Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting; Brief van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24515, nr. 146

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

11-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

24515 nr. 146

06-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24515Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 515Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluitingnr. 146BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 februari 2009In vervolg op de brief van 15 september 2008 (Kamerstukken II 2008/2009,
24 515, nr. 140) en de brief van 30 december 2008 (Kamerstukken
II 2008/09, 24 515, nr. 145) stuur ik u hierbij de startnotitie
over het wettelijke kader minnelijke schuldhulpverlening. In deze startnotitie
werkt het kabinet nader uit hoe het wettelijk inbedden van de taak van gemeenten
op het terrein van de minnelijke schuldhulpverlening bijdraagt aan de effectiviteit
van de minnelijke schuldhulpverlening. Verbetering van de effectiviteit van
de minnelijke schuldhulpverlening levert een belangrijke bijdrage aan de bevorderen
van de participatie, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en oplossen van
problematische schulden. Daarnaast is het uiteraard van groot belang dat het
voorkomen en oplossen van problematische schulden bijdraagt aan het verbeteren
van de positie van personen met (kans op) problematische schulden. Het kabinet
heeft al eerder aangegeven dat alle betrokken partijen een verantwoordelijkheid
hebben rondom de schulden en die verantwoordelijkheid ook moeten nemen. Maar
het kabinet sluit de ogen niet voor de situatie van mensen die te maken krijgen
met problematische schulden. Het leven is voor hen vaak zwaar en zeker als
gezinnen met kinderen daarmee te maken krijgen, moet er snel hulp geboden
kunnen worden.De meest betrokken partijen in het veld van de schuldhulpverlening zijn
betrokken geweest bij de opstelling van deze startnotitie. Daarnaast is de
startnotitie in een bestuurlijk overleg met de VNG aan de orde geweest. Partijen
uit het veld van de schuldhulpverlening zullen ook worden betrokken bij de
nadere uitwerking van beleidsvoornemens die in de startnotitie zijn op opgenomen
ten behoeve van het op te stellen wetsvoorstel.Hierbij stuur ik u ook in vervolg op de toezegging van mijn ambtsvoorganger
tijdens de behandeling van de begroting van SZW mijn reactie op de voorstellen
van de ChristenUnie over schuldhulpverlening.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. KlijnsmaBIJLAGE 1Startnotitie wettelijk kader minnelijke schuldhulpverlening1. InleidingEen belangrijk uitgangspunt van kabinetsbeleid is het voorkomen en wegnemen
van drempels die participatie in gevaar brengen of zelfs belemmeren. Het kabinet
vindt het uit sociaal oogpunt niet aanvaardbaar en economisch niet verantwoord
dat mensen buiten de samenleving staan. Om deze reden investeert het kabinet
in maatregelen om de participatie van burgers te vergroten. Arbeidsparticipatie
staat daarbij voorop. Een problematische schuld is een belangrijke belemmerende
factor voor (volwaardige) participatie. Om deze reden heeft het kabinet zich
een forse ambitie gesteld op het terrein van armoedebestrijding en schulden.
Bij schulden gaat het erom problematische schulden zoveel mogelijk te voorkomen,
dan wel op te lossen. Dit omdat de maatschappelijke kosten van schulden vaak
hoog zijn: armoede, sociale uitsluiting, huisuitzetting, onverzekerbaarheid,
afsluitingen gas/licht.In de afgelopen periode heeft het kabinet een groot aantal maatregelen
genomen gericht op de hele keten rondom schuldenproblematiek: het verbeteren
van de financiële bewustwording, het voorkomen van overkreditering, het
versterken van de inkomenspositie voor kwetsbare groepen, het tegengaan van
het niet-gebruik van inkomensondersteunende voorzieningen, het bevorderen
van vroegsignalering en de samenwerking rondom schuldenproblematiek en het
verbeteren van de effectiviteit en de kwaliteit van de schuldhulpverlening.In de brief van 15 september jl. (Kamerstukken II 2008/09, 24 515,
nr. 140), waarbij het kabinet het onderzoek «Schulden? De Gemeente
helpt!» aan de Kamer heeft gestuurd, constateert het kabinet dat de
gemeentelijke schuldhulpverlening effectiever moet en ook kan en heeft daarvoor
een aanzet gegeven. In vervolg op de genoemde brief schetst het kabinet in
deze notitie de contouren van een wettelijke regeling die tot doel heeft de
effectiviteit van de schuldhulpverlening door gemeenten te vergroten. Op basis
van de wettelijke regeling wordt minnelijke schuldhulpverlening een wettelijke
taak met een regierol voor de gemeenten.De opbouw van deze notitie is als volgt. Eerst schetst het kabinet het
ideaalbeeld zoals dat het kabinet voor ogen staat (2), dan volgt een beschrijving
van de rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende partijen binnen
het beoogde ideaalbeeld (3). Vervolgens wordt de huidige situatie afgezet
tegen het ideaalbeeld en wordt duidelijk op welke onderdelen maatregelen noodzakelijk
zijn (4). Dan kondigt het kabinet een aantal concrete maatregelen aan in het
deel «Contouren van de wettelijke regeling» (5). Tot slot komt
de planning van het wetsvoorstel aan de orde (6).2. Ideaalbeeld schuldhulpverleningHet kabinet onderschrijft het ideaalbeeld van de schuldhulpverlening zoals
de onderzoekers schetsen in het onderzoek «Schulden? De gemeente helpt!».
Het stelsel van schuldhulpverlening, zoals dat het kabinet voor ogen staat,
zal echter niet alle problemen op het terrein van schulden kunnen voorkomen
of oplossen. De overheid kan en wil niet alles reguleren. Burgers zelf, maatschappelijke
organisaties, schuldeisers en schuldbemiddelaars hebben hierin hun eigen verantwoordelijkheid.
De overheid kan immers niet in alle gevallen voorkomen dat mensen onverantwoorde
financiële risico’s nemen en niet elk schuldhulpverleningstraject
zal tot een duurzame oplossing leiden. Ook zal onverantwoorde kredietverlening
niet altijd voorkomen kunnen worden. Het is voor een goed functionerend stelsel
van schuldhulpverlening noodzakelijk dat alle partijen – inclusief de
overheid – hun verantwoordelijkheid waarmaken. Als dat gebeurt, is het
mogelijk stappen te zetten richting een effectievere schuldhulpverlening.Op hoofdlijnen ziet het stelsel van schuldhulpverlening, zoals het kabinet
dat ziet, er als volgt uit. Het stelsel van schuldhulpverlening bestaat uit
een minnelijk en een wettelijk traject. De rijksoverheid is systeemverantwoordelijk
voor het functioneren van het stelsel als geheel. De belangrijkste uitgangspunten
van dit stelsel zijn:• door preventie, door maatregelen die zorgvuldige kredietverstrekking
waarborgen en door tijdig en adequaat in te spelen op signalen dat problematische
schulden dreigen te ontstaan kan de behoefte aan schuldhulp worden beperkt;• als een schuldensituatie is ontstaan en burgers hulp nodig hebben
om uit deze situatie te komen, dan moet voor hen in principe gemeentelijke
schuldhulpverlening aanwezig zijn;• de gemeentelijke schuldhulpverlening biedt integrale oplossingen
voor schuldsituaties;• alleen in die gevallen dat gemeentelijke schuldhulpverlening geen
soelaas kan bieden, is een beroep op de Wet schuldsanering natuurlijke personen
(Wsnp) mogelijk.Op basis van het eerder genoemde onderzoek is het kabinet van mening dat
het voor het zoveel mogelijk realiseren van dit ideaalbeeld in aanvulling
op al genomen maatregelen noodzakelijk is de taak van gemeenten bij de minnelijke
schuldhulpverlening – inclusief de regierol voor gemeenten – wettelijk
in te bedden.3. Rollen en verantwoordelijkheden binnen een effectief
functionerend systeem van minnelijke schuldhulpverleningBinnen een effectief functionerend systeem van minnelijke schuldhulpverlening
zijn de belangrijkste partijen:• de schuldenaar;• de schuldeiser;• de schuldhulpverlener;• de gemeente.De rijksoverheid is systeemverantwoordelijk en schept een aantal belangrijke
randvoorwaarden.Hierna zijn, redenerend vanuit het ideaalbeeld, de belangrijkste rollen
en verantwoordelijkheden van de verschillende partijen in de minnelijke schuldhulpverlening
geschetst.De schuldenaren:• zijn zelf verantwoordelijk voor het aangaan van financiële
verplichtingen, het betalen van aangegane schulden en het voorkomen van problematische
schulden;• werken mee aan de uitvoering van de afgesproken schuldregeling,
maken die ook af en maken niet opnieuw problematische schulden;• werken, indien dit aan de orde is, actief mee aan re-integratie.De schuldeisers:• geven alleen krediet of leveren alleen een dienst op afbetaling
na toetsing of iemand de nieuwe financiële verplichting op zich kan nemen;• wijzen schuldenaren vroegtijdig op betalingsachterstanden en wijzen
schuldenaren met financiële problemen op een vroeg moment op de mogelijkheden
van schuldhulpverlening;• zijn bereid mee te werken aan schuldhulpverlening die werkt op
basis van gestandaardiseerd maatwerk en die van goede kwaliteit is (certificering);• geven toepassing aan de regeling van de beslagvrije voet.De schuldhulpverleners1:• gaan bij het bieden van een oplossing uit van gestandaardiseerd
maatwerk;• bieden integrale schuldhulpverlening.De gemeenten:• bieden schuldhulpverlening aan die voor iedereen en zonder drempels2 toegankelijk is;• bieden integrale schuldhulpverlening aan en vervullen de regierol;• bieden schuldregelingen aan die uitgaan van gestandaardiseerd maatwerk;• bieden schuldhulpverlening aan die van goede kwaliteit is waarbij
op evenwichtige wijze rekening wordt gehouden met de belangen van de schuldeisers;• leggen zo mogelijk sancties op indien een cliënt niet of onvoldoende
meewerkt aan een schuldhulpverleningstraject;• bieden nazorg aan na afloop van de schuldhulpverlening.De rijksoverheid:• is systeemverantwoordelijk voor een participatiebevorderend stelsel
van schuldhulpverlening. Op basis van de informatie over de werking van het
systeem neemt de rijksoverheid haar verantwoordelijkheid;• neemt maatregelen om overkreditering te voorkomen;• neemt maatregelen/ontwerpt regelgeving om de effectiviteit van
schuldhulpverlening te verbeteren;• voorkomt zoveel mogelijk een onnodig beroep op de Wsnp door het
bevorderen van de totstandkoming van minnelijke akkoorden;• gaat niet gebruik van inkomensondersteunende voorzieningen actief
tegen.4. De bestaande situatie in de minnelijke schuldhulpverlening
afgezet tegen het ideaalbeeldWanneer wij de bestaande situatie in de minnelijke schuldhulpverlening
tegen het beoogde ideaalbeeld afzetten moet je vaststellen dat dit ideaalbeeld
nog niet is gerealiseerd. Wel zijn een aantal belangrijke stappen richting
het ideaalbeeld gerealiseerd of in gang gezet. Het gaat dan bijvoorbeeld om
maatregelen op het terrein van de financiële bewustwording en overkreditering.
Ook is er actief ingezet op het tegengaan van niet-gebruik van inkomensondersteunende
voorzieningen. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van de site «Bereken
uw recht» en de publicatie «Gemeentelijk armoedebeleid»
onder meer gericht op het bevorderen van het gebruik van gemeentelijke inkomensondersteunende
maatregelen. Ook zijn maatregelen genomen om de effectiviteit en de kwaliteit
van de schuldhulpverlening te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn het project
gericht op certificering van schuldhulporganisaties (de normen voor certificering
zijn in november 2008 vastgesteld; de certificering kan starten), en de aanpassing
van de Wsnp door de introductie van het moratorium en het dwangakkoord. Een
volledig overzicht van het bestaande beleid op het terrein van overkreditering
en schulden is opgenomen in de brief van 15 september 2008 (Kamerstukken
II 2008/09, 24 515, nr. 140).Uit het onderzoek «Schulden? De gemeente helpt!» wordt echter
ook duidelijk dat het bestaande beleid onvoldoende is om het ideaalbeeld te
bereiken. Daarvoor is meer nodig. Gegeven dit feit en gegeven de kabinetsdoelstelling
om de participatie van burgers te vergroten zet het kabinet in aanvulling
op het bestaande beleid in op:• Brede toegankelijkheid van de schuldhulpverlening, omdat beperking
van de toegankelijkheid nadelig is voor de effectiviteit van de schuldhulpverlening.• De verplichting van schuldenaren om zich volledig in te zetten
voor het slagen van de minnelijke schuldhulpverlening, omdat de
schuldenaar als eerste zelf verantwoordelijk is voor het wegnemen van participatie
belemmerende factoren. Indien een schuldenaar deze verplichting niet nakomt
moet het mogelijk zijn een sanctie op te leggen.• Beperking van wachtlijsten (door beperking van wachttijden) en
doorlooptijden, omdat dit belangrijk is voor het gemotiveerd houden van de
schuldenaar en bijdraagt aan het voorkomen en beperken van problematische
schulden. Bedreigende schulden vragen speciale aandacht1.• Voorkomen dat individuele rechtsmaatregelen van schuldeisers de
totstandkoming van een minnelijke schuldhulpregeling frustreren, hetzij door
een tijdelijk moratorium, hetzij door een alternatief daarvoor. Dit is belangrijk
omdat dit gemeenten en schuldhulpverlenende organisaties een periode biedt
waarin schuldhulpverleners in staat zijn een voorstel voor bijvoorbeeld een
schuldregeling voor te bereiden.• Integrale schuldhulpverlening, omdat een schuldenaar vaak meer
problemen heeft dan uitsluitend een financieel probleem. Ook blijkt dat integrale
schuldhulpverlening bijdraagt aan het gemotiveerd houden van de schuldenaar
en daarmee de kans vergroot op het oplossen van de schuldsituatie.• Regie is essentieel bij integrale schuldhulpverlening. De gemeente
is vanwege haar centrale positie de meest aangewezen instantie om deze regie
op zich te nemen.• Verbetering van de kwaliteit van de minnelijke schuldhulpverlening.
Belangrijke instrumenten hierbij zijn certificering en het invoeren van de
werkwijze van gestandaardiseerd maatwerk. Afwijking van het gestandaardiseerd
maatwerk kan alleen met toestemming van schuldenaar en schuldeisers. Verbetering
van de kwaliteit van de schuldhulpverlening is met name ook belangrijk voor
het verkrijgen van het vertrouwen van schuldeisers in de minnelijke schuldhulpverlening.• Voor schuldeisers is minnelijke schuldhulpverlening een reëel
en aantrekkelijk alternatief voor een Wsnp-traject.• Binnen wettelijke kaders is de minnelijke schuldhulpverlening binnen
gemeenten onderwerp van gemeentelijk beleid.Het aanvullende beleid, zoals hiervoor verwoord draagt bij aan de verbetering
van de effectiviteit van de minnelijke schuldhulpverlening en levert daarmee
een bijdrage aan het bereiken van de participatiedoelstelling van het kabinet.De wettelijke inbedding van zorgplicht van gemeenten op het terrein van
de schuldhulpverlening is naar het oordeel van het kabinet een goed instrument
om stappen voorwaarts te zetten op de hiervoor genoemde onderwerpen. Deze
stappen voorwaarts moeten ertoe leiden dat de effectiviteit van de minnelijke
schuldhulpverlening door de gemeenten verbetert en daarmee – samen met
het bestaande beleid – bijdraagt aan de mate van het realiseren van
het ideaalbeeld schuldhulpverlening. Het kabinet realiseert zich dat het in
de praktijk niet mogelijk zal zijn om het ideaalbeeld volledig te realiseren.5. Contouren van de wettelijke inbedding van de minnelijke
schuldhulpverleningEen belangrijk uitgangspunt bij de nadere uitwerking van de wettelijke
kaders voor de minnelijke schuldhulpverlening zijn de afspraken die rijk en
gemeenten hebben gemaakt in het bestuursakkoord «Samen aan de slag»
van 4 juni 2007 (Kamerstukken II 2006/07, 30 800 B, nr. 17).
Kernpunten uit dit bestuursakkoord zijn het gezamenlijk (rijk, gemeenten,
burgers en maatschappelijke organisaties) oplossen van maatschappelijke vraagstukken,
waaronder de bevordering van participatie, decentralisatie en versterking
van de gemeentelijke autonomie.In deze afspraken tussen rijk en gemeenten past enerzijds dat wettelijke kaders worden gesteld, omdat hiermee een aantal belemmeringen voor
het effectiever maken van de minnelijke schuldhulpverlening worden weggenomen,
maar past anderzijds dat de wettelijke kaders zodanig moeten zijn dat deze
voldoende ruimte laten voor maatwerk door gemeenten.Het komt er op aan om per onderdeel waarop de wettelijke kaders betrekking
zullen hebben tot een evenwichtige invulling te komen. Daarvoor doet het kabinet
hierna een aantal voorstellen rekening houdend met rollen en verantwoordelijkheden
van betrokken personen en instanties, zoals hiervoor beschreven.Gegeven het voorgaande en gegeven de inhoud van het onderzoek «Schulden?
De gemeente helpt!» en de daarop gebaseerde beleidsvoornemens stelt
het kabinet voor in de wet een kader te creëren voor de wettelijke inbedding
van de minnelijke schuldhulpverlening met een regierol voor de gemeenten die
in ieder geval betrekking heeft op de volgende onderwerpen:• de minimale eisen ten aanzien van de duur van wacht- en doorlooptijden;• de brede toegankelijkheid van schuldhulpverlening voor burgers;• de rechten en plichten van de schuldenaar;• het pakket en de kwaliteit van producten;• de integrale benadering.Minimale eisen ten aanzien van de duur van wacht- en doorlooptijdenUit het onderzoek «Schulden? De gemeente helpt!» blijkt dat
lange wacht- en doorlooptijden een negatieve invloed hebben op de motivatie
van de schuldenaar om mee te doen aan een schuldhulpverleningstraject. Beperking
van wacht- en doorlooptijden is positief voor bereidheid van schuldeisers
om mee te werken aan een schuldhulpverleningstraject en draagt bij aan het
voorkomen en beperken van problematische schulden. Daarnaast is van belang
dat de schuldenaar vooraf een globaal beeld heeft van de doorlooptijd en dat
rekening wordt gehouden met de individuele situatie van de schuldenaar.Naast wacht- en doorlooptijden gaat het kabinet in dit onderdeel van de
startnotitie ook in op verhaal en invordering door schuldeisers (moratorium1 ), omdat dit van invloed is op de doorlooptijd.WachttijdenMet betrekking tot de wachttijd2 stelt het
kabinet voor om in de wet een nader te bepalen maximale termijn op te nemen.
In aanvulling daarop krijgt de gemeenteraad de taak om op basis van een door
hen vast te stellen plan nader beleid te formuleren met betrekking tot wachttijden
in hun gemeente.De redenen om een maximale wachttijd in de wet op te nemen zijn dat een
wachttijd van beperkte duur van belang is voor de motivatie van de schuldenaar
en dat het helpt te voorkomen dat de schulden in deze periode toenemen. Het
is mogelijk een maximale wachttijd in de wet op te nemen, omdat er in de periode
tussen het moment van de eerste hulpvraag en het moment waarop de gemeente
aan een oplossing gaat werken nog nauwelijks sprake is van maatwerk.Een belangrijk aandachtspunt is de maximaal geldende wachttijd ingeval
van bedreigende schulden3. Uitgangspunt van het
kabinet is het zoveel mogelijk voorkomen van bedreigende schulden4 en dat, ingeval dat niet lukt, bij bedreigende schulden
elke wachttijd te lang is. Het is immers van belang verergering van de situatie
van de schuldenaar te voorkomen.Het kabinet zal met partijen op het terrein van de schuldhulpverlening
overleggen op welke wijze het uitgangspunt m.b.t. de bedreigende schulden
het best gerealiseerd kan worden.DoorlooptijdenMet betrekking tot de doorlooptijd1 is het
veel lastiger om een maximale termijn in de wet op te nemen, omdat het bieden
van maatwerk aan de schuldenaar bij uitstek in deze periode aan de orde is.
Dit maakt het ook voor gemeenten moeilijk in een verordening termijnen op
te nemen als het gaat om de maximale lengte van de doorlooptijd.Een alternatief voor het in de wet of een verordening opnemen van een
maximale doorlooptijd is de verplichting van de gemeente om aan de schuldenaar
vooraf een globaal inzicht te geven in de verwachte doorlooptijd. Dit kan
mogelijk aan de hand van op gemeentelijk niveau te ontwikkelen streefcijfers
voor de doorlooptijden, met mogelijk een onderscheid naar bijvoorbeeld type
schuldsituatie, zodat de gemeente hierop in de toekomst beter kan sturen.
Op deze wijze blijft geborgd dat gemeenten rekening houden met de omstandigheden
van het individuele geval. Ook krijgen de betrokken schuldeisers inzicht in
de verwachte doorlooptijd. Het kabinet stelt voor deze verplichtingen voor
de gemeente in de wet op te nemen.Verhaal en invordering door schuldeisers (moratorium)Belangrijk voor de effectiviteit van de schuldhulpverlening is het zoveel
mogelijk voorkomen dat individuele rechtsmaatregelen van schuldeisers, ingesteld
tot (verzekering van) verhaal van hun vordering, de totstandkoming van een
minnelijke schuldhulpregeling frustreren. Het is van belang hierbij op evenwichtige
wijze rekening te houden met de belangen van de schuldeisers.Het kabinet onderzoekt of dit het beste kan worden gerealiseerd in de
vorm van een moratorium, of dat een alternatieve oplossing de voorkeur verdient.
Het voorstel wordt betrokken bij het advies van de commissie Kortmann tot
herziening van de Faillissementswet. Dit leidt ertoe dat deze maatregel mogelijk
geen onderdeel zal kunnen uitmaken van het wetsvoorstel tot wettelijke inbedding
van de gemeentelijke zorgplicht op het terrein van de gemeentelijke schuldhulpverlening.
In dat geval zal het kabinet alsnog bezien hoe en waar dit het beste kan worden
gerealiseerd.Het kabinet onderzoekt nog of er nog andere mogelijkheden zijn om –
los van de besluitvorming over de herziening van de Faillissementswet –
zoveel mogelijk te voorkomen dat individuele rechtsmaatregelen van schuldeisers
de totstandkoming van een minnelijke schuldhulpregeling frustreren. Dit omdat
de effectiviteit van de minnelijke schuldhulpverlening hierdoor zal toenemen.Overigens zijn er ontwikkelingen die er naar verwachting toe zullen leiden
dat het minder vaak voor zal komen dat een individuele schuldeiser de totstandkoming
van een minnelijke schuldhulpregeling zal kunnen frustreren. Deze ontwikkelingen
zijn:• Ingeval een schuldeiser of meerdere schuldeisers niet willen meewerken
aan een akkoord, dan is het mogelijk een beroep te doen op het dwangakkoord,
zoals dat in de Wsnp is opgenomen. Dit houdt in dat een schuldeiser of meerdere
schuldeisers die op onredelijke gronden weigeren akkoord te gaan met een redelijk
minnelijk akkoord alsnog door de rechter kunnen worden gedwongen daaraan mee
te doen.• Het ministerie van Justitie zal begin 2009 samen met recofa (rechters-commissarissen
in faillissementen) en de raad voor de rechtsbijstand in Den Bosch, in afstemming
met de NVVK, bezien op welke wijze het aanvragen van de minnelijke middelen
uit de Wsnp – zoals het dwangakkoord en het moratorium – kan worden
vereenvoudigd.• Ook wordt gewerkt aan een wijziging van de vergoedingensystematiek
bewindvoering Wsnp teneinde een meer substantieel financieel verschil
tussen het Wsnp-traject en het minnelijk traject te bewerkstelligen. Dit zal
er naar verwachting toe leiden dat schuldeisers in minder gevallen zullen
aansturen op een WSNP-traject. Het streven is erop gericht deze wijziging
medio 2009 in werking te laten treden.De brede toegankelijkheid van de minnelijke schuldhulpverlening
voor burgersUit het onderzoek «Schulden? De gemeente helpt!» blijkt dat
het slecht is voor de effectiviteit van de schuldhulpverlening om de toegankelijkheid
ervan te beperken. Daarom stelt het kabinet voor om in de wet op te nemen
dat de minnelijke schuldhulpverlening toegankelijk moet zijn voor natuurlijke
personen die problematische schulden hebben of die voorzien op termijn mogelijk
problematische schulden te krijgen. Dit leidt ertoe dat de groep die toegang
heeft tot de minnelijke schuldhulpverlening in hoge mate vergelijkbaar is
met de groep die toegang heeft tot de Wsnp.In vervolg op de brede toegankelijkheid van de schuldhulpverlening dringt
de vraag zich op of dit ook inhoudt dat een cliënt steeds weer opnieuw
een beroep kan doen op de minnelijke schuldhulpverlening.Het kabinet neigt naar het standpunt dat de omstandigheid dat een cliënt,
die een beroep doet op schuldhulpverlening, hiervan eerder gebruik heeft gemaakt
geen reden is om de toegang tot de schuldhulpverlening te weigeren. Immers
het feit dat een cliënt eerder een beroep op schuldhulpverlening heeft
gedaan doet niets af aan het feit dat problematische schulden, of de dreiging
van het ontstaan daarvan, belemmerend zijn voor de (volwaardige) participatie
van de cliënt.Anderzijds heeft het kabinet oog voor het feit dat cliënten, die
wellicht eigenlijk niet geholpen willen worden, of steeds maar weer opnieuw
schulden maken (recidive), een onevenredig groot beroep kunnen doen op de
schuldhulpverlening. Dat is niet gewenst.Het voorgaande is voor het kabinet reden op dit moment nog geen definitief
voorstel te doen over de ongeclausuleerde toegankelijkheid van de schuldhulpverlening.
Het kabinet zal dit met betrokken partijen nog nader overdenken.Rechten en plichten van de schuldenaarEen problematische schuld is een belemmerende factor voor (volwaardige)
participatie. Dit is voor het kabinet aanleiding in te zetten op de brede
beschikbaarheid en toegankelijkheid van effectieve minnelijke schuldhulpverlening.
Dit is voor de schuldenaar echter niet vrijblijvend. Het kabinet is van mening
dat van de schuldenaar verwacht mag worden dat deze zich volledig inzet voor
het slagen van de minnelijke schuldhulpverlening, omdat de schuldenaar als
eerste zelf verantwoordelijk is voor het wegnemen van participatie belemmerende
factoren.Het is daarvoor noodzakelijk dat tijdens een schuldhulptraject tussen
gemeente en schuldenaar de door de gemeente opgelegde verplichtingen van de
schuldenaar duidelijk vastliggen en dat de schuldenaar ook gehouden is deze
verplichtingen na te komen. Bij het opleggen van verplichtingen denkt het
kabinet aan de verplichting mee te werken aan stabilisatie van inkomsten en
uitgaven en de verplichting om een schuldhulptraject volledig af te maken.Het kabinet zal daarnaast in overleg met betrokken partijen nagaan in
hoeverre het mogelijk en wenselijk is om tot positieve1 en/of negatieve prikkels voor schuldenaren te komen om mee te werken
aan schuldhulpverlening.Een al bestaande negatieve prikkel om mee te blijven werken aan een schuldhulptraject
is de dreiging voor de schuldenaar terug te vallen in de situatie
dat deze opnieuw wordt geconfronteerd met schuldeisers en alle daaraan verbonden
gevolgen.De WWB biedt nu al de mogelijkheid een sanctie op te leggen indien een
uitkeringsgerechtigde niet of niet meer meewerkt aan schuldhulpverlening.
Dit is het geval indien de gemeente de schuldenaar de verplichting heeft opgelegd
mee te werken aan schuldhulpverlening. Met UWV zal overleg plaatsvinden over
de mogelijkheden om sancties op te leggen ingeval van de werknemersverzekeringen.De producten en de kwaliteit ervanVoor de verbetering van de effectiviteit van de schuldhulpverlening zijn
de producten die de gemeente inzet van belang.De producten die een gemeente kan inzetten zijn in te delen in drie categorieën.
Deze zijn:• advies en informatie (in een of enkele adviesgesprekken wordt de
schuldenaar uitgelegd hoe hij zijn schuldsituatie zelfstandig kan oplossen);• het stabilisatietraject (het in balans brengen van inkomsten en
uitgaven waardoor een stabiele situatie ontstaat op basis waarvan een regeling
om de schulden af te betalen mogelijk is);• een regeling om de schulden volledig of gedeeltelijk af te betalen
(schuldsanering, schuldbemiddeling, herfinanciering of betalingsregeling).Voor de effectiviteit van de schuldhulpverlening is het essentieel dat
de schuldeisers vertrouwen hebben in de wijze waarop de minnelijke schuldhulpverlening
wordt uitgevoerd. Essentieel voor het verkrijgen en behouden van het vertrouwen
van schuldeisers is van belang dat zij er vertrouwen in hebben dat recht gedaan
wordt aan hun belangen, dat de kwaliteit van de geleverde diensten goed is
en dat een eventueel Wsnp-traject geen lonend alternatief is. Funest voor
het vertrouwen van landelijk opererende schuldeisers in de minnelijke schuldhulpverlening
zijn verschillen tussen gemeenten als het gaat om bijvoorbeeld gehanteerde
normen in het kader van schuldhulpverlening.Het werken volgens standaardafspraken levert een belangrijke bijdrage
aan het vertrouwen van schuldeisers in minnelijke schuldsanering. Het belang
van cliënten vraagt echter in een aantal gevallen om het bieden van maatwerk.
Voor het behoud van het vertrouwen van schuldeisers is afwijking van de standaardafspraken
alleen mogelijk ingeval de schuldenaar en de schuldeisers daarmee instemmen.Belangrijke stappen op weg naar de hiervoor beschreven werkwijze van gestandaardiseerd
maatwerk zijn de vaststelling van de normen waaraan schuldhulpverleners voor
certificering moeten voldoen en de vernieuwde werkwijze voor leden van de
NVVK, die uiterlijk 1 januari 2010 integraal ingevoerd zal zijn.Over invoering van de werkwijze van gestandaardiseerd maatwerk en welke
randvoorwaarden hiervoor eventueel in de wet geregeld moeten worden, zal nog
nader overleg plaatsvinden met de betrokken partijen. Uitgangspunt van het
kabinet daarbij is het zoveel mogelijk aansluiten bij ontwikkelingen in de
sector.De integrale benadering van de schuldhulpverleningBij veel schuldenaren met problematische schulden of dreigende problematische
schulden zijn de schulden niet het enige probleem. Er is vaak sprake van een
samenloop met andere problemen zoals bijvoorbeeld verslavingsproblemen,
relatieproblemen, problemen met het opvoeden van kinderen, werkloosheid enz.
Het geïntegreerd oplossen van deze problemen draagt bij aan het gemotiveerd
houden van de schuldenaar en daarmee aan de oplossing van het schuldenprobleem.Uit het rapport «Schulden? De gemeente helpt!» blijkt dat
veel gemeenten wel de intentie hebben om de problemen geïntegreerd aan
te pakken, maar dat het in veel gevallen aan een concrete invulling ontbreekt.
Het blijft nu vaak bij het vrijblijvend doorverwijzen van cliënten naar
(schuld-)hulpverlening.Het is van belang dat gemeenten inzetten op een werkelijk integrale benadering
van de schuldhulpverlening. Indien de gemeente erin slaagt de integrale benadering
werkelijk toe te passen is het mogelijk forse winst te behalen bij het op
weg helpen van schuldenaren naar een schuldenvrije toekomst en zo een bijdrage
te leveren aan de vergroting van de participatie. Immers problematische schulden
vervallen als belemmering voor participatie.Om de integrale benadering op gemeentelijk niveau te bewerkstelligen is
een forse inspanning van veel gemeenten noodzakelijk. Het vereist van gemeenten
dat zij hun regierol op het terrein van de hulpverlening aan hun burgers echt
handen en voeten geven.Het kabinet stelt voor in de wet de norm op te nemen dat de minnelijke
schuldhulpverlening een integraal karakter heeft en onder regie van de gemeente
staat. De gemeenteraad krijgt de taak plannen vast te stellen die richting
geven aan de beslissingen die de gemeenteraad en het college van B en W nemen
over het integrale karakter van de minnelijke schuldhulpverlening en de regierol
daarbij van de gemeente. Deze systematiek is vergelijkbaar met de systematiek
die is vastgelegd in de WMO.FinancieringVoor wat betreft de financiering verwijst het kabinet naar de eerder genoemde
brief van 15 september 2009.6. Planning van de voorgestelde wetgevingOm tot een wetsvoorstel te komen zal continue overleg met partijen in
de schuldhulpverlening noodzakelijk zijn. Ook sluit het kabinet niet uit dat
op een enkel punt nog nader onderzoek noodzakelijk zal zijn. Dit maakt het
lastig nu een precieze planning af te geven. Het streven is er echter op gericht
om in tweede helft van 2009 een wetsvoorstel bij de Kamer in te dienen.BIJLAGE 2Reactie op de aanbevelingen van de ChristenUnie opgenomen
in de nota «De last van schulden»Registreer alimentatieschulden bij het BKRIn het voorstel bepleit de ChristenUnie om alimentatieschulden in het
BKRregister (Bureau Krediet Registratie) op te nemen.Uit het overleg, zoals dat tijdens de behandeling van de begroting van
SZW is gevoerd, is gebleken dat het de ChristenUnie gaat om de vermelding
van kinderalimentatie in het LIS (Landelijk Informatiesysteem Schulden).Het kabinet onderschrijft het uitgangspunt van de ChristenUnie dat het
van belang is zoveel mogelijk inzicht te krijgen in betalingsachterstanden.Stichting LIS is opgericht door (koepelorganisaties van) marktpartijen
om betalingsachterstanden te kunnen registreren. Deelnemers aan de Stichting
LIS vullen het systeem met achterstallige betalingen. Bij het aangaan van
een nieuwe financiële verplichting/dienst, kunnen kredietverstrekkers
het LIS raadplegen (eventueel in combinatie met een toetsing van geregistreerde
gegevens bij het BKR, omdat beide systemen gekoppeld worden) om na te gaan
of iemand deze nieuwe financiële verplichting op zich kan nemen.Alimentatie kan door partijen onderling worden afgesproken of door de
rechter worden vastgesteld. Er is geen organisatie die registreert wat tussen
ex-partners geldt met betrekking tot alimentatie of die controleert op de
naleving ervan. Dit is wel noodzakelijk voor mogelijke opname in het LIS van
betalingsachterstanden die verband houden met alimentatie.Er is wel het Landelijk Bureau Inning Ouderbijdragen (LBIO). Het LBIO
houdt zich bezig met het innen van achterstallige kinderalimentatie die de
rechter heeft vastgesteld. Dit doet het LBIO uitsluitend op verzoek van degene
die recht heeft op de alimentatie. Het LBIO beperkt zich daarbij tot de periode
van 6 maanden voorafgaand aan het verzoek om inning. Het LBIO heeft dus geen
totaaloverzicht van de achterstallige kinderalimentatie. Een betrokkene kan
er immers ook voor kiezen om de alimentatie door bijvoorbeeld een deurwaarder
te laten innen of om de alimentatie niet te innen. Indien het LBIO zich op
basis van het bij u aanhangige wetsvoorstel tot wijziging van Boek I van het
Burgerlijk Wetboek en van de Wet Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen
in verband met de inning van partneralimentatie (31 575) in de toekomst
ook bezig zal gaan houden met de inning van achterstallige partneralimentatie
gelden hiervoor dezelfde beperkingen. Dit betekent dat vermelding van alimentatieschulden
in het LIS maar beperkte toegevoegde waarde kan hebben, omdat deze betrekking
heeft op slechts een beperkt deel van de alimentatieschulden.Stichting LIS hanteert eigen toegangsvoorwaarden voor deelnemers en zal
bekijken of het (op termijn) mogelijk is deze betalingsachterstanden op nemen
in het LIS.BeheerrekeningenHet voorstel is SHV-rekeningen (Schuldhulpverlening) een aparte status
te geven, namelijk vrij van beslag, zodat het schuldsaneringstraject niet
wordt doorkruist.Het kabinet hanteert het uitgangspunt dat zoveel mogelijk dient te worden
voorkomen dat individuele rechtsmaatregelen van schuldeisers, ingesteld tot
(verzekering van) verhaal van hun vordering, de totstandkoming van een minnelijke
schuldhulpregeling frustreren. In vervolg daarop hecht het kabinet aan een
ongestoorde uitvoering van een overeengekomen schuldsanering.
Het feit dat namens schuldeisers – ook tijdens een lopende schuldsanering –
beslag kan worden gelegd op het tegoed op een beheerrekening van een cliënt
met schulden (SHV-rekening) kan de uitvoering van de schuldsanering frustreren.
Dit past niet bij het door het kabinet gehanteerde uitgangspunt. De door de
ChristenUnie voorgestelde beheerrekening kan mogelijk bijdragen aan het realiseren
van het door het kabinet gehanteerde uitgangspunt. Het kabinet zal dan ook
in overleg met betrokken partijen nagaan of het mogelijk is om een beheerrekening
van een cliënt met schulden (SHV-rekening) eventueel onder voorwaarden
te vrijwaren van beslag. Voorwaarden waar het kabinet aan denkt zijn dat de
schuldenaar zich houdt aan de afspraken die over schuldsanering zijn gemaakt
en dat de schuldenaar geen nieuwe schulden maakt.WachtlijstenHet voorstel is om bij overschrijding van de toegezegde termijn waarop
een plan van aanpak schuldhulpverlening klaar moet zijn, de schuldenaar het
recht te geven zich op kosten van de gemeente aan te melden bij een andere
gecertificeerde schuldhulpverlener.Ik acht het met de ChristenUnie van belang de problematiek van de wachtlijsten
te beperken. In bijgaande startnotitie doet het kabinet daar ook voorstellen
voor. Dit is de reden dat ik het voorstel van de ChristenUnie om de problematiek
van de wachtlijsten te beperken op dit moment niet nodig acht.Betrek het hele gezin bij schuldhulpverleningHet voorstel is om bij een schuldhulpverleningstraject het hele gezin
tot uitgangspunt te nemen.Een van de voorstellen die ik in de startnotitie doe is om in de wet de
norm op te nemen dat de schuldhulpverlening een integraal karakter heeft en
onder regie van de gemeente staat. Integrale schuldhulpverlening kan zeker
inhouden dat het in een aantal gevallen wenselijk is het gehele gezin daarbij
te betrekken. Feitelijk betekent dit dat ik het voorstel van de ChristenUnie
onderschrijf.Bewindvoerder minnelijk trajectDe ChristenUnie stelt voor om een minnelijk traject voor een schuldenaar
minder vrijblijvend te maken en om vaker een bewindvoerder beschermingsbewind
meerderjarigen aan te stellen.Ik onderschrijf het uitgangpunt van de ChristeUnie, dat het noodzakelijk
is dat een minnelijk traject voor een schuldenaar minder vrijblijvend wordt.
In bijgaande startnotitie ga ik in op de rechten en plichten van de schuldenaar.
De invalshoek daarbij is om de minnelijke schuldhulpverlening voor schuldenaren
meer verplichtend te maken. Indien het aanstellen van een bewindvoerder in
een concreet geval bijdraagt aan het meer verplichtend maken van de minnelijke
schuldhulpverlening, dan is het uiteraard wenselijk hiertoe over te gaan in
de gevallen dat dit mogelijk is.XNoot1Voor een deel van de rollen en verantwoordelijkheden die onder de gemeenten
zijn opgenomen geldt dat die ook opgepakt kunnen worden door schuldhulpverleners.
Dit hangt af van de in concreto gehanteerde taakverdeling tussen de gemeente
en de eventuele schuldhulpverlener.XNoot2Voorbeelden van drempels zijn: wachttijden, ingewikkelde formulieren en
beperkte toegankelijkheid.XNoot1Bedreigende schulden zijn schulden die betrekking hebben op de levering
van energie, water, de huur van een woning en de premie voor een zorgverzekering.XNoot1Een moratorium heeft tot doel om crediteuren te verplichten tijdelijk
hun feitelijke invordereringsmaatregelen te staken, zodat gemeenten tijd en
rust hebben om een oplossing voor de schulden van de schuldenaar uit te werken.XNoot2Wachttijd is de periode die verstrijkt tussen het moment waarop iemand
duidelijk om hulp vraagt en het moment waarop de gemeente aan een oplossing
begint te werken.XNoot3Bedreigende schulden zijn schulden die betrekking hebben op de levering
van energie, water, de huur van een woning en de premie voor een zorgverzekering.XNoot4Voor energie geldt er een regeling die tot doel heeft dit soort acute
noodsituaties zoveel mogelijk te voorkomen. Voor de premies zorgverzekeringen
is een vergelijkbare regeling opgenomen in het wetsvoorstel «structurele
maatregelen wanbetalers zorgverzekering». Een wettelijke regeling om
de afsluiting van water zoveel mogelijk te voorkomen is in voorbereiding.
Tussen gemeenten en woningcorporaties zijn in een aantal gevallen convenanten
gesloten om gedwongen huisuitzetting zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast
is van belang dat huisuitzetting vanwege huurachterstand niet mogelijk is
zonder toets door de rechter.XNoot1Doorlooptijd is het aantal weken dat verstrijkt tussen het moment waarop
de hulpverlening start en het resultaat (het opstarten van een schuldregeling,
betalingsregeling, herfinanciering, uitval van de schuldenaar of een adviesgesprek
op basis waarvan de schuldenaar de situatie zelf kan oplossen).XNoot1Een experiment met een positieve prikkel loopt op dit moment in Assen
(Innovatie Programma Werk en bijstand). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24515-146.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl