Bankwet 1998; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25719, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

04-02-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25719 nr. 6

30-01-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVE ALGEMEEN ALGEMEEN 1. InleidingOverzicht stand van zaken aanpassing centrale bankwetgeving
in andere lidstaten Artikelsgewijze vergelijking Bankwet 1948 en Bankwet 1998
(na begin 3e fase) Toelichting: in de kolom Artikel(en) uit de Bankwet 1998
is ingeval een bepaling is komen te vervallen telkens aangegeven of dit met
de modernisering (m) van de wet of met de aanpassing van de wet aan het Verdrag
(v) samenhangt. 2. Economische en Monetaire Unie 2.1. Functioneren Europees Stelsel van Centrale Banken2.2. Overdragen officiële reserves3. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de Bankwet
1948 3.1. Doelstellingen, taken en werkzaamheden3.2. Ministeriële verantwoordelijkheid en het vervallen
van het aanwijzingsrecht3.3. Informatieuitwisseling Minister-Bank c.q. informatieverschaffing
aan de Staten-Generaal3.4. Toezicht en statistiek3.5. Wijzigingen in de verhouding Staat-Bank 3.5.1. Bankraad3.5.2. Koninklijk CommissarisOverheidscommissaris en raad van commissarissen in andere
lidstaten 3.5.3. Raad van commissarissen3.5.4. Aandeelhouders4. Budgettaire gevolgen5. DiversenARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 17Artikelen 19 en 22Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25719Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 103 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 719Nieuwe bepalingen inzake De Nederlandsche Bank N.V. in verband met het
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (Bankwet 1998)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 30 januari 1998 INHOUDSOPGAVE ALGEMEEN 1.Inleiding2   2.Economische en Monetaire Unie62.1.Functioneren
Europees Stelsel van Centrale Banken6 2.2.Overdragen officiële
reserves7    3.De belangrijkste wijzigingen ten
opzichte van de Bankwet 1948103.1.Doelstellingen,
taken en werkzaamheden10 3.2.Ministeriële verantwoordelijkheid
en het vervallen van het aanwijzingsrecht11 3.3.Informatieuitwisseling
Minister-Bank c.q. informatieverschaffing aan de Staten-Generaal13 3.4.Toezicht
en statistiek15 3.5.Wijzigingen in de verhouding Staat-Bank16 3.5.1. Bankraad16  3.5.2. Koninklijke Commissaris18 3.5.3. Raad van commissarissen21  3.5.4. Aandeelhouders22   4.Budgettaire gevolgen22   5.Diversen24   ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING    Artikel
227 Artikel 329 Artikel 430 Artikel
1731 Artikel 19 en 2232ALGEMEEN 1. InleidingDe leden van verschillende fracties gaven te kennen belang te hechten
aan tijdige totstandkoming van de Bankwet 1998 in Nederland en centrale bankwetgeving
in de andere lidstaten. Ondergetekende hoopt daar met deze nota naar aanleiding
van het verslag aan bij te dragen. De geplande oprichting van het Europees
Stelsel van Centrale Banken (ESCB) in mei a.s. vergt dat het onderhavige wetsvoorstel
uiterlijk in april a.s. in werking moet treden. Overigens zij opgemerkt dat
het Europees Monetair Instituut en de Europese Commissie halverwege maart
a.s. de toetredingsonderzoeken van de lidstaten ten aanzien van het wel of
niet voldoen aan de toetredingscriteria zullen afronden. Daarbij zullen zij
ook betrekken of de respectievelijke lidstaten, in overeenstemming met artikel
108, EG-Verdrag, hun nationale centrale bankwetgeving tijdig, d.w.z. voor
oprichting van de ECB, zullen hebben aangepast.De leden van de PvdA-fractie vroegen om aandacht voor de aanpassingen
die de Bankwet 1998 ten opzichte van de Bankwet 1948 met zich brengt. Specifiek
wezen deze leden op: (i) de gevolgen van het vervallen van het aanwijzingsrecht
in artikel 26 Bankwet 1948 voor de ministeriële verantwoordelijkheid;
en (ii) de mogelijkheden van een goede afstemming tussen het monetaire beleid
enerzijds en het economisch c.q. werkgelegenheidsbeleid anderzijds. Mede tegen
deze achtergrond zijn diverse aanpassingen, waaromtrent zowel deze leden als
leden van andere fracties specifieke vragen hebben gesteld, in deze nota nader
toegelicht.De leden van de fracties van de PvdA en van het CDA informeerden naar
de stand van zaken betreffende de aanpassing van centrale bankwetgeving in
de andere lidstaten van de Europese Unie (EU). De leden van de CDA-fractie
vroegen voorts of de Ecofin-Raad en of het Europees Monetair Instituut (EMI)
deze nationale aanpassingen zullen coördineren.Met uitzondering van Denemarken en het Verenigd Koninkrijk, zijn alle
lidstaten bezig hun nationale wetgeving, met inbegrip van hun centrale bankwetgeving,
in overeenstemming met het EG-Verdrag en de ESCB-Statuten te brengen. Voorzover
het de onafhankelijkheid van de centrale bank betreft dient de desbetreffende
wetgeving voor de oprichting van het Europees Stelsel van Centrale Banken
(ESCB) gereed te zijn. Overige wetgeving dient merendeels pas aan het begin
van de derde fase van de Economische en Monetaire (EMU) in werking te treden.1 In het kader van hun verschillende nationale wetgevingsprocedures
raadplegen de autoriteiten van de lidstaten steeds het EMI over de inhoud
van bedoelde nationale wetsvoorstellen. Het EMI brengt advies uit over deze
wetsontwerpen en coördineert zodoende de interpretatie door de lidstaten
van het EG-Verdrag en de ESCB-Statuten. Aldus wordt tevens bereikt dat de
nationale centrale banken, conform artikel 14.3 ESCB-Statuten, een integrerend
deel van het ESCB zullen kunnen vormen.Navraag bij het EMI leverde het volgende beeld op van de stand van zaken
betreffende de aanpassing van centrale bankwetgeving in verschillende lidstaten. Overzicht stand van zaken aanpassing centrale bankwetgeving
in andere lidstaten LidstaatBeknopte
beschrijving1BelgiëDe wijziging van de Wet
betreffende de Nationale Bank van België is reeds ver gevorderd. De Belgische
Eerste Kamer buigt zich momenteel over deze wijziging; het wetsvoorstel zal
naar verwachting in februari 1998 definitief worden aangenomen. DenemarkenDenemarken
heeft in december 1992 tijdens de vergadering van de Europese Raad te Edinburgh
de Raad in kennis gesteld van haar besluit om, conform Protocol 12 bij het
Verdrag van Maastricht, niet deel te nemen aan de muntunie. Er zijn momenteel
geen Deense wetsvoorstellen in voorbereiding ter wijziging van de positie
van Danmarks Nationalbank. DuitslandHet Bundesbankgesetz 1957
is reeds aangepast conform de eisen van het EG-Verdrag en de ESCB-Statuten.
De nieuwe wet is eind 1997 gepubliceerd, en treedt in werking met ingang van
de datum van oprichting van het ESCB. Dit betreft met name bepalingen inzake
de onafhankelijkheid van de Bundesbank; andere bepalingen inzake de integratie
van de Bundesbank zullen bij de start van fase drie van de EMU in werking
treden. FinlandEen nieuwe Finse bankwet wordt in maart 1998 aan
het parlement voorgelegd. De Finse autoriteiten hebben het EMI reeds geraadpleegd
over het wetsvoorstel. Momenteel worden de opmerkingen van het EMI verwerkt
in het wetsontwerp. Men verwacht dat het wetsvoorstel via een spoedprocedure
zal worden behandeld. FrankrijkFrankrijk heeft reeds in 1993 de
Banque de France een onafhankelijke positie gegeven ten aanzien van de vaststelling
van het monetair beleid (invoering van de onafhankelijke conseil de la politique
monétaire). De wetgeving inzake de Banque de France zal echter nog
verder moeten worden aangepast. Zo zal onder meer de autonomie-bepaling nog
tot de andere ESCB-taken van de Banque de France moeten worden uitgebreid.
De Banque de France en het Ministerie van Financiën hebben een wetsontwerp
opgesteld. Dit wordt binnenkort aan het EMI voorgelegd. GriekenlandDe
parlementaire behandeling van een nieuwe Griekse bankwet is reeds afgerond.
Conform het Duitse voorbeeld zullen de bepalingen in de nieuwe Griekse bankwet
betreffende de onafhankelijkheid van de centrale bank in werking treden op
de datum van oprichting van het ESCB. Andere bepalingen betreffende de integratie
van Griekenland in het ESCB zullen in werking treden op het moment dat Griekenland
zonder derogatie participeert in fase drie van EMU. IerlandHet
Ierse parlement heeft in januari de nieuwe Ierse bankwet in behandeling genomen.
De Ierse autoriteiten verwachten een snelle parlementaire behandeling en afronding
hiervan in maart 1998. ItaliëHet Italiaanse parlement heeft
in december 1997 een wet aangenomen op basis waarvan de Italiaanse regering
bevoegd is om – na een korte consultatie van het parlement – de
Italiaanse bankwet via een snelle procedure aan te passen. LuxemburgHet
Luxemburgse parlement zal in februari 1998 een voorstel voor een Luxemburgse
bankwet in behandeling nemen. Het EMI heeft reeds in 1994 een advies over
het Luxemburgse wetsontwerp uitgebracht. OostenrijkNa in december
1997 het advies van het EMI te hebben ontvangen over een wetsvoorstel ter
wijziging van de Oostenrijkse bankwet, heeft de regering het wetsvoorstel
in januari 1998 aan het parlement aangeboden. Naar verwachting zal de parlementaire
behandeling in maart 1998 worden afgerond. PortugalDe nieuwe Portugese
bankwet is reeds door het parlement aangenomen. Deze nieuwe wet treedt in
januari 1998 in werking. SpanjeDe Banco de España was reeds
onafhankelijk ten aanzien van de bepaling van het monetaire beleid. In januari
1998 treedt een wijziging van de Spaanse bankwet in werking waarmee deze autonome
positie wordt uitgebreid tot de overige ESCB-taken van de Banco de España.
De integratie van de Banco de España in het ESCB zal worden geregeld
in een nog op te stellen «decreet wet». Een dergelijk besluit
geeft de Spaanse regering de bevoegdheid om via een spoedprocedure nadere
regelgeving aan te nemen. De «decreet-wet» wordt in februari 1998
aan het EMI voorgelegd. Verenigd KoninkrijkIn november 1997 heeft
de Britse regering het EMI geraadpleegd over een wijziging van de Bank of
England Act. Dit wetsvoorstel bevindt zich momenteel in de «committee
stage» in het Engelse Lagerhuis. Volgens het EMI vergroot het wetsvoorstel
de autonomie van de Bank of England, maar verdergaande aanpassingen zullen
conform het EG-Verdrag en de ESCB-Statuten nodig zijn zodra het Verenigd Koninkrijk
besluit om ten volle te participeren in fase drie van de EMU. ZwedenHet
Zweedse parlement zal naar verwachting in februari 1998 stemmen over een voorgenomen
aanpassing van de Zweedse Riksbankwet, alsmede over wijzigingen in de Zweedse
Grondwet (waarin enige bepalingen betreffende de Riksbank zijn opgenomen).
In het najaar van 1998 volgen verkiezingen in Zweden, waarna het Zweedse parlement
zich opnieuw – in oktober of november 1998 – zal uitspreken over
de genoemde wijzigingen.Bron: Europees Monetair Instituut/De Nederlandsche Bank1 De beknopte beschrijving betreft alleen de feitelijke situatie;
er is niet ingegaan op de vraag of een en ander in overeenstemming met het
EG-Verdrag is.Uit bovenstaand overzicht blijkt dat drie lidstaten hun centrale bankwetten
reeds hebben aangepast, zeven lidstaten hun wetgeving naar verwachting op
tijd zullen hebben aangepast, twee lidstaten (waaronder Nederland) een krap
tijdschema hanteren en drie lidstaten bij voorbaat hebben verkozen nog niet
te voldoen aan het aanpassingsvereiste.Opgemerkt zij dat de lidstaten naast hun centrale bankwetten ook verplicht
zijn om andere wetten, die raakvlakken hebben met de EMU, in overeenstemming
met het EG-Verdrag en de ESCB-Statuten te brengen. Wat betreft Nederland is
onlangs het wetsvoorstel Regels inzake gemeenschappelijke wisselkoersarrangementen
van de euro alsmede wijziging van enkele andere wetten bij de Tweede Kamer
ingediend (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 679). Ook zal de status
van de euro als munt en rekeneenheid van Nederland (voor een tijdelijke periode
zal de gulden als verschijningsvorm van de euro, als rekeneenheid en betaalmiddel
gehandhaafd blijven) nog voor de start van fase drie van de EMU wettelijk
worden vastgelegd. Daartoe zal spoedig een wetsvoorstel houdende een wijziging
van artikel 1 Muntwet 1987 bij de Tweede Kamer worden ingediend. Verder zal
voor het jaar 2002 met het oog op de introductie van de chartale euro een
wetsvoorstel worden ingediend waarmee in verschillende wetten bestaande guldensbedragen
in eurobedragen zullen worden omgezet. Tevens zal voor 2002 een wijziging
van de Muntwet 1987 gereed moeten zijn om met de invoering van chartale euromunten
rekening te houden. Tot slot zal bij lagere regelgeving worden bepaald dat
de Wet openbaarheid van bestuur en de Wet op de nationale ombudsman niet van
toepassing zijn op de Bank voorzover het haar ESCB-taken betreft.De leden van de fractie van de PvdA verzochten om nadere informatie over
de nieuwe Oostenrijkse bankwet. Zij hadden begrepen dat de Oostenrijkse centrale
bank tot taak zou krijgen bij het nastreven van prijsstabiliteit rekening
te houden met de belangen van economische groei en werkgelegenheid. Deze leden
vroegen zich af of dat met het EG-Verdrag zou sporen.Volgens de door het EMI ontvangen Engelstalige versie van artikel 2, lid
2, van het wetsvoorstel voor de nieuwe Oostenrijkse bankwet dient de Österreichische
Nationalbank «to ensure fulfilment of the objective of price stability
and must take the macro-economy requirements into account with regard to economic
growth and employment trends». Wat betreft de beoordeling van deze bepaling
wordt volstaan met een verwijzing naar het advies van het EMI terzake van
15 december 1997. Hierin stelt het EMI het volgende: «the EMI notes
that this wording does not reflect the primacy of maintaining price stability
and is therefore incompatible with Article 105(1) of the Treaty and Article
2 of the ESCB Statute». De leden van de PvdA-fractie verzochten om een transparant overzicht van
de wijzigingen in de Bankwet 1948 en de Wet toezicht kredietwezen 1992 in
relatie tot het voorliggende wetsontwerp.In onderstaande tabel is een beknopt overzicht gegeven van de verschillen
tussen de Bankwet 1948 en het voorliggende wetsvoorstel. Artikelsgewijze vergelijking Bankwet 1948 en Bankwet 1998
(na begin 3e fase) Toelichting: in de kolom Artikel(en) uit de Bankwet 1998
is ingeval een bepaling is komen te vervallen telkens aangegeven of dit met
de modernisering (m) van de wet of met de aanpassing van de wet aan het Verdrag
(v) samenhangt. Artikel(en) uit de Bankwet 1948Beknopte
omschrijvingArtikel(en) uit de Bankwet 1998 Artikel 1begripsbepalingenArtikel
1 Artikel 2rechtspersoonlijkheid (naamloze vennootschap)vervallen:
naar DNB-statutenm Artikel 3vestigingsplaatsvervallen:
naar DNB-statutenm Artikel 4omvang maatschappelijk kapitaalvervallen:
naar DNB-statutenm Artikelen 5–6reservefonds, bijzondere
reserves reserves na winstvaststellingArtikel 15 lid 2 Artikel
7algemene voorwaardenvervallenm Artikel 8pensioenfondsvervallen:
naar DNB-statutenm Artikel 9doelstellingen doelstellingen,
taken, werkzaamhedenArtikelen 2–9v Artikel 10 lid1uitgifte
bankbiljettenArtikel 6 Artikel 10 lid 2bankbiljetten in
guldens Artikel 25 lid 1 Artikelen 11–14verzorgen
geldsomloopArtikel 3 lid 1 sub d Artikel 15financiële
handelingenArtikel 8 lid 1 Artikel 16verbod op blanco voorschotArtikel
8 lid 1 Artikel 17begrenzing gezamenlijke bedrag omlopende bankbiljetten,
bank assignatiën, en credit-saldi in rekening-courantvervallenm/vArtikel 18belegging kapitaal en reservesvervallenmArtikel 19's Rijks schatkistArtikel 8 lid 2 Artikel
20voorschotten aan de Staatvervallen bij wet van 9 december 1993
(Stb. 676) Artikel 21verrichten andere taken en werkzaamhedenArtikel
4 lid 4 (taken) en artikel 9 sub c (werkzaamheden)v Artikel 21averrichten
werkzaamheden met inachtneming van artikel 104 EG-VerdragvervallenvArtikelen 22–25directieArtikel 11 Artikel 26aanwijzingsrecht
Minister van Financiën ter coördinatie van de monetaire en financiële
politiek der regering en de politiek van de Bankvervallenv Artikel
27raad van commissarissenArtikel 12 alsmede DNB-statuten Artikel
27 lid 4niet toepasselijk zijn van artikel 153, boek 2, Burgerlijk WetboekArtikel
10 Artikel 28balans en verlies- en winstrekeningArtikel
12 lid 4 alsmede DNB-statutenm Artikel 28aafwijkingen van
(titel 9) boek 2 van het Burgerlijk WetboekArtikel 16 Artikel
29gemeenschappelijke vergadering directie en raad van commissarissenvervallen:
naar DNB-statutenm Artikelen 30–31koninklijk commissaris 
extra taak commissaris die vanArtikel 13  overheidswege wordt
benoemd Artikel 32–34bankraadArtikel 14 Artikel
35verkorte balansvervallen: artikel 15.2 ESCB-statutenvArtikel 36winstverdelingvervallen: naar DNB-statutenmArtikelen 37–43overgangs- en slotbepalingenArtikelen
22–32  verzamelen van statistische gegevens (vgl. artikel
5 ESCB-statuten)Artikel 7v  intra-day voorschotten
aan de StaatArtikel 8 lid 3  houden deelnemingen/deelnemen
aan werkzaamheden andere instellingenArtikel 9 sub a en b voorzover
niet reeds bij Verdrag geregeldv  richtlijnen omtrent beheer
activa die niet aan ECB zijn overgedragenArtikel 15 lid 1  bevoegdheid
Minister van Financiën gegevens of inlichtingen te vragenArtikel
17  geheimhoudingsplichtArtikel 18v  wijziging
van andere wettenArtikelen 19–21m/vMet betrekking tot de Wet toezicht kredietwezen 1992 geldt dat een drietal
bepalingen met de start van de derde fase komt te vervallen: artikel
2 (lid 1, sub a)taak van de Bank monetair toezicht uit te oefenen artikel
19wettelijke grondslag voor het monetair instrumentarium artikel
89verwijzing naar aanwijzingsrecht ex artikel 26 Bankwet 1948.Het vervallen van genoemde bepalingen vloeit voort uit de overdracht aan
het ESCB van het vaststellen en uitvoeren van het monetair beleid. 2. Economische en Monetaire Unie 2.1. Functioneren Europees Stelsel van Centrale BankenDe leden van de CDA-fractie vroegen om een beschrijving van de verhouding
tussen de Ecofin-Raad en de president van de ECB.In artikel 109 B, lid 2, EG-Verdrag is opgenomen dat de president van
de ECB zal worden uitgenodigd om deel te nemen aan de vergaderingen van de
Raad wanneer deze aangelegenheden bespreekt met betrekking tot de doelstellingen
en taken van het ESCB. Op hun beurt kunnen de voorzitter van de Raad en een
lid van de Commissie zonder stemrecht deelnemen aan de vergaderingen van de
raad van bestuur van de ECB, waarbij de voorzitter van de Raad aan de raad
van bestuur van de ECB een motie ter bespreking kan voorleggen. Daarnaast
zal in de derde fase de praktijk van de Informele Ecofin-Raad worden voortgezet
waaraan ook de president van de ECB deelneemt.De leden van de CDA-fractie vroegen tevens in hoeverre het de bedoeling
is dat nationale parlementen contacten onderhouden met de president van de
nationale centrale bank en hoeverre dit aan lidstaten wordt overgelaten.Voor de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar § 3.3 van
deze nota, waar ook de daarmee verwante vragen worden beantwoord.Aangaande de termijn voor de ECB president vroegen de leden van de VVD-fractie
of een mogelijke opsplitsing van de 8-jaars termijn niet contrair aan het
EG-Verdrag zou zijn.Krachtens artikel 11.2 ESCB-statuten wordt de president van de ECB voor
8 jaar benoemd. Ondergetekende acht het niet opportuun – ook niet in
academische zin – om in dit kader verder uit te wijden over de benoeming
van de eerste ECB-president.De vragen van de fractie van de VVD met betrekking tot minderheidsaandeelhouders
in nationale centrale banken en een eventuele gedeeltelijke privatisering
van de Bank worden beantwoord in § 3.5.4 van deze nota.De leden van de fractie van D66 wilden de stand van zaken vernemen omtrent
de samenstelling, status en inhoud van de zogenoemde Euro-X-Raad.De Europese Raad van Luxemburg heeft besloten dat de ministers van lidstaten
die aan de eurozone deelnemen op informele wijze bijeen kunnen komen ter bespreking
van vraagstukken die verband houden met hun specifieke verantwoordelijkheid
op het gebied van de eenheidsmunt. De Commissie, en in voorkomend geval de
ECB, worden uitgenodigd aan die vergaderingen deel te nemen. Telkens wanneer
vraagstukken van gemeenschappelijk belang aan de orde zijn, worden
zij besproken door de ministers van alle lidstaten. De Ecofin-Raad blijft
het centrale orgaan van coördinatie van het economisch beleid van de
lidstaten en is als enig orgaan bevoegd om de globale richtsnoeren voor het
economisch beleid, het belangrijkste instrument voor economische coördinatie,
te formuleren en aan te nemen. De thans gekozen vormgeving van het informeel
overleg tussen de ministers van lidstaten die aan de eurozone deelnemen brengt
geen verandering teweeg in de institutionele structuur en de verantwoordelijkheden
en bevoegdheden van de Ecofin-Raad en de ECB zoals die is overeengekomen in
het EG-Verdrag. Dit is een belangrijke overweging geweest voor de Nederlandse
regering om akkoord te kunnen gaan met de tijdens de Europese Raad van Luxemburg
bereikte overeenstemming. 2.2. Overdragen officiële reservesDe leden van de VVD-fractie vroegen welke afspraken er in Europees verband
reeds zijn gemaakt over de afdracht van reserves aan de ECB.Terzake wordt verwezen naar de beantwoording van een vergelijkbare vraag
van de leden van de fractie van D66 aan het einde van deze paragraaf.Tevens vroegen de leden van de VVD-fractie in hoeverre de afdracht van
officiële reserves aan de ECB de vermogenspositie en winstontwikkeling
van de Bank beïnvloedt (mede in het licht van berichten over «seigniorage»-verliezen
voor sterke-muntlanden zoals Duitsland en Nederland).Aangezien de overdracht van deviezenreserves plaatsvindt tegen marktwaarde
alsmede het feit dat er een gelijke vordering op de ECB tegenover staat, heeft
deze overdracht in eerste instantie geen invloed op de feitelijke vermogenspositie
van de Bank. De overdracht van reserves aan de ECB kan echter wel gevolgen
hebben voor de toekomstige vermogenspositie en winstontwikkeling van de Bank.
De precieze gevolgen hangen af van de valuta waarin de corresponderende vordering
wordt gedenomineerd en de rentevergoeding over de vordering. De denominatie
van de claim bepaalt wie in eerste instantie het wisselkoersrisico loopt:
de ECB of de Bank.1 De hoogte van de rentevergoeding
over de claim bepaalt in welke mate de inkomsten over de externe reserves
in eerste instantie neerslaan bij de ECB, dan wel bij de deelnemende nationale
centrale banken.2 Daarbij dient te worden bedacht
dat de deelnemende nationale centrale banken, als aandeelhouders van de ECB,
uiteindelijk recht houden op eventuele winsten en aanspreekbaar blijven voor
eventuele verliezen van de ECB, overeenkomstig de kapitaalsleutel.3De overdracht van externe reserves houdt geen direct verband met de verdeling
van het monetaire inkomen. Het monetaire inkomen (ook wel «seigniorage»
genoemd) is het inkomen dat centrale banken verkrijgen door de uitoefening
van de monetaire beleidstaken. Daarbij kan worden gedacht aan de uitgifte
van bankbiljetten en het laten aanhouden van kasreserves. De bankbiljettencirculatie
vormt een renteloze verplichting voor de centrale bank, waar deels rentedragende
activa tegenover staan, hetgeen dus voor de centrale bank inkomen genereert.
In artikel 32 ESCB-Statuten is vastgelegd dat het monetaire inkomen van de
deelnemende nationale centrale banken aan het einde van elk boekjaar volgens
een bepaalde sleutel zal worden verdeeld. Op deze manier worden de centrale
banken beschermd tegen de inkomensgevolgen van mogelijke verschuivingen in
de balansposten bankbiljetten en kasreserves tussen de nationale centrale
banken onderling. Verschuivingen treden op als commerciële banken hun
activiteiten in één centrum in het eurogebied zouden
concentreren. Daarnaast kunnen beslissingen van de ECB om bijvoorbeeld valuta-interventies
vooral via bepaalde nationale centrale banken uit te voeren van invloed zijn
op de samenstelling van de activa van de betrokken centrale banken. Omdat
verschillende activa doorgaans verschillende rendementen opleveren, hebben
ook dergelijke beslissingen inkomensgevolgen. De ECB moet zich bij deze beslissingen
kunnen baseren op beleidsmatige en efficiency-overwegingen. Inkomensover-wegingen
zouden oneigenlijke elementen in de besluitvorming kunnen introduceren. Dit
wordt voorkomen door afspraken te maken over de verdeling van het monetaire
inkomen tussen de deelnemende nationale centrale banken.In het EG-Verdrag is vastgelegd dat het monetaire inkomen van de nationale
centrale banken jaarlijks wordt gepoold, waarbij het in te brengen bedrag
wordt berekend op basis van de omvang van de monetaire passiva van de centrale
banken. Deze omvang correspondeert bij benadering met de som van de bankbiljetten
en de kasreserves. De uitdeling uit de monetaire-inkomenspool gebeurt op basis
van het aandeel van elke nationale centrale bank in het kapitaal van de ECB.
Dit heeft tot gevolg dat sommige nationale centrale banken een nadeel hebben
(ze brengen meer in dan ze terugkrijgen) en andere een voordeel. Als het ESCB
een aantal jaren heeft gefunctioneerd, zal de omvang van de monetaire passiva
van een nationale centrale bank grotendeels zijn bepaald door stelselactiviteiten.
De balans van een nationale centrale bank vormt dan niet langer per se een
afspiegeling van de eigen activiteiten (lees: de nationale economie); het
begrip inkomensnadeel- of voordeel verliest dan zijn betekenis.De eerste jaren van de derde fase is dit nog niet of minder het geval
en kan worden gesproken van een netto-overdracht tussen de nationale centrale
banken. Ter illustratie: in 1996 had de Bank een aandeel van circa 4,25% in
een hypothetische ECB-kapitaalsleutel en een aandeel van circa 4,8% in de
totale bankbiljettencirculatie. Op basis van deze cijfers zou de Bank een
nadeel hebben van circa hfl 200 miljoen per jaar en de Duitse Bundesbank
een jaarlijks nadeel van circa hfl 6 miljard. Deze uitkomsten zijn evenwel
afhankelijk van een groot aantal onzekere factoren, waaronder de samenstelling
van de kopgroep, de toekomstige ontwikkeling van de bankbiljettencirculatie
en het voor het monetair inkomen relevante rendement.Er bestaat informeel overeenstemming in EMI-verband dat in de eerste drie
jaren van de derde fase geen herverdeling zal worden toegepast. In die periode
zullen immers uitsluitend nationale en nog geen euro-bankbiljetten circuleren.
In de 15 lidstaten maken bankbiljetten gemiddeld zo'n 80% uit van de voor
het monetaire inkomen relevante passiva. Dit betekent dat geen belangrijke
verschuivingen in de monetaire passiva zullen optreden. De ESCB-Statuten voorzien
in een overgangsperiode van ten hoogste vijf jaren waarin enige keuzevrijheid
bestaat ten aanzien van de methode van berekening van het monetaire inkomen
en waarin de mogelijkheid bestaat om de herverdeling geleidelijk in te voeren.
Gezien de hierboven aangegeven omvang van de herverdeling wordt thans ook
nagedacht over een mogelijke verlenging van de overgangsperiode.De leden van de fractie van D66 constateerden dat de start van het ESCB
ook directe consequenties voor de goud- en deviezenreserves van de Bank heeft
en vroegen welk deel van deze reserves bij het ECB moet worden ingebracht
en hoe groot de omvang van de dan nog resterende goud- en deviezen reserves
zal zijn.Conform artikel 30 ESCB-Statuten kan de ECB bij de start van de derde
fase van de EMU in totaal maximaal euro 50 miljard aan externe reserves opvragen.
Indien alle 15 lidstaten aan de EMU deelnemen bedraagt de sleutel
voor Nederland circa 4,25%, zodat een inbreng van euro 2,1 miljard (circa
hfl 4,5 miljard) kan worden gevraagd. Uitgaande van een totale opvraging
van euro 50 miljard kan ingeval van een kleiner aantal deelnemende lidstaten
de Nederlandse inbreng groter zijn.Als bekend zal het besluit over welke landen aan de EMU deelnemen pas
later dit jaar worden genomen. Voorts zal de ECB na oprichting de omvang en
samenstelling van de op te vragen externe reserves vaststellen.Thans wordt in EMI-verband gedacht over een initiële overdracht door
nationale centrale banken bestaande uit circa 15% goud en 85%. De deviezenreserves
van de Nederlandsche Bank – voorzover niet luidende in Duitse marken
(aangezien deze bij de start van de derde fase geen externe reserves meer
zijn) – bedragen circa hfl 20 miljard. De goudhoeveelheid van de
Nederlandsche Bank bedraagt thans 1052 ton1; de
boekwaarde van het goud bedraagt thans bijna hfl 15 miljard. Uitgaande
van bovengenoemde samenstelling van de over te dragen externe reserves, zou
na de initiële afdracht aan de ECB derhalve circa hfl 16 miljard
aan deviezen en circa hfl 14 miljard aan goud resteren.De leden van de fractie van D66 informeerden voorts wat functioneel de
omvang zal moeten zijn van de benodigde goud- en deviezenreserves van de Bank
in de nieuwe situatie. In dat verband vroegen zij ook op welke termijn in
de resterende goud- en deviezenreserves een wijziging zou kunnen worden aangebracht.
De leden van de fractie van D66 wilden tevens weten wat de regering vindt
van de gedachte verkoop van een deel van deze reserves aan te wenden voor
het aflossen van de staatsschuld en of zo'n verkoop ook consequenties voor
de winstafdracht van de Bank heeft.Voor de goede orde wordt opgemerkt dat de externe reserves van de Bank
niet als een netto-bezit beschouwd mogen worden. Immers, tegenover de externe
reserves (en andere activa) aan de actiefkant van de balans staan aan de passiefkant
verplichtingen in de vorm van bankbiljetten in omloop en geldmarktverkrappende
instrumenten, zoals tegoeden van banken bij de Bank. Voorts hangen omvang
en samenstelling van de externe reserves nauw samen met de uitvoering van
het monetair en wisselkoersbeleid.Met betrekking tot onderhavige materie bestaat er bovendien nog onvoldoende
duidelijkheid omtrent de omvang van de door het ESCB op te roepen externe
reserves, de wisselkoersrelatie met derde landen en het opereren van het ESCB.
Daarover zullen, naast de beslissing over welke lidstaten deelnemen, in de
loop van dit jaar nog operationele besluiten moeten worden genomen. Voorts
markeert de start van de derde fase een belangrijk breukvlak betreffende de
wijze waarop het monetair beleid wordt bepaald en uitgevoerd. De effecten
daarvan op de balansen van de nationale centrale banken laten zich thans niet
exact bepalen. Momenteel is de door deze leden gesignaleerde materie onderwerp
van analyse. Vanzelfsprekend zal de Kamer tijdig over de bevindingen worden
geïnformeerd. Overigens blijft de Bank, binnen de monetaire randvoorwaarden
die de ESCB-Statuten stellen, de niet aan de ECB overgedragen nationale reserves
beheren. Daarbij zal de Bank net als nu rekening houden met de belangen van
de Staat bij het beheer van de nationale reserves. (Met betrekking tot het
beheer van externe reserves door en het financieel beheer van de Bank wordt
tevens verwezen naar de beantwoording van een vraag van de leden van de PvdA-fractie
in 3.2 respectievelijk een vraag van de leden van de VVD-fractie in §
3.5.2.)3. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de Bankwet
1948 3.1. Doelstellingen, taken en werkzaamhedenDe leden van de PvdA-fractie zouden een overzicht van de ESCB- en niet-ESCB-taken
van de Bank op prijs stellen.De Bank zal als integrerend deel van het ESCB de volgende taken dienen
uit te voeren:– het mede bepalen en ten uitvoerleggen van het monetair beleid
van de Gemeenschap;– het verrichten van valutamarktoperaties in overeenstemming met
artikel 109 EG-Verdrag;– het aanhouden en het beheren van de officiële externe reserves;– het verzorgen van de geldomloop voorzover deze uit bankbiljetten
bestaat; en– het bevorderen van de goede werking van het betalingsverkeer. Tevens levert de Bank in adviserende zin een bijdrage in het kader van
het ESCB aan een goede beleidsvoering van de bevoegde autoriteiten ten aanzien
van het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen en de stabiliteit
van het financiële stelsel; voor de goede orde zij opgemerkt dat artikel
3.3 ESCB-statuten, noch artikel 3, lid 2, van voorliggend wetsvoorstel, op
toezichtsgebied regelgevende bevoegdheden van het ESCB of de Bank jegens derden
met zich brengen.Bovengenoemde taken worden met ingang van de start van de derde fase van
de EMU van het nationale niveau naar het Gemeenschapsniveau overgeheveld.
Deze taken zullen dan ook vanaf dat moment door de Bank in het kader van het
ESCB worden uitgeoefend. De ECB zal, conform artikel 9.2 ESCB-Statuten, op
Gemeenschapsniveau verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van deze taken
door het ESCB.Door deze overheveling van bevoegdheden zal de Minister van Financiën
niet langer politiek verantwoordelijk zijn voor de uitvoering door de Bank
van genoemde ESCB-taken. Het betreft immers een communautaire aangelegenheid.
Bovendien verleent het EG-Verdrag het ESCB autonomie voor de uitoefening van
zijn taken en plichten.De Bank zal buiten het ESCB-kader de volgende taken (blijven) verrichten:– het uitoefenen van toezicht op kredietinstellingen op voet van
de Wet toezicht kredietwezen 1992;– het uitoefenen van toezicht op beleggingsinstellingen op voet
van de Wet toezicht beleggingsinstellingen;– het uitoefenen van toezicht op wisselkantoren op voet van de Wet
inzake de wisselkantoren;– het verzamelen van statistische informatie op voet van de Wet
financiële betrekkingen buitenland 1994 en de Wet economische statistieken
1936 onder andere ten behoeve van de samenstelling van de Nederlandse betalingsbalans;– het bevorderen van de goede werking van het betalingsverkeer; – het optreden als bankier van de Staat op basis van artikel 8,
lid 3, Bankwet 1998 en artikel 21.2 ESCB-Statuten (aanhouden schatkistsaldo
en verlenen intraday-krediet),– het adviseren van de Minister van Financiën inzake het te
voeren dekkings- en acceptatiebeleid bij de herverzekering door de Staat van
exportkredietverzekeringen; de Bank heeft voorts een taak bij de recuperatie
van door de Staat uitgekeerde schadeclaims betreffende bij de Staat herverzekerde
exportkredieten (Koninklijk Besluit van 21 mei 1992);– het beheren – via de hiervoor opgerichte NV Settlement Bank
of the Netherlands – van Iraanse tegoeden, alsmede de financiële
afwikkeling van arbitragevonnissen gewezen door het US Iran Claims
Tribunal betreffende claims van Amerikaanse crediteuren op Iran (Koninklijk
Besluit van 9 juli 1981);– het adviseren van de Minister van Financiën inzake de toepassing
in Nederland van door de VN dan wel de EU aan derde landen opgelegde financiële
sancties (een Koninklijk Besluit betreffende deze taak is in voorbereiding);– het uitvoeren van werkzaamheden bij de distributie van de nieuwe
euro-munten alsmede de verwisseling van guldensmunten tegen deze nieuwe munten
(een Koninklijk Besluit betreffende deze taak is in voorbereiding);– het uitvoeren van taken op het gebied van het in omloop brengen
van guldensmunten (Koninklijk Besluit van 23 december 1992); en – de uitvoering van het Besluit Particuliere Participatiemaatschappijen
(Koninklijk Besluit van 29 juni 1981).Met betrekking tot bovengenoemde niet-ESCB-taken van de Bank kan worden
gesteld dat de huidige bevoegdheidsverdeling tussen de Minister van Financiën
en de Bank bij de uitoefening van deze taken ongewijzigd blijft. De bestaande
ministeriële verantwoordelijkheid wordt onverkort gehandhaafd.In de Bankwet 1998 zal de Minister van Financiën niet beschikken
over een aanwijzingsrecht (zoals dat in de Bankwet 1948 bestaat ten aanzien
van het monetaire beleid) betreffende de uitvoering door de Bank van de genoemde
niet-ESCB-taken, zoals dat evenmin het geval was in de Bankwet 1948 ten aanzien
van deze taken (zie verder 3.2).Overigens wordt verwezen naar de beantwoording van een vraag van de leden
van de PvdA-fractie in de artikelsgewijze toelichting ad artikel 3, waarin
uiteen wordt gezet in hoeverre de Minister een betrokkenheid heeft bij de
in artikel 3 van voorliggend wetsvoorstel genoemde beleidsterreinen.1De leden van de fractie van D66 vroegen welke taken blijven behoren tot
het monetaire beleid van de Bank.Met ingang van de derde fase van de EMU wordt het monetaire beleid door
het ESCB bepaald. Artikel 3, lid 1, sub a, van het wetsvoorstel bepaalt dat
de Bank tot taak heeft het monetaire beleid van het ESCB mede te bepalen en
uit te voeren. Derhalve kan de Bank het monetaire beleid niet zelfstandig
bepalen, maar er wel invloed op uitoefenen via haar participatie in het ESCB. 3.2. Ministeriële verantwoordelijkheid en het vervallen
van het aanwijzingsrechtDe leden van de fractie van de PvdA vonden dat het niet duidelijk is of
het aanwijzingsrecht voor alle taken van de Bank wordt geschrapt of dat het
schrappen zich beperkt tot de macro-monetaire taken van de Bank. Deze leden
zouden het in dat verband op prijs stellen indien met betrekking tot de taken
van de Bank wordt aangegeven met welke instrumenten de ministeriële verantwoordelijkheid
gestalte wordt gegeven.Het huidige aanwijzingsrecht beperkt zich uitsluitend, gegeven de bewoordingen
van artikel 26 Bankwet 1948, tot de coördinatie van de monetaire en financieel
economische politiek van de regering en de politiek van de Bank. Dit betreft
alsdan de algemene oriëntaties van monetair beleid en dus niet iedere
dagelijkse handeling van de Bank (zie tevens § 4.1.1 Memorie van toelichting).
Tevens geldt dat het aanwijzingsrecht geen betrekking heeft op de overige,
niet-monetaire taken van de Bank (taken die haar bij of krachtens wet zijn
opgedragen zoals toezicht op kredietinstellingen, toezicht op
beleggingsinstellingen en het vervaardigen van statistieken). Het vervallen
van het aanwijzingsrecht wijzigt dus alleen de verhouding Staat-Bank met betrekking
tot het monetaire beleid plus overige ESCB-taken; de verhouding Staat-Bank
met betrekking tot de niet-ESCB-taken van de Bank blijft ongewijzigd.Het vervallen van het aanwijzingsrecht op monetair vlak (en vorming van
het ESCB) wijzigt de monetaire bevoegdheid van de Bank in de Wet toezicht
kredietwezen 1992 (Wtk 1992). Zoals in het bovenstaande verwoord, brengt deze
aanpassing geen wijziging aan in de taken en bevoegdheden van de Bank om krachtens
de Wtk 1992 bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen te houden.In de Memorie van toelichting is aangegeven (§ 3.2) dat de bevoegdheid
van de Bank om het monetair instrumentarium vast te stellen is vervat in artikel
19 Wtk 19921. Artikel 89 Wtk 1992 bewerkstelligt
dat het aanwijzingsrecht (artikel 26 Bankwet 1948) ook van toepassing is op
deze in artikel 19 Wtk 1992 vervatte monetaire bevoegdheid van de Bank. In
de derde fase van de EMU is uitsluitend de ECB gerechtigd het monetair instrumentarium
vast te stellen (binnen haar in het EG-Verdrag beschreven bevoegdheden). De
bevoegdheid van de Bank in artikel 19 Wtk 1992 vervalt daarmee. Met het vervallen
van de monetaire bevoegdheid van de Bank en met het vervallen van artikel
26 Bankwet 1948, komt ook artikel 89 Wtk 1992 te vervallen (zie artikelsgewijze
toelichting artikel 19 Bankwet 1998).De leden van de fractie van de PvdA wilden weten op welke wijze de ministeriële
verantwoordelijkheid gestalte krijgt inzake het beheer van de Nederlandse
goudvoorraad en inzake de waardering van de reserves.De Minister van Financiën heeft thans geen bij wet geëxpliciteerde,
specifieke betrokkenheid bij het beheer van de goudvoorraad van de Bank, hetgeen
niet wegneemt dat vanuit zijn hoedanigheid als verantwoordelijke bewindspersoon
voor het beleidsterrein en als aandeelhouder er wel van betrokkenheid sprake
is: – De waardering van de goudvoorraad is gebaseerd op afspraken tussen
de Bank en de Minister van Financiën uit 1978 (Kamerstukken II, 1977–1978,
15 099, nr. 1). De waardering wordt eenmaal per drie jaar vastgesteld
op het laagste jaargemiddelde van de marktprijs voor goud in de aan het moment
van vaststelling voorafgaande drie kalenderjaren onder aftrek van een voorzichtigheidsmarge
van 30 procent. De Bank heeft de waardering laatstelijk per ultimo 1995 conform
de afspraken vastgesteld hetgeen resulteerde in hfl 13 900,- per
kilogram fijn goud.– De Minister van Financiën wordt geraadpleegd omtrent voornemens
van de Bank om goud te verkopen. Terzake verwijst ondergetekende naar de brief
van 12 januari 1993 (Kamerstukken II, 1992–1993, 22 800 IXB, nr.
32) en de brief van 13 januari 1997 waarmee de Tweede Kamer omtrent goudverkopen
is geïnformeerd.Deze betrokkenheid van de Minister van Financiën moet met name vanuit
eerdergenoemde hoedanigheden worden bezien, want de omvang en samenstelling
van de externe reserves (inclusief goud) hangen samen met de uitvoering door
de Bank van het monetaire en wisselkoersbeleid.Toetreding van de Bank tot het ESCB brengt met zich dat het ESCB belast
wordt met het aanhouden en het beheer van de externe reserves van de lidstaten
(artikel 3.1 ESCB-Statuten).2 Behoudens het deel
van de externe reserves dat door de Bank conform artikel 30 ESCB-Statuten
aan de ECB wordt overgedragen, blijven de externe reserves op de balans van
de Bank staan. Aangezien de Bank een integrerend onderdeel van het ESCB wordt,
maken de externe reserves op de balans van de Bank deel uit van de tot het
ESCB te rekenen monetair-relevante activa. Vanwege deze nieuwe
constellatie worden thans in EMI-kader met het oog op het bereiken van de
noodzakelijke uniformiteit richtlijnen voor de waardering en het beheer van
de externe reserves opgesteld.1Overigens zijn met betrekking tot het aanhouden en beheren van externe
reserves door een nationale centrale bank een tweetal bepalingen uit de ESCB-Statuten
relevant. Artikel 23 stelt dat een nationale centrale bank alle soorten deviezen
en edele metalen, contant of op termijn, mag kopen en verkopen. Artikel 31.2
voegt daaraan toe dat, ingeval koop- of verkooptransacties door een nationale
centrale bank een nader te bepalen grens te boven gaan, goedkeuring van de
ECB vereist is. Achtergrond voor die goedkeuring is dat de ECB daarmee kan
verzekeren dat die transacties het wisselkoersbeleid en het monetair beleid
van de Gemeenschap niet verstoren.2Materieel komt deze nieuwe constellatie erop neer dat, binnen ESCB-randvoorwaarden,
de Bank het beheer voert over de Nederlandse, niet aan de ECB overgedragen
externe reserves en daarbij conform artikel 15 Bankwet 1998 rekening houdt
met de belangen van de Staat. Bedoelde ESCB-randvoorwaarden hangen samen met
het monetaire beleid en het balansbeheer met het oog op de uitoefening van
ESCB-taken. Overigens gelden vanzelfsprekend ook thans reeds monetaire randvoorwaarden
met betrekking tot het beheer door de Bank van de externe reserves.De Minister van Financiën krijgt in de Bankwet 1998 een expliciete
betrokkenheid bij het beheer van de goudvoorraad. Artikel 15, lid 1, bepaalt
immers dat de Bank de interne richtlijnen voor het beheer van de activa –
waaronder de goudvoorraad – na overleg met de Minister en «op
gepaste wijze rekening houdend met de belangen van de Staat» vaststelt.
Bedoelde interne richtlijnen zullen, binnen bovengenoemde ESCB-randvoorwaarden,
onder meer betrekking hebben op de samenstelling van de activa en de wijze
waarop zij worden aangehouden. Overigens is de Minister op die wijze ook in
de toekomst betrokken bij eventuele wijzigingen in de interne richtlijnen
voordat deze worden doorgevoerd. 3.3. Informatieuitwisseling Minister-Bank c.q. informatieverschaffing
aan de Staten-GeneraalDe leden van de PvdA-fractie waren van mening dat de Tweede Kamer –
gelet op het coördinatie-mechanisme tussen Raad van Ministers en Europese
Centrale Bank (vgl. artikel 109 B EG-Verdrag) – geïnformeerd moet
worden over de Nederlandse bijdrage terzake in de Raad van Ministers.De Tweede Kamer wordt regulier en doorlopend op de hoogte gehouden van
de inbreng van Nederland in de Ecofin-Raad. Vooraf vindt er overleg plaats
met de vaste commissie van Financiën over de agenda. Na afloop ontvangt
de Tweede Kamer een verslag van de Ecofin-Raad waarna er wederom ruimte is
voor overleg met de Tweede Kamer. Deze praktijk zal in de derde fase worden
gecontinueerd.De leden van de PvdA-fractie gaven aan ook geïnformeerd te willen
worden omtrent de inbreng van de Bank binnen het ESCB-kader. Hoewel de Bank
tot taak heeft het monetaire beleid van de ECB mede te bepalen (artikel 3,
lid 1, sub a, Bankwet 1998), wordt het monetaire beleid uiteindelijk door
de raad van bestuur van de ECB vastgesteld. Vanwege deze constellatie ligt
het niet in de rede dat de Bank aan haar eigen inbreng openbaarheid zal geven;
als het ECB-beleid is vastgesteld zal de Bank alleen dat kunnen uitdragen.3 Dienaangaande is in de Memorie van toelichting (§
4.1.1) gesteld dat de Minister van Financiën de Tweede Kamer met informatie
over het monetaire beleid van het ESCB zal voorzien. De Bank
heeft voorts aangegeven het beleid van het ESCB in de Tweede Kamer te willen
toelichten.De leden van de fractie van de PvdA constateerden dat het huidige overleg
tussen de Minister van Financiën en de president van de Bank gecontinueerd
zal worden en vroegen of de Tweede Kamer over de resultaten van dat overleg
kan worden geïnformeerd.Het regelmatige overleg tussen de Minister van Financiën en de president
van de Bank heeft een informeel, overwegend oriënterend karakter.1 Tijdens deze zogeheten «lunch» wordt over
allerlei onderwerpen van gemeenschappelijk belang van gedachten gewisseld:
monetaire ontwikkelingen, de komst van de euro, financieel-economisch beleid
van de regering, toezichtsaangelegenheden, etcetera. Veelal betreft het specifieke
dossiers (bijvoorbeeld een wetsvoorstel of het begrotingsbeleid) die ook in
enige vorm de Tweede Kamer bereiken, en zullen de bevindingen van de Minister
van Financiën uit het overleg daarin zijn verwerkt.Het is naar de mening van ondergetekende essentieel dat het regelmatige
overleg tussen de Minister van Financiën en de president van de Bank
in zijn huidige vorm wordt gecontinueerd. Rapportage van het besprokene aan
de Kamer zou tot een zodanige institutionalisering leiden dat het karakter
van het overleg wezenlijk zou veranderen en de toegevoegde waarde ervan zou
worden aangetast. Het gevolg zou zijn dat een belangrijke schakel is de verhouding
Staat-Bank te niet gaat.De leden van de fracties van de PvdA, VVD en D66 vroegen de regering te
overwegen een regeling te treffen die voorziet in het horen van de president
van de Bank door de Staten-Generaal, analoog aan het horen van (leden van)
de ECB-directie door het Europees Parlement. De leden van de CDA-fractie vroegen
in hoeverre het de bedoeling is dat nationale parlementen contacten onderhouden
met de president van de nationale centrale bank en hoeverre dit aan lidstaten
wordt overgelaten.In de derde fase van de EMU wordt het monetair beleid niet langer nationaal
bepaald, maar supranationaal. Dit is de reden waarom het EG-Verdrag bepalingen
bevat omtrent het horen van de ECB-president en overige leden van de ECB-directie
door het plenaire Europees Parlement alsmede haar bevoegde commissies. Gegeven
het supranationale karakter van het monetaire beleid is in het wetsvoorstel
geen regeling opgenomen over het afleggen van verantwoording door de president
van de Bank aan het nationaal parlement. Dit laat onverlet dat een adequate
informatievoorziening aan de Nederlandse volksvertegenwoordiging van groot
belang wordt geacht. Om deze reden heeft ondergetekende in de Memorie van
toelichting aangegeven het dienstig te achten wanneer de president van de
Bank, als meest aangewezen persoon, aan de vaste Kamercommissie voor Financiën
een toelichting kan geven op het door het ESCB gevoerde beleid. De vaste Kamercommissie
kan te allen tijde de president van de Bank hiertoe uitnodigen. Vastlegging
van dit recht in de wet past naar de mening van ondergetekende niet in de
Nederlandse staatsrechtelijke verhoudingen, waarbij de ministers verantwoording
afleggen aan de Staten-Generaal. Daarbij komt dat ondergetekende en de Bank
hebben toegezegd deze wijze van informatievoorziening actief te zullen bevorderen.De leden van de fractie van D66 vroegen in dit verband aan welke soort
inlichtingen en gegevens wordt gedacht bij de opmerking dat de Minister moet
kunnen blijven beschikken over inlichtingen en gegevens met betrekking tot
de Verdragstaken welke nodig zijn om het financieel-economisch beleid te kunnen
bepalen (artikel 17 lid 1). Bij deze inlichtingen en gegevens kan bijvoorbeeld worden gedacht aan
informatie welke op zich geheim is, zoals informatie met betrekking tot interventies
en BIB-beraadslagingen. Opgemerkt wordt, dat het artikel met opzet open is
gelaten om de informele informatievoorziening tussen het Ministerie en de
Bank niet onnodig in te perken. In de huidige praktijk werkt de informatievoorziening
naar wens en het is de bedoeling hierin geen verandering aan te brengen. 3.4. Toezicht en statistiekDe leden van de PvdA-fractie vernamen graag de visie van het kabinet op
de in het EG-Verdrag geschapen mogelijkheid om toezichtsfuncties naar de ECB
over te hevelen.Terzake is het van belang te onderkennen dat binnen de Gemeenschap bij
de voltooiïng van de interne markt gekozen is voor een benadering bestaande
uit de harmonisatie op minimum-niveau van toezichtvereisten, de wederzijdse
erkenning van vergunningen, en het beginsel dat het toezicht wordt uitgeoefend
door de lidstaat van vestiging («home country control»). Zoals
bekend is voor kredietinstellingen dit mechanisme neergeslagen in de Tweede
coördinatierichtlijn en de Wet toezicht kredietwezen 1992. Genoemde benadering
is succesvol gebleken in de zin dat de interne markt voor financiële
diensten daarmee een belangrijke impuls heeft gekregen, het toezicht op een
uniformere basis wordt uitgeoefend («level playing field»-gedachte),
en de samenwerking tussen de nationale toezichthouders nog intensiever is
geworden.Ondergetekende meent dat deze situatie – die overigens met nieuwe
EU-richtlijnen verder wordt ontwikkeld – thans als adequaat kan worden
beschouwd.Indien de verwachte, geleidelijke convergentie van bedrijfseconomisch
toezicht op nationaal niveau te zijner tijd in de richting van één
communautaire toezichthouder zou gaan wijzen, biedt artikel 105, lid 6, EG-Verdrag
de mogelijkheid dat de Raad de ECB specifieke toezichttaken toebedeelt. Mede
in het licht van de verregaande harmonisatie en coördinatie van het bedrijfseconomisch
toezicht, is het thans evenwel niet te voorzien dat de lidstaten dat al in
de nabije toekomst noodzakelijk achten.De leden van de fractie van de PvdA refereerden aan de betrokkenheid van
het IMF en de OESO ten aanzien van de deugdelijkheid en toereikendheid van
financiële statistieken van de Bank en CBS. Zij vroegen hoe in de toekomst
kan worden gegarandeerd dat eventuele problemen met betrekking tot de deugdelijkheid
en toereikendheid van financiële statistieken van de Bank en CBS worden
opgelost nu het aanwijzigingsrecht komt te vervallen.Vooreerst wordt opgemerkt dat het huidige aanwijzingsrecht nimmer betrekking
heeft gehad op het opstellen van statistieken (zie ook § 3.2).Over het opstellen van statistieken en de deugdelijkheid ervan kan echter
in algemene zin het volgende worden gezegd. Momenteel wordt de internationale
vergelijkbaarheid van statistieken gewaarborgd doordat de Bank en het CBS
zich bij het opstellen van statistieken richten naar de standaarden van het
IMF, de OESO en EuroStat terzake.Bovendien zijn er diverse regelingen getroffen in het kader van het ESCB.
Teneinde de taken van het ESCB te kunnen vervullen, is de ECB krachtens artikel
5.1 ESCB-Statuten bevoegd om, bijgestaan door de nationale centrale banken,
de benodigde statistische gegevens bij derden op te vragen. De ECB werkt hiertoe
samen met de instellingen en organen van de Gemeenschap, met internationale
organisaties, en met de bevoegde autoriteiten van lidstaten en derde landen. Deze verplichting voor de ECB met verschillende instanties samen te werken
staat er garant voor dat de voor de ESCB-taken noodzakelijke statistieken
op een deugdelijke, toereikende en efficiënte wijze zullen worden verzameld.
Relevant is voorts artikel 5.3 ESCB-Statuten op grond waarvan de ECB bevoegd
is om, waar nodig, bij te dragen aan de harmonisatie van de regels en werkwijzen
van nationale centrale banken voor de verzameling van statistieken.Tenslotte zij vermeld dat een concept-verordening van de Raad gebaseerd
op artikel 42 ESCB-Statuten inzake de statistische bevoegdheden van de ECB,
een bijdrage levert aan de coördinatie en deugdelijkheid van door het
ESCB bij derden op te vragen statistische informatie. Artikel 3b van deze
concept-verordening draagt het ESCB op «to minimize the reporting burden
involved (dat wil zeggen voor de economische subjecten), including by using
existing statistics as far as possible». De ECB zal ook «take
into account Community and international statistical standards».De leden van de VVD-fractie waren van mening dat het EG-Verdrag een «no-bail
out» clausule had moeten bevatten welke bepaalt dat de ECB voor individuele
banken geen «lender of last resort» mag zijn. Deze vraag betreft de «lender of last resort»-rol
van centrale banken. Deze functie wordt noch in het EG-Verdrag, noch in de
nationale wetgeving genoemd. Dat neemt niet weg dat, gezien het belang van
de stabiliteit van het financiële stelsel, het gerechtvaardigd en noodzakelijk
zou kunnen zijn om op ad hoc basis liquiditeitssteun te verlenen aan in beginsel
solvabele kredietinstellingen. Deze steun zou kunnen worden gebaseerd op artikel
18 ESCB-Statuten, waaruit volgt (i) dat liquiditeitssteun het verwezenlijken
van de doelstelling en taken van het ESCB niet in de weg mag staan en (ii)
dat de verleende kredieten zullen moeten worden gedekt door toereikend onderpand.Er zij overigens op gewezen dat het bedrijfseconomisch toezicht op individuele
kredietinstellingen niet tot de taken van het ESCB behoort en dat, aangezien
de Raad niet conform artikel 105, lid 6, EG-Verdrag specifieke taken op bedrijfseconomisch
toezicht gebied aan de ECB hebben opgedragen, de verantwoordelijkheid voor
het bedrijfseconomisch toezicht volledig berust bij de nationale autoriteiten.De leden van de VVD spraken de zorg uit dat zonder een «no bail
out»-clausule voor kredietinstellingen, de ECB blootgesteld zou kunnen
worden aan zware politieke druk om grote instellingen via ruime kredietverlening
boven water te houden.Artikel 107 EG-Verdrag verbiedt evenwel de organen c.q. instellingen van
de Gemeenschap, de regeringen van lidstaten of andere organen om op enigerlei
wijze de ECB bij de uitoefening van haar taken te beïnvloeden. De ECB
zou steeds een beroep op deze bepaling moeten doen voor het geval zij bloot
wordt gesteld aan politieke druk om in specifieke gevallen «lender of
last resort»-steun te verstrekken. 3.5. Wijzigingen in de verhouding Staat-Bank 3.5.1. BankraadDe leden van de VVD-fractie informeerden naar de samenstelling van de
bankraad en vroegen of het niet beter is een bankraad van deskundigen te hebben
in plaats van een maatschappelijke vertegenwoordiging.De bankraad zal ingevolge het voorliggend wetsvoorstel uit 11 tot 13 leden
gaan bestaan. Naast de overheidscommissaris en een door de raad van commissarissen
uit hun midden aan te wijzen lid, zijn er 9 tot 11 plaatsen voor overige leden
bestemd. De leden van de bankraad worden de eerste keer door
de directie van de Bank benoemd. Vervolgens zullen de leden van de bankraad
volgens een rooster aftreden en doet de directie van de Bank een voordracht
voor de door de bankraad te benoemen nieuwe leden. De samenstelling van de
bankraad zal een weerspiegeling zijn van verschillende maatschappelijke geledingen.De Bank zal binnen 8 weken na inwerkingtreding van de Bankwet 1998 de
eerste leden van de bankraad benoemen (artikel 27, lid 1). Thans is nog niet
bekend welke personen de Bank beoogt te benoemen. Het ligt evenwel in de rede
dat de Bank bij het vervullen van deze taak rekening zal houden met de huidige
representatie van maatschappelijke geledingen.De gedachte om de voorkeur te geven aan deskundigheid boven maatschappelijke
vertegenwoordiging is niet aan de orde. Beide kwalificaties zijn immers niet
wederzijds uitsluitend. De nadruk op maatschappelijke vertegenwoordiging moet
worden gezien tegen de volgende achtergrond. In de eerste plaats heeft de
bankraad een klankbordfunctie jegens de directie van de Bank; de bankraad
dient de directie van advies bij de uitvoering van de taken van de Bank. In
de tweede plaats vormt de bankraad voor de directie van de Bank een kanaal
waarlangs het ESCB-beleid kan worden toegelicht en aldus aan het draagvlak
daarvan kan worden bijgedragen. Op deze wijze zal de bankraad het «gemeenschapselement»
gestalte geven.Deze leden merkten in dit verband op dat het instituut bankraad niet langer
nodig zou zijn indien het contact tussen de Bank en de Tweede Kamer wordt
geformaliseerd.Zoals hiervoor (zie § 3.3) is uiteengezet past het niet in de staatsrechtelijke
verhoudingen het contact tussen de Bank en de Tweede Kamer te formaliseren.
Los daarvan meent ondergetekende dat het overleg van de Tweede Kamer met de
president van de Bank de functie van de bankraad als «gemeenschapselement»
in de Bank niet overbodig maakt. Immers de rol van de bankraad als orgaan
van de Bank is breder dan louter het ESCB-beleid toelichten.De leden van de PvdA-fractie verzochten een overzicht van de taken van
de bankraad in de Bankwet 1998 met een toelichting jegens welke organen deze
taken strekken.Artikel 14, lid 5, van het wetsvoorstel stelt dat de president van de
Bank aan de bankraad verslag uitbrengt over algemene economische en financiële
ontwikkelingen en dat hij de door Bank gevoerde politiek bespreekt met de
bankraad. Voorts wordt beraadslaagd over onderwerpen die door een of meerdere
leden van de bankraad aan de orde worden gesteld betreffende de doelstellingen,
taken en werkzaamheden van de Bank.De taak van de bankraad in de Bankwet 1998 is derhalve tweeledig van aard.
De bankraad heeft in de eerste plaats de taak om de directie van de Bank te
adviseren in verband met de uitvoering van de doelstellingen, de taken en
de werkzaamheden van de Bank. Deze adviezen zijn niet-bindend van aard. In
de tweede plaats kan de directie van de Bank de bankraad gebruiken als klankbord
bij de gedachtenvorming over haar beleid, zowel ten aanzien van ESCB-aangelegenheden,
als inzake niet-ESCB onderwerpen. De brede samenstelling van de bankraad is
van belang bij de uitoefening van deze taak.De bankraad is een intern orgaan van de Bank. Niettegenstaande het feit
dat de Thesaurier-Generaal of zijn plaatsvervanger de vergaderingen van de
bankraad bijwoont, oefent zij haar taak uitsluitend uit jegens de directie
van de Bank. Onder de huidige Bankwet 1948 is dit anders. Zo dient de Minister de bankraad
te horen voordat hij (op basis van artikel 26 Bankwet 1948) de Bank een aanwijzing
zou geven. Nu het aanwijzingsrecht met ingang van de oprichting van het ESCB
vervalt, is er in het voorliggend wetsvoorstel geen plaats voor handhaving
van deze functie van de bankraad. Tot de oprichtingsdatum van het ESCB is
artikel 22, lid 2, van het voorliggend wetsvoorstel van toepassing.Tot voor kort diende onder de Bankwet 1948 de Kroon voorts de bankraad
te horen over voornemens om nieuwe werkzaamheden per Koninklijk Besluit aan
de Bank op te dragen. De bankraad had tevens een meer algemene adviesrol jegens
de Minister van Financiën. Gezien het regeringsbeleid, dat gericht is
op afschaffing van adviescolleges, zijn deze taken reeds door de Wet herziening
adviescolleges van 6 februari 1997, Stb. 63, uit de Bankwet 1948 geschrapt.Met betrekking tot de taken van de bankraad vroegen de leden van de fractie
van de PvdA om een precieze definitie van het begrip monetaire taken en de
relatie van deze taken tot de resterende taken van de Bank. De bankraad heeft als zodanig geen monetaire taken. Artikel 14, lid 5,
Bankwet 1998 bepaalt dat de bankraad dient voor beraadslaging over de algemeen
economische en financiële ontwikkelingen en onderwerpen welke zijn gerelateerd
aan de doelstellingen, taken en werkzaamheden van de Bank. In artikel 3 Bankwet
1998 worden de ESCB-taken, welke samenhangen met de verdragsdoelstelling van
het handhaven van prijsstabiliteit, aan de Bank opgedragen. Derhalve kan de
bankraad wel vrijblijvend advies uitbrengen aan de directie omtrent die taken
van de Bank.De leden van de fractie van de PvdA vroegen omtrent de samenstelling van
de bankraad waarom de verschillende ministeries niet langer worden vertegenwoordigd.
In het bijzonder werd hierbij gedoeld op de vertegenwoordiging van het Ministerie
van Economische Zaken, omdat dit ministerie verantwoordelijk is voor het consumentenbeleid
en mededingingsbeleid. Volgens de genoemde leden zijn het consumentenbeleid
en de maatschappelijke inbedding gerelateerd.De vertegenwoordiging van andere ministeries dan dat van Financiën
in de bankraad is vastgelegd in de Bankwet 1948 vanuit het toenmalige gedachtengoed
dat ten grondslag lag aan de oprichting van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie.
In de praktijk heeft deze organisatie in de Nederlandse samenleving niet de
indertijd beoogde gestalte gekregen. Daarnaast is gebleken dat de andere ministeries
minder raakvlakken hebben met het beleid van de Bank dan indertijd werd vermoed.
Dit geldt ook voor het in de vraag genoemde Ministerie van Economische Zaken.
Dat de diverse andere ministeries dit gebrek aan raakvlakken ook als zodanig
ervaren, moge blijken uit de zeer beperkte mate waarin de betreffende vertegenwoordigers
aan vergaderingen van de bankraad hebben deelgenomen. 3.5.2. Koninklijk CommissarisDe leden van de PvdA-fractie achtten een nadere onderbouwing noodzakelijk
voor de afschaffing van de Koninklijk Commissaris en het combineren van twee
verschillende functies binnen de raad van commissarissen.Er is geen sprake van de combinatie van twee verschillende functies binnen
de raad van commissarissen (zie ook § 3.5.3). De afschaffing van de Koninklijk
Commissaris is toegelicht in § 4.4.2 van het algemeen deel van
de Memorie van toelichting. Aldaar is gewezen op de in de praktijk bestaande
overlap in de financiële taak van de Koninklijk Commissaris met die van
de raad van commissarissen en op de behoefte aan de handhaving van een «trait
d'union»-functie tussen regering en Bank. Met deze laatste functie wordt
de van overheidswege benoemde commissaris belast; hem staan daartoe de in
artikel 13 Bankwet 1998 gegeven bevoegdheden ter beschikking.De leden van de PvdA-fractie gingen er vanuit dat de specifieke bevoegdheden
van de overheidscommissaris moet worden beschouwd als een instrument voor
de invulling van de ministeriële verantwoordelijkheid. Zij vroegen zich
af hoe zich een dergelijke positie verhoudt met het algemene uitgangspunt
dat de raad van commissarissen onafhankelijk behoort te zijn.De bijzondere functie die de van overheidswege benoemde commissaris heeft,
staat los van de taak van de raad van commissarissen. Hij oefent die functie
niet uit als lid van de raad van commissarissen maar naast dat lidmaatschap.
In de raad van commissarissen komt de uitoefening van deze bijzondere functie
niet aan de orde: de commissaris brengt geen verslag uit aan de raad van commissarissen
en hoeft zich in de raad niet te verantwoorden voor de wijze waarop hij de
bijzondere functie uitoefent. De onafhankelijkheid van de raad van commissarissen
is dan ook niet in het geding (zie ook § 3.5.3).De leden van de fractie van de PvdA wilden weten hoe het instituut van
overheidscommissaris en de onafhankelijkheid van de leden van de raad van
commissarissen in andere lidstaten is geregeld.Voorzover gegevens van andere lidstaten van de EU toereikend zijn, kan
over de instituten van overheidscommissaris en raad van commissarissen het
volgende overzicht worden geboden. Overheidscommissaris en raad van commissarissen in andere
lidstaten LidstaatBeknopte
beschrijving1BelgiëDe Belgische bankwet
kent een regeringscommissaris die het recht heeft om controle uit te oefenen
op de niet-ESCB verrichtingen van de centrale bank. Er is voorts een regentenraad
die toezicht houdt op de niet-ESCB-taken van de centrale bank. Dit orgaan
heeft met name adviserende bevoegdheden. DenemarkenEr is een overheidscommissaris
in de persoon van de Minister van Economische Zaken. De overheidscommissaris
heeft toegang tot alle informatie met betrekking tot het monetaire beleid.
Belangrijke beslissingen kunnen niet zonder de overheidscommissaris worden
genomen. DuitslandDe Duitse bankwet kent geen overheidscommissaris
en evenmin een raad van commissarissen. De president, vice-president en overige
directieleden van de Bundesbank vormen samen met de presidenten van de Landeszentralbanken
de centrale bankraad. Dit besluitvormende orgaan zal in fase 3 van de EMU
blijven bestaan. FinlandDe Finse bankwet kent geen overheidscommissaris
of raad van commissarissen Er is wel een door het parlement benoemde toezichtsorgaan
waarmee toezicht wordt uitgeoefend op de uitoefening door de directie van
de taken van de centrale bank. De leden van dit orgaan worden benoemd voor
de looptijd van het parlement. FrankrijkDe Franse bankwet kent
geen overheidscommissaris c.q. raad van commissarissen. De Franse wet kent
wel een door de Minister van Financiën en Economische Zaken benoemde
«censor» die vergaderingen mag bijwonen en beslissingen van het
dagelijks bestuur van de Banque de France op een aantal gebieden mag tegenhouden.
Het gaat hier om overheidscontrole van ESCB-taken (met uitzondering van het
monetaire beleid waar het «conseil de la politique monetaire»
reeds zelfstandig het beleid vaststelt). GriekenlandDe Griekse
bankwet kent een overheidscommissaris met adviserende bevoegdheden. Deze woont
de vergaderingen van de algemene vergadering van aandeelhouders en van de
besluitvormende organen van de centrale bank bij en kan voorts een veto uitspreken
over niet-ESCB gerelateerde besluiten van de centrale bank. Er is geen raad
van commissarissen. IerlandDe Ierse bankwet kent geen overheidscommissaris
en evenmin een raad van commissarissen. De secretary of the Department of
Finance en een senior ambtenaar maken deel uit van de directie van de Ierse
centrale bank. Deze leden hebben evenwel geen stemrecht ten aanzien van ESCB-aangelegenheden.ItaliëDe Italiaanse bankwet kent op dit moment de figuur
van een Raad van Toezicht (benoemd door de algemene vergadering van aandeelhouders).
Dit orgaan beoordeeld de jaarrekening en ziet toe op de wettigheid van de
besluiten van de centrale bank. Er is geen overheidscommissaris. LuxemburgHet
wetsvoorstel van 7 december 1993 kent geen overheidscommissaris en evenmin
een toezichthoudend orgaan. OostenrijkDe nieuwe Oostenrijkse
bankwet wijzigt de positie van de overheidscommissaris. De overheidscommissaris
heeft de bevoegdheid vergaderingen van de besluitvormende organen van de centrale
bank bij te wonen. Deze functionaris onderzoekt de uitvoering van de wettelijke
taken door de centrale bank. De centrale bank kent, naast een algemene vergadering
van aandeelhouders, geen toezichtsorgaan als een raad van commissarissen.PortugalDe Portugese bankwet kent geen overheidscommissaris. De
Minister van Financiën wijst wel 3 van de 4 leden van de Raad van Toezicht
aan. Dit is een met de raad van commissarissen vergelijkbaar orgaan, met als
taak om toezicht te houden op de activiteiten van de centrale bank. De Portugese
bankwet kent verder een Raad van Advies (vergelijkbaar met de bankraad). SpanjeDe
Spaanse bankwet kent geen overheidscommissaris. Deze bankwet kent wel een
Algemene Raad waarin de Minister van Economische en Financiële Zaken
of de Staatssecretaris van Economische Zaken, alsmede de vice-voorzitter van
de nationale effectenmarktcommissie zitting hebben. De Algemene Raad heeft
de bevoegdheid om algemene richtlijnen voor het beleid van de centrale bank
uit te zetten, en voorts om toezicht te houden op het beleid van de directie.
Er is geen raad van commissarissen. Verenigd KoninkrijkDe Britse
bankwet wordt momenteel gewijzigd. Een eerste conceptwet kent geen overheidscommissaris.
De minister van Financiën kan de Bank of England evenwel aanwijzingen
geven met betrekking tot monetaire politiek. ZwedenDe Zweedse
bankwet kent geen overheidscommissaris of raad van commissarissen. De Riksbank
legt evenwel verantwoording over het door haar gevoerde beleid af aan de Riksdag,
en laatstgenoemde verleent hierover décharge aan de Riksbank. Deze
bepaling is, momenteel onderwerp van studie in Zweden.Bron: De Nederlandsche Bank.1 De beknopte beschrijving betreft alleen de feitelijke situatie;
er is niet ingegaan op de vraag of een en ander in overeenstemming met het
EG-Verdrag is. Naar het zich laat aanzien zijn met het oog op het EG-Verdrag
in verschillende gevallen verdergaande aanpassingen nodig.De leden van de VVD-fractie vroegen of, nu de figuur van de Koninklijk
Commissaris verdwijnt, het toezicht van de Staat op het financiële beheer
van de Bank voldoende blijft gewaarborgd. In deze context informeerden deze
leden naar een realistische schatting van het vermogen van de Bank. De leden
van de VVD-fractie vroegen tevens of de bevoegdheden van de Minister van Financiën
in artikel 15 Bankwet 1998 adequaat zijn geregeld.Ten aanzien van het financiële beheer van de Bank wijst ondergetekende
op diverse relevante waarborgen.Allereerst behoort het tot de vennootschappelijke taken van de raad van
commissarissen om op het financiële beheer van de Bank toe te zien. Voorzover
deze taak niet rechtstreeks uit het Burgerlijk Wetboek voortvloeit, wordt
de taak in de statuten van de Bank nader benoemd. Daarnaast kan de Minister
van Financiën de persoon die van overheidswege tot commissaris is benoemd
ingevolge artikel 13 Bankwet 1998 verzoeken gegevens en inlichtingen in te
winnen over de wijze waarop de Bank haar taken uitvoert. Binnen het kader
van genoemd artikel kan de bedoelde persoon ook verzocht worden zich te informeren
omtrent het financiële beheer van de Bank. Voorts kan de Staat –
in de hoedanigheid van aandeelhouder – zich binnen de vennootschappelijke
verhoudingen over het financiële beheer van de Bank vergewissen. Tot
slot wordt onderstreept dat de Bank als vennootschap gehouden is aan de bepalingen
in het Burgerlijk Wetboek1; met name wordt gewezen
op de verplichting een jaarrekening te publiceren en deze te voorzien van
een verklaring als bedoeld in artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek.Zoals in de Memorie van toelichting (§ 4.4.2) is betoogd kent de
huidige Bankwet 1948 een overlap tussen de financiële taak van de Koninklijk
Commissaris en die van de raad van commissarissen. Mede gelet op de overige
waarborgen meent ondergetekende dat in de Bankwet 1998 kan worden volstaan
met het leggen van het zwaartepunt van het toezicht op het financiële
beheer van de Bank bij de raad van commissarissen.Met betrekking tot het financiële beheer geldt bovendien dat de Bankwet
1998 in artikel 15, lid 1, een nieuwe betrokkenheid van de Minister van Financiën
introduceert. Doordat de Bank de interne richtlijnen voor het beheer van activa
die niet ingevolge artikel 30 ESCB-Statuten aan de ECB zijn overgedragen,
pas kan vaststellen na overleg met de Minister én na gepast rekening
te hebben gehouden met de belangen van de Staat, geeft de Bankwet 1998 expliciet
uitdrukking aan de financiële belangen die de Staat in de Bank heeft.
Bij het opstellen van de interne richtlijnen zal de Bank er voor
moeten zorgen dat deze consistent zijn met richtsnoeren die de ECB op basis
van de ESCB-Statuten gerechtigd is uit te vaardigen.De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, zoals gehanteerd
in de balans en de winst- en verliesrekening van de Bank, worden in het jaarverslag
toegelicht. De grondslagen die de Bank hanteert zijn zodanig dat een getrouwe
weergave van het eigen vermogen wordt gegeven.Per ultimo 1996 bedroeg het eigen vermogen van de Bank circa hfl 21
miljard tegen boekwaarde en circa hfl 26 miljard tegen marktwaarde. Op
basis van voorlopige cijfers per ultimo 1997 komen deze bedragen op respectievelijk
hfl 23 miljard en hfl 27 miljard. Voor de situatie per ultimo 1996
geldt bovendien, dat het op termijn (1997) verkochte goud in de balans tegen
opbrengstwaarde is gewaardeerd.Het belangrijkste verschil tussen de marktwaarde en de boekwaarde van
het eigen vermogen ligt in het hanteren van een 30% discount op de marktprijs
van goud.1 Deze discount leidt tot een verschil
van circa hfl 4 miljard tussen marktwaarde en boekwaarde van de goudreserves
(december 1997). Achtergrond van deze discount was de overweging dat de marktwaarde
van het goud geen realistische schatting van de verwachte opbrengst bij verkoop
vormt, bijvoorbeeld omdat verkoop een prijsdrukkend effect zou kunnen hebben.
De overige (kleine) verschillen tussen marktwaarde en boekwaarde van de verschillende
balansposten worden in de toelichting op de balans verklaard. 3.5.3. Raad van commissarissenDe leden van de PvdA-fractie vroegen of zij het goed begrepen dat de raad
van commissarissen een dubbelfunctie heeft, nl. het voeren van het financieel
toezicht op de vennootschap als zodanig en het voeren van toezicht van overheidswege
op de uitvoering en de invulling van de taken van de Bank inclusief de verdragstaken.In artikel 12, lid 4, Bankwet 1998 is, in navolging van artikel 28, lid
1, Bankwet 1948, bepaald, dat de raad van commissarissen toeziet op het beheer
van de Bank. Een en ander betekent dat de raad van commissarissen bij de Bank
met name toezicht houdt op de financiële handelingen van de Bank. Het
toezicht «van overheidswege» door de Koninklijk Commissaris vervalt
en wordt vervangen door een geactualiseerde beschrijving van de «trait
d'union»-functie tussen regering en Bank (vgl. § 4.4.2 Memorie
van toelichting). Deze taak wordt niet opgedragen aan de raad van commissarissen,
maar uitsluitend aan het van overheidswege benoemde lid van de raad van commissarissen.
De betreffende taak rust dus op deze persoon naast en gescheiden van de taak
die hij als lid van de raad van commissarissen heeft. Zo bezien vervult de
raad van commissarissen dus geen dubbelfunctie (zie ook § 3.5.2).De leden van de fractie van de VVD suggereerden dat de Staat niet één
lid, maar alle leden van de raad van commissarissen zou benoemen, aangezien
de Staat enig aandeelhouder is. Hierbij werd expliciet niet gedacht aan leden
uit het ambtenarencircuit, maar aan leden met deskundigheid en een pluriforme
achtergrond.Terzake wordt er op gewezen dat artikel 12 Bankwet 1998 er in voorziet
dat alle leden van de raad van commissarissen door de aandeelhouders worden
benoemd. Benoeming geschiedt uit een voordracht van drie personen voor elke
te vervullen plaats, opgemaakt door de raad van commissarissen. Door middel
van deze formule lijken er voldoende waarborgen voor een pluriforme, deskundige
en onafhankelijke samenstelling van de raad van commissarissen. Ondergetekende
zou er geen voorstander van zijn indien alle leden van de raad van commissarissen, aansluitend op artikel 2:143 van het Burgerlijk Wetboek, van overheidswege
zouden worden benoemd, aangezien dat licht aanleiding zou kunnen geven tot
twijfel omtrent de onafhankelijkheid van de Bank. 3.5.4. AandeelhoudersDe leden van de VVD-fractie informeerden of het in lidstaten voorkomt
dat een minderheidsaandeel van de nationale centrale bank in private handen
is en vroegen in dat verband naar de voor- en nadelen van gedeeltelijke privatisering
van de Bank.Het merendeel van de lidstaten kent een centrale bank die volledig in
handen van de staat is.1 De Belgische en Oostenrijkse
bankwet bepalen dat ten minste 50 procent van de aandelen in de centrale bank
in handen van de staat dienen te zijn. In Italië zijn de aandelen in
de centrale bank voor 100 procent in handen van financiële instellingen.De gedachte van gedeeltelijke privatisering van de Bank spreekt ondergetekende
gelet op de centrale rol van de Bank in het Nederlandse geldstelsel niet aan.
Bedoelde privatisering lijkt ook geen nut te dienen: (i) de zorgvuldig in
de Bankwet 1998 vormgegeven bevoegdheden- en zeggenschapsstructuur zou, met
inachtneming van het ESCB-kader, ingrijpend moeten worden herzien en zou waarschijnlijk
in complexiteit toenemen; en (ii) de eventuele opbrengst behelst in wezen
niet meer dan het in de tijd verschuiven van de toekomstige kasstroom aan
winstafdrachten. De toegevoegde waarde voor de Staat in termen van of verantwoordelijkheid
voor het beleidsterrein of van aandeelhouderschap acht ondergetekende derhalve
niet aanwezig. 4. Budgettaire gevolgenDe leden van de PvdA-fractie informeerden wat de procedure voor reservevorming
na winstvaststelling inhoudt en waar die procedure op gebaseerd is. In dit
verband vroegen zij zich af hoe de procedure voor reservevorming spoort met
de visie dat de financiële autonomie van de Bank behouden zal blijven.
De leden van de PvdA-fractie informeerden ook naar de betekenis van de handhaving
van de procedure voor reservevorming voor de waardering van de reserve van
de Bank.Bedoelde procedure voor reservevorming betreft de winstverdelingsregeling
tussen de Bank en de Minister van Financiën. Jaarlijks wordt het ingehouden
deel van de winst aan de bijzondere reserve van de Bank toegevoegd; het resterende
deel wordt afgedragen aan de Staat. De winstverdelingsregeling vormt in wezen
een uitwerking van artikel 15, lid 2, Bankwet 1998 (thans artikel 6 Bankwet
1948). Het oogmerk van de winstverdelingsregeling is te voorkomen dat ieder
jaar ad-hoc besluiten op basis van genoemde bepaling hoeven te worden genomen.De vigerende winstverdelingsregeling dateert uit 1974 (Kamerstukken II,
1974–1975, 13 100 IXB, nr. 2) en heeft aan het waarborgen van de
financiële autonomie van de Bank bijgedragen.2
Tussen 1973 en 1996 is de bijzondere reserve toegenomen van hfl 407 mln
tot hfl 3 107 mln (cijfers per ultimo), hetgeen relatief ten opzichte
van het balanstotaal een stijging van 1,9 naar 3,6 procent behelst. Hieruit
blijkt dat de regeling voor winstuitkering leidt tot reservevorming door de
Bank (en niet uitsluitend is gericht op maximalisatie van de winstuitkering).Er bestaat geen directe samenhang tussen de procedure voor reservevorming
na winstvaststelling enerzijds en de waarderingsgrondslagen anderzijds. De
reservevorming behelst de verdeling van het reeds bepaalde resultaat tussen
Bank (bijzondere reserve) en de Staat (winstafdracht). Overigens zal de ECB er in dit verband op toezien dat de financiële
autonomie van de nationale centrale banken niet wordt aangetast.De leden van de fractie van de PvdA vroegen hoe het beheer van de officiële
reserves door de Bank wordt beoordeeld.Allereerst is het van belang te constateren dat de Bank tot taak heeft
het medebepalen en uitvoeren van het monetaire beleid van de Gemeenschap en
het uitvoeren van het wisselkoersbeleid in overeenstemming met artikel 109
EG-Verdrag. Hieruit vloeit voort dat het beheer van de officiële reserves
door overwegingen ten aanzien van het monetaire en het wisselkoersbeleid wordt
bepaald.Daarnaast wordt er op gewezen dat de bij een centrale bank aangehouden
activa (waaronder officiële reserves) dienen ter dekking van aangegane
verplichtingen (waaronder bankbiljetten). De officiële reserves bieden
dus als zodanig waarborgen voor het vertrouwen van de financiële markten
en het publiek in de desbetreffende valuta. Dit vertrouwen is van belang voor
een goede werking van het geldstelsel en een stabiele externe waarde van een
munt. Beide zijn op hun beurt van cruciaal belang voor een goede werking van
de economie.Vanzelfsprekend brengt de komst van de euro en de deelname van de Bank
aan het ESCB in het voorgaande op zichzelf geen verandering teweeg.Overigens is de samenstelling van de officiële reserves (goud en
deviezen) geen constante. In 1992 en 1996 heeft de Bank goud verkocht om de
samenstelling van de officiële reserves meer in overeenstemming te brengen
met andere belangrijke goudhoudende landen die eveneens een solide financiële
en monetaire reputatie genieten. Een gevolg van de goudverkopen is geweest
dat een groter deel van de goud- en deviezenvoorraad rentedragend is geworden,
hetgeen ceteris paribus tot een verhoging van de winstafdracht leidt.Tot slot zij opgemerkt dat de Minister van Financiën betrokkenheid
heeft bij het beheer van de officiële reserves door de Bank. Artikel
15, lid 1, Bankwet 1998 stelt dat de Bank, met inachtneming van het EG-Verdrag
en na overleg met de Minister van Financiën, interne richtlijnen zal
vaststellen voor het beheer van deze reserves. De Bank dient hierbij op gepaste
wijze rekening te houden met de belangen van de Staat. In dit verband wordt
ook verwezen naar de beantwoording van een vraag van de leden van de PvdA-fractie
omtrent het beheer van de Nederlandse goudvoorraad (in § 3.2).De leden van de fractie van de PvdA informeerden hoe kan worden vastgesteld
of de officiële reserves door de Bank juist zijn gewaardeerd.Met betrekking tot de waardering van officiële reserves (goud en
deviezen) wordt op het volgende gewezen. Ten eerste wordt de waardering van
activa jaarlijks vastgelegd in de jaarrekening van de Bank, waarbij grotendeels
de normale jaarrekeningregels van het BW worden gevolgd. Ten tweede is de
waardering van goud en de wijze waarop waarderingsverschillen op goud en deviezen
worden verantwoord gebaseerd op afspraken tussen de Bank en de Minister van
Financiën uit 1978 (Kamerstukken II, 1977–1978, 15 099, nr.
1). Bij gelegenheid van de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering kan de Staat
de waardering van officiële reserves in het licht van het vorenstaande
bezien.De waardering van officiële reserves zal in ESCB-kader plaatsvinden
met inachtneming van de geharmoniseerde ESCB-boekhoudkundige principes voor
waardering en resultaatbepaling. Deze boekhoudkundige principes sluiten aan
bij algemeen erkende accountancy-standaarden. De boekhoudkundige principes
kunnen als volgt kort worden samengevat: – balanswaardering op basis van marktwaarde;– gerealiseerde winst/verlies wordt verantwoord in de winst-/verliesrekening;– ongerealiseerde (waarderings-)winst wordt verantwoord in een herwaarderingsrekening;– ongerealiseerd (waarderings-)verlies wordt verantwoord in de winst-/verliesrekening,
voorzover deze niet kan worden geboekt ten laste van een herwaarderingsrekening;
en– ongerealiseerd (waarderings-)verlies verantwoord in de winst-/verliesrekening
kan in navolgende jaren niet worden «teruggedraaid» door (nieuwe)
ongerealiseerde (waarderings-) winst; deze laatste (waarderings-)winst wordt
in een herwaarderingsrekening verantwoord.Thans worden deze boekhoudkundige principes verder in detail uitgewerkt.
Tevens wordt nog gekeken naar de waardering van goud (marktwaarde of een markt-gerelateerde
waardering).Overigens zullen de eerdergenoemde afspraken tussen de Bank en de Minister
van Financiën uit 1978 moeten worden geactualiseerd, aangezien het op
praktische gronden in de rede ligt dat de Bank de geharmoniseerde ESCB-boekhoudkundige
principes ook voor intern gebruik gaat hanteren.Voor de beantwoording van de vragen van de fractie van D66 met betrekking
tot de goud- en deviezenreserves wordt verwezen naar § 2.2 over de officiële
reserves. 5. DiversenDe leden van de fractie van de PvdA wensten de vraag ter discussie te
stellen of de Bank de wettelijke taak zou moeten krijgen toezicht te houden
op de integriteit en betrouwbaarheid van het betalingsverkeer, onder verwijzing
naar de afwezigheid van toezicht op Interpay. De leden memoreerden dat het
Ministerie van Financiën van mening is dat de Wtk 1992 daartoe de geëigende
wet is, maar waren zelf van mening dat daarnaast een inbedding in de Bankwet
passend is.Artikel 4, lid 2, Bankwet 1998 herbevestigt de wettelijke taak van de
Bank om de goede werking van het betalingsverkeer te bevorderen (vgl. artikel
9 Bankwet 1948). De Bank vervult die taak op verschillende wijzen; onder meer
door een deel van het betalingssysteem zelf te verzorgen, haar rol in de distributie
van munten en bankbiljetten, en het toezicht op banken die het betalingsverkeer
grotendeels verzorgen.Toezicht op het betalingsverkeer zou eveneens kunnen bijdragen aan de
goede werking van het betalingsverkeer. Momenteel wordt de wenselijkheid van
toezicht door Financiën en de Bank bezien; tevens wordt onderzocht in
welke wet en in welke vorm het toezicht op het betalingsverkeer zou kunnen
worden vormgegeven.Overigens hecht ondergetekende er aan te benadrukken dat de Wtk 1992 de
Bank reeds de mogelijkheid geeft richtlijnen te geven aan individuele kredietinstellingen
met betrekking tot de administratieve organisatie; de inrichting en afwikkeling
van het betalingsverkeer maakt vanzelfsprekend onderdeel uit van deze administratieve
organisatie. In het verlengde hiervan is het niet zo dat Interpay buiten het
bedrijfseconomisch toezicht van de Bank op de kredietinstellingen zou vallen:
er vindt voortdurend overleg plaats tussen de Bank, de banken en Interpay
en er worden terzake diverse afspraken gemaakt.De leden van de PvdA-fractie informeerden of er geen hiaat dreigt bij
toezicht op grensoverschrijdend betalingsverkeer. Systemen voor grensoverschrijdend betalingsverkeer maken enerzijds gewoon
deel uit van binnenlandse systemen waar in de lidstaten door de desbetreffende
toezichthouders in meer of mindere mate toezicht op wordt gehouden; in die
zin wordt ook op de betrouwbaarheid van (systemen voor) grensoverschrijdend
betalingsverkeer toegezien. Anderzijds worden grote systemen voor grensoverschrijdend
betalingsverkeer, zoals TARGET, opgezet door de toezichthouders zelf, zodat
deze systemen feitelijk ook onder een soort toezicht staan. Ook in BIB-verband
vindt voortdurend overleg plaats over de inrichting van (wereldwijde) systemen
voor grensoverschrijdend betalingsverkeer.Voorts heeft in EMU-verband afstemming plaats over het grensoverschrijdend
betalingsverkeer. Het bevorderen van een goede werking van het betalingsverkeer
is een (niet-exclusieve) taak van het ESCB (zie artikel 3.1, vierde gedachtenstreepje,
ESCB-Statuten). Het betreft hier het raakvlak van het binnenstatelijke met
het grensoverschrijdende betalingsverkeer binnen de Gemeenschap, alsmede het
grensoverschrijdende betalingsverkeer met derde landen. Artikel 22 ESCB-Statuten
vult dit aan door te stellen dat de ECB en de nationale centrale banken gerechtigd
zijn faciliteiten ter beschikking te stellen. De ECB kan in dit verband verordeningen
vaststellen ter verzekering van doelmatige en deugdelijke verrekenings- en
betalingssystemen binnen de Gemeenschap en met andere landen. Deze bevoegdheid
houdt verband met het belang van een goed functionerend systeem voor grensoverschrijdende
betalingen, waaronder met name het topgiraal verkeer, voor de uitvoering van
het monetair beleid door de ECB.De leden van de PvdA-fractie merkten op dat na de invoering van de euro
financiële produkten in euro's worden aangeboden. De aanvaardbaarheid
van de diverse financiële produkten blijft echter van lidstaat tot lidstaat
verschillen. Met andere woorden, financiële produkten, die op de Nederlandse
markt niet toegestaan zijn, zullen niettemin voor de Nederlandse consumenten
en bedrijven beschikbaar komen. Deze leden vroegen zich af welke toezichthouder
toeziet op de aanvaardbaarheid van bepaalde produkten.De invoering van de euro zal op zich geen verschil maken voor de mogelijkheid
tot het aanbieden van financiële produkten op de Nederlandse markt.Sedert de totstandkoming van de interne markt kunnen financiële instellingen
uit andere EU-lidstaten hun financiële produkten vrijelijk op de Nederlandse
markt aanbieden. Zoals bekend is de interne markt gebaseerd op de beginselen
van minimumharmonisatie, wederzijdse erkenning en toezicht door de toezichthouder
van de lidstaat waar de financiële instelling van het financiële
produkt zijn zetel heeft. De financiële instellingen uit andere lidstaten
staat derhalve onder een vergelijkbaar, ingevolge EU-richtlijnen geharmoniseerd
bedrijfseconomisch toezicht.Hoewel het in EU-kader geharmoniseerde toezicht voornamelijk op de financiële
soliditeit, de integriteit van het bestuur en van de organisatie is gericht,
is het niet zo dat indien in Nederland financiële produkten zouden worden
aangeboden die niet aan bepaalde vereisten voldoen geen enkele mogelijkheid
tot ingrijpen zou hebben. In de eerste plaats kan de in dat geval betrokken
Nederlandse toezichthouder op basis van de relevante EU-coördinatierichtlijn
een verzoek richten tot de toezichthouder in de lidstaat van de zetel van
de financiële instelling om tegen de financiële instelling maatregelen
te treffen. Indien het een zeer ernstige overtreding betreft kan de Nederlandse
toezichthouder zelfs direct ingrijpen zonder het resultaat van het ingrijpen
van de toezichthouder in de lidstaat van de zetel af te wachten. In de tweede
plaats kan Nederland, op basis van het Europeesrechtelijk erkende beginsel
van algemeen belang, bepaalde onaanvaardbare produkten, die worden
aangeboden vanuit andere lidstaten, verbieden. Een dergelijke maatregel van
de lidstaat van ontvangst moet dan wel voldoen aan een zestal eisen die het
Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft geformuleerd. Het moet
kortweg gezegd gaan om een maatregel: (i) die behoort tot een niet-geharmoniseerd
gebied; (ii) die een doelstelling van algemeen belang nastreeft; (iii) die
niet discriminerend is; (iv) die objectief noodzakelijk is; (v) die in verhouding
staat tot het nagestreefde doel. Bovendien moet het algemeen belang niet reeds
worden gewaarborgd door regels waaraan de aanbieder is onderworpen in de lidstaat
waar hij is gevestigd.De mechanismen om in de EU-context onaanvaardbare financiële produkten
van de Nederlandse markt te weren bestaan dus reeds: enerzijds in de EU-coördinatierichtlijnen
waarmee voor de financiële sector de interne markt tot stand is gekomen
en anderzijds door de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen.De leden van de fractie van de PvdA stelden vast dat er solvabiliteitsproblemen
kunnen zijn tussen moeder- en dochterondernemingen zodra deze in verschillende
lidstaten gevestigd zijn. Zij wezen op de mogelijkheid dat hierdoor risico's
met betrekking tot kapitaalvermogens ontstaan en vroegen derhalve wie toezicht
gaat houden op de gewenste solvabiliteitsvolumes bij concerns. Sinds 1983 kennen de lidstaten in het kader van hun toezicht op concerns
het instrument geconsolideerd toezicht. In dat jaar werd de richtlijn geconsolideerd
toezicht aangenomen, welke in een later stadium nog een enkele keer is aangepast
aan de ontwikkelingen in het internationale bankwezen. De verantwoordelijkheid
voor het solvabiliteitstoezicht voor het financiële concern ligt bij
de toezichthouder van de lidstaat van herkomst van dit financiële concern;
daarbij is er dus sprake van geconsolideerd toezicht. Daarnaast vindt er in
dat kader ook voortdurend overleg plaats met de buitenlandse toezichthouders.
Dit geconsolideerde solvabiliteitstoezicht zorgt er zowel voor dat aan de
solvabiliteitsvereisten binnen het concern voldaan wordt en draagt er in principe
ook zorg voor dat bedragen niet zodanig verkeerd gealloceerd kunnen worden
dat er onverantwoorde risico's, in de zin van onvoldoende solvabiliteit, zullen
ontstaan. De recente totstandkoming van grotere financiële concerns die
binnen de EU opereren, heeft geen wijziging gebracht in deze verdeling van
verantwoordelijkheden van toezichthouders voor de uitoefening van dit solvabiliteitstoezicht,
zoals dat is vastgelegd in de desbetreffende EG-richtlijnen.Overigens is er in het verzekeringswezen sinds enige jaren in het kader
van de concept-richtlijn verzekeringsgroepen ook EU-overleg gaande inzake
het solvabiliteitstoezicht op internationale verzekeringsconcerns.De leden van de fractie van de PvdA informeerden wanneer de toegezegde
notitie over het toezicht op holdings van financiële conglomeraten tegemoet
kan worden gezien.De notitie inzake de wijze waarop toezicht wordt uitgeoefend op financiële
instellingen die deel uitmaken van een financieel conglomeraat zal in het
eerste kwartaal van dit jaar aan de Tweede Kamer worden gezonden (zie ook
mijn brief van 13 januari 1998).De leden van de PvdA-fractie informeerden op grond van welke regelgeving
de Minister van Financiën eventuele conflicten tussen de drie financiële
toezichthouders kan oplossen. De leden van de PvdA-fractie vroegen in dit
verband of het vervallen van het aanwijzingsrecht in de Bankwet
1998 gevolgen heeft voor het eventueel moeten oplossen van conflicten tussen
de drie toezichthouders.Terzake is het van belang te onderkennen dat de toezichtwet- en regelgeving
zodanig is opgezet dat iedere toezichthouder een afgebakend werkterrein heeft.
Deze afbakening regelt met name op welke financiële instellingen toezicht
wordt gehouden en welke eisen aan hen worden opgelegd. Aldus is er zorg voor
gedragen dat zich in beginsel geen conflicten tussen de drie financiële
toezichthouders kunnen voordoen.Inzoverre zich in de praktijk een raakvlak voordoet tussen toezichtsdomeinen1, behoeft dat niet tot een probleemsituatie te leiden.
Betrokken toezichthouders zullen zich immers, ieder vanuit zijn eigen taakopdracht,
een oordeel moeten vormen over het voorliggende onderwerp.Overigens moet worden onderstreept dat ondergetekende, de Bank, de Verzekeringskamer
en de Stichting Toezicht Effectenverkeer er van doordrongen zijn dat er steeds
meer onderwerpen van gezamenlijk belang zijn. Voorbeelden liggen in de sfeer
van toepassing van vergelijkbare toezichtsinstrumenten (b.v. de gezamenlijke
inspanning om de beoordeling op deskundigheid en betrouwbaarheid van bestuurders
van financiële instellingen op elkaar af te stemmen) en, vanuit toezichtoptiek,
inspelen op nieuwe ontwikkelingen (b.v. diverse initiatieven genoemd in de
recente nota integriteit financiële sector). Vanzelfsprekend ligt de
uiteindelijke afweging bij de wetgever, respectievelijk de Minister van Financiën,
ingeval aanpassing van de toezichtwet- en regelgeving aan de orde is.Onder verwijzing naar de nadere toelichting omtrent het vervallen van
het aanwijzingsrecht in de Bankwet 1998 (§ 3.2), zij benadrukt dat het
aanwijzingsrecht nimmer betrekking heeft gehad op mogelijke conflictbeslechting
tussen toezichthouders. Derhalve heeft het vervallen van het aanwijzingsrecht
daarvoor dan ook geen gevolgen. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel 2De leden van de fractie van de GPV vroegen voor welk gebied de doelstelling
van prijsstabiliteit geldt, met name of deze zich tot Nederland beperkt dan
wel tot het hele EMU-gebied uitstrekt. Tevens wilden zij weten waarom deze
doelstelling niet nader is afgebakend.Artikel 2, lid 1, Bankwet 1998 stelt dat de Bank ter uitvoering van het
EG-Verdrag als doelstelling heeft het handhaven van prijsstabiliteit. Deze
ESCB-doelstelling geldt voor de gehele Gemeenschap, met uitzondering van lidstaten
met een derogatie, danwel met een zogenoemde «opt out».Teneinde het belang van de integratie van de Bank in het ESCB te benadrukken
is in de concept-Bankwet aansluiting gezocht bij de letterlijke tekst van
artikel 2 ESCB-Statuten.De leden van de GPV-fractie vroegen welke ruimte Nederland overhoudt om
zelfstandig de inflatie in Nederland te beïnvloeden nu het monetaire
beleid een Europese verantwoordelijkheid wordt.In de derde fase zal de inflatie in Nederland niet alleen worden bepaald
door het gemeenschappelijke monetaire beleid, maar ook worden beïnvloed
door het nationale begrotingsbeleid, de loonontwikkeling en andere vormen
van beleid. Juist door verschillen in het zogenoemde flankerend beleid zullen
ook in de derde fase verschillen in inflatie kunnen optreden in de lidstaten
van de eurozone. De leden van de fractie van de PvdA vroegen op welke wijze wordt gegarandeerd
dat de Bank, onverminderd het doel van prijsstabiliteit, het algemene economische
beleid in de Europese Gemeenschap ondersteunt. De leden van de PvdA-fractie
vroegen tevens op welke wijze in de geest van het EG-Verdrag de afstemming
tussen de doelstelling van prijsstabiliteit van de ECB en de doelstellingen
van (duurzame) groei en werkgelegenheid van de Raad van Ministers nog beter
geregeld kan worden.Artikel 2, lid 1–3, Bankwet 1998, vormt de uitwerking voor de Bank
van artikel 105 EG-Verdrag en artikel 2 ESCB-Statuten, die betrekking hebben
op het ESCB. Lid 2 geeft de doelstellingshiërarchie van de Bank weer:
voorzover verenigbaar met de doelstelling van het handhaven van prijsstabiliteit,
ondersteunt de Bank het algemene economische beleid in de Europese Gemeenschap
teneinde bij te dragen aan de in artikel 2 EG-Verdrag omschreven doelstellingen
van de Gemeenschap. De Bank is derhalve bij wet en EG-Verdrag, maar tegelijkertijd
in zelfstandigheid, gehouden het algemene economische beleid in de Gemeenschap
te ondersteunen (onverminderd het doel van prijsstabiliteit). Daartoe heeft
de Bank taken, weergegeven in artikel 3 Bankwet 1998, en kan zij werkzaamheden
als bedoeld in de artikelen 5 tot en met 9 verrichten. Hierbij zij aangetekend
dat non-inflatoire groei één van de doelstellingen van de Gemeenschap
is en een non-inflatoir klimaat het overige algemene economische beleid ondersteunt.
Juist door zich te richten op het handhaven van een non-inflatoir klimaat
draagt de Bank bij aan duurzame economische groei in de Gemeenschap.Mede vanwege de doelstelling het algemene economische beleid in de Gemeenschap
te ondersteunen voorziet het EG-Verdrag in een reguliere dialoog tussen de
ECB en de Raad. Zo mogen de voorzitter van de Raad en een lid van de Commissie
deelnemen aan de vergaderingen van de raad van bestuur van de ECB, waarbij
de voorzitter van de Raad aan de raad van bestuur van de ECB een motie ter
bespreking kan voorleggen. De president van de ECB wordt op zijn beurt uitgenodigd
om deel te nemen aan de vergaderingen van de Raad wanneer deze aangelegenheden
bespreekt met betrekking tot de doelstellingen en taken van het ESCB. Daarnaast
stelt de ECB een jaarverslag op over de werkzaamheden van het ESCB en over
het monetair beleid in het afgelopen jaar en het lopende jaar. De president
van de ECB legt dit verslag voor aan de Raad en aan het Europees Parlement
dat op die basis een algemeen debat kan houden. Ten slotte kunnen de president
van de ECB en de overige leden van de directie worden gehoord door de bevoegde
commissies van het Europees Parlement. Naast deze formele regelingen zal in
de derde fase ook de praktijk van de Informele Ecofin-Raad worden voortgezet.
Ondergetekende is derhalve van mening dat het EG-Verdrag voldoende waarborg
biedt voor een reguliere dialoog tussen de Raad en de ECB.De leden van de fractie van de PvdA wilden weten wat er precies uit artikel
9 Bankwet 1948 vervalt.Artikel 9 Bankwet 1948 kent drie leden. In § 4.1 van de Memorie van
toelichting wordt reeds aangehaald dat het laatste zinsdeel van het eerste
lid («en daarbij de waarde zoveel mogelijk te stabiliseren») een
expliciete doelstelling met betrekking tot prijsstabiliteit bevat. Deze doelstelling
is in het wetsvoorstel Bankwet 1998 in artikel 2, lid 1, opgenomen, omdat
de doelstelling van prijsstabiliteit nu uit het EG-Verdrag volgt.Met betrekking tot artikel 9, lid 2, Bankwet 1948 kan worden verwezen
naar artikel 3, lid 1, sub d en sub e, waarbij geldt dat de taken van de Bank
voortvloeien uit het EG-Verdrag, en artikel 4, lid 2, Bankwet 1998. Artikel 9, lid 3, Bankwet 1948 is in materiële zin onveranderd. De
verzamelbepaling in artikel 4, lid 1, Bankwet 1998 verwijst onder andere naar
de Wtk 1992. Artikel 3De leden van de fractie van de PvdA vroegen of het bepaalde in artikel
3 Bankwet 1998 inhoudt dat de Minister van Financiën met betrekking tot
de in dat artikel opgesomd taken geen bevoegdheden meer heeft.Met artikel 3 Bankwet 1998 wordt beoogd duidelijk vast te leggen welke
taken de Bank ter uitvoering van het EG-Verdrag heeft. De Minister van Financiën
heeft ten aanzien van de uitvoering van deze taken voorzover de Bank die in
ESCB-kader uitvoert geen bevoegdheden.Bij de Minister ligt alleen een meer algemene verantwoordelijkheid dat
Nederland, waar het om het ESCB gaat, aan het EG-Verdrag voldoet.Artikel 3 Bankwet 1998 heeft echter niet tot gevolg dat de Minister van
Financiën op de daarin genoemde beleidsterreinen geen eigen verantwoordelijkheid
meer heeft.Ten aanzien van het medebepalen van het monetaire beleid en het ten uitvoer
leggen van dat beleid (lid 1, sub a) en het verzorgen van de geldsomloop voorzover
deze uit bankbiljetten bestaat (lid 1, sub d) kan uit het EG-Verdrag opgemaakt
worden dat het exclusieve taken van de Bank in het kader van het ESCB betreft.1Voor het verrichten van valutamarktoperaties (lid 1, sub b) geldt dat
deze in overeenstemming met een eventueel besluit op basis van de bepalingen
van artikel 109 EG-Verdrag geschieden; de Minister van Financiën heeft
daarbij een indirecte betrokkenheid omdat eventuele besluiten op grond van
die bepaling door de Ecofin-Raad worden genomen. Terzake van het aanhouden en beheren van de officiële externe reserves
(lid 1, sub c) is, via artikel 15, lid 1, Bankwet 1998, in een expliciete
betrokkenheid van de Minister van Financiën voorzien.Met betrekking tot het bevorderen van de goede werking van het betalingsverkeer
(lid 1, sub e) en het bijdragen aan een goede beleidsvoering ten aanzien van
het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen en de stabiliteit van
het financiële stelsel (lid 2) geldt, dat uit de taakomschrijving (bevorderen
respectievelijk bijdragen) duidelijk is dat het niet om exclusieve taken van
de Bank gaat. Behoudens de uitvoering van genoemde taken door de Bank in ESCB-kader,
blijven het betalingsverkeer, het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen
en de stabiliteit van het financiële stelsel tot het beleidsterrein behoren
waarvoor de Minister van Financiën verantwoordelijk is.Voorts zij er op gewezen dat er naast de ESCB-taken van de Bank betreffende
het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen en de stabiliteit van
het financiële stelsel, alsmede het bevorderen van de goede werking van
het betalingsverkeer, ook nationale, niet-ESCB-taken zullen blijven bestaan.
Deze niet-ESCB-taken van de Bank zijn vermeld in artikel 4, leden 1 en 2,
Bankwet 1998. De bestaande ministeriële verantwoordelijkheid voor het
toedelen van deze niet-ESCB-taken aan de Bank en voor het voorzien in de daarvoor
benodigde bevoegdheden blijft uiteraard onverkort bestaan. Deze ESCB- en niet-ESCB-taken
hebben verschillende raakvlakken en de in de artikelen 17 en 18, voorliggend
wetsvoorstel, voorziene informatie-uitwisseling zal er mede toe dienen om
de uitoefening van deze taken naast elkaar te coördineren. De leden van de fractie van het CDA vroegen hoe groot de mogelijkheid
is dat de Bank de geldomloop in andere lidstaten gaat verzorgen.De Bank zal in beginsel de distributie van chartaal geld naar in Nederland
gevestigde banken verzorgen. In de grensstreken met Duitsland en België
zal het echter over en weer kunnen voorkomen dat de distributie naar banken
in die landen wordt verzorgd. Dat neemt overigens niet weg dat nationale centrale
banken gezamenlijk euro-bankbiljetten zullen uitgeven die overal in het euro-gebied
wettig betaalmiddel zullen zijn, zoals ook in artikel 105 A, lid 1, EG-Verdrag
en artikel 16 ESCB-Statuten wordt bepaald (zie tevens de Memorie van toelichting
ad artikel 6). Artikel 4De leden van de fractie van de PvdA vroegen of in artikel 4 Bankwet 1998
moet worden toegevoegd dat de Bank tot taak heeft onverminderd het doel van
prijsstabiliteit in Nederland het algemene Nederlandse economische beleid
te ondersteunen.De Bank zal vanaf de start van fase drie van de EMU een integrerend deel
uitmaken van het ESCB. Dit houdt in dat krachtens artikel 105, lid 1, EG-Verdrag,
onverminderd het doel van prijsstabiliteit, de Bank als onderdeel van het
ESCB het algemene economische beleid in de Gemeenschap zal ondersteunen, teneinde
bij te dragen tot de verwezenlijking van de in artikel 2 EG-Verdrag omschreven
doelstellingen van de Gemeenschap. De Bank levert hiermee indirect, via het
gemeenschappelijk monetair beleid, een bijdrage aan het Nederlandse algemene
economisch beleid.In artikel 4 van voorliggend wetsvoorstel staan in algemene bewoordingen
de taken die niet voortvloeien uit het Verdrag. Opname in dit artikel dat
de Bank tot doel heeft het Nederlandse algemene economisch beleid te ondersteunen
zou ten onrechte de suggestie wekken dat de Bank naast het gemeenschappelijke
monetair beleid instrumenten tot haar beschikking heeft voor de bepaling van
het macro-economisch beleid in Nederland. Dit laat echter onverlet dat de
Bank met de in artikel 4 genoemde taken, waaronder onder andere het toezicht
op krediet- en beleggings-instellingen, een bijdrage levert aan het algemene
economisch beleid in Nederland.De leden van het CDA verzochten de regering een ruwe schets te geven van
de risico's van de technologische ontwikkelingen op het punt van het betalingsverkeer.De stormachtige ontwikkeling van de informatietechnologie heeft ertoe
geleid dat in de afgelopen decennia de verwerkingscapaciteit van computers
sterk is toegenomen, terwijl tegelijkertijd de kosten per eenheid output sterk
zijn gedaald. Dit heeft tot gevolg gehad dat de banken hun betalingsverkeersystemen
volledig hebben geautomatiseerd om transacties efficiënter te kunnen
afwikkelen. Daarnaast bood de nieuwe technologie mogelijkheden voor productvernieuwing,
zoals de invoering van bankkaarten voor het doen van PIN en chip betalingen,
en de installatie van geldautomaten. Bovendien maakten de ontwikkelingen op
het gebied van telecommunicatie het mogelijk, zowel nationaal als internationaal,
afwikkelingssystemen aan elkaar te koppelen, waardoor financiële transacties
wereldwijd en in real-time kunnen worden afgewikkeld.Deze hoge mate van afhankelijkheid van de techniek, de onderlinge koppelingen
en het vaak real-time karakter van grote betalingen stellen zeer hoge eisen
aan zowel het functioneren van de technische infrastructuur als aan maatregelen
om fraude en misbruik te voorkomen. Dit geldt zowel voor de individuele
instellingen als voor de samenwerkingsverbanden waarin zij opereren. Deze
samenwerkingsverbanden vragen voorts bijzondere aandacht, omdat ingeval een
instelling in een bepaald afwikkelingssysteem om technische of andere redenen
niet aan haar verplichtingen kan voldoen de geavanceerde verbindingen tussen
financiële instellingen het kanaal kunnen vormen waarlangs de problemen
kunnen doorwerken naar andere instellingen (het zogenoemde systeemrisico).
Een actueel voorbeeld van de invloed van de techniek op het functioneren van
systemen, waarvoor thans op vele fronten aandacht wordt gevraagd, betreft
de overgang op de nieuwe eeuw (de zogenoemde millennium-problematiek).De leden van het CDA vroegen of de discussies over deze risico's nationaal
of internationaal worden gevoerd en of het EMI daarbij een rol speelt.De discussies over de risico's van de technologische ontwikkelingen in
het betalingsverkeer worden zowel op nationaal als internationaal niveau gevoerd.
Op het internationale vlak vindt overleg en afstemming plaats in zowel G-10
als EMI verband. Op grond van artikel 9, lid 2, Bankwet 1948 behoort dit onderwerp
tot het aandachtsgebied van de Bank. Overigens zijn hier ook verschillende
andere gremia bij betrokken, onder andere in het kader van de EU. Artikel 17De leden van de fractie van de PvdA vroegen of artikel 17 Bankwet 1998
zo moet worden verstaan dat de Minister van Financiën slechts met betrekking
tot de taken en werkzaamheden ter verwezenlijking van de in artikel 2, lid
1, Bankwet 1998 bedoelde doelstelling gegevens of inlichtingen kan vragen.Het is juist dat artikel 17 Bankwet 1998 alleen voorziet in een bevoegdheid
voor de Minister van Financiën om gegevens en inlichtingen te vragen
met betrekking tot de taken en werkzaamheden die de Bank uitvoert met het
oog op van het handhaven van prijsstabiliteit. Achtergrond daarvan is dat
de wettelijke grondslagen voor bedoelde taken in de Bankwet 1998 zijn neergelegd
en dat het in de rede ligt om een daaraan gerelateerde bevoegdheid om gegevens
en inlichtingen te vragen in dezelfde wet op te nemen. Bovendien moet worden
benadrukt dat bedoelde bevoegdheid nog nader is geclausuleerd door te stellen
dat de Minister van Financiën gegevens en inlichtingen kan vragen die
naar zijn oordeel nodig zijn ter bepaling van het financieel-economisch beleid
van de regering. Mede met deze clasulering is aan de onafhankelijkheid van
de Bank (binnen het ESCB) vorm gegeven. De Bank kan uitsluitend gegevens en
inlichtingen verstrekken welke niet ingevolge het Verdrag geheim zijn.Overigens voorziet de Bankwet 1998 in een aantal andere mechanismen waarlangs
de Minister van Financiën informatie omtrent de taakuitoefening in ruimere
zin van de Bank kan verkrijgen. De vaststelling van de jaarrekening (artikel
12) biedt de Staat, in casu de Minister, daartoe de gelegenheid. Ook de commissaris
die van overheidswege wordt benoemd (artikel 12, lid 2, juncto artikel 13)
kan door de Minister worden gevraagd informatie in te winnen omtrent het functioneren
van de Bank; met dien verstande dat de directie van de Bank niet gehouden
is om vertrouwelijke ESCB-informatie aan hem te verstrekken. Het bijwonen
van vergaderingen van de bankraad door de Thesaurier-Generaal (artikel 14,
lid 4) vormt in dit verband voor de Minister vanzelfsprekend ook een informatiebron.
Voorts geldt dat informatie-verstrekking aan de Minister van Financiën
over de niet-ESCB doelstellingen en taken van de Bank in de afzonderlijke
(toezichts)wetten is geregeld. Bovendien wordt gewezen op het
gebruikelijke jaarverslag van de Bank ingevolge het BW en het jaarverslag
van het ESCB ingevolge artikel 15 juncto 26 ESCB-Statuten.Het komt ondergetekende derhalve voor dat de mogelijkheden voor de Minister
van Financiën om gegevens en inlichtingen van de Bank te verkrijgen,
na de inwerkingtreding van de Bankwet 1998 weinig zullen verschillen ten opzichte
van de huidige situatie.De leden van de PvdA-fractie informeerden naar de bepaling in het EG-Verdrag
waarin de in artikel 17, lid 2, Bankwet 1998 bedoelde geheimhouding is geregeld.
In geval zo'n verdragsbepaling bestaat waren zij van mening dat lid 2 overbodig
is.De ESCB-Statuten bepalen in artikel 38 dat «leden van de bestuursorganen
en personeelsleden van de ECB en de nationale centrale banken zijn gehouden,
ook na beëindiging van hun taken, inlichtingen die naar hun aard onder
de geheimhoudingsplicht vallen, niet openbaar te maken».1De formulering in artikel 17, lid 2, Bankwet 1998 moet primair beschouwd
worden als het complement van het bepaalde in lid 1. Lid 1 voorziet in een
bevoegdheid voor de Minister van Financiën om informatie te vragen; lid
2 voorziet in de verplichting voor de Bank de gevraagde informatie ook te
verstrekken. De laatste zinsnede in artikel 17, lid 2, Bankwet 1998 dient
er in dat verband toe om expliciet te maken dat bedoelde verplichting niet
betrekking heeft op informatie die ingevolge het EG-Verdrag geheim is.De leden van de fractie van de PvdA vroegen tevens welke gegevens en inlichtingen
ingevolge het EG-Verdrag geheim zijn.Terzake zij opgemerkt dat het EG-Verdrag geen opsomming geeft van gegevens
en inlichtingen die ingevolge het EG-Verdrag geheim zijn. Zoals hierboven
aangegeven luidt het EG-Verdrag in meer algemene termen: «inlichtingen
die naar hun aard onder de geheimhoudingsplicht vallen». Bedoelde inlichtingen
kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op beraadslagingen van de raad van bestuur
van de ECB (artikel 10.4 ESCB-Statuten), werkzaamheden ter voorbereiding van
wijzigingen in het monetair instrumentarium, rapportage-gegevens verzameld
door de nationale centrale banken en beraadslagingen in geval van monetaire
crises. Artikelen 19 en 22De leden van de PvdA-fractie vroegen of met het vervallen van artikel
89 Wtk 1992 de Minister in het geheel geen aanwijzingsrecht meer heeft ten
aanzien van de uitvoering van de Wtk 1992 en de Bankwet.Onder verwijzing naar de toelichting op het vervallen van het aanwijzingsrecht
(zie § 3.2) wordt er op gewezen dat het aanwijzingsrecht in de Wtk 1992
van oudsher tot de monetaire bevoegdheid van de Bank in de Wtk 1992 beperkt
was. Nu de monetaire bevoegdheden van de Bank in artikel 19 Wtk 1992 komen
te vervallen, dient artikel 89 Wtk 1992 – waarin louter naar het aanwijzingsrecht
in artikel 26 Bankwet 1948 wordt verwezen – ook te vervallen. Met betrekking
tot de Wtk 1992 ligt overigens thans een voorstel voor dat de Minister de
Bank voorschriften kan geven ter implementatie van EU-richtlijnen op het gebied
van toezicht op kredietinstellingen (Kamerstukken II, 1996–1997, 24 406,
nr. 2). De Minister van Financiën,G. Zalm XNoot1Met betrekking tot de Bankwet 1998 wordt voor de goede orde opgemerkt
dat bedoeld tijdpad is verwerkt in de artikelen 22 tot en met 24.XNoot1Als de denominatie identiek is aan die van de overgedragen reserves, blijft
de Bank het koersrisico lopen. Als de denominatie van de claim luidt in euro,
dan wordt het koersrisico in eerste instantie door de ECB gedragen.XNoot2Als de rentevergoeding marktconform is, dan slaan de inkomsten in beginsel
bij de Bank neer. Als de rentevergoeding lager is dan de marktrente, dan
slaat een deel van de inkomsten in eerste instantie bij de ECB neer.XNoot3Op basis van artikel 33.2 ESCB-Statuten kan een ESCB-tekort, voorzover
dit de vermogens-reserve te boven gaat, verrekend worden met het monetaire
inkomen. In dat verband is van belang dat het aandeel van de Bank in de overgedragen
externe reserves gelijk is aan haar aandeel in het kapitaal van de ECB.XNoot1Dit bedrag is inclusief het gedeelte dat door middel van een periodieke
driemaandsswap-transactie is overgedragen aan het EMI en op de eerste dag
van de derde fase zal worden terugontvangen door de Bank.XNoot1Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de goede werking van het betalingsverkeer,
het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen en de stabiliteit van
het financiële stelsel.XNoot1Opname van deze monetaire bevoegdheid in de Wtk 1992 komt voort uit het
feit dat het instrumentarium zich tot kredietinstellingen richt.XNoot2Tot de externe reserves behoren de voorraden valuta van lidstaten die
niet tot het euro-gebied behoren en derde landen, de claims op het IMF, alsmede
goud, ongeacht of deze reserves in handen zijn van de nationale centrale banken
of de overheid.XNoot1Binnen het ESCB zijn uniforme boekhoudkundige principes (waaronder waarderingsgrondslagen)
noodzakelijk om periodiek op geconsolideerde basis een balans van het ESCB
te kunnen presenteren, alsmede om de berekeningen ten behoeve van het monetaire
inkomen te kunnen uitvoeren.XNoot2Hieruit volgt dat de richtlijnen die de ECB ingevolge artikel 31.3 ESCB-Statuten
zal opstellen om bedoelde transacties te vergemakkelijken, materieel niet
meer beperkingen zullen opleggen aan het beheer van de externe reserves dan
strikt nodig om te voorkomen dat de uitvoering van het wisselkoersbeleid en
 het monetair beleid van de Gemeenschap wordt gehinderd.XNoot3Overigens zal de raad van bestuur van het ECB nog beleid formuleren omtrent
wat wel en wat niet openbaar wordt gemaakt.XNoot1Naast de Minister en de president neemt alleen de Thesaurier-Generaal
deel aan het overleg.XNoot1In de artikelen 10 en 16 Bankwet 1998 zijn enkele uitzonderingen opgenomen.XNoot1Deze discount is overigens alleen van toepassing op het gedeelte van de
goudhoeveelheid, dat niet aan het EMI is overgedragen in het kader van het
Europees Monetair Stelsel door middel van driemaandsswap-transacties.XNoot1In Griekenland worden de aandelen van de centrale bank gehouden door de
staat (direct) en door staatsondernemingen (indirect).XNoot2Onder de notie «financiële autonomie» wordt verstaan
dat een centrale bank over voldoende middelen beschikt om haar ESCB-taken
te kunnen uitoefenen.XNoot1Voorbeelden daarvan zijn: de Bank en de Verzekeringskamer zijn beide betrokken
bij financiële conglomeraten; de Stichting Toezicht Effectenverkeer is
belast met de verbodsbepaling gebruik voorwetenschap die op iedereen van toepassing
is; de Bank en de Stichting Toezicht Effectenverkeer zijn beide betrokken
bij toezicht op effectenafhandelings-systemen.XNoot1Zolang er nog guldens bankbiljetten in omloop zijn heeft de Minister van
Financiën de verantwoordelijkheid voor de totstandkoming en inhoud van
de in artikel 25, lid 3, Bankwet 1998 bedoelde algemene maatregel van bestuur.XNoot1Artikel 38.2 ESCB-Statuten luidt: «personen die toegang hebben tot
gegevens welke vallen onder communautaire wetgeving waarbij een geheimhoudingsplicht
wordt opgelegd, zijn aan die wetgeving onderworpen». 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25719-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl