Criminaliteitsbeheersing; Brief minister over motie inzake recidive
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27834, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27834 nr. 18

11-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe gevorderde straf bij recidiveDe huidige wettelijke recidiveregelingMotiveringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27834Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 834Criminaliteitsbeheersingnr. 18BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 april 2002In het overleg over de Nota Criminaliteitsbeheersing van 29 oktober 2001
is een motie ingediend door de leden van Uw Kamer Nicolaï, Van Oven en
Van de Camp. In deze motie wordt de regering verzocht een voorstel te doen
om recidive als algemene strafverzwaringsgrond op te nemen in het Wetboek
van Strafrecht, waarbij aan de rechter een motiveringsplicht wordt opgelegd.
De achtergrond van deze motie was, dat bij het bepalen van de strafhoogte
nadrukkelijker rekening moet worden gehouden met de recidive. De motie is
op 13 november 2001 aangenomen.In mijn brief d.d. 19 februari 2002 is aangegeven, dat onderzoek zal worden
gedaan naar de wijze waarop aan deze motie uitvoering kan worden gegeven.
In de onderhavige brief worden U de uitkomsten van dit onderzoek alsmede de
gevolgen die de regering daaraan wil verbinden meegedeeld. De regering meent
dat er aanleiding is, een wetswijziging voor te stellen ingevolge welke recidive
terzake van soortgelijke feiten in ruimere mate dan nu als strafverzwaringsgrond
wordt aangemerkt. Een Nota van Wijziging van die strekking zal worden ingediend
bij het wetsvoorstel tot herijking van de wettelijke strafmaxima. Deze Nota
van Wijziging zal eerst voor advies aan de Raad van State worden aangeboden.
De verwachting is dat zij binnenkort bij de Raad van State aanhangig gemaakt
kan worden.Verder zal bevorderd worden dat de aanpassing van de wettelijke recidiveregeling
voor zover nodig zal doorwerken in de formulering van de tenlastelegging en
strafeis door het Openbaar Ministerie. Het algemene kader van wettelijke motiveringsplichten
biedt toereikende garanties dat het vonnis in die gevallen rekenschap zal
geven van beslissingen omtrent toepassing van die recidiveregeling.De gevorderde straf bij recidiveRecidive speelt bij het vorderen en opleggen van straf terzake van tal
van delicten een rol. Met name uit de richtlijnen van het Openbaar Ministerie
kan worden afgeleid welke betekenis recidive bij een groot aantal delicten
voor de te vorderen straf en voor de te kiezen wijze van afdoen (rechterlijk of buitengerechtelijk) heeft. Daarom zal in het navolgende nader op
deze richtlijnen worden ingegaan.Centraal staan daarbij de zogenaamde Polarisrichtlijnen. Polaris staat
voor project ontwikkeling landelijke richtlijnen voor strafvordering. Met
deze richtlijnen wordt beoogd dat voor vergelijkbare delicten een vergelijkbare
straf wordt gevorderd, waar ook in Nederland. Recidive wordt in het verband
van deze richtlijn bepaald «door te tellen hoe vaak in de 5 jaar voorafgaand
aan de datum waarop het nieuwe feit is gepleegd een soortgelijk delict heeft
geleid tot een onherroepelijke veroordeling of tot een betaalde transactie».
Het begrip «soortgelijk» heeft daarbij «zowel betrekking
op de aard van het delict als de omvang er van.» Bij eenmalige recidive
vindt gewoonlijk een verhoging plaats van de strafeis met 10%; als meermalen
is gerecidiveerd wordt het totaal met 20% verhoogd en wordt gedagvaard.De aandacht verdient, ook in het licht van de motie waar in de inleiding
aan gerefereerd werd, dat de Polarisrichtlijnen en de hieronder te bespreken
wettelijke regeling gevolgen verbinden aan recidive ter zake van soortgelijke
feiten. Deze voorwaarde vloeit voort uit het verband tussen deze recidiveregelingen
enerzijds en generale en speciale preventie anderzijds. De eerste veroordeling
heeft herhaling van het desbetreffende type misdrijf niet kunnen voorkomen.
Dat is een indicatie dat, om verdere herhaling van dit type misdrijf te voorkomen,
een zwaardere straf geïndiceerd is. Indien veroordelingen ter zake van
geheel andersoortige en in zwaarte sterk variërende delicten in aanmerking
worden genomen, ligt dit verband veel minder helder. Het «passende»
effect van «ongelijksoortige» recidive op de strafoplegging kan
ook veel minder duidelijk worden bepaald. Wat is, bijvoorbeeld, de relevantie
van een veroordeling wegens belediging voor de berechting van een nadien gepleegd
vermogensdelict? Bij ongelijksoortige recidive ligt het meer in de rede dat
de strafrechter daar per geval, rekening houdend met de persoon van de dader,
bij het bepalen van de straf consequenties aan kan verbinden.De huidige wettelijke recidiveregelingHet Wetboek van Strafrecht kent thans een recidiveregeling in Titel XXXI,
Bepalingen over herhaling van misdrijf aan verschillende titels gemeen. Deze
titel bestaat uit drie artikelen, die het mogelijk maken bij nader omschreven
vormen van delictspecifieke recidive een hogere straf op te leggen. Artikel
421 Sr ziet op recidive bij, kort gezegd, misdrijven uit winstbejag, waaronder
vermogensmisdrijven als diefstal een belangrijke plaats innemen. Artikel 422
Sr ziet op recidive bij geweldsmisdrijven. Artikel 423 Sr, ten slotte, ziet
op recidive bij, hoofdzakelijk, beledigingsdelicten. Kern van de regeling
is dat de maximale gevangenisstraf een derde hoger wordt in het geval tijdens
het plegen van het misdrijf nog geen vijf jaren verlopen zijn sinds een gevangenisstraf
wegens een in hetzelfde artikel omschreven misdrijf ten uitvoer is gelegd.Dit stelsel stamt uit het Wetboek van Strafrecht, zoals het aan het eind
van de negentiende eeuw is ingevoerd. Ter toelichting op het gekozen stelsel
werd eerst uiteengezet welke stelsels in Frankrijk, België en Duitsland
gebruikelijk waren. Frankrijk en België kenden algemene recidivebepalingen,
en de in Nederland geldende regeling van de wet van 1854 was daarvan afgeleid.
Die wet nam strafbare recidive aan «bij elke misdaad of elk wanbedrijf,
gepleegd na voorafgaande veroordeling tot criminele straf of tot gevangenisstraf
van meer dan een jaar». Het «duitsche stelsel» was anders:
daar werd strafbare recidive alleen aangenomen bij veroordeling wegens eenzelfde
of een ander gelijksoortig misdrijf (Smidt I, p. 386).Vervolgens werden een aantal argumenten aangevoerd om voor een variant
van het laatste stelsel te kiezen. In de eerste plaats werd er op gewezen
dat de rechter in elk bijzonder geval heeft te letten op een groot aantal
omstandigheden. De grenzen tussen minimum en maximum moeten volgens de toelichting
zo ruim zijn gesteld dat het gewone maximum der straf in de regel voldoende
is. Slechts bij enkele misdrijven zou de recidive «een zo misdadige
gezindheid bij de dader of een zo groot gevaar voor de openbare orde aan het
licht brengen dat het nodig is haar te doen gelden als een grond van verzwaring
der straf zelfs boven het gewone maximum». Het stelsel van de wet van
1854 zou onrechtvaardig zijn «omdat het is gegrond op het onjuiste vermoeden
dat iemand, na eene veroordeeling tot eene eenigszins ernstige straf op nieuw
eenig ander misdrijf, hoe verschillend dan ook van het vorige, plegende, door
die herhaling zelve blijk geeft van grootere verdorvenheid dan in het algemeen
uit het tweede misdrijf op zichzelf blijkt». Verder zou dat stelsel
onvoldoende zijn «omdat het, door de verzwarende omstandigheid afhankelijk
te stellen van zeker minimum van straf, geen rekening houdt met die misdrijven
die, al worden zij dan ook minder zwaar gestraft, ingeval van herhaling doorgaans
het bewijs leveren van moedwillige volharding bij het kwaad.» Als voorbeeld
wordt laster genoemd (Smidt I, p. 387).Bovenstaande afweging komt heden ten dage in een aantal opzichten niet
langer toereikend voor. In de eerste plaats wordt aan het stelsel van wettelijke
strafmaxima, en daarmee ook aan het stelsel van wettelijke strafverhogingsgronden,
niet slechts de eis gesteld dat het een toereikende bestraffing mogelijk maakt.
Het stelsel behoort ook uitdrukking te geven aan de relatieve ernst van strafbare
feiten (vgl. Kamerstukken II 1998/99, 26 564, nr. 1 alsmede Kamerstukken
II 1999/00, 26 800 VI, nr. 66). Naarmate de omstandigheid dat een strafbaar
feit is voorafgegaan door andere strafbare feiten bij het bepalen van de daadwerkelijk
daarvoor op te leggen straf een grotere rol speelt, ligt het meer in de rede
daar in het wettelijk stelsel van strafmaxima rekening mee te houden.Van belang is voorts dat hogere bestraffing bij recidive, blijkens bovenstaand
citaat, door de wetgever van 1886 in sterke mate werd gekoppeld aan «misdadige
gezindheid», «verdorvenheid», alsmede «volharding
bij het kwaad». De grond voor zwaardere bestraffing werd, anders gezegd,
gebaseerd op de sterkere verwijtbaarheid van de dader. Hedentendage staan
veelal andere overwegingen bij de bestraffing in geval van recidive centraal.
Speciale en generale preventie vormen belangrijke doelstellingen van strafrechttoepassing,
en bij recidive heeft de voor het eerder gepleegde strafbare feit opgelegde
straf deze doelstellingen niet gerealiseerd. Grotere aandacht voor speciale
en generale preventie leidt welhaast vanzelf tot grotere aandacht voor recidive,
en tot de vraag welke straffen bij recidive passend zijn.Het verdient daarom aanbeveling de wettelijke recidiveregeling te veralgemeniseren
in die zin, dat het nogmaals begaan van een soortgelijk misdrijf ook buiten
de thans in de wet genoemde gevallen tot een verhoging van het wettelijk strafmaximum
zou dienen te leiden. Effect zou een dergelijke wijziging bijvoorbeeld sorteren
bij misdrijven op het gebied van de Opiumwet en de Wet Wapens en Munitie.
Een dergelijke aanpassing is ook gewenst uit oogpunt van signaalwerking. Duidelijk
wordt gemaakt dat recidive ter zake van soortgelijke misdrijven in zijn algemeenheid
strafverhoging rechtvaardigt. De huidige ingewikkeld geformuleerde wettelijke
recidiveregeling, waarvan de reikwijdte beperkt is, functioneert in dat opzicht
suboptimaal; de in de inleiding gememoreerde motie vraagt daar terecht de
aandacht voor. In de Nota van Wijziging bij het wetsvoorstel tot herijking
van de wettelijke strafmaxima zal een algemene regeling worden voorgesteld,
waarin het begrip «soortgelijk feit», dat in het Wetboek van Strafrecht
ook elders al voorkomt (vgl. de artikelen 36d, 36e), centraal staat. MotiveringDe motie welke aanleiding gaf tot het onderzoek waarvan in deze brief
verslag wordt gedaan verzocht de regering, als aangegeven, een voorstel te
doen om recidive als algemene strafverzwaringsgrond op te nemen in het Wetboek
van Strafrecht, waarbij aan de rechter een motiveringsplicht wordt opgelegd.
In verband met het laatste onderdeel van de motie is onderzoek gedaan naar
motiveringsverplichtingen die de wet thans aan de strafrechter oplegt.Deze motiveringsverplichtingen vloeien in het wettelijk systeem voort
uit de artikelen 358 en 359 Wetboek van Strafvordering, in onderling verband
bezien. Artikel 358 vermeldt daarbij de beslissingen die het vonnis moet bevatten,
artikel 359 geeft aan in welke mate deze beslissingen gemotiveerd dienen te
worden. Beslissingen die vermeld dienen te worden zijn de formele einduitspraak,
indien de zaak daarmee eindigt, alsmede, in het andere geval, de beslissingen
op de zogenaamde «materiële vragen»: is bewezen dat het feit
door de verdachte is begaan, welk strafbaar feit levert het bewezen verklaarde
volgens de wet op, is de verdachte deswege strafbaar, en welke straf of maatregel
is passend. Voorts dient expliciet beslist te worden op een aantal nader omschreven
verweren van de verdachte. Al deze beslissingen dienen ingevolge artikel 359,
tweede lid, gemotiveerd te worden. Daarnaast bevatten het eerste en derde
lid van artikel 359 Sv specifieke motiveringsvoorschriften voor de beslissing
tot bewezenverklaring; kern daarvan is dat de bewijsmiddelen moeten worden
opgenomen. Ten slotte bevatten artikel 358, vierde lid, Sv alsmede artikel
359, vierde tot en met achtste lid, Sv, specifieke motiveringsvoorschriften
met betrekking tot de oplegging van straf of maatregel. Van die voorschriften
vormen artikel 359, vijfde lid, Sv alsmede artikel 358, vierde lid, Sv de
kern: vermeld worden de redenen die de straf hebben bepaald of tot de maatregel
hebben geleid alsmede de wettelijke voorschriften waarop de opgelegde straf
of maatregel is gegrond. Ook de beslissing dat geen straf of maatregel is
opgelegd, wordt gemotiveerd (artikel 359, vierde lid, Sv). Specifieke motiveringsvoorschriften
gelden bij het opleggen van een vrijheidsbenemende straf of maatregel, een
zwaardere straf dan door de officier van justitie gevorderd, alsmede oplegging
van de maatregel van terbeschikkingstelling met verpleging ter zake van een
misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid
van het lichaam van en of meer personen.Tegen deze achtergrond kunnen de bestaande wettelijke motiveringsverplichtingen
ter zake van recidive worden geschetst. Indien een wettelijke strafverzwaringsgrond
ter zake van recidive wordt tenlastegelegd, en dit onderdeel wordt bewezenverklaard,
dient het desbetreffende artikel ingevolge artikel 358, vierde lid, Sv, in
het vonnis te worden opgenomen. Indien de wettelijke recidiveregeling wordt
uitgebreid, en aan deze regeling ruimer toepassing wordt gegeven, zal dit
in meer gevallen aan de orde zijn. Voorts zal het veelal in de rede liggen
dat ook de strafmotivering ingevolge artikel 359, vijfde lid, Sv in dit geval
expliciet van deze omstandigheid melding maakt. Indien de opgelegde straf
in het licht van de bewezen recidive substantieel is verhoogd, is dat immers
een van de redenen die de straf hebben bepaald. Een wetswijziging is daartoe
niet nodig.De wet verplicht de rechter er niet toe er in zijn motivering rekenschap
van te geven als hij geen rekening houdt met gepleegde recidive. De opgelegde
straf moet worden gemotiveerd, niet de niet opgelegde. Daarvoor zijn een aantal
gronden. Centraal staat dat strafrechttoepassing het meest belastend is voor
de verdachte, ten aanzien van wie een opgelegde straf uiteindelijk ten uitvoer
wordt gelegd. Dat brengt met zich mee dat bij de motiveringsverplichtingen
een zekere asymmetrie tussen de verdachte enerzijds en het Openbaar Ministerie
anderzijds gerechtvaardigd is. Van belang is ook, dat een expliciete
«negatieve» motiveringsverplichting niet veel toe zou voegen naast
de bestaande verplichtingen tot strafmotivering. Door aan te geven welke redenen
de straf hebben bepaald, is in veel gevallen ook toereikend aangegeven welke
redenen minder zwaar hebben gewogen.Dit kan evenwel anders liggen als het Openbaar Ministerie de strafeis
uitgebreid heeft gemotiveerd, en daarbij nadrukkelijk op de gepleegde recidive
is ingegaan. Dat een zekere asymmetrie in motiveringsverplichtingen gerechtvaardigd
is, betekent niet dat een vonnis niet op een behoorlijke wijze verantwoording
dient af te leggen aan procespartijen over de genomen beslissingen, in het
licht van de door procespartijen betrokken stellingen. Dit algemene processuele
uitgangspunt geldt ook in strafzaken onverkort. Verwezen zij in dit verband
nog naar het onderzoeksproject Strafvordering 2001 (Het onderzoek ter zitting,
red. M.S. Groenhuijsen en G. Knigge, p. 450).Het komt mij, in het licht van het voorgaande, niet noodzakelijk voor
de wetgeving op het punt van de motiveringsverplichtingen aan te passen. Voldoende
is, tegen de geschetste achtergrond, dat het Openbaar Ministerie in de gevallen
waarin de – uit te breiden – wettelijke strafverwaringsgrond betreffende
recidive van toepassing is, zulks in tenlastelegging en strafeis tot uitdrukking
brengt.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27834-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl