Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 1999; Verslag schriftelijk overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-26200-V, nr. 148b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-06-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-V nr. 148b

07-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam's-Gravenhage, 2 april 1999Den Haag, 20 april 1999Schriftelijke afhandeling van vragen die nog bestonden
ten aanzien van de begrotingsbehandeling van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken in de Eerste Kamer der Staten-Generaal op 23 maart 1999: Vragen van mevrouw Gelderblom-Lankhout:Rusland: de anti-racismeconferentie.Over hervormingen van de Algemene Vergadering van de VNHandelsverdragen en mensenrechtenVragen de heer van GennipTweede zending: Vragen van mevrouw Roscam Abbing-Vos Opvangcapaciteit MacedoniëDOV-verdragenVraag mevrouw Lyclama à Nijeholt
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: onbekend

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1999nr. 148bVERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 7 juni 1999De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1
en voor Ontwikkelingssamenwerking2 hebben bij
brief van 2 april 1999 aan de minister van Buitenlandse Zaken, aan de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking en aan de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken enkele vragen voorgelegd met betrekking tot de schriftelijke afhandeling
van de begrotingsbehandeling.Bij brief van 20 april 1999 zijn nog meerdere vragen gesteld inzake genoemde
begrotingsbehandeling.De minister van Buitenlandse Zaken en de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
hebben hierop geantwoord bij brief met bijlage van 20 mei 1999.De commissies brengen hierbij verslag uit van het aldus gevoerde overleg.De voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken,VerbeekDe voorzitter van de commissie voor Ontwikkelingssamenwerking, Gelderblom-LankhoutDe griffier van de commissies,Baljé 's-Gravenhage, 2 april 1999Aan: de Minister van Buitenlandse Zakende Minister voor Ontwikkelingssamenwerkingde Staatssecretaris van Buitenlandse ZakenOp 23 maart jl vond de openbare behandeling plaats van de begroting van
het ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 1999. Aan het slot van
de eerste termijn heeft de Kamer, op voorstel van de Voorzitter, besloten
af te zien van het houden van een tweede termijn teneinde de minister van
Buitenlandse Zaken in staat te stellen de volgende dag tijdig af te reizen
naar de ingelaste Europese Top in Berlijn. Besloten werd voorts dat leden,
wier vragen in eerste termijn onbeantwoord waren gebleven terwijl zij alsnog
beantwoord zouden moeten worden, dat via de Griffie der Kamer aan U zouden
laten weten.De heer Van Gennip heeft de vragen, die naar zijn mening nog van een antwoord
dienen te worden voorzien op bijgevoegde bijlage weergegeven. Mevrouw Gelderblom-Lankhout
heeft meegedeeld nog antwoorden te verwachten op de door haar gestelde vragen
over de volgende onderwerpen:• een moratorium op de doodstraf in Turkije• drie bezuinigingsvoorstellen m.b.t. de VN• de kwestie Van Buitenen• Rusland: de anti-racismeconferentie• verdubbeling kleine, succesvolle projecten van ngo's.Voor de door mevrouw Zwerver gestelde vragen, die nog beantwoord dienen
te worden, moge ik U verwijzen naar het bijgevoegde ongecorrigeerde stenogram
(blz. 74/84).De Voorzitter heeft mij verzocht U mee te delen dat hij verwacht dat de
vragen op een zodanige wijze worden beantwoord, dat het voeren van een nader
beleidsdebat niet noodzakelijk zal zijn. De Griffier (wnd),mr B. NieuwenhuizenDen Haag, 20 april 1999De Minister van Buitenlandse ZakenPostbus 20 0612500 EB DEN HAAGDe Minister voor OntwikkelingssamenwerkingPostbus 20 0612500 EB DEN HAAGDe Staatssecretaris van Buitenlandse ZakenPostbus 20 0612500 EB DEN HAAGBetreft: schriftelijke afhandeling van vragen die nog bestonden ten aanzien
van begrotingsbehandeling van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.Op 2 april jl. liet mijn collega, de heer mr. B. Nieuwenhuizen, u reeds
de vragen toekomen van de leden Van Gennip (CDA), Gelderblom-Lankhout (D66)
en Zwerver (GroenLinks).Door een misverstand, waarvoor ik u wel mijn verontschuldiging aanbied,
zijn daarbij niet de vragen van de leden Roscam Abbing-Bos (VVD) en Lycklama
à Nijeholt (PvdA). Deze vragen gelieve u bijgaand aan te treffen.Voor de goede orde sluit ik ook nog eens de eerdere brief met bijlage
bij over dit onderwerp.Graag citeer ik nog eens het slot van de brief van collega Nieuwenhuizen:
De Voorzitter heeft mij verzocht u mee te delen dat hij verwacht dat de vragen
op een zodanige wijze worden beantwoord, dat het voeren van een nader beleidsdebat
niet noodzakelijk zal zijn, want de Voorzitter heeft die verwachting ook nog
eens onder mijn aandacht gebracht.Hoogachtend,Chr.L. BaljéGriffier van de Eerste Kamer der Staten-Generaalcc.: leden commissie Ontwikkelingssamenwerking en van commissie Buitenlandse
Zaken. Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-GeneraalBinnenhof 22DEN HAAGVan de minister van Buitenlandse Zaken envan de minister voor OntwikkelingssamenwerkingDen Haag, 20 mei 1999Naar aanleiding van de brieven van uw griffier van 2 april en 20 april
jongstleden, doen wij u hierbij toekomen onze antwoorden op de vragen die
zijn gesteld naar aanleiding van de behandeling van de begroting van Buitenlandse
Zaken in de Eerste Kamer op 23 maart 1999.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,Eveline HerfkensSchriftelijke afhandeling van vragen die nog bestonden
ten aanzien van de begrotingsbehandeling van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken in de Eerste Kamer der Staten-Generaal op 23 maart 1999: Vragen van mevrouw Gelderblom-Lankhout:Vraag:Wij vinden het op dit moment van essentieel belang Turkije duidelijk te
maken dat het land, als bewijs blijvend bij de Europese familie te behoren,
nu een moratorium op de doodstraf moet afkondigen. Ik zou graag van de minister
horen dat hij het met deze stellingname eens is en op de Top van Berlijn inbrengt
dat van Turkije gevraagd wordt nu een moratorium op de doodstraf af te kondigen.Antwoord:De Turkse regering heeft eind 1998 een wetsvoorstel ingediend bij het
parlement tot afschaffing van de doodstraf. Een recente missie van de Raad
van Europa heeft dit wetsvoorstel positief beoordeeld. Thans dient eerst de
parlementaire behandeling te worden afgewacht. Overigens is sinds 1984 de
doodstraf in Turkije niet meer voltrokken.In de kwestie-Öcalan heeft de Nederlandse regering, zowel bilateraal
als middels een verklaring van de Europese Unie, erop aangedrongen een eventueel
doodvonnis niet ten uitvoer te brengen.Vraag:Is de minister het met D66 eens dat het een goed gebaar zou zijn wanneer
de nieuwe voorzitter van de Commissie de heer van Buitenen met onmiddellijke
ingang terugkeer in zijn functie verleent?Antwoord:De Regering heeft in het debat op 17 maart jl. met de Tweede Kamer naar
aanleiding van het aftreden van de Commissie aangegeven dat de nieuwe Commissie
er snel moet komen, zodat ook zo spoedig mogelijk een eind zou kunnen worden
gemaakt aan de schorsing van de heer van Buitenen. Inmiddels is de schorsing
nog onder de aegis van de huidige Commissie beëindigd, evenals de korting
op zijn salaris, en is betrokkene bij de Gebouwendienst van de Commissie tewerkgesteld.
Overigens loopt nog een tuchtprocedure, waarvan de uitkomst – die kan
variëren van geen enkel verwijt tot (in zwaarte oplopende) strafmaatregelen –
moet worden afgewacht.In de vraag of na het gebeurde de meest passende positie voor de heer
van Buitenen zijn oude plaats zou zijn, kan moeilijk worden getreden. Interveniëren
in de nog lopende procedure tussen de commissie en de heer van Buitenen lijkt
op dit moment voor de Regering verstandig en ook niet in het belang van de
heer van Buitenen. Rusland: de anti-racismeconferentie.Antwoord:Van een anti-racismeconferentie in Rusland is de regering niets bekend.
Wel zal in 2000 in het kader van de Raad van Europa een Europese regionale
conferentie worden gehouden tegen racisme en intolerantie ter voorbereiding
van de VN Wereldconferentie over dit onderwerp in 2001. De Europese regionale
conferentie zal zich richten op problemen in de eigen regio. Vanuit een positieve
benadering, leerervaringen, best practices, wordt ernaar gestreefd
een conferentie te houden die een wezenlijke bijdrage levert aan de bestrijding
van racisme en intolerantie in Europa. Over hervormingen van de Algemene Vergadering van de VNAntwoord:Mevrouw Gelderblom-Lankhout doet een aantal suggesties om de efficiëntie
van de Algemene Vergadering van de VN te vergroten en vrijgekomen middelen
aan te wenden voor extra vergaderingen van de Mensenrechten Commissie.Het voorstel om een aantal ieder jaar terugkerende agendapunten te schrappen
is reeds in de Algemene Vergadering aan de orde geweest. Voorgesteld werd
om zogenaamde horizon-bepalingen in te voeren, die objectieve criteria beogen
te geven voor het al dan niet handhaven van een bepaald agendapunt. Helaas
bleek voor dit voorstel onder de 185 leden van de VN geen meerderheid te vinden.
Daarmee komen er derhalve geen gelden vrij uit het vergaderbudget van de VN
die ten goede zouden kunnen komen aan bijvoorbeeld de Mensenrechten Commissie.Ook het invoeren van spreektijdbeperkingen is onhaalbaar gebleken.Vraag:Ook projecten van kleine NGO's werken goed. Heel veel mensen in Nederland
zijn daarbij actief. Vroeger bestonden daarvoor verdubbelingsprogramma's die
erop neerkwamen dat Ontwikkelingssamenwerking het budget verdubbelde dat de
mensen zelf bij elkaar wisten te garen......Ik zou het bijzonder betreuren
als al dit soort projecten werd getroffen door de botte bijl.Antwoord:Het programma waar de vraag naar verwijst is het «Kleine Plaatselijke
Activiteiten programma» (KPA). Op dit programma is in de begroting 1999
niet gekort. Dit programma wordt uitgevoerd door de NCDO en hiervoor is in
de begroting 1999 NLG 7 000 000 gereserveerd als onderdeel van artikel
13.07 Gemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke Activiteiten (totaal NLG
12 000 000).vragen mevrouw Zwerver:Handelsverdragen en mensenrechtenVraag:Betekent dit dat Nederland i.c. het ministerie van EZ, de EU niet volgt
in het opnemen van mensenrechtenclausules bij handelsverdragen? Hoe staat
het met het opstellen van een eenduidige gedragscode waarin bedrijven zich
uitspreken over hun verantwoordelijkheid voor het bevorderen van respect voor
mensenrechten zoals gevraagd door mijn collega Marijke Vos? Wordt hieraan
gewerkt?Antwoord:Meer in algemene zin is er voor Nederland geen mogelijkheid meer om zelfstandig
handelsverdragen af te sluiten daar deze bevoegdheid is overgegaan op de EU.
Uiteraard wordt de politiek van de EU om mensenrechten clausules op te nemen
in partnerschaps- en samenwerkingsaccoorden gesteund.Tijdens de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken in de Tweede
Kamer antwoordde de Regering dat gedragscodes primair de eigen verantwoordelijkheid
van het bedrijfsleven zijn. Dit geldt niet voor de naleving en bevordering
van de mensenrechten, zoals vastgelegd in verdragen. Deze zijn primair de
verantwoordelijkheid van staten en regeringen, en daarmee dus ook de verantwoordelijkheid
van de Nederlandse regering. Schendingen van mensenrechten dienen te worden bestreden door actieve diplomatie, alsmede door steun aan positieve
ontwikkelingen. In het kader hiervan zijn wij uiteraard bereid, daar waar
opportuun, om het Nederlandse bedrijfsleven tezamen met ministers die hier
ook verantwoordelijkheden hebben, zoals de collega's van Economische Zaken
en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, te informeren en voor zover mogelijk
het bedrijfsleven ter zijde te staan bij het opstellen van gedragscodes, indien
bedrijven dit op prijs stellen.Zoals u wellicht bekend, hebben wij verklaard bereid te zijn ons nog meer
in te spannen waar het gaat om de verwerkelijking van de mensenrechten in
het economische en sociale verkeer. Zo vindt nu interdepartementaal overleg
plaats over de wenselijkheid van een adviesaanvraag op het gebied van economisch-sociaal
verantwoord ondernemen.De Staatssecretaris van Economische Zaken zal binnenkort in een brief
aan de Tweede Kamer op een aantal van de bovenstaande elementen terugkomen.Vraag:Hoe geeft deze Minister van OS uitvoering aan de motie-Sipkes over het
niet langer aanbieden in ontwikkelingslanden die meer dan 4,5% van het BNP
aan defensie uitgeven van catalogi van af te stoten Nederlands defensiematerieel?
Zijn alle catalogi met overtollig defensiematerieel verdwenen op ambassades
in ontwikkelingslanden met onaanvaardbaar hoge defensie-uitgaven? Kan de minister
garanderen dat de EZ attachés in die landen geen defensiematerieel
aanbieden?Antwoord:In de notitie «Nieuwe accenten in het wapenexportbeleid»,
die de regering op 4 december '98 heeft aangeboden aan de Tweede Kamer (Kamerstuk
22 054 Nr.40) gaat de regering in op de uitvoering van de motie Sipkes
van 11 december '97. De regering stelt in deze notitie dat het percentage
van het BNP dat een land aan zijn defensie besteedt niet tot absolute norm
moet worden verheven. De percentages zijn bij gebrek aan eenduidige en vergelijkbare
bronnen moeilijk objectief vast te stellen. De regering koos er dan ook voor
de motie Sipkes uit te voeren door de defensiecatalogi niet langer ter beschikking
te stellen aan de landen die behoren tot de groep Minst Ontwikkelde Landen,
de groep Overige Lage Inkomenslanden en de groep Lagere Midden Inkomenslanden
van de zogenoemde OESO-DAC-lijst. Dit onafhankelijk van de vraag welk percentage
van hun BNP deze landen aan defensie besteden. Dit blijft in de regel overigens
beneden de 4,5%.In verband met de in het regeerakkoord overeengekomen bezuinigingstaakstelling
voor defensie is thans een nieuwe catalogus van af te stoten Nederland defensiematerieel
in voorbereiding. Vanzelfsprekend zal deze catalogus gelet op de uitvoering
van de motie-Sipkes niet door de ambassades worden aangeboden in de landen
die behoren tot de eerder genoemde groepen van de DAC-lijst.Vraag:Als de regering om politieke redenen besluit tot het sturen van waarnemers
besluit ze indirect tot het ondersteunen van het maatschappelijk middenveld.
Te denken valt aan het scholen van politieke actoren en partijen in jonge
democratieën. Is de regering het met deze stelling eens?Antwoord:De Regering onderschrijft de mening van mw. Zwerver dat met verkiezingen
het democratiseringsproces niet af is. Het zenden van waarnemers naar verkiezingen
is dan ook een onderdeel van een breder beleid ter ondersteuning van het democratiseringsproces.
In dit proces speelt het maatschappelijk middenveld een cruciale rol. Versterking
daarvan is een belangrijk onderdeel van democratiseringssteun.
Voor wat betreft het verkiezingsproces wordt de rol van ngo's zoveel mogelijk
gesteund met het oog op bewustwordings- en educatie-activiteiten. Daarnaast
wordt waar mogelijk ook steun verleend aan organisaties die lokale verkiezingswaarnemers
inzetten. Deze kunnen in tegenstelling tot internationale waarnemers een blijvende
rol in het proces van democratisering vervullen. Vragen de heer van GennipVraag 1:Ligt het in de bedoeling de zg. Herijking te evalueren, en wanneer? Hoe
zit het met de ontschottingsagenda tussen Buitenlandse Zaken en Economische
Zaken?Antwoord:In april 1996 is, tijdens de voorbereiding van de reorganisatie die naar
aanleiding van de Herijking moest worden doorgevoerd, besloten om en jaar
na invoering een evaluatie uit te voeren. Eind 1997 heeft KPMG hiervoor de
opdracht gekregen en in maart 1998 is het rapport met de resultaten aangeboden
aan de departementsleiding. In de begroting 1999 is van de evaluatie melding
gemaakt en wordt ook ingegaan op de resultaten ervan.De samenhang tussen Buitenlandse Zaken en Economische Zaken sinds de herijking
is op vele terreinen geïntensiveerd (zoals bij de afstemming van EZ/OS-instrumenten,
maar ook door de detachering van EZ'ers bij het Directoraat-Generaal Regio
Beleid, de deelname van EZ aan het SG/DG-beraad van BZ e.d.). Toch zijn we
er nog niet. Zo kan de beleidsmatige samenhang tussen de verschillende invalshoeken
van buitenlands beleid nog worden verbeterd. In de notitie Economie en Ontwikkelingssamenwerking
die de Tweede Kamer is toegezegd, zal dat nader worden uitgewerkt. Ook aan
de relatie tussen economie en buitenlandse politiek zal daarin aandacht worden
besteed. Vóór alles staat vast dat de doelstellingen en verworvenheden
van de herijking ook door dit Kabinet voluit worden onderschreven.Vraag 2:Verdient het geen overweging tenminste twee van de drie op Oost-Europa
gerichte programma's samen te voegen?Antwoord:Voor de hulp aan Midden- en Oost-Europa beschikt de regering over drie
instrumenten die overigens in onderlinge samenhang moeten worden bezien. Het
onderscheid is ontstaan sinds het uiteenvallen van het voormalige Oostblok
en de daarna opgetreden diversificatie van de landen in de regio waaruit een
duidelijke behoefte aan de inzet van specifieke instrumenten naar voren kwam.Het betreft de volgende instrumenten:– Het Programma Samenwerking Oost-Europa PSO, dat steun verleent
aan samenwerkingsprojecten op economisch gebied in de meeste landen in Midden-
en Oost-Europa. Dit programma ondersteunt het lokale en Nederlandse bedrijfsleven
door middel van kennisoverdracht en samenwerking op technologisch gebied.– Ontwikkelingsprogramma's ten behoeve van landen in de regio die
nog voldoen aan de OESO/DAC-kriteria.– Het Programma voor Maatschappelijke Transformatie in Midden- en
Oost-Europa (Matra). Gezien ook de uiteenlopende doelstellingen en doelgroepen van bijv. PSO
en Matra ligt samenvoeging van deze programma's niet voor de hand. Het PSO
wil vooral de overgang naar een marktconforme economie bevorderen, terwijl
Matra zich richt op de totstandbrenging van een pluriforme democratische rechts-staat.
Tot de doelgroep van het PSO behoren private ondernemingen. De doelgroep van
Matra omvat particuliere organisaties en lagere overheden. Mede hierom zijn
in 1994 deze programma's los van elkaar geplaatst. Waar mogelijk en noodzakelijk
wordt in de praktijk samengewerkt, zoals bij steun gericht op pré-accessie
en voorbereiding op lidmaatschap.De naast elkaar opererende doch op elkaar afgestemde programma's hebben
de afgelopen jaren een goede bekendheid gekregen, ook bij potentiële
(internationale) aanvragers.De begunstigden kennen de programma's en benutten die optimaal. Dat heeft
dan ook voortdurende aandacht van de beide bewindslieden op BZ en de staatssecretaris
voor EZ.Vraag 3:Zou het denkbaar zijn de PSO-plusprogramma's en de PSO-M programma's meer
in een hand te brengen?Antwoord:Zowel het PSO-plus als het PSOM worden op dit moment reeds uitgevoerd
door het agentschap Senter. Procedures, voorwaarden en criteria van beide
programma's komen ook zeer sterk overeen.Een verschil tussen de programma's is de verantwoording ervan binnen de
Rijksbegroting: PSO-plus maakt onderdeel uit van de post «Economische
hulp Oost-Europa», artikel 07.05 van de begroting van Economische Zaken.
PSOM is onderdeel van het «bedrijfslevenprogramma» van Ontwikkelingssamenwerking,
artikel 18.04 van de begroting van Buitenlandse Zaken. Dit maakt de beleidsmatige
context waarbinnen de programma's moeten worden gezien duidelijk. Er wordt
op dit moment geen aanleiding gezien om aan deze situatie iets te wijzigen.Vraag 4:Kan de minister van Buitenlandse Zaken zijn opinie geven over de dezerzijds
bepleite nieuwe discussie over het totstandbrengen van wereldwijde arrangementen
als antwoord op de realiteit van de globalisering. Onderschrijft hij ook de
noodzaak en de perspectieven van een pluriforme benadering, en wat is zijn
visie op de benadering van prof. Slaughter, zoals verwoord in eerste termijn.Antwoord:De uitdagingen die het proces van globalisering stelt aan de internationale
samenwerking zijn veelsoortig en gecompliceerd. Antwoorden die zich beperken
tot een eenduidig model van mondiale ordening zijn niet toereikend. In die
zin onderschrijft de minister van Buitenlandse Zaken de noodzaak van een pluriforme
benadering. Als gevolg van de globalisering verandert de positie van de nationale
staat, verantwoordelijkheden verschuiven zowel naar het internationale niveau
als naar het sub-nationale niveau. Nieuwe actoren hebben de internationale
arena betreden in een rol die complementair is aan die van de staat. Het is
duidelijk dat er behoefte is aan een intensivering en vernieuwing van het
internationale beleid. De rol van de nationale staten is daarbij allerminst
afgeschreven, die rol zal echter anders worden ingevuld. De keuze tussen internationaal
centralisme en een versnipperde niet-gouvernementele samenwerking, zoals aangereikt
in het artikel van prof. Slaughter, gaat te veel uit van extremen en verhult
daarmee een pluriforme werkelijkheid. Ook de in dat artikel bepleite
functionele netwerken zullen niet de enige oplossing kunnen bieden.Een sterke internationale rechtsorde vormt in deze discussie voor Nederland
traditioneel het uitgangspunt. Dat betekent in de huidige omstandigheden inderdaad
een versterking van het stelsel van VN- en Bretton Woods instellingen. Versterking
van de positie van multilaterale instellingen betekent niet automatisch een
uitbreiding van hun takenpakket. Er is juist behoefte aan een nieuwe taakverdeling
waarbij subsidiariteit het uitgangspunt vormt en internationale instellingen
zich richten op hun kerntaken. Verdieping van internationale samenwerking
kan in veel gevallen heel goed op regionaal niveau plaatsvinden. Ook functionele
netwerken kunnen door hun flexibiliteit een belangrijk complementair instrument
bieden en aansluiting geven op de complexe wereld van niet-gouvernementele
organisaties. Door overheden geinitieerde harmonisatie en regulering kennen
bovendien hun grenzen. Zelfregulering van de particuliere secor zal een belangrijke
plaats moeten krijgen , evenals een daarop toegesneden faciliterend overheidsbeleid,
dat op dit moment nog in de kinderschoenen staat. Het is bij dit alles een
belangrijke uitdaging voor het buitenlandse beleid dat de resulterende taakverdeling
geen aanleiding geeft tot het verloren gaan van de noodzakelijke coherentie. Vraag 5:Hoe is de stand van zaken m.b.t de OESO-Conventie ter bestrijding van
omkoping van ambtenaren bij internationale zakelijke transacties?Antwoord:In december 1997 tekende Nederland, met andere OESO-lidstaten, de OESO-conventie
inzake de bestrijding van omkoping van ambtenaren in internationale zakelijke
transacties. Deze conventie is inmiddels in februari 1999 in werking getreden
nadat in december 1998 het vereiste aantal ratificaties gehaald was. Voor
Nederland is de conventie nog niet van kracht, aangezien de goedkeuringsprocedure
nog niet is afgerond. Tegelijkertijd met de OESO-conventie zijn drie EU-verdragen
op het terrein van corruptie aan de Staten-Generaal ter uitdrukkelijke goedkeuring
voorgelegd.Voorstel van rijkswet (betreffende de goedkeuring van de betreffende verdragen)
en voorstel van wet (inzake uitvoeringswetgeving) zijn op 10 april jl. bij
Koninklijke Boodschap ingediend bij de Tweede Kamer.Vraag 6:Welk standpunt neemt de Nederlandse regering in in de Veiligheidsraad
terzake economische sancties, die vooral de burgerbevolking treffen?Antwoord:Zoals is verwoord in de brief van 20 november 1998, waarin de beleidsprioriteiten
voor het Nederlandse lidmaatschap van de Veiligheidsraad zijn aangegeven,
is Nederland voorstander van sanctieregimes die meer zijn toegesneden op de
specifieke situatie. Negatieve humanitaire neveneffecten dienen zoveel mogelijk
te worden voorkomen. Hierbij dient wel te worden bedacht dat ook bij de alomvattende
handelsembargo's altijd uitzonderingen worden gemaakt voor leveranties van
humanitaire goederen als voedsel en medicijnen.Overigens vindt al enige jaren binnen en buiten de VN een discussie plaats
over de mogelijkheden van meer doelgerichte sancties, die vooral de machthebbers,
wier beleid men wil beïnvloeden, zouden moeten treffen en de burgerbevolking
sparen. Hierbij kan gedacht worden aan reisbeperkingen voor de betrokken leiders
en hun naaste verwanten, maar vooral aan financiële sancties,
als alternatief voor een alomvattend handelsembargo.Vraag 7:Welk standpunt neemt de Nederlandse regering in terzake de rol van de
Veiligheidsraad op het terrein van de wapenbeheersing op grond van artikel
26?Antwoord:Artikel 26 van het Handvest van de Verenigde Naties kent een rol toe aan
de Veiligheidsraad op het gebied van wapenbeheersing. In de tot nu toe gegroeide
praktijk komt dit er vooral op neer, dat de Veiligheidsraad een taak heeft
in ontwapeningsaangelegenheden die samenhangen met conflictsituaties. Zo wordt
bijvoorbeeld UNSCOM, belast met de vernietiging van het Iraakse potentieel
aan massavernietigingswapens, direct door de Veiligheidsraad aangestuurd.
Daarnaast is de regering van oordeel dat de Veiligheidsraad ook een rol kan
spelen bij concrete gevallen van dreiging van proliferatie van massavernietigingswapens.Voor bredere wapenbeheersingsvraagstukken inclusief non-proliferatie in
algemene zin bestaan binnen de VN andere structuren, die meer aangewezen zijn
voor de behandeling daarvan. Het gaat hierbij om de Eerste Commissie van de
Algemene Vergadering, de Ontwapeningsconferentie te Genève en de United
Nations Disarmament Commission.Vraag 8:Hoe staat de regering tegenover de voornemens om de rol van de VN op het
terrein van sociaal-economische vraagstukken te versterken en welke modaliteiten
hebben haar voorkeur?Antwoord:De regering steunt de hervormingen in de sociaal-economische sector van
de VN. Versterking van de VN moet de organisatie in staat stellen een effectievere
rol te spelen ter ondersteuning van de inspanningen van ontwikkelingslanden,
ontwikkelde landen en multilaterale instellingen om duurzame ontwikkeling
tot stand te brengen. Het gaat hierbij om een samenhangend pakket van hervormingsmaatregelen
die voor een deel al zijn uitgevoerd en voor een deel nog voorwerp van onderhandeling
zijn. Deze hervormingen hebben zowel betrekking op het terrein van de intergouvernementele
samenwerking, bijvoorbeeld het functioneren van ECOSOC en andere bestuursorganen
van de VN, als op het functioneren van de VN-organisaties zelf. VN hervorming
is een een doorlopend proces van veranderingen die in samenhang met elkaar
moeten worden beschouwd. Er is derhalve geen sprake van voorkeursmodaliteiten.Vraag 9:Wat beschouwt de regering als het belangrijkste wapenfeit van onze inbreng
in de VN tot nu toe?Antwoord:Het lidmaatschap van het hoogste internationale orgaan dat belast is met
de handhaving van de internationale vrede en veiligheid brengt een permanente
verantwoordelijkheid met zich mee, waarbij kwalificaties van de inzet in termen
van «wapenfeiten» minder van toepassing zijn.Verheugend is wel dat Nederland vanaf het begin van het lidmaatschap van
de Veiligheidsraad vorm heeft kunnen geven aan een integrale benadering waarbij
ook de bredere aspecten van veiligheid en conflictbeheersing, waarvoor andere
onderdelen van de VN-familie competent zijn, worden betrokken. De Nederlandse
inzet blijkt in toenemende mate waardering te ondervinden en heeft bij de
aanpak van een aantal conflicthaarden al geleid tot concrete resultaten. Ter
illustratie kan worden vermeld dat bij de formulering van een
mandaatsverlenging van MINURCA, de vredesmacht in de Centraal Afrikaanse republiek,
ook sociaal-economische elementen zijn opgenomen. Als ander voorbeeld kan
worden gewezen op de Nederlandse inzet voor post-conflict vredesopbouw in
Guinee Bissau, die een belangrijke impuls heeft gegeven aan de voorgenomen
vestiging van een Post-Conflict Support Office in Guinee-Bissau (UNOGBIS).
Voorts zij vermeld dat binnen de VN ook een discussie op gang is gekomen over
de mogelijkheden van een geïntegreerde (VN-) benadering voor de fase
van post-conflict vredesopbouw in Haïti, waarbij ECOSOC een centrale
rol zou kunnen vervullen.Ten slotte willen wij de inspanningen van het voorzitterschap van het
sanctie-comité Irak niet onvermeld laten. Zoals in het verslag van
8 april jl. over de werkzaamheden van de Veiligheidsraad in de maand maart
is bericht, verdient de krachtige inzet om de bedevaart van 22 000 Iraakse
moslims naar Mekka via bekostiging uit «olie-voor-voedsel»-programma
mogelijk te maken, specifieke vermelding.Vraag 10:Als de minister van Buitenlandse Zaken suggereert, dat hij meer aandacht
aan de relatie VS-Europa wil geven dan zijn voorganger, wat ziet hij dan als
concrete accentverschillen, op welke gronden komt hij tot die nieuwe prioriteitstelling
en wat betekent dat in de praktijk m.b.t. de goede nabuurpolitiek van zijn
voorganger?Antwoord:Vanaf zijn aantreden als minister van Buitenlandse Zaken heeft eerstondergetekende
gewezen op het zeer grote belang van de VS voor Europa.Fundamenteel is dat Europa en de VS gezamenlijke wortels en overtuigingen
hebben. Ons beleid is geïnspireerd door belangrijke waarden zoals respect
voor rechtsregels, een democratisch regeringssysteem, uitbanning van discriminatie,
vrijheid van meningsuiting, persvrijheid. Dit biedt een stevig fundament voor
een gezamenlijk optreden in de wereld op tal van terreinen. De Regering is
van mening dat zonder actieve medewerking van de VS blijvende stabiliteit,
vrede en veiligheid, handhaving van de internationale rechtsorde, verdere
vrijmaking van het economisch verkeer en duurzame ontwikkeling niet goed zijn
te verwezenlijken. De actuele situatie op de Balkan toont de noodzaak van
samenwerking nog eens onweerlegbaar aan.De NAVO en de EU/VS Nieuwe Transatlantische Agenda vormen belangrijke
kaders voor de relatie tussen Europa en de VS. Nederland levert zijn bijdrage
aan versterking van deze kaders.Onderwijl neemt Europa steeds meer eigen verantwoordelijkheid met betrekking
tot vrede en veiligheid op het eigen continent. Dit blijkt uit het streven
naar een Europese Veiligheids- en Defensie-Identiteit (EVDI) en het voortgaande
werk aan een wezenlijk Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid
binnen de Unie. Dit is goed voor Europa én goed voor onze relatie met
de VS.Evenmin als de transatlantische relatie verzwakt raakt zodra Europa «assertiever»
optreedt, komen de betrekkingen met de ons omliggende landen in de verdrukking
wanneer Nederland en Europa maximaal samenwerken met de VS. Integendeel, De
Regering hecht groot belang aan de bilaterale betrekkingen met al onze EU-partners.
Dit komt onder andere tot uiting in het gevoerde beleid ter intensivering
van de bilaterale betrekkingen binnen West-Europa, waarbij wij er naar streven
Nederland niet op te sluiten in vaste coalities, maar pragmatisch per dossier
naar de meest aangewezen coalitiepartners zoeken. Hierbij wordt bijzondere aandacht besteed aan de betrekkingen met Duitsland, Frankrijk, het
Verenigd Koninkrijk, België, Luxemburg, Spanje en Italië.Vraag 11:De beantwoording van de pertinente vragen naar de noodzaak van een nieuwe
financiële architectuur blijft naar het oordeel van de CDA-fractie wat
aan de magere kant. Zou de minister van Buitenlandse Zaken zijn visie kunnen
geven op de noodzaak en richting van de hervorming.Antwoord:De Regering heeft haar visie op de noodzakelijke hervormingen in het internationale
financiële systeem in de loop van 1998 in verschillende brieven en nota's
aan de Tweede Kamer uitgebreid uiteengezet. De passage over dit onderwerp
in de nota naar aanleding van het verslag beoogde niet meer dan een korte
samenvatting van deze visie weer te geven.In alle betrokken fora heeft Nederland in het afgelopen jaar deze visie
consistent naar voren gebracht, waarbij een aantal kernpunten telkens terugkeert:
de voorkeur voor versterking van bestaande internationale organisaties boven
de creatie van nieuwe instellingen en fora, het grote belang dat wordt gehecht
aan het betrekken van particuliere kapitaalverschaffers bij de oplossing van
financiële crises en het uitgangspunt dat liberalisering van kapitaalverkeer
moet worden toegesneden op de institutionele capaciteit van de betrokken landen.Vanuit de invalshoek van Buitenlandse Zaken wordt daarbij in het bijzonder
belang gehecht aan het scheppen van een kader waarbinnen voldoende en stabiele
financiering voor duurzame ontwikkeling beschikbaar komt en alle landen toegang
krijgen tot een open wereldmarkt. Een dergelijk kader omvat meer dan alleen
een financieel-monetaire architectuur, het gaat om een coherente benadering
op basis van coordinatie tussen een breed scala van internationale organisaties,
waarbij b.v. ook aandacht wordt gegeven aan het opvangen van de sociale gevolgen
van financiële crises.Vraag 12:De staatssecretaris voor Europese Zaken, die diep op een aantal elementen
van het betoog van de fractie van het CDA is ingegaan, wordt nog gevraagd
op welke wijze hij de in het Verdrag van Maastricht voorziene rol van politieke
partijen op Europees niveau wil bevorderen, en of hij wegen ziet, res. bereid
is het in dit verdrag een dode letter gebleven artikel 138A terzake concrete
inhoud te geven?Antwoord:Voor alle duidelijkheid zij in de eerste plaats opgemerkt dat het in Maastricht
geintroduceerde artikel 138 A EG-Verdrag geen «dode letter» is.
Het artikel is door het Verdrag van Amsterdam niet gewijzigd en is geldend
Europees recht. De regering onderschrijft de strekking van artikel 138 A geheel.
Het is evenwel aan de Europese politieke partijen om de rol op zich te nemen
die in het genoemde artikel voor hen is voorzien. De regering is niet van
oordeel dat zij met initiatieven moet komen om de rol van Europese politieke
partijen te bevorderen.Vraag 13:Een soortgelijke vraag geldt de bij het Verdrag van Amsterdam opgebrachte
rol van kerken en levensbeschouwelijke organisaties, die door zijn voorganger
werd beschouwd als een relict van de tijden toen er nog geen strikte scheiding
tussen kerk-staat bestond en door Delors juist werd geprezen vanwege hun opdracht
«een hart en ziel aan Europa te geven»? Antwoord:In verklaring 11 bij het Verdrag van Amsterdam is bevestigd dat de Europese
Unie de rol van de kerken en deze organisaties eerbiedigt. De regering is
niet van oordeel dat het op haar weg ligt met initiatieven te komen om de
rol of de status van kerken en niet-confessionele organisaties in de Europese
Unie nader te preciseren.Vraag 14:De minister voor Ontwikkelingssamenwerking, die diep en breed is ingegaan
op het betoog van de CDA-fractie, zou wellicht nog nader kunnen antwoorden
terzake de bruikbaarheid van het multilateraal kanaal naar landen, die niet
voldoen aan de Nederlandse criteria van good governance.Antwoord:Nederland heeft bij de keuze van landen waarmee de relatie zal worden
voortgezet in een structureel bilateraal verband onder meer het criterium
van goed bestuur gehanteerd. Dat neemt niet weg dat er buiten deze groep landen
zijn die eveneens voldoen aan het criterium van goed bestuur. Deze landen
komen uiteraard in aanmerking voor hulpverlening via multilaterale kanalen.
Sterker, de tweede ondergetekende is voornemens voor landen uit de kiesgroep
bij de Wereldbank, waar Nederland ook deel van uitmaakt, met bilaterale fondsen
primair het WB-programma voor deze landen te ondersteunen.Evenwel landen die in het geheel niet voldoen aan het criterium van goed
bestuur, maken ook in multilateraal verband weinig kans op omvangrijke hulpprogramma's.
Gelukkig bestaat internationaal overeenstemming dat hulp niet helpt in landen
met slecht bestuur en is men bereid daaruit ook de consequenties te trekken
voor de hulpverlening.In het Partnership Programma 1999 met de Wereldbank is goed bestuur één
van de prioritaire aandachtsgebieden. In dit kader zal met Nederlandse financiering
een vijftal meerjarige anti-corruptie programma's door de Wereldbank worden
uitgevoerd.Vraag 15:Zou de minister een indicatie kunnen geven van de omvang van de schenkingsmiddelen,
die door Nederland aan de Wereldbank zijn verstrekt en die zijn doorgeleend
aan bepaalde landen? Zou de minister kunnen meedelen, waarom in zulke gevallen
niet altijd gekozen is voor parallelle financieringsmodaliteiten.Antwoord:De omvang van de schenkingen van Nederland via de Wereldbank voor landenspecifieke
cofinanciering, die is gedelegeerd aan de posten in het buitenland, wisselt
van jaar tot jaar en bedroeg in 1998 ca. NLG 150 mln. De bijdrage die Nederland
in de vorm van joint cofinanciering met de Wereldbank aan een land
ter beschikking stelt, is in alle gevallen een schenking. Deze bijdragen worden
door de Wereldbank nooit doorgeleend. Integendeel, in vele gevallen maakt
de Bank eerst de Nederlandse schenking over en pas daarna, al dan niet in
deelbetalingen, de banklening.De vraag waarom in zulke gevallen waarbij gedoeld wordt op het doorlenen
van de Nederlandse schenking, niet gekozen is voor parallelle cofinanciering
is niet relevant omdat van doorlenen zoals aangegeven geen sprake is. Vraag 16:Zou de minister toch nog nader zich willen bezinnen op de wenselijkheid
van een geleidelijke exitstrategie bij landen, die de armoedegrens ontstijgen,
en zou het instrument van de ontwikkelingslening, of vormen van financial
engineering daarbij niet geschikt zijn?Antwoord:Voor alle landen waarmee Nederland in de toekomst geen bilaterale structurele
samenwerkingsrelatie zal onderhouden zal een zorgvuldige, en, waar nodig,
een meerjarige exit-strategie worden gevolgd. Hiermee wordt voorkomen dat
sprake is van kapitaalvernietiging of een afbreuk van vertrouwen. Zie hiertoe
ook mijn brief aan de Kamer van 5 november 1998. Bovendien blijft Nederland
met een aantal landen die de armoedegrens ontstijgen bilateraal samenwerken
op thematische basis. Waar mogelijk zal worden voorkomen dat een positieve
geldstroom uit een ontwikkelingsland naar Nederland ontstaat als gevolg van
de afbouw of inperking van de bilaterale samenwerkingsrelatie. Voorwaarde
is dan wel dat het landen betreft die voldoen aan de beide andere door mij
gehanteerde criteria: goed beleid en goed bestuur. Een negatieve ODA-stroom
kan ontstaan als Nederland de ontwikkelingsrelatie beëindigt terwijl
het land in kwestie nog moet aflossen op leningen die Nederland in het verleden
heeft verstrekt. Ik zal indien een dergelijk geval zich voor doet onder de
genoemde voorwaarden de schuldendiensten van het betreffende land willen kwijtschelden
teneinde een dergelijke negatieve stroom te voorkomen.Vraag 17:Kan de minister nader ingaan op de gestelde vraag of er geen indicatieve
bedragen per land aan de ambassades zijn medegedeeld in de afgelopen jaren
en wat dan grosso modo de grootste afwijkingspercentages zijn?Antwoord:Sinds de herijking werden geen totaalbedragen meer aan regeringen in het
vooruitzicht gesteld, de gerealiseerde bedragen kunnen dan niet worden afgezet
tegen de toegezegde bedragen. De aan ambassades gedelegeerde bedragen vormen
slechts een deel van het totale budget beschikbaar voor bilateraal beleid.
Zowel in 1997 als in 1998 bedroeg het gedelegeerde budget ca. NLG 1,2 miljard.
In beide jaren was de afwijking van de uiteindelijke realisatie ten opzichte
van het toegekende budget kleiner dan 5 %.Vraag 18:Nu volgens de minister in haar bewoording in eerste termijn het driegesprek
tussen overheid, bedrijfsleven en NGO's zo nuttig is geweest, moge de vraag
herhaald worden, of zij niet tot een zekere facilitering van een voortdurend/regelmatig
gesprek geneigd zou willen zijn, zoals dat bij de WB het geval is.Antwoord:Bij het opstellen van de regiobeleidsdocumenten worden de genoemde partijen
betrokken. Ik speel verder met de gedachte het bij mijn aantreden georganiseerde
gesprek met bedrijfsleven en NGO's over een jaar te herhalen, bij wijze van
mid-term review.Vraag 19:Wat het MAI-concept betreft, moge de vraag herhaald worden, of dit concept
de instemming had van de vorige minister voor Ontwikkelingssamenwerking, of
de stelling handhaafbaar is, dat de OESO onvoldoende de belangen van de ontwikkelingslanden
meeweegt, en hoe de minister haar voorkeur voor een multilaterale benadering
terzake wil invullen? Antwoord:De Nederlandse inbreng in de MAI-onderhandelingen is voorwerp van regelmatig
interdepartementaal overleg geweest, waarbinnen ook het standpunt van BZ/OS
naar voren is gebracht. Dit overleg heeft geleid tot de formulering van Nederlandse
desiderata die in de MAI-onderhandelingen zijn ingebracht. Het standpunt van
de regering is neergelegd in een notitie van de toenmalige staatssecretaris
van Economische Zaken aan de Tweede Kamer (brief van 13 maart 1998, kamerstuk
25 941, nr. 1). Opgemerkt zij dat een definitieve concept-tekst van het
MAI nooit tot stand is gekomen als gevolg de Franse beslissing zich terug
te trekken uit de onderhandelingen.Nederland had liever gezien dat onderhandelingen gevoerd zouden worden
in WTO-verband, doch dat bleek indertijd niet mogelijk. Binnen de beperking
die de OESO als onderhandelingsforum en als gremium voor overleg tussen gendustrialiseerde
landen nu eenmaal heeft, is wel zoveel mogelijk getracht geïnteresseerde
niet-leden bij het MAI-proces te betrekken. Er is regelmatig overleg geweest
is met relevante niet-leden. Zo waren Argentinië, Brazilië en Chili
betrokken als waarnemer binnen de MAI-onderhandelingsgroep. Andere ontwikkelingslanden
zijn actief geïnformeerd over het MAI door middel van seminars in Parijs
en in de regio.De intenties voor de toekomst zijn uiteengezet in een brief van staatssecretaris
Ybema aan de Tweede Kamer (brief van 23 november 1998, kamerstuk 25 941,
nr. 5). Nederland streeft naar de totstandkoming van een breed multilateraal
akkoord inzake investeringen, bij voorkeur in WTO-verband. Om dat te bereiken
zal lering getrokken moeten worden uit de gang van zaken rondom het MAI. Nederland
zal zich derhalve inspannen voor goed overleg tussen alle betrokken partijen,
inclusief de NGO's. Er moet gewerkt worden aan vergroting van de internationale
consensus over dit onderwerp. Dit vindt thans bijvoorbeeld plaats binnen de
UNCTAD, mede met financiële steun van Nederland.Vraag 20:Als de minister op het eind van haar beantwoording stelt, dat zij niets
voelt voor een gecoördineerde Europese benadering van multilaterale organisaties,
en dat zij niet van deze «weg met ons» mentaliteit is, hoe verhoudt
zich dat met de stelling van de staatssecretaris voor Europese Zaken in dezelfde
beantwoording, dat «Europa van ons is», dat wij, dat zelf zijn?Antwoord:Wij zijn geen tegenstander van coördinatie in Europees verband. Europese
coördinatie moet echter niet een op zichzelf staand doel worden. Voorop
staat de effectiviteit van de coördinatie. Dat betekent in veel gevallen
dat het beste kan worden aangehaakt bij wijdere donorverbanden. Er zitten
onder de niet-EU landen immers donoren die op het beleidsinhoudelijke vlak
belangrijke partners van ons zijn. In WB- en IMF-kader kan Europese coördinatie
niet of nauwelijks aan de orde zijn. Nederland vertegenwoordigt daar immers
ook een aantal niet-EU-Lidstaten.Europese coördinatie zou er in ieder geval niet toe moeten leiden
dat Nederland zijn stoel bij de Wereldbank en het IMF kwijt zou raken. Daarvoor
heeft er nog te weinig convergentie van beleid plaatsgevonden tussen de EU-lidstaten
op het terrein van de ontwikkelingssamenwerking. Op andere beleidsterreinen ligt dat anders. Daar is al wel sprake van
een Europese identiteit. In die zin is er geen verschil tussen onze woorden. Tweede zending: Vragen van mevrouw Roscam Abbing-Vos Opvangcapaciteit MacedoniëVraag 1:Waarop baseerde de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking haar totaal
andere verwachtingen die zij op 23 maart ook al had moeten hebben?Antwoord:Eerdere ervaringen met UNHCR in diverse crisissituaties gaven de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking aanvankelijk het vertrouwen dat de VN in staat
zouden zijn tot adequate opvang van vluchtelingen. De massaliteit en intensiteit
van de vluchtelingenstroom hebben vervolgens de gehele internationale gemeenschap
overrompeld.Inmiddels heeft de situatie ter plaatse zich verder ontwikkeld. Nederland
draagt actief en substantieel bij aan de opvang van vluchtelingen door de
VN-vluchtelingenorganisatie. Daarnaast worden vluchtelingen uit Kosovo opgevangen
in Nederland.Vraag 2:Is het onderwerp erosie van staatsgrenzen, een belangwekkend hedendaags
thema, regelmatig onderwerp van gesprek in bovengenoemde (EU, VN, VR) samenwerkingsverbanden?
Zo niet of onvoldoende, wil de minister dan bevorderen dat het op de diverse
agenda's wordt gezet?Antwoord:Het lijdt geen twijfel dat de stabiliteit van grenzen in delen van Afrika
onder druk staat. In zekere zin is dit sinds het koloniaal tijdperk altijd
al het geval geweest, en zijn de toen getrokken grenzen poreus gebleven. Die
grenzen kwamen immers niet altijd overeen met de geografische spreiding van
etnische bevolkingsgroepen. In en rond de conflicten die zich momenteel in
Afrika voordoen, speelt niet alleen die etnische factor een rol, maar ook
allerlei andere grensoverschrijdende fenomenen als illegale wapenstromen,
grote vluchtelingenbewegingen, strijdgroepen en rebellen die ongehinderd komen
en gaan, om niet te spreken van de erosie van het gezag van de staat binnen
de eigen nationale grenzen. Bij de beleidsanalyse, ook in EU-kader bijvoorbeeld,
wordt dit complexe samenspel van factoren volop meegewogen.Het bestaansrecht van Afrikaanse staten, binnen de erkende grenzen, formeel
op de internationale agenda's te plaatsen is een heel andere zaak. Zolang
Afrikanen niet zelf aangeven dat zij bereid zijn tot zo'n discussie –
het tegendeel lijkt eerder waar – zou dit eerder destabiliserend kunnen
werken. De Regering is dus geen voorstander van zo'n benadering.Wel zijn wij geporteerd voor een geleidelijke vervaging van staatsgrenzen
als deze zich voltrekt via vreedzame economische samenwerking, op basis van
wederzijdse instemming, en waar het wederzijds belang voorop staat. Ook in
Afrika zijn hiervan voorbeelden te noemen, zoals de SADC, waarmee Nederland
mede in EU-kader, actief samenwerkt. Een ander voorbeeld is de East African
Cooperation tussen Tanzania, Uganda en Kenia. Vraag 3:Ik twijfelde of de mededeling van Minister Van Aartsen over afspraken
van de Palestijnse Staat in Cardiff op een vergissing kon berusten en of de
afspraak in Berlijn tot stand was gekomen?Intussen is mijn twijfel toegenomen nu het NRC Handelsblad op 26 maart
jl., schrijft dat in Berlijn besloten is dat de EU het Palestijns recht op
een eigen staat steunt. De verklaring is in coördinatie met de Verenigde
Staten tot stand gekomen. Premier Netanyahu, gaat het bericht verder, is in
grote woede ontstoken en verwijst naar de holocaust, omdat de als anti-Isralisch
opgevatte EU-verklaring onder Duits voorzitterschap van de EU is opgesteld.
Wat is nu de juiste toedracht?Antwoord:In de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad te Cardiff,
15 en 16 juni 1998, is ten aanzien van een mogelijke Palestijnse staat de
volgende passage opgenomen: «...de Europese Raad (doet) een beroep op
Israël om het recht van de Palestijnen op zelfbeschikking te erkennen,
zonder de optie van een staat uit te sluiten. Tevens doet hij een beroep op
het Palestijnse volk om opnieuw te bevestigen dat het zich committeert aan
het legitieme recht van Israël om binnen veilige, erkende grenzen te
leven».Bij de Europese Raad in Berlijn, 24 en 25 maart 1999, werd in de conclusies
gesteld: «De Europese Unie bevestigt opnieuw het blijvende en onvoorwaardelijke
recht van de Palestijnen op zelfbeschikking, waaronder de mogelijkheid van
een staat, en ziet de spoedige uitoefening van dat recht tegemoet. Zij roept
de partijen op om te goeder trouw te streven naar een door onderhandelingen
tot stand gekomen oplossing op basis van de bestaande overeenkomsten, waarbij
dit recht, waarvoor geen enkel veto geldt, onverlet wordt gelaten. De Europese
Unie is ervan overtuigd dat een democratische, levensvatbare en vreedzame
soevereine Palestijnse staat die op basis van de bestaande overeenkomsten
en via onderhandelingen wordt opgericht, de beste waarborg zou zijn voor de
veiligheid van Israël en voor de aanvaarding van Israël als gelijkwaardige
partner in de regio. De Europese Unie is bereid de erkenning van een Palestijnse
staat te gelegener tijd in overweging te nemen in overeenstemming met de voornoemde
basisbeginselen».Zoals ook verwoord in het debat in uw Kamer op 23 maart jl., stond het
voor de Europese Unie ten tijde van «Cardiff» in wezen al vast
dat de verwezenlijking van het recht van de Palestijnen op zelfbeschikking
zou kunnen resulteren in een staat. Het standpunt van de Europese Unie is
in die zin geëvolueerd dat in Berlijn expliciet de bereidheid werd uitgesproken,
onder bepaalde voorwaarden de erkenning van een Palestijnse staat in overweging
te nemen.Vraag 4:Hoe weet de minister zeker dat het geld aan het doel ter bestemde plekke
ten goede komt en niet verdwijnt in bijvoorbeeld de zakken van aannemers die
ziekenhuisjes bouwen?Antwoord:In toenemende mate is een sectorale benadering uitgangspunt voor beleid
in ontwikkelingssamenwerking, ook in de sector gezondheid. Dit houdt in dat
Nederlandse steun gegeven wordt aan een coherent nationaal beleidsplan voor
de betreffende sector in een duidelijk afgebakend institutioneel en budgettair
kader. Financiering en implementatie van dit beleidsplan vindt plaats in nauw
overleg met de overheid, ngo's en donoren. Monitoring geschiedt door middel
van een systeem van gemeenschappelijke vergaderingen, waarin de resultaten
van gezamenlijk uitgevoerde evaluatiemissies en onderzoeken besproken worden
in het licht van de uitkomsten van de public expenditure reviews. Voor zover mogelijk worden Wereldbank richtlijnen gevolgd voor
financiële en juridische aspecten van de samenwerkingsovereenkomsten,
inclusief regels voor aanbestedingsprocedures. Dit vormt een goede aanzet
voor bevordering van accountability en transparency, aangezien
hiermee de uitgaven geanalyseerd kunnen worden in het licht van gemaakte vorderingen.Vraag 5:Wil Minister Herfkens, als de Nederlandse regering hulp aan Jemen blijft
geven, zoals haar antwoord aan dit lid impliceert, de Jemenitische autoriteiten
er met kracht op wijzen, dat ontvoeringen van buitenlanders en beschietingen
van KLM- en andere vliegtuigen, voor de Nederlandse Regering niet acceptabel
zijn en dat de ontwikkelingssamenwerking zou kunnen worden stopgezet, als
dit soort agressie niet wordt beteugeld?Antwoord:De Jemenitische overheid heeft verklaard zich ervan bewust te zijn dat
gijzelingen schadelijk zijn voor het land en er alles aan te doen wat binnen
haar vermogen ligt deze te voorkomen of op te lossen zonder het gebruik van
geweld. Jemen is wat dit betreft niet uniek: onveiligheid komt helaas in vele
ontwikkelingslanden voor. De hulp stopzetten vanwege de gijzelingen –
zoals hier en daar is gesuggereerd – zou de verkeerden treffen en het
land niet veiliger maken.Er is de laatste jaren in geen enkel geval sprake geweest van «beschietingen»
van KLM- of andere vliegtuigen. Sedert de hervatting van de luchtverbindingen
na afloop van de burgeroorlog in 1994 heeft éénmaal een gezagvoerder
van een KLM-toestel besloten de landing in Sana'a af te breken en terug te
keren naar Djeddah, nadat hij had waargenomen dat er boven Sana'a geschoten
werd. Dit was op 22 mei 1996, de dag van de viering van de eenwording tussen
Noord- en Zuid-Jemen. Sedertdien zijn er nog twee gevallen bekend geworden
waarbij piloten bij de landing waarnamen dat in de lucht werd geschoten. Eénmaal
betrof dit een Lufthansa-vlucht en de andere maal een KLM- vlucht. In beide
gevallen betrof het bruiloftsvieringen in de omgeving van de luchthaven. Na
overleg met de luchthaven besloten beide toestellen hun landing normaal door
te zetten.Overwegingen van vooral commerciële aard vormen echter de aanleiding
voor KLM om de vluchten op Sana'a tijdelijk te stoppen. Door de gijzelingen
eind vorig jaar is het aantal buitenlandse toeristen de laatste maanden sterk
afgenomen, terwijl het ook zakenvervoer drastisch is verminderd. DOV-verdragenVraag 6:De leden van de fractie van de VVD zijn uiteraard op de hoogte van de
in 1995 gemaakte afspraak om de duurzame ontwikkelingsverdragen met Costa
Rica, benin en Bhutan in 2001 te evalueren.Die evaluatie zal mede bepalen of de verdragen verbroken of verlengd worden.
Mijn betoog was er op gericht aan te geven dat al in 1998 door vele kritische
beoordelingen in de media van deskundigen en «last but not least»
blijkend uit een interview met oud-OS-Minister Pronk, er weinig aanleiding
is om te veronderstellen, dat de verdragen iets nuttigs hebben opgeleverd.Antwoord:Ik zal de resultaten van de evaluatie afwachten.Vraag mevrouw Lyclama à NijeholtVraag:Rest nog een nadere vraag met betrekking tot de opmerkingen van minister
Herfkens over drie specifieke instrumenten: het bedrijfsleveninstrument, het
milieu-instrument en het mensenrechten/wederopbouw/ goed bestuur-instrument.
Dient uit de door de minister ten aanzien van deze instrumenten gemaakte opmerkingen
de conclusie te worden getrokken dat in landen waar bijvoorbeeld alleen het
bedrijfsleveninstrument wordt toegepast, schendingen van mensenrechten en/of
afbraak van het milieu er niet toe doen? Staat dat instrument geheel op zichzelf
en niet ten dienste van een integrale ontwikkelingsbenadering? Welke zijn
de criteria die voor dit instrument van toepassing zijn?Antwoord:Schendingen van mensenrechten en afbraak van het milieu doen er altijd
toe, waar en wanneer ook. Waar nodig zal de regering van de landen waar uitsluitend
het bedrijfslevenprogramma van toepassing is daarover ook worden aangesproken
op de daartoe geëigende wijze. Dat is in het algemeen niet bij het toekennen
van hulp of bij het tot stand komen van individuele transacties.Het bedrijfslevenprogramma omvat diverse instrumenten met hun eigen set
criteria. In alle sets wordt beoordeeld of een activiteit bijdraagt aan het
totstandkomen van duurzame werkgelegenheid, geen schade berokkent aan het
milieu, geen nadelen oplevert voor armen en voor vrouwen, een katalyserend
effect heeft op lokale economische activiteiten, en additioneel is aan wat
de markt thans kan bieden. XNoot1Buitenlandse Zaken:Steenkamp (CDA), Verbeek (VVD), (voorzitter), Schuurman (RPF), Gelderblom-Lankhout
(D66), Braks (CDA), van Gennip (CDA), (plv. voorzitter), van Eekelen (VVD),
Loudon (VVD), Lycklama à Nijeholt (PvdA), Zwerver (GL) en Stoffelen
(PvdA).XNoot2Ontwikkelingssamenwerking:Schuurman (RPF), Gelderblom-Lankhout (D66), (voorzitter), van Dijk (CDA),
van Gennip (CDA), Roscam Abbing-Bos (VVD), Lycklama à Nijeholt (PvdA),
(plv. voorzitter), Le Poole (PvdA), Varekamp (VVD), Hirsch Ballin (CDA), Luijten
(VVD) en Zwerver (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-26200-V-148b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl