelegd. Ik voel mijzelf
een beetje bezwaard omdat wij nog wachten op een uitspraak van de Raad van
State. De zitting heeft op 17 maart plaatsgevonden. Ik kan hier nu wel
een heel groot verhaal gaan houden, maar de scheiding van machten vereist
toch ook wel een beetje dat wij die uitspraak even afwachten. Desalniettemin
zeggen onze vrienden van VluchtelingenWerk Nederland dat de staatssecretaris
het arrest onderschat. Volgens VluchtelingenWerk heeft met name de uitleg
van artikel 15c in artikel 29a en 29b wel verregaande consequenties. Ik wacht
af wat er nog gaat gebeuren. Op dit moment kan de CDA-fractie zich vinden
in de uitleg van de staatssecretaris, maar ik ben een beetje terughoudend
omdat wij de uitspraak nog niet kennen.Ik heb nog een rondvraagpunt. Daar kan ook morgenmiddag op worden gereageerd.
Mij bereiken nog steeds berichten dat onze opvanghuizen in Congo en Angola
wel veel geld kosten, maar verder geen alleenstaande minderjarige vreemdelingen
(amv’s) helpen. Zouden wij wellicht morgenmiddag in het algemeen overleg
over de Rapportage vreemdelingenketen juli–december 2008 de laatste
stand van zaken op dit terrein kunnen vernemen?De heer De Wit (SP): Voorzitter. Ik begin
met de betrokkenheid van het particuliere bedrijf Snyman & Migliori International
(SMI) bij uitzettingen naar Somalië. Wat de SP-fractie betreft, is helder
wat is gebeurd en dat wat is gebeurd niet kan. Er is een particulier bureau
ingeschakeld waarover de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) noch de
regering ook maar enige controle of zeggenschap heeft gehad. Dat heeft geleid
tot een aantal onnavolgbare praktijken. De SP-fractie wijst deze vorm van
samenwerking met dit soort instanties af. Wat er is gebeurd, is in elk geval
in strijd met alle regels van, zoals dat modern heet, transparantie en openbaarheid.
Er zijn geen schriftelijke afspraken gemaakt en de afspraken die zijn gemaakt,
zijn ook niet schriftelijk vastgelegd. Bovendien ontbrak de controle te enen
male. De SP-fractie vindt dat niet kan, ook niet in de toekomst. Het is onbestaanbaar
dat vreemdelingen onder verantwoordelijkheid van de Nederlandse overheid worden
uitgezet via een particulier bureau van een nogal twijfelachtige faam –
dat blijkt uit eerdere antwoorden van de regering op Kamervragen – waarover
iedere controle door de overheid ontbreekt.De staatssecretaris zegt dat zij niet uitsluit dat zij in de toekomst
met derde partijen gaat samenwerken. Ik kan mij daar van alles en nog wat
bij voorstellen, bijvoorbeeld waar het gaat om het inzetten van escorts, het inschakelen van luchtvaartmaatschappijen en het inschakelen van de
Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). Waar het in dit geval om ging,
was dat een uitzettaak van de overheid is waargenomen door een bureau waarover
geen enkele controle heeft bestaan. Er is ook nog steeds niet opgehelderd
hoe dat bureau in ’s hemelsnaam via een duistere tussenpersoon aan de
documenten is gekomen die nodig waren voor het kunnen uitzetten van de vreemdelingen.
Dit was eens, maar nooit meer.Hoe staat het nu met de vrijwillige terugkeer naar Somalië? Keren
er mensen vrijwillig terug naar Somalië en wordt gecontroleerd of die
mensen aankomen in Somalië? Zijn er plannen om toch weer over te gaan
tot gedwongen uitzettingen naar Somalië?Het Europese Hof heeft op 17 juli 2008 een uitspraak gedaan inzake
Sri Lanka. De kern van die uitspraak is dat de vraag of veilige terugkeer
naar dat land mogelijk is, moet worden beoordeeld aan de hand van de actuele
situatie. De brief van de staatssecretaris dateert van 15 december 2008
en het ambtsbericht van september 2008. Over de huidige situatie is er een
brief van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook via andere organisaties
bereiken de Kamer berichten dat het op dit moment dramatisch is gesteld met
veiligheid in Sri Lanka. Het is de vraag of het verantwoord is om op dit moment
mensen terug te sturen. Deelt de staatssecretaris de mening dat het onverantwoord
is om mensen op dit moment terug te sturen? Ik heb begrepen dat er een nieuw
ambtsbericht wordt opgesteld over Sri Lanka en dat dit op korte termijn zal
verschijnen. Is zij bereid om te bevorderen dat hierbij wordt gekeken naar
de totale situatie in Sri Lanka en niet slechts naar een gedeelte waar bijvoorbeeld
de burgerbevolking opgesloten zit tussen de strijdende partijen?Een volgend onderwerp betreft de medische zorg voor asielzoekers. Met
ingang van 1 januari is die fundamenteel veranderd. Ik ben benieuwd naar
de huidige stand van zaken. Zijn inmiddels contracten gesloten met de huisartsen?
Ik heb ook alarmerende berichten ontvangen over de praktische vorm waarin
de zorgverlening is vormgegeven. Ik heb, evenals de heer Van de Camp, een
opsomming. De GCA Praktijklijn – dat is de naam van het virtuele callcenter –
vormt in de praktijk een groot probleem. Het grootste probleem betreft taal.
Er is al is al eerder besproken dat een aantal problemen zou kunnen worden
opgelost door nummers bij de telefoon te leggen. Dat werd al betwist in het
debat dat de Kamer met de staatssecretaris heeft gehad. Nu staan de nummers
op een kaartje bij de telefoon, maar het blijft een probleem. De wachttijden
voor de Praktijklijn vormen een groot probleem. Tolken zijn moeilijk te krijgen
en moeilijk te regelen. Er zijn dus taalproblemen van voor tot achter. Als
er problemen zijn bij het maken van afspraken bij een huisarts of een ziekenhuis,
kunnen er risicovolle en zelfs levensgevaarlijke situaties ontstaan doordat
dingen verkeerd zijn begrepen, niet zijn begrepen zijn, de huisarts niet te
bereiken is of men in het verkeerde ziekenhuis terechtkomt. De vraag is of
het verantwoord is om dit soort zaken voort te laten bestaan. Ik ben van mening
dat dit niet het geval is. Kan de staatssecretaris ingrijpen en ervoor zorgen
dat er verbeteringen plaatsvinden wat betreft de taalproblemen, het wachtprobleem
en de problemen rond de communicatie met huisartsen, ziekenhuizen en andere
instanties?Wij hebben al eerder gesproken over de uitspraak van het Europese Hof
van Justitie over de Kwalificatierichtlijn, in het bijzonder over de uitleg
van artikel 15c van de Kwalificatierichtlijn. Wij hebben er een spoeddebat
over gevoerd. De staatssecretaris legt in haar brief van 17 maart uit
hoe die uitspraak zou moeten worden gelezen. Die uitleg wijkt niet af van
de voorlopige uitleg die zij heeft gegeven in het eerdere debat. Ik ben het
met die uitleg eens. De vraag is echter wat de reikwijdte en de betekenis
van deze uitspraak is. Wij weten dat niet omdat de uitspraak bij de Raad van
State ligt en die er nog geen uitspraak over heeft gedaan. Er is dus nu nog
van alles mogelijk. Het Europese Hof van Justitie zal mogelijk nog reageren
als de Raad van State een uitspraak heeft gedaan. Er bestaat onzekerheid,
ook bij mij, over de wijze waarop deze uitspraak gaat uitpakken. Wij zullen
moeten afwachten wat er gaat gebeuren, maar de uitleg is in elk geval helder.De heer Heemelaar (GroenLinks): Voorzitter.
De voorgaande sprekers hebben al vragen gesteld over Europese ontwikkelingen
die ik ook had willen stellen. Ik wil nog wel vragen of de staatssecretaris
kan formuleren wat precies wordt verstaan onder een gewapend conflict in het
kader van de interpretatie van artikel 15c.Alle vragen die ik had voorbereid over Sri Lanka, zijn ook al gesteld.
De toestand is schrijnend. Mijn fractie verzoekt de staatssecretaris om snel
zorg te dragen voor een geactualiseerd ambtsbericht. De fractie van GroenLinks
is van mening dat op dit moment eigenlijk niemand terug kan. De situatie is
nu zo bedreigend, met name voor de Tamils, dat het onverantwoord zou zijn
om mensen nu terug te sturen.Mijn volgende punt betreft de Iraanse bekeerlingen. Geloofsafval of bekering
zijn in Nederland vrij gewone zaken. In Iran krijg je met een beetje pech
doodstraf opgelegd voor zoiets. De fractie van GroenLinks heeft daarom van
harte de motie-Anker c.s. ondersteund waarin werd verzocht om asiel te verlenen
aan tot het christendom bekeerde Iraanse moslims. De uitvoering van deze motie
schiet naar ons oordeel tekort. De staatssecretaris volstaat met een extra
zorgvuldige asieltoets waarbij sprake moet zijn van extra, zij het geringe,
indicaties van het feit dat iemand problemen heeft gehad en zal ondervinden
met het Iraanse regime. Het individualiseringsvereiste staat voor de staatssecretaris
dus centraal. Moet in dit geval niet ook het «singled out»-criterium
van het Salah Sheekh-arrest worden toegepast, zodat Iraanse bekeerlingen moeten
worden beschouwd als een kwetsbare groep en dus asielbescherming moet volgen?Ik kom nu op de seksuele gerichtheid en de asielzoekerscentra. Ik vind
het onvoorstelbaar dat seksuele gerichtheid nog steeds in heel veel landen
aanleiding vormt voor discriminatoire uitsluiting en geweld. Ik vind het nog
moeilijker voor te stellen dat een homoseksuele asielzoeker die onder andere
naar Nederland komt om die uitsluiting te vermijden, juist hier risico’s
loopt in een asielzoekerscentrum en in de problemen raakt. Nederland heeft
in onze ogen de dure plicht om asielzoekers een veilige omgeving te bieden
en te vrijwaren van geweld. Ik vind de maatregelen die de staatssecretaris
opsomt eerlijk gezegd niet zo doortastend. Chargerend komt het neer op het
trainen en informeren van personeel en bewoners. Dat is belangrijk, maar nog
niet voldoende. Hoe wil de staatssecretaris het uitgangspunt van veilige asielopvangvoorzieningen
in de praktijk brengen? Hoe groot is de kans dat geweld in het algemeen en
antihomogeweld in het bijzonder wordt gesignaleerd? Is er voldoende personeel
beschikbaar om snel en efficiënt in te grijpen? Ik krijg niet de indruk –
dat geldt met name voor de avond- en de nachtelijke uren als er weinig personeel
is op de opvanglocaties – dat men op dit moment in staat is om daar
een scherp oog op te houden. Ik hoor graag van de staatssecretaris een duidelijk
verhaal over de wijze waarop wij gaan handhaven. In mijn achterhoofd heb ik
nog steeds dat het misschien verstandig zou kunnen zijn om dergelijke asielzoekers
in één centrum onder te brengen als alleen daar veiligheid kan
worden gegarandeerd. Wij vinden de maatregelen tot op heden onvoldoende.De fractie van GroenLinks heeft een aantal jaren geleden een spervuur
van schriftelijke vragen gesteld over de uitzettingen naar Somalië. Ik
sluit mij aan bij de vragen van de voorgaande sprekers. Ook in dit geval is
mijn vraag of het niet tijd wordt voor een nieuw ambtsbericht.De vragen die ik had willen stellen over de medische zorg zijn ook al
gesteld, net als die over de Reba.De heer De Krom (VVD): Voorzitter. Ik begin
met de brief van de staatssecretaris inzake de uitspraak van het Europese
Hof van Justitie, waarover wij eerder dit jaar een spoeddebat hebben gevoerd.
Kort samengevat – ik druk het maar even in mijn eigen woorden uit –
is haar boodschap dat er eigenlijk niet veel nieuws aan de hand is, dat de
uitspraak voor een groot deel al in het beleid is verwerkt en dat de Kamer
maar rustig moet gaan slapen. Dat is wat zij in het debat eigenlijk ook al
zei. Er blijft voor mij echter toch nog wel een zorgpunt in de brief achter,
namelijk in de vijfde alinea van paragraaf 6 op bladzijde 5. Er staat
onder andere: «Tot slot kan de mate van willekeurig geweld binnen een
gewapend conflict in uitzonderlijke gevallen dermate hoog zijn [...]».
Volgens mij duidt dit erop dat er wel degelijk sprake is van een verruiming
van het beleid. Ik hoor graag een reactie op deze paragraaf uit de brief,
met name op de vraag wat nu precies de uitzonderlijke gevallen zijn. Onze
zorg is dus niet geheel weggenomen.De staatssecretaris: Kunt u nog één
keer zeggen welke passage u precies bedoelt?De heer De Krom (VVD): Het gaat om de vijfde
alinea van paragraaf 6.Mijn complimenten voor de heer Spekman dat hij aandacht heeft gevraagd
voor het mogelijke geweld of bedreigingen door asielzoekers die verblijven
in asielzoekerscentra. Het mag duidelijk zijn dat dit volstrekt onacceptabel
is. Dat bleek ook uit de vragen die door de heer Spekman zijn gesteld. Hij
vroeg of mensen die zich daaraan schuldig maken ongewenst kunnen verklaard.
Ik ben heel benieuwd wat de heer Spekman van de antwoorden van de staatssecretaris
vindt. Zij zegt namelijk eigenlijk niet of zij dit gewenst vindt of niet,
zo’n ongewenstverklaring. Vindt zij dat dit zou moeten of juist niet?
Het enige dat zij doet in haar antwoord is uitleggen wat de wettelijke mogelijkheden
zijn. Zij zegt echter niet wat zij ervan vindt. Dat zou ik toch wel graag
willen horen. De VVD-fractie vindt dergelijk gedrag niet toelaatbaar en vindt
dat het tot sancties moet leiden. De vraag is waarom er zo weinig aangifte
wordt gedaan. Komt dat doordat het nauwelijks voorkomt of bestaat een vermoeden
dat mensen in zo’n omgeving onder druk worden gezet om geen aangifte
te doen? Dat laatste is immers niet uit te sluiten.Ik kom nu op de brief over moslims die in Nederland zijn bekeerd tot het
christendom. De staatssecretaris schrijft dat zij de motie-Anker c.s. beschouwt
als ondersteuning van haar beleid. Volgens mij is dat niet het geval, omdat
zij wel degelijk – zo lees ik het – het beleid verruimt. Zij zegt
dat het simpele feit dat iemand zich tot het christendom bekeert als hij in
Nederland is, gecombineerd met specifieke omstandigheden in het land van herkomst,
maakt dat toch kan worden besloten tot het toekennen van een verblijfsvergunning.
Volgens mij is dat een beleidswijziging. Als dat niet het geval is, hoor ik
dat graag. Zij schrijft dat de motie ondersteuning is van het beleid, maar
die is toch ook niet voor niets ingediend? Als de motie ondersteuning van
het beleid is, is er dus niets veranderd. Zo lees ik de brief echter niet,
dus hoor ik graag een toelichting.Ik sluit mij graag aan bij de vraag van de heer Van de Camp over opvang
van amv’s. De staatssecretaris is bekend met het standpunt van de VVD-fractie
waar het gaat om amv’s. Het gaat mij er nu specifiek om dat ik hoor
en lees dat die opvangcentra in Congo en Angola niet worden gebruikt, dat
ze leeg staan. De staatssecretaris zegt heel stoer in de krant: ja, maar wij
blijven ze wel betalen hoor. Waarom blijven wij betalen als die centra leeg
staan? Ik heb ook gelezen dat het overgrote deel van de amv’s bij terugkeer
gewoon door familieleden van het vliegveld wordt opgehaald. Uit alle hoeken
en gaten komen dus in een keer familieleden aanzetten, die er eerst kennelijk
niet waren. Ik las in de krant dat de heer Van de Camp zich afvroeg of wij
hier soms op grote schaal worden bedonderd. Hij deed dat hier
niet, dus doe ik het even voor hem. Hij vergat het. Ik hoor hier graag een
reactie op. Hoe kan dat nou?De brief over de curatieve medische zorg geeft mijn fractie niet veel
aanleiding tot nadere vragen. Wij hebben 16 december onze zorgen kenbaar
gemaakt. Wij kunnen ons vinden in de brief.De cijfers zullen wij morgen ter sprake brengen in het algemeen overleg
over de Rapportage vreemdelingenketen juli-december 2008.De heer Spekman (PvdA): Voorzitter. Volgens
mij zijn die opvangcentra daar alleen omdat wij dan kunnen zeggen dat er een
alternatief is en dat die amv’s dus makkelijk terugkunnen. Dat kan goedkoper
en anders worden geregeld dan nu het geval is. Dit punt is echter niet geagendeerd
voor dit overleg, dus ik ga er verder niet op in.Mijn eerste punt betreft de antwoorden op de schriftelijke vragen over
homo’s. Ik vind homohaat onacceptabel. Ik verwacht zeker van asielzoekers –
misschien vinden sommige anderen dat gek – dat zij zich daar niet aan
schuldig maken. Zij moeten immers als geen ander weten hoe het is om vervolgd,
gepest, getreiterd of geïntimideerd te worden vanwege het simpele feit
dat je anders bent. Of dat nu is vanwege je politieke kleur, je geaardheid
of de minderheidsgroep waarvan je deel uitmaakt, interesseert mij niet. Ik
vind het dus vreselijk zuur, bijna zwartgallig, dat mensen die hier komen
met een verhaal dat zij gevlucht zijn omdat zij worden bedreigd, vervolgens
hier precies hetzelfde doen met een andere groep die hun niet aanstaat. Ik
vind dat echt onacceptabel. Mij was ook de passage in de brief van de staatssecretaris
opgevallen waarin eigenlijk geen conclusie wordt getrokken, maar een en ander
in het midden wordt gelaten. Daarom vond ik het van belang om deze brief te
agenderen voor dit overleg. Ik vind dat wij eigenlijk wel wat verder zouden
mogen gaan. Ik wil gewoon niet dat dergelijke dingen worden geaccepteerd in
de Nederlandse samenleving en in de asielzoekerscentra.Ik wil geen «lievevredeoplossing». Ik begrijp dat groepen
als VluchtelingenWerk Nederland of COC Nederland uit pure onmacht pleiten
voor aparte opvanglocaties voor asielzoekers die bijvoorbeeld homoseksueel
zijn. Dat vind ik echter echt de wereld op zijn kop. Ik hoor ook dat er soms
spanningen zijn in asielzoekerscentra als een homoseksueel wordt geplaatst
bij een grote groep mensen van Iraanse en Iraakse komaf. Die mensen zijn gevlucht
voor het geweld daar, maar blijken soms heel intolerant te zijn tegenover
mensen met een homoseksuele geaardheid. Dat vind ik echt bizar. Er wordt vaak
in zo’n geval maar voor de lieve vrede gekozen door zo iemand een ander
plekje te geven. Dat vind ik echt fout. Daar moeten wij paal en perk aan stellen.De methode voor een individuele asielzoeker om hier iets aan te doen,
is heel ingewikkeld. Dat moet strafrechtelijk gebeuren. Er zijn allemaal bezwaar-
en beroepsprocedures. Ik weet wel hoe het dan gaat in Nederland. Het recht
van de dader is in dit geval behoorlijk beschermd. Overplaatsing van een eventuele
dader naar een ander centrum duurt wel een paar maanden. Ik kan mij voorstellen
dat degene die geïntimideerd of bedreigd wordt eieren voor zijn geld
kiest en weggaat of probeert zijn geaardheid stil te houden. Het is heel moeilijk
om hier iets aan te doen. Ik weet dat het COA allemaal keurige gedragsregels
op papier heeft gezet. De medewerkers zullen ook best hun best doen. Ik twijfel
helemaal niet aan hun inzet. De procedure is echter te lang en te ingewikkeld
en de sanctie voor de dader is te gering, ook omdat het strafrechtelijke proces
lang duurt en de angst vaak in de weg staat. Ik hoor graag het oordeel van
de staatssecretaris. Is zij met de PvdA-fractie van mening dat dergelijk gedrag
onacceptabel is en eventueel zou moeten leiden tot verblijfsrechtelijke maatregelen
in geval van herhaling?Er is al veel gezegd over Sri Lanka. De situatie in Sri Lanka is sinds
de ontvangst van de brief in december enorm verslechterd. Volgens mij delen
wij die conclusie allemaal. Er zijn vele bronnen, zoals de UNHCR, Human
Rights Watch en journalisten van de NRC. Iedereen die ik erover heb gesproken,
vertelt eigenlijk hetzelfde verhaal. Is een nieuw ambtsbericht over Sri Lanka
niet op zijn plaats? Is een consequentie voor de terugkeer van de kwetsbare
minderheidsgroep niet op zijn plaats? Voor de kwetsbare minderheidsgroepen
geldt een iets lichtere bewijslast zonder het individualiseringsprincipe helemaal
los te laten. Is die consequentie niet op zijn plaats, omdat deze minderheidsgroep
op dit moment in het hele land kwetsbaar is en dat er geen plekje meer is
waar deze mensen veilig kunnen zijn.De heer Van de Camp (CDA): Wat verstaat u
precies onder kwetsbare minderheidsgroep in dit geval? Hebt u het dan over
alle Tamils of een deel daarvan?De heer Spekman (PvdA): In de stukken van
de UNHCR, Amnesty International en Human Rights Watch ging het om alle Tamils.
Ik kan dat niet beoordelen. Daarom vraag ik om een nieuw ambtsbericht. Dan
heb ik alle feiten op een rij en heeft de Kamer een objectief verhaal. Ik
vind wat wordt opgesomd in alle brieven die ik heb ontvangen erg zorgelijk.
Daarom wil ik graag weten welke conclusie wij daaruit moeten trekken. Volgens
mij is het op zijn plaats om er consequenties aan te verbinden. Ik hoor graag
het standpunt van de staatssecretaris.De Regeling eigen bijdrage asielzoekers met inkomen en vermogen was te
ingewikkeld en bovendien niet motiverend. De staatssecretaris heeft de regeling
versimpeld, maar zij is nog niet bepaald motiverend. Dat heeft te maken met
het plafond van € 183. Tot de eigen bijdrage helemaal is afgelost –
die is voor alleenstaanden € 429 en kan voor een gezin met drie
kinderen oplopen tot € 1309 – blijft vervolgens het bedrag
bevroren dat mensen mogen houden. De staatssecretaris maakt zelf een vergelijking
met de sociale zekerheid. Als de sociale zekerheid zo zou werken, zou die
morgen failliet zijn. Werken is namelijk absoluut niet meer lonend en het
wordt vooral lonend om na die € 183 vooral het zwarte circuit in
te duiken. Waarom zou je gewoon werken, behalve als je een enorm arbeidsethos
hebt? Dat heeft echter niet iedereen. Het is lonender om zwart bij te klussen.
Ik pleit er toch voor om deze regeling verder te versimpelen en eventueel
die 25% door te laten lopen. Ik vraag mij ook af of het de bedoeling
was – het was in elk geval niet de bedoeling van de indieners van de
motie – om werken voor mensen die onder een bepaald bedrag zitten nog
minder lonend te maken als het al was.Ik heb nog een vraag over de eigen bijdrage die het COA vraagt. Er is
geen enkele incentive om de eigen bijdrage op een bepaald bedrag te hebben
of te houden. Ik wil graag meer weten over de ontwikkeling van die bedragen
door de tijd heen en de visie van de staatssecretaris daarop. Hoeveel geld
komt er nu bij de Reba binnen en hoeveel is er op de begroting geboekt als
inkomsten? Wat waren de verwachte inkomsten binnen de oude regeling? Er wordt
verwezen naar de Wet werk en bijstand. Die zit echter toch echt iets anders
in elkaar. Daarin is zeker geen sprake van dit soort plafonds.Er is al veel gezegd over de Kwalificatierichtlijn. Ik heb er nog een
aantal vragen over, met dezelfde terughoudendheid als de heer Van de Camp
had. Is de reikwijdte van artikel 15c groter dan die van artikel 3 van het
Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM)? Kan een situatie als uitzonderlijk onder artikel 15d worden
gekwalificeerd, maar niet onder artikel 3 van het EVRM? Waarom wordt in de
brief geen gewag gemaakt van de wijziging van artikel 3, punt 105d van het
Vreemdelingenbesluit, daar artikel 15c naar alle waarschijnlijkheid onder
het categorale beschermingsbeleid valt? Een aantal elementen in de eerste
uitleg blijft onduidelijk, vooral waar het gaat om de vraag wat nu precies
een internationaal of intern gewapend conflict is. Dient hierbij enkel aansluiting
te worden gezocht bij het internationaal oorlogsrecht of moet
bij internationaal humanitair recht aansluiting worden gezocht? Er liggen
nog heel veel vragen open. Ik zou nog een tijdje door kunnen gaan. Wij komen
vast nog op dit onderwerp terug als de Raad van State uitspraak heeft gedaan.
Vooralsnog bestaan er voor ons op dit punt nog heel veel onduidelijkheden.Ik sluit mij aan bij de vragen over Iran van de heer Van de Camp. In de
brief over de uitzettingen naar Somalië staat dat het Nederlandse kabinet
zich niet heeft gehouden aan de bestaande regels. Dat vond ik op zich wel
mooi om te lezen, omdat de koningin van «regel is regel» zich
blijkbaar zelf vooral niet aan de regels hield.De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter.
Ik begin met het punt waarover de fractie van de ChristenUnie zich al langer
zorgen maakt, namelijk de positie van Iraanse bekeerlingen. De wet op grond
waarvan afvalligheid kan worden bestaft met de doodstraf is inmiddels door
het Iraanse parlement en ligt nu bij de Raad der Hoeders. Ik dacht dat wij
in Nederland allerlei ingewikkelde organen hadden, maar daar heeft men nog
een Raad der Hoeders. De wet is dus nog niet geïmplementeerd, maar men
is er wel mee bezig. Dit punt heeft al langer onze aandacht. In mijn motie
wordt de regering verzocht om mensen die zich van de islam hebben bekeerd
tot een andere godsdienst of afvallig zijn beter te beschermen.De staatssecretaris heeft de Kamer in oktober 2008 een brief gestuurd.
Wij zijn nu een aantal maanden verder en de situatie wordt er niet beter op.
VluchtelingenWerk Nederland heeft wat gegevens verzameld en stelt dat er sprake
is van toenemende repressie en arrestaties van christenen, met name bekeerlingen,
in Iran. Wat dat betreft werkt de wet wel al een beetje. De staatssecretaris
stelt in haar brief dat voor asielzoekers die in Iran al christen waren en
voor asielzoekers uit Iran die in Nederland christen zijn geworden, geldt
dat enkel het aannemelijk maken van de nieuwe geloofsovertuiging onvoldoende
is voor statusverlening. Dat is de grote gemene deler in het verhaal. Is hiermee
gevolg gegeven aan de motie? Beide groepen hebben weliswaar een bijzondere
positie, maar asielzoekers die al christen waren in Iran hoeven enkel aan
te tonen als gevolg daarvan problemen te hebben ondervonden. Asielzoekers
uit Iran die in Nederland christen zijn geworden, moeten aantonen in Iran
vanwege andere redenen problemen te hebben gehad. Dat zijn toch niet helemaal
dezelfde voorwaarden.Het ambtsbericht gaf de staatssecretaris wel aanleiding om de ontwikkelingen
in Iran nauwlettend te blijven volgen, zo stelde zij in haar brief van oktober
vorig jaar. Daarom vragen wij haar hoe zij de situatie in Iran op dit moment
typeert en of zij inmiddels nieuwe informatie heeft. Wat is de planning van
ambtsberichten? Vorig jaar rond de indiening van de motie was er net een nieuw
ambtsbericht verschenen, maar dat is nu ruim een halfjaar geleden. Ik zou
daar graag regelmatig een update van krijgen.De vraag die nu kan worden gesteld, is of de geloofsovertuiging an sich,
bezien in het licht van de positie van christenen in Iran, onder de huidige
omstandigheden niet voldoende zou moeten zijn voor het verlenen van bescherming.
Het is namelijk wel mogelijk dat iemand die in Nederland is bekeerd –
ik heb mijn ogen absoluut open voor misbruik – en een bepaalde functie
heeft vervuld in Iran, een publieke of een geestelijke, pas in Nederland heeft
durven uitkomen voor een bekering en wel degelijk problemen kan verwachten.
Hoe individueel is de toets? Worden alleen de criteria gehanteerd die in de
brief staan? Of wordt indien het aannemelijk kan worden gemaakt dat problemen
te verwachten zijn, daarnaar ook gekeken? Wat zijn precies de mogelijkheden
en hoe wordt er precies mee omgegaan? Kan de staatssecretaris aangeven hoe
de Kamer een update kan krijgen over de wijze waarop de situatie in Iran zich
ontwikkelt?Ik ga de bedragen uit de Reba niet allemaal herhalen. Wij vrezen dat de
nieuwe regels eerder werken ontmoedigen of misschien zwartwerken bemoedigen.
Dat kan niet de bedoeling zijn. Ik wacht de antwoorden van de staatssecretaris
op de gestelde vragen af.Wat betreft Sri Lanka sluit ik mij kortheidshalve aan bij wat de voorgaande
sprekers hebben gezegd. De Kamer is volgens mij twee weken geleden door de
minister van Buitenlandse Zaken geïnformeerd over de verslechterde toestand
in Sri Lanka. Het ambtsbericht dateert van oktober 2008, dus het is tijd dat
er een update komt. Het gaat vrij hard daar. In de brief staat alleen een
extra regeling voor de amv’s. Deelt de staatssecretaris de conclusie
dat de Tamils gezien de ernstig verslechterde situatie bijzondere aandacht
verdienen en dat het aanwijzen als risicogroep binnen het landgebonden asielbeleid
voor de hand ligt? Kan zij het ministerie van Buitenlandse Zaken verzoeken
om snel met een geactualiseerd ambtsbericht te komen en kan zij een vertaling
daarvan voor het landgebonden asielbeleid aan de Kamer zenden?De woorden van de heer Van de Camp over de Kwalificatierichtlijn waren
mij uit het hart gegrepen. Het is een uitgebreid exposé, een van de
dikste brieven in het pakket. Wij wachten nog op een uitspraak. De Kamer heeft
een halfuur voor aanvang van dit algemeen overleg nog een brief ontvangen
van Amnesty International. Amnesty wees ons er meermalen op dat het Hof nog
een uitspraak moet doen.Mijn fractie heeft niet deelgenomen aan de debatten over de medische zorg
voor asielzoekers, dus ik voel mij wat bezwaard om er toch over te beginnen.
Ook wij krijgen van mensen die daar dichtbij zijn veel problemen te horen,
bijvoorbeeld dat er alleen Nederlands en Engels wordt gesproken op de lijn,
als die al te bereiken is, en dat geen tolken bereikbaar zijn. Wij horen dat
wordt verwezen naar 112, maar dat 112 er zo langzamerhand ook wel een beetje
klaar mee is. Ik zeg het nu ook een beetje plat, maar zo gefrustreerd raak
je ook in een wachtkamer. Dat laat ik hier ook even doorklinken. Zijn de genoemde
problemen aanloopproblemen of maken wij een fout met het uitbesteden hiervan
aan een private partij? Wij hebben ook gehoord dat het callcenterwerk door
Menzis is uitbesteed aan een ander bedrijf. Er zijn ontzettend veel clubs
actief op dat terrein. Het callcenter is de verbindingsschakel tussen de zorg
en de mensen in het asielzoekerscentrum. Eerst werd dat gedaan door de verpleegkundige.
Kan het callcenter deze taak aan of is het een callcenter dat ook loterijkaartjes
verkoopt en abonnementen op Voetbal International, bij wijze van spreken?
Het callcenter moet kwalitatief goed zijn. Wordt daar toezicht op gehouden?De voorzitter: Wij zijn aan het einde gekomen
aan de eerste termijn van de Kamer. De staatssecretaris wil enkele minuten
overleggen.Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris: Voorzitter. Ik zal bij
de beantwoording de volgorde hanteren die de heer Van de Camp aanhield, want
hij heeft over alle punten die op de agenda staan gesproken. Ik loop zijn
lijst langs.De voorzitter: Ik zie dat nog niet alle leden
er zijn. Volgens mij vindt in de plenaire zaal op dit moment de regeling plaats,
dus ik neem aan dat het ontbrekende lid zich straks weer bij ons voegt.De staatssecretaris: Ik begin met de opmerkingen
die de heer Van de Camp maakte over wat ik kortheidshalve maar even als homohaat
betitel, dus geweld tegen homoseksuele asielzoekers op opvanglocaties. Geweld
tegen mensen vanwege hun seksuele geaardheid is verwerpelijk en niet acceptabel.
Wij zijn hier in Nederland verder gekomen doordat wij niet alleen helder hebben
gemaakt wat wij wel en niet accepteren, maar er ook gericht, onder andere
via interventies van belangenorganisaties, in onze opsporings- en vervolgingspraktijk
werk van hebben gemaakt. Wij hebben dus niet alleen de norm gesteld,
maar die ook gehandhaafd. Dat is precies wat mij voor ogen staat waar het
gaat om geweld tegen homoseksuelen in asielzoekerscentra. Dat begint er inderdaad
mee dat mensen zich vrij moeten voelen om te vertellen dat zij agressie ondervinden
of geïntimideerd worden. Het is niet de bedoeling dat zij dat uit angst
voor nog grotere agressie verzwijgen of niet voor hun homoseksuele geaardheid
uit durven te komen omdat dit tot problemen zou kunnen leiden op de locatie
waar zij soms heel lang moeten verblijven.Homoseksuelen moeten zich niet alleen binnen de gehele Nederlandse samenleving
vrij kunnen voelen. Een dergelijke beschermde omgeving moet er ook zijn binnen
asielzoekerscentra. De heer Spekman zei dat dit misschien juist in asielzoekerscentra
het geval moet zijn. Daar voel ik wel in mee. Als mensen aan den lijve vervolging
hebben ondervonden en bescherming vragen in Nederland, kan het niet zo zijn
dat zij vervolgens intolerantie laten zien met agressieve uitingen jegens
mensen die seksueel anders geaard zijn. Dat laat onverlet dat iedereen al
dan niet zijn eigen religieuze ideeën mag hebben over homoseksualiteit.
Dat is wat anders dan intolerant zijn, ook in je gedragingen, laat staan agressieve
handelingen verrichten.Het begint met een veilige omgeving. Het COA ziet erop toe. Onderdeel
van de spelregels is dat wordt uitgelegd aan bewoners van wat gewoon is. Er
vindt binnenkort een gesprek plaats tussen het COA en COC Nederland om te
bekijken welke aanvullende maatregelen kunnen worden genomen bovenop de maatregelen
die al zijn genomen. Ik denk hierbij vooral aan de rol die COC Nederland zou
kunnen spelen bij het verhogen van de aangiftebereidheid en misschien de manier
waarop vervolgens wordt omgegaan met iemand die aangifte heeft gedaan. Het
COA stelt dus niet alleen spelregels op, maar handhaaft die ook. Er moet een
vrije omgeving zijn voor mensen om misstanden te melden. Er is een rol voor
COC Nederland in het denken over de wijze waarop dit beleid in de praktijk
nog verder kan worden vormgegeven en welke aanvullende maatregelen mogelijk
nodig zijn. Daarnaast moet er vervolging plaatsvinden als er aangifte is gedaan.Ik kan niet ingaan op de individuele zaken naar aanleiding waarvan de
vragen zijn gesteld. Alle gevallen hebben bijzondere kenmerken. In deze twee
voorbeelden speelde bijvoorbeeld dat niet helemaal duidelijk was wie nu dader
en wie nu slachtoffer was. Er was sprake van alcoholgebruik et cetera. Ik
zal de Kamer de details besparen, maar de zaken hebben niet tot een aangifte
geleid. Maatregelen kunnen verstrekkend zijn ook zonder dat sprake is van
aangifte en vervolging. Er kunnen bijvoorbeeld overplaatsingen plaatsvinden.
Als iemand veroordeeld is, kunnen naast de strafrechtelijke vervolging ook
de opvangvoorzieningen worden beëindigd. Zo ver gaan wij en zo ver wil
ik ook zeker gaan. Hiermee is nog niet alles gezegd. Daar waar aanvullende
maatregelen nodig zijn, zullen die worden genomen.Als iemand veroordeeld is voor een dergelijk delict, geldt voor hem precies
hetzelfde als voor alle anderen die zich schuldig maken aan crimineel gedrag:
er kunnen consequenties zijn voor de verblijfsvergunning en de asielverlening.
De veroordeling kan een grond voor weigering zijn en dus ook een grond voor
ongewenstverklaring als men is geweigerd. Dat is geheel afhankelijk van de
individuele omstandigheden en de aard van de gedragingen.Volgens mij heb ik hiermee alle vragen beantwoord over de haat jegens
homoseksuelen. Wat ik heb gezegd, geldt overigens ook voor geweld tegen en
seksuele intimidatie van vrouwen. Daar zien wij helaas ook voorbeelden van.De heer Heemelaar (GroenLinks): Ik vind mijn
vraag half beantwoord. U hebt aangegeven dat het COA verantwoordelijk is voor
de handhaving. Mij vraag was of daarvoor voldoende personeel is, met name
in de avond en de nacht. Dat zijn immers tijden waarop dit soort
incidenten wat vaker voorkomen. Is men dan in staat om te handhaven? Kunt
u een garantie geven voor de veiligheid van homoseksuele asielzoekers?De staatssecretaris: Zo’n absolute garantie
kan je in het leven nooit geven. Ik weet niet wat de garantie is die u vraagt.
Ik heb gezegd dat het systeem zo moet functioneren dat mensen zich vrij voelen
om hun homoseksuele geaardheid ook in een asielzoekerscentrum tot uiting te
brengen. Daarnaast moet het personeel niet alleen als het verkeerd is gelopen
kunnen optreden, maar ook preventief als er signalen zijn. Ik heb geen indicatie
dat nu door gebrek aan personeel, ook in de nachtelijke uren, het risico groter
is dan normaal. Als zich een incident voordoet, moet men door het handhaven
van de gesteld normen laten zien dat men dit niet duldt. Dat is volgens mij
een sluitende aanpak waarmee maximaal preventief en repressief kan worden
opgetreden. Daar waar wij samen met COC Nederland nog mogelijkheden zien om
verdere verbeteringen aan te brengen, zullen wij dat doen.Waar ik niet voor ben, is om alle homoseksuele asielzoekers op één
locatie te concentreren. Dat lijkt mij verschrikkelijk. Ik moet er niet aan
denken. Het zou toegeven zijn aan het feit dat je asielzoekerscentra niet
veilig kunt maken voor homoseksuelen. Daar wil ik helemaal niet aan beginnen.De heer Spekman (PvdA): Ik dank u voor deze
laatste opmerking, want daar ben ik het zeer mee eens. Voor mij is het echt
een vrij harde lijn dat als iemand hier gelijk gaat discrimineren, hij hier
eigenlijk niet welkom is. Zo hard ligt het echt voor mij. Daarom vraag ik
u nog een keer om ons niet alleen te informeren over de uitkomsten van het
gesprek tussen het COA en COC Nederland, maar er toch nog eens over na te
denken of en, zo ja, op welke wijze kan worden geregeld dat nog wat strikter
kan worden opgetreden tegen mensen die dit soort gedragingen, ook jegens vrouwen
overigens, vertonen. Ik heb het idee dat wij er nu elke keer naast zitten.
Wij houden er toch eventueel rekening mee. Dat is ook in uw brief terug te
zien in het antwoord op vraag 3. Daar staat dat er niet wordt geadviseerd
om te zwijgen over de geaardheid, maar vervolgens wordt wel getracht begrip
te vragen en situaties te voorkomen waarin culturele verschillen leiden tot
het ontstaan van spanningen. Daarin is precies te zien wat de spanning is.
Ik vind het daarom belangrijk dat de Kamer een duidelijke keuze maakt. Ik
kies in alle gevallen voor de mensen die gevlucht zijn om die reden en verwachten
dat zij in Nederland beschermd worden.De staatssecretaris: Het rekening houden met
de situatie en de culturele achtergronden van andere mensen die in een asielzoekerscentrum
verblijven, geldt ook in den brede. Ik wil niet in voorbeelden treden, maar
het gaat ook om seksuele avances maken naar iemand van wie je weet dat hij
een orthodoxe christen of moslim is en bepaalde ideeën heeft over homoseksualiteit
of naar vrouwen. Iedereen moet zich moet zich aan de spelregels houden, dus
ook vrouwen en homoseksuelen. Binnen dat geheel geldt alles wat ik al heb
gezegd. Ik zal de Kamer natuurlijk op de hoogte houden van de uitkomsten van
het gesprek met COC Nederland. U verzocht mij om te kijken of wij strakker
kunnen optreden tegen mensen die echt over de schreef zijn gegaan. Ik zal
met het COA en anderen bezien of wij op het moment dat iemand voor het eerst
in een asielzoekerscentrum komt, dus instroomt, iets harder kunnen stellen
dat het niet naleven van de regels, inclusief geweld of agressie jegens homoseksuelen
en vrouwen, direct gevolgen kan hebben voor de aanvraag. Wellicht kan de norm
bij binnenkomst wat duidelijker worden gemaakt.De heer Van de Camp sprak steun uit voor de lijn die de regering hanteert
met betrekking tot Iraanse christenen, maar een aantal anderen, onder wie
de heer Anker, hadden daar nog vragen over. Het gewijzigde ambtsbericht komt
in mei of juni, dus over niet al te lange tijd. Ik zal Buitenlandse Zaken specifiek vragen om te kijken of het aantal meldingen van incidenten
met en geweld tegen christenen is toegenomen. Het wetsvoorstel dat naar het
Iraanse parlement is gezonden, is daar nog niet doorheen. Het ligt nog voor
in het parlement. De verwachting is groot dat het zal worden aangenomen. Er
was een principieel akkoord, maar de parlementaire behandeling is nog niet
definitief afgerond. Ik zal vragen om ook dat in het ambtsbericht mee te nemen.De heer De Krom las in de brief een verruiming van het beleid en beschouwt
die als een beleidswijziging. Er is inderdaad sprake van een beleidswijziging,
maar het beleid is al gewijzigd op 30 juli 2007. Ik heb dat gedaan naar
aanleiding van debatten die wij hebben gevoerd over de positie van christenen
uit Iran en de vraag of in de lijn die tot dat moment gold niet te weinig
rekening werd gehouden met de bijzondere positie van christenen in Iran. Ik
heb vooral besloten om mensen die zich in Nederland bekeren tot het christendom
een aanvullende bescherming te geven. Dat heb ik niet gedaan door te stellen
dat bekering een garantie is om te mogen blijven. Men moet bewijzen dat men
bekeerd is. Daarvoor zijn berichten van kerkgenootschappen en christelijke
gemeenten belangrijk. Daarnaast moet men kunnen aantonen dat men in Iran reeds
problemen heeft ondervonden. Dat maakt dat er in individuele gevallen ruimte
is om te bezien of er een noodzaak is om in Nederland bekeerde Iraniërs
te beschermen. Het beleid is dus inderdaad gewijzigd, maar niet recentelijk.De heer De Krom (VVD): Ik ben toch heel benieuwd
hoe je dat nu doet, dat bewijzen dat je christen bent geworden. Hoe gaat dat
nu? Je legt de Koran in de kast en vervolgens pak je de Bijbel ervoor terug,
gaat naar u en zegt dat je christen bent geworden en dus niet meer terugkan?
Wat moet ik mij daarbij voorstellen?De staatssecretaris: Wij hebben ook specifiek
beleid voor homo’s uit Iran. Dat is wat lastiger bewijzen denk ik. Ik
wees er net niet voor niets op dat mensen zich kunnen aansluiten bij een kerk
en soms al jaren onderdeel zijn van een christelijke gemeente. In het ene
geval zal het wat makkelijker te bewijzen zijn dan in het andere. Het is afhankelijk
van de situatie. Al het bewijs dat men denkt te kunnen leveren van de bekering,
zoals lidmaatschap van een kerkgenootschap, speelt daarbij een rol.De heer De Krom (VVD): Ik blijf het vaag vinden.
Misschien kunt u dit eens illustreren met een geanonimiseerd voorbeeld. Misschien
begrijp ik dan hoe dit wordt gedaan.De voorzitter: Hebt u een geanonimiseerd voorbeeld
paraat, staatssecretaris?De staatssecretaris: Ik heb het niet bij me.
Dit is precies de reden geweest dat wij hebben besloten om tot christen bekeerde
mensen uit welk land dat ook, dus ook Iran, niet aan te merken als een groep
die hier mag blijven. Dat betekent dus dat, zoals elke vreemdeling die een
beroep doet op welk toelatingsbeleid dan ook, de bekeerde christen een aannemelijk
verhaal zal moeten houden. Dat beleid bestaat sinds 30 juli 2007 en het
is goed werkbaar en toetsbaar voor de IND. Het leidt niet altijd tot een berusting
in verblijf, dat weet de heer Anker.De heer Anker (ChristenUnie): Ik weet dat,
omdat ik daarover brieven ontvang. Ik zal niet de enige zijn. Tegen de heer
De Krom wil ik zeggen dat de IND ook toetsingsgesprekken voert op dat gebied.
Daar heeft de IND ook wel degelijk expertise over in huis, maar daar moeten
wij het misschien later nog een keer over hebben.Ik wil even een voorbeeld geven. Stel er is hier iemand die uit Iran is
gevlucht en die een bepaalde functie heeft bekleed, misschien een politieke of publieke functie. Ik doel in elk geval op een functie waarvan
duidelijk is dat als hij terugkomt en niet meer in het gebruikelijke islamitische
leventje stapt, het direct opvalt dat hij iets anders is. Hoe gaat u daarmee
om?De staatssecretaris: In elk individueel geval
wordt bekeken of iemand geweigerd en teruggestuurd mag worden zonder dat dit
gevolgen heeft voor zijn veiligheid. Artikel 3 van het EVRM geldt als bodem.
Het kan zijn dat iemand weliswaar in Iran nog geen problemen heeft ondervonden,
maar inmiddels in Nederland een functie heeft bekleed waarmee hij identificeerbaar,
zichtbaar en herkenbaar voor Iraanse autoriteiten dingen heeft gedaan of uitspraken
heeft gedaan, bijvoorbeeld alle Iraniërs heeft opgeroepen om zich te
bekeren, en hij een en ander kan aantonen. U noemt het voorbeeld van iemand
die een functie heeft bekleed binnen bijvoorbeeld een kerkgenootschap. Als
iemand al zo bijna een bekende Nederlander is geworden als bekeerde christen,
zou dat een rol kunnen spelen in de individuele toelating. Dat lijken mij
grote uitzonderingen. U vraagt of er ruimte is om dat individueel te toetsen.
Mijn antwoord daarop is ja. Ik kan mij echter niet voorstellen dat dit vaak
zal voorkomen.De heer Anker (ChristenUnie): Het gaat mij
meer om de systematiek. In sommige gevallen zeggen mensen dat het duidelijk
te verwachten is dat er problemen komen in Iran. Daar gaat het mij om. Het
maakt mij niet eens uit wat voor functie het is. Het was maar een voorbeeld.
Het gaat mij om de situatie waarnaar mensen terugmoeten.De staatssecretaris: Dat is mij duidelijk.De betrokkenheid van SMI bij terugkeer naar Somalië is een oude kwestie
waarvoor aandacht is gevraagd door de Stichting INLIA. Dat was achteraf gezien
terecht. Het onderzoek dat wij hebben verricht, heeft ons wel inzicht geboden
in een aantal mogelijkheden voor verbetering. De heer De Wit zei dat eigenlijk
nooit gebruik zou moeten worden gemaakt van de diensten van dit soort organisaties.
Op zich heeft het onderzoek niet uitgewezen dat SMI per definitie een onbetrouwbare
organisatie is waar je als overheid vooral niet mee moet samenwerken. Er is
ook niet geconcludeerd dat er gekke dingen zijn gebeurd bij de uitzettingen.
Er is wel op gewezen dat bij het aangaan van dit soort samenwerkingsverbanden
strakke afspraken moeten worden gemaakt, schriftelijke contractuele afspraken,
over verantwoordelijkheden en zaken als rapportage. Achteraf gezien was de
informatie die wij wilden hebben eigenlijk niet allemaal op tafel te krijgen,
doordat er geen registratie was van individuele uitzettingen. Iemand had bijvoorbeeld
een ticket tot aan het veilige gebied, maar is niet uitgestapt op de plaats van
bestemming. De vraag is dus waar hij wel is uitgestapt en waarom.De uitzettingsbeslissingen waren dus terecht en de uitzettingshandeling
mocht plaatsvinden. Wij zullen ook in de toekomst gebruik blijven maken van
organisaties die bemiddelen bij bijvoorbeeld het verkrijgen van reisdocumenten.
De samenwerking met SMI is gestopt, indertijd al. In de toekomst zal inschakeling
van particuliere bedrijven voorkomen, maar wij zullen er in elk geval voor
zorgen dat de lessen die uit dit onderzoek zijn getrokken echt leiden tot
heldere afspraken over transparantie en controleerbaarheid.De heer De Wit (SP): U zou eigenlijk afzonderlijke
uitzendingen van Argos moeten naluisteren, als u dat nog niet hebt gedaan.
Wat hier aan gekke dingen is gebeurd, is niet misselijk. Het bureau heeft
een heel slechte naam doordat het in het verleden al met duistere praktijken
met Australië te maken heeft gehad. Het bureau heeft een tussenpersoon
ingeschakeld van wie de identiteit nooit is opgehelderd en die u zelf ook
niet te weten bent gekomen. Die tussenpersoon wist in een land waar geen regering
is toch ergens paspoorten vandaan te halen. De vraag was hoeveel
die tussenpersoon daarvoor heeft gekregen en hoeveel SMI ervoor heeft gekregen.
Er is een en al onduidelijkheid. Die gekke dingen zijn precies de dingen die
onverantwoord zijn. Daarbij komt nog dat nooit is vastgesteld waar die 37
mensen die uitgezet zijn via dit bureau terecht zijn gekomen. Als u een bureau
inschakelt, moet u weten wie het is, welke afspraken zijn gemaakt, wie het
controleert en hoe duidelijk het is dat mensen daadwerkelijk aankomen. Dan
heb je in elk geval een aantal duidelijke voorwaarden. Dit is echt van voor
tot achter helemaal fout geweest en onverantwoord, naar mijn idee.De staatssecretaris: Dat laatste is dus ook
niet aan te tonen. U kunt dat evenmin hardmaken. De Kamer heeft het onderzoeksrapport.
Ik denk dat het niet goed is om nu over alle onderdelen van dat onderzoek
en alle individuele gevallen een debat aan te gaan. Ik onderschrijf dat er
geen gekke dingen zijn gebeurd, maar dat het handelen met een kwetsbaarheid
gepaard ging die wij voor de toekomst moeten wegnemen. Langs welke lijnen
ik dat zal doen, heb ik net verteld. Ik ken overigens de uitzendingen van
Argos.De heer De Wit vraagt naar de uitzettingen naar Somalië. Hoe staat
het daarmee? De uitzettingen, zeker de gedwongen, liggen al lange tijd stil,
vooral vanwege een aantal uitspraken van het Europese Hof voor de Rechten
van de Mens. Wij hebben al Salah Sheekh gehad. Er is veel jurisprudentie ontwikkeld,
waardoor de uitzetting door feitelijke onmogelijkheden stil is komen te liggen.
Vrijwilliger terugkeer via het IOM vindt incidenteel plaats. Het gaat dan
om enkele mensen. De Kamer ontvangt heel erg binnenkort een Somaliëbrief
van mij, waarvan ook de terugkeermogelijkheden een onderdeel vormen. Vooruitlopend
daarop kan ik melden dat de Dienst Terugkeer & Vertrek in contact is met
de autoriteiten van Somalië over afgifte van vervangende reisdocumenten.
Er zit dus beweging in. Dat richt zich vooral op die delen waarnaar uitzetting
mogelijk is als er reisdocumenten zijn.Wat Sri Lanka betreft is het goed als ik de Kamer toezeg snel met een
nieuw ambtsbericht te komen. De heer Anker zegt terecht dat het al weer enige
tijd geleden is geweest dat er is gerapporteerd. Dat ging nog over de periode
daarvoor. Ik lees de berichten natuurlijk ook. Ik zal het ministerie van Buitenlandse
Zaken vragen om enige voortvarendheid te betrachten en daarbij specifiek in
te gaan op de positie van de Tamils. Ik hoor dat het nog enkele maanden zal
duren. Het beleid nu is dat er een binnenlands vluchtalternatief is. Dat is
nog steeds het geval. Er geen reden is om daarover acuut een ander oordeel
te vellen. Het is echter goed als wij naar aanleiding van een nieuw ambtsbericht
nog eens naar de algemene veiligheidsituatie kijken.De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb begrepen
dat de minister van Buitenlandse Zaken onlangs de commissie van Buitenlandse
Zaken heeft ingelicht over de situatie in Sri Lanka. Er zou dus nieuwe informatie
aanwezig moeten zijn.De staatssecretaris: Zeker. Het ministerie
van Buitenlandse Zaken wacht natuurlijk niet op het verzoek van de staatssecretaris
van Justitie om het ambtsbericht te maken. De informatie wordt op de posten
in de regio’s verzameld. Op enig moment is er genoeg informatie om een
hernieuwd beeld te geven. Ik kan daar vervolgens mijn beleidsconclusies aan
verbinden. Ik zal vragen welke informatie al beschikbaar is bij Buitenlandse
Zaken.De heer Anker (ChristenUnie): De staatssecretaris
zegt dat het nog enkele maanden zal duren, terwijl BuZa wellicht al zeer serieuze
indicaties heeft dat het niet goed gaat. Dan moeten wij dus snel aan de slag.De staatssecretaris: Ik begrijp uw zorg. Wat
als de actuele ontwikkelingen tot de conclusie leiden dat er bijvoorbeeld
geen binnenlands vluchtalternatief meer is? Ik heb de mogelijkheid om Buitenlandse
Zaken ook om specifieke updates te vragen, zodat niet gewacht hoeft te worden
op een op alle punten geheel nieuw ambtsbericht. Ik zal bezien of het mogelijk
is om de positie van de Tamils als groep in geheel Sri Lanka nog eens specifiek
te bekijken en sneller met een bericht daarover te komen.De heer De Wit (SP): Ik vraag de staatssecretaris
of zij de brief van 25 maart van Buitenlandse Zaken over Sri Lanka kent.
Uit die heel recente brief krijg ik niet de indruk dat er een binnenlands
vluchtalternatief is en, zo ja, of dat het veilig is. Sterker nog, het beeld
dat eruit naar voren komt is een geheel ander. Uit de reacties van Amnesty
International en de andere reacties op de situatie in Sri Lanka, maak ik op
dat die de laatste maanden aanzienlijk verslechterd is en ook gevaarlijker
is geworden. Die informatie moet er zijn. De vraag is of de staatssecretaris
als zij contact opneemt met Buitenlandse Zaken aanleiding vindt om de Kamer
nader te berichten over haar bevindingen.De staatssecretaris: Als dat tot een kortetermijnwijziging
van beleid moet leiden wel. Anders wacht ik gewoon het moment af waarop wij
daarover komen te spreken. Het gaat overigens over een beschrijving van de
algehele situatie. Die gaat niet specifiek in op de vraag die ik zo-even formuleerde
over de positie van de Tamils en de relatie met een eventueel binnenlands
vluchtalternatief. Ik zal daar specifiek naar vragen.Ik krijg net bericht door van Buitenlandse Zaken dat in mei een geheel
herzien algemeen ambtsbericht klaar is.Een motie van de heer Spekman over de Reba gaat over toegelaten vluchtelingen
die wachten op een huis in een gemeente en tot die tijd een deel van hun inkomsten
moeten afstaan omdat zij nog in centrale opvang zitten. Dat is in lijn met
de regels van de WWB. Het is ook rechtvaardig, want ook mensen in de bijstand
worden geacht om geen dubbele verstrekkingen te krijgen en beschikbaar te
blijven voor de arbeidsmarkt. Als zij gaan werken, zien zij hun inkomenspositie
veranderen, met dezelfde technische systematiek, maar met een andere uitkomst.
Ik vind dat de heer Spekman een punt heeft. Deze mensen moeten er meer aan
overhouden, binnen de marges die ik daarvoor heb. Ook van toegelaten vluchtelingen
mag je echter verwachten dat zij bijdragen aan kost en inwoning in de centrale
opvang. De ruimte die wij konden vinden om hen iets meer te laten behouden
van het verdiende geld hebben wij benut. Verder kan ik niet gaan, zonder verdergaande
ingrepen in de Reba. Die zouden tornen aan de systematiek van de WWB. Dat
zou ook die mensen bevoordelen ten opzichte van iemand met een bijstandsuitkering.
Het zou ook betekenen dat mensen, bij bevoordeling op de opvanglocaties, bij
uitplaatsing slechter af zijn.Dit is niet de enige maatregel waarmee wij voor elkaar willen krijgen
wat de heer Spekman wil. Het allerbelangrijkste is dat mensen snel worden
uitgeplaatst en dat de tijd dat zij met status in de opvang zitten minimaal
wordt. Een van de dingen die binnenkort tot snelle resultaten kan leiden is
het volgende. De Kamer weet dat wij de gepardonneerden hebben gehuisvest,
via een strakke samenwerking tussen de taskforce huisvesting en het COA. Daarbij
is een methode gevonden die ertoe leidt dat heel veel gepardonneerden heel
snel uit de centrale opvang gestroomd zijn. Daar gaan wij het vast nog eens
over hebben. Het succes van die methode maakt dat ik wil bekijken of het mogelijk
is die toe te passen op de reguliere statushouders. Ik zal de Kamer daar morgen
iets over vertellen. Korter verblijf in de opvang nadat men een status heeft
gekregen is mijn allereerste doel. Meer mogelijkheden om de Reba uit te breiden
zie ik niet zonder negatieve bijeffecten.De heer Spekman (PvdA): Ik heb ook een aantal
inhoudelijke vragen gesteld, over de hoogte van de eigen bijdrage in de afgelopen
jaren en hoeveel geld er bij de Reba binnenkomt. Ik stel het op prijs om die
informatie alsnog te krijgen, als het nu niet kan graag schriftelijk. Ik wil
immers grip krijgen op de zaak. In de Kamer is eerder discussie gevoerd over
de hoogte van de leges. Toen werd duidelijk dat het niet loont om efficiënt
te zijn. De IND houdt er toch niets aan over. Dat geldt hier ook een beetje
voor het COA. De regeling is absoluut anders dan die van de WWB. Daarin zit
geen plafond en is bovendien de eigenbijdrageregeling anders georganiseerd.
Ik zie en hoor de argumenten, maar die kloppen feitelijk niet. De totale bijdrage
wordt verlaagd, maar er is een andere manier die het volgens mij meer lonend
maakt voor het COA en de mensen, die er meer aan overhouden. Ik zoek daarnaar.
Nu stuiten de mensen op de muur van de eigen bijdrage, die zij blind moeten
afdragen. Dat zorgt voor een prikkel om zwart te werken. Ik leef in de realiteit
en niet in de sprookjeswereld van de Efteling.De staatssecretaris: Het uitgangspunt is dat
ook toegelaten vluchtelingen moeten bijdragen aan kost en inwoning. Als daarbij
ruimte bestaat om dat efficiënter te doen, zodat de mensen de prikkel
voelen om te gaan werken, houd ik mij graag aanbevolen. Als de heer Spekman
denkt meer inzicht in de cijfers nodig te hebben, zal ik dat graag schriftelijk
doen.Wij hebben drie maanden geleden vrij gedetailleerd gedebatteerd over de
medische zorg. Er lagen in december zorgen over de overgang van de MOAnaar
de Menzissituatie. Er is toen een aantal concrete zorgen benoemd. Ik heb toen
verteld hoe wordt voorzien in een goede en tijdige signalering en dat snel
wordt gereageerd ingeval de zorgen uitkomen. Een aantal voorbeelden is mij
bekend. Sterker nog, alle genoemde voorbeelden zijn mij bekend. De systematiek
bij het COA van tijdige signalen als zaken niet goed gaan, werkt. Het komt
dus in beeld wat de kinderziektes zijn. Daar wordt adequaat op gereageerd.
Een groot aantal problemen is al weggenomen. De komende tijd kunnen wij nog
knelpunten verwachten waar nog niemand aan heeft gedacht. Het uitgangspunt
is de toegankelijkheid van de reguliere medische zorg voor asielzoekers en
de kwaliteit daarvan. Aan die twee uitgangspunten toets ik steeds. Die twee
zijn in de huidige situatie nog steeds gewaarborgd. Dat laat onverlet dat
er op punten verbetering nodig is gebleken en dat daarin voor een deel al
is voorzien. Er is afgesproken dat de Kamer voor de zomer een rapportage krijgt
over hoe het ervoor staat. Ik vraag de Kamer om dat moment af te wachten voor
een eerste, grote evaluatie. De zorgen die worden genoemd, en die voor een
belangrijk deel bij mij ook bekend zijn, geven op dit moment geen aanleiding
tot de conclusie dat toegankelijkheid en kwaliteit onacceptabele risico’s
oplevert.De heer Van de Camp (CDA): Ik heb gevraagd
wat de bemoeienis is van de Inspectie voor de Gezondheidszorg op dit moment.De staatssecretaris: U hebt gevraagd of de
inspectie naar aanleiding van de geconstateerde problemen een onderzoek gaat
doen. Volgens mij is het niet een onderzoek van die orde, maar is het gewoon
regulier onderzoek dat behoort tot de taken van de inspectie. Die beoordeelt
of toegankelijkheid en kwaliteit voldoende gewaarborgd zijn.De heer Van de Camp (CDA): Wanneer krijgt
de Kamer daarvan uitkomst?De staatssecretaris: De IGZ is vanaf het begin
bij het traject betrokken geweest, ook als adviseur. Doel was om te bewaken
dat de nieuwe zorgvorm geen gezondheidsrisico’s bevat en dat de kwaliteit
van de zorg hetzelfde niveau heeft als daarvoor, zoniet beter. De inspectie
wordt nog steeds structureel geïnformeerd door zowel het
COA als Menzis over de stand van zaken. Waar zich aanloopproblemen hebben
voorgedaan, heeft de inspectie hier bemoeienis mee gehad en zijn de problemen
door de verantwoordelijke instelling voor een belangrijk deel opgelost. Dat
is een «going concern» en geen eenmalige bemoeienis.De heer Van de Camp (CDA): Ik vraag de staatssecretaris
om een eventuele discrepantie tussen de Haagse beleidswerkelijkheid en de
individuele werkelijkheid van de asielzoeker die gezondheidszorg verlangt
goed in de gaten te houden. Wij werken hier immers helaas vaak met geaccumuleerde
gegevens. In de praktijk ligt de situatie vaak net een slagje pijnlijker.De staatssecretaris: Ik houd dat in de gaten.
De IGZ heeft gezegd dat een onderzoek naar de kwaliteit van de nieuwe structuur
die aan het ontstaan is, wordt opgenomen in het toekomstige IGZ-werkplan.
Zij kunnen het beste beoordelen of toegankelijkheid en kwaliteit gewaarborgd
blijven.De heer De Wit (SP): Heeft de staatssecretaris
kennisgenomen van de aan haar gerichte brief van februari 2009, van een aantal
oud-medewerkers van de MOA en een huisarts? Zij zegt dat een aantal zaken
al is opgelost. In die brief staat: Er is absoluut geen sprake van rechtstreekse
toegankelijkheid tot de huisarts en er is een enorme barrière tussen
de asielzoeker en de huisarts ontstaan. Er wordt geen rechtgedaan aan de zorg
voor de specifieke aard van de gezondheidsproblemen van asielzoekers. Goed
functionerende samenwerking dreigt verloren te gaan.Die conclusie liegt er toch niet om? Ik bedoel de conclusie van de brief
dat de toegang tot de huisarts bemoeilijkt is. Vervolgens volgen er twee pagina’s
lang problemen. Zegt de staatssecretaris dat deze problemen voor een groot
deel zijn opgelost? Durft zij te stellen dat de conclusie in de brief niet
juist is: dat de toegang belemmerd wordt en dat er een kloof bestaat tussen
asielzoeker en huisarts? De zorg zou er dan niet op vooruit zijn gegaan.De staatssecretaris: De vraag of een aan mij
gerichte brief bekend is bij mij vind ik impertinent. De zorgen die in de
brief staan zijn mij bekend. Ik heb net gezegd dat een aantal problemen, die
niet alleen door deze mensen worden aangedragen, al is opgelost. Een aantal
problemen moet nog worden opgelost. De heer De Wit noemde in zijn eerste termijn
een aantal hoofdknelpunten. Dat is wat betreft de toegang tot de huisarts
de positie van de Praktijklijn. Het gaat niet eens zozeer om de bereikbaarheid.
Ik weet niet of de heer De Wit zelf weleens een huisartsenpost heeft gebeld.
Dan weet hij dat iedereen weleens een paar minuten in de wacht wordt gezet.
Andere problemen zijn de beschikbaarheid van tolken en de situatie op AZC’s
waar inmiddels bouwkundig voorzien is wat betreft privacyproblemen. Dat proces
is al afgerond. Op enkele incidenten na mag dit dus geen structureel gebrek
vormen. Terwijl wij hier praten, wordt er doorgewerkt aan de verbetering van
het nieuwe systeem. Ik ken de MOA-mensen en de artsen als zeer betrokken.
De heer De Wit had het over een aantal mensen die daar niet langer werkzaam
zijn. Dat zij een blijvende zorg houden over de medische zorg aan asielzoekers
valt alleen maar te waarderen. Veel van hun punten zijn niet alleen bekend,
maar worden in het proces van verbetering ook meegenomen.Op 17 maart was de zitting van de Raad van State over artikel 15c.
Het is gebruikelijk dat binnen zes weken uitspraak wordt gedaan. Ik hoop dat
dit nu ook zo is, zodat wij eind april, begin mei wellicht zicht hebben op
hoe om te gaan met de antwoorden op de prejudiciële vragen, de brief
en mijn uitleg daarvan. Dit is voor mij een spannende ontwikkeling. Wij komen
hier te zijner tijd nog over te spreken. Ik heb beloofd een nadere analyse van het arrest te maken. Ik heb dat bewust zo uitgebreid gedaan, omdat
het niet alleen voor Nederland, maar voor heel Europa interessant en spannend
is. Dit kan de langgekoesterde wens tot harmonisatie van het Europees asielbeleid
met grote stappen dichterbij brengen. Ik heb er in JBZ-verband bij mijn Europese
collega’s ook de aandacht voor gevraagd. Ik zal na de uitspraak van
de Raad van State daarmee verder gaan. Ik denk dat mijn uitleg voldoende duidelijk
is. Ik ben het niet met degene eens die stellen dat ik had moeten concluderen
dat het een uitbreiding van de bescherming is. Daarvan is wat mij betreft
geen sprake, vooral vanwege het feit dat het om een combinatie moet gaan met
een gewapend conflict, conform artikel 15c, terwijl het vervolgens aan de
landen zelf is om te bepalen wanneer daarvan sprake is. Als er één
ding is waarover de Europese landen het eens moeten zijn, is of de situatie
in een land van herkomst zodanig is dat wij vaststellen of sprake is van een
gewapend conflict.De heer Heemelaar vraagt wat in mijn ogen precies een gewapend conflict
is. Dat is niet zozeer van belang. Door de Raad van State is dat via jurisprudentie
behoorlijk expliciet gemaakt. Het moet gaan om een georganiseerde en gewapende
groep met een verantwoordelijk bevel, die in staat is om op het grondgebied
van een land of een gedeelte daarvan militaire operaties uit te voeren. Die
militaire operaties dienen aanhoudend en samenhangend van aard te zijn. Dan
spreken wij, in Nederland, van een gewapend conflict. Wat bedoelt het Hof
met deze prejudiciële vragen? Het moet gaan om de combinatie van een
gewapend conflict en zeer uitzonderlijke omstandigheden. Dan mag je meer dan
voorheen voorbij gaan aan de individualiseringseis. Ik heb dat uitgelegd in
de brief aan de Kamer. Als de Raad van State uitspraak heeft gedaan, zal ik
per direct mijn reactie aan de Kamer sturen.De heer Van de Camp (CDA): Begrijp ik dat
de uitgebreide brief ook aan ander EU-partners ter beschikking wordt gesteld?De staatssecretaris: Ja.De heer Van de Camp (CDA): Is die dan in het
Engels en het Duits beschikbaar?De staatssecretaris: De brief wordt op dit
moment vertaald naar het Engels.De heer Van de Camp (CDA): Kan de Kamer daar
te zijner tijd een afschrift van krijgen?De staatssecretaris: Natuurlijk. De Kamer
krijgt een brief in het Nederlands waarin staat dat de bijgevoegde brief naar
de collega’s in Europees verband gaat. Zo houden wij ons aan de afspraak
dat Kamer en regering in het Nederlands communiceren met elkaar.De heer Anker (ChristenUnie): Ik vind het
prachtig dat wij dingen vertalen en uitdelen en zo. De Raad van State moet
echter nog uitspraak doen. Ik heb mij tijdens het spoeddebat al verwonderd
over het stukje uitlegkunde van de staatssecretaris. Nu hebben wij een heel
exposé gekregen van hoe wij het waarschijnlijk moeten uitleggen en
wordt dat zelfs verspreid. Er moet echter nog steeds een uitspraak worden
gedaan. Praten wij nu niet voor onze beurt? De heer Van de Camp, die tegenwoordig
dol is op Engels, Frans en Duits, is volgens mij dezelfde mening toegedaan.De staatssecretaris: Op het moment van het
spoeddebat had de zitting van 17 maart nog niet plaatsgevonden. Als Justitie
naar een zitting gaat, heeft het een pleitnota, in dit geval gericht aan Raad
van State. Daarin staat natuurlijk mijn standpunt. Het is juist
aan de staatssecretaris van Justitie om een interpretatie te geven van een
arrest of uitspraak van het Hof van Justitie als dat relevant is voor een
rechtszaak die ik voer. In mijn brief aan de Kamer zitten belangrijke delen
van die pleitnota, zij het niet letterlijk.De heer Anker (ChristenUnie): Het is belangrijk
dat wij weten, als er commentaar op komt en als wij het gaan verspreiden,
dat het gekleurde informatie is die onderdeel vormt van een nog spelende rechtszaak.
Dit is dus nog niet de definitieve lijn als het gaat om de uitspraak van het
Europese Hof. Het is belangrijk om dat te nuanceren. Wij moeten goed weten
waar wij staan in het proces.De staatssecretaris: Ik onderschrijf de noodzaak
om terughoudend te zijn. Het is niet aan de orde om nu in de Tweede Kamer
zaken te concluderen. Dat de staatssecretaris een standpunt in moet nemen
als die voor de rechter staat, is echter evident.De heer Van de Camp sprak over een agendapunt en zei dat ik mijn reactie
daarop ook morgen mag geven. De heer De Krom is echter vrij inhoudelijk ingegaan
op dit punt, namelijk de alleenstaande minderjarige vreemdelingen en hun terugkeer
naar Angola en Congo. Wij hebben al sinds jaar en dag problemen met het terugsturen
van minderjarige vreemdelingen van wie het is aangetoond dat zij geen vluchteling
zijn en van wie is aangetoond dat zij op andere gronden, regulier of medisch,
geen vergunning krijgen om in Nederland te mogen blijven. Indien het minderjarigen
zijn, beschermen wij ze. Wij mogen ze echter terugsturen. Wij hoeven hen als
zij geen verblijfsvergunning krijgen, niet hier te houden tot zij achttien
jaar worden. Wij mogen hen terugsturen als sprake is van adequate opvang in
het land van herkomst. Probleem bij veel van de minderjarige asielzoekers
in Nederland is dat bij ons onbekend is waar zij vandaan komen, wie hun ouders
zijn, en of hun verhaal klopt. De UNHCR zegt dat wij minderjarigen ook terug
mogen sturen naar andere plekken dan waar de eigen familie woont of het eigen
dorp. Het mogen ook clans zijn of weeshuizen, als de autoriteiten van het
land van herkomst maar adequate voorzieningen bieden. Als ik niet kan aantonen
dat er familie is, moet ik maximaal creatief zijn bij het zoeken naar alternatieven
die volgens de UNHCR-normen onder adequate opvang vallen. Ingeval van Angola
en Congo, waar geen adequate opvang voorhanden was, hebben wij zelf geholpen
om te voorzien in een vorm van adequate opvang. In bestaande huizen is een
x-aantal bedden gereserveerd en betaald. Op grond van die beschikbare bedden
mocht ik die kinderen terugsturen. Met deze financiering is dus iets doorbroken,
wat maakt dat wij samen met het IOM minderjarige vreemdelingen naar die twee
landen terug mochten sturen. Vervolgens is gebleken dat bij terugkeer in het
land van herkomst geen enkel kind naar die opvangplekken is gegaan. Dat is
in een ander opzicht voor mij heel interessant. Toen bleek er immers opeens
wel familie voorhanden. Ik heb dit overigens al een paar keer aan de Kamer
gemeld.Met deze lijn moeten wij niet alleen in Angola en Congo doorgaan, maar
ook in andere landen waarnaar wij niemand terug kunnen sturen omdat er geen
adequate opvang is. Wij moeten investeren in dit soort voorzieningen, zodat
wij de kinderen ook naar die landen terug kunnen sturen. Ik ben nu aan het
verkennen of er nog meer landen zijn waar wij met een vergelijkbare samenwerking
met weeshuizen in ieder geval een grond kunnen creëren om jongeren terug
te sturen.Waarom is dit voor mij interessant? De Kamer heeft mij wel vaker horen
spreken over de verantwoordelijkheid voor minderjarigen en het Verdrag voor
de Rechten van het Kind. Wie inzet op terugkeer, gaat ervan uit dat het verantwoord
kan, met adequate opvang. Het feit dat kinderen alsnog door hun familie opgehaald
worden, is voor mij een extra argument om door te gaan op deze weg. Terugkeer
en hereniging met de omgeving waarvan een kind vandaan komt,
is in het echte belang van een kind. Dit in reactie op de specifieke vragen
van de heer De KromNadere gedachtewisselingDe heer Van de Camp (CDA): Voorzitter. Hartelijk
dank voor alle antwoorden die de staatssecretaris heeft gegeven. Ik ben hier
naartoe gekomen met het idee de zeven brieven op de agenda na dit overleg «af
te kunnen leggen». Helaas, een aantal dossiers loopt gewoon door. Daarop
komen wij dus terug.Ik heb een nieuw punt, dat ik in eerste termijn ben vergeten. Wil de staatssecretaris
eens reflecteren op de cumulatie van rechtsbescherming? Met het arrest van
het Hof over artikel 15c komen wij in de rare situatie terecht dat de rechter,
de Raad van State, het Europees Hof in Straatsburg en het Europees Hof in
Luxemburg allemaal reflecteren op dezelfde zaak. Mijn collega Kamp sprak altijd
erg oneerbiedig over de asielindustrie. Ik merk dat onze asieladvocatuur erg
gespind heeft op al deze juridische mogelijkheden. De vraag is of wij dat
gewoon moeten aanvaarden. De Unie kent 27 leden en Straatsburg kent 47 leden.
Dat zijn allemaal verschillende rechtsgebieden. Ik heb er in toenemende mate
moeite mee dat er zoveel forumshopping mogelijk is binnen de rechtsbescherming
in ons asielsysteem. Misschien moeten wij dat niet vanmiddag uit willen werken.
De brief van de staatssecretaris vormt echter voor mij aanleiding om deze
vraag te stellen. De CDA-fractie vindt dat iedereen recht heeft op rechtsbescherming.
Die kent echter grenzen.Met de opvattingen van de staatssecretaris over homohaat en de oplossing
om alle homoseksuele asielzoekers in één asielzoekerscentrum
te plaatsen ben ik het eens.Wat Iran betreft wachten wij op het gewijzigde ambtsbericht.De zaken wat betreft de Stichting INLIA en SMI zijn duidelijk besproken.Ik begrijp de zorgen van de collega’s over Sri Lanka. Ook hier wil
ik het binnenlands vluchtalternatief goed in beeld houden. Wij praten hier
over een heel groot land met heel veel mensen. Ik wil absoluut de problemen
niet ontkennen. Ik hoor ook dat bepaalde gebieden zijn afgesloten om de Tamils
in de tang te houden. Ik wijs erop dat in andere delen van Sri Lanka veel
Tamils wonen. Er komt in mei een nieuw ambtsbericht. Ik wil namens mijn fractie
gezegd hebben dat het binnenlands vluchtalternatief serieus in de beschouwingen
betrokken moet blijven.De Reba laat ik aan de heer Spekman over. Die heeft alle cijfers.De curatieve medische zorg is vandaag besproken. Ik roep nogmaals de staatssecretaris
op om ervoor te zorgen dat de Haagse beleidswerkelijkheid niet anders wordt
dan de werkelijkheid van de individuele asielzoeker.Het valt mij vandaag weer op dat de fractie van de PVV er niet is. Als
er een beetje normaal gewerkt moet worden en dossiers serieus bekeken moeten
worden, zonder dat er camera’s bij zijn, zien wij de fractie nooit.De heer De Wit (SP): Voorzitter. Ik begrijp
dat de staatssecretaris in haar brief over Somalië en het uitzetbeleid
ook ingaat op de kwestie van de mate waarin mensen vrijwillig vertrekken en
hoe dat gaat.Begrijp ik wat Sri Lanka betreft goed dat wij in mei het nieuwe ambtsbericht
van Buitenlandse Zaken krijgen, maar dat de staatssecretaris in ieder geval
bij Buitenlandse Zaken informeert of de huidige situatie aanleiding geeft
tot afwijking van bestaand beleid? Als dat zo is, hoort de Kamer dat. Heb
ik dat goed begrepen?De staatssecretaris: Ja.De heer De Wit (SP): Hartelijk dank.De staatssecretaris verwijt mij een impertinente vraag te stellen over
de medische zorg voor asielzoekers. Zo impertinent is die vraag niet. Ook
al is een brief aan een bewindspersoon gericht, dan wil dat niet altijd zeggen
dat die de brief ook leest. Mensen sturen ook brieven aan Hare Majesteit,
maar die ziet die brieven nooit.De staatssecretaris: Er is een verschil.De heer Van de Camp (CDA): Ik vind dit een
impertinente vergelijking!De heer De Wit (SP): Ik ben ook nog niet klaar!Mensen die een brief schrijven aan een staatssecretaris, krijgen ook niet
altijd een bevestiging van ontvangst. Zie de Nationale ombudsman. Ik stelde
dus een volstrekt legitieme vraag. De staatssecretaris kent de brief echter.
De staatssecretaris heeft de boel dus op orde. Daar prijs ik haar om. De Kamer
krijgt voor de zomer een nadere stand van zaken op dit punt te horen, tegen
de achtergrond van de eerder en vandaag besproken dingen.De staatssecretaris: Dat hadden wij in december
al afgesproken.De heer De Wit (SP): Dat was mij niet bekend.De heer Heemelaar (GroenLinks): Voorzitter.
Ik dank de staatssecretaris voor de heldere antwoorden.Bij Sri Lanka gaan wij een andere kant op dan de CDA-fractie. Wij vinden
de berichten zo zorgelijk dat even gestopt moet worden met het terugzenden
van mensen. Het is immers zeer zorgelijk wat wij aan nieuws horen. Wij moeten
het nieuwe ambtsbericht afwachten. Hopelijk zendt de staatssecretaris niemand
terug tot dat moment van duidelijkheid.Wat betreft de opvang van homoseksuele asielzoekers het volgende. Voor
alle duidelijkheid, ook de voorkeur van mijn fractie is niet om homoseksuele
asielzoekers bij elkaar te plaatsen. Mijn opmerking was bedoeld als een noodmaatregel,
ingeval het COA niet in staat is om enigerlei garantie te geven voor de veiligheid
van deze mensen.De staatssecretaris heeft twee zaken van belang toegezegd. Er komt een
overleg tussen de dienst en het COC. Wij worden daarover graag geïnformeerd.
Ook komt er nog duidelijkere informatie bij de intake over hoe Nederland en
de asielopvang denkt over het discrimineren van andere groepen. Dat moet duidelijk
worden gemaakt. Ik blijf bezorgd over het weinige personeel dat in de avond
en de nacht beschikbaar is. Ook daarom wacht ik het overleg tussen de dienst
en het COC af.De heer Spekman (PvdA): Voorzitter. De antwoorden
van de staatssecretarissen zijn helder.Het houvast van een Kamerlid zijn de momenten waarop de Kamer weer aan
bod komt. De staatssecretaris zegt dat er een gesprek komt tussen COA en COC
en dat de Kamer daarover wordt geïnformeerd. Graag krijg ik een tijdsindicatie.Een niet-geagendeerd punt gaat over de weeshuizen in de landen van herkomst.
Ik zit daar een beetje mee. Morgen spreken wij over de beschermde opvang.
Er is een evaluatie door de staatssecretaris toegezegd. Ook ligt er nog een
motie over het ama-beleid. Ik hoor een en ander aan en ik heb daar veel vraagtekens
bij. Ik snap dat dit een optie is. Er zijn echter ook andere opties denkbaar.
Het gaat om een perspectief in het land van herkomst. Ik weet bijvoorbeeld
dat de Raad van Kerken de hand uitsteekt. Dat is een andere optie. Er zijn
meerdere opties. Ik snap de keuze voor deze optie, ook gezien de keuzes in
het verleden. Deze optie is echter erg prijzig in relatie tot het effect.
Misschien zijn er andere methodes die beter werken. Ik vind de stellingname
dat de kinderen allemaal door familieleden opgehaald zijn nogal
boud. De staatssecretaris had vandaag eerder een discussie met de heer De
Wit over wat je al dan niet kan bewijzen over Somalië. Hier speelt dat
ook een beetje. Sommige jongeren zijn in het niemandsland verdwenen. De staatssecretaris
kan zeggen dat die vast in goede handen verkeren bij familie. Anderen zeggen
dat dit niet helemaal het geval is en dat het geen directe familie is, los
van alle familieverbanden in dorpen en gemeenschappen daar. Ik wil vandaag
geen discussie aangaan. Ik wacht op de herijking van het algemene ama-beleid.
Die discussie komt nog. Ik beschouw dit maar als een schot voor de boeg.De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter.
Ik dank de staatssecretaris voor de uitgebreide beantwoording.De Iraniërs blijven voor ons een kwestie van zorg. Dat geldt ook
een beetje voor Sri Lanka. Wij zijn erg afhankelijk van de cesuur die Buitenlandse
Zaken maakt bij het opstellen van de ambtsberichten. De staatssecretaris zei
over Sri Lanka dat het mogelijk is om af en toe om een update te vragen. Ik
vraag mij in zijn algemeenheid af of dat voor Iran ook mogelijk is. Bestaat
er een soort waarschuwingssysteem, zodat wij bovenop de zaak blijven zitten?
Ik vind het een uitermate vervelende en ook onvoorspelbare situatie. Hoe ontwikkelt
de situatie zich? Ik hoor daarop graag een reactie van de staatssecretaris.De heer Van de Camp had het bij de medische zorg heel aardig over de discrepantie
tussen de Haagse werkelijkheid en die van de wachtkamer. Hier lopen wij tegen
de afgesproken evaluatietermijnen aan. Wij moeten natuurlijk niet op de stoel
van het COA of Menzis willen zitten. Wij zouden echter graag zien dat er wat
geleerd wordt als er iets fout gaat. Dat mag dan geen structureel beleid worden,
zodat de Kamer moet ingrijpen. Nee, dat moet ter plaatse snel opgelost worden.
Als er een rapportage is en blijkt dat een bepaald probleem speelt, zou het
mij zeer veel deugd doen als wij kunnen zien hoe de organisatie daarop heeft
gereageerd.De heer De Krom (VVD): Voorzitter. Excuses
dat ik af en toe eventjes wegloop. Dat is niet omdat ik het onderwerp niet
interessant vind.Ik hoorde de heer Anker zeggen dat de IND criteria hanteert om te bepalen
of iemand een bekeerd christen is. Ik ben daar heel benieuwd naar. Ik kan
mij ook voorstellen dat de staatssecretaris het allemaal niet in de openbaarheid
wil hebben. Ik heb geen idee. Als dat het geval is, zijn er ongetwijfeld andere
manieren om de Kamer daarover in te lichten. Ik ben daar benieuwd naar.De heer Anker (ChristenUnie): Ik betrap de
heer De Krom erop dat hij woordvoerder verkeer is geweest. Hij deed dat fantastisch.
Daar worden echter kilometers weg of rails aangelegd. Dat zijn zaken die je
kunt meten. In deze portefeuille moeten meer zaken onderzocht worden. De IND
heeft heel veel techniek voor het verhoren van mensen. Het is geen kwestie
van een checklist nalopen. Dan zou het wel heel gemakkelijk zijn. Als iemand
zorgt dat hij ouderling wordt in een gemeente en nog wat dingen doet, zou
hij klaar zijn. Het is niet zo gemakkelijk en dat moet mij van het hart. De
heer De Krom praat er wel heel gemakkelijk over.De heer De Krom (VVD): Ik ben de laatste om
te zeggen dat het gemakkelijk is. Het is echter mijn goed recht om te vragen
mij hier wat meer gevoel bij te geven. Waar gaat het hier over? De heer Anker
heeft er misschien wat meer ervaring mee. Ik wil niet hebben dat mensen een
Bijbel uit de kast trekken en dan bekeerd zijn. Zo zal het ongetwijfeld niet
gaan. Zo naïef ben ik ook niet. Ik wil er echter meer gevoel bij krijgen.
Mijn vraag aan het kabinet is om daarvoor te zorgen. Hoe gaat het in de praktijk?
Dat is mijn vraag, die weinig met asfalt te maken heeft, maar alles met de
controlefunctie van de Kamer.Ik sluit mij nogmaals van harte aan bij de opmerkingen van de heer Spekman
over geweld in asielzoekerscentra. Dat mag niet gebeuren en als het wel gebeurt,
moet het heel helder en duidelijk zijn voor betrokkenen dat het vervelende
consequenties zal hebben. Ik wacht de brief daarover af.De heer Van de Camp heeft al gesproken over een aantal uitspraken van
Europese hoven, over de Kwalificatierichtlijn, de Europaroute en de Turkse
visa. Hij heeft gelijk dat het een beetje begint te lijken op juridisch shoppen.
Ik maak mij daar zorgen over, omdat de deur sluipend op een kier komt te staan.
De paragraaf in de brief van de staatssecretaris waarop ik heb gewezen, stelt
mij ook niet geheel gerust. Ik wacht de uitspraak verder af.De heer Spekman (PvdA): Ik wil dit graag nuanceren.
Ik begrijp dat het Europese Hof sowieso wordt overspoeld met aanvragen van
Nederlanders en met rechtszaken gevoerd door Nederlanders. Dit is dus niet
uniek voor het asielprobleem. Het zit diep ingebakken in de Nederlandse cultuur
om naar de rechter te stappen en als je daar je gelijk niet krijgt, naar de
volgende te stappen. Is de heer De Krom dat met mij eens?De heer De Krom (VVD): Ik vind dat een van
de grootste drama’s die ik ben tegengekomen in het asielbeleid. Ik doel
op de opeenstapeling van procedures. Ik moet eerlijk zeggen dat het leidt
tot een berg van ellende. Vorige week ben ik met de heer Heemelaar op bezoek
geweest in het detentiecentrum in Alphen aan de Rijn. Wij hebben daar wat
mooie voorbeelden gehoord van waar die opeenstapeling van procedures toe leidt.
Als de heer Spekman mij vraagt wat het belangrijkste is dat ons te doen staat
bij het asielbeleid, is dat het wegnemen van de opeenstapeling van eindeloze
procedures.De heer Spekman (PvdA): Ik zeg wat anders.
Dit punt wordt iedere keer in de Kamer verbijzonderd tot het asielbeleid.
Ik woon in een stad waar weleens een boom wordt gekapt. Ik weet bijna zeker
dat zoiets eindigt bij het Europese Hof. Dat gebeurt in Nederland bij zowat
alle zaken. Het Europese Hof wordt soms hartstikke gek van de Nederlanders.
Die stapeling zit in ons systeem. Laten wij dus niet doen alsof het aan de
asielzoekers ligt. Dat zijn niet de enigen die gebruikmaken van de regels
die er zijn. Wij hebben die regels vastgesteld. Asielzoekers maken, net zoals
de meeste Nederlanders, daarvan gebruik. Daarom leggen de meeste wethouders
in hun eerste vijf jaar nooit een weg aan. Alle procedures eindigen immers
in Europa. Ik baal dus een beetje van die verbijzondering naar asielzoekers
die misbruik zouden maken van de regels. Zij maken op precies dezelfde manier
gebruik van de regels als Nederlanders dat doen. Dat zit diep gebakken in
de Nederlandse cultuur.De heer De Krom (VVD): Het is mooi dat de
heer Spekman dit punt verbreedt. Ik begrijp dat het kabinet als de wiedeweerga
al die fietspaden, wegen en spoorbanen gaat aanleggen en dat de heer Spekman
ook al die procedures in stand wil houden. Ik ben zeer benieuwd!De heer De Wit (SP): Is het de heer De Krom
bekend dat je in een zaak niet zomaar naar het Europese Hof van Justitie kan
gaan en de week daarop naar het Europese Hof in Straatsburg? Dat kan niet.
Dat moet hem bekend zijn. Iedere rechter heeft eigen bevoegdheidsregels. Je
kunt dus niet shoppen. Je kunt het wel proberen. De rechter zegt dan onmiddellijk:
ga maar naar huis, toedeloe. Die bepaalt zelf of hij bevoegd is. Je moet dus
de goede vraag bij de goede instantie leggen. Dat zal de heer De Krom toch
bekend zijn? Hij kan dan niet het beeld ophangen dat men maar naar een rechter
stapt.De heer De Krom (VVD): Daar heeft de heer
De Wit absoluut gelijk in. Ik vind de opeenstapeling van asielberoepsprocedures
een veel groter probleem. Wij moeten zorgen dat wij niet langs elkaar praten.
De heer De Wit heeft gelijk. In Alphen aan de Rijn kwamen wij iemand tegen
die al zestien jaar bezig is. Ik doel op dat soort dingen.De heer Van de Camp (CDA): Ik ben de aanstichter
van dit debatje. Ik kwam op dit punt toen ik in de brief van de staatssecretaris
las dat het Hof in Luxemburg rond de interpretatie van de Kwalificatierichtlijn
en het beroemde artikel 15c iets andere nuances meent te lezen dan in de uitleg
van artikel 3 EVRM. Toen kreeg ik het als jurist benauwd. Ik dacht: jongens,
als wij asiel en rechtsbescherming in dit land verder voeren met dergelijke
minuscule juridische uitleg helpen wij de geloofwaardigheid van het asielbeleid
van Nederland niet. Tegen de heren Spekman en De Wit zeg ik: er moet afdoende
rechtsbescherming zijn, maar er zijn op een geen gegeven moment grenzen.De staatssecretaris: Voorzitter. Ik ga direct
in op de laatste opmerkingen van de heren Van de Camp en De Krom. Het recht
in Nederland bestaat niet alleen uit de geschreven regels van wetten en verdragen.
Een uitdrukkelijk onderdeel van het recht is ook de jurisprudentie van nationale
en internationale rechters. Recht is dynamisch en verandert. Daarom vind ik
het niet per definitie verkeerd dat jurisprudentie zich ontwikkelt. Bij het
asiel is met de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
en de prejudiciële antwoorden op de prejudiciële vragen van Nederland
aan het Europees Hof een interpretatie ontstaan van een aantal sets van regels
die naast elkaar bestaan. De rechters moeten bij de toepassing ervan bekijken
of dat dezelfde zaken en type bescherming betreft, zoals soms door overheden
wordt bepleit, of dat het aanvullende bescherming is. Rechters doen dat omdat
de ruimte voor interpretatie gewoon aanwezig is, onder andere door de nog
ontbrekende harmonisatie in Europa. Als wij met elkaar de Kwalificatierichtlijn
afspreken, is dus totaal nog niet bekend hoe dat in de individuele lidstaten,
met ieder hun eigen set regels voor asiel, zal uitpakken en hoe rechters de
individuele nationale stelsels gaan gebruiken om de Europese afspraken een
plek te geven. Het is dus goed dat er jurisprudentie komt en dat die zich
ontwikkelt.De internationale gemeenschap, de VN en het Vluchtelingenverdrag stellen
normen. De wat kleinere gemeenschap van de Raad van Europa en het Europees
Verdrag voor de Rechten van de mens kent waarborgen. Artikel 3 EVRM wordt
vaak aangehaald. Diezelfde waarborg zit ook in het Vluchtelingenverdrag. Wij
zijn het erover eens dat het ongeveer dezelfde waarborgen biedt. Vervolgens
is er een nog kleinere gemeenschap, de EU, met nog weer andere afspraken over
bescherming van vluchtelingen. Zo ligt er de Kwalificatierichtlijn en artikel
15c. Europa heeft daarvan niet gezegd, althans niet expliciet. hoe die zich
verhoudt tot artikel 3 EVRM en het Vluchtelingenverdrag. Dat zich op dat moment
jurisprudentie ontwikkelt, helpt ons alleen maar verder. De Europese landen
konden bij de Kwalificatierichtlijn niet tot uniforme afspraken komen over
hoe ver de bescherming moet reiken. Dat wordt aan de nationale lidstaten overgelaten.
Met de prejudiciële uitspraak van het Hof komen wij wel degelijk een
stukje dichterbij harmonisatie.Tegen de heer Van de Camp zeg ik dus dat een deel zeer is gewenst. Op
alle niveaus moet door rechters worden getoetst hoe de regels geïnterpreteerd
en toegepast moeten worden. Alles wat dubbel, anders en onnodig is, moet ook
wat mij betreft onderdeel zijn van het bekijken van de rechtsbescherming van
vooral asielzoekers. Daarover heb ik de Kamer een brief toegezegd in het najaar.
De Kamer weet dat ik nadenk over het concept van bescherming. De rechtsbescherming
zal ik daarin uitdrukkelijk meenemen.De heer De Krom (VVD): Dat brengt mij op de
vraag wat er is gebeurd met mijn tijdens het Kamerdebat aangehouden motie.
Wij spreken nu immers over de doorwerking van jurisprudentie in de verschillende
lidstaten. Ik heb betoogd dat daarbij per definitie sprake is van ongelijkheid.
Een aantal landen heeft een opt-out op dat punt. In Duitsland is de systematiek
immers anders omdat internationale verdragen daar aan de grondwet worden getoetst
via het Bundesverfassungsgericht. De uitwerking in de verschillend landen
kan dus anders zijn. Dat is de strekking van de eerdere motie van de heer
Visser. Ik heb opnieuw gevraagd om goed onderzoek te doen naar hoe de systematiek
in de verschillende landen uitwerkt. Ik heb nog geen antwoord van de regering
gehad op mijn vragen. In afwachting daarvan heb ik mijn motie aangehouden.De staatssecretaris: Ik kan mij een en ander
niet helemaal herinneren. Ik weet wel dat er een reden was om de motie aan
te houden. Ik weet even niet meer welke toezegging ik heb gedaan.De voorzitter: Misschien dat u het antwoord
nog weet voor het einde van het debat.De staatssecretaris: Zo niet, dan laat ik
morgen sowieso weten hoe het staat met deze toezegging.Het belang van de verschillende vormen van cumulerende rechtsbescherming
zal naar mijn verwachting afnemen als de EU is toegetreden tot het EVRM.De heer Van de Camp, de heer De Wit en de heer Anker spraken over Sri
Lanka en de actuele situatie. In mei van dit jaar kan een algemeen ambtsbericht
klaar zijn. Het klopt dat ik voor dat moment specifiek zal vragen naar de
situatie van de Tamils en het binnenlands vluchtalternatief. Ik houd daarbij
de volgende volgorde aan. Als het antwoord van Buitenlandse Zaken mij reden
geeft om per direct maatregelen te nemen, zal ik dat aan de Kamer melden.
Anders krijgt de Kamer de benodigde informatie bij het algemeen ambtsbericht.
Dan wijzigt er niets.De heer Heemelaar vraagt om nu te stoppen met het terugzenden van Tamils.
Daar heb ik zo-even een antwoord op gegeven. Ik ga niet stoppen met terugzenden.De heer Heemelaar en de heer Spekman hebben gevraagd naar bescherming
van homoseksuele asielzoekers. De toezeggingen onderstreep ik nogmaals. Er
komt een gesprek met het COC. Er vinden ook al gesprekken plaats. Ik kan de
Kamer binnen nu en twee weken over de uitkomst inlichten.De heer Spekman heeft over de amv’s gesproken. Het klopt dat dit
onderwerp niet geagendeerd is. Alles wat ik aan het einde van mijn eerste
termijn vertelde, was dan ook naar aanleiding van twee vragen van twee Kamerleden.
Het was ook mede naar aanleiding van schriftelijke vragen van de heer De Krom.
Zijn laatste vraag was om die te beantwoorden voor het algemeen overleg van
1 april. Ik heb een concept gezien waarin het antwoord op die vraag ja
was. Volgens mij heb ik dat concept zelfs getekend. De Kamer krijgt die brief
vandaag of morgen. Ik wilde de antwoorden die ik kon geven echter nu ook al
geven. De schriftelijke antwoorden zullen conform de door mij zo-even gegeven
antwoorden zijn. De heer Spekman heeft gelijk als hij zegt dat dit debat op
andere momenten terug zal komen.Ik heb overigens niet gezegd dat alle teruggestuurde minderjarigen door
familie opgehaald zijn. Waar het IOM heeft geassisteerd, zijn de kinderen
echter opgehaald.De heer Anker vraagt naar een update van het ambtsbericht voor Iran op
het punt van de christenen, zonder te hoeven wachten op het nieuwe ambtsbericht
van mei-juni. Men moet zich voorstellen dat er aanvullende berichten aan Buitenlandse
Zaken worden gevraagd als daartoe aanleiding is. Wij hebben dat
gedaan bij het wetsvoorstel dat nu aanhangig is bij het Iraans parlement.
BuZa is daar al naar gevraagd. Wij wachten dan niet op het geplande ambtsbericht,
maar vragen naar de stand van zaken. Het bericht dat de wet nog niet door
het parlement is behandeld, komt van Buitenlandse Zaken. Er wordt periodiek
gerapporteerd. Zodra er een uitspraak is, word ik daarover geïnformeerd.Hoe wordt inzichtelijk gemaakt dat de geconstateerde gebreken bij de medische
zorg door de betrokken organisaties worden opgepakt? Wij rapporteren voor
de zomer uitgebreid over de stand van zaken. Dat gaat niet alleen over de
kinderziektes en hoe die opgelost zijn, maar ook hoe een en ander structureel
is geborgd. Wij voorzien daar graag in.De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb het idee
dat de staatssecretaris goed geïnformeerd is door haar ambtenaren. Ik
heb echter vernomen dat de wet wel door het parlement in Iran is en dat men
wacht op een laatste bekrachtiging. Men is dus al een stuk verder.De staatssecretaris: Volgens mij spreken wij
over hetzelfde. Er is een principeakkoord in het parlement. Dat kan zo opgevat
worden als dat de wet door het parlement is. Over twee specifieke artikelen,
artikel 285 en nog een, vindt echter nadere discussie plaats in het parlement.
Helemaal geaccordeerd en kant en klaar is het dus nog niet volgens de laatste
stand van zaken van Buitenlandse Zaken.De heer De Krom vraagt naar Iran en wil meer inzicht krijgen in de weging
bij bekeerde christenen uit Iran. Mensen worden toegelaten en afgewezen op
deze grond. Als wij mensen toelaten of afwijzen, zijn advocaten vaak al gedoken
in de gronden voor toelating en de weging daarvan. Op grond van het gelijkheidsbeginsel
wordt dan bijvoorbeeld gezegd: deze of die moet ook toegelaten worden. Die
rechtszaken zijn gewoon openbaar, ook de uitspraken. Daar kan de Kamer dus
informatie winnen. Misschien is het interessanter om de heer De Krom een werkbezoek
aan te bieden aan units van de IND die werken met bijzondere groepen. Ik denk
dan ook aan alleenstaande vrouwen. Daarbij wordt specifiek gekeken of die
in een situatie worden gebracht die voor ons acceptabel is. Dan kan de heer
De Krom zien hoe IND’ers tot besluiten komen.De heer De Krom (VVD): Aangenomen.De voorzitter: Ik neem aan dat de uitnodiging
aan de commissie is gericht. Wij komen erover te spreken in de procedurevergadering.De staatssecretaris: Als er geen behoefte
bestaat aan een commissiebezoek, is de heer De Krom ook als individueel Kamerlid
van harte welkom.De motie van de heer De Krom zag toe op een eerdere motie van zijn fractiegenoot
de heer Visser. De minister van BZK had op die motie negatief gereageerd.
Ik bekijk of het kabinet daar anders over denkt, kabinetsbreed dus inclusief
de positie van BZK. Deze opmerking in dit debat zie ik als aanmoediging om
snel met een reactie te komen. Volgens de laatste berichten zijn wij daarmee
al bezig.De heer De Krom (VVD): De motie van de heer
Visser is met algemene stemmen aangenomen, maar niet volledig door de regering
uitgevoerd. Mijn motie vraagt om dat alsnog te doen. Dat verzoek staat totdat
ik antwoord krijg.De staatssecretaris: U gaat antwoord krijgen.Voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerGriffier van de vaste commissie voor Justitie,NavaXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA),
ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Krom (VVD), Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Verdonk
(Verdonk), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA), Anker (ChristenUnie)
en Heemelaar (GroenLinks).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Smeets (PvdA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Roemer (SP),
Van Raak (SP), Jan de Vries (CDA), Weekers (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV),
Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA),
De Roos-Consemulder (SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Slob (ChristenUnie)
en Halsema (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-1265.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl