Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2002; Verslag algemeen overleg van 11 april 2002 over de brief van 20 maart 2002 inzake de uitlevering van Nederlandse onderdanen aan de VS (Just-020276)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28000-VI, nr. 64

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28000-VI nr. 64

23-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28000-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 000 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2002nr. 64VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 april 2002De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
11 april 2002 overleg gevoerd met minister Korthals van Justitie over:– de brief van de minister d.d. 20 maart 2002
inzake de uitlevering van Nederlandse onderdanen aan de VS (Just-020276).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van Oven (PvdA) dankt de minister
voor de brief, die op een groot aantal punten duidelijkheid biedt. Er blijkt
geen reden aanwezig om terug te komen op het uit 1983 daterende Uitleveringsverdrag
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten van Amerika.
Op grond van het recent gesloten Europese uitleveringsverdrag is uitlevering
van eigen onderdanen ook binnen de EU mogelijk, zij het dat dit verdrag nog
niet overal is geratificeerd. Een en ander zal veranderen met de inwerkingtreding
van het Europese arrestatiebevel, zij het uitsluitend binnen EU-gebied. Kan
de minister aangeven waarom nog nooit om uitlevering van Amerikaanse staatsburgers
is gevraagd?Wat de terugkeergarantie betreft is het de vraag waarom Nederland genoegen
moet nemen met de notawisseling van 1991, waarin de Amerikaanse regering heeft
uitgesproken dat «in beginsel» zal worden teruggeleverd. Over
de woorden «in beginsel» blijken misverstanden te kunnen rijzen.
In een gesprek met de Amerikaanse onderminister van justitie zei deze dat
het er daarbij om gaat dat mensen niet kunnen worden gedwongen teruggeleverd
te worden. In de memorie van toelichting bij de Wet overdracht tenuitvoerlegging
strafvonnissen (WOTS) staat dat het voorgestelde tweede lid van artikel 4
van de Uitleveringswet verlangt dat de minister in elk concreet geval waarin
uitlevering van een Nederlander toelaatbaar wordt verklaard, de garantie verkrijgt
dat een op te leggen onvoorwaardelijke vrijheidsstraf in Nederland mag worden
ondergaan. Het is zeer de vraag of zo'n onderdeel van de wet via een notawisseling
opzijgezet kan worden. Ook in het Europese uitleveringsverdrag wordt gesproken
van een te bedingen terugkeergarantie per individueel geval.Er is sprake van een concreet geval van vervolging van iemand die tien
jaar geleden 100 gram cocaïne heeft verhandeld in Texas. Voor een dergelijk
geval zijn in feite geen weigeringsgronden voorzien. Artikel 10, lid 2, is strak geformuleerd. Weigering kan slechts op gezondheid of leeftijd
worden gebaseerd. Het Europese uitleveringsverdrag biedt echter ruimere weigeringsgronden.
Het desbetreffende delict is weliswaar niet verjaard, maar er zou sprake moeten
zijn van een relatie tussen de zwaarte van het delict en het moment waarop
om uitlevering wordt verzocht.Deelt de minister de onrust over de toestand in Amerikaanse gevangenissen?
Is er voldoende toezicht, bijvoorbeeld door consulaatmedewerkers, op de situatie
in gevangenissen waar vanuit Nederland uitgeleverde personen terechtkomen?
Kan enige invloed worden uitgeoefend op de bestemming van uitgeleverde mensen?
In dit verband kan nog verwezen worden naar de uitspraak van de kortgedingrechter
onlangs, dat er geen aanwijzingen zijn dat de problemen dermate structureel
zijn, dat op grond daarvan uitlevering niet mogelijk zou zijn.Hoe verhoudt de geruststellende mededeling van de minister over het optreden
van Amerikaanse agenten op Nederlands grondgebied zich tot bijvoorbeeld het
bericht in de Staatscourant van 27 maart waarin wordt gemeld dat door verbindingsofficieren
handelingen zijn verricht die in Nederland niet zijn toegestaan? Het rapport-Van
Traa is in dezen ook niet erg specifiek. Het optreden van buitenlandse opsporingsambtenaren
in Nederland zou moeilijk te controleren zijn. Er zouden slechts geruchten
zijn dat deze ambtenaren zich niet aan de regels houden.De ruimte in artikel 10 van de Uitleveringswet gekoppeld aan het verdrag
met de VS lijkt uiterst beperkt, beperkter dan voor wat betreft het Europese
arrestatiebevel. Brengt dat niet met zich mee dat in de uitleveringsrelatie
met de VS enige flexibiliteit en inspraak wat betreft de uitvoering moet worden
ingebouwd?De heer Van de Camp (CDA) deelt mee dat zijn
fractie zich goeddeels kan vinden in de inhoud van de brief. De relatie met
de VS wordt helder beschreven. In de brief en met name in de publieke discussie
wordt de generiek-preventieve werking van de dreiging van uitlevering onterecht
genegeerd. Mensen die voor uitlevering in aanmerking komen, komen ten onrechte
in een slachtofferrol terecht. In de voorlichting over de bestrijding van
internationale criminaliteit moet het aspect van uitlevering meer aandacht
krijgen.Volgens de brief verlopen overbrengingen van in de VS veroordeelde Nederlanders
altijd via de exequaturprocedure. Nu is een geval bekend waarin een in de
VS opgelegde straf van 20 jaar werd omgezet in een Nederlandse straf van 2
jaar. De minister dient dit toe te lichten.Buitenlandse opsporingsambtenaren mogen alleen in Nederland optreden als
hun optreden in overeenstemming is met de Wet BOB en als Nederlandse opsporingsambtenaren
het niet kunnen. Het is moeilijk om hierbij een casus voor ogen te krijgen.De heer Dittrich (D66) constateert dat vanaf 1998
14 personen aan de VS zijn uitgeleverd, waaronder 4 Nederlanders, terwijl
nog 12 Nederlanders wachten op uitlevering. Volgens de wet levert Nederland
alleen eigen onderdanen uit als zij, nadat de straf in het buitenland onherroepelijk
is, hun straf in Nederland mogen uitzitten. De VS heeft zich echter niet verplicht
om Nederlanders terug te leveren. Dergelijke verzoeken worden slechts «welwillend
in overweging genomen». Is de minister bereid om dit punt opnieuw in
onderhandelingen aan de orde te stellen? Er moet daadwerkelijk een garantie
worden afgedwongen.De Nederlandse rechter moet beoordelen of een Nederlander aan de VS kan
worden uitgeleverd en toetst daarvoor marginaal. Volgens de regering staat
het buitenlandse opsporingsonderzoek in beginsel niet ter beoordeling van
de Nederlandse uitleveringsrechter, tenzij een flagrante schending van de
mensenrechten dreigt. In het door de heer Van Oven reeds aangehaalde voorbeeld
van iemand die na elf jaar dreigt te worden uitgeleverd, moet
het voor de Nederlandse rechter mogelijk zijn om het uitleveringsverzoek niet-ontvankelijk
te verklaren.Een ander voorbeeld is dat van een Nederlander die via e-mail seksueel
contact heeft gehad met een minderjarig meisje in de VS. Toen de Nederlander
daadwerkelijk naar de VS ging, bleek het niet te gaan om een minderjarig meisje
maar om een meerderjarige FBI-agente. Een dergelijke opsporingsmethode zou
in Nederland als uitlokking worden gekwalificeerd. In dit geval moet bij het
openbaar ministerie in de VS een klacht worden ingediend. Is de minister bereid
om al het mogelijke te doen om deze man niet in Amerika te laten berechten?In de brief schrijft de minister dat tot op heden niet gebleken is dat
Amerikaanse opsporingsambtenaren in Nederland in strijd met Nederlandse opsporingsregels
hebben gehandeld. De commissie-Van Traa mocht DEA-ambtenaren die in Nederland
werkzaam zijn, niet onder ede horen en heeft de praktijk dus niet in kaart
kunnen brengen.In het Europese uitleveringsverdrag is geregeld dat Nederland een uitlevering
kan tegenhouden wanneer het strafbare feit zich geheel of gedeeltelijk op
Nederlands grondgebied heeft afgespeeld. Het verdrag met de VS kent een dergelijke
clausule niet. Het lijkt goed om ook daarover het gesprek met de Amerikanen
weer aan te gaan.De heer De Wit (SP) leest in de brief dat
de reden waarom Nederlanders aan de VS worden uitgeleverd, in de meeste gevallen
is dat de rechtsorde, de openbare orde of het rechtsgevoel in de VS ernstig
geschokt is, bijvoorbeeld door de invoer van xtc. Vervolgens krijgt degene
die uitgeleverd is een forse straf. Na teruglevering krijgt hij gelukkig een
veel kortere straf. Het is voorstelbaar dat het rechtsgevoel in de VS daardoor
opnieuw geschokt wordt. Waarom worden deze mensen niet gewoon in Nederland
vervolgd?Op basis van het verdrag met Amerika en op basis van de rechtspraak van
de Hoge Raad is er voor de rechter bij een verzoek tot uitlevering ruimte
om te toetsen of sprake is van flagrante schending van mensenrechten. In de
praktijk komt het hier vaak niet van. Als de rechter van Amerika documenten
wil zien en getuigen en deskundigen wil horen, wordt dat soms niet toegestaan.
Vervolgens wordt desalniettemin uitlevering toelaatbaar geacht. Daarna constateert
de minister dat de rechter uitlevering toelaatbaar heeft geacht. De mogelijkheid
om een goede toets te verrichten wordt dus onvoldoende gebruikt.In Vrij Nederland van 9 maart 2002 wordt een zaak opgevoerd waarin uit
het dossier dat gehecht is aan het uitleveringsverzoek, blijkt dat sprake
is van anonieme getuigen. Bij andere zaken blijkt dat sprake is van infiltranten
of zelfs criminele informanten. Advocaten melden dat zij in hun praktijk vaststellen
dat de telefoon wordt afgetapt. Buitenlandse opsporingsambtenaren blijken
methoden te gebruiken die Nederland ontoelaatbaar vindt. Een uitleveringsverzoek
moet zowel door de rechter als door de minister zeer nauwkeurig worden beoordeeld.De VS heeft in principe geen bezwaar tegen teruglevering, maar dat is
een onvoldoende garantie. De man die in Amerika veroordeeld is voor het e-mailcontact
met het minderjarige meisje, zou in Nederland daarvoor nooit veroordeeld zijn.
Desalniettemin heeft hij twee jaar in de VS vastgezeten in afwachting van
mogelijke teruglevering. Aan de uitlevering moet in individuele gevallen de
voorwaarde van terugkeer worden verbonden. Er is nog een tweede reden om voorzichtig
te zijn bij het uitleveren van mensen aan de VS. Drugshandelaren worden nogal
eens gestraft met een gigantische boete, die betaald moet worden voordat eventueel
teruglevering kan plaatsvinden.De minister heeft zelf het specialiteitbeginsel aan de orde gesteld. De
VS blijkt dit beginsel in een specifieke zaak te hebben verlaten. Iemand werd
veroordeeld op meer en andere feiten dan die welke ten grondslag lagen aan het uitleveringsverzoek. Heeft de minister al een antwoord ontvangen
op zijn reactie?Mevrouw Halsema (GroenLinks) sluit zich in
grote lijnen aan bij de heer De Wit. Ook zij vindt dat terughoudender moet
worden omgegaan met uitlevering aan de VS vanwege het strafproces dat het
land kent en de omstandigheden in de gevangenissen.De rechter mag toetsen bij flagrante mensenrechtenschending. Ook in gevallen
waarin de rechter onvoldoende geïnformeerd is, wordt na enige tijd alsnog
ingestemd met uitlevering. Na beoordeling door de rechter moet de minister
beslissen. De minister toetst echter marginaal, waarmee een gat in de toetsing
lijkt te ontstaan. Wie controleert welke opsporingsmethoden zijn gehanteerd?
De minister schrijft dat niet is aangetoond dat door buitenlandse opsporingsambtenaren
ontoelaatbare praktijken worden gebruikt. Het is eenvoudigweg onbekend. Misschien
zou in dezen het voorzorgbeginsel moeten gelden. Als het niet bekend is, moet
je je onderdanen beschermen.Uitlevering gebeurt in de veronderstelling dat de Amerikaanse rechter
vervolgens inhoudelijk toetst, maar dat is nog maar de vraag. Bij plea bargaining
in de VS wordt door de rechter maar heel marginaal getoetst. Bovendien zal
hij de opsporingsmethode naar Amerikaans recht toetsen. Voor pseudo-koop gelden
daar andere regels dan in Nederland. Voor de beoordeling van de zwaarte van
het delict gelden verder nog andere maatstaven. De verdachte die bij de uitlevering
in Nederland onvoldoende bescherming heeft genoten, wordt vervolgens in de
Amerikaanse rechtszaal ook onvoldoende beschermd. Daar komt bij dat het EVRM,
dat de verdachte in de Nederlandse situatie de ultieme rechtsbescherming zou
bieden, in Amerika niet van kracht is. De oplossing ligt in een andere rol
voor de minister. Nadat de rechter getoetst heeft, moet hij zelf veel actiever
controleren in hoeverre de toets volledig is geweest.De Uitleveringswet vereist dat een garantie voor teruglevering wordt gegeven.
Het uitleveringsverdrag met Amerika kent die garantie niet. In 1991 is afgesproken
dat de Amerikaanse regering een verzoek tot teruglevering welwillend zal bejegenen.
De minister zegt dat het in het praktijk goed loopt. Dat is echter onvoldoende.
Voor degene die uitgeleverd wordt, ontbreekt de rechtszekerheid dat hij kan
terugkeren. Bovendien kan het lang duren. De welwillendheid van de Amerikaanse
regering heeft geen rechtskracht en gaat niet boven de Uitleveringswet, die
dus volledig van toepassing is. De minister dient in dezen ofwel de Uitleveringswet
te volgen ofwel de onderhandelingen te heropenen om een terugkeergarantie
te verkrijgen. Zonder terugkeergarantie mag niet worden uitgeleverd.De heer Niederer (VVD) bepleit uiterste terughoudendheid
bij het doen van uitspraken over zaken die nog onder de rechter zijn. Verder
vindt hij het verbazingwekkend dat zo specifiek de aandacht wordt gericht
op uitlevering aan de VS, een fatsoenlijke, democratische rechtsstaat. Het
sluiten van een uitleveringsverdrag is geen papieren exercitie. Het betekent
ook dat feitelijk tot uitlevering moet worden overgegaan.De VS dient bij het uitleveringsverzoek bewijsmateriaal te voegen. Door
de Nederlandse uitleveringsrechter wordt dat conform het verdrag marginaal
getoetst. Het buitenlandse opsporingsonderzoek staat in beginsel niet ter
beoordeling van de Nederlandse uitleveringsrechter. Het is helder dat in andere
landen andere opsporingsmethoden worden gebruikt dan in Nederland gebruikelijk
is. Dat is echter geen grond om de uitlevering ontoelaatbaar te verklaren.
Slechts wanneer sprake is van grove schending van de mensenrechten, kan dat
wél gebeuren. Bij het Amerikaanse opsporingsonderzoek is dat niet aangetoond.
Is dat in andere gevallen overigens wel gebeurd en, zo ja, om welke opsporingsmethoden
ging het daarbij?Antwoord van de ministerDe minister zet de essenties van uitlevering
van Nederlandse onderdanen in het algemeen en die aan de VS in het bijzonder
uiteen. Om de internationale criminaliteit te bestrijden zullen politie en
justitie in binnen- en buitenland intensief moeten samenwerken. Via (uitleverings)verdragen
worden instrumenten ontwikkeld om deze samenwerking mogelijk te maken. Uitleveringsverdragen
maken het onder voorwaarden mogelijk dat personen met het oog op strafvervolging
of het ondergaan van een straf onder dwang aan een ander land worden overgedragen.
Tot 1988 beperkte deze mogelijkheid zich tot vreemdelingen. Sindsdien is uitlevering
van Nederlanders onder voorwaarden mogelijk. Deze uitbreiding werd noodzakelijk
geacht omdat het, vanwege de complexiteit van onderzoeken naar deze vormen
van criminaliteit en de betrokkenheid van vele daders uit verschillende landen,
niet mogelijk is de vervolging van personen altijd in het land van herkomst
te laten plaatsvinden. Om te voorkomen dat Nederlanders zich aan buitenlandse
vervolging kunnen onttrekken door in Nederland te blijven, is de mogelijkheid
tot uitlevering geschapen. Uitlevering geschiedt alleen met het oog op de
vervolging van de persoon en onder de voorwaarde dat betrokkene, indien hij
dat wil, een na uitlevering opgelegde vrijheidsstraf in Nederland kan ondergaan.Sinds 1988 is uitlevering van onderdanen aan de VS mogelijk. Met name
door de toename van de uitvoer van xtc van Nederland naar de VS is de laatste
jaren het aantal opsporingsonderzoeken en uitleveringsverzoeken toegenomen.
Er is sprake van een forse toename van het aantal Nederlandse gedetineerden
in de VS.Het uitleveringsverdrag met de VS kent in beginsel een uitleveringsverplichting
wanneer aan de verdragsvereisten is voldaan en zich geen weigeringsgronden
voordoen. Voor de minister is er in het algemeen weinig beleidsruimte om niet
tot uitlevering over te gaan. Ook in de uitleveringsrelatie met de VS geldt
het internationaal erkende vertrouwensbeginsel. Dit houdt in dat erop mag
worden vertrouwd dat de VS zich houdt aan de bepalingen van het uitleveringsverdrag,
dat de Amerikaanse opsporing in overeenstemming met het eigen recht plaatsvindt
en dat personen na uitlevering een eerlijk proces mogen verwachten. Tot nu
toe is niet gebleken dat dit vertrouwen niet gerechtvaardigd was. Dit geldt
ook voor de terugkeer van uitgeleverde Nederlandse onderdanen. Alle Nederlanders
die na uitlevering en veroordeling een verzoek hebben gedaan hun straf in
Nederland uit te zitten, zijn teruggekeerd. Hun Amerikaanse straf is in alle
gevallen door de Nederlandse rechter in een Nederlandse straf omgezet.Alleen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Ierland hebben
het EU-uitleveringsverdrag nog niet geratificeerd. Overigens komt het verdrag
te vervallen wanneer het Europese arrestatiebevel in 2004 van kracht wordt.Tot nu toe heeft Amerika geen eigen onderdanen aan Nederland uitgeleverd.
In Nederlandse strafzaken is dit nog niet aan de orde geweest. Er is geen
sprake van een beleidslijn.In de notawisseling van 1991 zijn nadere afspraken gemaakt over de terugkeer
van uitgeleverde Nederlanders. De VS heeft aangegeven dat er in beginsel geen
bezwaar bestaat tegen overbrenging van Nederlanders om hun straf in Nederland
te ondergaan. Verzoeken daartoe zullen welwillend in overweging worden genomen.
Amerika acht zichzelf verplicht om inderdaad tot teruglevering over te gaan
nadat strafvervolging is afgesloten. Tot op heden heeft altijd teruglevering
plaatsgevonden. Nieuwe onderhandelingen om tot een echte garantie te komen
zijn niet opportuun. Er zou wantrouwen mee worden uitgestraald, terwijl de
praktijk dat wantrouwen niet wettigt. Een verdragswijziging is in dezen ook
een veel te omslachtige procedure. Verdachten hebben gezien de praktijk geen
reden om eraan te twijfelen dat na strafvervolging de strafexecutie in Nederland zal plaatsvinden. Zij worden ervan op de hoogte gesteld dat
zij zelf een verzoek om teruglevering moeten doen.In kort geding is steeds aangegeven dat er weliswaar soms incidenten zijn,
maar dat de situatie in het gevangeniswezen in de VS in het algemeen niet
zodanig is, dat uitlevering moet worden geweigerd. Er is het vertrouwensbeginsel
en bovendien kan en zal de minister van Buitenlandse Zaken de rechtsgang monitoren.
Bij problemen zal erop worden aangedrongen dat de tenuitvoerlegging gedurende
de strafvervolgingsperiode elders zal plaatsvinden. Er zijn in dit opzicht
geen klachten bekend.Altijd weer zijn er geruchten over het eigenmachtig optreden van buitenlandse
opsporingsambtenaren in Nederland. Sinds 1 april is er een nieuwe richtlijn
voor buitenlandse liaisonofficieren. Men is zich er zeer wel van bewust dat
men zich hieraan moet houden. Als er signalen zijn dat het niet goed gaat,
wordt dat nagetrokken.Wat betreft de zaak van de man met e-mailcontact met een minderjarige
is Nederland van mening dat door de VS zonder Nederlandse toestemming opsporing
in Nederland heeft plaatsgevonden, terwijl de Amerikanen van oordeel zijn
dat slechts opsporing in Amerika is geschied. Nederland heeft de gang van
zaken afgekeurd. Het probleem zal worden betrokken bij het onderwerp cybercrime
en opsporing via internet.In de door de heer De Wit aangevoerde gevallen waarin sprake zou zijn
van anonieme getuigen, criminele informanten, telefoontaps en uitlokking heeft
de rechter een oordeel uitgesproken. De criteria waaraan moet worden voldaan,
zijn duidelijk in het verdrag vastgelegd.Eerder is aangegeven waarom vervolging in het buitenland wenselijk kan
zijn. Bij handel in verdovende middelen bevinden de slachtoffers zich in de
VS, waardoor de rechtsorde aldaar is geschaad. Als xtc-pillen afkomstig uit
Nederland in de VS aan mensen worden overhandigd, is dat gemakkelijker in
de VS te bewijzen dan in Nederland.In een concrete zaak zou het specialiteitbeginsel zijn geschonden. Uit
het desbetreffende Amerikaanse vonnis is gebleken dat de verdachte van de
feiten is vrijgesproken waarvoor uitlevering niet was verzocht. Desgewenst
zal de uitspraak en mogelijk het vonnis aan de commissie worden gezonden.De rechter beslist over de toelaatbaarheid van uitlevering. Dit betreft
vooral een juridisch-technisch onderzoek, waarbij de volgende vragen aan de
orde komen. Voldoen de door het buitenland overgelegde stukken aan de eisen
van het verdrag? Is sprake van dubbele strafbaarheid? Betreft het daadwerkelijk
de door het buitenland gezochte persoon? Kan überhaupt sprake zijn van
een vermoeden van schuld aan de feiten waarvoor de uitlevering wordt verzocht?
Hoewel dat niet uit het verdrag voortvloeit, kan de rechter ook besluiten
om niet uit te leveren omdat er gevaar bestaat voor flagrante mensenrechtenschending.
Ooit heeft de rechter om die reden zo'n uitspraak gedaan.De minister moet meer oordelen over de juridische en politieke aspecten
van de uitlevering. Daarbij moet in het bijzonder worden gedacht aan de hardheid
voor de betrokken persoon, omdat deze bijvoorbeeld ernstig ziek is of een
hoge ouderdom heeft bereikt. Ook is het mogelijk dat vervolging in Nederland
de voorkeur verdient, bijvoorbeeld indien het delict geheel in Nederland heeft
plaatsgevonden. Verder kan ook de minister met het oog op een dreigende flagrante
mensenrechtenschending uitlevering weigeren. Dit heeft zich ooit voorgedaan,
zij het niet in de relatie met de VS.Als de verdachte het niet eens is met uitlevering, kan hij in kort geding
gaan, dat over het algemeen in Nederland mag worden afgewacht. Dat geldt niet
voor een eventueel hoger beroep. Na de veroordeling wordt de delinquent teruggeleverd,
waarna strafomzetting plaatsvindt. Het is dan mogelijk dat iemand die in de
VS 20 jaar heeft gekregen, in Nederland een straf van 2 jaar krijgt opgelegd.In het algemeen speelt het buitenlandse opsporingsonderzoek geen rol in
de uitleveringsprocedure. Het aangaan van een verdragsrelatie houdt impliciet
in dat vertrouwen bestaat in het buitenlandse rechtssysteem. Dat geldt ook
voor de behandeling van Amerikaanse uitleveringsverzoeken. Het Amerikaanse
onderzoek en de waardering van het bewijsmateriaal staan ter beoordeling van
de Amerikaanse rechter. Ook wanneer methoden zijn toegepast die wel in de
VS maar niet in Nederland zijn toegelaten, behoeft dit niet aan de uitlevering
in de weg te staan. Het vertrouwensbeginsel brengt met zich mee dat erop mag
worden vertrouwd dat het buitenlandse onderzoek conform de eigen wetgeving
geschiedt en dat daarbij de elementaire mensenrechten in acht worden genomen.
Indien blijkt dat in het buitenland een opsporingsonderzoek heeft plaatsgevonden
dat de opgeëiste persoon door uitlevering blootstelt aan een risico van
flagrante schending van de mensenrechten, kan van uitlevering worden afgezien.Nadere gedachtewisselingDe heer Van Oven (PvdA) steunt het systeem
waarbij uitlevering mogelijk is om grensoverschrijdende criminaliteit beter
te bestrijden. Met het verdrag is vertrouwen uitgesproken in een andere rechtscultuur.
Die andere rechtscultuur moet vervolgens wel aan voortdurende toetsing onderhevig
zijn.De notawisseling van 1991 komt niet volledig tegemoet aan de vereiste
terugkeergarantie. De minister dient in contact met de Amerikanen tot een
nadere invulling te komen van de woorden «in beginsel», opdat
de praktijk in overeenstemming zal zijn met de memorie van toelichting bij
de WOTS. Het resultaat van die bespreking dient vanzelfsprekend naar de Kamer
te worden gestuurd.De heer Dittrich (D66) constateert dat in
de brief van de minister gesproken wordt van «een terugkeergarantie
in de praktijk» en vindt dat te mager. Er moet in elk individueel geval
een garantie zijn.Conform het verdrag is uitlevering aan de VS mogelijk van iemand die verdacht
wordt van strafbare feiten die zich geheel of gedeeltelijk in Nederland hebben
afgespeeld. Nederland moet ervoor kiezen om voor strafbare feiten die zich
geheel of gedeeltelijk op Nederlands grondgebied hebben afgespeeld, niet uit
te leveren. Sinds de totstandkoming van het verdrag zijn met de VS nadere
afspraken gemaakt, bijvoorbeeld inzake de bestrijding van xtc. Als gevolg
daarvan vinden meer uitleveringen plaats. Voor een volksvertegenwoordiger
mag dat reden zijn om voor bijstelling te pleiten.Is het vragen om uitlevering van iemand die tien jaar geleden iets verkeerd
heeft gedaan in de VS, voor de minister geen reden om niet mee te werken aan
uitlevering, omdat zoiets in Nederland absoluut tot niet-ontvankelijkheid
zou hebben geleid?De heer De Wit (SP) wijst op het politieke
aspect van de uitlevering van verdachten van xtc-handel. In de brief van de
minister van Buitenlandse Zaken van 19 maart 2002 wordt een relatie gelegd
tussen drugshandel en terrorisme. Nederland moet op eigen benen blijven staan.
De toetsing van de rechter op het punt van flagrante schending van de mensenrechten
komt in de praktijk onvoldoende tot haar recht. De marginale toets van de
minister voegt daaraan te weinig toe. Verder dient er helderheid te komen
over een echte terugkeergarantie.Mevrouw Halsema (GroenLinks) vindt de snelle
stijging van het aantal uitleveringen aan de VS opvallend. Dat heeft te maken
met de xtc-handel, maar is ook een gevolg van de eerder gemaakte afspraken
om de samenwerking op het gebied van de bestrijding van drugshandel te intensiveren. De wens om mee te werken, bijvoorbeeld aan uitlevering, en om in een
zeer beperkt aantal gevallen vervolging in Nederland te laten plaatsvinden,
lijkt ingegeven door de wens om de samenwerking met de VS verder te intensiveren.
Het gebruik van ongeoorloofde opsporingsmethoden verdient echt meer aandacht.
Als niet zeker is dat de juiste opsporingsmethoden zijn gebruikt, moet terughoudendheid
worden betracht bij uitlevering. Mensen worden dan namelijk blootgesteld aan
een vervolging die in Nederland niet toelaatbaar is. De minister kiest niet
voor een ruime toetsingsbevoegdheid. Vervolging dient in Nederland plaats
te vinden indien de feiten geheel of gedeeltelijk in Nederland hebben plaatsgevonden.
In zo'n geval moet uitlevering worden verhinderd. De minister verwijst naar
het aantal procedures dat vóór uitlevering kan worden gevoerd,
maar hij verdedigt zich niet op de aard van de beoordeling door de rechter
en de minister. Dat is een probleem omdat beiden marginaal toetsen. Gevoegd
bij het ontbreken van een terugkeergarantie, is het de vraag of het verstandig
is om voort te gaan met het op deze manier uitleveren van mensen aan de VS.De heer Niederer (VVD) heeft geen behoefte
aan aanscherping van de terugkeergarantie. De minister heeft aangegeven dat
in de praktijk terugkeer plaatsvindt. Het is dan niet hoffelijk jegens de
Amerikaanse vrienden om opnieuw te willen onderhandelen.De minister wijst erop dat de memorie van
toelichting bij de WOTS zich richtte op de uitlevering aan Europese landen.
Het Europese uitleveringsverdrag kent namelijk de bepaling dat onderdanen
niet worden uitgeleverd. Daarom wordt in de memorie van toelichting een garantie
per geval vereist. Het verdrag met de VS verplicht wél tot uitlevering.
De notawisseling heeft als resultaat gehad dat «in beginsel» wordt
teruggeleverd. Dit voorkomt bureaucratische briefwisselingen per individueel
geval. De Amerikanen weten heel goed dat Nederland ervan uitgaat dat wordt
teruggeleverd. Langs diplomatieke weg zal er steeds weer op worden gewezen
dat dit belangrijk is. Een motie van wantrouwen zou niet effectief zijn. In
het gesprek met de Amerikaanse minister van justitie is de terugkeergarantie
een van de onderwerpen geweest. Binnen een redelijke termijn zal de Kamer
informatie worden verstrekt over de manier waarop het begrip «in beginsel»
nader kan worden geduid.Bij het verzoek om uitlevering na een periode van elf jaar hebben de Amerikaanse
autoriteiten aangegeven dat het veel moeite en tijd heeft gekost om betrokkene
te traceren. Er is geen sprake van verjaring. Verder is geen van de weigeringsgronden
van toepassing.Mevrouw Halsema meent dat onvoldoende toetsing plaatsvindt. Haar standpunt
lijkt op een omgekeerde bewijslast: de rechters moeten bewijzen dat er niets
onrechtmatigs is gebeurd. Men dient ervan uit te gaan dat zaken goed zijn
verlopen, tenzij het tegendeel aannemelijk is. Nogmaals, er wordt op gelet,
maar tot nu toe is niet gebleken dat op enigerlei wijze oneigenlijk gebruik
van het verdrag wordt gemaakt.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Swildens-RozendaalDe wnd. griffier van de vaste commissie voor Justitie,BeukerXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (ChristenUnie),
O. P. G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit
(SP), Ross-van Dorp (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks)
Weekers (VVD), Van der Staaij (SGP) en Wijn (CDA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Çörüz
(CDA), Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA),
Barth (PvdA), Hoekema (D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld
(VVD), Slob (ChristenUnie), Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA),
Marijnissen (SP), Buijs (CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD),
De Vries (VVD), Van Walsem (D66), De Pater-van der Meer (CDA) en Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28000-VI-64.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl