Wijziging Wetboek van Strafvordering e.a. inzake bepalingen procedure in cassatie in strafzaken, herzieningszaken, e.a.; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25240, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-03-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25240 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Wijziging van enkele bepalingen van de derde Titel
van Boek III 3. De procedure in herzieningszaken4. De aanpassing van artikel 31 van de Uitleveringswet5. De aanpassing van de Wet economische delicten6. Gevolgen werklast7. Artikelsgewijze toelichting Artikel I Onderdeel A Artikelen 427 tot en met 432Artikel 433Artikel 434Artikelen 435 en 436Artikel 437Artikel 438Artikel 439Artikel 440Artikel 441Artikel 442Artikel 443Artikel 444Onderdeel BOnderdelen C en EOnderdeel D Onderdeel 1Onderdeel 2Onderdeel 3Onderdeel 4 Artikelen 462 tot en met 464Artikel 465Artikel 466Artikel 467Artikelen 468 en 469Onderdeel 5Onderdeel 7Artikel II Artikel 31 UitleveringswetArtikel IIIArtikel IVArtikelen V en VIIIArtikelen VI en VIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25240Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 240Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Uitleveringswet en
de Wet economische delicten betreffende de bepalingen aangaande de procedure
in cassatie in strafzaken, herzieningszaken en uitleveringszakennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt, omdat het
zonder meer instemmend luidt/uitsluitend opmerkingen van redactionele aard
bevat (artikel 25a, vierde lid, onderdeel b, van de Wet op de Raad van State). 1. InleidingHet onderhavige wetsvoorstel brengt wijziging aan in een aantal bepalingen
betreffende de procedure in cassatie in gewone strafzaken, herzieningszaken
en uitleveringszaken. Het voorstel is in nauwe samenwerking met de strafkamer
en het parket bij de Hoge Raad tot stand gekomen. Met de wijziging wordt beoogd
de procedure in cassatie in overeenstemming te brengen met de in de praktijk
onstane werkwijze, waarbij de nadruk is komen te liggen bij de schriftelijke
afdoening van de zaken in cassatie. Tevens wordt met een aantal hierop aansluitende
wijzigingen voorzien in een doelmatige procedure voor de behandeling van zaken
waarin een schriftuur inhoudende middelen van cassatie is ingediend. Deze
wijzigingen worden in paragraaf 2 nader toegelicht. Tenslotte wordt een wijziging
van het huidige art. 441 voorgesteld, waardoor de cassatierechter meer vrijheid
wordt gelaten bij de verwijzing onderscheidenlijk terugwijzing van vernietigde
vonnissen en arresten.De wettelijke regeling inzake de behandeling van herzieningsverzoeken
dient te worden aangepast in verband met de voorgestelde wijzigingen voor
de cassatieprocedure ten aanzien van uitspraken. Het is voorts wenselijk dat
ook deze regeling in overeenstemming wordt gebracht met de in de praktijk
gegroeide wijze van behandeling van deze verzoeken. Deze voorstellen worden
in paragraaf 3 nader toegelicht.De wijzigingen ten aanzien van de cassatieprocedure in strafzaken brengt
tevens met zich mede dat ook art. 31 van de Uitleveringswet, alsmede de Wet
economische delicten dienden te worden aangepast.Het voorstel is voor advies voorgelegd aan de Nederlandse Vereniging voor
Rechtspraak, de Nederlandse Orde van Advocaten, de Hoge Raad der Nederlanden
en de vergadering van Procureurs-Generaal. De geconsulteerde organen kunnen
zich met de hoofdlijnen van de voorstellen verenigen. Op de afzonderlijk gemaakte
opmerkingen zal bij de diverse onderdelen nader worden ingegaan. 2. Wijziging van enkele bepalingen van de derde Titel
van Boek III Zoals in de inleiding al is aangegeven berust de voorgestelde wijziging
van de Derde Titel van Boek III op een aantal gronden. Ten eerste brengt het voorstel een wijziging van de regeling van de behandeling
ter terechtzitting in cassatie welke meer in overeenstemming is met de aard
van de cassatieprocedure, zoals deze in de praktijk is gegroeid. Destijds,
in 1921, is de cassatieprocedure aldus opgezet dat de mondelinge behandeling
ter terechtzitting daarvan een substantieel onderdeel uitmaakte. Voor het
verhoudingsgewijs geringe aantal cassatieberoepen is dit lang een zinvolle
opzet geweest. In de afgelopen decennia is van deze opzet weinig overgebleven.
Behoudens een enkele mondelinge toelichting ter terechtzitting door een raadsman,
is de zitting niet meer dan een administratieve afhandeling van zaken welke
het «rolgebeuren» in het civiele procesrecht benadert, zo niet
daaraan gelijk is. Evenals in het civiele proces is in de cassatiepraktijk
van het strafrecht de nadruk komen te liggen op de schriftelijke afhandeling
van een zaak. Niet meer nodig is het – en in de praktijk is daarvan
nog slechts een overbodig rudiment overgebleven – dat op de zitting
door een rapporteur overeenkomstig art. 438 verslag wordt uitgebracht. De
concipiënt van het arrest kan als zodanig intern worden aangewezen. Ook
van de mondelinge toelichting door een raadsman is in het merendeel van de
gevallen niet meer overgebleven dan het overleggen van een schriftelijk stuk.
Voor de conclusie van het Openbaar Ministerie bij de Hoge Raad geldt hetzelfde. Een schriftelijke opzet van de cassatieprocedure maakt geen inbreuk op
de rechtsbescherming van de verdachte en strookt met het karakter van een
dergelijke procedure. Ook thans worden klachten tegen de bestreden uitspraak
ingediend door middel van een schriftuur. Over het algemeen vindt geen mondelinge
toelichting plaats. Door het Openbaar Ministerie bij de Hoge Raad wordt in
de regel (behoudens in die zaken waarin het Openbaar Ministerie naar zijn
oordeel kan volstaan met een mondelinge conclusie waarbij in het algemeen
slechts wordt vermeld waartoe de conclusie strekt) schriftelijk geconcludeerd.
In een en ander brengt dit voorstel geen wijziging. Voornamelijk voorziet
het in de instelling van een «rolrechter» op de grond dat op de
rechtsdag in cassatie op een enkele uitzondering na uitsluitend administratieve
handelingen plaatsvinden, welke niet door een voltallige kamer van drie of
vijf raadsheren behoeven te worden verricht.De bij art. 102, lid 3, RO voorziene bevoegdheid voor de Hoge Raad om
uit zijn midden enkelvoudige kamers te vormen voor die gevallen waarin de
wet dit vereist, wordt in dit voorstel voor de cassatieprocedure in strafzaken
dan ook nader bepaald.Als tweede grond kan worden gewezen op de wens om tijdig voor de zittingsdag
een overzicht te hebben omtrent het aantal schrifturen dat wordt ingediend.
Een opzet van de cassatieprocedure, waarbij de nadruk komt te liggen op schriftelijke
afhandeling van de klachten, brengt mee dat de termijn waarbinnen middelen
van cassatie kunnen worden ingediend, aanpassing behoeft. Voor een tijdige
en efficiënte afhandeling van cassatieberoepen is het gewenst dat enige
tijd voor de dienende dag overzicht bestaat over het aantal schrifturen dat
bij de Hoge Raad wordt ingediend. Indiening van schrifturen tot uiterlijk
de dag van de terechtzitting of zelfs nog, door een raadsman, op de terechtzitting,
past niet in een dergelijke opzet, die ook niet bestaat voor de behandeling
van cassatieberoepen tegen beschikkingen. In de nieuwe opzet is naar een oplossing
gezocht om de verdachten (en hun raadslieden) de nodige tijd te gunnen om
een cassatieschriftuur in te dienen nadat de in cassatie bestreden uitspraak
door de desbetreffende gerechten is uitgewerkt. Die oplossing is daarin gevonden
dat de termijn waarbinnen cassatiemiddelen kunnen worden ingediend, aanvangt
na de dag van betekening van de aanzegging door de Procureur-Generaal, dat
de stukken van het geding (met de in cassatie bestreden uitspraak) bij de
Hoge Raad zijn ingekomen. Op dat tijdstip is de – volledig uitgewerkte –
in cassatie bestreden uitspraak beschikbaar voor de verdachte. Voor het openbaar ministerie dat beroep in cassatie heeft ingesteld, geldt mutatis mutandis
hetzelfde. Het vorenstaande laat vanzelfsprekend onverlet dat voor de verdachte
een beroep op overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in het eerste
lid van art. 6 EVRM mogelijk blijft, indien de uitwerking van de in cassatie
bestreden uitspraak en de toezending van de stukken van het geding aan de
Hoge Raad langer op zich heeft laten wachten dan geoorloofd is.Voorts verdient opmerking dat, indien de raadsman van de verdachte na
verloop van de voor indiening van schrifturen openstaande termijn nog klachten
wenst op te werpen, dit altijd bij mondelinge of schriftelijke toelichting
van het cassatieberoep zal kunnen geschieden. Indien dergelijke klachten gegrond
zijn, zou de Hoge Raad daarop – ook al is de termijn van indiening van
middelen overschreden – toch reeds ambtshalve acht behoren te slaan.
Zijn de bij zodanige toelichting opgeworpen klachten echter niet gegrond,
dan zullen zij – anders dan het geval is ten aanzien van klachten, vervat
in een tijdig ingediende schriftuur – in het arrest niet uitdrukkelijk
behoeven te worden behandeld. Vanzelfsprekend staat het de verdachte zelf
ook vrij om zich tot op de dag van behandeling schriftelijk tot de Hoge Raad
te wenden.Een derde grondslag voor wijziging steunt op de wens om niet het misverstand
bij verdachten te laten bestaan dat zij bij de behandeling van hun zaak in
cassatie aanwezig behoren te zijn. In de praktijk blijken verdachten te verschijnen
ter zitting van de Hoge Raad om daar vervolgens te moeten horen dat hun aanwezigheid
zinloos is omdat zij slechts het woord mogen voeren bij monde van een advocaat.
Ook al wordt thans tevoren door de Hoge Raad aan de verdachten meegedeeld
dat hun aanwezigheid op de dienende dag niet is vereist en dat zij alsdan
niet het woord mogen voeren, de praktijk wijst uit dat verdachten nodeloos
ter zitting van de Hoge Raad verschijnen. Door zoveel mogelijk aansluiting
te zoeken bij de regeling welke geldt voor de behandeling van het beroep in
cassatie van beschikkingen (art. 447 e.v. Sv), wordt een bevredigender regeling
verkregen. De nadruk wordt gelegd waar deze behoort te liggen, en wel op de
schriftelijke indiening en afhandeling van klachten tegen de beroepen uitspraak.
Het gaat er immers om dat een verdachte de gelegenheid krijgt om zelf tijdig
zijn cassatieklachten te formuleren, dan wel om zich daartoe te voorzien van
een raadsman. Verschijning van de verdachte op de zitting is niet functioneel.
Wel blijft, zoals opgemerkt, een mondelinge of schriftelijke toelichting van
het cassatieberoep door een raadsman tot de mogelijkheden behoren. Het initiatief
daartoe zal van de verdachte of zijn raadsman moeten uitgaan.Als vierde grond zijn er nog incidentele, doch niet minder wenselijke
aanpassingen.Zo is het «verwijzingsregime» na vernietiging aangepast aan
een door de Hoge Raad als minder knellend gevoeld kader. Men zie het voorgestelde
art. 440, tweede lid. Andere wijzigingen worden in de artikelsgewijze toelichting
uiteengezet.Door de voorgestelde wijzigingen komen een aantal artikelen te vervallen,
zoals art. 438 betreffende het rapporteurschap. Voorts is van de gelegenheid
gebruik gemaakt om een aantal artikelen te herschikken zodat een meer logische
structuur van deze Titel wordt bereikt. Gekozen is derhalve voor opneming
van de gehele Titel in het wetsvoorstel, al hoewel het merendeel van de artikelen
niet inhoudelijk wordt gewijzigd. In het artikelsgewijze deel wordt per artikel
aangegeven of en in hoeverre het artikel afwijkt van het eerdere artikel. 3. De procedure in herzieningszakenDe wettelijke regeling nopens de behandeling van een herzieningsverzoek
dient te worden aangepast in verband met de voorgestelde wijzigingen van de
Derde Titel van Boek III. Het is voorts wenselijk dat deze regeling
in overeenstemming wordt gebracht met de in de praktijk gegroeide wijze van
behandeling van deze verzoeken.De bestaande wettelijke regeling van de behandeling van herzieningsverzoeken
is voor wat betreft de procedure bij de Hoge Raad gecompliceerder dan nodig.Voor de – zeldzame – gevallen dat de herzieningsaanvrage de
omstandigheid betreft dat twee rechterlijke uitspraken met elkaar in strijd
zijn (art. 457, eerste lid, onder 1) is voorzien in een eenvoudige procedure,
waarbij de Hoge Raad de ontvankelijkheid en de gegrondheid van de aanvrage
beoordeelt op de stukken. Voor de – talrijker – gevallen dat bij
de aanvrage wordt aangevoerd dat zich een novum heeft voorgedaan (art. 457,
eerste lid, onder 2°) dient, tenzij de aanvrage niet voldoet aan de daaraan
in art. 459 neergelegde formele vereisten, aan het oordeel omtrent de gegrondheid
van de aanvrage een feitelijke behandeling ter openbare terechtzitting vooraf
te gaan, zoals omschreven in art. 464. De bestaande wettelijke regeling voorziet
derhalve achtereenvolgens in een beslissing omtrent de ontvankelijkheid aan
de hand van de evenbedoelde formele vereisten; voorts een beslissing omtrent
de gegrondheid van de aanvrage, waarbij tot ongegrondheid wordt beslist indien
de aangevoerde omstandigheid niet, en tot gegrondheid indien zij wel een ernstig
vermoeden oplevert dat, ware de feitenrechter daarmee bekend geweest, deze
tot vrijspraak zou zijn gekomen of tot een der andere beslissingen in art.
457, eerste lid, onder 2° bedoeld.Een feitelijke behandeling als in het huidige art. 464 omschreven is,
anders dan door de wetgever van 1921 voorzien, in de praktijk vrijwel steeds
overbodig gebleken. De Hoge Raad heeft nopens de gegrondheid van de aanvrage
immers te beslissen of het daarbij aangevoerde een ernstig vermoeden oplevert
als evenbedoeld. Daartoe dient hij allereerst te beoordelen of de aangevoerde
omstandigheid naar haar aard zou hebben kunnen leiden tot een andere beslissing
als in art. 457, eerste lid onder 2° bedoeld. In het bevestigende geval
dient vervolgens te worden beslist of de aangevoerde omstandigheid van voldoende
gewicht is om het bedoelde ernstige vermoeden op te leveren. Indien de aangevoerde
omstandigheid reeds naar haar aard niet kan leiden tot een andere beslissing
heeft een feitelijke behandeling geen zin. Kan zij dat wel, en levert zij
inderdaad een ernstig vermoeden op als evenbedoeld (bijvoorbeeld omdat uit
het onderzoek is gebleken dat een persoonsverwisseling heeft plaatsgehad),
dan is een feitelijke behandeling overbodig.De strekking van de onderhavige voorstellen is daarom dat een feitelijke
behandeling van de aanvrage achterwege blijft niet alleen indien de aanvrage
niet voldoet aan de in art. 459 neergelegde formele vereisten, maar ook indien
zij kennelijk ongegrond is.De overige gevallen zullen volgens de voorstellen worden behandeld ter
terechtzitting van de enkelvoudige kamer van de Hoge Raad, nadat de stukken
van door de procureur-generaal eventueel ingewonnen inlichtingen aan de aanvrager
of diens raadsman zijn toegestuurd. Op die stukken kan door of namens de aanvrager
schriftelijk, of, desverzocht, ten overstaan van de meervoudige kamer door
de raadsman mondeling, worden gereageerd. Hetzelfde geldt voor de stukken
van een eventueel door de Hoge Raad zelf gehouden onderzoek. Indien de door
de procureur-generaal ter terechtzitting van de enkelvoudige kamer genomen
conclusie strekt tot gegrondverklaring van de aanvrage zal – gelet op
de huidige praktijk – aan een mondelinge toelichting weinig behoefte
meer bestaan. Het huidige in art. 462 vervatte voorschrift om ter zake van
alle op een als novum aangevoerde omstandigheid berustende aanvragen (behoudens
die welke niet voldoen aan art. 459 Sv) een behandeling ter openbare terechtzitting
te doen plaatsvinden zoals in art. 464 Sv is omschreven (verslag van de rapporteur,
vordering van de procureur-generaal en pleidooi van de raadsman) kan aldus
komen te vervallen.In de voorgestelde procedure tot beoordeling door de Hoge Raad van aanvragen tot herziening van gewijsden wegens een aangevoerd novum
zijn de volgende fasen te onderscheiden.In de eerste fase wordt beslist omtrent de ontvankelijkheid van de aanvrage.
Tevens worden in die fase de aanvragen die kennelijk ongegrond zijn afgewezen.
Indien de aanvrage niet voldoet aan de in art. 459 vermelde formele vereisten
verklaart de Hoge Raad de aanvrage niet-ontvankelijk. Is de aanvrage kennelijk
ongegrond – dit betreft, naar de ervaring leert, de grote meerderheid
der gevallen – dan wijst de Hoge Raad haar zonder nader onderzoek af.
Deze beslisingen worden genomen door de meervoudige kamer, zonder dat de zaak
tevoren ter openbare terechtzitting is behandeld.De tweede fase geldt de overige gevallen. Deze worden op de rol van de
enkelvoudige kamer gebracht. Op door de procureur-generaal ingewonnen inlichtingen,
waarvan de stukken ten minste zes weken voorafgaande aan de terechtzitting
aan de aanvrager of diens raadsman zijn toegestuurd, kunnen dezen tot uiterlijk
de dag voor de terechtzitting schriftelijk reageren. De procureur-generaal
neemt zijn conclusie op de terechtzitting van de enkelvoudige kamer, waarna
de datum voor arrest wordt bepaald.De derde fase betreft slechts die gevallen waarin de raadsman ter terechtzitting
van de enkelvoudige kamer heeft verzocht de aanvrage mondeling te mogen toelichten.
Daartoe wordt de zaak verwezen naar een terechtzitting van de meervoudige
kamer. In zodanig geval neemt de procureur-generaal zijn conclusie op die
terechtzitting, en wordt aldaar de datum voor arrest bepaald.Ten slotte kan de Hoge Raad, alvorens te beslissen, zelf een nader onderzoek
doen, waarna de procureur-generaal aanvullend kan concluderen.In alle gevallen eindigt de procedure bij de Hoge Raad met een door de
enkelvoudige kamer ter openbare terechtzitting uit te spreken arrest.Tot goed begrip zij opgemerkt dat – evenals onder de huidige wettelijke
regeling – gegrondheid van de herzieningsaanvrage weliswaar leidt tot
verwijzing van de zaak naar een gerechtshof dat van de zaak nog geen kennis
heeft genomen, doch dat dit gerechtshof de zaak opnieuw dient te onderzoeken,
waarbij het zal kunnen voorkomen dat het ernstige vermoeden, evenbedoeld,
niet wordt bewaarheid.In het advies van het Openbaar Ministerie wordt tevens in overweging gegeven
de gronden voor herziening aan te vullen met de grond onverenigbaarheid van
een uitspraak van de nationale rechter met een door het Europese Hof of door
de Europese Commissie gegeven uitspraak. In het kader van de door het Tweede
Kamerlid Hendriks hierover gestelde vragen heb ik de Tweede Kamer toegezegd
de mogelijkheid te willen onderzoeken om herziening van een veroordelend vonnis
mogelijk te maken, indien het conflict van rechtspraak te maken heeft met
een verkeerde rechtsopvatting van de Nederlands rechter over een verdragsbepaling
waarover de internationale rechter nadien in die concrete of indentieke zaak
een bindende uitspraak deed. 4. De aanpassing van artikel 31 van de UitleveringswetDe wijzigingen in het Wetboek van Strafvordering brengen met zich mede
dat ook artikel 31 van de Uitleveringswet dient te worden aangepast. De in
de gewone cassatieprocedure aangebrachte wijzigingen zijn deels verwerkt.
Zo kan ook in uitleveringszaken de enkelvoudige kamer optreden.In uitleveringszaken is een spoedige afdoening gewenst; niet alleen uit
beleefdheid jegens de verzoekende staat, maar ook omdat de opgeëiste
persoon er belang bij heeft dat er zo snel mogelijk duidelijkheid is omtrent
het uitleveringsverzoek. Bovendien zal door uitlevering van de opgeëiste persoon – die meestal is gedetineerd – een cel vrijkomen
die daarna op andere wijze kan worden besteed.Vooral indien de opgeëiste persoon gedetineerd is, kan een spoedige
behandeling van het cassatieberoep inderdaad plaatshebben. Aanzegging van
de rechtsdag behoeft dan immers in het algemeen niet op problemen te stuiten,
zodat daarvoor een korte termijn kan worden genomen.In verband daarmee is het gewenst de cassatieprocedure in uitleveringszaken
enigszins anders te doen verlopen dan wordt voorgesteld voor commune zaken. 5. De aanpassing van de Wet economische delictenDe aanpassingen in het Wetboek van Strafvordering brengen met zich mee
dat ook de WED zal moeten worden aangepast. De WED-zaken volgen de gewone
procedure in strafzaken in cassatie, met dien verstande dat in WED-zaken de
verdachte op straffe van niet-ontvankelijk verplicht is door een advocaat
middelen van cassatie in te dienen. De in artikel 56 van deze wet genoemde
termijn voor indienen van een schriftuur is derhalve aangepast aan de wijziging
in het Wetboek van Strafvordering. 6. Gevolgen werklastHet onderhavige wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid van een efficiëntere
werkwijze in cassatie. Het beoogt een kanalisering van cassatieberoepen en
biedt de Hoge Raad bij vernietiging van een bestreden uitspraak een ruimer
scala van de mogelijkheden tot verwijzing en terugverwijzing. Met het voorstel
wordt evenwel geen wezenlijke oplossing geboden voor het probleem van de grote
werkbelasting van de strafkamer van de Hoge Raad.Het aantal strafzaken dat onderscheidenlijk bij de Hoge Raad in de jaren
1990 tot en met 1994 is ingekomen en door de Hoge Raad is afgedaan, alsmede
het aantal op 31 december van de desbetreffende jaren nog openstaande zaken
bedraagt: ingekomen
zaken 19902452 19912261 19922946 waarvan
171 Wet Mulder-zaken 19933450 waarvan 434 Wet Mulder-zaken 19943819
waarvan 622 Wet Mulder-zaken 19953693 waarvan 717 Wet Mulder-zaken  afgedane zaken 19902141 19912494 19922731
waarvan 123 Wet Mulder-zaken 19933457 waarvan 311 Wet Mulder-zaken19943727 waarvan 598 Wet Mulder-zaken 19953744 waarvan
696 Wet Mulder-zaken   openstaande zaken per ultimo 1990179719911566 19921840 waarvan 101 Wet Mulder-zaken 19931833
waarvan 224 Wet Mulder-zaken 19941925 waarvan 248 Wet Mulder-zaken19951874 waarvan 271 Wet Mulder-zakenMet het oog op de toegenomen werklast van de strafkamer van de Hoge Raad
heb ik bij besluit van 11 september 1995 een Commissie werkbelasting strafkamer
Hoge Raad, onder voorzitterschap van mr W. E. Haak, vice-president van de
Hoge Raad, ingesteld (commissie Haak). Deze commissie heeft tot taak mij van
advies te dienen over de vraag welke mogelijkheden er zijn om
de instroom van zaken bij de strafkamer van de Hoge Raad te beperken, dan
wel om andere voorzieningen te treffen waardoor de belasting van de strafkamer
wordt beperkt. De commissie heeft op 12 december 1996 een rapport uitgebracht.
In het rapport van deze commissie is rekening gehouden met het onderhavige
voorstel van wet. Het rapport van deze commissie heb ik eind december voor
advies voorgelegd aan een aantal organen.Vooruitlopend op de naar aanleiding van het rapport van de commissie Haak
nog nader te bepalen stappen is het evenwel dringend gewenst de Hoge Raad
al vast de in het onderhavige voorstel van wet voorziene mogelijkheden voor
een efficiëntere werkwijze te bieden. Door NOVA en het Openbaar Ministerie
wordt voorgesteld de onderhavige voorstellen te laten wachten op het rapport
van de commissie Haak. Door de Hoge Raad wordt in de adviesronde juist aangedrongen
op een spoedige inwerkingtreding. Aangezien de voorstellen in grote lijnen
voorstellen van technische aard bevatten zie ik geen reden om de voorstellen
te laten wachten. 7. Artikelsgewijze toelichting Artikel I Onderdeel A Artikelen 427 tot en met 432Deze artikelen zijn ongewijzigd.Van de zijde van het Openbaar Ministerie is in de adviesronde naar voren
gebracht om in overweging te willen nemen of een beperkte uitbreiding van
de mogelijkheid van toetsing in cassatie van vrijspraken naar bewijsrechtelijk
en anderszins onjuist gemotiveerde vrijspraken met strafvorderlijke aspecten
mogelijk is. Een dergelijke wijziging zou een inbreuk met zich meebrengen
op het beginsel in strafvordering dat een in feitelijk aanleg gegeven (zuivere)
vrijspraak in cassatie niet aan de orde kan worden gesteld. Om deze reden
acht ik het niet oppportuun om dit te bezien in het kader van dit grotendeels
technische wijzigingswetsvoorstel. Ook de andere adviesorganen hebben zich
omtrent een dergelijk ingrijpend voorstel dan niet kunnen uitlaten.Door de Hoge Raad en door het college van Procureurs-Generaal is geopperd
om aan art. 431 toe te voegen «tenzij door het verzuim geen wezenlijke
belangen zijn geschaad».Van een dergelijke toevoeging is afgezien. Een dergelijke toevoeging sluit
niet aan bij het wetsvoorstel vormverzuimen, waarin de vormvoorschriften die
met nietigheid zijn bedreigd opnieuw zijn bezien en uitgangspunt is geweest
om alleen de nietigheid te handhaven bij die vormvoorschriften die zo wezenlijk
zijn dat een andere sanctie niet wel denkbaar is. Artikel 433Het eerste lid regelt de aanzegging in persoon aan de verdachte indien
alleen het openbaar ministerie beroep heeft ingesteld. De regeling komt overeen
met art. 434 (oud).In geval van incidenteel cassatieberoep van de verdachte geldt de algemene
in het tweede lid van art. 437 vervatte regeling dat door of namens de verdachte
een schriftuur met middelen van cassatie kan worden ingediend binnen een termijn
van twee maanden nadat de in het eerste lid van art. 435 bedoelde aanzegging
is betekend. Die aanzegging wordt eerst gedaan als de gedingstukken bij de
Hoge Raad zijn ingekomen, terwijl bij een cassatieberoep van het openbaar
ministerie (en dus ook bij een incidenteel cassatieberoep van
de verdachte) de inzending ingevolge het derde lid van art. 434 eerst plaats
mag vinden nadat het cassatieberoep aan de verdachte in persoon is aangezegd
of zich enige andere omstandigheid heeft voorgedaan, waaruit voortvloeit dat
het beroep hem bekend is.Aangezien zowel aan het openbaar ministerie als aan de verdachte praktisch
tegelijkertijd de hierbedoelde aanzegging zal worden gedaan, houdt dit in
dat de verdachte die incidenteel cassatieberoep heeft ingesteld, na indiening
door het openbaar ministerie van zijn cassatiemiddelen binnen een maand, zelf
nog één maand de bevoegdheid heeft om cassatiemiddelen te formuleren.
Aldus wordt evenwicht bereikt tussen de belangen van het openbaar ministerie
en die van de verdachte.Het derde lid behelst de tekst van art. 435, eerste lid, (oud). Artikel 434In dit artikel zijn de afzonderlijke bepalingen betreffende de inzending
van de stukken bijeen gebracht. Het betreft hier de artt. 433, derde en vierde
lid (oud) en 434, eerste lid (oud). Artikelen 435 en 436In het eerste lid van art. 435 wordt bepaald dat eerst nadat de stukken
van het geding (dus met het volledig uitgewerkte arrest of vonnis) bij de
Hoge Raad zijn ingekomen, de verdachte hiervan bericht ontvangt door aanzegging
door de Procureur-Generaal. De verdachte heeft de bevoegdheid om binnen twee
maanden na de betekening van de dag van deze aanzegging cassatiemiddelen in
te dienen.Artikel 436 houdt in dat de rechtsdag wordt vastgesteld op een, na verloop
van de termijn voor het indienen van een schriftuur vallend, tijdstip. Evenals
bij beroep in cassatie van beschikkingen, wordt de bevoegdheid gegeven tot
het indienen van cassatiemiddelen zonder dat van rechtswege kenbaar wordt
gemaakt op welk tijdstip daarna het cassatieberoep ter behandeling komt. De
nadruk komt aldus te liggen op de bevoegdheid tot het indienen van schriftelijke
bezwaren tegen de uitspraak waartegen het cassatieberoep zich richt. De behandeling
in cassatie is immers, anders dan in feitelijke aanleg, in de eerste plaats
een schriftelijke behandeling. Doordat de aanzegging van het nieuwe eerste
lid van art. 435 niet is gekoppeld aan de dienende rechtsdag in cassatie,
kan een efficiëntere behandeling worden bewerkstelligd. Bij de huidige
gang van zaken wordt in alle zaken zekerheidshalve op zeer lange termijn geappointeerd
teneinde zoveel mogelijk ervan verzekerd te zijn dat ook «moeilijke»
betekeningen van de aanzegging van de tevoren bepaalde rechtsdag tijdig en
op regelmatige wijze tot stand komen. In de praktijk blijkt dikwijls eerst
op de rechtsdag welke betekeningen niet behoorlijk zijn geschied, met als
gevolg dat een nieuwe rechtsdag moet worden bepaald. In het nieuwe stelsel
is de aanzegging van de rechtsdag niet nodig. Het gaat er om dat de verdachte
krijgt aangezegd dat en op welk tijdstip de termijn aanvangt waarbinnen hij
cassatiemiddelen kan indienen. Dit betekent dat in het nieuwe stelsel in al
die zaken waarin de aanzegging als bedoeld in het voorgestelde eerste lid
van art. 435 zonder problemen heeft plaatsgevonden, kort na het verstrijken
van de voor indiening van cassatiemiddelen openstaande termijn een rechtsdag
kan worden geappointeerd. In zaken waarin de betekening niet regelmatig is
geschied kan opnieuw worden betekend, zonder dat andere zaken daardoor worden
opgehouden en een nieuwe rechtsdag zou moeten worden bepaald.Door de NOVA is er gewezen op de belangrijke plaats die de aanzegging
krijgt toebedoeld. Thans bestaat er de mogelijkheid voor de raadsman die in
een laat stadium wordt benaderd om uitstel van behandeling te verzoeken.
In het voorstel dient de schriftuur binnen twee maanden na betekening van
de aanzegging binnen te zijn. Met het oog hierop stelt de NOVA voor om in
de aanzegging in duidelijke bewoordingen en met in het oog springende lay-out
de verdachte duidelijk er op te wijzen dat de termijn waarbinnen de schrifuur
kan worden ingediend is beperkt tot twee maanden. Ik ondersteun dit voorstel. Artikel 437Na het instellen van het beroep in cassatie, waarvoor een termijn van
veertien dagen geldt na de einduitspraak dan wel nadat zich een omstandigheid
heeft voorgedaan waaruit voortvloeit dat de uitspraak aan de verdachte bekend
is, dient de verdachte voldoende tijd te hebben om zijn bezwaren tegen de
uitspraak, waartegen het cassatieberoep zich richt, kenbaar te maken en om
zich daartoe eventueel te doen bijstaan door een raadsman. Uiteraard dienen
het uitgewerkte proces-verbaal van de terechtzitting en het uitgewerkte vonnis
of arrest daartoe beschikbaar te zijn.De termijn voor indiening van een schriftuur met middelen van cassatie –
voor de verdachte twee maanden en voor het openbaar ministerie een maand –
begint te lopen na de dag van betekening respectievelijk verzending van de
aanzegging door de Procureur-Generaal dat de gedingstukken (met de uitgewerkte
uitspraak waartegen het cassatieberoep is gericht) zijn ingekomen bij de Hoge
Raad. In verschillende opzichten leidt dit tot een bevredigender gang van
zaken dan onder het huidige stelsel. Voor de verdachte is het bevredigender,
omdat de huidige praktijk meebrengt dat de periode gedurende welke een betrokkene
cassatiemiddelen kan indienen thans niet voor ieder van gelijke duur is. Immers,
anders dan in de wet (vgl. art. 365) wordt voorondersteld, komt in de praktijk
een in cassatie te bestrijden uitspraak eerst veel later dan de dag van de
uitspraak uitgewerkt ter beschikking. Dit kan ertoe leiden dat sommige verdachten
in de praktijk betrekkelijk korte tijd ter beschikking hebben om hun klachten
te (doen) formuleren tegen het eerst geruime tijd na de dag van de uitspraak
te hunner beschikking gekomen vonnis of arrest en het erbij behorend proces-verbaal
van de terechtzitting. Volgens het voorstel krijgt iedere verdachte een zelfde
termijn, omdat deze in ieder geval niet kan aanvangen voordat de stukken van
het geding – met het volledig uitgewerkte vonnis of arrest en het proces-verbaal
van de terechtzitting – ter griffie van de Hoge Raad zijn ingekomen.
Voor de administratie van de Hoge Raad en van het Parket is het voorgestelde
nieuwe stelsel bevredigender omdat de ondersteuning in staat wordt gesteld
de afhandeling van de zaken beter te organiseren.Zoals reeds is uiteengezet in paragraaf 2 van het algemeen deel van de
toelichting wordt de verdediging de mogelijkheid niet ontnomen om tot op de
dag van behandeling de Hoge Raad te wijzen op bepaalde rechts- of motiveringsgebreken
in de bestreden uitspraak. Immers, de verdediging heeft het recht om namens
de verdachte het cassatieberoep toe te lichten bij pleidooi of schriftelijke
toelichting (zie het voorgestelde art. 438). Zou een bepaalde klacht, die
buiten de middelen om is opgeworpen, op zichzelf gegrond zijn, dan komt de
bestreden uitspraak om die reden voor vernietiging in aanmerking. Ingevolge
het eerste lid van art. 440 (art. 441, oud) kan een in cassatie bestreden
uitspraak immers ook worden vernietigd op andere (dan bij tijdig ingekomen
schriftuur naar voren gebrachte) gronden. De Hoge Raad zal echter zulke klachten
die buiten de middelen om naar voren zijn gebracht, niet uitdrukkelijk behoeven
te behandelen indien zij niet gegrond zijn.In aanmerking genomen dat ook thans voor de verdachte en voor het openbaar
ministerie verschillende termijnen gelden voor het indienen van een schriftuur,
is er geen reden om de in het huidige eerste lid van art. 433 voorziene termijn
te wijzigen. In de huidige regeling kunnen overigens problemen voor het openbaar ministerie
ontstaan doordat de termijn van een maand voor het indienen van de verplichte
schriftuur gaat lopen op het tijdstip waarop beroep in cassatie wordt ingesteld,
op welk tijdstip in de regel het arrest of vonnis nog niet is uitgewerkt.
Deze problemen behoren in de voorgestelde regeling tot het verleden: voor
het openbaar ministerie begint bedoelde termijn eerst te lopen nadat het ervan
in kennis is gesteld dat de uitgewerkte stukken ter griffie van de Hoge Raad
zijn binnengekomen. Artikel 438Met het nieuw voorgestelde art. 438, waarin aansluiting is gezocht bij
art. 408a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, is beoogd de wet
in overeenstemming te brengen met een deels reeds gevolgde werkwijze. De cassatieprocedure,
zoals die sedert 1921 werkt, blijkt in de afgelopen decennia niet meer overeen
te komen met een efficiënte werkwijze van de Hoge Raad in verband met
de toename van het aantal beroepen in cassatie. Het in het huidige tweede
lid van art. 436 voorziene rapporteurschap en de uit het huidige eerste lid
van art. 438 voortvloeiende taak van de rapporteur ter terechtzitting hebben
in de praktijk geen betekenis meer. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe
de wettelijke bepalingen in overeenstemming te brengen met de huidige praktijk
en functie van een terechtzitting in cassatie: behoudens een eventuele mondelinge
toelichting door een advocaat is een dergelijke terechtzitting niet meer dan
een administratieve rolzitting waarop uitspraken worden gedaan, conclusies
worden genomen en nieuwe zaken worden aangebracht, waarin in zaken die daarvoor
in aanmerking komen een schriftelijke toelichting wordt overgelegd.Te dien einde wordt voorgesteld voor die handelingen in de cassatieprocedure
ook in strafzaken te volstaan met een enkelvoudige kamer. Het derde lid van
art. 102 van de Wet op de rechterlijke organisatie schept daartoe de wettelijke
grondslag. Feitelijk onderzoek vindt in de cassatiefase niet meer plaats.
Na de administratieve afhandeling door de enkelvoudige kamer zal de zaak vervolgens
worden verwezen naar de meervoudige kamer. De meervoudige kamer bestaat uit
vijf dan wel uit drie raadsheren. Men vergelijke het bepaalde in het eerste
en tweede lid van het zojuist genoemde art. 102 RO.Het rapporteurschap dat, zoals gezegd, in de praktijk geen wezenlijke
functie meer heeft, vervalt.De termijn welke geldt voor het indienen van een schriftuur is niet voor
verlenging vatbaar. Ook in zoverre wordt overeenstemming aangebracht met de
cassatieprocedure inzake beschikkingen. Door of namens de verdachte, aan wie
is aangezegd dat de zaak in behandeling zal worden genomen na het verstrijken
van de voor het indienen van een cassatieschriftuur openstaande termijn, kan
uiteraard het verzoek worden gedaan dat het cassatieberoep door een advocaat
op de dienende dag schriftelijk of op een nader bepaalde rechtsdag mondeling
wordt toegelicht. Het initiatief daartoe zal van de verdachte of diens raadsman
moeten uitgaan. Op daartoe strekkend verzoek zal hem worden medegedeeld op
welke rechtsdag de zaak dient. De mondelinge toelichting zal kunnen plaatsvinden
voor de meervoudige kamer (van drie of vijf raadsheren; zie art. 102 RO).Voor het overleggen van een schriftelijke toelichting is verwijzing naar
de meervoudige kamer niet nodig. Indiening daarvan kan zonder meer op de dienende
dag of eerder plaatsvinden. Voor het indienen van een schriftelijke toelichting
wordt verwezen naar het nieuwe voorgestelde eerste lid van art. 452.In het tweede lid zijn de gronden voor verwijzing naar de meervoudige
kamer opgenomen. De gronden a tot en met c spreken voor zich. Bij de grond onder d kan bijvoorbeeld worden gedacht aan een verzoek om aanhouding
of zaken waar een prejudiciële kwestie speelt.Het derde lid van het voorgestelde art. 438 geeft wettelijke grondslag
aan de onder omstandigheden bestaande behoefte voor de Hoge Raad om door middel
van een tussenarrest een aanvullende conclusie te verzoeken, nadere inlichtingen
of producties te vragen, dan wel een zaak te doen aanhouden. Artikel 439In verband met de nieuwe werkwijze dient ook art. 440 (oud) te worden
aangepast, dat in gewijzigde vorm terugkeert als art. 439.Opmerking verdient dat door het Openbaar Ministerie een afschrift van
de conclusie aan de verdachte wordt toegezonden in zaken waarin een schriftuur
als bedoeld in art. 437, lid 2, is ingediend. Deze toezending kan op eenvoudige
wijze geschieden. In sommige zaken – in het algemeen zijn dat eenvoudige
zaken – pleegt het Openbaar Ministerie te volstaan met een korte mondelinge
conclusie, welke enkel pleegt in te houden waartoe de conclusie strekt. In
die bestaande, voor het Openbaar Ministerie werkbesparing opleverende, praktijk
wil het wetsvoorstel geen wijziging brengen. Te dien einde wordt niet voorgesteld
om in alle zaken aan het Openbaar Ministerie de verplichting op te leggen
een afschrift van de conclusie aan de verdachte of de verdediging toe te sturen,
maar alleen in zaken waarin een schriftuur is ingediend. Ten aanzien van de
benadeelde partij door wie een schriftuur als bedoeld in het vierde lid van
art. 437 is ingediend, geldt hetzelfde.Van de zijde van het Openbaar Ministerie en de NOVA is er op aangedrongen
om aan art. 439 een vierde lid toe te voegen waarin de in navolging van de
uitspraak van het EHRM, 30 okt. 1991, A 214, rov. 26 e.v. (Borgerarrest)al
gehanteerde praktijk dat de verdachte kan reageren op de conclusie van het
Openbaar Ministerie wordt vastgelegd. Ik heb deze suggestie overgenomen. Artikel 440De wijziging van het tweede lid van het bestaande art. 441, dat terugkeert
als art. 440, heeft een andere strekking dan de herziening van de cassatieprocedure
in engere zin. In de praktijk van de cassatierechtspraak is gebleken dat het
keurslijf van het huidige art. 441 als te knellend wordt ervaren in die zin
dat verwijzing of terugwijzing na vernietiging niet louter afhankelijk zou
moeten zijn van het antwoord op de vraag of wordt vernietigd wegens een vormverzuim
dan wel wegens rechtsschending, daargelaten dat een dergelijk onderscheid
niet altijd valt te maken. Er bestaat behoefte aan een grotere vrijheid voor
de cassatierechter om naar gelang zulks dienstig voorkomt te verwijzen dan
wel terug te wijzen, zoals thans ook reeds geldt ingevolge art. 19 van de
Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften.De voorgestelde redactie van het nieuwe tweede lid van art. 440 knoopt
aan bij een soortgelijke bepaling in een voorstel van wet tot wijziging van
het Wetboek van Strafvordering, 19 488, dat in het vergaderjaar 1985–1986
aan de Tweede Kamer is aangeboden. Dit wetsontwerp had in de eerste plaats
ten doel om de wettelijke voorschriften die de uitwerking van de vonnissen
van de meervoudige strafkamers van de rechtbanken en van de arresten van de
gerechtshoven regelen, te vereenvoudigen. Het wetsontwerp is bij brief van
19 oktober 1993 door de toenmalige Minister van Justitie ingetrokken in verband
met een adviesaanvraag aan de Commissie Moons. Het voorstel tot wijziging
van art. 441, dat in het wetsvoorstel werd meegenomen, deelde dit lot. Thans
wordt zij wederom voorgesteld. In de memorie van toelichting bij het voorstel
van wet, 19 488, is de historische ontwikkeling van de bepaling van het
huidige art. 441 geschetst.1 De
oorsprong van de regeling van het huidige art. 441 ligt in de voormalige artikelen
105 en 106 RO. In deze artikelen was opgenomen dat de Hoge Raad bij schending
van de wet ten principale recht zal doen; bij verzuim van vormen wordt de
zaak verwezen naar een ander gerecht. In 1963 is de regeling in burgerlijke
zaken gewijzigd in die zin dat de Hoge Raad kan terugverwijzen of verwijzen.
De regeling voor strafzaken werd neergelegd in het huidige art. 441. Zonder
nadere motivering werd hier aan toegevoegd de mogelijkheid van terugwijzing
in geval van schending van het recht.De regeling is in de praktijk te knellend. Met name doet zich dikwijls
de situatie voor dat het uit proceseconomische redenen de voorkeur zou verdienen
indien hetzelfde Hof ook in geval van vernietiging wegens vormverzuim de zaak
opnieuw zou kunnen behandelen met inachtneming van het arrest van de Hoge
Raad, terwijl de redenen waarom is vernietigd lang niet altijd van dien aard
zijn dat het nodig is dat een ander Hof de zaak geheel opnieuw behandelt.
Ook uit een oogpunt van rechtsbedeling kan het gewenst zijn om de zaak terug
te wijzen naar hetzelfde gerecht, bij voorbeeld in geval van cassatie van
een verdachte die deel uitmaakte van een groep van verdachten in dezelfde
zaak.Aan de andere kant kan het ook wenselijk zijn om zaken na vernietiging
wegens schending van het recht te kunnen verwijzen naar een ander gerecht.
Zo kan de Hoge Raad van oordeel zijn dat het uit een oogpunt van goede rechtsbedeling
nodig is dat een bepaalde zaak nog eens onbevangen door een ander gerecht
wordt bezien.Opgemerkt wordt dat in het huidige voorstel, anders dan in het toenmalige
voorstel, de Hoge Raad de bevoegdheid heeft ook in geval van vernietiging
wegens een motiveringsgebrek de zaak zelf af te doen indien dit mogelijk is
zonder in een nieuw onderzoek naar de feiten te treden. Het kan immers bij
motiveringsgebreken voorkomen dat om proceseconomische redenen verwijzing
geen zin heeft, als reeds aanstonds duidelijk is dat de rechter naar wie zou
worden verwezen tot geen andere beslissing zal kunnen komen dan de Hoge Raad
ook zelf kan geven, zoals de Hoge Raad thans om doelmatigheidsredenen in enkele
gevallen al doet. Van de zijde van het openbaar minsiterie is voorgesteld
de zogenoemde «post -Abdoellajurisprudentie», waarin de Hoge Raad
zich bevoegd acht een te lang tijdsverloop te verdisconteren in de uitspraak
rekening houdend met de opgelegde straf en de mate waarin de redelijke termijn
is overschreden. Een dergelijke vastlegging is evenwel niet nodig omdat artikel
440, tweede lid, de Hoge Raad hiervoor al een basis biedt.Voorts wordt er op gewezen dat in het huidige voorstel het derde lid van
art. 441, dat terugkeert als derde lid van art. 440, gehandhaafd blijft. Artikel 441In dit artikel is de tekst van art. 442 (oud) opgenomen. Artikel 442Er bestaat geen dwingende reden om het eerste lid van art. 365, waarin
wordt voorgeschreven dat de uitspraak wordt ondertekend door alle rechters
die over de zaak hebben geoordeeld, van toepassing te doen zijn op de procedure
in cassatie. Motieven van praktische aard hebben het huidige voorstel voor
een nieuw art. 442 ingegeven. Artikel 443Het nieuwe voorgestelde art. 443, dat in de plaats komt van het huidige
art. 443, spreekt voor zichzelf. Op welke wijze de uitspraak plaatsvindt wordt
aan de enkelvoudige kamer overgelaten. Aan de eis van openbaarheid van de
uitspraak kan bijvoorbeeld worden voldaan door de enkele verwijzing
naar de op de rol vermelde uitspraak en door neerlegging op de dag van de
uitspraak van een voor een ieder toegankelijk afschrift van het arrest op
de administratie van de Hoge Raad. Van enige schending van art. 6 EVRM zal,
met name in cassatiezaken, bij een dergelijke gang van zaken geen sprake zijn.
Zij zou aansluiten bij de bestaande praktijk in andere lidstaten van de Raad
van Europa, waarin volstaan wordt met neerlegging van de tekst van de uitspraak
in een voor het publiek toegankelijke griffie (vgl. EHRM arresten Pretto en
Axen van 8 dec. 1983, Series A, vols. 71 en 72, resp. par. 26 en 31; voorts
arrest Sutter van 22 febr. 1984, Series A, vol. 74, par. 33). Artikel 444Dit artikel is inhoudelijk niet gewijzigd, met dien verstande dat ook
in de kennisgeving aan de benadeelde partij is voorzien. Onderdeel BDoor de NOVA is in de adviesronde opgemerkt dat ook de huidige regeling
van het cassatieberoep tegen beschikkingen praktische problemen oproept, die
kunnen worden opgelost door aansluiting te zoeken bij de in het voorstel uitgezette
lijn voor de indiening van een cassatieschriftuur in gewone strafzaken. Ingevolge
de huidige regeling dient er binnen een maand na het instellen van het cassatieberoep
een schriftuur te worden ingediend. In de praktijk blijkt veelal, doordat
de stukken niet tijdig beschikbaar zijn, het nagenoeg onmogelijk om binnen
deze termijn een schriftuur in te dienen. Ik heb het voorstel van de NOVA
om ook voor beschikkingen de termijn voor het indienen van een schriftuur
te koppelen aan de betekening van de aanzegging overgenomen. Onderdelen C en EDe wijziging van het eerste lid van art. 452 Sv houdt verband met het
volgende.Denkbaar is dat door een advocaat of door een bij bijzondere volmacht
schriftelijk gemachtigde niet een schriftuur maar wel een schriftelijke toelichting
wordt ingediend. Bovendien is aanvulling in deze bepaling, zoals voorgesteld,
wenselijk, aangezien de schriftelijke toelichting een wettelijke, van de mondelinge
toelichting te onderscheiden, status krijgt.In verband met de voorgestelde artikelen 435, lid 3, en 439 wordt voorgesteld
om het derde lid van art. 585 te wijzigen. Onderdeel D Onderdeel 1De tweede zin van art. 458 wordt aangepast aan de bij de Wet op de rechtsbijstand
gegeven regeling. (Vgl. thans reeds art. 470) Onderdeel 2Het voorgestelde art. 460 komt in hoofdzaak overeen met het huidige art.
460. Ingevoegd is echter de volzin: Indien de aanvrage kennelijk ongegrond
is, wijst de Hoge Raad deze af. Aldus kan, indien zonder nader onderzoek reeds
aanstonds duidelijk is dat de aangevoerde omstandigheid niet kan leiden tot
gegrondverklaring van de aanvrage, een openbare behandeling achterwege blijven. Onderdeel 3Ten einde tot een zoveel mogelijk uniforme procedure te komen wordt voorgesteld
beslissingen op herzieningsaanvragen die berusten op het bestaan
van niet met elkaar in overeenstemming te brengen bewezenverklaringen niet
meer te doen nemen bij beschikking, doch deze, evenals beslissingen aangaande
aanvragen welke berusten op een aangevoerd novum, te doen nemen bij arrest.In het tweede lid van het voorgestelde art. 461 wordt vrijheidsstraf vervangen
door een ruimere omschrijving, die ook de terbeschikkingstelling met verpleging
van overheidswege omvat. Onderdeel 4 Artikelen 462 tot en met 464Herzieningsaanvragen die berusten op een aangevoerd novum, en die niet
op de voet van art. 460 (nieuw) niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond zijn
verklaard, worden geplaatst op de rol van de openbare terechtzitting van de
enkelvoudige kamer van de Hoge Raad, zulks in overeenstemming met hetgeen
ten aanzien van cassatieberoepen is voorgesteld in art. 437 (nieuw).De huidige regeling aangaande de openbare behandeling (art. 462, 463 en
464 eerste lid, Sv) komt te vervallen, omdat een zodanige openbare behandeling
in de meeste gevallen overbodig is.Het derde lid van het voorgestelde art. 462 voorziet in de mogelijkheid,
bij de huidige wettelijke regeling niet gegeven, om op door tussenkomst van
de Procureur-Generaal ingewonnen inlichtingen schriftelijk te reageren. Desgewenst
kan de raadsman van de veroordeelde de aanvrage mondeling nader toelichten
ten overstaan van de meervoudige kamer; overeenkomstig de met betrekking tot
de cassatieprocedure voorgestelde regeling komt aan de veroordeelde zelf die
bevoegdheid niet toe. Artikel 465De rechterlijke macht is zodanig omvangrijk dat de Hoge Raad niet over
voldoende kennis van de persoonlijke samenstelling en de organisatie van de
verschillende rechtbanken beschikt om een rechter met name te kunnen aanwijzen.
Het verdient daarom de voorkeur dat de Hoge Raad in plaats daarvan volstaat
met het aanwijzen van de rechter-commissaris in strafzaken van een rechtbank
die – overeenkomstig de huidige regeling – van de zaak nog geen
kennis heeft genomen, en het aan de president van die rechtbank overlaat aan
te wijzen welke van de beschikbare rechters-commissaris daadwerkelijk met
het onderzoek zal worden belast. Artikel 466Het eerste lid komt overeen met de tekst van art. 467 (oud).Het tweede lid komt overeen met de tekst van art. 468, eerste lid (oud).In de huidige regeling van een door de Hoge Raad te gelasten onderzoek
worden geen wijzigingen voorgesteld, behoudens schrapping van het huidige
art. 469, waaraan in de praktijk geen behoefte is gebleken. Art. 466 (nieuw),
derde lid, voorziet in toezending van de stukken van het onderzoek aan de
veroordeelde. De procureur-generaal kan naar aanleiding van de resultaten
van het onderzoek aanvullend concluderen. De aanvullende conclusie wordt dan
eveneens toegezonden. Artikel 467Ten opzichte van art. 465, tweede en derde lid, (oud) zijn in art. 467
(nieuw) slechts wijzigingen aangebracht van ondergeschikte aard. De volgorde
van de opsomming der mogelijke door de rechter waarheen wordt
verwezen te nemen beslissingen is in overeenstemming gebracht met de volgorde
vermeld in de artikelen 349 en 352.In het tweede lid wordt vrijheidsstraf vervangen door een ruimere omschrijving.
Verwezen wordt naar de toelichting op art. 461 onderdeel 3. Artikelen 468 en 469Ten einde tot een zoveel mogelijk uniforme procedure te komen wordt voorgesteld
de beslissingen op herzieningsaanvragen niet langer te doen nemen hetzij bij
beschikking (thans: de artikelen 460 en 461) hetzij bij arrest (thans: art.
464, tweede lid, en art. 465, eerste lid) doch steeds bij arrest.In art. 468, overigens overeenkomende met art. 465, eerste lid, (oud),
kunnen de woorden «bij met redenen omklede uitspraak» vervallen
in verband met de algemene redactie van art. 469 (nieuw). Onderdeel 5De in de regeling omtrent door de Hoge Raad te bevelen gevangenhouding
(art. 470, eerste lid) voorgestelde wijziging heeft ten doel buiten twijfel
te stellen dat bij de vaststelling van de maximale duur van de gevangenhouding
rekening moet worden gehouden met de wettelijke mogelijkheden tot vervroegde
invrijheidstelling. Onderdeel 7De terminologie voorzitter en ondervoorzitter is aangepast aan de wet
RO en vervangen door: president en vice-presidenten. Artikel II Artikel 31 UitleveringswetIn het eerste lid zijn de woorden «betreffende het verzoek tot uitlevering»
toegevoegd, om duidelijk te maken dat tegen andere door de rechtbank genomen
beslissingen, zoals de beslissing omtrent de vrijheidsbeneming van de opgeëiste
persoon, in het algemeen geen cassatieberoep open staat (vgl. HR 15 oktober
1985, NJ 1986, 315, en de conclusie van de Advocaat-Generaal Fokkens voor
HR 5 maart 1991, NJ 1991, 681). Wel staat ingevolge art. 47, derde lid, Uitleveringswet
jo. art. 552d Sv cassatieberoep open tegen de door de rechtbank bij haar uitspraak
gegeven beslissing op een beklag tegen inbeslagneming.De ingevoegde woorden zijn ontleend aan art. 28, eerste lid, en art. 32
Uitleveringswet.De voorgestelde tekst van het tweede lid komt vrijwel geheel overeen met
die van het huidige derde lid. Slechts om redactionele redenen is «dat
beroep» vervangen door: een zodanig beroep.Voor wat betreft de indiening van een schriftuur verklaart het huidige
art. 31, tweede lid, het huidige art. 433, eerste en tweede lid, Sv van overeenkomstige
toepassing. Het thans voorgestelde art. 31, derde lid, handhaaft deze thans
bestaande regeling, behoudens wijziging overeenkomstig het nieuw voorgestelde
art. 437 voor wat betreft het adres waar de officier van justitie de schriftuur
moet indienen, en behoudens een redactiewijziging waardoor tot uitdrukking
komt dat een schriftuur van de opgeëiste persoon die eerst op de rechtsdag
inkomt te laat is.In de nieuw voorgestelde cassatieregeling voor commune zaken komen de
thans bestaande artikelen 436 en 437 Sv (die in het huidige art. 31, tweede
lid, van overeenkomstige toepassing worden verklaard) niet terug. In het thans
voorgestelde vierde lid worden deze artikelen samengevat. Het voorgestelde vijfde lid komt naar de strekking overeen met art. 437,
vierde lid, (oud) Sv. Die bepaling wordt in het huidige art. 31, tweede lid,
van overeenkomstige toepassing verklaard. In de voorgestelde nieuwe cassatieregeling
komt zij echter te vervallen, zodat zodanige verwijzing in het onderhavige
voorstel niet mogelijk is. Het zesde lid verwijst naar artikelen van het Wetboek van Strafvordering
in – voor zover van toepassing – de nieuw voorgestelde redactie.
Verwezen wordt onder meer naar de voor de cassatieprocedure in commune zaken
voorgestelde nieuwe artikelen. De huidige verwijzing naar de (huidige) artikelen
438, 439, 439a, 451b en 454, vierde lid, vervalt.Voor zover de wetsartikelen waarnaar in dit artikellid wordt verwezen
betrekking hebben op de benadeelde partij zijn ze uiteraard niet van overeenkomstige
toepassing.De voorgestelde tekst van het zevende lid is gelijk aan die van het huidige
vierde lid.De voorgestelde tekst van het achtste lid is gelijk aan die van het huidige
vijfde lid. Artikel IIIDe tekst van artikel 56 WED is aangepast aan de in het Wetboek van Strafvordering
opgenomen termijn waarbinnen een cassatieschriftuur kan worden ingediend.
Indien binnen de termijn van twee maanden na betekening van de aanzegging
geen schriftuur is binnen gekomen zal in beginsel niet-ontvankelijkheid volgen. Artikel IVDit artikel voorziet in de noodzakelijke afstemming met het wetsvoorstel
tweede fase herziening rechterlijke organisatie. Artikelen V en VIIIHet cassatieberoep in strafzaken en uitleveringszaken waarvan de stukken
van het geding op de voet van artikel 433, derde lid (oud) al bij de griffier
van de Hoge Raad zijn binnengekomen worden volgens de voor inwerkingtreding
van deze wet geldende bepalingen afgedaan, met uitzondering van de bepalingen
van de enkelvoudige kamer en de toepassing van artikel 440 (nieuw). Dit schept
de mogelijkheid om vanaf het moment van inwerkingtreding de enkelvoudige kamer
te kunnen laten optreden. Dit brengt tevens met zich mede dat de artikelen
die ingevolge dit artikel nog wel van toepassing blijven buiten toepassing
moeten worden gelaten voor zover deze in strijd zijn met de (nieuwe) artikelen
438, 440 en 443. In de overgangsperiode zal het verslag van de rapporteur
ter zitting kunnen worden waargenomen door de rolrechter. Artikelen VI en VIIDeze artikelen voorzien in een overgangsrecht voor de beschikkingen en
de herzieningsaanvragen. Beschikkingen waarin op het moment van inwerkingtreding
al uitspraak is gedaan door het gerecht in feitelijke aanleg worden volgens
de voor inwerkingtreding geldende bepalingen afgedaan. Herzieningsaanvragen
die al bij de Hoge Raad zijn binnengekomen worden afgedaan volgens de oude
regeling.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager XNoot1De tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire
Documentatie.XNoot1Hand. II, 1985–1986, 19 488, nr. 3, p. 10 t/m 12. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25240-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl