Voorstel van wet van de leden Van der Vlies en Gesthuizen tot verduidelijking van de toerismebepaling in de Winkeltijdenwet; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30914, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

27-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30914 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Inleiding2. De zondag in de Winkeltijdenwet3. Wettelijke bepalingen4. Doelstelling bestaande toerismebepaling5. Actuele context6. Argumenten voor wetswijziging7. MaatregelenII. ARTIKELENArtikel I, onderdeel 1• Voor een deel van de gemeente (artikel 3,
derde lid aanhef WTW)Artikel I, onderdeel 2• Toerisme van structurele en uitzonderlijke
aard en omvang (artikel 3, derde lid onderdeel a WTW)• Aantrekkingskracht gelegen buiten de verkoopactiviteiten
(artikel 3, derde lid, onderdeel a WTW)• Winkels in het toeristisch deel van de gemeente
(artikel 3, derde lid, onderdeel a WTW)Artikel I, onderdeel 3• Goedkeuring Minister van Economische Zaken
(artikel 3, vierde lid (nieuw) WTW)• Nadere regels (artikel 3, vijfde lid (nieuw)
WTW)Artikel I, onderdeel 4Bedrijfstakken en productsoorten (artikel 3, zevende lid
WTW)Artikel I, onderdeel 5Handhaving (artikel 3, achtste lid WTW)Artikel III
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30914Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 914Voorstel van wet van de leden Van der Vlies en Gesthuizen tot verduidelijking
van de toerismebepaling in de Winkeltijdenwetnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. ALGEMEEN1. InleidingDe zondag heeft in de Nederlandse samenleving sinds jaar en dag een bijzondere
positie als collectieve rustdag en als dag waarop de winkels gesloten zijn.
Ook anno 2006 hecht het grootste deel van de Nederlanders om diverse redenen
aan het karakter van deze dag. In diverse wetten is deze bijzondere positie
vastgelegd. In de Arbeidstijdenwet staat dat zondagsarbeid in principe niet
is toegestaan. De Zondagswet geeft algemene regels over de zondag. Ook in
de Winkeltijdenwet zijn regels opgenomen om de zondag als collectieve rustdag
te beschermen en een ongelijk speelveld voor met name kleine winkeliers zoveel
mogelijk te voorkomen.In de praktijk van de gemeentelijke besluitvorming blijkt dat vooral de
vrijstellingsbepaling over toerisme niet in alle gemeenten op dezelfde manier
wordt toegepast en gehandhaafd. Het Evaluatierapport over de wet stelt dat
een kwart van de gemeenten deze bepaling onduidelijk vindt en dat de interpretatie
die sommige gemeenten gebruiken twijfelachtig is in het licht van de doelstellingen
van de wetgever.1 Omdat het hierbij gaat om een
vrijstelling van het algehele verbod op winkelopenstelling op zondag is dit
naar de mening van de indieners geen goede zaak. In aansluiting op het advies
van de Raad van State bij het oorspronkelijke wetsvoorstel kan worden gesteld
dat een dergelijke uitholling het verbod op zondagsopenstelling in de Winkeltijdenwet
feitelijk illusoir maakt.2Wettelijke bepalingen moeten worden toegepast overeenkomstig de bedoeling
van de wetgever. Als dit niet of niet langer gebeurt, moet de wet zelf worden
aangepast om die bedoeling weer duidelijk naar voren te laten komen. In dit
voorstel van wet wordt daarom voorgesteld de bepaling over de vrijstelling
voor toerisme te verduidelijken, nu de regering niet bereid blijkt op korte
termijn met een wetswijziging te komen.3 Met dit
wetsvoorstel wordt duidelijkheid geboden en tevens beter aangesloten bij de
hoofdregel van de wet – neergelegd in artikel 2, eerste lid, aanhef
en onder a – om winkelopenstelling op zondag zoveel mogelijk tegen te
gaan. 2. De zondag in de WinkeltijdenwetDe zondag als rustdag wordt maatschappelijk breed gedragen. Vanuit de
christelijke overtuiging is de zondag een dag die om godsdienstige redenen
niet door commerciële activiteiten mag worden verstoord. Maar ook niet-godsdienstige
overwegingen spelen bij de breed gedragen zondag als rustdag een belangrijk
rol. Vanuit sociaal, economisch en maatschappelijk oogpunt zijn er eveneens
veel argumenten tegen een verdergaande openstelling van winkels op zondag.
Bij de behandeling van de Winkeltijdenwet hebben de fracties waartoe de indieners
behoren zich daarom verzet tegen de verruiming van de mogelijkheden om winkels
op zondag open te stellen. Naar onze overtuiging moet de zondag een collectieve
rustdag blijven. Zoals later in deze toelichting nog zal blijken wordt dit
standpunt gedeeld door een ruime meerderheid van de winkeliers en werknemers,
maar ook van de Nederlandse bevolking als geheel.De mogelijkheid voor winkelopenstelling op zondag is tien jaar geleden
na een uitvoerige discussie vastgelegd in de Winkeltijdenwet 1996. De toenmalige
regering stelde voor om gemeenten de mogelijkheid te geven om de winkels op
elke zondag open te hebben. Desondanks bleef de hoofdregel dat de zondag een
dag is waarop winkels gesloten zijn. Voor de indieners blijft dit uitgangspunt
van de wetgever het leidende principe. Deze hoofdregel werd opgenomen vanwege
de speciale betekenis die de zondag voor velen heeft. De regering stelde: «Een
groot deel van de bevolking ervaart deze dag als een gemeenschappelijk rustpunt,
al dan niet uit religieuze overtuiging.» Voor christenen geldt de zondag
als dag van kerkgang, bezinning en rust. Voor zeer veel andere Nederlanders
heeft de zondag ook veel waarde vanwege de mogelijkheid voor sociale contacten
en om afstand te nemen van de gewone werkzaamheden. Oud-premier Kok bracht
dit treffend onder woorden door de zondag een «haven van rust»
te noemen.Bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer is destijds
een stevige discussie over dit onderwerp gevoerd, waarin vooral de openstelling
van winkels op zondag een centrale plaats had. Het resultaat was dat de Kamer
een amendement van de PvdA-fractie heeft aangenomen waardoor de gemeenteraad
een vrijstelling kan verlenen voor winkelopenstelling op maximaal twaalf zondagen
per jaar, de zogenoemde koopzondagen. Voor toeristische gemeenten bleef de
bestaande uitzonderingsbepaling gehandhaafd zoals die in 1991 in de Winkelsluitingswet
1976 is opgenomen.13. Wettelijke bepalingenDe hoofdregel dat de winkels op zondag gesloten zijn en de uitzonderingsbepaling
voor toeristische gemeenten zijn vastgelegd in de artikelen 2 en 3 van de
Winkeltijdenwet 1996. De relevante onderdelen van deze artikelen luiden nu
als volgt: Artikel 21. Het is verboden een winkel voor het publiek geopend te hebben:a. op zondag;b. op Nieuwjaarsdag, op Goede Vrijdag na 19 uur, op tweede Paasdag,
op Hemelvaartsdag, op tweede Pinksterdag, op 24 december na 19 uur, op
eerste en tweede Kerstdag en op 4 mei na 19 uur. Artikel 31. De gemeenteraad kan voor ten hoogste twaalf door hem aan te wijzen
dagen per kalenderjaar vrijstelling verlenen van de in artikel 2 vervatte
verboden, voor zover deze betrekking hebben op de zondag, Nieuwjaarsdag, tweede
Paasdag, Hemelvaartsdag, tweede Pinksterdag en eerste of tweede
Kerstdag. De beperking tot twaalf dagen per kalenderjaar geldt voor elk deel
van de gemeente afzonderlijk. 3. De gemeenteraad kan bij verordening vrijstelling verlenen van
de in het eerste lid bedoelde verboden of aan burgemeester en wethouders de
bevoegdheid verlenen om in de gevallen, in de verordening aan te wijzen, en
met inachtneming van de daarin gestelde regels op een daartoe strekkende aanvraag
ontheffing van die verboden te verlenen ten behoeve van:a. op de betrokken gemeente of een deel daarvan gericht toerisme,
mits de aantrekkingskracht voor dat toerisme geheel of nagenoeg geheel is
gelegen buiten de verkoopactiviteiten die door de vrijstelling of ontheffing
mogelijk worden gemaakt; 5. De vrijstellingen en ontheffingen kunnen onder beperkingen worden
verleend. Aan de vrijstellingen en ontheffingen kunnen voorschriften worden
verbonden.4. Doelstelling bestaande toerismebepalingDe hoofdregel van de wet is duidelijk: zondagsopenstelling van winkels
is in Nederland niet toegestaan. Alleen in uitzonderingsgevallen is afwijking
hiervan mogelijk. De vrijstelling wegens toerisme is bij de behandeling van
de Winkeltijdenwet in 1996 gekoppeld aan de doelstelling van de bepaling uit
de oude wet. Uitdrukkelijk is aangegeven dat het de bedoeling was aan te sluiten
bij de toen geldende Winkelsluitingswet.In 1991 heeft de regering deze uitgangspunten als volgt benoemd:11. Er moet in de gemeente sprake zijn van toeristische aantrekkingskracht
gelegen in bijvoorbeeld natuur- of stedenschoon, toeristische recreatiecentra
en toeristische evenementen, waar de publieksstroom ook van buiten het directe
verzorgingsgebied op afkomt.2. De behoefte aan winkel- of andere koopfaciliteiten in die gemeente
is daarvan het gevolg.Hoewel destijds is afgezien van een grens aan het aantal op basis van
deze bepaling mogelijke uren, werd er gesproken over een eventuele grens van
dertig uur extra openingstijd per week. Volgens de regering gingen gemeentelijke
verordeningen zelden verder dan die dertig uur. De regering vertrouwde erop
dat gemeenten de afweging op een zorgvuldige wijze zouden maken. Om die reden
werd ook afgezien van preventieve toetsing door de rijksoverheid. Uit alles
blijkt dus dat gedacht werd aan zeer beperkte uitzonderingssituaties.5. Actuele contextIn de praktijk blijkt de bepaling over toerisme uit artikel 3 van de Winkeltijdenwet
een gemakkelijke route te zijn om onder het verbod en de beperkte uitzonderingsregeling
van twaalf zondagen uit te komen. Zowel in Leiden als Almere zijn in het achterliggende
jaar voorstellen ingediend om deze bepaling te laten gelden voor de hele stad.
Maar ook in andere gemeenten zijn of worden dergelijke voorstellen gedaan.In reactie op schriftelijke vragen van het lid Van der Vlies (SGP) over
de situatie in de gemeente Leiden heeft de staatssecretaris van Economische
Zaken geschreven:«Het is in beginsel aan het gemeentebestuur te bepalen hoe zij invulling
geeft aan de bevoegdheid op grond van artikel 3 van de Winkeltijdenwet 1996.
(...) De Winkeltijdenwet biedt wel de mogelijkheid, doch behelst géén
verplichting tot het afbakenen van het toeristisch deelgebied binnen de gemeente.»2Weliswaar is in Leiden na de college-onderhandelingen van 2006 een akkoord
bereikt waarin staat dat de winkels buiten het kernwinkelgebied in het centrum
niet op alle zondagen open mogen zijn.3 Toch is
hiermee het oneigenlijk gebruik van de toerismebepaling nog niet voldoende
afgeschermd. Zo hebben ondernemers in Leiden op een inspraakbijeenkomst
onder meer gezegd: «Ik blijf net zo lang open totdat de politie mij
dwingt mijn zaak te sluiten.» Een initiatiefraadsvoorstel om openstelling
van winkels ook buiten het centrum op alle zondagen toe te staan heeft het
niet gehaald, maar uit deze discussies blijkt duidelijk dat de toerismebepaling
in de Winkeltijdenwet niet duidelijk genoeg is geformuleerd om initiatieven
op dit terrein bij voorbaat kansloos te laten zijn wegens strijd met de uitdrukkelijke
bedoeling van de wet.1 Het is daarom noodzakelijk
de wet op dit punt te verduidelijken.  Ook in Almere is ervoor gekozen het toeristische regime te laten gelden
voor de hele gemeente. In reactie op schriftelijke vragen van de leden Van
der Vlies (SGP), Slob (ChristenUnie) en Irrgang (SP) heeft de minister van
Economische Zaken geantwoord dat hij het oordeel van Almere om de toerismebepaling
te laten gelden voor het gehele grondgebied kan billijken.2 De minister schrijft daar:«Het college brengt de verdere ontwikkeling van het toerisme als
belangrijk argument naar voren. Almere wil met winkelopening op zondag onder
andere de toeristische functie van het nieuwe stadshart ondersteunen. Almere
wil daarnaast tegemoet komen aan de wensen van lokale ondernemers en consumenten
(in de regio). Voorts verwacht het college dat winkelopenstelling op zondag
ook positieve effecten zal hebben voor andere sectoren als horeca en vrijetijdsvoorzieningen
en dat het de levendigheid van de centra zal vergroten.»Uit de antwoorden op deze vragen blijkt dat het desbetreffende besluit
van college en raad van Almere vooral gebaseerd is op economische motieven.
Het wettelijke middel – de mogelijkheid voor winkelopenstelling als
ondersteuning van bestaand toerisme – is in deze besluitvorming tot
een doel – openstelling van winkels om (meer) toerisme te verkrijgen –
gemaakt. Deze gemeente draait hiermee volgens de indieners het oogmerk van
de wetgever zodanig om dat de verordening in strijd is met de bedoeling van
de wetgever.Dat deze economische invalshoek voorop staat blijkt ook uit een begin
2006 gepubliceerd onderzoek onder bewoners en winkeliers. Zowel de bewoners
als de winkeliers die voor zondagsopening zijn, gebruiken vooral argumenten
als: «gezellig winkelen», «gemakkelijk», «goed
voor de sfeer» en «goed voor de omzet».3 Deze argumenten hebben niet of nauwelijks te maken met de wettelijke
eis, namelijk openstelling ten behoeve van het toerisme.De geschetste problematiek speelt ook in de grote steden. In bijvoorbeeld
Den Haag, Rotterdam en Amsterdam zijn in de loop van de tijd voorstellen gedaan
om de winkels vaker dan twaalf zondagen per jaar open te stellen op basis
van het toeristische regime in de Winkeltijdenwet. Ook in deze steden is een
tendens waarneembaar om het toeristisch regime voor een steeds groter gebied
van toepassing te verklaren.Zoals de uitslag van een op 1 juni 2005 gehouden lokaal referendum
in Utrecht overtuigend laat zien, hebben de inwoners ook daar geen behoefte
aan openstelling op meer dan de bestaande twaalf koopzondagen. Bij een hoge
opkomst van 60% van de stemgerechtigden stemde ongeveer 66%
van hen tegen uitbreiding naar alle zon- en feestdagen.4Het Evaluatierapport over de Winkeltijdenwet dat onlangs aan de Kamer
is gestuurd laat zien dat een grote meerderheid van burgers, winkeliers en
werknemers geen behoefte heeft aan verruiming van de openstelling op zondag.
Het zijn meestal met name de grootwinkelbedrijven die druk uitoefenen op het
gemeentebestuur om meer mogelijkheden te geven voor openstelling op zondag. Enkele gegevens uit dit rapport:• 57% van de Nederlandse bevolking vindt niet dat alle zondagen
koopzondag moeten zijn. Slechts 20% vindt het tegenovergestelde.• Winkeliers waarderen het feit dat winkels op zondag in principe
gesloten zijn. Tweederde van de geënquêteerde winkeliers acht de
zondagsrust te belangrijk om op die dag de winkel te openen. Dit geldt nog
sterker voor kleinere winkeliers. Maar ook in het grootbedrijf deelt 60%
dit standpunt.• 79% van de werknemers wil geen algehele openstelling van
winkels op zondag.16. Argumenten voor wetswijzigingOp basis van de in de vorige paragraaf genoemde gegevens kan gesteld worden
dat een verbod op zondagsopenstelling als uitgangspunt in onze samenleving
zeer breed wordt gedragen. Gevoegd bij het feit dat de wet op het punt van
het toeristisch regime onduidelijk wordt gevonden, zijn er voldoende argumenten
om de wet aan te passen zodat gemeenten niet langer als gevolg van sterke
aandrang door het grootbedrijf zich gedwongen voelen om – in de bewoording
van de evaluatiecommissie – «op een onelegante wijze» de
toevlucht te nemen tot een «algehele escape clausule».De kern van dit voorstel tot wetswijziging is uitdrukkelijke aansluiting
bij de hoofddoelstelling van de wet op het punt van de zondagsopenstelling
en aansluiting bij de oorspronkelijke bedoeling van de wettekst. Dit voorstel
wordt ingediend om de voortgaande druk op de zondag als collectieve rustdag
tegen te gaan. Het is de bedoeling de wettelijke bepaling over de vrijstelling
voor toerisme zodanig te verduidelijken en aan te scherpen dat oneigenlijk
gebruik effectief kan worden voorkomen of tegengegaan. Door dit voorstel van
wet zal de wettekst preciezer aansluiten bij de oorspronkelijke doelstelling
en bovendien beter gehandhaafd kunnen worden. Ook kan de uitvoering als gevolg
hiervan beter getoetst worden. De geest van de wet wordt op deze manier weer
in de letter tot uitdrukking gebracht.Er zijn diverse andere argumenten die onze inzet voor een wetswijziging
ondersteunen.1. Het gaat bij beperking van de winkelopenstelling op zondag om de waarde
die de zondag als rustdag voor het overgrote deel van de samenleving om godsdienstige
of maatschappelijke redenen heeft. Juist om die reden is door de Kamer in
1996 besloten de voorgestelde uitzonderingsmogelijkheid voor koopzondagen
te beperken tot twaalf zondagen.2. Nederland is gehouden aan het ILO-verdrag nr. 106 over de wekelijkse
rusttijd in de handel en op kantoren.2 Dit door
de Nederlandse regering in 2001 opnieuw bekrachtigde verdrag is ook van toepassing
op werknemers in winkels. In artikel 6 van dit verdrag is vastgelegd dat iedereen
op wie het verdrag van toepassing is het recht heeft op een ononderbroken
wekelijkse rusttijd van niet minder dan 24 uur in de loop van ieder tijdvak
van 7 dagen. Indien enigszins mogelijk wordt deze rusttijd aan alle betrokkenen
in een zelfde bedrijf tegelijkertijd gegeven. Ook dient de wekelijkse rusttijd
zoveel mogelijk samen te vallen met de dag van de week die volgens de tradities
of de gebruiken van een land of streek als rustdag is erkend. In de Nederlandse
context betreft dit de zondag. Naar de mening van de indieners volgt hieruit
dat de zondagsopenstelling van winkels zo beperkt mogelijk dient te zijn. 3. Het gaat om de belangen van kleine ondernemers. Zoals opnieuw is gebleken
uit het Evaluatierapport is het vooral voor bedrijven zonder personeel of
met zeer weinig personeel erg lastig om op zondag open te zijn. Zondagsopenstelling
gaat ten koste van de zondag als rustdag voor winkeliers. Openstelling op
zondag is voor hen en hun werknemers om godsdienstige en/of sociale redenen
niet gewenst. Hun belangen worden geschaad ten opzichte van de grootwinkelbedrijven
die wél open (kunnen) zijn.4. Een ruim toegepaste toerismebepaling leidt tot oneerlijke concurrentie
ten opzichte van ondernemers in nabij gelegen gemeenten. Van een steeds ruimer
toegepaste regeling voor toerisme zal daarom een ongewenste olievlekwerking
uitgaan naar omliggende niet-toeristische gemeenten om ook argumenten te vinden
om op zondag vaker de winkels open te kunnen stellen. Het Evaluatierapport
onderkent ook deze druk op de omliggende gemeenten van de grote steden.15. Het is ongewenst dat de werkingssfeer van de toerismebepaling wordt
uitgebreid naar delen van de gemeente die niet toeristisch zijn. Het is niet
overtuigend staande te houden dat de daar beoogde of reeds gerealiseerde openstelling
een gevolg is van reeds bestaand toerisme. Zo is het moeilijk voor te stellen
dat openstelling op zondag van een winkelcentrum in een woonwijk of van een
meubelboulevard noodzakelijk zou zijn voor het daar aanwezige (lees: afwezige)
toerisme.6. In de praktijk blijkt er nauwelijks behoefte te zijn aan extra openstelling
van winkels op zondag. De pogingen om winkels vaker te kunnen openen zijn
eerder ingegeven door concurrentiemotieven en door de commerciële belangen
van grootwinkelbedrijven dan door de wens om aan te sluiten bij het reeds
bestaande toerisme. In het Evaluatierapport komt dit overtuigend aan de orde.
Dit argument hangt nauw samen met de ongewenstheid om de zondag over te geven
aan de 24-uurseconomie. Een dag in de week voor gemeenschappelijke rust en
bezinning zonder commerciële activiteiten wordt ook door de burger wenselijk
geacht.7. Dit wetsvoorstel verbetert het toezicht op de handhaving van de hoofdregels
van de wet door de rijksoverheid. Recent heeft de regering aangegeven dat
er geen gegevens bekend zijn over de intensiteit van de handhaving van de
Winkeltijdenwet.2 Vanuit het oogpunt van de handhaving
van de hoofdnormen van de wet door de rijksoverheid is dit een ongewenste
situatie. Als gevolg van dit wetsvoorstel zullen gemeenten niet langer zonder
uitdrukkelijke goedkeuring van de Minister van Economische Zaken gebruik kunnen
maken van de bepaling voor toerisme. Hiermee wordt tevens voorzien in de in
het evaluatierapport gesignaleerde leemte.7. MaatregelenUit het bovenstaande blijkt dat de wet onduidelijk is geformuleerd en
aanscherping verdient. In de artikelsgewijze toelichting worden achtereenvolgens
de termen uitgelegd die als gevolg van dit wetsvoorstel in de wet zullen worden
opgenomen.De indieners beogen de volgende wijzigingen in artikel 3 van de Winkeltijdenwet
aan te brengen:• De vrijstelling mag slechts worden verleend voor een in de verordening
aangeduid deel van de gemeente. (derde lid, aanhef)• Het toerisme dat de vraag naar ruimere winkelopenstelling op zondag rechtvaardigt moet van structurele en uitzonderlijke aard en omvang
zijn. (derde lid, onderdeel a)• De aantrekkingskracht moet gelegen zijn buiten die verkoopactiviteiten.
(derde lid, onderdeel a)• De extra winkelopenstelling in verband met toerisme kan slechts
gelden ten aanzien van winkels die direct in het toeristisch gebied zijn gelegen.
(derde lid, onderdeel a)• De verordening inzake toerisme kan pas in werking treden na goedkeuring
door de Minister van Economische Zaken. (vierde lid (nieuw))• De Minister kan nadere regels stellen ten aanzien van het derde
lid onder a (vijfde lid (nieuw))• Aan de verordening kunnen voorschriften en beperkingen worden verbonden
ten aanzien van bedrijfstakken en productsoorten. (zevende lid)• Een verordening kan alleen in werking treden als voldoende waarborgen
zijn gegeven ten aanzien van de handhaving. Indien er niet (voldoende) wordt
gehandhaafd kan de Minister de verordening voor vernietiging voordragen. (achtste
lid)II. ARTIKELENArtikel I, onderdeel 1• Voor een deel van de gemeente (artikel 3,
derde lid aanhef WTW)Aan het derde lid wordt toegevoegd dat de vrijstelling of de ontheffing
die de gemeente kan verlenen slechts geldt voor een duidelijk aangegeven deel
van de gemeente. Hiermee wordt beoogd dat de gemeente in de verordening nauwkeurig
benoemt binnen welk gebied de toerismebepaling geldt. Dit gebied mag niet
groter zijn dan noodzakelijk is. Uitgangspunt is dat de vrijstelling niet
mag gelden voor de gehele gemeente. Zoals blijkt uit de samenhang tussen deze
toevoeging en het gewijzigde onderdeel a in artikel I, onderdeel 2, geldt
ook binnen een kern dat slechts voor een beperkt deel ervan deze bevoegdheid
gebruikt mag worden. Hierbij moet aansluiting worden gezocht bij het deel
van een kern waar het toerisme zich direct op richt. Concreet kan deze bepaling
alleen van toepassing verklaard worden voor een deel van een bepaalde historische
stadswijk van uitzonderlijke toeristische waarde of aan de boulevard in een
badplaats aan de Noordzeekust met internationale aantrekkingskracht. In principe
wordt ervan uitgegaan dat het gaat om één deel van de gemeente.
Dergelijke verordeningen zullen ook moeten voldoen aan de overige voorwaarden
van de wet.Artikel I, onderdeel 2• Toerisme van structurele en uitzonderlijke
aard en omvang (artikel 3, derde lid onderdeel a WTW)Deze bepaling is bedoeld om duidelijk te maken dat het moet gaan om toerisme
van zowel uitzonderlijke aard als van uitzonderlijke omvang. Niet in elke
gemeente met een historisch centrum kan een beroep worden gedaan op deze bepaling.
De vrijstelling kan alleen worden gegeven als de situatie in de desbetreffende
gemeente ten opzichte van andere gemeenten evident uitzonderlijk van aard
is en duidelijk uitstijgt boven andere gemeenten. Uit de term uitzonderlijk
kan tevens worden afgeleid dat de aard van het toerisme zodanig is dat het
voor het grootste deel gaat om bezoekers van buiten de betreffende regio,
waarbij met name ook gedacht moet worden aan grote internationale aantrekkingskracht.
Uit de aard der zaak moet hierbij vooral gedacht worden aan de grote steden
voor zover zij een historische stadskern hebben.Als is vastgesteld dat het toerisme van uitzonderlijke aard is, moet vervolgens bepaald worden of het tevens gaat om toerisme van uitzonderlijke
omvang. Hiermee wordt bedoeld dat het moet gaan om zeer grote bezoekersstromen
in het beoogde deel van de gemeente. Het gaat niet om eenmalige festiviteiten,
maar om toeristische aantrekkingskracht die blijvend en structureel zeer grote
bezoekersstromen trekt. De enkele aanwezigheid van bijvoorbeeld hotels, restaurants,
musea of een stadspark is uitdrukkelijk onvoldoende om een beroep te doen
op deze bepaling. Voor dergelijke situaties geeft het Vrijstellingenbesluit
Winkeltijdenwet ruime mogelijkheden. Hiervoor is geen ondersteunende toerismebepaling
noodzakelijk.Het spreekt voor zich dat bij de toepassing van de vrijstellingsbevoegdheid
zoveel mogelijk wordt aangesloten bij het zogenoemde toeristische seizoen
om concurrentienadelen binnen de gemeente zoveel mogelijk te beperken. Het
gemeentebestuur (en in een later stadium de minister) zal erop letten dat
een vrijstelling voor toerisme alleen gebruikt wordt voor het doel waarvoor
deze vrijstellingsbevoegdheid is bedoeld. Hierbij blijft de wettelijke mogelijkheid1 om de verordening onder beperkingen te verlenen voluit
van toepassing. Het blijft dus mogelijk om de verordening in verband met toerisme
alleen te laten gelden voor specifieke sectoren om winkeliers buiten het historisch
centrum of de boulevard zoveel mogelijk tegemoet te komen op het punt van
de onderlinge concurrentie. Om misverstand te voorkomen wordt in artikel I,
onderdeel 4 tevens een verduidelijking voorgesteld ten aanzien van de bepaling
over voorschriften en beperkingen.• Aantrekkingskracht gelegen buiten de verkoopactiviteiten
(artikel 3, derde lid, onderdeel a WTW)Zoals ook bij de behandeling van de Winkeltijdenwet al aan de orde is
gekomen is de winkelopenstelling als zodanig niet bedoeld om te dienen als
toeristische trekpleister. Winkelopenstelling kan op basis van deze bepaling
alleen worden toegestaan als is vastgesteld dat in een gemeente reeds sprake
is van toerisme van structurele en uitzonderlijke aard en omvang. Met name
is dan te denken aan winkels die speciaal op het toerisme zijn gericht, zoals
souvenirwinkels.Deze aanduiding maakt eveneens duidelijk dat de toerismebepaling niet
kan worden gebruikt voor bijvoorbeeld meubel- en autoboulevards. Zij zijn
geen toeristische trekpleisters los van de openstelling van de winkels. Zij
zijn gericht op verkoop als zodanig en kunnen gebruik blijven maken van de
(maximaal) twaalf koopzondagen.• Winkels in het toeristisch deel van de gemeente
(artikel 3, derde lid, onderdeel a WTW)De hoofdbepaling van de wet inzake winkelsluiting op zondag noodzaakt
tot een beperkte afbakening van het daadwerkelijke toeristische gebied waarbinnen
de winkels open kunnen zijn. De vrijstellingsmogelijkheid geldt alleen voor
het toeristisch deel van een gemeente, waarbij de grenzen niet ruimer dan
noodzakelijk dienen te worden bepaald. Hierbij wordt verwezen naar de eerder
genoemde historische binnenstad met een uitzonderlijke toeristische aantrekkingskracht
of een boulevard in een badplaats met een internationale aantrekkingskracht.
Slechts winkels die in een dergelijk gebied binnen een bijzonder historisch
stadscentrum of binnen een badplaats gelegen zijn, kunnen gebruik maken van
de eventueel in de gemeentelijke verordening geboden vrijstelling.Logischerwijs vloeit uit de beperking tot het strikt toeristisch deel
van een gemeente voort dat deze vrijstelling of ontheffing niet kan gelden
voor buiten het toeristische deel van de gemeente gelegen woonwijken of kernen.
Een zo beperkt mogelijke toepassing van de vrijstellings- of ontheffingsmogelijkheid
betekent dat de bepaling voor toerisme niet geldt voor winkels
in wijkcentra of winkels die elders in een woonwijk of een andere kern zijn
gelegen.Artikel I, onderdeel 3• Goedkeuring Minister van Economische Zaken
(artikel 3, vierde lid (nieuw) WTW)Een verordening die regelt dat er een vrijstellings- of ontheffingsbevoegdheid
geldt voor toeristische gebieden wijkt sterk af van de hoofdbepaling van de
Winkeltijdenwet dat winkels op zondag in principe gesloten zijn. Deze hoofdnorm
is gesteld door de rijksoverheid. Het is daarom noodzakelijk dat alleen in
uitzonderingsgevallen gebruik gemaakt zal worden van deze mogelijkheid. Om
dit te waarborgen moet een verordening worden getoetst door de Minister van
Economische Zaken. Meer dan tot nu toe het geval is, kan hij op deze manier
de handhaving van de Winkeltijdenwet waarborgen. Pas als hij goedkeuring heeft
verleend, kan een dergelijke verordening in werking treden. De bewijslast
dat een gemeente voldoet aan de in de wet gestelde voorwaarden ligt bij de
gemeente zelf. Uit de door de gemeente ingediende aanvraag zal moeten blijken
dat de gemeente voldoet aan de voorwaarden. Dit kan bijvoorbeeld blijken uit
onafhankelijk onderzoek. Ook zal de gemeente aannemelijk moeten maken dat
de wet ook werkelijk gehandhaafd wordt. In het aan de Minister voor te leggen
verzoek zal de gemeente dan ook nadrukkelijk aan moeten geven op welke manier
de gemeente in samenwerking met politie en andere toezichthoudende instanties
de toerismebepaling zal handhaven.• Nadere regels (artikel 3, vijfde lid (nieuw)
WTW)Voor de beoordeling van de toerismebepaling kan het in de praktijk nodig
blijken dat er nadere regels gesteld worden om de toetsing van verordeningen
gemakkelijker en beter inzichtelijk te maken. De Minister krijgt in dit onderdeel
de bevoegdheid gedelegeerd om die nadere invulling te geven binnen de kaders
van de nieuwe toerismebepaling. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan
regels ten aanzien van de minimale bezoekersstromen, het aantal overnachtingen
per jaar binnen de gemeente en het percentage van de lokale omzet dat minimaal
moet komen van toeristen buiten de regio.Artikel I, onderdeel 4Bedrijfstakken en productsoorten (artikel 3, zevende lid
WTW)Uit de tekst van de huidige wet blijkt niet ondubbelzinnig dat de in een
verordening gegeven vrijstelling gekoppeld mag zijn aan beperkingen ten aanzien
van sectoren en producten. In het zevende lid (nieuw) wordt daarom uitdrukkelijk
toegevoegd dat die beperkingen hierop betrekking mogen hebben. Zo zou een
gemeente kunnen bepalen dat de in de verordening gegeven vrijstelling in verband
met toerisme niet geldt voor supermarkten om concurrentievervalsing ten aanzien
van elders gevestigde supermarkten zoveel mogelijk te voorkomen. Op die manier
kan zoveel mogelijk worden aangesloten bij de in de wet opgenomen hoofdregel
over winkelsluiting op zondag.Artikel I, onderdeel 5Handhaving (artikel 3, achtste lid WTW)Omdat uit de evaluatie is gebleken dat gemeenten niet of nauwelijks handhaven,
wordt op straffe van vernietiging van de verordening ten aanzien van het toerisme
aan gemeenten de eis opgelegd dat zij voldoende maatregelen nemen om aannemelijk
te maken dat zij de bepalingen van wet en verordening handhaven. Indien komt
vast te staan dat gemeenten niet of onvoldoende handhaven, dan
kan de Minister de verordening ten aanzien van het toerisme voor vernietiging
voordragen.Artikel IIIIndien dit wetsvoorstel door het parlement wordt aangenomen, krijgen gemeenten
die op 1 december 2006 een verordening hadden die in strijd is met de
nieuwe wettekst maximaal een jaar na inwerkingtreding van deze wet de tijd
om hun verordening aan te passen aan de voorschriften van de nieuwe wet.Van der VliesGesthuizen XNoot1Evaluatie Winkeltijdenwet, «Regels, ruimte en rendement»,
2006, p. 77 en 85.XNoot2Kamerstukken II, 1994–1995, 24 226,
B, p. 4.XNoot3Brief staatssecretaris van Economische Zaken inzake de Evaluatie Winkeltijdenwet,
6 oktober 2006, Kamerstukken II, 2006–2007,
30 800 XIII, nr. 8.XNoot1Kamerstukken II, 24 226, nr. 12.XNoot1Kamerstukken II, 21 963, nr. 3, p. 8.XNoot2Aanhangsel Handelingen II, 2005–2006,
nr. 506.XNoot3In het collegeprogramma 2006–2010 «Met hart en hand»
staat over dit onderwerp: «De mogelijkheid tot zondagsopenstelling blijft
beperkt tot winkels in het kernwinkelgebied in de historische binnenstad.
De voorliggende wijziging van de verordening Winkeltijden wordt daarom ingetrokken.
De gebruikelijke vrijstelling van twaalf zondagen per jaar blijft van toepassing
voor de winkels buiten dit gebied.» www.leiden.nl.XNoot1Leids Nieuwsblad, 22 september 2006.XNoot2Aanhangsel Handelingen II, 2005–2006,
nr. 1093.XNoot3Gemeente Almere, «Winkels vaker open op zondag? Rapportage van een
onderzoek naar de mening van bewoners en ondernemers naar de verruiming van
de Winkelopeningstijden.», januari 2006.XNoot4Uitslag referendum koopzondagen, «Utrecht
tegen uitbreiding koopzondagen», www.utrecht.nl.XNoot1Evaluatie Winkeltijdenwet, «Regels, ruimte en rendement»,
2006. Zie ook: «Klanten lopen niet warm voor nog meer koopzondagen», Trouw, 19 januari 2006.XNoot2Verdrag betreffende de wekelijkse rusttijd in de handel en op kantoren
(Verdrag nr. 106), Trb. 1964, nr. 61.XNoot1Idem, p. 71.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 30 300
XV, nr. 99, p. 7.XNoot1Op basis van artikel 3, derde lid, jo vijfde lid (oud). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30914-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl