Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris over het fiche Voorstel betreffende een besluit tot instelling Europese microfinancieringsfaciliteit
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134348
 2008-2009
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 920
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 4 september 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 7 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 
 1. Richtlijn ouderschapsverlof (Kamerstuk 22 112, nr. 914);
 2. Mededeling inzake motorvoertuigensector (Kamerstuk 22 112, nr. 915);
 3. Mededeling inzake duurzame toekomst vervoer (Kamerstuk 22 112,
nr. 916);
 4. Mededeling betreffende Alzheimer en andere vormen van dementie (Kamerstuk
22 112, nr. 917);
 5. Voorstel inzake maatregelen ter bestrijding van neurodegeneratieve
ziekten (Kamerstuk 22 112, nr. 918);
 6. Voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende rookvrije ruimten
(Kamerstuk 22 112, nr. 919);
 7. Voorstel betreffende een besluit tot instelling Europese microfinancieringsfaciliteit.
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: Voorstel betreffende een besluit tot instelling
Europese microfinancieringsfaciliteit
 1. Algemene gegevens
 
 Voorstel: A. Voorstel voor een besluit van
het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een Europese microfinancieringsfaciliteit
voor werkgelegenheid en sociale insluiting (COM (2009)333) B. Voorstel voor
een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Besluit
nr. 1672/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van
een communautair programma voor werkgelegenheid en maatschappelijke solidariteit –
Progress (COM (2009)340)
 
 
 Datum Commissiedocument: 2 juli 2009
(beide voorstellen)
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM (2009)333
en COM (2009)340
 
 
 Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198 418
en http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198 411
 
 
 
 Nr. Impact-assessment Commissie: SEC (2009)
907
 
 
 Behandelingstraject Raad: Het voorstel wordt
behandeld in de Raadswerkgroep Sociale Vraagstukken en wordt naar verwachting
geagendeerd voor de Raad WSBVC, onderdeel Werkgelegenheid en Sociaal beleid,
op 30 november 2009.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van Economische Zaken in nauwe samenwerking met Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
 
 
 Rechtsbasis: A. Artikel 159 (EG) paragraaf 3
en B. Artikelen 13(2), 129, 137(2) (EG)
 
 
 Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement:Artikel 251: gekwalificeerde meerderheid in de Raad. Het Europees
Parlement heeft medebeslissingsrecht (beide voorstellen).
 
 
 Comitologie: nee
 2. Samenvatting BNC-fiche:
 Korte inhoud voorstel:
 De Commissie heeft in het kader van de economische crisis voorgesteld
om een tijdelijke faciliteit voor microfinanciering in het leven te roepen.
Het doel van het voorstel is om in deze tijden van verminderde kredietverlening,
extra microkrediet beschikbaar te stellen voor het starten van kleine bedrijven.
De faciliteit beoogt diverse soorten financiering te bieden en ondersteuning
aan startende ondernemers. Het fonds richt zich op werklozen, met ontslag
bedreigden, evenals kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt zoals jongeren.
 
 De faciliteit wordt gefinancierd uit bestaande middelen met € 100
miljoen uit het programma voor werkgelegenheid en maatschappelijke solidariteit
(PROGRESS). De Commissie verwacht dat dit bedrag verhoogd wordt naar € 500
miljoen door een gezamenlijk initiatief met financiële instellingen rond
de Europese Investeringsbank (EIB).
 Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel:
 Nederland beoordeelt de bevoegdheid als positief. Dit geldt eveneens voor
de subsidiariteit. Nederland is tevens positief over de proportionaliteit,
maar wel kritisch vanwege de mogelijke gevolgen voor het nationale beleid.
 Risico’s/implicaties/kansen:
 De faciliteit biedt kansen voor Europese en Nederlandse verleners van
microfinanciering om hun activiteiten verder te ontwikkelen. Het beperkte
risico bestaat echter dat het voorstel uitvoering van nationaal beleid kan
doorkruisen.
 Nederlandse positie en evt. acties:
 Nederland zal constructief kritisch mee denken over de totstandkoming
van de faciliteit. Het voorstel dient te worden bezien in de huidige context
van economische crisis waarin dit instrument een positieve impuls kan zijn.
Nederland zal waken dat de faciliteit een aanvulling zal zijn voor het nationale
beleid op dit terrein.
 3. Samenvatting voorstel:
 Inhoud voorstel:
 Op 3 juni j.l presenteerde de Commissie een mededeling over de reactie
van de lidstaten en de Unie op de economische crisis op het gebied van werkgelegenheid. Deze bevat onder meer de onderhavige voorstellen ter
oprichting van een microfinancieringsfaciliteit.
 
 Het doel van dit voorstel is, om in deze tijden van verminderde kredietverlening,
extra microkrediet beschikbaar te stellen voor het starten van kleine bedrijven.
De faciliteit beoogt diverse soorten financiering te bieden, zoals leningen,
garanties, eigen vermogen en risicokapitaal, maar biedt ook ondersteuning
aan de startende ondernemers zoals training en coaching. Het fonds richt zich
op werklozen, met ontslag bedreigden, evenals kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt
zoals jongeren.
 
 De faciliteit wordt gefinancierd uit bestaande middelen door het beschikbaar
stellen van € 100 miljoen uit het programma voor werkgelegenheid
en maatschappelijke solidariteit (PROGRESS) verdeeld over vier jaar (met ingang
van 2010).
 
 De Commissie verwacht dat de faciliteit een hefboomeffect zal hebben en
dat het beschikbare bedrag kan oplopen tot € 500 miljoen door een
gezamenlijk initiatief met financiële instellingen rond de EIB. De Commissie
verwacht daarnaast dat de implementatie van de faciliteit bij de EIB komt
te liggen.
 
 Publieke en particuliere instellingen in de lidstaten, die microfinanciering
verstrekken aan personen of micro-ondernemingen, kunnen rechtstreeks (zonder
tussenkomst van lidstaten) een beroep doen op dit fonds. De Commissie hanteert
hierbij in principe het uitgangspunt «wie het eerst komt, die het eerst
maalt», maar met de doelstelling dat in lidstaten evenredig wordt geprofiteerd
van de faciliteit.
 Impact-assessment Commissie:
 Met het instrument beoogt de Commissie een impuls te geven aan microfinanciering
in de Europese Unie. Concreet wil de Commissie voor de duur van de faciliteit
voorzien in circa 45 450 leningen voor de genoemde doelgroepen.
 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
 
 a) Bevoegdheid: A. Artikel 159 (EG) paragraaf 3
en B. Artikelen 13(2), 129, 137(2) (EG)
 
 b) Functionele toets
 
 • Subsidiariteit: positief
 • Proportionaliteit: positief
 • Onderbouwing:
 
 Subsidiariteit: De rol van de Europese Unie bestaat tot nu toe uit de
uitwisseling van «best practices» en een pilot in samenwerking
met de Europese Investeringsbank om microfinancieringsinstanties in lidstaten
te ondersteunen. Het voorliggende initiatief ligt in het verlengde hiervan.
Het betreft bovendien een Europees initiatief om de internationale gevolgen
van de financiële crisis tegen te gaan. Daarom is het oordeel positief.
 
 Proportionaliteit: Het voorstel betreft een in tijd en budget begrensd
initiatief, ter ondersteuning van nationaal beleid. Lokale en/of nationale
organisaties die binnen nationale regelgeving opereren, kunnen rechtstreeks
beroep doen op de microfinancieringsfaciliteit onder een aantal voorwaarden.
Kritische kanttekening is dat nog niet duidelijk is hoe deze zich verhouden
tot nationaal beleid (in het geval wanneer ook gebruik wordt gemaakt van nationale
regelingen).
 Nederlands oordeel:
 Nederland is positief over de inzet van microfinanciering om nieuwe bedrijvigheid
te stimuleren en is ook positief over de ondersteunende rol die de Europese
Unie kan spelen. Nederland beoordeelt de subsidiariteit derhalve positief.
Het voorstel laat de beleidsverantwoordelijkheid bij de lidstaten. Vanwege
de duidelijke begrenzing en de doelstelling om nationaal beleid te ondersteunen
is Nederland positief ten aanzien van de proportionaliteit maar met een kritische
kanttekening ten aanzien van de uitvoering.
 
 Het voorstel dient ook bezien te worden in de huidige context van economische
crisis, waarin dit instrument een positieve impuls kan zijn voor de ontwikkeling
van microfinanciering als instrument voor het creëren van werkgelegenheid.
 
 De faciliteit biedt kansen voor Europese en Nederlandse verleners van
microfinanciering om hun activiteiten verder te ontwikkelen. Dit is in lijn
met het Nederlandse beleid – met onder meer de Raad voor Microfinanciering –
om krediet toegankelijk te maken voor (potentiële) ondernemers met goede
plannen die bij banken geen krediet krijgen. Het voorstel wordt volledig gefinancierd
uit bestaande EU middelen.
 
 Nederland zal constructief kritisch meedenken en zet zich in voor de totstandkoming
van een tijdelijk, klein en beheersbaar initiatief maar met voldoende schaalgrootte,
zodat men in iedere lidstaat kan profiteren.
 5. Implicaties financieel
 Consequenties EG-begroting:
 Het voorstel zal volledig, inclusief de uitvoeringskosten, gefinancierd
worden uit bestaande middelen uit het programma voor werkgelegenheid en maatschappelijke
solidariteit (Progress). Dit programma heeft bij de vaststelling van het meerjarenbedrag
voor 2007–2013 € 114 miljoen extra toegewezen kregen van het
Europees Parlement. Van dit additionele bedrag wil de Commissie € 100
miljoen besteden aan de faciliteit voor de periode van 1 januari
2010 tot en met 31 december 2013. De Commissie verwacht echter dat het
in den brede geen effect heeft op de activiteiten die uit PROGRESS worden
gefinancierd.
 Met deze € 100 miljoen uit de bestaande begroting zou meer dan € 500
miljoen kunnen worden gemobiliseerd in een gezamenlijk initiatief met internationale
financiële instellingen, in het bijzonder de Europese Investeringsbank
(EIB) groep. Hierbij hecht Nederland eraan dat deze financiële instellingen
volledig worden gecompenseerd voor de directe en indirecte kosten van het
beheer van de faciliteit.
 De internationale financiële instellingen kunnen de ontvangen opbrengsten,
met inbegrip van dividenden en vergoedingen, gedurende een periode van zes
jaar na de begindatum van de faciliteit (2010) opnieuw investeren. Aflossingen
zullen na afloop van de faciliteit worden teruggestort in de algemene begroting
van de Europese Unie.
 Financiële, consequenties (incl. personele) voor
Rijksoverheid en/of decentrale overheden:
 Publieke verstrekkers van microfinanciering kunnen een beroep doen op
de faciliteit. De financiële consequenties zijn afhankelijk van het aantal
aanvragen en toewijzingen.
 Financiële, consequenties (incl. personele) bedrijfsleven
en burger:
 De Commissie verwacht dat het initiatief in totaal circa 45 450 begunstigden
zal hebben. Volgens het scenario dat het fonds gelijkmatig verdeeld wordt
over 27 lidstaten (zonder inwonertal in acht te nemen), zouden Nederlandse
initiatieven gezamenlijk aanspraak kunnen doen op een bedrag tussen 1 en 5
miljoen Euro bij benadering op jaarbasis.
 De Commissie hanteert in principe het uitgangspunt «wie het eerst
komt, die het eerst maalt», maar met de doelstelling dat in lidstaten
evenredig wordt geprofiteerd van de faciliteit.
 Administratieve lasten voor Rijksoverheid, decentrale
overheden en/of bedrijfsleven en burger:
 Onderdeel van de overeenkomsten met de gebruikers van de faciliteit (de
publieke en private verleners van microfinanciering) is informatieverstrekking
over de uitvoering, ten behoeve van de jaarverslagen die de Commissie opstelt.
 6. Implicaties juridisch
 Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid:
 Geen.
 Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen en
kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen
en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid:
 De beslissing treedt in werking op de twintigste dag na publicatie en
noopt niet tot nationale implementatiemaatregelen.
 Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling:
 Het voorstel bevat een horizonbepaling. Na 2013 stopt de financiering.
De faciliteit verstrekt o.a leningen die terugbetaald worden. De Commissie
stelt de mogelijkheid voor tot herinvestering tot uiterlijk 2016.
 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 Uitvoerbaarheid:
 De uitvoerbaarheid betreft vooral de EIB en eventueel samenwerkende financiële
instanties en zal geen implicaties hebben op nationaal beleid. Onduidelijk
is nog hoe de gebruiksvoorwaarden, zich zullen verhouden tot nationaal beleid
(in het geval wanneer ook gebruik wordt gemaakt van nationale regelingen).
 Handhaafbaarheid:
 De handhaafbaarheid betreft vooral de EIB en eventueel samenwerkende financiële
instanties en zal geen implicaties hebben op nationaal niveau.
 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 Geen
 9. Nederlandse positie
 Nederlandse belangen en eerste algemene standpunt:
 Nederland is positief over de inzet van microfinanciering om nieuwe bedrijvigheid
te stimuleren en is ook positief over de ondersteunende rol die de Europese
Unie kan spelen. Het voorstel dient te worden bezien in de huidige context
van economische crisis waarin dit instrument een positieve impuls kan zijn.
 
 Het voorstel laat de beleidsverantwoordelijkheid bij de lidstaten. Nederland
beoordeelt de subsidiariteit derhalve positief. Vanwege de duidelijke begrenzing
en de doelstelling om nationaal beleid te ondersteunen is Nederland positief
ten aanzien van de proportionaliteit maar met een kritische kanttekening ten
aanzien van de uitvoering. Nederland hecht waarde aan een einddatum van deze
faciliteit en zal zich inzetten voor de handhaving hiervan. Nederland ondersteunt
het streven van de Commissie van een faciliteit als aanvulling op nationaal
beleid op het gebied van microfinanciering en zal erop toezien dat dit terug
te zien is in de uitwerking van de te sluiten overeenkomst van de Commissie
met de EIB. Nederland hecht er voorts aan dat in de lidstaten evenredig wordt
geprofiteerd van het voorstel.
 
 Nederlandse beleidsinitiatieven richten zich ook op niet-uitkeringsgerechtigden
(nuggers), waaronder veel vrouwen, en bestaande ondernemingen in vooral het
MKB. Het is daarom wenselijk dat deze onder ook het voorstel vallen. Daarbij
vindt Nederland het van belang dat de faciliteit toegang biedt aan nieuwe
initiatieven op het gebied van microfinanciering ter verbreding van het werkveld.
Dit geldt zowel voor Nederland als in andere lidstaten waar microfinanciering
als concept nog relatief nieuw is. Tot slot wordt het succes van microfinanciering
bepaald door de combinatie van kredietverstrekking en coaching en advies op
maat. Het is daarom van belang dat de faciliteit hiertoe voldoende ruimte
biedt.
 
 
 
 A shared commitment for employment (COM/2009/257).