Goedkeuring Europees Verdrag inzake bescherming van archeologisch erfgoed (herzien); Valletta, 16 januari 1992; Verslag algemeen overleg over brieven staatssecretaris v.d. Ploeg (Cultuur) inzake implementatie Verdrag van Valletta en adviezen Raad cultuur
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23821, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-01-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

23821-(R1509) nr. 15

23-01-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding door de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en WetenschappenVragen van de PvdA-fractie123Vragen van de VVD-fractie456789101112Vragen van de CDA-fractie13141516171819202122232425262728293031323334Vragen van de D66-fractie353637383940414243444546474849Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23821Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 821 (R 1509)Goedkeuring van het op 16 januari 1992 te Valletta tot stand gekomen
Europees Verdrag inzake de bescherming van archeologisch erfgoed (herzien)nr. 15VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 23 januari 2001Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 hebben enkele fracties de behoefte over de brieven van
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (Van der Ploeg)
inzake de implementatie van het Verdrag van Valletta (23 821, nr. 13)
en de adviezen van de Raad voor Cultuur en de Raad voor de financiële
verhoudingen ter zake (OCW-00-1059 en 1169) enkele vragen aan de staatssecretaris
voor te leggen. Bij brief van 22 januari 2001 heeft de staatsecretaris
de vragen beantwoord. Vragen en antwoorden worden hieronder afgedrukt, voorafgegaan
door een inleiding door de staatssecretaris.Inleiding door de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en WetenschappenHierbij zend ik u de antwoorden op de schriftelijke vragen, zoals die
door leden van enkele fracties binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen zijn gesteld over mijn brief inzake de implementatie van
het Verdrag van Valletta (TK 1999/2000, 23 821, nr. 13) en de daarop
uitgebrachte adviezen van de Raad voor Cultuur en de Raad voor de financiële
verhoudingen. Ik heb de behoefte om, voorafgaand aan de concrete beantwoording,
een enkele algemene opmerking te maken Ik realiseer mij daarbij ten dele vooruit
te lopen op enkele vragen.De zorg voor de archeologie in Nederland bevindt zich in een proces van
verandering. Enerzijds is dat proces ingezet met het in 1992 tekenen van het
Verdrag van Valletta en het parlementair aanvaarden van de goedkeuringswet
in 1998. Dat laatste leidt tot de noodzaak, hetgeen in het Verdrag is vastgelegd
te implementeren in de Nederlandse wet- en regelgeving. Als tweede oorzaak
van die veranderingen zijn de vooral het laatste decennium sterk toegenomen
activiteiten in infrastructuur te noemen. Dat heeft ook geleid tot een schaalvergroting
in de archeologie en het ontstaan van een archeologisch bedrijfsleven. Beide
factoren werken bovendien op elkaar in: het bedrijfsleven zou graag zien,
dat er – onder waarborging van de nodige kwaliteitszorg – zo snel
mogelijk «Maltaconform» gewerkt kan worden.Dat laatste nu gaat niet van de ene dag op de andere. Het Verdrag van
Valletta bevat wel richtinggevende uitspraken, maar is niet «een-op-een»
in te passen in de Nederlandse wetgeving. De principia van het Verdrag laten
zich op meerdere manieren vertalen. Om die reden heb ik in mijn brief van
17 april 2000 (TK 1999/2000, 23 821, nr. 13) de route aangegeven,
die mij voor ogen stond. De brief bevat de hoofdlijnen van de wijziging van
de Monumentenwet 1988, die ik van plan ben voor te stellen, en legt beredeneerd
verbanden met de groei van de hoeveelheid archeologische activiteiten, liberalisering
van de «opgravingsmarkt», kwaliteitszorg en -borging en de verdere
infrastructuur, die voor dat alles nodig is. Ik zou dat niet, zoals het aan
het woord zijnde lid van de CDA-fractie, als «losse ideeën»
willen bestempelen, maar als de grote lijn van mijn voornemens, die –
vanzelfsprekend – op allerlei onderdelen nog uitwerking behoeft. Ik
heb aan de Kamer ook graag die hoofdlijnen van mijn voorstellen willen presenteren,
om tijdig te kunnen vernemen of ik bij mijn keuzes ook in politieke zin op
het goede spoor zat.Die hoofdlijnen zijn vervolgens beadviseerd door de Raad voor Cultuur
en de Raad voor de financiële verhoudingen. Met beide adviezen kan ik
zeker mijn voordeel doen bij – onder meer – het afronden van het
wetsvoorstel, waarmee mijn medewerkers op dit moment doende zijn. Ze zijn
ook onderwerp van gesprek geweest met vertegenwoordigers van de andere overheden
en van de verschillende geledingen uit het archeologisch veld. Op basis van
die discussies heb ik vervolgens ook het zgn. «interimbeleid»
kunnen ontwerpen, waar in de praktijk sterke behoefte aan bleek.Wij bevinden ons daarmee in de loop van een proces, waarvan de uitkomst
pas vast staat als dat proces is voltooid. Het Parlement bepaalt mede die
uitkomst, maar er is ook een veelheid aan andere actoren. Zo zal het zaak
zijn om gemeenten, die tot heden nog geen of weinig ervaring met archeologie
hebben, in de gelegenheid te stellen de nodige kennis en inzichten op te doen.
Het archeologisch bedrijfsleven zal zich moeten verbinden aan de gekozen kwaliteitsstandaarden,
en dat vergt weer een organisatie om die kwaliteit ook te borgen. Daar zal
geld mee gemoeid zijn, in de beginfase wellicht ook een bijdrage van rijkszijde.
Er zal moeten worden voorzien in toezicht en de Rijksdienst voor het Oudheidkundig
Bodemonderzoek zal moeten groeien tot het kenniscentrum, dat mij voor ogen
staat, en daarvoor gefaciliteerd moeten worden.Tal van ontwikkelingen zijn gaande of in voorbereiding genomen. Mijn brief
van 17 april 2000 heeft aan die ontwikkelingen een zekere richting gegeven.
Dat betekent intussen nog niet, dat de uitkomsten tot in detail vast staan.
Al werkend komen de verschillende betrokkenen tot steeds verdere verbeteringen
of uitwerkingen. Tegen de hier geschetste achtergrond beantwoord ik graag
de door de leden van de Kamer gestelde vragen.Vragen van de PvdA-fractie1Wat is het oordeel van de staatssecretaris over de
adviezen van de Raad voor Cultuur en de Raad voor de financiële verhoudingen?In zijn advies stelt de Raad voor Cultuur dat deze het op hoofdlijnen
eens is met mijn invoeringsvoorstel, hetgeen mij vanzelfsprekend verheugt.
Daarnaast signaleert de Raad een aantal punten die nadere uitwerking behoeven,
waarvan ik een groot deel onderschrijf. Het belangrijkste discussiepunt is
de financiële kant van de invoering, waarover de Raad voor de financiële
verhoudingen mij een evenwichtig en bruikbaar advies heeft gezonden. Over
mijn standpunt aangaande beide adviezen en andere reacties heb
ik de Kamer op 13 december jl. per brief (TK 2000/01, 23 821, nr.
14) bericht, naar welke brief ik u graag verwijs. In de toelichtende memorie
bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Monumentenwet 1988 zal ik het definitieve
standpunt van het kabinet weergeven.2Geven deze adviezen de staatssecretaris aanleiding
zijn standpunt, zoals onder meer vervat in zijn brief van 17 april 2000 bij
te stellen?Zo ja, op welke punten? Zo nee, waarom niet?De adviezen hebben ertoe geleid dat de richting, waarin ik de hoofdlijnen
van het invoeringsvoorstel verder uitwerk, scherper heb kunnen bepalen. Dat
geldt onder meer voor de eigendom en beheer van vondsten, de rol van de provincies,
de wetenschappelijke follow-up en het interim-beleid
voor de opgravingsbevoegdheid. Daarbij wijk ik overigens niet wezenlijk af
van de hoofdlijnen, zoals verwoord in mijn brief van 17 april 2000. Wat betreft
de financiële aspecten rond de invoering beraad ik mij op dit moment
over de verschillende mogelijkheden, zowel wat betreft financiële armslag
als de hoogte van bedragen en de bestemming die zij zouden moeten krijgen.
Aan de hand daarvan kan ik mijn standpunt over financiering nader bepalen.3Bent u bereid gezien de inhoud van deze adviezen, extra
geld uit te trekken ter uitvoering van het Verdrag van VallettaOp dit moment ben ik bezig met de vertaling van deze adviezen in concreet
beleid, inclusief kostenramingen. Daarbij gaat het o.a. om een schatting van
de kosten, een afweging van de verschillende wijzen van financieren (variërend
van volledig publiek tot volledig privaat en mengvormen), de verdeling van
de kosten in de tijd en over de betrokken partijen. Ik verwacht daarbij niet
wezenlijk af te wijken van de ramingen en verwachtingen die ik u eerder heb
gestuurd. Ik ben er inmiddels van overtuigd dat er enig extra geld nodig zal
zijn. De omvang van het benodigde bedrag is echter nog niet duidelijk.Vragen van de VVD-fractie4De leden van de VVD-fractie ondersteunen het verdrag
van Valletta en hopen dat hiermee het nieuwe beleid ten aanzien van archeologie
verder wordt uitgewerkt. Decentralisatie van het beleid wordt door hen onderschreven
en zij zijn van mening dat de integrale benadering een goede zaak is.De documenten die ten grondslag liggen aan dit overleg
geven een goed vervolg op de eerste aanzet van de staatssecretaris tot een
nieuw beleid. Zij willen de voorstellen voor de invoering van het Verdrag
van Valletta in grote lijnen ondersteunen, maar op cruciale onderdelen moeten
betere voorwaarden en een helderder beleid worden geformuleerd.Deze leden vinden dat het Nederlandse archeologiebeleid
moet worden gezien in het licht van de Europese ontwikkelingen. Voor het adequaat
controleren moeten duidelijk de verschillen met het huidige beleid worden
aangegeven. Daarnaast moet duidelijk worden hoe de periode naar het nieuwe
beleid wordt vormgegeven. Het is belangrijk om tijdens de overgangsfase een
vinger aan de pols te houden, zodat mogelijke problemen effectief kunnen worden
opgelost. Zij verwachten in deze overgangsfase tussentijdse evaluaties.Is de staatssecretaris het met het oordeel van de Raad
voor Cultuur eens dat voor een volwaardige plaats voor de archeologie in het
besluitvormingsproces rond de inrichting van Nederland alleen sprake kan zijn
door een nadere differentiatie aan te brengen in de voorgestelde
verdeling van verantwoordelijkheden tussen provincies en gemeenten?Om te beginnen noteer ik met plezier de waarderende woorden van de fractie
van de VVD. Terecht legt deze de relatie met ontwikkelingen in de rest van
Europa. Ik deel die opvatting en heb daarom het initiatief genomen en een
subsidie verleend om te komen tot een Europees samenwerkingsverband van archeologische
diensten. Ook in andere landen zijn daarvoor inmiddels gelden beschikbaar
gesteld, als gevolg waarvan een vereniging is gevormd, het Europae Archaeologiae
Consilium. Uit een dergelijke samenwerkingsvorm komt een schat aan informatie
beschikbaar, waar wij in Nederland weer ons voordeel mee kunnen doen bij de
implementatie van het Verdrag. Want hoewel de vorm van implementatie in de
verschillende landen onderling wel afwijkt, houdt die afwijking vooral verband
met de bestuurlijke cultuur waarin de inbedding in elk van die landen gestalte
moet krijgen. Steeds echter gaat het om het leggen van goede relaties tussen
de betrokken overheid, de veroorzaker en de uitvoerende instantie, voorzien
van voldoende «checks and balances». Ik stel mij voor in de memorie
van toelichting bij de wijziging van de Monumentenwet 1988 meer uitvoerig
op de te onderscheiden benaderingen in te gaan. Belangrijkste instrument in
het huidige beleid is de wettelijke bescherming van archeologische terreinen
door het Rijk. Daarnaast bevat de wet een verbod op het doen van opgravingen
zonder vergunning. Een dergelijke vergunning kan alleen verleend worden aan
een rijksdienst, een instelling voor wetenschappelijk onderwijs of een gemeente.
Vondsten vervallen aan de Staat, behalve als ze zijn opgegraven door een vergunninghoudende
gemeente. Het huidige wettelijk kader regelt op geen enkele wijze dat met
archeologische waarden rekening wordt gehouden bij de inrichting van Nederland.
Dat is het meest wezenlijke verschil met het Verdrag van Valletta: daarin
is preventie het uitgangspunt. Behoud is het streven en de veroorzaker betaalt
voor desondanks noodzakelijk onderzoek. Gemeenten krijgen daartoe de bevoegdheid
een archeologievergunning te verlenen; in dat kader zullen zij een afweging maken
tussen het archeologisch belang en andere in geding zijnde belangen. Een ander
in het oog springend verschil is het feit dat opgravingsactiviteiten niet
langer zullen zijn voorbehouden aan een beperkte groep vergunninghouders.
Er komt een open markt, gereguleerd door een kwaliteitssysteem (certificering,
beroepsregister en inspectie). Ik heb inmiddels met VNG, IPO en de archeologiesector
overleg gevoerd over een interimbeleid voor de periode tot nieuwe wetgeving
van kracht is. Dit interimbeleid betreft, zoals ik ook in (de bijlage bij)
mijn brief aan de Kamer van 5 januari jl. heb beschreven, het verlenen
van opgravingsvergunningen ex artikel 39 van de Monumentenwet 1988. Het schept
de mogelijkheid om bedrijven onder de verantwoordelijkheid van vergunninghouders
opgravingen te laten verrichten. Daarover heb ik advies gevraagd aan de Raad
voor Cultuur. Na ommekomst van dat advies zal ik het interimbeleid uitwerken
en in de vorm van beleidsregels vaststellen. Ik stel mij voorts voor om, in
samenwerking met de provincies, te zorgen voor adequate voorlichting aan in
het bijzonder die gemeenten, die voor het eerst «zelfstandig»
met archeologie worden geconfronteerd. Gedurende de interimperiode zal ik
het effect van de beleidsregels op de voet volgen en deze zonodig bijstellen.
In de situatie dat het door mij voorgestane definitieve stelsel van vandaag
op morgen zou moeten worden ingevoerd zou ik vermoedelijk de zorg van de Raad
voor Cultuur rond gemeenten, die nog met een archeologiebeleid moeten starten,
kunnen delen. Dat is echter niet het geval: er is sprake van een ruime tijd
van voorbereiding; die tijd is in feite begonnen bij het verschijnen van mijn
brief van 17 april 2000. Zij wordt ook benut: enkele maanden later werden
de eerste voorlichtingsbijeenkomsten voor bestuurders en ambtenaren gehouden,
georganiseerd door provinciale steunpunten. Op verdere activiteiten
in dit kader zal ik in mijn antwoorden op de vragen 6 en 39 nog komen te spreken.
Per saldo meen ik dat, te zijner tijd, een heldere en uniforme toedeling van
taken en bevoegdheden zeker mogelijk zal zijn.5Naar de mening van de leden van de VVD-fractie is een
duidelijke taakafbakening tussen rijk, provincie en gemeenten van groot belang.
Hoe ziet de staatssecretaris de rol van de gemeenten en provincies, hun bevoegdheden
en verantwoordelijkheden? Hoe wil de staatssecretaris omgaan met de mogelijk
dubbele pet van met name de gemeenten (veroorzaker van de bodemingreep en
hoeder van het erfgoed of een afweging van archeologie of nieuwbouw)?De bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende overheden, zoals mij
die voor ogen staat, is de volgende. Op basis van kaartmateriaal en andere
(wetenschappelijke) gegevens wijzen de provinciebesturen gebieden aan, die
als archeologisch waardevol zijn aan te merken of waarvoor, archeologisch
gezien, een hoge verwachting geldt. In die gebieden zullen bodemingrepen van
meer dan mineur belang vergunningplichtig zijn. Die vergunningplicht geldt
daarnaast ook altijd «grote projecten», zoals de aanleg van hele
wijken, industrieterreinen, verbreding van rijkswegen en dergelijke. De in
die situaties nodige «archeologievergunning» zal worden verleend
door het bestuur van de betrokken gemeente. Over de situatie, dat de gemeente
zelf «veroorzaker» is, kom ik aan het slot van mijn antwoord op
vraag 19 nog te spreken. Bij grote projecten, waar met toepassing van de Tracéwet
ook sprake is van rijksbetrokkenheid, zal de ROB in samenwerking met de betrokken
gemeentebesturen en andere relevante partijenbepalend zijn voor de besluitvorming
waar het de archeologie betreft, al blijft de formele vergunningverlening
een zaak van het gemeentebestuur. Daarnaast blijft de bevoegdheid, te beslissen
over archeologische monumenten van bijzondere waarde (rijksmonumenten) berusten
bij de Minister van OCenW.6De Raad voor Cultuur stelt een adequate ondersteuning
en stimulering van provincies en gemeenten bij de uitvoering van het nieuwe
beleid voor. Bevordering van betrokkenheid en het vergroten van het publieke
(lokale) draagvlak is belangrijk. Aangezien maar 30 gemeenten een archeologisch
beleid hebben is het gebrek aan voldoende kennis en deskundigheid op het betreffende
beleidsterrein een serieus probleem voor vele (kleinere) gemeenten.Wat gaat de staatssecretaris doen om in de overgangsperiode
de overige gemeenten aan te sporen beleid te ontwikkelen?De jaren tot de invoering van de nieuwe wetgeving, en enige tijd daarna,
worden gemeenten en provincies actief voorgelicht over het nieuwe beleid.
Via de ROB bestaan reeds goede kanalen voor advisering van de andere overheden.
In de communicatie ga ik vooral ook gebruik maken van koepelorganisaties als
IPO, VNG, Convent van Gemeentearcheologen (CGA) en de Stichting voor de Nederlandse
Archeologie (SNA). Met hen wordt gewerkt aan voorlichtingsmateriaal en handreikingen
voor (gemeentelijk) beleid. Ook cursussen zullen bijdragen aan kennisverwerving
en de stimulering van gemeentelijk beleid. Vergroting van lokaal publiek draagvlak
krijgt daarnaast de komende jaren een extra stimulans met de projecten Erfgoed
Bereikbaar en Belvedère. In de Cultuurnota heb ik aangegeven de provinciale
steunpunten monumentenzorg ook als archeologische helpdesk te willen gebruiken. 7De provincies moeten als vangnet functioneren. Zijn
de provincies daar toe wel in staat? Kunnen ook nog andere partijen deze rol
vervullen? Welk tijdspad heeft de staatssecretaris voor ogen om tot een effectieve
relatie tussen de gemeenten en provincies te komen?Evenals de provinciebestuurders zou ik het woord «vangnet»
willen vermijden. De provincies hebben niet de neiging om, al dan niet tijdelijk,
«in te springen» in de gevallen dat een gemeente (nog) niet voldoende
geëquipeerd is om zelf een volwaardig archeologiebeleid te voeren. Dat
is ook niet nodig: gemeenten kunnen, desgewenst, een gespecialiseerd archeologisch
adviesbureau in de arm nemen, zoals ook het maken van bestemmingsplannen in
veel gemeenten wordt uitbesteed. De provincies heb ik, naast hun eigen verantwoordelijkheden
richting gemeenten, veel meer een inhoudelijk ondersteunende, stimulerende
en adviserende rol toebedacht. Bij die rol past bv. ook de mogelijkheid tot
het geven van een «second opinion». Voor het tijdpad verwijs ik
u mede naar het slot van mijn antwoord op vraag 4: de periode tot aan de daadwerkelijke
wetswijziging wordt nu al benut om te komen tot een effectieve relatie.8De huidige voorstellen bieden een onvoldoende inzicht
in de kostencomponenten voor provincies en gemeenten. De leden van de VVD-fractie
ondersteunen het advies dat het Rijk bij beleidsvoornemens die leiden tot
het wijzigen van de uitoefening van taken of activiteiten door provincies
of gemeenten wettelijk verplicht is tegelijk aan te geven wat de financiële
gevolgen zijn en hoe deze kunnen worden opgevangen en door wie. Er is nog
weinig helderheid over mogelijke financiële consequenties. De Raad voor
Cultuur schetst een kostenoverzicht (600 miljoen extra en 1% regeling). Hoe
beoordeelt de staatssecretaris dit kostenoverzicht en wat is zijn financiële
onderbouwing?In mijn brief van 17 april ben ik ervan uitgegaan dat de huidige beleids-
en apparaatskosten van provincies en gemeenten gezamenlijk ca. 22,4 mln per
jaar bedragen. Door Malta komen daar kosten bij voor actualisatie van het
gemeentelijk beleid (bijv. bestemmingsplannen) en voor vergunningverlening.
Een deel van deze kosten kan via leges worden doorberekend aan de verstoorders.
Ik meen dat het archeologiebeleid de verantwoordelijkheid moet zijn van het
Rijk, gezamenlijk met provincies en gemeenten. Daarom ben ik van plan om –
afhankelijk van het totale kostenplaatje – voor te stellen een deel
van die kosten te compenseren via het Gemeente- resp. Provinciefonds. In kostenramingen
van de Universiteit van Amsterdam uit 1997 is uitgegaan van extra kosten als
gevolg van Malta van ca. 55 mln. Daarvan zou 25 mln uitkomen boven de indertijd
gestelde 1%-grens (zie de brief van mijn ambtsvoorganger uit 1997, TK 1996/97,
23 821 nr. 8). Ook na actualisatie van deze ramingen verwacht ik dat
de orde van grootte van deze kosten hetzelfde blijft. Gezien de aard van de
kosten zijn er echter grote schommelingen over de jaren heen mogelijk.9De leden van de VVD-fractie vragen bovendien wat de
mogelijke financiële consequenties zijn van het principe «de verstoorder
betaalt». Wat als de verstoorder niet kan betalen? Wat vindt de staatssecretaris
van het idee om een stimuleringsfonds in te stellen, dat aangewend kan worden
voor doeleinden als publieksvoorlichting, een regeling voor particulieren
die geconfronteerd worden met onverwachte kosten voor archeologisch onderzoek
en hoge bestuurslasten?Als alle onderdelen van Malta goed worden uitgevoerd en er dus gedegen
inzicht bestaat in de archeologische vindplaatsen, zal op de langere termijn het aantal verrassingen en daarmee de excessieve kosten, beperkt
blijven. In die situatie zal er sprake zijn van een normaal ondernemersrisico.
Een verstoorder weet in principe waar hij aan begint en hij zal, idealiter,
bepaalde locaties laten rusten. Het archeologisch vooronderzoek bij grote
projecten is er evenzeer op gericht, archeologische «verrassingen»
te voorkomen. Op dit moment onderzoek ik de mogelijkheden om Malta zoveel
mogelijk recht te doen, met deugdelijke budgettaire constructies en redelijkheid
voor de verstoorders. Daarover wordt overleg gevoerd met de Ministers van
Financiën en BZK en (vertegenwoordigers van) provincies en gemeenten.
De mogelijkheid van een stimuleringsfonds neem ik daarbij mee. Het idee van
een integrale afweging tussen de mogelijke soorten kosten en van de financiële
betrokkenheid van alle partijen spreekt mij aan.10De leden van de VVD-fractie onderschrijven het punt
van de Raad voor Cultuur met betrekking tot kwaliteitswaarborging: «De
Raad wil de voorstellen voor de invoering van het Verdrag van Valletta ondersteunen,
met dien verstande dat op cruciale onderdelen betere voorwaarden voor kwaliteitswaarborging
worden ingebouwd: inhoudelijk, bestuurlijk, en financieel». Zij zijn
voorstander van een kwaliteitscontrole systeem: decentraal, maar wel voorwaardenstellend.
Dat is noodzakelijk voor een goed gefundeerd en flexibel bestel, waarin het
primaat ligt bij kwaliteitsvolle zorg voor het archeologisch erfgoed. Wanneer
is de stand van zaken van het in voorbereiding zijnde kwaliteitszorgsysteem?
Welke procedure wordt daarbij gevolgd?Zoals bekend heb ik aan een representatieve vertegenwoordiging uit het
archeologisch veld, verenigd in de zgn. Voorbereidingscommissie, gevraagd
om kwaliteitsnormen te ontwikkelen voor archeologische producten en processen.
Die Voorbereidingscommissie heeft na twee jaar intensieve arbeid haar werkzaamheden
nu bijna gereed. Blijkens brede legitimeringsbijeenkomsten en een door mij
geïnitieerde second opinion wordt het resultaat ook over de volle breedte
gedragen. Haar rapport zal mij dezer dagen worden aangeboden. Als het ook
nog wordt vertaald naar «meetbare» vereisten, kunnen de kwaliteitseisen
tevens dienen als basis voor een systeem van certificering. Met het ontwikkelen
van een beroepsregister is vorig jaar een begin gemaakt. Ik verwacht dat de
Nederlandse Vereniging van Archeologen dit werk in de loop van 2001 zal kunnen
afronden.11Bij het implementatietraject hebben de leden van de
VVD-fractie nog een aantal vragen. Hoe denkt de staatssecretaris de eigendomskwestie
te regelen? Wat vindt de staatssecretaris van een onafhankelijke arbitrage
met betrekking tot de toewijzing van bodemvondsten? Is de staatssecretaris
van plan de depotproblematiek ook mee te nemen in het nieuwe beleid? Neemt
de staatssecretaris het advies van de Raad over om een landelijk dekkend netwerk
van provinciale en gemeentelijke depots op te zetten? Wat vindt de staatssecretaris
van het advies van de Raad voor Cultuur om de archeologievergunning apart
te houden van het bestaande vergunningsstelsel?Vooreerst zou ik in herinnering willen roepen dat de huidige wettelijke
systematiek op de toestand ziet, dat alleen overheden en wetenschappelijke
instellingen mogen opgraven. Daaraan is ook de huidige regeling van de eigendom
van vondsten gerelateerd. Het enkele feit, dat in het nieuwe regime ook particuliere
bedrijven opgravingen zullen mogen doen, noodzaakt er al toe de wettelijke
eigendomsregeling van bodemvondsten te herzien. In mijn brief van 17 april
2000 had ik in algemene termen een eigendomsvoorbehoud voor de
Staat neergeschreven, met als toelichting dat vondsten van groot nationaal
belang in een centrale collectie moesten kunnen worden opgenomen; overige
vondsten zouden aan anderen kunnen worden toegewezen. Inmiddels werk ik aan
een regeling waarin wordt uitgegaan van een landsdekkend net van depots in
alle provincies en een aantal gemeenten. Provincies dan wel depothoudende
gemeenten zullen in beginsel eigenaar worden van de vondsten, die binnen hun
territoir zijn gedaan. Ik wil daar wel een bepaling aan toevoegen, die er
toe strekt dat bijzondere vondsten kunnen worden toebedeeld aan een centrale
collectie of museum. Zo ben ik voornemens het nationale scheepsarcheologisch
depot te Lelystad in stand te houden. Ik acht het zeer wel denkbaar dat over
de – in aantal vermoedelijk beperkte – gevallen van toedeling
aan een centrale collectie tevoren advies wordt uitgebracht, bijvoorbeeld
door een (door die Raad daartoe aangewezen commissie uit) de Raad voor Cultuur.
Wat betreft de vraag over de archeologievergunning in relatie met het bestaande
vergunningstelsel meen ik dat er sprake is van een misverstand. De Raad ondersteunt
mijn voorstel voor de introductie van een afzonderlijke archeologievergunning.12De Raad voor Cultuur komt tot de conclusie dat het
doen slagen van «Malta» veel investeringen vergt in de verbreiding
van kennis en informatie. Is de staatssecretaris het eens met deze conclusie
van de Raad voor Cultuur en hoe denkt de staatssecretaris de verbreiding van
kennis en informatie vorm te geven. Hoe wordt de relatie met onderwijs en
wetenschap benadrukt? Is de staatssecretaris in dit kader van plan om het
onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot archeologie
een extra impuls te geven?De Raad heeft uitgesproken gelijk als hij wijst op de noodzaak van het
verbreiden van kennis en informatie. Om de relatie met onderwijs en wetenschap
te benadrukken is daarom vooreerst de onderzoeksschool Archon door de minister
en mij uitgenodigd om met voorstellen te komen voor een research-agenda. Een
eerste ambtelijk gesprek daarover zal zeer binnenkort plaatsvinden. Voorts
zal ik bewerkstelligen dat de ROB en de provincies de komende periode extra
inzet kunnen plegen om het kaartmateriaal en de gegevens over de archeologische
waarden in de bodem te actualiseren en beschikbaar te maken. Ten slotte heb
ik in de voorzomer van 2000 al een communicatieplan doen voorbereiden, waarvan
de uitvoering inmiddels is gestart. Daarbij worden zo veel als mogelijk is
ook de (organisaties van) betrokken partijen zelf ingeschakeld. Ook in het
in voorbereiding zijnde wetsvoorstel wordt veel aandacht besteed aan de noodzaak
tot informatie leveren enerzijds en geïnformeerd zijn anderzijds.Vragen van de CDA-fractie13De leden van de CDA-fractie zijn verheugd over de voortvarendheid
waarmee de staatssecretaris aan de slag gegaan is met de implementatie van
het Verdrag van Valletta en het feit dat hij daarnaast een aantal nieuwe maatregelen
invoert ter bescherming van het Nederlands archeologisch erfgoed. Tevens beoordelen
zij het feit dat hij inspeelt op nieuwe ontwikkelingen binnen de archeologische
sector in Nederland positief. Zij onderschrijven het belang van de bescherming
van het archeologisch erfgoed en het behoud daarvan in de bodem. Deze leden
zijn er daarbij voorstander van de verantwoordelijkheden zo dicht mogelijk
neer te leggen bij die actoren waar de verantwoordelijkheden het beste genomen
kunnen worden en tot hun recht komen. Zij hebben echter wel kanttekeningen
bij de uitwerking van de voornemens van de staatssecretaris, met name inzake
de concrete bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende overheden
en betrokken partijen. Het zijn veel losse ideeën, terwijl deze leden
een duidelijke blauwdruk als streven prefereren. Nu is het onduidelijk wat
het uiteindelijke doel is en dat brengt onzekerheden met zich mee. De onderlinge
samenhang en bevoegdheidsverdeling tussen de betrokken actoren is voor de
leden van de CDA-fractie niet helder. Tevens ontbreekt een helder beeld van
de verschillen tussen de oude en de toekomstige situatie.Bij welke structuur wil de staatssecretaris uiteindelijk
uitkomen? Waarom geeft u slechts de richting aan en streeft u niet een bepaalde
constructie na?Dat ook de leden van de CDA-fractie de hoofdlijnen van mijn keuzen ondersteunen,
doet mij plezier. Met betrekking tot hun kanttekeningen bij de wijze, waarop
ik die hoofdlijnen denk uit te werken verwijs ik, om te beginnen, graag naar
de brief, waarmee ik mijn antwoorden aan de Kamer heb aangeboden en naar het
antwoord op vraag 5. Daarenboven merk ik op, dat de huidige figuur van de
«opgravingsvergunning» zal verdwijnen. Deze was bedoeld om archeologische
werkzaamheden altijd door of onder verantwoordelijkheid van een deskundig
overheidsorgaan te laten plaatsvinden en daarom voorbehouden aan een rijksdienst,
een universiteit of een gemeente. Ook in de huidige praktijk worden al veel
feitelijke werkzaamheden uitgevoerd door archeologische bedrijven. Dat zal
in de toekomst alleen maar toenemen. Ik stel mij voor de kwaliteitszorg te
borgen door een systeem van toelating van die bedrijven tot de markt, waarbij
certificering een belangrijke weg tot die toelating kan zijn. Samenvattend
mag ik wijzen op de vele veranderingen in bevoegdheden, de verschillende nieuwe
rollen van meerdere overheden en de – gecontroleerde – introductie
van marktwerking, die geheel nieuw is in deze branche.14In het overleg met de Raad voor Cultuur kwam naar voren
dat het niet duidelijk is hoe uiteindelijk de implementatie vorm zal krijgen.
Dit geeft naar de mening van de leden van de CDA-fractie grote kans op het
maken van verkeerde keuzes. Zij willen graag een inschatting van de kosten
die te verwachten zijn bij het uitvoeren van het verdrag.Kan de staatssecretaris meer duidelijkheid geven over
de verdeling van de kosten over de verschillende actoren op grond van de huidige
beschikbare gegevens over onze bodemschatten?Kostenposten die vaststaan zijn in ieder geval de extra bestuurslasten
voor provincies en met name gemeenten. Een behoorlijk netwerk van depots zal
evenzeer geld vergen. Extra rijksinzet is nodig om de informatie over de archeologische
waarden op peil te krijgen en de kwaliteitszorg in te richten. Daarnaast zal
mogelijk een – relatief gering – bedrag nodig zijn om het maatschappelijke
vervolg (wetenschap, publiek) op de rails te zetten. De verdeling van de kosten
voor vooronderzoek en opgraving over de verschillende actoren hangt niet alleen
af van de kennis over (de waarde en locatie van) onze bodemschatten, maar
evenzeer van de voorgenomen bodemingrepen die deze archeologie dreigen aan
te tasten. Daarbij is zeker dat het grootste deel van de kosten zal worden
gedragen door de initiatiefnemers van grote (infrastructurele en andere) projecten
(spoorlijnen, woonwijken, industrieterreinen, wegen). Naast de rijksoverheid
zullen ook gemeenten vaak als veroorzaker van dergelijke projecten worden
aangemerkt. De kosten van kleinere bodemingrepen die door particulieren worden
ondernomen zijn moeilijker te voorspellen, omdat deze sterk afhangen van de
(zeer lokale) waarde van het bodemarchief. De kosten zijn voorts mede afhankelijk
van de te kiezen vorm van implementatie. 15In dit verband vragen zij of hij bereid is het idee
van privaat-publieke financiering mee te nemen in het veranderingsproces,
zoals aangegeven in de CDA-notitie Nationale Monumentenmaatschappij? Of kunnen
de veroorzakers geheel zelf de financiering op zich nemen?Beide mogelijkheden zijn interessant en ik zal beide in de plannen meenemen.
Overigens verwacht ik dat een volledige particuliere financiering zeker in
de startfase moeilijk van de grond komt.16De leden van de CDA-fractie interesseert ook de nadere
roep om marktwerking en een verdergaande professionalisering in de archeologiesector.
Wat zullen de consequenties van een dergelijke marktwerking zijn en hoe is
de relatie tot publiek-private financiering?De marktwerking in de archeologie zal zich voornamelijk afspelen op het
terrein van uitvoerende werkzaamheden, dat onder de huidige Monumentenwet
nog slechts een beperkt aantal spelers kent. Een van de consequenties is die
verdergaande professionalisering van de bedrijfstak. Er zal marktconform gewerkt
gaan worden in plaats van alleen varend op expert judgement. Ook groeit nu reeds de behoefte aan een specifiek op de archeologie
gerichte adviesbranche. Publiek/private financiering kan gestalte krijgen
als (private) veroorzakers betalen voor archeologisch onderzoek en dat weer
leidt tot bijvoorbeeld publieksgerichte of wetenschappelijke activiteiten
waaraan de overheid bijdraagt. Conform het advies van de Rfv kunnen voor excessieve
opgravingskosten, afhankelijk van de specifieke situatie, mogelijk bijdragen
van overheidswege nodig zijn.. Een mogelijkheid die ik in mijn afwegingen
zal meenemen is de Monumentenmaatschappij, zoals het CDA voor ogen heeft,
maar dan inclusief de archeologische monumenten.17Het bevreemdt de leden van het CDA-fractie dat de roep
om marktwerking gepaard gaat met de tendens tot meer overheidsbemoeienis door
het toekennen van meer bevoegdheden aan gemeenten en provincies. Hoe wil men
dat combineren? (blz. 5)Als de vragenstellers hier tegengestelde bewegingen menen waar te nemen,
dan ben ik dat niet met hen eens. Dat er sprake zal zijn van het toekennen
van bestuurlijke bevoegdheden aan gemeenten en provincies doet aan de beoogde
marktwerking niet toe of af: zulks reguleert, ter bescherming van het archeologisch
erfgoed, waar en wanneer vooronderzoek moet plaatsvinden, opgravingen nodig
zullen zijn, en de belangenafweging die daarvoor nodig is. Dat laatste zou
ik niet aan de markt willen overlaten. Marktwerking wordt uitsluitend geïntroduceerd
ten behoeve van uitvoerende activiteiten.18Heeft de Raad voor de financiële verhoudingen
inmiddels uitspraak gedaan omtrent een oplossing voor de kostenproblematiek
bij kleine bodemingrepen en hoe luidt die uitspraak? (blz. 8)Ik verwacht geen nadere uitspraak van de Rfv. De handvatten die de Rfv
heeft geformuleerd, neem ik mee in de beleidsvorming over de opvang van excessieve
kosten.19Dat de kosten voor het opgraven van archeologisch erfgoed
of het doen van onderzoek worden verhaald op de veroorzaker, is voor de leden
van de CDA-fractie een cruciaal punt. Wie is in concreto de veroorzaker?
Kunnen dat ook combinaties van belanghebbenden zijn? Kan de staatssecretaris
ingaan op de situatie die ontstaat wanneer er om een algemeen belang te dienen
een ingreep in de bodem wordt gedaan waarbij hoge kosten gemoeid zijn? Wordt
er dan een afweging gemaakt tussen het algemeen belang en de kosten aan de
ene kant en het archeologisch erfgoed aan de andere kant of wordt ook in dit
geval de standaardprocedure gevolgd? En wie maakt deze afweging? Daarnaast
de situatie dat een gemeentelijke overheid de veroorzaker is; dezelfde gemeente
is verantwoordelijk voor het verstrekken van vergunningen voor het doen van
een ingreep in de bodem wanneer er zich naar verwachting archeologisch erfgoed
in zal bevinden. Hoe gaat men dan om met deze belangenverstrengeling?In mijn brief van 17 april 2000 heb ik geschreven: «Als veroorzaker
beschouw ik degene die het voornemen heeft tot een feitelijke bodemingreep
die leidt of kan leiden tot het aantasten van het archeologisch erfgoed. Deze
vraagt een vergunning aan [...].» Dat is dus, net als bij bijvoorbeeld
de bouwvergunning, doorgaans geen combinatie van belanghebbenden. Veel bodemingrepen
dienen het algemeen belang (wegen, spoorlijnen, stadsvernieuwing). Het idee
achter het Verdrag van Malta is, dat het belang van het archeologisch erfgoed
wordt meegewogen op dezelfde voet als andere belangen. Dat die andere (algemene,
economische) belangen daarbij soms zwaarder kunnen wegen is een gegeven. Juist
daarom is gekozen voor een afweging op lokaal niveau (gemeente), waar de meeste
bodemingrepen worden gedaan. Een uitzondering wordt gemaakt bij archeologische
terreinen van uitzonderlijk hoge (inter)nationale waarde: deze kunnen, ook
in het toekomstige bestel, wettelijk worden beschermd via het instrument van
aanwijzing door de minister. Alleen dan kan het behoud van de daar aanwezige
archeologisch resten optimaal worden gewaarborgd, ook als daarbij andere belangen
het moeten afleggen. Het komt op zichzelf vaker voor dat een gemeente aanvrager
is van een vergunning, die zij zelf moet verlenen. Veelal betreft dat bouwvergunningen,
maar het kan ook gaan om (wellicht meer «kwetsbare») kapvergunningen
of besluiten in de milieusfeer. Gemeentebestuurders zijn gewend, om te gaan
met (de afweging van) meerdere belangen. Ons rechtsstelsel met zijn openbaarheid
van besluitvorming, democratische controle door de gemeenteraad en de mogelijkheden
van bezwaar en beroep biedt voldoende waarborgen dat met dergelijke «verstrengeling
van belangen» verantwoord wordt omgegaan.20De leden van de CDA-fractie willen graag vernemen welke
de fundamentele knelpunten in het huidige bestel zijn, waardoor een gehele
stelselwijziging nodig is. Van belang is ook de goed functionerende onderdelen
in het nieuwe bestel over te nemen.De stelselwijziging is vooral ingegeven door de noodzaak, het Verdrag
van Valletta te implementeren in de Nederlandse wetgeving en de archeologische
praktijk. Dat zal – evenals elders – leiden tot een betere zorg
voor het archeologisch erfgoed in Nederland. Meer en betere archeologische
zorg zal ook leiden tot meer werk in deze sector. Daar is het huidige bestel
niet op toegesneden, en ook niet voor ontwikkeld. Daarnaast worden gelijktijdig
wel bestaande knelpunten aangepakt, zoals het depotvraagstuk en de informatievoorziening;
dat laatste zowel in relatie tot de wetenschap als wegens de waarde daarvan
voor het verwerken in kaartmateriaal, deel van de preventieve opdracht uit
het Verdrag. Dat laat onverlet dat ik het goede van de huidige situatie graag
wil behouden. Ik noem daarvan het beschermingsbeleid, de belangwekkende rol
van de amateur-archeologen, de publieke belangstelling, de provinciale steunpunten
en de vooraanstaande positie van de Nederlandse faculteiten,
de ROB en de oudheidkundige musea. Maar – in wettelijke termen bezien –
ook de regeling van toevalsvondsten beoog ik te handhaven.21De leden van de CDA-fractie juichen toe dat er overleg
heeft plaatsgevonden met verscheidene departementen, het IPO, de VNG en de
SNA. Zou de staatssecretaris aan kunnen geven op welk moment een officieel
standpunt van de SNA te verwachten is?Zij pleiten voor een structureel overleg gedurende
deze transformatieperiode.De Stichting voor de Nederlandse Archeologie heeft op 25 juli 2000
haar officiële standpunt aan de Vaste Kamercommissie voor OCenW gezonden.
Met mijn brief van 13 december jl. heb ik u mijn reactie op – onder
meer – die brief laten weten. Ik ben overigens van plan om inderdaad
zelf met enige regelmaat met de bij de implementatie van het Verdrag betrokken
partijen te overleggen. Op ambtelijk niveau is er in de praktijk sprake van
zeer regelmatige contacten.22De CDA-fractieleden willen graag uiteengezet zien wat
de voorgeschreven procedure is op het moment dat men bij bodemwerkzaamheden
in een gebied waarvoor geen vergunning aangevraagd hoeft te worden toch op
cultureel erfgoed stuit?Voor de situatie als door de leden van de CDA-fractie beschreven, blijft
hetzelfde wettelijke regime gelden als thans van toepassing is. In de reguliere
planvormingsprocessen wordt het archeologische belang meegewogen. Indien –
onverwacht – bij bodemwerkzaamheden bijzondere archeologische waarden
worden aangetroffen, kan de Minister van OCenW ingrijpen door op grond van
de Monumentenwet 1988 een beschermingsprocedure te initiëren (art. 3)
of door voorschriften te stellen ten aanzien van werkzaamheden (art. 49) of
zelfs stillegging daarvan gelasten.23Welke procedure wordt gehanteerd wanneer het bij bodemingrepen
gaat om een klein project? In hoeverre verschilt deze procedure van grote
projecten?Een bodemingreep in het kader van een groot project zal per definitie
vergunningplichtig worden. Bij kleine projecten is een bodemingreep alleen
vergunningplichtig als deze plaatsvindt in een door het provinciebestuur (of
gemeentebestuur) aangewezen gebied. Voorts zal ik bij amvb vastleggen welke
typen «mineure» bodemingrepen worden uitgesloten van de vergunningplicht.
Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan een dieptegrens of het noemen van specifieke
handelingen, om daarmee aan de redelijkheid tegemoet te komen. De procedure
bij kleine bodemingrepen is verder gelijk aan alle andere vergunningplichtige
activiteiten: de veroorzaker (initiatiefnemer) vraagt bij de gemeente een
archeologievergunning aan en laat daartoe door een gekwalificeerd archeoloog
op basis van vooronderzoek een advies maken. De gemeente besluit over de vergunning
(voor de verschillende opties verwijs ik naar het schema in bijlage bij mijn
brief van 17 april 2000). De veroorzaker betaalt voor eventueel noodzakelijk
archeologisch onderzoek. Over mogelijke verfijning binnen die betaalplicht
beraad ik mij nog aan de hand van het advies van de Rfv. 24De staatssecretaris wil het voorstel van zijn voorganger
inzake de ontsnappingsclausule van 1% niet overnemen. Is hij echter niet van
mening dat het opgraven van cultureel erfgoed en het veiligstellen daarvan
via de 1% clausule een vorm kan krijgen? Het lijkt de leden van de CDA-fractie
gewenst die clausule niet af te schaffen. Op het moment dat er geen tegemoetkoming
is voor de onderzoeks- en opgravingkosten boven 1% van de investeringskosten,
zullen initiatiefnemers wellicht afhaken en bestaat de kans dat het erfgoed
wel veilig in de bodem, maar ook begraven en onzichtbaar blijft.Het loslaten van de 1% clausule is niet meer dan het loslaten van een
gedachte: een daadwerkelijke 1%-regeling heeft nooit bestaan. Wel zijn tot
heden in enkele gevallen rijksbijdragen verleend voor excessieve opgravingskosten. Als initiatiefnemers vanwege de kosten
afzien van een opgraving zullen zij ook moeten afzien van de bodemingreep,
althans op die plek. Dat betekent behoud van het archeologisch erfgoed en
het – inderdaad – veilig in de bodem te laten. Dat is hetgeen
het Verdrag van Valletta nu juist nastreeft, en wat ik met het weglaten van
die «ontsnappingsclausule» ook wil bevorderen. Het is zeker niet
zo dat het weglaten van de 1% regeling zal leiden tot te weinig opgravingen. Juist bij de grote infrastructurele projecten
blijkt het voor de veroorzaker nu al geen probleem te zijn om de archeologie
mee te begroten en dus vele grote opgravingen te financieren. Er wordt eerder
teveel opgegraven dan te weinig, al zou er naar mijn inzicht wel meer aandacht
kunnen komen voor de publiekskant (en dus de «zichtbaarheid»)
van die opgravingen. Waar, als gezegd, Malta juist streeft naar behoud van
de archeologische waarden ligt het voor de hand om ook aandacht te besteden
aan het beheer daarvan en de vindplaats voor het publiek op een aantrekkelijke
manier te markeren.25Er wordt gesproken over de cultuurconvenanten die tussen
het Rijk en de lagere overheden zijn gesloten. Tijdens de hoorzittingen in
het kader van de cultuurnota bleek er veel onduidelijkheid bij de lagere overheden
te bestaan over de invulling en toepassing van deze convenanten. Cruciaal
is voor de leden van de CDA-fractie deze verantwoordelijkheden duidelijk omschreven
en vastgelegd te zien. Is de staatssecretaris daartoe bereid?De «spelregels» over de convenanten zijn al geruime tijd geleden
tot stand gekomen. Deze zijn door IPO, VNG en mij besproken en vastgelegd
in het op 25 januari 1999 getekende «Algemeen Kader OCW-IPO-VNG».
In alle concept-convenanten wordt dat kader ook genoemd in de overwegingen.
In de gesprekken die ik heb gevoerd met provinciale en gemeentelijke bestuurders
is mij van onduidelijkheid ook niet gebleken. Integendeel, zo is recent het
eerste convenant – dat tussen OCenW en de provincies Utrecht en Flevoland
en de gemeente Utrecht – ondertekend. De convenanten regelen overigens
geen toekenning of verdeling van bevoegdheden – dat zal in de nieuwe
wet gestalte krijgen – maar alleen afspraken over hoe te handelen binnen
bestaande bevoegdheden.26Wat wordt er verstaan onder een procedurele coördinatiebepaling?
Wie heeft in dit geval de coördinatie? (blz. 10)Onder een procedurele coördinatiebepaling versta ik een bepaling
die ertoe strekt, alle fasen van het bestuurlijke besluitvormingsproces te
coördineren. In casu kan dat tot het volgende leiden. Degene die een
activiteit wil ondernemen die een bodemingreep tot gevolg zal hebben, wordt
over het algemeen met verschillende overheidsbesluiten geconfronteerd. Voor wat betreft de onderhavige materie valt daarbij in de toekomst met
name te denken aan de samenloop van de bouwvergunning en de voorgestelde archeologievergunning.
Dergelijke samenhangende besluiten zullen dan via één procedure
gecoördineerd kunnen worden afgehandeld. In het gegeven voorbeeld zouden
burgemeester en wethouders de coördinatie hebben. Het kabinet is voornemens
op dit punt een algemene regeling tot stand te brengen. Een dergelijke algemene
coördinatieregeling wordt vormgegeven in het wetsvoorstel Samenhangende
besluiten Awb I, dat op dit moment door de Ministers van Justitie en van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijkrelaties wordt voorbereid. Die regeling maakt deel uit
van een pakket van maatregelen dat is bedoeld om de juridisering in het openbaar
bestuur terug te dringen.27De leden van de CDA-fractie zijn bezorgd over de kans
op rechtsongelijkheid wanneer gemeenten gebieden «inclusief archeologievergunning»
ter exploitatie aanbieden? (blz. 10) Kan de staatssecretaris deze zorg wegnemen?Deze bezorgdheid deel ik niet. Het is niet ongebruikelijk dat gemeenten
nu eens bouwgrond in nog volstrekt braakliggende staat aanbieden, in andere
gevallen bouwrijp gemaakt, en al dan niet met een zgn. schone grondverklaring.
Het verschil pleegt tot uitdrukking te komen in de prijs. In lijn daarmee
zal het in de toekomst dus ook zo kunnen zijn, dat gemeenten grond ter exploitatie
aanbieden waar wel of waar geen archeologisch (voor)onderzoek heeft plaatsgevonden.28Wat is de rol van vrijwilligers en hun organisaties
in de nieuwe opzet? De leden van de CDA-fractie bepleiten dat zij volwaardig
participeren en er van hun kennis en inzet gebruik wordt gemaakt. Zij zouden
het betreuren wanneer zij naar de zijlijn worden gemanoeuvreerd.De rol van amateur-archeologen bij de uitvoering van archeologische werkzaamheden
blijft in feite onveranderd. Zij mogen assisteren bij onderzoek en opgraving,
mits onder begeleiding van een daartoe gekwalificeerde instantie. Ik verwacht
dat juist hun bijdrage aan lokale kennisverwerving en draagvlakvergroting
van groot belang zal blijven. De Archeologische Werkgemeenschap Nederland,
een van de grootste amateurverenigingen in de archeologie, ontvangt in het
kader van de Cultuurnota subsidie voor draagvlakvergroting (educatie) en vergroting
van bestuurlijke kennis en participatie van amateurs in beleid.29Hoe staat het met de opleiding van mensen die archeologische
werkzaamheden (onderzoek en restauratie) verrichten?Op dit moment zijn er vijf universiteiten waar een academische studie
archeologie kan worden voltooid (UvA, VU, KUN, UL en RUG), met verschillende
specialisaties (variërend van aardewerk tot botanische resten). Daarnaast
bestaat er een postdoctorale opleiding «management van archeologische
projecten», een samenwerkingproject tussen VU, UvA en de ROB. Voorts
zijn er in de archeologiewereld ook veel specialisten uit andere disciplines
actief, zoals geologen, geofysici, antropologen, restauratoren, tekenaars,
it-ers. Het aanbod aan archeologen is voldoende en zal dat naar verwachting
ook blijven. Samen met de universiteiten wil ik bezien of er wellicht een
nieuw type archeologen moet worden opgeleid (management,
beleid, bestuur). Daarnaast is het de vraag – en die onderzoek ik ook –
of er wellicht een Hbo-opleiding archeologie tot stand zou moeten worden gebracht,
en of niet in andere curricula (bv. bouw, planologie) er ook ruimte zou moeten worden gemaakt voor kennisverwerving
aangaande archeologie.30Voor vele kleine gemeenten zonder archeologiebeleid
is extra ondersteuning nodig. Dit is op dit moment onvoldoende uitgewerkt.
Welke concrete plannen heeft de staatssecretaris?Voor vele kleine gemeenten zal inderdaad ondersteuning nodig zijn. In
mijn antwoord op de vragen 4, 6 en 7 ben ik daar ook op ingegaan. In concreto
zijn op dit moment o.a. Handreikingen voor gemeentelijke archeologiebeleid
(samen met de VNG) in voorbereiding genomen. Ik stel mij voor, dat de provinciale
steunpunten monumentenzorg ook zullen gaan fungeren als «archeologiehelpdesk».
Voorbeelden voor inrichting en planaanpassing zouden via de ROB en het CGA
ontwikkeld kunnen worden.31Het Verdrag van Valletta zou op enig moment geëvalueerd
moeten worden. Wat is de mening van de staatssecretaris hierover?In artikel 13 van het Verdrag is voorzien in monitoring en evaluatie van
het Verdrag zelve door een Europese commissie van experts. Het komt mij voor,
dat bij een dergelijke evaluatie ook Nederland en de Nederlandse situatie
zullen worden betrokken. Het ligt dan ook voor de hand om de resultaten van
een dergelijke evaluatie – wellicht met leerzame vergelijkingen met
de ontwikkelingen in verschillende andere landen – te benutten als basis
voor verdere beleidsontwikkeling in Nederland.32Heeft u voorbeelden van de implementatie van het betreffende
verdrag uit andere landen ontvangen die het waard zijn over te nemen?In mijn antwoord op vraag 4 wees ik er op, dat er in de onderscheiden
Europese landen verschillende wijzen van implementatie zijn, gerelateerd aan
het ter plaatse geldende bestuurlijke systeem en de gangbare manier van werken.
Ik gaf aan daar graag meer uitvoerig op in te gaan in de memorie van toelichting
bij het voorstel tot wijziging van de Monumentenwet 1988. Ik voeg daar aan
toe, dat sommige situaties elders die minder goed uitpakken, ook zeer leerzaam
kunnen zijn. Zo is de in Groot-Brittannië bestaande moeizame situatie
met betrekking tot kwaliteitszorg in de uitvoering en bewaking daarvan, voor
mij reden om voor die aspecten afzonderlijk aandacht te vragen en daarin ook
nadrukkelijk te willen investeren.33Wil de staatssecretaris duidelijk en concreet de verschillende
bevoegdheden van de verschillende overheden en betrokken instanties weergeven?
Welk verschil is er tussen de huidige situatie en de toekomstige en wie heeft
uiteindelijk de regie in handen? Daarbij bepleiten de leden van de CDA-fractie
een belangrijke rol voor de provincies die daartoe financieel en organisatorisch
uitgerust dienen te worden.Voor de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende overheden en de
verschillen in dat opzicht met de huidige situatie verwijs ik graag naar het
antwoord op vraag 5. Ik voeg daar op deze plaats aan toe dat de provincies,
alleen al door de bevoegdheid vergunningplichtige gebieden aan te wijzen,
een zeer belangrijke rol zullen gaan vervullen: die gebiedsaanwijzing is immers
de eerste stap in het proces van betere bescherming van het archeologisch
erfgoed. Daarnaast bereiden in IPO-verband de provincies zich
voor op een inhoudelijk ondersteunende rol richting de gemeenten. Tot slot
is het mijn voornemen de provincies een belangrijke (ook wettelijke) functie
te geven in het netwerk van depots. Dat zij daarvoor voldoende toegerust moeten
worden, ligt voor de hand. In de toelichting bij het wetsvoorstel zal ik aangeven,
welke bedragen mij daarbij voor ogen staan en op welke wijze in die middelen
zal worden voorzien.34Tenslotte vragen zij de staatssecretaris het proces
aan te geven zoals dat in de nieuwe situatie gaat verlopen wanneer in een
kleine gemeente zonder archeologiecommissie een uitbreidingsplan wordt gemaakt
op een terrein waar een waardevolle archeologische vindplaats is gesitueerd.
Welk proces dient de gemeente of de projectontwikkelaar dan te doorlopen?In de eerste plaats wijs ik er graag op, dat de te wijzigen Monumentenwet 1988
er nu juist toe zal gaan strekken alle overheden meer bewust te laten omgaan
met bekende archeologische waarden bij het nemen van besluiten die op (het
gebruik van) de bodem betrekking hebben. Overigens laten ook nu al veel gemeenten
bij de voorbereiding van een (ontwikkelingsgericht) bestemmingsplan archeologisch
vooronderzoek verrichten. De kosten daarvan kunnen in de grondprijs worden
verdisconteerd. In het stelsel van de WRO is voorzien in een toetsende rol
van de provincie bij gemeentelijke plannen en vrijstellingen daarvan. De provincie
ziet er op toe dat bij de planbeoordeling recht gedaan wordt aan het archeologische
belang. Een goede planvoorbereiding kan inhouden dat reeds in deze fase een
vorm van vooronderzoek door de gemeente wordt geïnitieerd. De belangenafweging
die vervolgens plaatsvindt kan overigens ook als uitkomst hebben dat de plannen
doorgaan, ondanks de aanwezigheid van belangrijke vindplaatsen. Voor de uitvoering
van het bestemmingsplan zal in het nieuwe bestel een archeologievergunning
nodig zijn. Indien nodig kan de gemeente bepalen dat de aanvrager van deze
vergunning (nader) vooronderzoek zal moeten uitvoeren. Bij de beoordeling
door B&W komt vervolgens aan de orde of de vindplaats behouden kan blijven
(weigering van de vergunning) of dat de vergunning wordt afgeven onder de
voorwaarde van bv. een opgraving. Overigens acht ik het voor de hand liggen
dat in veel gevallen door gemeenten nog een andere benadering wordt gekozen
(vergelijkbaar met de wijze waarop thans in met name Vinex-locaties met aanwezige
archeologische waarden wordt omgegaan). Daarbij wordt door de gemeente het
gehele plangebied onderzocht en wordt een selectie gemaakt van te behouden
en op te graven vindplaatsen. Op weer ander plekken wordt besloten tot archeologische
begeleiding. De kosten van deze operatie worden verhaald via de grondexploitatie.
Als de gemeente deze benadering kiest, zal de archeologievergunning het sluitstuk
van het proces vormen en kan deze ook zonder problemen worden afgegeven. Deze
praktijk sluit ook goed aan bij die rond de verlening van bouwvergunningen.Vragen van de D66-fractie35Heeft de Stichting voor de Nederlandse Archeologie
(SNA) al namens het veld een officieel standpunt geformuleerd over de invoering
van het verdrag van Valletta en de hervorming van het archeologiebestel? (23 821
(R 1509), nr. 13, blz. 1).Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoord op vraag
21. 36Zijn er al resultaten te melden van de Europese werkgroep
«metaaldetectie»? (23 821 (R 1509), nr. 13, blz. 3).Van de Europese werkgroep «metaaldetectie» zijn mij nog geen
resultaten gemeld. Ik stel mij voor om op korte termijn in Europees verband
daarop aan te dringen.37Welke maatregelen worden genomen om te zorgen dat archeologische
waarden nadrukkelijker in beeld worden gebracht bijvoorbeeld bij grote projecten?
Hoe wil de regering bereiken dat archeologische waarden meer worden betrokken
bij de bestaande besluitvorming op het gebied van de ruimtelijke ordening?
(23 821 (R 1509), nr. 13, blz. 5).De invoering van het Verdrag van Valletta en de daartoe noodzakelijke
wijziging van de Monumentenwet 1988 zijn bedoeld om het betrekken van archeologische
waarden bij de besluitvorming op gebied van ruimtelijke ordening te zekeren.
Het sterker in beeld brengen van de archeologie bij grote projecten zal vooral
moeten worden gerealiseerd door het vroegtijdiger inventariseren van de archeologische
overblijfselen. Om die reden zal bij de aanleg van grote projecten altijd een archeologievergunning nodig zijn. Voorts kan
de gewenste status van de Minister van OCenW (in de persoon van een functionaris
van de ROB) als wettelijk adviseur bij m.e.r.-prcedures vroegtijdige aandacht
voor archeologie bij grote projecten verzekeren.38Wat zijn de resultaten van overleg met IPO en VNG over
een passend systeem voor het beheer van vondsten en over de archeologische
informatieborging? (23 821 (R 1509), nr. 13, blz. 7, 9).De gesprekken met VNG en IPO over het beheer van vondsten en over de informatieborging
zijn nog niet afgerond. Over de informatieborging zal de Voorbereidingscommissie
Kwaliteitszorg mij nog haar opvattingen laten weten. Haar rapport (en mijn
standpunt daarop) zal de basis vormen voor wettelijke voorschriften daaromtrent.
Over de voorgenomen regelgeving zal ik vervolgens weer overleggen met alle
betrokken partijen, in het bijzonder ook met het oog op de aan die regels
verbonden uitvoeringslast.39Hebben inmiddels alle provincies een bijgewerkte Archeologische
MonumentenKaart en een eigen archeoloog? Hoe wordt gestimuleerd dat gemeenten
een eigen archeologiebeleid voeren? Hoeveel gemeenten voeren inmiddels een
dergelijk beleid? (23 821 (R 1509), nr. 13, blz. 9).Na voltooiing van de Archeologische Monumentenkaarten van Groningen en
Friesland (in 2001) zijn deze kaarten beschikbaar voor alle provincies. In
de cultuurconvenanten met de provincies wordt een update van deze kaarten
afgesproken. Alle provincies hebben inmiddels eigen archeologen aangesteld,
met dien verstande dat enkele provincies deze functionarissen niet aanstellen
als provinciaal ambtenaar, maar in dienst bij een Stichting voor cultuurhistorie.
Onder meer via reguliere contacten van de ROB wordt gestimuleerd dat ook gemeenten
een archeologiebeleid ontwikkelen. Daarnaast heb ik in het kader van de Cultuurnota
een subsidie toegezegd aan het Convent van Gemeentelijke Archeologen, onder
meer voor het (samen met de VNG) ontwikkelen van een model gemeentelijk beleid
voor de archeologie. Ik beschik niet over gegevens over het aantal gemeenten
dat op dit moment (in enige vorm) een archeologiebeleid voert.
Wel is het zo dat nu 32 gemeenten een eigen archeoloog in dienst hebben.40Waaraan denkt de regering concreet bij «een procedurele
coördinatiebepaling»? (23 821 (R 1509), nr. 13, blz.
10)Graag verwijs ik op deze plaats naar mijn antwoord op vraag 26.41Overweegt de regering gemeenten te verplichten een
archeologische monumentenkaart op te stellen? (23 821 (R 1509),
nr. 13, blz. 10).Zoals eerder aangegeven zullen de provincies, met hulp van de ROB, archeologische
waarden en verwachtingen binnen hun gebied op kaartmateriaal in beeld brengen.
Ik ben niet van plan om alle gemeenten voor te schrijven (ook) een archeologische
monumentenkaart vast te stellen; de wijze, waarop gemeentebesturen hun beleid
vormgeven, zou ik vrij willen laten. Het kan immers ook heel goed, dat gemeentebesturen
een beleidskader vaststellen met behulp van door de provincie ontwikkeld kaartmateriaal.
Gemeentebesturen kunnen echter ook besluiten archeologische gegevens en daaruit
voortvloeiende beperkingen te verwerken in (integrale) bestemmingsplannen.42Welke maatregelen wil de regering treffen om de grote
verschillen die op gemeentelijk niveau bestaan in het ontwikkelingsstadium
van het archeologiebeleid te verkleinen? Ziet het rijk ook een rol voor zichzelf
weggelegd bij het versneld kunnen gaan inlopen door gemeenten van hun bestaande
achterstanden op het gebied van informatie en beleidsontwikkeling? (23 821
(R 1509), nr. 13, blz. 10).Verschillen tussen gemeenten in het ontwikkelingsstadium van het archeologiebeleid
worden verkleind door gerichte voorlichting en advies (o.a. informatiebijeenkomsten,
beleidshandreikingen). Hierbij staat de coördinerende en adviserende
rol van intermediaire organisaties, zoals VNG en CGA, centraal. De ROB heeft,
als kenniscentrum, een inhoudelijk-ondersteunende rol. Heel concreet zijn
de provinciale steunpunten nu al gestart met het aanbieden van kennis en deskundigheid
aan bestuurders en medewerkers van gemeenten. Organisaties van archeologen,
zowel professionele als amateurs, kunnen een belangrijke voorbeeldstellende
rol vervullen voor gemeenten als het gaat om beleidsontwikkeling, publieksbereik
en draagvlakvergroting.43Welke rol zal zijn weggelegd voor de Rijksdienst voor
Oudheidkundig Bodemonderzoek bij het door gemeenten verlenen van archeologievergunningen?
Is het de bedoeling dat de ROB daarbij adviseert? Wat is de opvatting van
de regering over het advies van de Raad voor Cultuur om het mogen verlenen
van een dergelijke vergunning door gemeenten afhankelijk te stellen van de
aanwezigheid van een gemeentelijke archeologieverordening en een eigen archeologiebeleid?
Moeten provincies niet ook de mogelijkheid krijgen een vergunning te verlenen
in geval een gemeente niet aan de hierboven gestelde voorwaarden voldoet dan
wel zélf belanghebbende partij is. (23 821 (R 1509), nr.
13, blz. 11).De ROB zal – waar het archeologische monumenten betreft –
gaan fungeren als kenniscentrum, als centraal informatiepunt en (zoals nu
ook het geval is) als uitvoerder van de Monumentenwet 1988 op rijksniveau.
Dat laatste houdt onder meer in, het (namens de minister) nemen van beslissingen
over beschermde rijksmonumenten. De dienst kan desgevraagd gemeenten adviseren,
maar het ligt niet voor de hand zulks te doen bij (alle) besluiten over een
archeologievergunning. Het daarvoor inschakelen van de ROB zou alleen al uit
overwegingen van beschikbare capaciteit tot ongemakkelijke situaties kunnen
leiden. Het is, bij gemeentelijke besluiten, vooral de taak van de ROB om
in gevallen, dat archeologische waarden van (inter)nationaal belang in het
geding zijn, bij de planvoorbereiding advies te verlenen. In geval van concrete
vergunningverlening zal de initiatiefnemer of de gemeente toch primair advies
dienen in te winnen van een gekwalificeerd archeoloog, die in gemeentelijke
dienst of in een intergemeentelijk samenwerkingsverband werkzaam is, dan wel
verbonden is aan een adviesbureau. Natuurlijk kunnen provincies en gemeenten
altijd aanvullend advies en informatie vragen aan de ROB, indien zij dat in
het kader van hun besluitvorming wenselijk achten.Zoals in mijn antwoorden op de vragen 4 tot en met 7 al is weergegeven,
meen ik dat het niet nodig is om te differentiëren tussen gemeenten waar
het gaat om de toekenning van verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Ik acht
het ook niet gewenst; een uniforme regeling heeft mijn voorkeur. Ook de provinciebesturen
hechten er bepaald niet aan, al dan niet tijdelijk gemeentelijke bevoegdheden
toegekend te krijgen. Zij prefereren het vervullen van een – zo nodig
krachtige – ondersteunende rol. Over het voorstel van het IPO, de provincies
enigerlei wijze te betrekken bij vergunningverlening in bepaalde situaties,
beraad ik mij nog.44Hoe wil de regering bereiken dat er geen breuk optreedt
tussen de universitaire archeologie en het uitvoerend onderzoek dat is gerelateerd
aan de archeologische monumentenzorg en onderhevig is aan marktwerking? Kunnen
universitaire instellingen wel voldoende meedoen op die markt, of is er feitelijk
een monopolie van de ROB? Hoe wil de regering verzekeren dat ook het archeologiebeleid
verbonden blijft met het archeologisch onderwijs en onderzoek? Hoe gaat het
departement van OCenW zorgen voor de afstemming tussen de culturele, wetenschappelijke
en educatieve kant van de archeologie? Bestaat met name niet het gevaar dat
zonder een groei van de capaciteit van het wetenschappelijk archeologisch
apparaat er niet of nauwelijks iets gebeurt met de door «Malta»
beoogde groei van het aantal wetenschappelijk relevante gegevens? (23 821
(R 1509), nr. 13, blz. 11)De afgelopen jaren hebben de meeste universiteiten hun opgravingsactiviteiten
verzelfstandigd. Door middel van deze universitaire uitvoeringsbedrijven behouden
de universiteiten de mogelijkheid om straks mee te offreren naar uitvoerend
werk dat op de markt komt. Die markt voor uitvoerend werk is er nog niet (zie
ook mijn antwoord op vraag 4 inzake het interimbeleid); als die er straks
wel is zal de ROB zich daar, als kenniscentrum, zeker niet meer op begeven.
Van een monopoliepositie is dan dus geen sprake. Uitvoerend werk zal altijd
aan dezelfde kwaliteitseisen moeten voldoen, of het nu door een bedrijf, een
gemeentelijke dienst of een universitaire uitvoeringsorganisatie gebeurt.
Daar kunnen geen uitzonderingen op worden gemaakt. Lastiger is de fase die
volgt ná opgraven en de onder «Malta» verplichte basisrapportage.
Het zijn de universiteiten die met dergelijke basisgegevens het werkelijke
verhaal over ons verleden moeten gaan schrijven. Daar raken cultuurbeleid
(Malta) en onderwijs- en wetenschapsbeleid elkaar. Het kan echter niet zo
zijn dat de initiatiefnemer van een bodemingreep ook de kosten voor wetenschappelijke
synthese op zich moet nemen, noch is het zo dat dit een kwestie is die volledig
op de cultuurbegroting thuishoort. Een van de randvoorwaarden voor goede afstemming
is een gezamenlijk onderschreven onderzoeksagenda, waar de universiteiten
en de ROB momenteel aan werken. Daarnaast staat er ambtelijk
overleg tussen de universitaire onderzoeksschool archeologie (Archon) en OCenW
(waarbij zowel cultuur, wetenschapsbeleid als de ROB aan tafel zullen zitten)
en NWO op de agenda.45Aan welke wettelijk te verankeren basisvoorwaarden
voor kwaliteitszorg denkt de regering? (23 821 (R 1509), nr. 13,
blz. 13)Bij het realiseren van kwaliteitszorg denk ik aan een stelsel, dat gebouwd
is op vier pijlers. Vooreerst heb ik aan een vertegenwoordiging van het archeologisch
veld gevraagd, te komen tot kwaliteitsnormen voor processen en producten.
De Nederlandse archeologie staat, ook internationaal, goed aangeschreven.
Door dit zelf laten ontwikkelen van de standaarden voor het werk hoop ik van
de bestaande expertise optimaal gebruik te maken. Ten tweede heb ik de Nederlandse
Vereniging van Archeologen uitgenodigd om te komen tot een beroepsregister,
waarin de beroepsbeoefenaren met hun kwalificaties kunnen worden opgenomen.
Ten derde stel ik mij voor dat in de wet zal worden vastgelegd, dat uitvoerende
organisaties en de daar werkzame personen aantoonbaar moeten voldoen aan krachtens
de wet te stellen normen. En als vierde pijler zal een – nog in te stellen –
toezichtorgaan fungeren.46Kan de regering aangeven hoeveel initiatieven voor
publieksgerichte activiteiten er inmiddels zijn voorgesteld? Hoeveel kosten
die voorstellen? Kan de regering een indicatie geven van de gelden die uiteindelijk
voor dit doel beschikbaar zullen worden gesteld? (23 821 (R 1509),
nr. 13, blz. 15)De publieksgerichte activiteiten in de archeologie nemen in aantal toe.
Wanneer gewerkt wordt in de geest van «Malta», maakt publieksinformatie
dikwijls deel uit van de projecten. Dat speelt zich in hoofdzaak decentraal
af, en gegevens daarvan worden niet op rijksniveau verzameld. De kosten voor
publieksbereik van archeologie zijn zoveel mogelijk integraal onderdeel van
lokaal en regionaal archeologiebeleid en archeologieprojecten. Ik steun momenteel
wel een aantal voorbeeldprojecten. De ROB werkt aan enkele digitale publiekspresentaties
op internet, waarmee gemeenten handvatten worden geboden voor digitale archeologiepresentaties.
De ROB ontvangt extra middelen voor de digitale publieksontsluiting van archeologische
monumenten. Ten behoeve van de erfgoededucatie ontwikkelt de SNA een structuur
op kennisnet waarbinnen instellingen archeologische informatie op een vernieuwende
wijze toegankelijk kunnen maken. Met de provincies werk ik Erfgoed Bereikbaar
uit. Daarvoor is 2,25 mln. per jaar beschikbaar in 2001–2004. De invulling
daarvan is nu in volle gang. Verder is er aandacht voor publieksbereik een
speerpunt in beleidsplannen van CGA, SNA en AWN die ik alle subsidieer in
het kader van de Cultuurnota.47Wat houdt het interim-beleid waar het gaat om het gebruik
van de bevoegdheid tot het verlenen van opgravingvergunningen ex. Art 39 van
de Monumentenwet 1988 in? (23 821 (R 1509), nr. 13, blz. 16)In aansluiting op mijn antwoord zoals gegeven bij vraag 4 over de materie
van het interimbeleid verwijs ik u graag daar de notitie daaromtrent, welke
ik u als bijlage bij mijn brief van 5 januari 2001 heb toegestuurd.48Wat vindt de regering van de suggestie van de Raad
van Cultuur om een plan de campagne op te stellen in het kader van «Archeologie
op de kaart»? (RvC, blz. 2) Ik onderschrijf het belang van de verbreiding van kennis en informatie
en de bevordering van het besef dat behoud «in situ» voorop staat
in het archeologiebeleid. Dit is ook de inzet van het communicatietraject
dat de komende jaren wordt uitgevoerd met de ROB en IPO, VNG, SNA en vertegenwoordigers
van de bouwwereld en planologen. De voorlichting is in de eerste plaats gericht
op professionals, gebruikmakend van de bestaande communicatiekanalen van deze
partijen richting hun achterban. Daarnaast krijgt de beschikbaarheid van informatie
voor belanghebbenden zowel voor professionals als publiek veel aandacht. Door
ROB en provincies werken aan digitale waardenkaarten. De tweede generatie
archeologische verwachtingenkaart (IKAW) voor planologen en beleidsmakers
is onlangs voltooid. Als het gaat om publieksinformatie heeft lokale draagvlakverwerving
mijn voorkeur boven een centrale informatiecampagne. De aanwezigheid van archeologische
waarden verschilt immers lokaal. Wel stimuleer ik de komende jaren de aandacht
voor archeologie bij het publiek via lopende beleidstrajecten (Cultuur &
School, cultuur & kennisnet en Erfgoed Bereikbaar).49Deelt de regering de vrees van de Raad van Cultuur
voor veel bureaucratische en juridische rompslomp ten behoeve van het regelen
van de overdracht van eigendom aan gemeenten en provincies? (RvC, blz. 10).In mijn antwoord op vraag 11 heb ik uiteengezet, welke procedure mij inmiddels
voor ogen staat bij de eigendomsvraag van bodemvondsten. Die procedure zal
er toe leiden dat alleen bij «topstukken» een discours over de
eigendomsvraag – of meer: de vraag waar een bepaald object bewaard zal
worden – zal kunnen ontstaan.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Schutte (GPV), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, De Vries (VVD), Rabbae (GroenLinks),
Lambrechts (D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi
(VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD), Wijn (CDA), Ross-van
Dorp (CDA), Örgü (VVD), Nicolaï (VVD), Kortram (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Eurlings (CDA), Belinfante (PvdA), Van Bommel (SP), Barth (PvdA),
Hamer (PvdA) en Vacature PvdA.Plv. leden: Schimmel (D66), Stellingwerf (RPF), Mosterd (CDA), Atsma (CDA),
Van Baalen (VVD), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66), Ravestein (D66), E.
Meijer (VVD), Valk (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Verhagen
(CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Middel
(PvdA), Vendrik (GroenLinks), Visser-van Doorn (CDA), Gortzak (PvdA), Poppe
(SP), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA) en De Cloe (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23821-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl