Herstructurering en uitvoering Stedelijke vernieuwing; Brief minister met samenvatting TNO-bouwprognoses 2009-2014
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138785
 2009-2010
 
 30 136
 Herstructurering en uitvoering Stedelijke vernieuwing
 
 
 
 
 Nr. 
 30
 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 7 december 2009
 
 Tijdens de begrotingsbehandeling 2010 onderdeel Wonen en Wijken (32 123
XVIII) op 27 en 28 oktober 2009 heb ik een toezegging gedaan om de TNO
bouwprognoses 2009–2014 eind 2009 aan Uw Kamer te sturen. Hierbij ontvangt
u een samenvatting van de binnenkort te verschijnen publicatie «TNO-bouwprognoses
2009–2014». Het volledige rapport dat aan deze samenvatting ten
grondslag ligt zal op 8 december 2009 tijdens het TNO-bouwprognosessymposium
in Putten openbaar worden gemaakt.
 
 De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
 E. E. van der Laan
 
 Samenvatting TNO-bouwprognoses 2009–2014
 Introductie
 TNO actualiseert ieder jaar zijn Bouwprognoses. Dit gebeurt mede in opdracht
van de Minister voor WWI. Deze bijlage is een korte samenvatting van de meest
actuele prognose voor de woningbouw. De prognoses hebben betrekking op de
periode 2009–2014. Ze sluiten aan op de in september 2009 verschenen
Rijksbegroting 2010 en op de Macro Economische Verkenning 2010 van het Centraal
Planbureau.
 
 TNO kijkt in eerste instantie naar de algemene en globale ontwikkeling
van de economie. Mede op grond daarvan maakt men een inschatting van de ontwikkeling
van de vergunningen en de bouwproductie. Daarna wordt met behulp van scenario’s
een inkijk gegeven in de ontwikkelingen op middellange termijn.
 De analyse van TNO
 Algemeen
 Anno september 2009 doen de gevolgen van de kredietcrisis voor de conjunctuur
op wereldschaal zich in alle hevigheid voelen. De huidige verwachting voor
het volume wereldhandel is voor dit jaar een daling met 15 procent. Voor de
economische groeicijfers in het eurogebied betekent dit voor 2009 een krimp
met naar verwachting 4½ procent. De beleidsreactie van centrale banken
en overheden is ongekend omvangrijk geweest. Dit heeft de verdere schade beperkt.
De situatie op de financiële markten blijft echter fragiel. In het eurogebied
is de werkloosheid fors opgelopen. Daarnaast is er sprake van een dalende
arbeidsproductiviteit. Door het massale overheidsingrijpen zullen de begrotingstekorten
volgend jaar recordniveaus bereiken. Het monetaire beleid zal naar verwachting
tot ver in 2010 zeer ruim blijven. De groei wordt echter getemperd door een
haperende binnenlandse vraag, hetgeen samen hangt met de verslechterende arbeidsmarkt.
 Verwachte vergunningverlening
 Los van de kredietcrisis was er voor 2008 reeds een conjuncturele omslag
voorzien. Doorgaans neemt de vergunningverlening in dergelijke jaren af. Echter,
paradoxaal genoeg is in 2008 het aantal verleende bouwvergunningen hoog gebleven,
namelijk ruim 87 000, tegen bijna 88 000 in 2007. Deze ontwikkeling
hangt wellicht samen met de vooruitzichten in de utiliteitsbouw, die nog slechter
zijn dan in de woningbouw.
 
 Het aantal verleende bouwvergunningen voor huurwoningen bleef in 2008
met iets minder dan 24 000 redelijk stabiel. Het aantal vergunningen
voor koopwoningen daalde in 2008 licht, tot zo’n 63 500. In het
jaar 2008 is de voorraad vergunningen toegenomen. Voor het jaar 2009 wordt
verwacht dat het aantal verleende bouwvergunningen zal dalen tot 70 000.
Daarnaast wordt verwacht dat vanwege de slechtere marktomstandigheden een
groter deel van de voorraad van bestaande vergunningen zal uitvallen en/of
zal worden herontwikkeld.
 Grafiek 1 Ontwikkeling aantal verleende bouwvergunningen
per maand voor de jaren 2007, 2008 en 2009 
 
 Bron: CBS/bewerking TNO
 Aantal gereedgekomen woningen (excl. productie anderszins)
 Het aantal gereedgemelde woningen komt in 2009 naar verwachting uit op
72 duizend. Dat is betrekkelijk hoog voor een jaar waarin de economie met
naar verwachting 4,75 procent krimpt. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt
door het afbouwen van reeds aangevangen projecten.
 De woningbouw 2010–2014 in scenario’s
 Voor de jaren vanaf 2010 wordt in deze Bouwprognoses gewerkt met
2 scenario’s. In het hoge scenario wordt verondersteld dat zowel in
het binnenland als het buitenland beleidscoördinatie plaatsvindt, waarmee
de kredietcrisis effectief wordt bestreden. Hierdoor blijft de economische
neergang relatief beperkt. In het lage scenario is de coördinatie veel
minder effectief. De onevenwichtigheden in de internationale financiële
markten zijn niet onder controle te krijgen, waardoor het herstel langzaam
en W-vormig verloopt. De beide scenario’s schetsen een bandbreedte.
In tabel 3 wordt een kwantitatieve uitwerking gegeven van beide scenario’s.
 Tabel 2 Nieuwbouw in het hoge en het lage scenario 2009–2014
(excl. productie anderszins). Realisaties tot 2008, korte termijn verwachting
2009, en scenario’s 2010–2014.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2006
 2007
 2008
 2009
 2010
 2011
 2012
 2013
 2014
 09–14 gem.
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verleend
 x1000
 96,4
 87,9
 87,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gereedgekomen
 x1000
 72,4
 80,2
 78,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  waarvan koop
 x1000
 52,2
 57,4
 55,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  waarvan huur
 x1000
 20,2
 22,8
 23,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prod. Waarde nieuwbouw
 in mld E 2008
 13,4
 14,0
 14,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  groei
 %
 
 4,3
 2,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoog
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 gecoördineerd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verleend
 x1000
 
 
 
 70
 75
 80
 80
 85
 85
 79
 
 
 Gereedgekomen
 x1000
 
 
 
 72
 62
 69
 72
 74
 77
 71
 
 
  waarvan koop
 x1000
 
 
 
 47
 37
 44
 48
 50
 53
 46
 
 
  waarvan huur
 x1000
 
 
 
 25
 25
 25
 24
 24
 24
 25
 
 
 Prod. Waarde nieuwbouw
 in mld E 2008
 
 
 
 13,2
 11,4
 12,6
 13,3
 13,6
 14,2
 
 
 
  groei
 
 
 
 
 – 8
 – 13
 10
 5
 2
 4
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Laag
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ongecoördineerd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verleend
 x1000
 
 
 
 70
 65
 60
 65
 70
 75
 68
 
 
 Gereedgekomen
 x1000
 
 
 
 72
 59
 56
 56
 60
 64
 61
 
 
  waarvan koop
 x1000
 
 
 
 47
 34
 34
 36
 38
 40
 38
 
 
  waarvan huur
 x1000
 
 
 
 25
 25
 22
 20
 22
 24
 23
 
 
 Prod. Waarde nieuwbouw
 in mld E 2008
 
 
 
 13,2
 10,7
 10,2
 10,3
 11,1
 11,9
 
 
 
  groei
 
 
 
 
 – 8
 – 18
 – 5
 1
 7
 7
 – 3
 
 
 
 
 Bron: TNO
 Prognose Woningproductie (incl. productie anderszins)
 Voor de geformuleerde doelstellingen omtrent de woningproductie en de
woningbouwafspraken tellen ook woningen mee die op een andere wijze aan de
voorraad worden toegevoegd dan door nieuwbouw. Voor deze zogenaamde «Productie
Anderszins» (ombouw van kantoren, woningsplitsing, etc.) kan geen raming
worden gemaakt op basis van het aantal afgegeven vergunningen. Als inschatting
voor de komende jaren wordt daarom gebruik gemaakt van de trend van de afgelopen
jaren. Dit productiecijfer blijkt in de praktijk vrij stabiel te zijn.
 Dit is ongeveer 7 000 woningen per jaar. (zie tabel 3).
 Tabel 3 Woningproductie in twee scenario’s 2009–2014
(incl. productie anderszins). Realisaties tot 2008, korte termijn verwachting
2009 en scenario’s 2010–2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2006
 2007
 2008
 2009
 2010
 2011
 2012
 2013
 2014
 07–11 gem.
 
 
 
 
 
 Hoog
 
 x1000
 79,7
 87,5
 86,1
 79
 70
 76
 79
 81
 84
 80
 
 
 
 Laag
 
 x1000
 79,7
 87,5
 86,1
 79
 66
 63
 63
 67
 72
 76
 
 
 
 
 Bron: TNO/VROM
 
 Tabel 3 laat zien dat de aanvankelijk in het Actieplan Woningproductie
van 22 november 2007 (TK 2007–2008, 31 200 XVIII, nr. 10)
geformuleerde doelstelling van het kabinet om in de periode van 2007 tot en
met 2011 80 000–83 000 woningen per jaar te produceren alleen
in het hoge scenario nog net gehaald wordt.
 
 Een meer gedetailleerde onderbouwing van de TNO-bouwprognoses 2009–2014
zal binnenkort worden gepubliceerd door TNO Bouw en Ondergrond. De publicatie
zal op 8 december 2009 worden gepresenteerd tijdens het Middagsymposium
Bouwprognoses in Kasteel De Vanenburg te Putten.