Bestrijding internationaal terrorisme; Verslag algemeen overleg op 22 december 2001 over de brief van 21 december 2001 over de Nederlandse deelname aan de internationale veiligheidsmacht in Afghanistan
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27925, nr. 42

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

30-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27925 nr. 42

24-01-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27925Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 925Terroristische aanslagen in de Verenigde Statennr. 42VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 24 januari 2002De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1
en voor Defensie2 hebben op 22 december 2001
overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse Zaken en minister
De Grave van Defensie over:– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken en van Defensie d.d. 21 december 2001 inzake de Nederlandse deelname
aan de internationale veiligheidsmacht in Afghanistan (27 925, nr. 35).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Koenders (PvdA) merkt op dat vandaag
voor het eerst in twintig jaar een overgangsregering in Afghanistan bijeenkomt,
die perspectief biedt op een nieuw leven voor de onbeschrijfelijk geteisterde
Afghaanse bevolking. Door het zenden van een vredesmacht krijgt die overgangsregering
in een interim-periode de kans te overleven in een verdeeld land. De Nederlandse
deelname is een logisch gevolg van de strijd tegen het terrorisme. Na de verdrijving
van het oude regime zal medeverantwoordelijkheid voor de opbouw worden gedragen.
Afghanistan mag niet opnieuw een exporteur worden van terrorisme, vluchtelingen
en instabiliteit. Er zijn ook relaties met Kasjmir, waarover hij grote zorgen
heeft. Zijn fractie heeft vanaf het begin welwillend gestaan tegenover
een mogelijke Nederlandse bijdrage aan een veiligheidsmacht, zoals zij positief
stond tegenover de door de Verenigde Naties gelegitimeerde coalitie tegen
het terrorisme. Die twee elementen liggen logisch in elkaars verlengde. Weliswaar
gaat het over slechts 200 man voor de vredesmacht en is de actie beperkt tot
Kaboel en omgeving, er moeten besluiten worden genomen over een onzekere,
risicovolle missie. De brief is zeer uitgebreid, waardoor de Kamer op korte
termijn gedegen voorbereid haar positie kan bepalen.Naar de mening van de heer Koenders is het cruciaal dat de vijf permanente
leden van de Veiligheidsraad de missie willen en dat die gebaseerd is op het
verzoek van de Conferentie van Afghaanse partijen in Bonn. Belangrijk is dat
enkele grote Europese landen erbij betrokken zijn. Er is een robuust, militair
proactief mandaat, op basis van hoofdstuk VII van het Handvest van de VN.
De commandostructuur is naar zijn indruk helder. De kleine Nederlandse groep
soldaten past goed in het Duitse geheel. De Verenigde Staten zijn direct betrokken
bij de ontworpen exitstrategie. Nederland draagt met F-16's indirect bij en
heeft daardoor een zekere say. Hij vraagt wat er de laatste dagen precies
gesteggeld is over het mandaat, de duur ervan en de deelnemende landen. Voorts
vraagt hij of het juist is dat het operationeel commando altijd in handen
is van het Verenigd Koninkrijk, maar dat de operationele controle wordt afgestaan
aan CENTCOM, dus aan de Verenigde Staten, waar het gaat om de coördinatie
en eventuele conflicten met Enduring Freedom. Hij vindt dat een verstandige
constructie, die wel vraagt om een heldere rapportage aan de Veiligheidsraad,
naar hij aanneemt via het Verenigd Koninkrijk. De terms of reference, de afspraken
over de operationele controle voor CENTCOM, moeten ook helder zijn.Bij VN-gemandateerde coalities is de lead nation een cruciaal begrip.
Minister Straw schrijft dat het Verenigd Koninkrijk tot uiterlijk 30 april
2002 in Afghanistan blijft. De heer Koenders vraagt waarom Nederland kiest
voor een langere periode, zes maanden en wat er gebeurt als de Engelsen weggaan.
Hij vindt het gelet op de zwaarte van de missie voor het personeel een goed
besluit om de Nederlandse eenheden na drie maanden te vervangen. In de evaluatie
die op dat moment wordt gemaakt, moet worden voorzien in een analyse van de
nieuwe leidende natie die er dan moet komen. Die moet aanvaardbaar zijn voor
Nederland.De Nederlandse eenheid is te klein om een zelfstandige eenheid te vormen.
De heer Koenders vraagt hoe die eenheid, met een normale infanteriebewapening,
een artilleriebatterij en demolitie uitgerust, past binnen de Duitse eenheid,
die wellicht naar aanleiding van het debat in de Bondsdag van vandaag nog
wordt gewijzigd. Als de Patria's later komen, wordt dan de missie in het begin,
als de problemen het grootst zijn, niet te zeer beperkt? Is in Afghanistan
een punt voor entry en exit gewaarborgd, bijvoorbeeld het vliegveld van Kaboel?
Zijn de Amerikanen betrokken bij de logistieke opzet?De veiligheidsmacht krijgt een robuust mandaat. Zij assisteert de nieuwe
interim-regering bij het creëren van veiligheid. De heer Koenders vraagt
hoe groot het gebied dat wordt aangegeven als «Kaboel en omgeving»
precies is. Hoe hard is de voorwaarde dat de krijgsheren die daar rondlopen
Kaboel zullen verlaten? Wat gebeurt er als zij dat niet doen? Het lijkt hem
terecht dat het mandaat beperkt is, maar hij vindt dat de vredesmacht geen
veredelde bodyguard moet worden. Wie gaat de Afghaanse krijgsmacht opbouwen?
Waarom wordt geen bescherming geboden aan niet-gouvernementele organisaties?
Is de ondersteuning van de wederopbouw ook geografisch gelimiteerd?Vervolgens vraagt de heer Koenders welke afspraken er precies zijn tussen
de interim-regering en de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal
van de VN. Welke mogelijkheden tot samenwerking tussen de verschillende inlichtingendiensten
zijn er nu?De voorbereiding van de Nederlandse militairen is ongetwijfeld kort geweest. De heer Koenders weet niet of zij al ervaringen met samenwerking
met de Duitsers hebben. Zij moeten voorbereid zijn op activiteit in een gebied
waar mijnen liggen, een krijgsherencultuur bestaat, er een strijd om macht
tussen verschillende islamitische culturen is en waarin de positie van de
vrouw heel anders is. Hij vraagt hoeveel vrouwen meegaan, wie het veldhospitaal
beheert en de eventuele nazorg doet.De fotoverkenningstaak van de F-16 had kennelijk niet zoveel zin. Er is
nu gekozen voor close air support, met het oog op Enduring Freedom en op de
exitstrategie. De heer Koenders vindt het van groot belang dat Nederland een
proportionele invloed zal hebben in ISAF (International Security Assistance
Force) en ook bij Enduring Freedom. Hij wijst erop dat men in de eindfase
van de oorlog met grote hoeveelheden krijgsgevangenen zal worden geconfronteerd.
Hij herinnert aan het eerdere verzoek van de fractie van de PvdA om bij de
mensenrechtenvertegenwoordiger van de VN suggesties te doen voor het onderzoek
naar Masar-I-Sharif.De heer Koenders beseft dat de uitzending van een veiligheidsmacht naar
een gecompliceerd land als Afghanistan altijd risico's zal blijven inhouden.
De Nederlandse troepen hebben ervaring, kennis en kunde. Hij heeft alle vertrouwen
in hen en is hun dank verschuldigd.De heer Weisglas (VVD) acht het van groot
belang dat het Taliban-regime, dat onderdak bood aan de terreurorganisatie
Al-Qaeda en de rechten van de Afghaanse burgers op zeer grove wijze schond,
is verdreven. De beslissing over de veiligheidsmacht voor Afghanistan ligt
in het verlengde hiervan en van de terechte solidariteit van Nederland met
de Verenigde Staten. Zonder deze achtergrond en voorgeschiedenis zou Nederlandse
deelname aan een militaire actie in Afghanistan veel en veel minder voor de
hand hebben gelegen.Voor de toetsing van het voorstel van de regering is van belang dat de
Veiligheidsraad van de VN een positieve rol heeft gespeeld bij de overeenkomst
van Bonn en dat de Afghaanse interim-regering internationale steun verdient.
De heer Weisglas vraagt in hoeverre de activiteiten van de veiligheidsmacht
zich zullen uitstrekken naar andere gebieden, zoals in Annex I van de overeenkomst
mogelijk wordt geacht. De grond voor de missie is duidelijk. Het is ook een
Nederlands belang dat de veiligheidsmacht de internationale rechtsorde dient,
waaronder het herstel van mensenrechten in Afghanistan en het voorkomen van
internationaal terrorisme.In een vorig algemeen overleg heeft minister Van Aartsen verklaard dat
er in Afghanistan een hoge wapendichtheid is. Gelukkig is een robuust mandaat
voor de veiligheidsmacht tot stand gekomen. Dat wordt geopereerd onder hoofdstuk
VII van het Handvest is van groot belang voor de veiligheid van de mensen
die aan de veiligheidsmacht deelnemen. Dat hoofdstuk VII wordt ingeroepen,
illustreert overigens in wat voor een situatie de veiligheidsmacht gaat werken.
Het is voor de heer Weisglas wat merkwaardig dat uit de brief nog niet duidelijk
blijkt welke landen zullen gaan deelnemen, behalve het Verenigd Koninkrijk,
Duitsland en Nederland. Hij vraagt zich af wat er gebeurt als de Bondsdag
vandaag alsnog besluit om niet deel te nemen. Frankrijk zou, niet onder Brits
bevel, willen gaan meewerken aan aparte taken. Hij vraagt of alle deelnemende
landen zijn vertegenwoordigd in de coalition coordinating group onder leiding
van het Verenigd Koninkrijk en betrokken zijn bij de militaire commandovoering.
Wat is het gewicht van Nederland daarin? Hij herinnert aan de negatieve ervaringen
rond de besluitvorming in Kosovo en elders.De heer Weisglas constateert dat er een vervoersprobleem is en dat ondersteunend
materieel later komt dan de mensen zelf. Hij vraagt of dat niet riskant is.
Hij verzoekt de regering om de Kamer te informeren als de rules of engagement
(RoE), de geweldsinstructie, wordt ingevuld. De bevelsstructuur lijkt duidelijk.
Er zijn geen dubbele sleutels, waarmee Nederland slechte ervaringen
heeft. Over drie maanden zal het Verenigd Koninkrijk als lead nation worden
opgevolgd door land X. Nederland kan niet voor slechts drie maanden akkoord
gaan, maar hij gaat er wel van uit dat na de drie maanden dezelfde condities
zullen blijven gelden als waarover vandaag wordt gesproken. Verandert er toch
iets, dan moet de Kamer daarover worden geïnformeerd en moet daarover
worden gediscussieerd.In de brief wordt duidelijk naar voren gebracht in welke risicovolle situaties
de veiligheidsmacht gaat werken, hetgeen de heer Weisglas waardeert. Hij is
bereid de afweging die ertoe leidt dat de risico's aanvaardbaar worden geacht,
te volgen. Het is van groot belang dat de Verenigde Staten een hoofdrol kunnen
spelen bij een eventueel noodzakelijke ontzetting, extraction. De regering
meent dat Amerikaanse bijstand verzekerd is, maar hij heeft graag een hardere
invulling.De beperkingen van de veiligheidsmacht zijn expliciet in de brief opgenomen.
Het is niet de taak van de veiligheidsmacht om strijdende partijen te scheiden.
De heer Weisglas acht het echter niet denkbeeldig dat men van een situatie
waarin ingrijpen wel geboden is in een situatie glijdt waarin men niet zou
ingrijpen, vice versa. Hij vraagt of al iets te zeggen is over afspraken met
de Afghaanse regering over immuniteit voor de Nederlandse militairen. Waarheen
worden zij gebracht indien uit geneeskundig oogpunt noodzakelijk is dat zij
worden afgevoerd?Er zijn duidelijke afspraken gemaakt over de verhouding tussen de veiligheidsmacht
en Enduring Freedom. De heer Weisglas gaat ervan uit dat de VS de veiligheidsmacht
ondersteunen, bijvoorbeeld bij evacuatie. Om conflicten tussen de twee operaties
te vermijden heeft CENTCOM, dus de Verenigde Staten, uiteindelijk de hoogste
autoriteit. Hij verkrijgt daar nog graag een toelichting op. Het is essentieel
dat de afstemming goed is. In dit verband verneemt hij graag wat in de resolutie
van de V-raad wordt bedoeld met: to deconflict.Ten slotte vraagt de heer Weisglas hoeveel personeel bij de inzet van
de F-16's betrokken is. Hij veronderstelt dat dit aantal bovenop de 200 manschappen
van de veiligheidsmacht komt. Als hij erg tussen de regels doorleest, kunnen
de F-16's ook doelen dienen in het kader van de operatie Enduring Freedom,
waaronder gewapend optreden, dus bombarderen. De uitleg van de minister-president
op vrijdagavond maakte het voor hem niet duidelijker. Hoe is de commandostructuur
voor de F-16's?De heer Verhagen (CDA) merkt op dat veel sneller
dan hij na het begin van de acties in Afghanistan kon vermoeden, besloten
moet worden over Nederlandse deelname aan een veiligheidsoperatie om een nieuwe
interim-regering in Kaboel te helpen vestigen. Dit hoort naar de mening van
zijn fractie ook bij de strijd tegen het terrorisme waaraan Nederland zich
na 11 september heeft gecommitteerd. Zijn fractie heeft toen ook al duidelijk
gemaakt dat Afghanistan niet aan zijn lot mocht worden overgelaten als de
terroristische netwerken zouden zijn opgerold. In het overleg van de vorige
week was zij positief over het voornemen van de regering om nader te onderzoeken
op welke wijze Nederland kon deelnemen aan de vredesmacht, waarbij al werd
geconstateerd dat dit een zeer risicovolle militaire operatie is, ook al is
bij het Akkoord van Bonn nu ingestemd met de komst van een veiligheidsmacht.
Het momentum dat nu is gecreëerd, moet ten volle worden benut, maar resterende
Taliban-eenheden en Al-Qaeda-cellen kunnen een bedreiging vormen. Ook verschillende
krijgsheren kunnen gelet op hun staat van dienst wel degelijk een bedreiging
vormen. Geweld moet niet alleen gebruikt kunnen worden voor zelfverdediging,
maar ook om de interim-regering bij het scheppen van een veilige omgeving
in Kaboel bij te staan. Daarvoor zijn een forse bewapening, een robuuste geweldsinstructie
en voldoende mensen nodig. De fractie van het CDA is positief over het realiseren
van een mandaat op basis van hoofdstuk VII. Zij vindt het ook positief dat
de lead nation lid van de V-raad en een militaire grootmacht is.
De geloofwaardigheid van de missie wordt daardoor versterkt. De opvolger na
drie maanden zou ook een militaire grootmacht, lid van de V-raad moeten zijn.
Net als de heer Weisglas, meent hij dat de voorwaarden die nu gelden voor
de duur van de hele operatie moeten gelden. Tussentijdse veranderingen, ook
wat betreft de lead nation, behoeven niet nu klakkeloos geaccepteerd te worden.
De vraag die steeds ter beoordeling voorligt, is of het doel van de missie
kan worden behaald met de middelen die kunnen worden ingezet.Uit de brief van de regering blijkt dat de operatie feitelijk heel wat
meer mogelijk moet maken dan het assisteren van de Afghaanse interim-regering
bij het scheppen en handhaven van veiligheid in Kaboel en omstreken. Zij moet
ook mogelijk maken dat de nieuwe regering zich in Kaboel kan vestigen en daar
in veiligheid met haar werkzaamheden kan beginnen. De force commander heeft
de beperking gesteld dat niet wordt voorzien in persoonsbeveiliging van Afghaanse
vip's of het scheiden van strijdende partijen. Er wordt niet zorggedragen
voor het handhaven van de openbare orde in het operatiegebied. De heer Verhagen
vindt het heel goed om vooraf duidelijk te maken wat uitdrukkelijk niet de
taak van de veiligheidsmacht is, maar bij een aantal beperkingen komt bij
hem de vraag op of het bredere doel van de operatie niet in gevaar wordt gebracht.
Hoe kan de Afghaanse regering worden bijgestaan om in veiligheid haar werkzaamheden
te doen als persoonsbeveiliging niet mogelijk is? Het ene kan toch gemakkelijk
in het andere overgaan. De strijders van de verschillende facties van de Noordelijke
Alliantie moeten zich terugtrekken uit Kaboel, maar hoe kan de veiligheidsmacht
haar doel realiseren als Kaboel niet feitelijk gedemilitariseerd wordt? De
interim-regering beschikt niet over een eigen leger. Is het dan de taak van
de veiligheidsmacht om strijdende partijen weliswaar niet te scheiden, maar
wel Kaboel uit te jagen? In de resolutie staat ook dat de interim-regering
moet worden bijgestaan bij het opbouwen van veiligheid, politie en een nieuw
leger. In de brief van de regering staat daar weinig over.Van de 3000 militairen die de veiligheidsmacht gaan vormen, is een deel
ondersteunend. Eerder was sprake van 5000 militairen. De heer Verhagen vraagt
of die beperking heeft plaatsgevonden om de veiligheidsmacht beter aanvaardbaar
te maken voor de Afghanen. Kan zij nog op verantwoorde wijze haar taken uitvoeren?
De regering zal er mede zorg voor moeten dragen dat een robuuste geweldsinstructie
wordt opgesteld.Ook de heer Verhagen verneemt graag of de F-16's in de praktijk alleen
veiligheidstaken zullen uitvoeren of ook worden ingezet voor Enduring Freedom-taken,
zoals bombardementen of militaire acties tegen het Bin Laden-netwerk. Zullen
ook Amerikaanse luchteenheden worden ingezet voor close air support? Wie beslist
uiteindelijk als de Britse commandant vraagt om luchtsteun van de F-16's?
Hoe gaat het dan als het Verenigd Koninkrijk wordt afgelost? Is de Amerikaanse
luchtsteun nog gegarandeerd nadat Enduring Freedom is beëindigd?Voor de exitstrategie zal nog een afzonderlijk plan worden ontwikkeld.
Overduidelijk is dat daarvoor Amerikaanse bijstand nodig is. De passage daarover
in de brief stemt de heer Verhagen niet tevreden, want close air support is
niet hetzelfde als een exitstrategie. De regering mag op het punt van Amerikaanse
garanties niet uitgaan van veronderstellingen.De opzet van de missie is naar het oordeel van de heer Verhagen goed,
maar Nederland moet ook het onderste uit de kan willen. Als van Nederlandse
militairen en hun gezinnen wordt gevraagd dat zij zich rond de kerstdagen
inzetten voor de handhaving van de internationale rechtsorde, mogen zij van
regering en parlement verwachten dat die een optimale situatie creëren.De heer Hoekema (D66) vraagt of de installatie
van de Afghaanse interim-regering vandaag volgens plan kan doorgaan. Hij acht
het van belang dat de komende maanden de parallellie van het militaire, het
politieke en het humanitaire hulpverleningsproces wordt bewaakt
en verzekerd. Hij hoopt op een betere toekomst voor de gewone mensen in Afghanistan,
die in barre levensomstandigheden, met honger, onderdrukking en schending
van mensenrechten hebben verkeerd. Natuurlijk is 11 septem-ber een belangrijk
moment geweest voor de acties, maar de internationale rechtsbasis om het Taliban-regime
te bestrijden is al te vinden in gebeurtenissen in het vorige decennium en
de resoluties van de Veiligheidsraad van oktober en december 1999. Hij onderstreept
de rol van de Verenigde Naties, in het bijzonder in de persoon van de heer
Brahimi. Bij de Amerikanen moet het besef postvatten dat de rol van de VN
van groot belang blijft, niet alleen wat Afghanistan betreft, maar ook op
andere terreinen. Multilateralisme moet lonen.Niet alleen de Nederlandse deelname aan de strijd van de Amerikanen en
anderen in Enduring Freedom is van belang, volgens de heer Hoekema is ook
het Nederlandse engagement met Afghanistan van belang, want Nederland is al
heel lang een belangrijke donor en een van de oprichters van de Afghanistan
support group.Afghanistan wordt niet een protectoraat van de Verenigde Naties, maar
die ondersteunen de interim-regering. Dat leidt tot een beperkt mandaat met
risico's. De Afghaanse partijen die de interim-regering ondersteunen, hebben
de verantwoordelijkheid voor orde en veiligheid.Als 30 april de uiterste datum voor de Britse deelname aan de vredesmacht
is, kan die deelname vier maanden duren. De heer Hoekema vraagt wat de achtergrond
is van de beperking van de Britse deelname. Hij wil de aanwijzing van een
nieuwe lead nation niet beperken tot de leden van de V-raad. Frankrijk zou
in beeld kunnen komen, maar wenst kennelijk een speciale positie in te nemen.
Rusland en China zullen wel geen lead nation worden. Er zou ook aan Duitsland
kunnen worden gedacht. Hij sluit zich aan bij de wens dat bij de wisseling
van de wacht de vandaag af te spreken condities gehandhaafd kunnen worden.
De evaluatie na drie maanden moet het gehele beeld van de deelname betreffen.De heer Hoekema verzoekt de regering in te gaan op het verloop van de
onderhandelingen in de V-raad die tot het robuuste mandaat hebben geleid.
Hij vraagt op grond waarvan Rusland en China hun aanvankelijke verzet hebben
opgegeven. Hij vindt het belangrijk dat de eenheid van de vijf permanente
leden bewaard is.De Britse minister Straw beperkt in diens brief de operatie tot Kaboel
en omstreken, maar ziet als een van de drie taken van de vredesmacht wel bijstand
aan de Afghaanse autoriteiten bij allerlei taken in andere gebieden van Afghanistan.In de brief van de regering worden elementen uit een risico- en dreigingsanalyse
van de MID aangehaald. De heer Hoekema vraagt of die analyse voor de Kamer
beschikbaar is en, zo nee, waarom niet.De paragraaf in de brief over de F-16's intrigeert de heer Hoekema zeer.
Een rol bij Enduring Freedom is voor zijn fractie op zichzelf niet onbespreekbaar,
maar hij zou er wel helderheid over willen hebben. Hij zou dan bijvoorbeeld
willen weten welke geografische beperkingen de regering ziet bij de inzet
van Nederlandse F-16's voor Enduring Freedom. De relatie tussen de veiligheidsmacht
en Enduring Freedom wordt in de brief van minister Straw en in de resolutie
van de V-raad als distinct omschreven. CENTCOM heeft kennelijk een cruciale
rol bij het deconflicteren van de twee operaties en ook indien een extraction
noodzakelijk is. De heer Hoekema vraagt of omgekeerd de ISAF in een scenario
waarin Amerikanen in het verband van Enduring Freedom in moeilijkheden komen,
die Amerikanen te hulp komt.In de brief zijn behalve het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Duitsland
en de F-16-leveranciers Noorwegen en Denemarken geen andere landen genoemd,
zo is de heer Hoekema opgevallen. Hij vraagt hoe het tableau van deelname
er precies uitziet, ook een overname voor wat betreft niet-NAVO-landen. Hij
vraagt of ISAF een taak heeft op het gebied van onderzoek van
schending van mensenrechten. Hoe zien de VN ter plaatse toe op het bewaken
van de mensenrechten? Vervolgens vraagt hij of de landen om Afghanistan heen
voldoende faciliteiten zoals overvliegrechten, clearances en dergelijke bieden.
Hoe is de toegang vanuit de landen ten noorden van Afghanistan tot Afghanistan?
Dat is voor Nederland van speciaal belang gezien de lokatie van de F-16's.Vervolgens vraagt de heer Hoekema hoe wordt toegezien op de terugtrekking
van de militaire eenheden van de facties uit Kaboel, een cruciaal aspect van
het mandaat. Een belangrijk onderdeel van de resolutie van de VN is de training
van Afghaanse security and armed forces. Op het ogenblik zijn er een groot
aantal facties met verschillende loyaliteiten, die wel alle het Akkoord van
Bonn hebben onderschreven. Ook hem heeft het verwonderd dat het ISAF niet
is toegestaan om NGO's te beschermen. Nederland heeft enkele miljoenen dollars
toegezegd voor de politieke wederopbouw van Afghanistan. Hij vraagt hoe die
zullen worden besteed. Ligt het in het voornemen om een ambassade in Kaboel
te openen? Het lijkt hem voor de langere termijn van belang de Nederlandse
presentie in Islamabad te versterken.De heer Hoekema vindt het zorgelijk dat het vliegveld van Kaboel niet
gereed is en dat de Patria's later komen. Hij vraagt of er speciale voorzieningen
contra guerrilla en terrorisme in de ISAF zijn opgenomen. Er wordt wel gesproken
over hygiëne- en gezondheidsrisico's voor de Nederlandse militairen,
maar hij neemt aan dat ook de geestelijke verzorging standaard is opgenomen.
Hij vraagt hoe de militairen de laatste weken zijn en worden getraind, of
de Nederlanders onder een operationele Duitse commandant komen en of beide
bonden nu akkoord zijn met de uitzending. Is er voldoende historische en culturele
training voorzien?Mevrouw Karimi (GroenLinks) onderscheidt in
de brief twee besluiten, een over de deelname van Nederlandse militairen aan
ISAF en een over de beschikbaarstelling van Nederlandse F-16's voor gevechtshandelingen
in het kader van Enduring Freedom, een voor haar verrassend element van de
brief.Mevrouw Karimi acht een internationale diplomatieke en politieke presentie
in Afghanistan zeker nodig om puin te ruimen en te werken aan een verzoeningsproces
en wederopbouw. Zij vraagt of al bekend is of ondersteunende bestuursorganen
van de VN zich in Kaboel zullen vestigen. Internationale militaire presentie
moet bijdragen aan stabilisering en veiligheid. Zij vraagt of Nederlandse
Afghanistandeskundigen in Peshawar aanwezig zijn.Wat de fractie van GroenLinks betreft, had er al eerder een multinationale
veiligheidsmacht in Afghanistan moeten zijn. Mevrouw Karimi vraagt zich af
of de onderhandelingen niet vele malen soepeler waren verlopen als de Noordelijke
Alliantie niet al de feitelijke macht in handen had gehad. Zij kan nu taak,
omvang en actieradius van de veiligheidsmacht sterk beperken. Er had ook een
andere militair-strategische keuze gemaakt kunnen worden dan het inzetten
van de Noordelijke Alliantie als grondtroepen, maar zo'n keuze is niet gemaakt.
Daardoor zijn mensen aan de macht gekomen die bloed aan de handen hebben en
geen betrouwbare partners zijn. De mogelijkheden voor een internationale interventie
zijn daardoor beperkt. Zowel politiek als militair zijn onmiskenbaar veel
risico's verbonden aan de missie. Er zijn lokale krijgsheren die het Akkoord
van Bonn niet accepteren, rivaliteiten onderling, enorm veel wapens in het
gebied, criminele bendes, een gebrekkige infrastructuur enz. Het takenpakket,
de omvang van de interventie en van het actiegebied zijn helaas beperkt. De
commandostructuur, de verhouding tussen de vredestichtende activiteiten van
ISAF en de oorlogstaken van de Amerikanen, roepen vele vragen op. Het is heel
goed dat er een mandaat op grond van hoofdstuk VII is, maar er zullen gemakkelijk
interne spanningen in de interim-regering ontstaan. Er is een tegenstelling
tussen hen die geen lid en die wel lid van de Noordelijke Alliantie
zijn. Het gevaar bestaat dat minister-president Karzai op een gegeven moment
als een marionet van het Westen beschouwd gaat worden.Mevrouw Karimi vraagt waar eigenlijk de grenzen van het operationele gebied
voor de veiligheidsmacht, de omgeving van Kaboel, liggen. Dat de operatie
daartoe beperkt blijft, is een verschil tussen het Akkoord van Bonn en de
resolutie van de V-raad. Zij vraagt of deze afwijking onder druk van de Noordelijke
Alliantie tot stand is gekomen. Moet de veiligheidsmacht zorgen voor een veilige
terugkeer van vluchtelingen? Bieden de buurlanden faciliteiten? Wordt Kaboel
niet een soort safe haven, waardoor het mensen aantrekt, de spanningen er
stijgen enz.?Er kunnen zich situaties voordoen waarin de veiligheidsmacht niet uit
zichzelf mag ingrijpen, omdat zij geen ontwapeningstaak heeft. Mevrouw Karimi
vraagt of de veiligheidsmacht dan moet toekijken en wachten op een verzoek
van de regering om assistentie. Wat betekent hoofdstuk VII in zo'n situatie
materieel? Kan de veiligheidsmacht in actie komen bij slachtpartijen, plunderingen
enz.? Wie zal bepalen wanneer assistentie aan de interim-regering plaatsvindt?Mijnenvelden en niet-geëxplodeerde bommen vormen thans een enorm
gevaar. In Bonn is wel afgesproken dat de VN het recht hebben schendingen
van de mensenrechten te onderzoeken en waar zij dat nodig achten in actie
te komen. De interim-regering heeft geen eigen veiligheidsmacht of politiemacht.
Mevrouw Karimi vraagt wanneer de internationale veiligheidsmacht precies in
actie komt.Bij een vorige gelegenheid heeft mevrouw Karimi begrepen dat er een oplossing
moest komen voor de zittingstermijn van de interim-regering plus twee jaar
daarna. Zij gaat ervan uit dat de veiligheidsmacht zo lang nodig is. Zij vraagt
zich af of de veiligheidsmacht in de loop van de tijd nog van 3000 tot 5000
eenheden zal worden uitgebreid. Het Nederlandse contingent is vermoedelijk
met het oog op de Duitse inbreng samengesteld. Zij vraagt of er zoveel troepenaanbod
was dat 200 eenheden voldoende zijn. Kan de krijgsmacht de duur van de missie
aan? De positie van de vrouwen die meegaan behoeft grote aandacht. Dat geldt
trouwens ook voor de omgang van mannelijke leden van de veiligheidsmacht met
vrouwen in Afghanistan.Naar mevrouw Karimi heeft begrepen, heeft de korte duur van de Britse
presentie vooral met kosten te maken. Zij heeft ook begrepen dat de Duitsers
helemaal niet happig zijn om het commando op zich te nemen, maar dat druk
op hen wordt uitgeoefend om dat wel te doen.De relatie tussen ISAF en Enduring Freedom lijkt mevrouw Karimi problematisch.
Zij vraagt of zij goed begrijpt dat de activiteiten van de veiligheidsmacht
geheel ondergeschikt zijn gemaakt aan de militaire acties van de Amerikanen,
namelijk doordat CENTCOM de autoriteit heeft indien conflicterende belangen
ontstaan. Enduring Freedom zou naar haar oordeel langzamerhand afgerond moeten
kunnen worden. De exitstrategie wordt kennelijk helemaal aan de Amerikanen
overgelaten.Het besluit inzake de F-16's is in de ogen van mevrouw Karimi een apart
besluit, dat beoordeeld moet worden in het perspectief van Enduring Freedom.
Zij kunnen eventueel ook worden ingezet voor de exitstrategie. Zij vraagt
of dat expliciet met de Amerikanen is afgesproken. Bij een exitstrategie kan
zij zich wat voorstellen, maar voor medewerking aan Enduring Freedom heeft
zij veel meer informatie nodig. In de veiligheidsmacht is niet alleen Nederland
vertegenwoordigd, dus de F-16's dienen niet alleen om bij een exitstrategie
Nederlandse troepen te ontzetten. Zij heeft heel weinig zicht op de operaties
in het kader van Enduring Freedom. Zij kan de inzet van F-16's in het kader
van die actie niet steunen. Van Enduring Freedom staat niet eens vast dat
het beperkt is tot Afghanistan. Misschien wil Amerika de strijd in Afghanistan
nu aan anderen overlaten, om elders actie te kunnen voeren. Blijft de close
air support beperkt tot Afghanistan, exclusief voor de exitstrategie? Voor
een exitstrategie voor ISAF zijn niet per se of alleen Amerikanen
nodig. Zij wil graag weten welke exitstrategie voor ISAF, waaraan Amerika
niet meedoet, is afgesproken. Vanwege het tot nu toe door GroenLinks ingenomen
standpunt is het voor haar heel belangrijk om duidelijk te horen welke taken
de F-16's onder welk commando gaan uitvoeren. Op het moment ligt er een Veiligheidsraadsresolutie
die militair geweld mogelijk maakt. Als militair geweld nodig is, steunt haar
fractie dat, maar dan in het kader van de veiligheidsmacht.Van democratie is in Afghanistan geen sprake. Onder grote druk hebben
lokale krijgsheren een interim-regering gevormd, die hopelijk gaat werken
aan een toekomst waarin mensenrechten en veiligheid meer gewaarborgd worden.De heer Van Bommel (SP) meent dat Nederland
aan de vooravond van een even unieke als absurde militaire operatie staat.
Terwijl het ene deel van Afghanistan nog wordt gebombardeerd, krijgen in een
ander deel 3000 militairen vredestaken. In de praktijk zullen beide operaties
niet los van elkaar staan. Nederlandse vliegtuigen gaan deelnemen aan Enduring
Freedom, de operatie die, op papier althans, los staat van de veiligheidsmacht.
Verder heeft het centrale Amerikaanse commando uiteindelijk ook het bevel
over de veiligheidsmacht. Kennelijk is de veiligheidsoperatie ondergeschikt
aan de militaire operatie die door de Amerikanen wordt geleid. Terwijl landen
staan te dringen om troepen aan de veiligheidsmacht te mogen leveren, gaat
het bombarderen gewoon door, met als triest dieptepunt een aanval op een konvooi
met aanhangers van de nieuwe regering op 21 december. Hij vraagt zich
af hoe de militairen in de vredesmacht hun werk moeten doen op het moment
dat de bombardementen gewoon doorgaan en de partijen die de nieuwe regering
in Afghanistan moeten vormen onderling verdeeld zijn. Er is zelfs sprake van
een verdeling van Kaboel in verschillende wijken die onder leiding staan van
verschillende facties. Hij vraagt of de nieuwe regering invloed heeft op het
verloop van Enduring Freedom. Het lijkt alsof de Afghaanse regering gaat over
de vrede en de Amerikaanse regering over de oorlog. Was er wel een uitdrukkelijk
verzoek van de nieuwe regering om een vredesmacht te zenden? Is die op initiatief
van de nieuwe regering zo beperkt in omvang en in duur? Overigens is instemming
van de strijdende partijen met de komst van een vredesmacht ook nog niet het
enige element dat zo'n vredesmacht wenselijk maakt. Er kunnen allerlei risico's
of politieke omstandigheden zijn waarom de fractie van de SP deelname van
Nederland of überhaupt het zenden van een vredesmacht niet verstandig
vindt. Over de taken van de vredesmacht bestaat kennelijk verschil van mening
met leden van de nieuwe Afghaanse regering. De Nederlandse regering verwacht
zelf dat sommige krijgsheren zich niet aan de gemaakte afspraken zullen houden.
De heer Van Bommel vraagt welke delen van de nieuwe regering bezwaren hebben
geuit. Wat mag verwacht worden van de samenwerking tussen de veiligheidsmacht
en Afghaanse militairen? Dat de nieuwe Afghaanse minister van defensie afkomstig
is van de Noordelijke Alliantie is zorgelijk.De veiligheidsmacht gaat de VN-staf en -gebouwen beveiligen en de Afghaanse
regering adviseren. De Afghaanse regering moet worden geassisteerd bij het
scheppen en handhaven van veiligheid in Kaboel en omstreken. Wat is het verschil
met het handhaven van de openbare orde, wat de veiligheidsmacht niet zal doen?
In De Telegraaf zei de minister van Defensie dat er eerst gedemilitariseerd
zal moeten worden, omdat men geen ministeries kan beveiligen als er nog gewapende
troepen door Kaboel trekken. Op dit moment trekken gewapende delen van de
Noordelijke Alliantie en andere krijgsheren door Kaboel.Op het punt van de bevordering van de internationale rechtsorde ontwaart
de heer Van Bommel zo langzamerhand een geloofwaardigheidscrisis. De Amerikaanse
regering, die feitelijk leiding geeft aan de militaire operatie
tegen Afghanistan, keert de ontwikkeling van het internationale recht tegelijkertijd
de rug toe, bijvoorbeeld bij de totstandkoming van een Internationaal Strafhof,
met het opzeggen van een belangrijk antiraketverdrag en met het oprichten
van een geheim militair tribunaal voor eigen doeleinden. Hij vraagt wat de
Nederlandse regering bijvoorbeeld in EU-verband heeft gedaan om te komen tot
een ondubbelzinnige afwijzing van die houding van de VS. Heeft zij inmiddels
om onderzoek gevraagd naar de bombardementen op Masar-I-Sharif? Hij vindt
het wrang dat de internationale gemeenschap er wel in slaagt om op korte termijn
grote hoeveelheden vliegtuigen, schepen en militairen bij elkaar te krijgen,
maar geen adequate opvang voor vluchtelingen kan organiseren. Er zijn nu meer
dan een miljoen vluchtelingen in het land; in de buurlanden een paar miljoen.
De winter is er inmiddels ingevallen.De F-16's gaan kennelijk de materiële schakel tussen Enduring Freedom
en de veiligheidsmacht vormen. De heer Van Bommel vraagt of de deelname van
de Nederlandse F-16's aan Enduring Freedom voor de Amerikanen een voorwaarde
was. Is op die manier de garantie binnengehaald dat de Amerikanen eventueel
zullen bijdragen aan een ontzetting van de veiligheidsmacht? Nederland rommelt
een oorlog in zonder de strategie en het doel te kennen en overigens ook zonder
er invloed op te kunnen uitoefenen. Was niet de les van de Kosovo-operatie
dat deelname aan dat soort operaties niet verstandig is als je er geen invloed
op hebt? Deelname van de F-16's valt niet onder resolutie 1386, maar onder
resolutie 1368. Hij verzoekt de regering om dat te bevestigen, omdat vooral
paragraaf 3 door de regering steeds als voldoende basis is gezien voor
de bombardementen van Enduring Freedom en tevens als voldoende basis, na overlegging
van overweldigend bewijs, voor uitbreiding van die oorlog naar andere landen,
waarover de laatste dagen steeds meer signalen komen. Hij vraagt of de Nederlandse
regering nog steeds geen aanwijzingen heeft dat over zo'n uitbreiding wordt
gesproken. Zijns inziens kunnen via resolutie 1368 F-16's betrokken raken
bij gevechtshandelingen in andere landen. Zijn fractie steunt die resolutie,
voorzover de bombardementen en de strijd tegen het terrorisme daarop zijn
gebaseerd, niet. De fractie van de SP heeft het sturen van militairen naar
Kosovo in het kader van KFOR gesteund. Zij toetst ieder verzoek tot deelname
aan een vredesmacht aan het Toetsingskader dat door de Tweede Kamer is vastgesteld.
In het onderhavige geval is sprake van een vermenging van oorlogs- en vredestaken.
Die politiek zal de SP niet steunen.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie) ziet
als redenen om een Nederlandse bijdrage serieus te overwegen:– de bevordering van de internationale rechtsorde;– de legitimatie met medewerking van Nederland in VN-verband van
de Amerikaans-Engelse acties van de afgelopen maanden, die verantwoordelijkheid
voor het herstel van het land met zich brengt;– het tegengaan van een thuishaven voor terroristen in Afghanistan
en het tegengaan van de productie van drugs.Deze argumenten leiden de heer Van Middelkoop tot een bereidheid in beginsel
om Nederland te laten deelnemen. Er zijn ook goede gronden om de Verenigde
Staten niet alle verantwoordelijkheid alleen te laten nemen, maar ook anderen
daarin te laten delen. Hij waardeert de relaties tussen ISAF en de Amerikanen,
al heeft hij daarover nog vragen. Hij constateert dat er geen sprake is van
een protectoraatsverhouding tussen de VN en Afghanistan. De inzet van ISAF
is heel bescheiden. De Afghaanse autoriteiten en de VN-vertegenwoordigers
krijgen als het ware tijdelijk een militaire bodyguard, met het oog op een
spoedige herneming van de eigen verantwoordelijkheid voor veiligheid, interne
vrede en wederopbouw. Het is een nieuwe operatie, want Enduring Freedom werd
gelegitimeerd door artikel 51 van het Handvest, terwijl ISAF is gemandateerd
door de nieuwe resolutie van de V-raad. De heer Van Middelkoop realiseert zich dat er nog zeer veel onzekerheden
zijn omdat de operatie nog helemaal van de grond moet komen. Dat is inherent
aan de gegeven situatie en betekent dat van de militairen heel veel wordt
gevraagd. Hij vraagt of eigenlijk van de Afghanen is afgedwongen dat de operatie
plaatsvindt op basis van hoofdstuk VII. De Afghanen wilden aanvankelijk hoofdstuk
VI. Hij leest niets meer over mogelijke deelneming van landen als Turkije
en Jordanië. Hij vraagt of de mandaatstermijn van de veiligheidsmacht,
zes maanden, gekoppeld is aan de Afghaanse kabinetsformatie, de Loya Jirga,
waar ook zes maanden voor staat. Hij acht het goed mogelijk dat na het vertrek
van het Verenigd Koninkrijk Duitsland als lead nation verder gaat, maar dat
is niet meer dan een veronderstelling. Er komt een overlegstructuur tussen
ISAF en internationale instellingen, waaronder NGO's. Hij vraagt zich af waarom
dat zo gaat als de NGO's geen bescherming krijgen. Vervolgens vraagt hij of
de veiligheidsmacht zich pas ontplooit in Kaboel en omstreken als alle Afghaanse
troepen daar echt zijn weggetrokken.Wie geen enkele relatie tussen Enduring Freedom en ISAF wil, kan er volgens
de heer Van Middelkoop beter niet aan beginnen. Hij ziet echter weinig redenen
om alles zonder de Amerikanen te doen. Aanvankelijk had hij de indruk dat
CENTCOM een coördinerende functie zou hebben, maar de terminologie in
de brief doet vermoeden dat het verder gaat. Hoe wordt de relatie tussen de
Engelse generaal McColl en de Verenigde Staten? Hij moest eens slikken toen
hij las dat de veiligheidsmacht terdege rekening moet houden met gerichte
agressie en terroristische acties. Zelfs is sprake van nucleaire, radiologische,
biologische of chemische acties.Voor een eventuele extractie is de veiligheidsmacht mede afhankelijk van
de Amerikanen, maar zullen er dan ook nog zes maanden blijven met Enduring
Freedom? De heer Van Middelkoop betreurt de onduidelijkheden rond de inzet
van de F-16's, waartegen hij overigens geen bezwaar heeft. Hij vraagt of die
inzet onder de artikel 100-procedure valt. Ten slotte vraagt hij of bij de
Nederlandse instemming nog het voorbehoud wordt gemaakt dat ook Duitsland
instemt.De heer Van den Berg (SGP) memoreert dat zijn
fractie steeds haar volle solidariteit met de Verenigde Staten heeft uitgesproken.
Zij is bereid mede verantwoordelijkheid te nemen voor de situatie in Afghanistan
na de val van het Taliban-regime. Zij is altijd kritisch over deelname aan
internationale vredesoperaties, hanteert het Toetsingskader en kijkt ook naar
het nationaal belang. Eerder leidde dat tot een negatieve opstelling ten opzichte
van de vredesmacht voor Eritrea en Ethiopië. In het geval van Afghanistan
acht zij het nationale belang duidelijk aanwezig. Zij beseft dat er grote
risico's zijn, waarbij mensenlevens betrokken kunnen zijn. Hij onderscheidt
een instemmingsrecht conform artikel 100 wat betreft de Nederlandse deelname
aan ISAF en het besluit van het kabinet tot inzet van F-16's, waarvoor niet
uitdrukkelijk instemming op basis van artikel 100 vereist is.Het komt de heer Van den Berg voor dat 3000 manschappen voor de taken
van ISAF wel erg weinig zijn. Hij heeft er begrip voor dat de veiligheidsmacht
zich richt op de situatie in en rond Kaboel, maar vreest dat de interim-regering
in Kaboel op een soort eiland komt, terwijl de rest van het land wordt verdeeld
tussen een aantal krijgsheren. Hij vindt de opdracht van de veiligheidsmacht
erg beperkt. Dat komt waarschijnlijk voort uit de geringe omvang van de veiligheidsmacht.
Hij vraagt wanneer de rules of engagement definitief zijn en wanneer de Kamer
daarvan op de hoogte wordt gesteld. Ook hem is opgevallen dat een land als
Turkije niet bij de deelnemers is vermeld, terwijl de minister van Buitenlandse
Zaken eerder aangaf dat hij deelname door Turkije logisch zou vinden. Is Turkije
niet gevraagd of wil het niet? De bevelsstructuren zijn duidelijk, maar de exitstrategie is de heer Van
den Berg nog niet helemaal helder. Hij vraagt hoe het draagvlak in de eigen
Nederlandse defensieorganisatie voor de operatie is. Hij betreurt het dat
een deel van de bonden nog niet van de wenselijkheid overtuigd is.De inzet van de F-16's lijkt de heer Van den Berg een uitbreiding van
de Nederlandse bijdrage aan Enduring Freedom. Zij kunnen dan ook ingezet worden
voor gevechtshandelingen, inclusief bombardementen. Overigens worden zij pas
eind januari ingezet. Hij neemt aan dat de strijd met de restanten van Al-Qaeda
dan ongeveer afgerond zal zijn. Hij vraagt waar vandaan de F-16's gaan opereren
en hoe groot het detachement is. Hij neemt aan dat Nederland niet het full
command voor de F-16's behoudt. Hij vindt de onderlinge afstemming via CENTCOM
heel belangrijk.De heer Van den Berg blijft er erg bezorgd over dat humanitaire hulp in
delen van Afghanistan geblokkeerd kan worden door bepaalde krijgsheren. Antwoord van de regeringDe minister van Buitenlandse Zaken stelt vast
dat voor de eerste keer vrijwel alle Afghanen zich hebben verenigd in een
gezamenlijk akkoord over de toekomst van hun land. In de eerste fase is ondersteuning
door de internationale gemeenschap noodzakelijk. Daarvoor zijn er nu een resolutie
van de V-raad en een uitnodiging van de Afghaanse interim-regering. Nederlandse
militairen zullen samen met een Deense eenheid in een breder Duits verband
worden ingezet. Primair gaat het er nu om dat het de Afghaanse interim-regering,
die vanochtend is geïnstalleerd, mogelijk wordt gemaakt zich in Kaboel
te vestigen en in veiligheid een aanvang te maken met haar werkzaamheden.
Dat lijkt vooral van belang voor de leden van de interim-regering die niet
voortkomen uit de Noordelijke Alliantie.Nu te lang wachten geeft het verkeerde signaal en kan het ontstane momentum
verloren doen gaan. De minister stelt het zeer op prijs dat de Kamer op zo'n
korte termijn met de regering van gedachten wilde wisselen. Het nieuwe Afghaanse
bestuur zal nieuwe civiele structuren kunnen opzetten en de Loya Jirga kunnen
voorbereiden. De Loya Jirga zal een overgangsbewind voor maximaal twee jaar
aanwijzen. Binnen die periode moeten verkiezingen hebben plaatsgevonden.De minister is van mening dat de internationale rechtsorde wordt bevorderd
door Nederlandse deelneming. Stabiliteit in de regio is in dit kader van groot
belang. Een Nederlands belang is zeker dat op de wereldkaart geen nieuw zwart
gat ontstaat. De Afghanen hebben zich bereid verklaard om zich in de strijd
tegen het terrorisme, de drugshandel en de georganiseerde misdaad te scharen.
Nederland is een van de belangrijkste donoren van Afghanistan, in de afgelopen
jaren ongeveer 20 mln per jaar. Sinds oktober is 75 mln voor humanitaire hulp
gereserveerd. Ten behoeve van de politieke wederopbouw zijn enkele miljoenen
dollars toegezegd. Nederland is ook bereid op langere termijn in multilateraal
verband ruimhartig bij te dragen aan de humanitaire hulp en aan een duurzame
politieke en economische wederopbouw van een vreedzaam Afghanistan. De minister
wijst op de bepalingen in het Akkoord van Bonn over de rol van de Verenigde
Naties bij de bevordering van het respect voor mensenrechten en de heldere
taal van resolutie 1386, over de rechten van de vrouw in het bijzonder. Hopelijk
leidt een grotere stabiliteit tot een afname van de vluchtelingenproblematiek
in de regio en ook in Europa.Alle belangrijke spelers en facties in Afghanistan hebben laten weten
dat zij de in Bonn gesloten overeenkomst zullen respecteren. Sommigen zijn
echter van mening dat zij onderbedeeld zijn, maar gaan er waarschijnlijk van
uit dat zij alsnog een slag kunnen slaan als de Loya Jirga bijeenkomt. Van
de vele lokale krijgsheren is niet met zekerheid te zeggen in hoeverre zij
bereid zijn mee te werken aan de uitvoering van de in Bonn gemaakte afspraken,
zeker als de interim-regering een zwakke start zou maken. De Tadzjieken, onder
meer de ministers van defensie, binnenlandse zaken en dr. Abdullah van buitenlandse
zaken, zijn tot nu toe winnaar in het spel. Zij maken de facto de dienst uit
in Kaboel. Zij hebben zeer veel te winnen bij een goede implementatie van
Bonn, ofschoon zij kritisch zijn geweest over de komst van de vredesmacht.
De risico's voor de vredesmacht van deze zijde lijken zeer beperkt. De Oezbeken,
onder leiding van Dostum, zijn ontevreden over het resultaat van Bonn. Hij
heeft aangekondigd het akkoord te zullen respecteren. Hij is vanochtend aanwezig
geweest bij de installatie van de interim-regering. Het risico voor de vredesmacht
vanuit deze groepering is beperkt. De Hazarah vormen een etnisch-religieuze
groep, die ontevreden is over het Akkoord van Bonn en zich altijd onderbedeeld
heeft gevoeld. Hun leider heeft toegezegd het akkoord te zullen respecteren.
Er zijn troepen van de Hazarah rond Kaboel, maar zij zijn de stad niet binnengetrokken. Zij
vormen een beperkt risico voor de vredesmacht. De Pasjtoen steunen de resultaten
van Bonn. Belangrijk voor hen is dat Karzai de voorzitter van de interim-regering
is. Deze etnische groep telt verreweg de meeste ex-Taliban. Het risico voor
de vredesmacht van deze groep lijkt zeer beperkt zolang zij onderdeel blijven
uitmaken van de regering.De resolutie van de V-raad biedt het mandaat waarnaar de Nederlandse regering
heeft gestreefd. De minister acht het van groot belang dat Groot-Brittannië
voor de eerste fase de leidende rol op zich heeft genomen. De V-raad heeft
enige tijd gediscussieerd over de duur van de vredesmacht. Groot-Brittannië
blijft tot 30 april, omdat het na die datum niet langer over voldoende
troepen beschikt voor deze vredesmacht, vanwege de vele committeringen van
het Britse leger in andere delen van de wereld. Ook heeft het Britse leger
net als het Nederlandse wervingsproblemen. Nederland had een zekere voorkeur
voor de gebruikelijke termijn voor dit soort operaties van de VN, zes maanden.
Die termijn komt mooi overeen met de politieke situatie in Afghanistan, waar
over zes maanden de emergency Loya Jirga moet beginnen, die wordt gevolgd
door de constitutional Loya Jirga. Voordat die termijn afloopt, wordt in de
V-raad gediscussieerd over de vraag of verlenging noodzakelijk is. Er zijn
geen heldere gedachten over een eventuele beveiliging van de Loya Jirga na
die termijn. Nederland kan ook een rol spelen in de discussies over de situatie
na zes maanden. Belangrijk is dan natuurlijk wat de Afghaanse regering wil.
De VN-vredesmacht is geen bezettingsmacht, maar zij komt er op uitnodiging
van de Afghaanse regering, die een eigen bestuur wil inrichten en daar bepaalde
ambities bij heeft.Iedereen is zich ervan bewust dat er vrij spoedig een volgende lead nation
zal moeten worden aangewezen. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties
speelt op dit punt een rol. Minister Straw heeft hem erop aangesproken. De
heer Brahimi zal ook niet afzijdig blijven. De minister heeft er vertrouwen
in dat een oplossing wordt gevonden, temeer daar een fors aantal landen zich
ter beschikking heeft gesteld voor de vredesmacht en eventuele opvolgers.
Hij is van mening dat de voorwaarden waaronder Nederland aan het proces gaat
deelnemen niet na drie maanden mogen veranderen. De opvolgende lead nation
moet dezelfde militaire en bestuurlijke inbreng kunnen leveren als het Verenigd
Koninkrijk gedurende de eerste periode. Dit punt moet in de evaluatie na drie
maanden aan de orde komen. De Kamer wordt daarover geïnformeerd. De Kamer
zal het hele proces kunnen volgen. Onder andere Frankrijk, Italië, Spanje
en Canada hebben zich aangemeld. De regering vond het het meest logisch de
Nederlandse deelname te koppelen aan de gebruikelijke termijn van de VN, ook
in de resolutie genoemd, en niet aan de aanwezigheid van de lead nation. Ook
de Duitsers zullen zes maanden gaan. De Kamer krijgt de lijst met de andere
deelnemende landen.Er wordt een coalition coordination group opgericht die zeer frequent
in Londen, onder leiding van de Britten, zal vergaderen over politieke en militaire aangelegenheden die samenhangen met de operatie in Afghanistan.
De minister heeft er vertrouwen in dat de landen die aan de eerste shift van
de ISAF deelnemen een goed gestructureerd overleg kunnen hebben in Londen.
Dat wordt een ad hoc raad, met een werkwijze die lijkt op die van de NAVO-raad.
Hij is ervan overtuigd dat die raad een rol zal spelen conform de wensen van
Kamer en regering.De rol van de ISAF die in de resolutie van de V-raad is voorzien, is vooral
gericht op training van het Afghaanse leger. Bij de samenstelling van de vredesmacht
wordt daarmee rekening gehouden. De Afghaanse regering heeft maar een beperkte
basis om zo'n leger te vormen. Brahimi en de zijnen zullen daarbij een rol
spelen, waarvoor middelen ter beschikking zullen moeten worden gesteld. In
Japan zal volgend jaar een conferentie plaatsvinden waar de bredere betrokkenheid
bij de wederopbouw van Afghanistan aan de orde komt. De diverse VN-instellingen
zullen onder leiding van Brahimi in Kaboel opereren. Hij is de belangrijkste
gesprekspartner voor de interim-regering. Brahimi heeft een belangrijke rol
in de advisering van de interim-autoriteit over een breed front. Hij kan worden
uitgenodigd bij vergaderingen van de interim-regering. Bij een impasse kan
hij zijn goede diensten aanbieden. Hij heeft voorts taken op het gebied van
mensenrechten en onderzoek. Overigens is afgesproken dat de VN-staf licht
zal zijn. In Kaboel zal zij ongeveer 54 vertegenwoordigers hebben. Ook in
andere steden als Herat, Masar-I-Sharif en Baghian zal zij enkele vertegenwoordigers
hebben. Er zal ook gebruik worden gemaakt van lokale mensen, waarvan er velen
nu weer bij VN-instellingen in dienst zijn getreden. De veiligheid van de
NGO's in een verantwoordelijkheid van de interim-regering. Uiteraard is er
afstemming tussen Brahimi en de NGO's, waardoor er een zekere afstemming zal
zijn tussen ISAF en NGO's. De taak van ISAF beperkt zich tot Kaboel en omstreken.
Op de andere plaatsen is de veiligheid van de VN-staf de verantwoordelijkheid
van de interim-regering.In de brief van Straw is sprake van een mogelijke uitbreiding van het
gebied waar ISAF actief zal zijn. Eenzelfde gedachte is te vinden in Annex
I van het Akkoord van Bonn. De Veiligheidsraad heeft echter gekozen voor Kaboel
en omstreken.De Nederlandse regering heeft al eerder aangegeven dat zij het belangrijk
vindt dat mevrouw Robinson de mogelijkheid krijgt om een onderzoek te doen
naar Masar-I-Sharif zoals zij heeft aangekondigd.De middelen voor de wederopbouw zijn vooral bestemd om het functioneren
van de interim-regering mogelijk te maken. Er is een VN quick start fonds
gecreëerd. Er is geld via UNIFEM toegezegd om de bijdrage van vrouwen
bij de wederopbouw mogelijk te maken. De VN-organisaties doen een needs assessment.
De eigen verantwoordelijkheid van de Afghaanse regering blijft vooropstaan.
De minister hoopt dat door de ontwikkelingen en door de initiatieven van de
VN ook voor de Verenigde Staten duidelijk wordt hoezeer multilaterale structuren
van belang zijn, ook in de wederopbouw van Afghanistan. Hij heeft geen voornemen
om een ambassade in Kaboel te openen. Afghanistan zal in de komende periode
vanuit Islamabad worden bediend. Wel worden Nederlandse deskundigen ondergebracht
bij de Duitse ambassade in Kaboel. De post Islamabad is in de afgelopen periode
versterkt en wordt in 2002 verder versterkt.ISAF heeft geen rol bij het oppakken van oorlogsmisdadigers.De verwachting is dat een grote meerderheid van de Bondsdag vandaag zal
instemmen met de Duitse deelname aan de eerste shift. Tot nu toe lijkt alleen
de PDS grote bezwaren te hebben. De constitutionele positie van de Bondsdag
bij de uitzending van vredesmachten is een andere dan die van de Tweede Kamer.De minister van Defensie deelt mee dat Duitsland
een sterk bataljon Fallschirmjäger zal sturen, met alle logistieke ondersteuning
die daarbij hoort. Die heeft een forse omvang. Er is ter plaatse
helemaal niets, dus alles, zelfs water, moet door de lucht worden aangevoerd.
Dat gebeurt met grote vliegtuigen naar grotere vliegvelden in de buurt, zoals
Islamabad, waarna met kleinere toestellen naar het vliegveld van Bagram wordt
gevlogen. Het zal nog enkele weken duren voordat het vliegveld van Kaboel
kan worden geopend. De vredesmacht zal in januari geleidelijk worden opgebouwd.
Er gaan twee compagnieën voor logistieke ondersteuning van de Duitsers,
die lichtgepantserde voertuigen meenemen en allerlei bewapening meenemen.
Nederland zendt een compagnie luchtmobiel en een peloton commandotroepen.
Denemarken zal vooral zorgdragen voor explosievenopruiming. Het aantal Deense
eenheden is beperkt, maar een onderdeel van het geheel. Er komt overigens
ook ontmijningscapaciteit uit andere landen. De Nederlandse Patria's kunnen
pas worden aangevoerd als het vliegveld van Kaboel open is. Daarvoor moet
het worden gerepareerd en met een luchtverkeersleiding worden opgezet. De
Duitsers brengen ook lichtgepantserd materiaal mee. In een stedelijke omgeving
zijn gepantserde voertuigen van een betrekkelijk belang. Mobiliteit is daar
belangrijker dan bepantsering. De luchtmobiele eenheden zijn zeer getraind
op dit soort omstandigheden. Pantsermateriaal is wel van belang bij het begeleiden
van colonnes. Zolang de Patria's er niet zijn, zijn de Nederlandse mogelijkheden
beperkt. Er moeten dan alternatieven worden gezocht, bijvoorbeeld met commando's
grote gebieden afzetten en meer verkenningsmissies uitvoeren. De voorbereiding
vindt plaats zoals bij eerdere missies, met aandacht voor situational awareness,
bekendheid met de cultuur enz. Er zullen vijf vrouwen deel uitmaken van de
Nederlandse missie.Er zijn inmiddels aanbiedingen om deel te nemen van meer dan honderd landen.
Frankrijk levert een omvangrijk detachement. Er is sprake van 500 militairen.
De minister weet niet precies of er aparte arrangementen voor Frankrijk zijn.
Er is een beperkte Turkse deelname. Nederland heeft laten weten een brede
samenstelling op prijs te stellen, om het beeld van een echte VN-operatie,
meer dan een NAVO-operatie, te verkrijgen. Op 27 en 28 december is er
in Engeland een force balancing conference, waar de finale afspraken worden
gemaakt.De commandostructuur is ingewikkeld, omdat een aantal doelstellingen met
elkaar in overeenstemming moest worden gebracht. Het wordt een VN-gemandateerde
operatie, gebaseerd op een VN-resolutie. Het is geen uitvoering in het kader
van Enduring Freedom. Voorkomen moet worden dat de twee operaties elkaar in
de wielen rijden. Voorts is in verschillende situaties, ook bij een exit,
een zware slagkracht nodig. Er gaan echter geen zware tanks heen. Daarom is
luchtsteun nodig. De Amerikanen hebben die ter beschikking. De minister meent
dat een heel goede oplossing met uiteindelijk eenduidige besluitvormingsstructuren
is gevonden. Er is een Britse force commander, belast met de dagelijkse leiding
van de operatie. Die informeert Londen, dat de andere landen die een bijdrage
aan de operatie leveren en ook CENTCOM informeert. Als CENTCOM problemen voorziet,
neemt het via liaisonofficieren contact op met de Britse commandant. Ontstaat
er een conflict, dan zal dat ogenblikkelijk leiden tot politiek overleg op
hoog niveau, als daar tenminste gelegenheid voor is. Uiteindelijk heeft CENTCOM
dan het laatste woord. Dat betekent absoluut niet dat de veiligheidsmacht
ten dienste staat aan Enduring Freedom.Op grond van de afgesproken commandostructuur meent de Nederlandse regering
dat de exitstrategie adequaat geregeld is. En marge van de NAVO-vergadering
van afgelopen dinsdag is door minister Hoon meegedeeld dat met de Amerikaanse
minister van defensie Rumsfeld de politieke afspraak is gemaakt dat de Amerikanen
bij eventuele problemen de noodzakelijke steun zullen leveren. De Amerikaanse
capaciteit in het gebied is van een zodanige omvang dat de Amerikanen ook
in staat zullen zijn die afspraak na te komen. De gesprekken hierover zijn
tussen Amerika en Engeland gevoerd omdat Engeland lead nation is. Er is geen
enkele reden om aan te nemen dat bij een andere lead nation de
afspraken niet meer zouden gelden. Zij zijn gemaakt met een land dat optrad
namens de hele veiligheidsmacht. De minister kan zich eenvoudig niet voorstellen
dat Amerika de belofte bij een andere lead nation zou intrekken. Dat is ook
in politieke zin ondenkbaar. De Amerikanen zullen zorgen voor de close air
support en voor de extractie, voor de duur van de operatie. Omdat dit gelet
op het verleden nauw luistert, zal hij voor alle zekerheid nog precies nagaan
of de afspraken gelden voor de volledige duur van de missie en voor de hele
vredesmacht. Er is geen koppeling met de duur van de operatie Enduring Freedom.
Als die operatie snel is afgelopen, vloeit uit de afspraken tussen de Amerikaanse
en de Britse ministers van defensie voort dat er voldoende eenheden moeten
achterblijven om de afspraak te handhaven. Het woord «garantie»
vindt hij in dit verband in diplomatieke zin een raar woord. Bij UNMEE heeft
hij al uitgelegd dat hij geen brief met garanties van de Amerikaanse president
krijgt. Bij UNMEE zijn een op een afspraken gemaakt tussen de Nederlandse
regering en de Amerikaanse regering. In het geval van ISAF is er een tussenstap,
de melding door de Britse minister van defensie van de afspraak met zijn Amerikaanse
collega. Hij acht die melding in het huidige stadium toereikend. Daarop baseert
de Nederlandse regering haar conclusie en woordkeuze. Als de Kamer het niet
genoeg vindt, moet hij nagaan hoe hij meer kan krijgen, maar hij heeft zelf
geen twijfels.Met een mandaat op grond van Hoofdstuk VII van het Handvest wordt aangegeven
welke bevoegdheden een vredesmacht heeft. Dat is nog wat anders dan dat die
moeten worden gebruikt. Dat hangt af van de afspraken die worden gemaakt.
De vredesmacht is er op uitnodiging van de voorlopige Afghaanse regering,
die zelf verantwoordelijk is en wil blijven voor de handhaving van de openbare
regering, een kerntaak van de regering. De vredesmacht kan bij de assistentie
desnoods militair geweld gebruiken. De omvang van de vredesmacht hangt daarmee
samen. 3000 militairen is het resultaat van de onderhandelingen over de verschillende
belangen die meespelen. De militairen zouden er natuurlijk niet mee akkoord
zijn gegaan indien zij van mening waren dat dit aantal toereikend is.Het is soms vervelend om op te schrijven wat een vredesmacht allemaal
niet doet, maar het verleden heeft geleerd dat dit toch beter is. Niet-VN-organisaties
worden niet beschermd, omdat de omvang en de mogelijkheden van de vredesmacht
daartoe niet toereikend zijn. Hetzelfde geldt voor de beveiliging van militaire
transporten, hoe belangrijk ook. De vredesmacht zal strijdgroepen die elkaar
in de haren vliegen niet scheiden, maar als het verantwoord is zal militaire
druk gebruikt worden om te ontwapenen. De operationele commandant heeft enige
ruimte om te beoordelen wat verantwoord is. Enduring Freedom heeft wel de
middelen voor de beveiliging van VN-konvooien buiten Kaboel en omstreken.
Het ligt voor de hand dat daarvoor beschikbare luchtmiddelen zullen worden
gebruikt.Onder de omgeving van Kaboel moet voor de opdracht van de vredesmacht
worden verstaan: de omgeving die relevant is voor het adequaat kunnen uitvoeren
van de taken in Kaboel. Daarvoor is het vliegveld van belang. Zolang het vliegveld
van Kaboel niet open is, is het vliegveld van Bagram, dat onder controle is,
point of entry en point of exit. De minister wijst erop dat de verantwoordelijkheid
voor de stabiliteit en veiligheid in de rest van Afghanistan bij de Afghaanse
interim-regering berust. De vredesmacht ondersteunt de Afghaanse regering
bij de stabilisatie van het proces in Kaboel zelf. Als er veel vluchtelingen
naar Kaboel komen, zal dat de stabiliteit daar niet bevorderen. Het woord
safe haven is voor Kaboel een ongelukkig woord. De internationale veiligheidsmacht
kan niet de verantwoordelijkheid op zich nemen voor stabilisatie en veiligheid
in heel Afghanistan. De situatie is daar thans lang niet optimaal, maar toch
zijn vele gebieden rustig en onder controle. De risico's van de operatie zijn aanzienlijk. De risico's dienen tegen
het belang van de operatie afgewogen te worden. Getoetst moet worden of het
nemen van die risico's gelet op mandaat, samenstelling, training en mogelijkheden
van de betrokken eenheden verantwoord is. De Nederlandse regering baseert
zich daarvoor op het advies van de chef defensiestaf. De minister vindt het
geen goede procedure om de analyse van de MID aan de Kamer ter beschikking
te stellen. Het is al bijzonder dat een onder zijn politieke verantwoordelijkheid
functionerende hoge militaire ambtenaar zijn conclusie formuleert, op basis
van heel veel informatie, die deels vertrouwelijk is.Nu er een Afghaanse regering is, zullen alle elementen voor een militaire
technical agreement (MTA) worden afgewikkeld. De minister zegt dat de voorbereidende
werkzaamheden daar tot nu toe naadloos bij lijken aan te sluiten. Zo gauw
de MTA en de RoE er zijn, zal hij de Kamer informeren.Het doet de minister genoegen dat het kabinetsbesluit over de F-16's aan
de Kamer kan worden voorgelegd zoals dat staatsrechtelijk hoort. Eerst hoort
de Kamer het en de media zijn daardoor verrast. Hem verrast het dat de Kamer
het wat onhelder vindt. Er is uitvoerig over F-16's in het kader van Enduring
Freedom gesproken. De Kamer wist dat de Amerikanen om F-16's voor fotoverkenningen
hebben gevraagd. Zij hebben daar nu niet zoveel behoefte meer aan, maar wel
aan close air support, deels ter ontlasting van hun eigen activiteiten. Nederland
heeft op dit punt veel ervaring. Noorwegen en Denemarken, landen die reeds
deelname van F-16's toezegden, zouden het op prijs stellen als Nederland dat
ook deed. Het besluit van de regering past in de eerdere brief aan de Kamer
over de Nederlandse bijdrage aan Enduring Freedom, met dien verstande dat
de Amerikaanse regering nu vraagt om close air support. Close air support
is wat anders dan bombarderen. Close air support kan bombardementen inhouden,
maar dat zijn dan geen strategische bombardementen, bijvoorbeeld op een brug
of een gebouw. In het kader van close air support kan wel degelijk een tank
van een boze krijgsheer die een bedreiging vormt, worden uitgeschakeld door
een bom. Dat Noren en Denen meedoen is zeer uitzonderlijk. Indien van Amerika
wordt gevraagd dat het via Enduring Freedom een bijdrage levert aan een exitstrategie,
is het logisch dat Amerika Nederland ook verzoekt daar een rol bij te spelen.
Naar de mening van de minister valt dit besluit niet onder artikel 100, omdat
het een logisch vervolg is op het eerdere besluit inzake Enduring Freedom.De regering heeft nooit gezegd dat de invulling van de gewenste solidariteit
met de Amerikanen in het kader van Enduring Freedom geen gevechtshandelingen
in Afghanistan zou omvatten. Als er F-16's zijn, is het denkbaar dat de Amerikaanse
commandant zal vragen om luchtsteun bij gevaarlijke situaties. De operatie
Enduring Freedom is de operatie in Afghanistan. Uitbreiding naar een ander
gebied is voor de Nederlandse regering niet aan de orde. Het verzoek van Amerika
heeft betrekking op inzet in Afghanistan.De minister vindt het absurd dat de heer Van Bommel de uitvoering van
een resolutie van de Veiligheidsraad, waaraan meer dan honderd landen willen
bijdragen, absurd vindt. Hij vindt het gebruik van de term «absurd»
in dit verband vreemd, maar iedereen mag de termen gebruiken die hij wil gebruiken.De minister telt zijn zegeningen nu een aantal bonden zelfs positief zijn
over de uitzending, terwijl zij bij UNMEE nog meenden dat er geen mogelijkheden
waren. Hij meent dat er een groot draagvlak is. Hij heeft overigens het idee
dat de bonden met hun houding eerder een signaal wilden geven dat hij op de
grenzen van de mogelijkheden moet letten. Hij heeft zich er persoonlijk van
vergewist dat de motivatie bij degenen die worden uitgezonden groot is. Nadere gedachtewisselingDe heer Koenders (PvdA) stemt namens zijn
fractie, gelet op de noodzaak van de opbouw van Afghanistan, van harte in
met het besluit van de regering. Hij meent dat de fractie van GroenLinks met
haar opstelling in een soort ultieme spagaat is gekomen. Wat GroenLinks wenst,
is niet werkbaar en hypocriet. Hij wenst de mannen en vrouwen die in deze
moeilijke tijd naar Afghanistan vertrekken alle kracht en moed. Hij heeft
het vertrouwen dat de omstandigheden die zijn gecreëerd een operatie
verantwoord maken.De heer Weisglas (VVD) is van mening dat een
zorgvuldige discussie en afweging heeft plaatsgevonden. Zijn fractie is ten
volle overtuigd door de regering dat het aanzienlijke risico aanvaardbaar
is. Voor haar is van groot belang dat de voorwaarden van nu niet mogen veranderen
wanneer over enkele maanden er een wisseling van lead nation is. Hij waarschuwt
tegen de neiging bij sommigen om de grenzen van de hoofdtaken van de militaire
opdracht te overschrijden. Er wordt nu bijvoorbeeld duidelijk afgesproken
dat de taak van de veiligheidsmacht niet is om de Afghaanse burger te beschermen.
Namens zijn fractie stemt hij in met het besluit van de regering, waarbij
hij de mensen die zich nu voorbereiden op een karwei in buitengewoon moeilijke
omstandigheden van harte succes wenst.De heer Verhagen (CDA) vindt dat de taken
van de veiligheidsmacht nu duidelijk zijn gemaakt en dat geen verwachtingen
worden geschapen die niet kunnen worden waargemaakt. De omvang van de veiligheidsmacht
staat in directe relatie tot de taken die kunnen worden uitgevoerd. Ook hij
heeft goed genoteerd dat de voorwaarden waaronder nu wordt begonnen van kracht
blijven gedurende de hele operatie, ook bij een wisseling van lead nation.
Bij de evaluatie zal hij de regering daaraan houden. Hij heeft ook goede nota
genomen van de uitspraak van de minister van Defensie, dat extractie en rules
of engagement goed geregeld zijn. Hij vindt het onbestaanbaar dat GroenLinks
kennelijk van mening is dat de Amerikanen wel Nederlandse troepen zo nodig
moeten ontzetten, maar dat omgekeerd de Nederlandse missie geen enkele activiteit
mag ontplooien ten behoeve van de Amerikaanse soldaten. De veiligheidsmacht
is alleen maar mogelijk doordat de operatie Enduring Freedom is ingezet. De
opstelling van GroenLinks is een betreurenswaardige vorm van schonehandenpolitiek.De fractie van de heer Verhagen stemt in met de voorwaarden en uitgangspunten
voor de operatie. Hij wenst de mannen en vrouwen die worden uitgezonden en
hun thuisfront bijzonder veel succes toe en betuigt hun zijn respect voor
hun inzet.De heer Hoekema (D66) kan zich wel voorstellen
dat de minister van Defensie niet staat te springen om stukken van de MID
naar de Kamer te sturen. Toch zijn elementen van het beeld van de dreiging
van invloed op de presentie in Afghanistan. Misschien kan in het kader van
de commissie-Bakker een modus worden gevonden voor de Kamer om daar meer inzicht
in te krijgen.De heer Hoekema vraagt of er in VN-kader al plannen zijn om de mijnopruiming
in het hele land aan te pakken. Wat nu gaat gebeuren, gebeurt vooral met het
oog op de veiligheid van de eigen troepen. Hij blijft twijfel houden over
de omvang van het gebied van de operatie. Hij hoopt dat door een goede coördinatie
tussen de veiligheidsmacht en Enduring Freedom een minimale veiligheid voor
VN en NGO's kan worden gegarandeerd.De fractie van D66 stemt met overtuiging in met het besluit. Zij wenst
de uit te zenden troepen kracht, vrede en wijsheid. Hetzelfde geldt voor de mensen van het fregat Philips van Almonde, dat al is uitgezonden,
en de overige uit te zenden militairen, zowel naar de regio als naar elders.Mevrouw Karimi (GroenLinks) meent dat er nog
twee jaar nadat de Loya Jirga bij elkaar is gekomen een interim-periode zal
zijn. Zij vraagt zich af of de koppeling van de termijn voor de veiligheidsmacht
aan de zes maanden van de interim-regering niet te strikt is. Zij ziet de
logica van de keuze van de Nederlandse regering voor een periode van zes maanden
wel. Het is dan goed dat na drie maanden een evaluatie plaatsvindt.Dat de militaire opdracht geen bescherming van mensenrechten inhoudt,
stelt mevrouw Karimi teleur, want die is voor een duurzame veiligheid en vrede
hard nodig. Dat ook voor de veiligheid van de hulpverlening niets wordt gedaan,
baart haar zorgen. Zij vraagt of daarover niet betere afspraken met Amerika
kunnen worden gemaakt.Namens haar fractie stemt mevrouw Karimi in met de deelname aan ISAF,
ook al vindt zij het jammer dat de operatie beperkt blijft tot de omgeving
van Kaboel. Zij vindt het van groot belang dat er een fatsoenlijke exitstrategie
is geformuleerd, maar die is sterk afhankelijk van de steun van de Verenigde
Staten. Dat de regering de inzet van de F-16's daaraan koppelt, maakt het
besluit inzake de F-16's moeilijker. Het blijft voor haar onvoldoende duidelijk
bij welke acties in het kader van Enduring Freedom die kunnen worden ingezet.
Zij heeft daar helemaal geen informatie over. Overigens is geen instemming
gevraagd met inzet voor Enduring Freedom. Voorzover de F-16's noodzakelijk
zijn voor inzet bij een exitstrategie voor de veiligheidsmacht, kan worden
gerekend op steun van de fractie van GroenLinks, maar bij een inzet voor andere
acties zal de fractie nauwkeurig bekijken wat voor acties dat zijn. Haars
inziens had de beschikbaarstelling van F-16's beperkt kunnen blijven voor
de exitstrategie, maar dat heeft de minister van Defensie niet bereikt bij
de onderhandelingen. De exitstrategie is nu gebaseerd op de steun van de Amerikanen.
Er is gekozen voor een koppeling waar zij niet voor wil kiezen. De andere
fracties kunnen daarvoor dan allerlei kwalificaties kiezen, maar zij meent
dat de opstelling van haar fractie heel zuiver is. Zij heeft het zenden van
fregatten naar de Arabische zee ook niet gesteund.Mevrouw Karimi wenst de Nederlandse militairen die naar Afghanistan afreizen
en daar in zeer moeilijke omstandigheden zullen werken veel succes.De heer Van Bommel (SP) is er niet van overtuigd
dat er geen relatie is tussen Enduring Freedom en de vredesmacht. Het uiteindelijke
commando ligt bij de Amerikanen en Enduring Freedom is van groot belang voor
een eventuele ontzetting van de vredesmacht. Zijn zorgen over de lokale situatie
zijn door de beschrijving door de minister van Buitenlandse Zaken niet weggenomen,
maar eerder versterkt. De acceptatie door de krijgsheren van het Akkoord van
Bonn lijkt niet meer dan een gedogen, dat gemakkelijk kan worden omgezet in
een protest. Het mandaat en de omvang van de vredesmacht voorzien niet in
een oplossing van dergelijke problemen.De inzet van de F-16's komt volgens de heer Van Bommel toch neer op oorlogvoering
tegen de Taliban en resten van Al-Qaeda. Het tegelijkertijd uitvoeren van
oorlogshandelingen en vredestaken in Afghanistan maakt dat de nieuwe Afghaanse
regering op een eiland komt te zitten. Hij vat de operatie op als een politiek
en militair avontuur waarvan niemand kan zeggen waartoe het zal leiden. Zijn
fractie geeft geen steun aan het sturen van militairen naar Afghanistan.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie) stemt
namens zijn fractie in met het besluit om 200 man naar Afghanistan te sturen
en met de daaraan intrinsiek verbonden veiligheidsgaranties, waartoe de F-16's
als onderdeel van de Amerikaanse veiligheidsgaranties en de finale verantwoordelijkheid van CENTCOM behoren. Zijn fractie vergezelt de mannen en vrouwen
die worden uitgezonden in haar gedachten en met haar gebeden.De heer Van den Berg (SGP) beseft dat nu niet
op alle vragen kan worden geantwoord. Het antwoord inzake de F-16's sluit
aan bij de wijze waarop hij de brief eerder heeft geïnterpreteerd. Het
is een aanvulling op Enduring Freedom, een actie waarmee zijn fractie al eerder
heeft ingestemd. Zij betuigt ook gaarne haar instemming aan ISAF. Zij wenst
ieder die daarbij betrokken is wijsheid toe en beveelt de militairen in Gods
bescherming aan.De minister van Buitenlandse Zaken merkt op
dat Nederland al jaren een programma voor mijnontruiming in Afghanistan steunt.
Hij hoopt dat dit programma zo spoedig mogelijk kan worden hervat.De vredesmacht wordt ingesteld voor zes maanden, hetgeen niet uitsluit
dat de Veiligheidsraad op basis van een nieuw mandaat later besluit tot een
verlenging.De bescherming van mensenrechten past niet in het mandaat van de vredesmacht,
maar volgens het Akkoord van Bonn wel in het mandaat van Brahimi, die zijn
werk alleen goed kan doen als ISAF kan functioneren.De minister acht het een goede zaak dat een overweldigende meerderheid
van de Kamer achter de uitzending van Nederlandse militairen staat. Het is
duidelijk dat hen een zeer zware taak wacht.De minister van Defensie heeft waardering
voor de poging van GroenLinks om tot een goede afweging te komen. Was mevrouw
Karimi echter minister van Defensie, dan zou zij de Amerikaanse collega moeten
danken voor diens bereidheid om de vredesmacht mede te beschermen, maar hem
ook moeten zeggen dat er geen sprake zou kunnen zijn van close air support
door Nederlandse F-16's voor Amerikaanse troepen. De Amerikaanse minister
zal er niet veel begrip voor hebben als die steun alleen kan gelden voor troepen
van de vredesmacht.De minister sluit zich aan bij de woorden van steun voor de militairen
die de missie gaan uitvoeren. Hij zal zorgen dat die te bestemder plaatse
komen.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De Hoop SchefferDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe wnd. griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van ToorXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), De Hoop Scheffer (CDA),
voorzitter, Van den Berg (SGP), Van Middelkoop (ChristenUnie), Valk (PvdA),
Apostolou (PvdA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, Hessing (VVD), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), M. B. Vos (GroenLinks),
Dijksma (PvdA), Van 't Riet (D66), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), Verburg
(CDA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Remak (VVD), Wilders (VVD),
Molenaar (PvdA) en Çörüz (CDA).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), Van den Akker (CDA), De
Graaf (D66), Rouvoet (ChristenUnie), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA), Eurlings
(CDA), Cherribi (VVD), De Haan (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van Bommel (SP),
Harrewijn (GroenLinks), Gortzak (PvdA), Ter Veer (D66), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Albayrak (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Bussemaker (PvdA), Rijpstra (VVD), Balemans (VVD), Duivesteijn (PvdA), Leers
(CDA) en Van Oven (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Valk (PvdA), voorzitter, Zijlstra
(PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), ondervoorzitter, Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (ChristenUnie), Van Lente (VVD),
Verhagen (CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den Doel
(VVD), De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD), Albayrak
(PvdA), Balemans (VVD) en Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Van Oven (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Arib (PvdA), Leers (CDA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66),
Van Middelkoop (ChristenUnie), De Swart (VVD), Van der Hoeven (CDA), Pitstra
(GroenLinks), Bakker (D66), Blaauw (VVD), Ten Hoopen (CDA), Hindriks (PvdA),
Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA),
Marijnissen (SP), Van Baalen (VVD), Wilders (VVD) en Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27925-42.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl