Arbeidsomstandighedenwet 1998; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-25879, nr. 71b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

02-02-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25879 nr. 71b

28-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Algemeen3. Artikelsgewijze opmerkingen Artikel 3Artikel 5Artikel 14Artikel 20Artikel 33Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25879Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 879Arbeidsomstandighedenwet 1998nr. 71bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 28 januari 1999 1. InleidingMet belangstelling heeft het kabinet kennis genomen van de reactie van
de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid op het wetsvoorstel
Arbeidsomstandighedenwet 1998. Geconstateerd wordt dat in het voorlopig verslag
in algemene zin de doelstellingen van het wetsvoorstel worden onderschreven.
Naast algemene vragen en opmerkingen, zijn over een aantal artikelen specifieke
vragen gesteld. 2. AlgemeenNaar aanleiding van het algemeen commentaar van de fracties merkt het
kabinet het volgende op, waarbij – tenzij anders vermeld – de
volgorde wordt aangehouden uit het voorlopig verslag.Allereerst enkele opmerkingen in reactie op de brief van VNO-NCW van 
7 december 1998 over dit wetsvoorstel.Het kabinet is van mening dat met het wetsvoorstel een goede balans is
gevonden tussen enerzijds meer vrijheid voor werkgevers om op bedrijfsniveau
invulling te geven aan arbeidsomstandigheden en anderzijds adequate mogelijkheden
voor werknemersbetrokkenheid en een effectief toezicht door de overheid. Wat
betreft dit laatste is de introductie van het systeem van de bestuurlijke
boete van betekenis.Het wetsvoorstel maakt onderdeel uit van een breder beleid gericht op
verbetering van arbeidsomstandigheden. Doelstelling is de effectiviteit van
het arbeidsomstandighedenbeleid te vergroten. Daarbij is versterking van de
verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor het arbo- en verzuimbeleid
in ondernemingen essentieel, alsmede het bieden van meer ruimte voor eigen
beleid. Inzet daarbij is en blijft het huidige wettelijk vastgelegde beschermingsniveau
te handhaven. Het wetsvoorstel geeft de algemene kaders waarbinnen het arbeidsomstandighedenbeleid
op ondernemingsniveau moet worden vormgegeven. Het is de basis voor nadere
regels en regelt voorts het toezicht en de handhaving door de Arbeidsinspectie.
In de memorie van toelichting is aangegeven welke andere beleidsinitiatieven
tot ontwikkeling zijn en worden gebracht. Gewezen wordt onder meer op initiatieven
voor het tot stand brengen van een adequate kennisinfrastructuur,
de bevordering van toepassing van certificatie, de opbouw van een monitorsysteem
om het functioneren en de ontwikkeling van het systeem te kunnen volgen, alsmede
de activiteiten in het verlengde van de evaluatie van de maatvoering van de
risico-inventarisatie en -evaluatie. Ook wordt gewezen op de Farbo-regeling
tot fiscale faciliëring van arbovriendelijke investeringen.Dat de overheid zich bij voortduring zou concentreren op uitbreiding en
aanscherping van regelgeving, zoals VNO-NCW suggereert, is – gezien
ook het bovenstaande – onjuist. In feite worden in toenemende mate andere
instrumenten ingezet. Bovendien is het onderhavige wetsvoorstel juist (mede)
gericht op een verbetering van de inrichting van de regelgeving opdat werkgevers
en werknemers zich effectief kunnen inspannen voor preventief arbobeleid.
Duidelijk zal zijn dat het kabinet van opvatting is dat wetgeving en handhaving
alléén, niet voldoende zijn om arbeidsomstandighedenbeleid in
ondernemingen voldoende van de grond te krijgen. Ook de in het Regeerakkoord
vervatte beleidsintensivering arbeidsomstandigheden – zie daarover mijn
brief van 15 januari 1999 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer over het
plan van aanpak WAO – is wat dat betreft illustratief. Overigens is
het verheugend dat VNO-NCW onderschrijft dat investeringen in ondersteunende
activiteiten van groot belang zijn.Wat betreft het benutten van de Europese ruimte tot vereenvoudiging, is
van belang dat het nu eenmaal een gegeven is dat het overgrote deel van de
wetgeving direct voortvloeit uit Europese en andere internationale verplichtingen.
Waar de Nederlandse wet verder gaat dan internationale verplichtingen, is
dat het resultaat van expliciete politieke keuzen in het (recente) verleden.
Het kabinet ziet thans geen reden om hier wijziging in te brengen.Dit betreft o.m. de wijze waarop de in de Europese kaderrichtlijn (89/391/EEG)
voorgeschreven deskundige ondersteuning is vormgegeven. Het in 1994 ingevoerde
stelsel van risico-inventarisatie en -evaluatie en deskundige ondersteuning
door arbodiensten is in samenhang met maatregelen op het gebied van sociale
zekerheid ingevoerd en er mede op gericht ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
terug te dringen. Juist daar ook liggen mogelijkheden voor werkgevers om baten
te genereren. Preventief beleid door het realiseren van gezonde en veilige
arbeidsomstandigheden levert geld op. Dit wetsvoorstel biedt daartoe de kaders
en geeft ruimte, waar mogelijk gezien de Europese verplichtingen, voor concreti-sering
op bedrijfsniveau. Bij het streven naar meer ruimte voor maatwerk op bedrijfsniveau,
onderschrijft VNO-NCW overigens de inzet van het kabinet om op Europees niveau
te komen tot meer flexibiliteit en vereenvoudiging van regels.De overige opmerkingen van VNO-NCW komen in het vervolg van deze memorie
aan de orde.De leden van de fractie van de VVD vragen hoe het kabinet de wijziging
van artikel 3, eerste lid, onder d, (vervallen van de woorden «door
een machine of een lopende band») beoordeelt en welke uitleg hieraan
moet worden gegeven.Met de door de amendering algemenere en ruimere formulering van deze passage
is aangegeven dat ook andere oorzaken dan een machine of lopende band oorzaak
van tempodwang kunnen zijn, zoals een strakke werkplanning en korte afhandelings-
en opleveringstermijnen. In de praktijk kan met dergelijke in de organisatie
van het werk gelegen oorzaken van tempo-dwang rekening gehouden worden bij
het opstellen van de risico-inventarisatie en -evaluatie en het plan van aanpak.
In de convenantenaanpak nieuwe stijl is het meer algemene aspect werkdruk
een belangrijk element. Op de vraag van deze leden hoe omgegaan moet worden met het in het nieuwe
lid 4 van artikel 3 opnieuw opgenomen begrip «welzijn» wordt in
het artikelsgewijze deel ingegaan.De leden van de VVD-fractie vragen of er een cijfermatig inzicht is in
het zwaarder worden van de administratieve lasten door het schrappen van «van
meer dan drie werkdagen» uit artikel 5, eerste lid.De verplichting tot registratie van alle arbeidsongevallen is ook opgenomen
in de huidige wet. Het onderhavige voorstel leidt daarom niet tot een verzwaring
van administratieve lasten.De administratieve lastenverlichting zit vooral in het vervallen van de
verplichting om aan de Minister te rapporteren over alle ongevallen. Feit
is dat ten opzichte van het wetsvoorstel zoals dat bij de Tweede Kamer is
ingediend deze lastenverlichting minder groot is. Niet te becijferen is evenwel
hoe groot precies.Opgemerkt wordt nog – in reactie op wat VNO-NCW stelt over administratieve
lasten – dat de kosten van het uitvoeren van een ri&e, maar ook
de kosten die samenhangen met wettelijk voorgeschreven certificaten, in de
memorie van toelichting buiten beschouwing zijn gebleven omdat met het wetsvoorstel
de regelgeving op deze punten niet wezenlijk verandert.In de memorie van toelichting is uitdrukkelijk gemeld dat geen rekening
is gehouden met interne beleidskosten bij bedrijven, omdat daarvan geen cijfers
zijn. Feitelijk zullen er uiteraard kosten zijn van het verzuimbeleid dat
bedrijven zelf voeren, maar juist niet op het punt van de loondoorbetaling.
Integendeel, de kosten daarvan zijn vermoedelijk gedaald. Immers, het was
en is praktijk dat 90% van de werkgevers het loon doorbetaalt bij ziekte.
Daar is dus geen verandering in gekomen. Wat is vervallen, is het verkeer
met de bedrijfsvereniging/uvi voor het verrekenen achteraf van het ziekengeld.
Dat is dus eerder een besparing. Daar staat natuurlijk tegenover dat er eventueel
verrekeningsverkeer voor in de plaats is gekomen met een particuliere verzekeraar.
Per saldo is er macro in die zin een besparing, omdat niet alle werkgevers
een particuliere verzekering hebben.De opmerking in de brief van VNO-NCW dat introductie van de bestuurlijke
boete een extra kostenpost voor bedrijven is, kan het kabinet niet plaatsen.
Als de wet wordt nageleefd wordt ook geen enkele boete opgelegd.De leden van de fractie van de VVD vroegen hoe de toezending van adviezen
van de Arbo-dienst aan de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging
geëffectueerd moet worden, gezien het feit dat de medezeggenschapsorganen
geen rechtstreekse overeenkomst hebben met de Arbo-dienst.Op dit punt wijkt het wetsvoorstel niet af van de huidige wet. In het
oorspronkelijke voorstel was rechtstreekse toezending van adviezen door de
Arbodienst niet opgenomen; bij amendement is dit (weer) toegevoegd. Arbodiensten
voldoen aan deze bepaling door bij het sluiten van een contract met de werkgever
naar de adressering van het medezeggen-schapsorgaan te vragen. In de praktijk
levert dit niet of nauwelijks een probleem op, aangezien het medezeggenschapsorgaan
door het instemmingsrecht bij het sluiten van het contract betrokken is. Ook
is in de certificeringsregeling vastgelegd dat arbodiensten er zich van dienen
te vergewissen dat het medezeggenschapsorgaan geen bezwaar heeft tegen uitvoering
van het contract.Deze leden vragen ook naar de mening van het kabinet over het bij amendement
toegevoegde instemmingsrecht over regelingen op het gebied van het arbeidsomstandigheden-
en verzuimbeleid voor de personeelsvertegenwoordiging (hierna: pvt) in bedrijven
met minder dan 10 werknemers. Ook in de brief van VNO-NCW worden
hier opmerkingen over gemaakt.De pvt in bedrijven met minder dan 10 werknemers is op zich zelf geen
verplichte vorm van medezeggenschap. Wel is instelling ervan nodig als de
werkgever gebruik wil maken van de ruimere (overleg)normen van de Arbeidstijdenwet
of het maatwerkartikel (artikel 17) van dit wetsvoorstel. De werkgever dient
vervolgens over die ruimere normen dan wel de toepassing van het maatwerkartikel
met de pvt overeenstemming te bereiken. Stelt hij een pvt in, dan heeft deze
tevens instemmingsrecht over werktijdregelingen en regelingen op het gebied
van arbeidsomstandigheden en verzuimbeleid.Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer heb ik laten doorklinken dat
mijns inziens het amendement weinig toevoegt mede omdat de positie van de
belanghebbende werknemers, bij nota van wijziging, juridisch goed geregeld
is. Tegen het amendement heb ik mij echter niet sterk verzet. Immers, de werkgever
zal bij de vraag of hij een pvt instelt zelf een afweging van de argumenten
maken die in dat kader van belang zijn. Eventuele extra lasten in administratief
opzicht zal hij in die afweging verdisconteren.De leden van de fractie van het CDA vragen om een toelichting op de keuze
voor civiele handhaving van de samenwerkings- en informatiebepalingen in dit
wetsvoorstel.In de adviesaanvraag aan de SER werd voorgesteld bepalingen over niet-ernstige
risico's en bepalingen over samenwerking, overleg en informatie civielrechtelijk
te sanctioneren. De SER zag vooral bezwaren met betrekking tot de niet-ernstige
risico's. Het advies is op dat punt overgenomen. De in het wetsvoorstel langs
civielrechtelijke weg gesanctioneerde bepalingen betreffen alleen de relatie
tussen werkgevers en werknemers(vertegenwoordigers). Daarbij past niet een
bestuursrechtelijke of strafrechtelijke sanctionering: wat naar de aard een
private verhouding betreft, behoeft ook private handhaving – dus door
partijen zelf. Hiermee wordt aangesloten op in arbeidsverhoudingen gangbare
handhavingssystematiek: privaat. Te noemen is het (civielrechtelijke) sanctioneringsregime
in het arbeidsovereenkomstenrecht (BW) en de Wet op de ondernemingsraden.Het argument dat een civielrechtelijke procedure de verhoudingen tussen
partijen in een bedrijf ernstig kan verstoren is slechts van beperkte waarde.
Immers indien partijen over de naleving van de onderhavige bepalingen in conflict
raken zal al langer sprake zijn van een diepgaander relationeel probleem.
Dat laat zich door de Arbeidsinspectie – vanuit haar positie, ervaring
en deskundigheid – niet gemakkelijk oplossen. De burgerlijke rechter
is daarvoor – hoewel ook hij voor een moeilijke taak staat in dergelijke
gevallen – toch beter geëquipeerd. De Arbeidsinspectie moet naar
het oordeel van het kabinet niet optreden als arbiter in dergelijke geschillen
tussen partijen, maar zich op haar kerntaak moet richten: handhaving van veilige,
gezonde arbeidsomstandigheden. Overigens kunnen de kosten die met een civiele
procedure gepaard gaan ook een argument zijn om toch intern nog – eventueel
met behulp van externe bemiddeling – een finale poging te doen om het
overleg weer vanuit een gezonde vertrouwensbasis op te starten.Deze leden vragen voorts waarom, in tegenstelling tot het advies van de
Raad van State, ervoor gekozen is om aan een opgelegde boete geen schorsende
werking te verlenen bij bezwaar en beroep. De eerder gegeven motivering om
dat niet over te nemen had deze leden niet overtuigd.De eerdere argumenten voor een lik-op-stuk beleid zonder schorsende werking
door middel van bezwaar of beroep zoals neergelegd in de reactie op het advies
van de Raad van State blijven naar het oordeel van het kabinet
valide. Ter toelichting nog het volgende. Het inspectie- en handhavingsbeleid
van de Arbeidsinspectie is in eerste instantie gericht op de aanpak van misstanden
in bedrijven. Dit betekent dat deze dienst haar inspectieactiviteiten vooral
richt op die overtredingen, waarbij (ernstig) gevaar voor de veiligheid en
gezondheid voor personen bestaat. Onder de huidige wetgeving en het huidige
handhavingsbeleid ligt er veel tijd tussen de constatering van dergelijke
overtredingen en de uiteindelijke veroordeling of transactie. Perioden van
een jaar of meer zijn geen uitzondering. Het is geen goede zaak dat werkgevers
pas na een jaar of langer worden geconfronteerd met de sanctie voor hun overtreding.
In dergelijke gevallen is het kunnen opleggen van een boete vele malen effectiever
en draagt bij tot het normbesef van individuele werkgevers. Het oprekken van
de periode tussen de overtreding en het betalen van een boete door het inbouwen
van de mogelijkheid van bezwaar met schorsende werking zou deze wenselijke
effecten teniet doen.Het kabinet is overigens – anders dan VNO-NCW – van mening
dat het ontbreken van schorsende werking bij bezwaar en beroep geen verzwakking
van de rechtspositie van de werkgever betekent. Het wetsvoorstel bevat extra
waarborgen (hoorplicht, terugbetalingsplicht) die voorkomen dat de werkgever
onzorgvuldig wordt behandeld. Daarnaast kan de werkgever op grond van de Algemene
Wet Bestuursrecht zelf bij de President van de rechtbank om schorsing vragen.Het schrappen van de bepaling dat een bevel tot stillegging van het werk
niet langer dan zeven dagen geldt tenzij het door de rechtbank is bekrachtigd,
vloeit overigens voort uit de aanpassing van wetten aan de derde tranche van
de Algemene Wet Bestuursrecht en is dus niet in het kader van dit wetsvoorstel
gewijzigd.In reactie op vragen van de leden van de CDA-fractie wordt opgemerkt dat
de nadere regels op basis van de Arbeidsomstandighedenwet voor het overgrote
deel zijn opgenomen in het Arbeidsomstandighedenbesluit en de Arbeidsomstandighedenregeling.
De naar aanleiding van dit wetsvoorstel in dat besluit en die regeling aan
te brengen wijzigingen betreffen in belangrijke mate de invoering van het
systeem van de bestuurlijke boete en worden gelijktijdig met het onderhavige
wetsvoorstel van kracht. Over de nieuwe Arbeidsomstandighedenwet, waaronder
ook het systeem van de bestuurlijke boete, worden werkgevers en werknemers
maar ook arbodiensten geïnformeerd in een uitgebreide voorlichtingscampagne.De in artikel 33 aangekondigde algemene maatregel van bestuur, kort gezegd
de boete-indeling voor overtredingen van bepalingen uit het Arbeidsomstandighedenbesluit,
is onderdeel van de hierboven aangeduide wijziging van dat besluit. In deze
aanpassing zal zijn aangegeven welke (maximale) boetebedragen aan de overtreding
van concreet aangegeven voorschriften zijn gekoppeld. Een nadere differentiatie
van boetebedragen wordt opgenomen in een nieuwe «boeterichtlijn»
die uiteraard openbaar zal worden gemaakt. Daarmee wordt een inzichtelijk
en voor betrokkenen helder systeem gecreëerd. De betreffende wijziging
is in voorbereiding. Overleg met het Openbaar Ministerie is gaande. Op het
moment dat het wijzigingsbesluit gereed is, ben ik graag bereid dit aan het
parlement toe te zenden.Zoals de leden van de CDA-fractie opmerken is bij de behandeling van dit
wetsvoorstel in de Tweede Kamer de positie van vrijwilligerswerk in relatie
tot de Arbeidsomstandighedenwet aan de orde geweest. Het daarbij toegezegde
overleg met de Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk NOV is in december
1998 gestart en wordt spoedig gecontinueerd. Daarna zal ik verslag uitbrengen
aan de Tweede Kamer. Ik zal ook de Eerste Kamer informeren. De leden van de CDA-fractie vroegen of dit wetsvoorstel bijdraagt aan
het bieden van gelijke kansen voor gehandicapte werknemers, zowel in het kader
van integratie als reïntegratie, of dat dit wetsvoorstel geheel onbedoeld
toch extra drempels opwerpt. De wijzigingen in dit wetsvoorstel ten opzichte
van de bestaande Arbeidsomstandighedenwet zijn slechts op een enkel punt specifiek
relevant voor het vraagstuk van (re)ïntegratie van arbeidsgehandicapten.
Artikel 3, eerste lid, onder c, bevat een gewijzigde formulering van de beleidsopdracht
om de arbeid zoveel als redelijkerwijs mogelijk is aan te passen aan de persoonlijke
eigenschappen van (de) werknemers. In dit wetsvoorstel is het lidwoord «de»
voor «werknemers» weggelaten. De leden van de VVD-fractie hebben
hierover een vraag gesteld die in het artikelsgewijze deel wordt beantwoord.
De bedoeling van de gewijzigde formulering is in elk geval om de toegankelijkheid
van de arbeid voor mensen met verschillende persoonlijke eigenschappen, waaronder
arbeidshandicaps, te vergroten.Voor het overige zijn er in de wijzigingen in dit wetsvoorstel geen specifieke
effecten voor (re)ïntegratie. Het is uiteraard wel zo dat dit wetsvoorstel
als geheel beoogt de effectiviteit van het arbobeleid te verhogen, en dat
dit wetsvoorstel daarom, samen met andere getroffen en nog te treffen maatregelen
op het terrein van de arbeidsomstandigheden en de sociale verzekeringen, bijdraagt
aan de (re)ïntegratie van arbeidsgehandicapten. Een overzicht daarvan
is gegeven in mijn eerdergenoemde brief van 15 januari 1999 over het plan
van aanpak WAO.Deze leden vragen voorts of compensatiemaatregelen (ook in financiële
zin) getroffen zijn of overwogen worden met het oog op door hen gesignaleerd
(vermeend) achterstallig onderhoud in het onderwijs.De bekostiging voor de onderwijsinstellingen in de sectoren voortgezet
onderwijs, beroeps- en volwasseneneducatie, hogerberoepsonderwijs en wetenschappelijk
onderwijs is gebaseerd op een lump-sum filosofie. Voor de sector primair onderwijs
wordt bij deze problematiek een normatieve materiële component gehanteerd
en geldt daarnaast grofweg de regel dat het achterstallig onderhoud aan de
binnenkant van de onderwijsinstelling voor rekening van de instelling is en
het achterstallig onderhoud aan de buitenkant voor rekening van de desbetreffende
gemeente komt.Voor de lump-sumsectoren geldt in algemene zin dat de beschikbare middelen
volgens verdeelmodellen worden gealloceerd over de onderwijsinstellingen.
De verdeling van de middelen is gebaseerd op parameters, zoals leerlingaantallen
en diploma's en leidt uiteindelijk tot een bedrag per instelling, de lump-sum
genoemd. De lump-sum moet besteed worden aan de wettelijke taken die de onderwijsinstellingen
vervullen; hieronder vallen ook de arbo-verplichtingen. Specifieke compensatiemaatregelen
in financiële zin zijn tot nu toe niet getroffen.De leden van de CDA-fractie vragen om een nadere toelichting op artikel
24, lid 3, waarin is bepaald dat de toezichthouder bevoegd is een woning binnen
te treden, zonder toestemming van de eigenaar.De Arbeidsomstandighedenwet regelde tot 1 november 1994 het binnentreden
voor de toezichthouder, met uitzondering van het binnentreden van woningen.
Met de wetswijziging per die datum, waarbij de Arbowet van toepassing werd
op thuiswerk, is deze uitzondering opgeheven. Dit is mede gebeurd op aandringen
van de toenmalige Arboraad. Het argument hierbij was het algemeen belang van
de handhaafbaarheid van wettelijke regels. De binnentredingsbevoegdheid is
geformuleerd conform de Algemene wet op het Binnentreden (Stb. 1994, 572).
De toezichthouder moet aan alle verplichtingen voldoen die in deze algemene
wet zijn opgenomen. Hij mag alleen binnentreden voor zover dat noodzakelijk
is voor de juiste vervulling van zijn taak: het toezicht en de handhaving
van verplichtingen waaraan een werkgever moet voldoen, in dit geval in een
woning. Deze leden vragen voorts om een korte opsomming van de verbeteringen,
daarbij speciaal lettende op de positie van het MKB, in dit wetsvoorstel vergeleken
met de huidige wet.De in de Arbeidsomstandighedenwet 1998 opgenomen voorschriften beogen
een grondslag te leggen voor een structurele aandacht voor arbeidsomstandigheden
in het bedrijfsbeleid. Zij vormen het kader waarbinnen het arbeidsomstandighedenbeleid
moet worden vormgegeven. In dit verband hebben in het wetsvoorstel vooral
de zogenaamde systeemelementen een grotere nadruk gekregen. De betreffende
bepalingen zijn bovendien beter gesystematiseerd. Een belangrijke verbetering
in algemene zin is voorts dat het wetsvoorstel in vergelijking met de bestaande
wet meer inzichtelijk is. Bepalingen zijn vereenvoudigd, geactualiseerd en
zo kort en bondig mogelijk geformuleerd en in eenvoudige en moderne bewoordingen
vervat. Uit oogpunt van het streven naar meer ruimte voor maatwerk op bedrijfsniveau
zijn waar mogelijk bepalingen algemener geformuleerd. Bovendien zijn waar
mogelijk en waar er voldoende draagvlak voor was, administratieve verplichtingen
beperkt.De vraag van de leden van de CDA-fractie over het begrip «welzijn»
wordt beantwoord in het artikelsgewijze deel van deze memorie.De leden van de fracties van de PvdA, SGP, GPV en RPF hebben vragen gesteld
over o.m. de beperkingen die Europese regelgeving stelt aan de nationale mogelijkheden
om ruimte te bieden voor maatwerk en hoe het kabinet zich voorstelt die ruimte
te vergroten. Ook in de brief van VNO-NCW zijn hier opmerkingen over gemaakt.In de memorie van toelichting is een aantal lijnen omschreven waarlangs
de gewenste ruimte in de Europese regelgeving gerealiseerd kan worden. Van
belang is o.a. terughoudendheid bij het inzetten van regelgeving als beleidsinstrument,
suggesties doen voor vereenvoudiging bij evaluatie van bestaande regelgeving
en het formuleren van algemene verplichtingen in de vorm van doelvoorschriften
in plaats van middelvoorschriften. Dit alles gebeurt op zich daarvoor lenende
momenten en binnen de daartoe geëigende gremia (zoals het Raadgevend
Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming
op de arbeidsplaats, de Raadswerkgroep Sociale vraagstukken, het COREPER,
de Sociale Raad en de Raad Interne Markt) en in bilateraal overleg.Een meer concrete stap is de volgende. In de bestaande 118A-richtlijnen
worden – ter uitwerking van de Europese kaderrichtlijn – eisen
gesteld aan bijv. arbeidsmiddelen, persoonlijke beschermingsmiddelen, beeldschermen,
mobiele bouwplaatsen en de bescherming van zwangere werkneemster en jongeren,
een en ander ter beperking van risico's voor werknemers. De lidstaten zijn
verplicht de regels in algemeen verbindende voorschriften op te nemen. Het
is de lidstaten daarbij niet toegestaan te bepalen dat werkgevers die risico's
op een andere dan de voorgeschreven wijze kunnen keren, zelfs niet als die
alternatieve methoden minstens even geschikt zijn. Wel mogen de lidstaten
aan werkgevers additionele verplichtingen opleggen. Dit betekent dat voorshands
slechts daar gebruik kan worden gemaakt van de in artikel 17 van dit wetsvoorstel
bedoelde afwijkingsmogelijkheid, waar sprake is van verplichtingen voor werkgevers
die uitgaan boven de Europese minimumnormen of daar waar de Europese richtlijnen
er ruimte voor bieden. Die ruimte is thans vrij beperkt: naar schatting vloeit
ca. 90% van alle bepalingen uit het Arbobesluit rechtstreeks voort uit 26
EG-richtlijnen (en drie door Nederland geratificeerde IAO-verdragen).Vandaar dat het in de bedoeling ligt er – zoals door de SER al gesuggereerd –
in EU-verband voor te pleiten in Europese richtlijnen die ruimte aan te brengen.
Dit zou bijvoorbeeld kunnen door daarin een duidelijker onderscheid aan te
brengen in enerzijds elementen die een afdoende beschermingsniveau
definiëren (de doelvoorschriften) en anderzijds elementen die als middelvoorschriften
gedefinieerd worden en waarvoor adequate alternatieven denkbaar zijn. Laatstgenoemde
elementen zouden in bijlagen bij de richtlijn opgenomen moeten worden. In
deze opzet zou daarvan door werkgevers afgeweken moeten kunnen worden mits
overeenstemming bestaat met hun werknemers over alternatieve wegen die minimaal
hetzelfde beschermingsniveau bieden. Voordeel van deze aanpak is dat de merites
van de middelvoorschriften voor degenen die daar wel behoefte aan hebben behouden
blijven als terugvaloptie. Ook is het risico kleiner dat grote verschillen
optreden in de concretisering van doelvoorschriften in nationale regelgeving.Deze benadering wil dus de mogelijkheden voor lidstaten vergroten om sociale
partners meer ruimte voor maatwerk te bieden. Lidstaten die daar geen gebruik
van willen maken worden daartoe niet verplicht.Er moet rekening mee worden gehouden dat door bestaande verschillen in
opvatting tussen bij het Europese wetgevingsproces betrokken partijen niet
op korte termijn grote resultaten geboekt kunnen worden bij het realiseren
van de beoogde wijziging van het gemeenschapsrecht. Inherent aan het besluitvormingsproces
over (aanpassing van) Europese regelgeving, waarin alleen de Commissie initiatiefrecht
heeft, is nu eenmaal dat een lange adem nodig is om als lidstaat resultaat
te boeken. Zeker als het gaat om richtlijnen op basis van artikel 118A EG
verdrag, waarover de Raad met gekwalificeerde meerderheid kan beslissen. Dit
vergt het nodige «zendingswerk». Van belang is wel dat steeds
meer bij betrokken partijen het besef doordringt, dat te gedetailleerde en
ontoegankelijke wetgeving bedrijven bepaald niet prikkelt werk te maken van
goede arbeidsomstandigheden. Ook is de basisgedachte (voorrang voor zelfregulering
op ondernemingsniveau, met vangnet) bij enkele andere Europese dossiers vrij
goed gevallen (zoals bij de richtlijn Europese ondernemingsraden).Ik heb aan de Tweede Kamer een nota toegezegd waarin nader ingegaan wordt
op het bovenstaande. Ik zal deze nota ook uw Kamer doen toekomen. De leden van de fracties van SGP, GPV en RPF vragen of het risico bestaat,
dat de combinatie van commerciële activiteiten en ZBO-verantwoordelijkheid
en -taak, de voor de certificering noodzakelijke onafhankelijkheid in de weg
kan zitten.In antwoord hierop wordt opgemerkt dat onafhankelijkheid bij de oordeelsvorming
een belangrijke eis is die bij certificering altijd moet worden gesteld. Dit
wordt natuurlijk ook erkend door de certificerende instellingen zelf. Certificerende
instellingen moeten aan algemene criteria voldoen, waaronder de eis dat zij
onpartijdig zijn. Op basis hiervan worden de certificerende instellingen regelmatig
beoordeeld door de Raad voor Accreditatie. Om in aanmerking te komen voor
een aanwijzing als instelling met de bevoegdheid om arbodiensten te certificeren
op basis van de Arbowet, moet de certificerende instelling aantonen dat hij
naar behoren functioneert. Daar hoort onder meer bij dat er waarborgen zijn
voor een onafhankelijke respectievelijk onpartijdige taakvervulling. Alvorens
een aanwijzing wordt afgegeven vindt een toetsing plaats, waarbij het oordeel
van de Raad van Accreditatie een belangrijke rol speelt. Een aangewezen certificerende
instelling staat vervolgens onder toezicht van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Ook hierbij wordt waar mogelijk gebruik gemaakt
van het deskundig oordeel van de Raad voor Accreditatie.Deze leden vragen ook om een kwantitatieve concretisering van informatie
over waarschuwingen aan arbodiensten en intrekkingen van certificaten.Alle door het Projectbureau Certificatie Arbodiensten verstrekte certificaten zijn «onder voorschriften» verstrekt, dat wil zeggen
dat aan de certificaatverlening eisen zijn verbonden waaraan binnen een vastgelegde
termijn moet worden voldaan. In ongeveer 80% van de gevallen is niet binnen
de gestelde termijn volledig aan de gestelde eisen voldaan, waarop een waarschuwing
is gevolgd. In veruit de meeste gevallen heeft een waarschuwing ertoe geleid
dat alsnog aan de eisen werd voldaan. Bij vijf arbodiensten was dit niet het
geval en is het certificaat ingetrokken; daarnaast zijn er nog enkele dossiers
in behandeling.Voor de vraag van deze leden naar de uitvoering van de motie Middel (Kamerstukken
II, 1998/99, 25 879, nr. 38) wordt verwezen naar het artikelsgewijze
deel (artikel 20).De leden van de fractie van het CDA vragen hoe convenanten controleerbaar
en verplichtend kunnen worden.Voor het welslagen van arboconvenanten is samenwerking met – en
zelfwerkzaamheid van – sociale partners essentieel. Daarom is het verheugend
dat werkgevers en werknemers met het kabinet in het Najaarsoverleg overeenstemming
hebben bereikt over een gezamenlijke aanbeveling ter ondersteuning van de
arboconvenanten nieuwe stijl. In de gemeenschappelijke verklaring van 3 december
1998 kondigen partijen voorts aan dat zij in de Stichting van de Arbeid jaarlijks
zullen overleggen over de voortgang van die aanpak. Dat is een signaal dat
sociale partners er niet in zullen berusten als de arboconvenanten nieuwe
stijl in goede bedoelingen blijven steken.In het kader van de arboconvenanten zullen op bedrijfstakniveau door overheid,
werkgevers en werknemers effectieve, zo mogelijk kwantitatieve afspraken worden
gemaakt over preventieve maatregelen ter vermindering van tillen, werkdruk,
RSI (Repetitive Strain Injuries), schadelijk geluid, OPS (Organisch Psycho
Syndroom), allergene stoffen of kwarts. Deze resultaatgerichte afspraken en
afspraken over implementatie worden door overheid en sociale partners als
belangrijke succesfactoren gezien. Onderdeel hiervan kunnen afspraken zijn
over (de nadere concretisering van de – in algemene doelvoorschriften
geformuleerde – wettelijke) normen die door de overheid zullen worden
gepubliceerd als beleidsregels. Deze beleidsregels en de termijn waarop zij
van kracht zullen worden, zullen als zodanig bekend worden gemaakt in de Staatscourant
en de basis vormen van het – toekomstige – handhavingsbeleid door
de Arbeidsinspectie in de betreffende bedrijfstak. Hiermee kunnen alle werkgevers
in de bedrijfstak gehouden worden aan de afspraken die in het convenant met
betrekking tot de toepassing van de stand der techniek zijn gemaakt. Zo kunnen
afspraken uit het convenant een breder verplichtend karakter krijgen. De reikwijdte
van een beleidsregel kan onder omstandigheden overigens worden uitgebreid
tot andere bedrijfstakken met vergelijkbare problematiek.Overigens wordt verwezen naar mijn brief over de convenantenaanpak nieuwe
stijl aan de Voorzitter van de Tweede Kamer van 15 januari 1999 (ARBO/ATB/98/39 096). 3. Artikelsgewijze opmerkingen Artikel 3De leden van de VVD-fractie vragen naar de betekenis van artikel 3, eerste
lid onder c. Het wetsvoorstel verplicht ertoe de arbeid aan te passen aan
de persoonlijke eigenschappen van «werknemers», terwijl de huidige
wet verplicht tot aanpassing aan «de werknemer». Zij vragen in
het bijzonder of de bedoeling van deze formule is om het artikel meer op groepen
van werknemers te laten slaan dan op individuele werknemers.De gewijzigde formulering doet geen afbreuk aan de beleidsopdracht aan de werkgever om zoveel mogelijk rekening te houden met de persoonlijke
eigenschappen van de concrete individuele werknemer die op enig moment met
de arbeid is belast. Beoogd is om daarenboven bij de inrichting van de arbeid
rekening te houden met de mogelijkheid dat op enig ander moment andere werknemers,
met andere persoonlijke eigenschappen, met de arbeid belast zouden kunnen
worden. Het gaat dus niet om afstemming op een groep werknemers, maar om een
algemeen ontwerpprincipe, waarbij binnen de grenzen van het redelijke rekening
gehouden wordt met geschiktheid voor, of gemakkelijke afstemming op, een grotere
variëteit aan persoonlijke eigenschappen.De leden van de fracties van SGP, GPV en RPF vragen of het bij amendement
ingevoegde artikel 3, vierde lid 4, iets toevoegt aan de wet en of deze toevoeging
onnodige verwarring wekt. De leden van de fractie van de VVD vragen hoe omgegaan
moet worden met het opnieuw opgenomen begrip «welzijn». Ook de
leden van de CDA-fractie vragen een omschrijving van het begrip «welzijn».Artikel 3, eerste lid, verplicht – als algemene beleidsopdracht –
de werkgever tot het voeren van een zo goed mogelijk arbeidsomstandighedenbeleid
en geeft algemene doelvoorschriften die de werkgever in samenwerking met de
werknemers daarbij in acht moet nemen. Onderdeel van dit arbeidsomstandighedenbeleid
is ook het bevorderen van het welzijn van de werknemers in verband met de
arbeid. De in dat kader wettelijk uitgewerkte verplichtingen zijn omschreven
in artikel 3, eerste lid, onder 3 en 4. Die wettelijke omschrijving geeft
naar het oordeel van het kabinet geen reden tot verwarring.Overigens kan aan de algemene beleidsopdracht een bredere strekking worden
toegekend dan hetgeen uit wettelijke concretiseringen voortvloeit. Dat is
aan werkgevers en werknemers en afhankelijk van wat zij – in maatwerk –
willen afspreken bij de invulling van de beleidsruimte die zij hebben bij
de vormgeving van het arbeidsomstandighedenbeleid, wat van geval tot geval
kan verschillen. Die beleidsruimte is niet onaanzienlijk. De aanpak van werkdruk
is een voorbeeld van een onderwerp waarbij vooral in de praktijk door werkgevers
en werknemers in goed overleg afspraken moeten worden gemaakt, afgestemd op
de specifieke omstandigheden in de bedrijfstak of het bedrijf. De convenantenaanpak
nieuwe stijl is op dat punt initiërend en ondersteunend. Artikel 5De leden van de PvdA-fractie vragen wat onder het begrip arbeidsongevallen
moet worden verstaan.Bij de wijziging van Arbeidsomstandighedenwet verandert de inhoud van
dit begrip niet. In de vigerende arbeidsomstandighedenwet – artikel
9 – wordt onder een arbeidsongeval verstaan een aan een werknemer in
verband met het verrichten van arbeid overkomen ongewilde, plotselinge gebeurtenis,
die schade aan de gezondheid of de dood tot vrijwel onmiddellijk gevolg heeft
gehad en ertoe heeft geleid, dat de werknemer tijdens de werktijd de arbeid
heeft gestaakt en niet meer heeft hervat, dan wel met de arbeid geen aanvang
heeft gemaakt. Een gebeurtenis is dus een arbeidsongeval indien:1. deze is overkomen in verband met het verrichten van arbeid,2. vrijwel onmiddellijk schade aan de gezondheid tot gevolg heeft gehad,3. de gebeurtenis ertoe heeft geleid dat de werknemer tijdens de werktijd
de arbeid heeft gestaakt en niet meer heeft hervat of niet met de arbeid is
begonnen. Een onderbreking is op zich niet voldoende.Dit is opgenomen in artikel 1, derde lid, onder i, van het wetsvoorstel.
Nadrukkelijk is vermeld dat onder een arbeidsongeval niet is begrepen een
ongeval dat de werknemer overkomt op weg van huis naar de arbeid of
terug. Omdat sprake moet zijn van arbeidsverzuim is een gebeurtenis die leidt
tot ziekte gedurende een vrije dag geen arbeidsongeval. Artikel 14Aan de leden van de PvdA-fractie wordt bevestigd dat het in het zevende
lid van artikel 14 niet gaat om aan personen gebonden adviezen. De regels
over bescherming van de persoonlijke levenssfeer en in het bijzonder over
de medische informatie-uitwisseling waarborgen dat. Het artikellid oogt op
algemene adviezen over arbeidsomstandigheden.Het kabinet deelt de opvatting van deze leden dat de verzendplicht op
de arbodienst rust, voorzover een medezeggenschapsorgaan aanwezig is, en op
de werkgever als dit ontbreekt. Overigens doet de verzendplicht van de arbodienst
niets af aan de informatieverplichtingen van de werkgever op grond van de
WOR jegens het medezeggenschapsorgaan. Artikel 20De in de Tweede Kamer aangenomen motie (Kamerstukken II, 1998/99, 25 879,
nr. 38) vraagt om een via certificering te handhaven richtlijn waarin de arbodiensten
worden verplicht een bepaald percentage van hun activiteiten te doen bestaan
uit preventieve activiteiten.Ik ben het met de leden van de fractie van de PvdA eens dat de uitvoering
van deze motie naar de letter een oneigenlijk instrument zou zijn, omdat het
inschakelen van de arbodienst voor preventieve activiteiten (en daarbij gaat
het vooral om de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e) een verplichting
van de werkgever is. De indiener heeft de motie echter anders toegelicht:
de motie is bedoeld als een aansporing aan mijn adres om al het mogelijke
te doen om de toepassing van de ri&e te bevorderen. Die aansporing neem
ik graag ter harte. Al langer is het beleid om de ontwikkeling van branche-specifieke
instrumenten voor de ri&e te bevorderen. Dat maakt de toepassing met name
voor de kleinere bedrijven, waar de ontwikkeling achterblijft, gemakkelijker.
In de convenantenaanpak zal de ri&e een systematisch punt van aandacht
zijn. Voorts wordt de ontwikkeling cijfermatig gevolgd, om zo nodig nadere
maatregelen te kunnen nemen. De arbodiensten hebben zich via hun branche-organisatie
(BOA), waarmee reeds overleg is gevoerd, bereid verklaard om hieraan mee te
werken.Hiermee is tevens de vraag beantwoord van de leden van de fracties van
SGP, GPV en RPF, hoe de betreffende motie wordt uitgevoerd. Artikel 33De leden van de fractie van de VVD vragen in relatie tot artikel 33 en
34 op enkele punten een toelichting.Het woordje «kan» in artikel 33 geeft aan dat het hier gaat
om een bevoegdheid en niet om een verplichting tot het opleggen van een boete.
Een boete wordt namens de Minister opgelegd bij beschikking, in de zin van
artikel 1:3, tweede lid, Algemene wet bestuursrecht. Op grond van artikel
35, vierde lid van dit wetsvoorstel, krijgt de belanghebbende (degene die
de boete krijgt opgelegd) de gelegenheid zijn zienswijze bij de boeteoplegger
naar voren te brengen. Als blijkt van een «bijzondere omstandigheid»,
bijvoorbeeld nieuwe feiten of evidente fouten, dan kan de boeteoplegger besluiten
geen boete op te leggen. Indien hiervan geen sprake is, zal een boete worden
opgelegd. Alleen de daartoe aangewezen ambtenaar als bedoeld in artikel 24
van de Arbowet 1998 (de boeteoplegger) mag de «kan»-bepaling toepassen.De boeteoplegger is de enige die de boete daadwerkelijk oplegt.De procedure ziet er in het kort als volgt uit. De toezichthouder zegt
de belanghebbende de boete mondeling aan. Hierna stelt de toezichthouder een boeterapport op en stuurt dit naar de belanghebbende en de boete-oplegger.
Als de boeteoplegger vragen heeft naar aanleiding van het boeterapport, zal
hij altijd contact opnemen met de betreffende toezichthouder. De boete-oplegger
brengt de belanghebbende op de hoogte van het voornemen om een bestuurlijke
boete op te leggen en op welke gronden dat berust door middel van een schriftelijke
boetekennisgeving. Hierin stelt hij de belanghebbende in de gelegenheid zijn
zienswijze binnen twee weken schriftelijk of mondeling naar voren te brengen,
dus voordat de boetebeschikking wordt vastgesteld en de boete daadwerkelijk
wordt opgelegd. Na het verstrijken van deze termijn zonder reactie van belanghebbende,
of indien bij het horen geen bijzondere omstandigheden naar voren komen waardoor
(gedeeltelijk) teruggekomen moet worden op het voornemen, maakt de boete-oplegger
de beschikking namens de Minister op, waarbij de bestuurlijke boete wordt
opgelegd. Indien bij het horen sprake blijkt te zijn van bijzondere omstandigheden
zal de boete-oplegger altijd terugkoppelen met de toezichthouder ten behoeve
van een volledige afstemming.Overigens maakt een en ander onderdeel uit van de voorlichting rond inwerkingtreding
van de nieuwe regelgeving.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-25879-71b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl