Duurzame energie en energiebesparing; Brief minister bij aanbieding rapport 'Kosten-batenanalyse 6000 MW windenergie op zee (CPB/ECN, spetember 2005)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29575, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

23-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29575 nr. 11

19-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Aanleiding voor het onderzoek2. Belangrijkste resultaten en conclusiesSaldi van de MKBA (in miljoenen euro) 3. Algemene reactieAlternatieven voor wind op zee4. Beleidsmatige reactie5. Tot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29575, nr. 11 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29575Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 575Duurzame energie en energiebesparingnr. 11BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 september 2005Hierbij bied ik u het rapport «Kosten-batenanalyse 6000MW windenergie
op zee» (CPB/ECN, september 2005) aan1.
Hiermee geef ik invulling aan de motie van de kamerleden De Krom en Hessels
(kamerstuk 2003–2004, 29 575, nr. 2). In deze brief informeer ik
u kort over de belangrijkste resultaten en conclusies, geef ik u mijn eerste
reactie en informeer ik u over de beleidsmatige consequenties van de uitkomsten
van onderhavig rapport. De kosten-batenanalyse laat zien dat 6000MW windenergie
op zee maatschappelijk niet rendabel is. Echter dit beleidsstreven is reeds
vorig jaar verlaten. De uitkomsten van de CPB-studie geven ook aan dat in
geval van een stringent klimaatbeleid en een geleidelijke capaciteitsopbouw
de investering maatschappelijk rendabel kan zijn. Voor de door mij voorgestane
aanpak van een meer geleidelijke ontwikkeling van windenergie op zee via een
mix van implementatie en innovatie, vind ik in het rapport van het CPB en
ECN duidelijke ondersteuning en onderbouwing.1. Aanleiding voor het onderzoekOp 15 juni 2004 heb ik met uw vaste Kamercommissie van Economische
Zaken overleg gevoerd over onder meer de kostenontwikkeling van windenergie
op zee en de daarvoor benodigde rijksmiddelen. Naar aanleiding van dit overleg
hebben de kamerleden De Krom en Hessels op 29 juni 2004 een motie ingebracht
met als doel om naast de kosten ook de baten van wind op zee en de kosten
en baten van andere duurzame elektriciteitsalternatieven in kaart te laten
brengen. In deze motie wordt de regering verzocht:• «te onderzoeken op welke wijze de duurzame energiedoelstelling
zo kostenefficiënt mogelijk kan worden behaald en de kamer daarover te
informeren;• daartoe de kosten en baten van windenergie op zee in kaart te brengen
afgewogen tegen alternatieve vormen van duurzame energie;• in een kosten-batenanalyse voor elk van de alternatieven in kaart
te brengen wat de consequenties zijn voor in ieder geval de rentabiliteit, voorzieningszekerheid, het milieu en ruimtelijke ordening, alvorens
wordt besloten tot verdere uitbouw van het windpark op zee.»Het Ministerie van Economische Zaken heeft vervolgens het Centraal Planbureau
(CPB) en ECN Beleidsstudies verzocht deze vragen te beantwoorden, wat heeft
geresulteerd in bijgevoegde kosten-batenanalyse (hierna te noemen: KBA). De
volgende drie projectalternatieven zijn geanalyseerd – in het Global
Economy (GE) en het Strong Europe (SE) scenario – waarbij verschillende
gevoeligheidsanalyses zijn verricht:1. 6000 MW wind op zee in 2020 gereed2. equivalente productie van (1) in duurzame energie (i.c. groter aandeel
wind op land en bijstook van biomassa)3. gefaseerde aanleg van 6000 MW wind op zee in 2030 gereed.Voor een meer gedetailleerde beschrijving van de onderzoeksopzet en de
resultaten verwijs ik u naar het bijgevoegde rapport. In deze brief vat ik
de belangrijkste resultaten en conclusies samen. Ter afsluiting ga ik kort
in op de beleidsmatige consequenties van het rapport voor de ontwikkeling
van wind offshore.2. Belangrijkste resultaten en conclusiesDe studie heeft de kosten en baten van de verschillende duurzame opties
berekend onder verschillende scenario's. Centraal staat het voormalige
beleidsstreven van 6000MW windenergie op zee in 2020 (Energierapport 2002).
Verwezenlijking van een dergelijke ambitie is geen maatschappelijk rendabele
investering. Het beeld wordt anders als – uitgaande van een stringent
klimaatbeleid – sprake is van een geleidelijke capaciteitsontwikkeling
van windenergie op zee. In onderstaande tabel zijn de uitkomsten op een rij
gezet.Saldi van de MKBA (in miljoenen euro)  Scenario's AlternatievenGlobal EconomyHoog/laag variantStrong EuropeHoog/laag variantProjectalternatief 1:6 000MW wind op zee in 2020– 5 997– 6 759/– 2 594– 3 000– 3 702/– 427Projectalternatief 2:equivalente productie van alternatief 1– 4 415– 4 919/– 55– 2 530– 3 058/– 329Projectalternatief 3:6 000MW wind op zee in 2030– 3 402– 3 884/– 294– 954– 1 396/+1 003Toelichting op tabel:• in de basisvarianten is het saldo van baten en kosten negatief.
Dat betekent dat de financiële ondersteuning van 6000MW wind op zee in
2020 geen maatschappelijk rendabele investering is.• bij een gefaseerde ontwikkeling van wind op zee (projectalternatief 3:
6000 MW in 2030) verbetert het saldo van kosten en baten;• in de «hoog-variant» is gerekend met hogere investeringskosten.
In de «laag-variant» met hogere olie-, gas-, en CO2-prijzen
en versnelde leereffecten. In deze tabel zijn alleen de hoogste en de laagste
variant meegenomen. Voor een uitgebreide tabel met uitkomsten verwijs ik u
naar pagina 16 van het rapport.Het CPB en ECN komen tot de volgende conclusies:• Maatschappelijk rendabel investeren in wind op zee vereist een
zeer geleidelijke capaciteitsopbouw en een stevig Europees klimaatbeleid.• Wereldmarktprijzen van olie bieden zonder stringent klimaatbeleid
op lange termijn onvoldoende perspectief om wind op zee rendabel te maken.• Investeren in wind op zee kan na 2020 bedrijfseconomisch rendabel worden bij stringent klimaatbeleid en CO2-emissiehandel
en kan dan zonder subsidies de concurrentie aan met andere opties.• Reservecapaciteit is geen knelpunt voor ontwikkeling van wind op
zee; met investeringskosten van 5 à 6% van de totale investeringskosten
kan eenzelfde niveau van leveringszekerheid worden verkregen als gebruikelijk
is bij conventionele elektriciteitsproductie.• Ervaringsfeiten windparken op zee wijzen op geringe effecten voor
natuur en milieu, maar de effecten van grootschalige windparken zijn nog onduidelijk.• Wind op zee is vanuit financieel-economisch oogpunt te prefereren
boven het meestoken van biomassa in kolencentrales, kleinschalige biomassa
en zon-pv. Alleen opties als wind op land en bijstook van biomassa in gascentrales
scoren bedrijfseconomisch gezien beter.• Er is geen reden om aan te nemen dat 6 000MW wind op zee tot
additionele welvaartseffecten zal leiden voor wat betreft extra werkgelegenheid.3. Algemene reactieDe hierboven genoemde conclusies van het rapport onderschrijf ik op hoofdlijnen.
Windenergie op zee kan op korte termijn niet zonder subsidie. Gezien het huidige
hoge subsidieniveau vraagt de stimulering van windenergie om een zorgvuldige
afweging. Het rapport maakt duidelijk dat het onverstandig is om af te koersen
op 6000 MW in 2020.Tegelijkertijd geeft het rapport alle gelegenheid om meer genuanceerd
te oordelen over de mate waarin windenergie op zee maatschappelijk rendabel
kan zijn en onder welke condities. Zo maken de gevoeligheidsanalyses duidelijk
dat een definitief en absoluut oordeel over het saldo van kosten en baten
niet mogelijk is. Het plaatsingstempo in de tijd, de aannames met betrekking
tot de olieprijs en de CO2-prijs, de snelheid waarmee de leercurve
kan worden doorlopen alsook het klimaatbeleid in brede zin, zijn van grote
invloed op de uitkomsten.Voor wat betreft het belang van het klimaatbeleid voor de resultaten van
de varianten het volgende. De varianten die zijn doorgerekend in het Global
Economy-scenario (GE) kennen allen een negatief saldo van kosten en baten
vanwege het feit dat in dit scenario na 2020 niet langer van internationaal
klimaatbeleid wordt uitgegaan. In dat geval zullen Nederlandse reducties een
verwaarloosbaar effect hebben op klimaatverandering. Vandaar dat het CPB en
het ECN geen waarde toekennen aan de CO2-reducties na 2020 door
wind op zee. Dit verklaart het sterk negatieve saldo van kosten en baten van
de binnen het GE-scenario doorgerekende varianten. Ik onderschrijf weliswaar
de resultaten van deze varianten, maar ik sorteer voor op de situatie dat
er na 2020 wel klimaatbeleid is. Als we veronderstellen dat er na 2020 geen
klimaatbeleid meer zou zijn, dan zouden alle nu en in de toekomst geleverde
klimaatinspanningen zinloos zijn. Het zal duidelijk zijn dat ik niet voor
deze passiviteit kies. Hetgeen ik ook duidelijk heb gemaakt in het recente
Energierapport. Daarom investeren wij nu in opties als wind op zee die (ook)
na 2020 van groot belang zijn om het klimaatverdrag van Rio de Janeiro te
realiseren.Verder lijken het CPB en ECN in haar aannames voor de basisvarianten wat
aan de voorzichtige kant . Dit geldt bijvoorbeeld voor de olieprijs (lange
termijn prijs van $ 23–28 per barrel), de CO2-prijs
(in het SE-scenario tot 2020 € 11 per ton) en de verwachte leereffecten
(90% progress ratio). Dit impliceert dat het eerder te verwachten is
dat het saldo van baten en kosten in de basisvarianten te laag dan te hoog
is.Alternatieven voor wind op zeeIn de studie is ook gekeken naar een alternatieve invulling van eenzelfde hoeveelheid duurzame elektriciteit (projectalternatief 2). Hoewel
dit alternatief, met een groter aandeel wind op land en meer biomassa, beter
scoort dan 6000 MW wind op zee in 2020, scoort ze minder dan 6000 MW wind
op zee in 2030. Gezien ook de in de studie uitgesproken verwachting dat wind
op zee eerder financieel economisch rendabel zal zijn dan de andere grote
duurzame energie optie, te weten meestook van biomassa, wordt het belang van
doorontwikkeling van de optie wind op zee hiermee onderstreept.De studie heeft ook gekeken naar de mogelijkheden van energiebesparing.
Het rapport wijst erop dat dit vooralsnog een goedkopere manier is om CO2 te reduceren. Deze constatering is in lijn met de extra nadruk die
energiebesparing heeft gekregen in het recente Energierapport «Nu voor
later». Voorts is sprake van een duidelijke wisselwerking tussen energiebesparing
en duurzame energie. Meer energiebesparing zorgt ervoor dat de in Europa afgesproken
9% in 2010 gemakkelijker kan worden gehaald. Immers hoe meer besparing,
hoe minder absolute hoeveelheden kilowattuur duurzame elektriciteit noodzakelijk
zijn. Ik wil hierbij wel de volgende kanttekeningen maken: het is niet eenvoudig
het besparingspercentage substantieel te verhogen en met besparing alleen,
hoe gewenst ook, zal er onvoldoende diversificatie van het energieaanbod plaats
vinden. De meerwaarde van duurzame energie ten opzichte van energiebesparing
moet komen van innovatie (via de energietransitie) en de genoemde diversificatie.
In die zin geldt zowel voor energiebesparing als voor wind op zee «nu
voor later».4. Beleidsmatige reactieWat betekent dit rapport nu voor de beleidsmatige inzet op windenergie
op zee? In de eerste plaats constateer ik dat wind offshore – mits ook
in Europees verband wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van wind offshore –
op afzienbare termijn bedrijfseconomisch rendabel kan zijn. Dat betekent dus
dat wij niet «water naar de zee dragen» maar werken aan de realisatie
van een perspectiefrijke duurzame energieoptie en aan diversificatie van ons
energieaanbod. Met de wind-offshore bijeenkomst in Egmond aan Zee tijdens
het Nederlands voorzitterschap van de Raad is een eerste stevige impuls gegeven
aan meer internationale samenwerking. In oktober van dit jaar vindt in Kopenhagen
een vervolg hierop plaats. Ik verwacht dat we daarmee weer een belangrijke
stap verder kunnen zetten in de internationale samenwerking. Het gaat mij
daarbij zowel om verbetering van technologie, verlagen van kosten, verminderen
van natuur- en milieueffecten als het beter inpasbaar maken van wind op zee
in elektriciteitsnetten.Vraagstukken die niet alleen liggen op het bord van de overheid. De betrokkenheid,
ervaring en kennis van marktpartijen en onderzoeksinstellingen zal onontbeerlijk
zijn. Maar ook de opgedane ervaringen in internationaal verband. Om die reden
ben ik ook een transitietraject wind op zee gestart. In dit traject staat
dus niet op termijn een hoeveelheid te implementeren windvermogen centraal
maar veeleer de condities waaronder een in de eerste plaats kosteneffectieve
en voor Nederland perspectiefrijke ontwikkeling van wind op zee kan plaatsvinden.In een eerdere kamerbrief (12 oktober 2004) heb ik al afstand gedaan
van onze ambitie van 6000MW wind op zee in 2020 en de ontwikkeling van het
windvermogen op zee afhankelijk gesteld van de oplossingen voor de eerder
genoemde vraagstukken. Voor een meer geleidelijke ontwikkeling van windenergie
op zee vind ik in het rapport van het CPB en ECN duidelijke ondersteuning
en onderbouwing. De daarbij geplaatste kanttekeningen neem ik graag mee in
het transitietraject. De inzet op korte termijn is gericht op de realisatie van 700MW wind op
zee in 2010. Naast de eerste windparken op zee (NSW en Q7) die reeds een subsidiebeschikking
hebben, gaat het om nog eens 480MW. Een dergelijke bijdrage is voorzien om
de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit in 2010 te realiseren.
Daarnaast is het voor behoud van een aantrekkelijk investeringsklimaat noodzakelijk
vóór 2010 een volgende en stevige stap te zetten op het transitiepad
voor wind op zee. Door middel van een tender, te starten ná inwerkingtreding
van de (MEP-)wetswijziging die ik u een dezer dagen zal aanbieden, zal ervoor
worden gezorgd dat de meest kosteneffectieve windparken (dus met de laagste
subsidie per kilowattuur) de volgende generatie zullen worden. Wind offshore
is een innovatieve ontwikkeling. De ervaringen met de eerste parken moeten
voeding geven aan dit proces. Tegelijkertijd merk ik op dat ingeval deze ervaringen
tegenvallen of onverhoopt vertraging in de realisatie optreedt, er binnen
de diverse duurzame energieopties naar gelijkwaardige alternatieven zal worden
gezocht om de 9% duurzame elektriciteit binnen bereik te houden.5. Tot slotIn het energierapport 2005 «Nu voor Later» heb ik aangegeven
dat Nederland zich blijft inzetten voor 9% duurzame elektriciteit in
2010 en 10% duurzame energie in 2020. Zoals uit de CPB/ECN-studie blijkt
zal gegeven het aanwezige potentieel aan diverse duurzame energieopties voor
wind op zee een belangrijke rol zijn weggelegd. Vanuit klimaatbeleid en diversificatie
van ons energieaanbod is het van belang dat wij inzetten op een gefaseerde
doch ononderbroken ontwikkeling van wind op zee via transitiebeleid (mix van
innovatie en implementatie) met perspectief op een bedrijfseconomische rendabele
exploitatie van wind op zee op de lange termijn. Zo kunnen wij de vruchten
plukken van de ervaringen en opgedane kennis c.q. innovatie. Geen hollen en
stilstaan maar met beheerste tred.Wind op zee is voor Nederland een investering in een duurzame toekomst
waard. Zij het met gezond verstand, zoals het rapport van het CPB en ECN aangeeft.De Minister van Economische Zaken,L. J. Brinkhorst XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29575-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl