Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen; Brief minister over het revitaliseren van het Barcelona-proces
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-02, nr. 537

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-04-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

21501-02 nr. 537

13-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingRegionale ontwikkelingenMensenrechtenPolitieke en veiligheidsdialoogBestrijding van terrorismeEconomische ontwikkelingDialoog der CulturenBeheersing van migratiestromenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-02Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 29 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-02Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingennr. 537BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 april 2004Graag reageer ik hierbij, mede namens de Staatssecretaris voor Europese
Zaken, op de motie Koenders c.s. (29 200 V, nr.33) inzake het revitaliseren
van het Barcelona-proces. De Nederlandse regering is voorstander van revitalisering
van het Barcelona-proces en heeft de motie dan ook gekwalificeerd als ondersteuning
van haar beleid. Daarbij wordt onder revitalisering verstaan het intensiever
gebruik maken van bestaande structuren en middelen en, waar nodig, het nemen
van nieuwe initiatieven om de doelstellingen van het Barcelona-proces te realiseren.
In deze brief zal ik, voor zover mogelijk, de plannen uiteenzetten voor het
Nederlandse voorzitterschap in de tweede helft van 2004 en daarbij aangeven
op welke wijze vorm zal worden gegeven aan de revitalisering van het Barcelona-proces.InleidingDe regering is van mening dat het Barcelona-proces effectiever gebruikt
kan worden om de dialoog over hervorming en democratisering van de regio te
stimuleren. Veel instrumenten daarvoor zijn reeds aanwezig, maar deze zullen
beter moeten worden benut en waar nodig zullen nieuwe initiatieven moeten
worden genomen. De ervaring met het Barcelona-proces leert dat op veel deelterreinen
slechts langzaam vooruitgang kan worden geboekt. De belangrijkste reden hiervoor
is dat besluiten op basis van consensus worden genomen, waardoor enkele lidstaten
de besluitvorming kunnen dwarsbomen. Naast het multilaterale Barcelona-proces
beschikt de EU over een uitgebreid bilateraal instrumentarium in de Mediterrane
regio, zoals de associatie akkoorden en, sinds kort, het Europees Nabuurschapsbeleid,
waarmee aanzienlijk meer vooruitgang kan worden geboekt.Belangrijke onderwerpen voor de Mediterrane regio, waarop de Nederlandse
inzet zich richt, zijn de mensenrechtensituatie, terrorismebestrijding, economische
ontwikkeling, beheersen van migrantenstromen en intensivering van de dialoog
der culturen. Deze onderwerpen zullen in deze brief apart worden behandeld.
Er zal zo goed mogelijk gebruik worden gemaakt van de bestaande
multilaterale en bilaterale instrumenten van de Europese Unie voor de regio,
waaronder het Barcelona-proces. Het is van belang daarbij een gebalanceerde
benadering te kiezen, waarbij zoveel mogelijk wordt aangesloten bij initiatieven
en verlangens van de Mediterrane partnerlanden. De EU moet bereid zijn om
in ruil voor duidelijke progressie op het gebied van politieke, institutionele
en economische hervormingen in de partnerlanden met aansprekende prikkels
en stimulansen over de brug te komen.Om het belang dat de regering hecht aan het Barcelona-proces te onderstrepen
is besloten een Euro-Mediterrane Conferentie van Ministers van Buitenlandse
Zaken te organiseren tijdens het Nederlands voorzitterschap. Onderzocht wordt
of het mogelijk is om deze Conferentie voor het eerst in een land aan de zuidoever
van de Middellandse Zee te doen plaatsvinden. Ter voorbereiding van de Conferentie
zal de Nederlandse Ambassadeur in Algemene Dienst in zijn hoedanigheid van
Ambassadeur voor de Euro-Mediterrane Samenwerking een aantal partnerlanden
bezoeken.Het Ierse voorzitterschap is begonnen met de discussie over institutionele
aanpassingen in het Barcelona-proces. Nederland zal de discussie over verbetering
van de werkmethoden van de verschillende overlegorganen binnen het Barcelona-proces
en hun onderlinge coördinatie voortzetten en concretiseren.Regionale ontwikkelingenOp dit moment zijn in de EU en de VS discussies gaande over intensivering
van de relaties met de landen in het bredere Midden-Oosten, waarbij de noodzaak
van meer politieke en economische hervormingen in deze landen centraal staat.
Het ligt in de verwachting dat de uitkomst van deze discussies mede richting
zal geven aan het bestaande EU-instrumentarium voor de regio, waaronder het
Barcelona-proces. De noodzaak van hervormingen wordt ook in de regio zelf
onderkend, zo hebben onder meer de UNDP Arab Development Reports 2002 en 2003
aangetoond. Ook recente regionale initiatieven zoals de Sana'a Verklaring
wijzen hierop. De Nederlandse regering is positief over het politieke momentum
dat op dit moment bestaat voor de bredere Midden-Oosten regio en zal dit zo
goed mogelijk gebruiken om het Barcelona-proces te revitaliseren. De Kamer
zal in een later stadium nader worden geïnformeerd over de ontwikkelingen
op dit gebied.Uit regionale fora, zoals het Vijf-plus-Vijf overleg (van vijf zuidelijke
EU-landen, Frankrijk, Spanje, Italië, Portugal en Malta en vijf Mediterrane
landen Algerije, Libië, Mauritanië, Marokko, Tunesië) en het
Mediterrane Forum (Algerije, Egypte, Frankrijk, Griekenland, Italië,
Malta, Marokko, Portugal, Spanje, Tunesië en Turkije) komen met enige
regelmaat met gezamenlijke politieke verklaringen. Deze bevatten soms nuttige
ideeën voor verdere samenwerking in het Barcelona-proces, dat als enige
van deze fora over de concrete middelen en instrumenten beschikt om hieraan
uitvoering te geven. Tijdens de formele Euro-Mediterrane Ministeriële
Conferentie in Napels in december 2003 (Barcelona VI) is, geïnspireerd
door het Vijf-plus-Vijf overleg, besloten om meer aandacht te schenken aan
sub-regionale integratie. Hierbij werd onder andere gedacht aan EU-initiatieven
gericht op de Maghreb-landen. Door meer ruimte te bieden aan sub-regionale
initiatieven kan geprobeerd worden de dynamiek in het Barcelona-proces te
vergroten, omdat het dan niet nodig is om tussen alle landen overeenstemming
te bereiken. Wel streeft Nederland ernaar dat dergelijke initiatieven in principe
open staan voor alle deelnemers aan de Euro-Mediterrane Samenwerking. Nederland
zal nauw contact onderhouden met de Europese en Mediterrane partners van de Vijf-plus-Vijf groep om te bezien welke ideeën zich lenen voor
overname in het Barcelona-proces. Dit samenwerkingsverband staat overigens
niet open voor andere landen. Het biedt dus voor de overige EU-landen, waaronder
Nederland, geen concrete mogelijkheden voor samenwerking.MensenrechtenDe Nederlandse regering is van mening dat onvoldoende vooruitgang wordt
geboekt op het gebied van mensenrechten en democratisering in een aantal partnerlanden.
Daarom pleit Nederland al enige tijd in Europees verband voor de oprichting
van speciale werkgroepen over mensenrechten en democratisering onder de associatieverdragen,
waarin – in aanvulling op bespreking op politiek niveau in de associatieraden –
op systematische wijze behandeling van en rapportage over deze onderwerpen
plaats kan vinden. De Europese Commissie heeft in de Mededeling «De
grotere Europese nabuurschap: een nieuw kader voor de betrekkingen met de
oostelijke en zuidelijke buurlanden» (COM(2003) 104 def, 11/03/2003)
en de Mededeling «Een nieuwe impuls voor mensenrechten en democratisering
met Mediterrane partners» (COM(2003) 294 def, 21/05/2003) voorstellen
gedaan om de bestaande afspraken op het gebied van mensenrechten nadrukkelijker
te operationaliseren. De regering heeft in EU-verband haar steun uitgesproken
voor een aantal voorstellen in deze Mededelingen, die betrekking hebben op
de samenwerking op het gebied van mensenrechten en democratisering. Met name
de voorgestelde combinatie van het oprichten van werkgroepen over mensenrechten
en democratisering onder de associatieverdragen, het overeenkomen van nationale
actieplannen en het in enige mate koppelen van prestaties op deze gebieden
aan het beschikbaar stellen van extra EU-financiering voor de betreffende
landen zal volgens de regering leiden tot een effectievere dialoog en samenwerking
met deze landen. Het biedt bovendien de mogelijkheid om in Europees verband
periodieke rapportages over verbetering of verslechtering van de situatie
tot stand te brengen. Nederland streeft er in EU-verband naar om deze voorstellen
onverkort uit te voeren. Dit zal zich concentreren rond de opstelling van
de nationale actieplannen in het kader van het Europese Nabuurschapsbeleid
(voorheen: «Wijder Europa»), die het komende halfjaar door de
Europese Commissie aan de Raad zullen worden gepresenteerd. Ten aanzien van
de landen waarmee in eerste instantie nog geen nationale actieplannen zullen
worden opgesteld, zal de EU moeten inzetten op realisering van bovengenoemde
voorstellen voor de deelterreinen mensenrechten en democratisering.Terwijl de samenwerking op basis van de associatie-akkoorden en de nationale
actieplannen zich vooral richt op de bilaterale EU-relaties met de partnerlanden,
streeft Nederland in het kader van het multilaterale Barcelona-proces naar
het voeren van een «brede» dialoog over mensenrechten, door middel
van presentaties en discussies tijdens de periodieke bijeenkomsten van ambassadeurs
voor de Euro-Mediterrane Samenwerking. Deze dialoog dient zich niet te beperken
tot individuele gevallen van (vermeende) schendingen van de mensenrechten,
maar voornamelijk aandacht te schenken aan de context waarin deze plaatsvinden.
Daarnaast ligt het in de bedoeling dat de EU in samenwerking met Mediterrane
partnerlanden op korte termijn seminars zal organiseren over de onderwerpen
«racisme en xenofobie» en «rechten van het kind».
De Europese Commissie heeft aangekondigd spoedig met data voor deze bijeenkomsten
te zullen komen. Bezien zal worden in hoeverre de Raad van Europa een rol
kan spelen in de samenwerking met de Mediterrane partnerlanden op deze deelterreinen.Politieke en veiligheidsdialoogIn de Barcelona Verklaring stellen partners zich ten doel te werken aan
een regio van vrijheid, stabiliteit en voorspoed. De politieke en veiligheidsdialoog
in Barcelona-kader wordt sinds het begin van de samenwerking overschaduwd
door het Israëlisch-Arabisch conflict. De regering is van mening dat
vooruitgang in het Midden-Oosten Vredesproces noodzakelijk is voor het volledig
bereiken van de doelstellingen van het Barcelona-proces. Tegelijkertijd is
het Barcelona-proces niet het forum om tot een oplossing van dit conflict
te komen. Hoewel de dialoog over het Vredesproces een belangrijk onderdeel
van de politieke en veiligheidsdialoog dient te blijven, dient zij deze niet
te gijzelen. Binnen de politieke en veiligheidsdialoog zal bekeken worden
of nieuwe partnership building measures een bijdrage kunnen leveren aan het
bereiken van de doelstelling van veiligheid in de Mediterrane regio. Op 17 november
2003 heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen de versterking van
de Mediterrane dialoog inzake het EVDB en de informatie-uitwisseling tussen
de NAVO en de EU over dit onderwerp verwelkomd. Op dit moment wordt in de
EU besproken hoe verder invulling kan worden gegeven aan de EVDB-samenwerking
met de Mediterrane partners. Nederland zal in navolging van het Ierse Voorzitterschap
bezien in hoeverre er mogelijkheden bestaan voor versterking van de Mediterrane
dialoog inzake het EVDB. Tot slot zij vermeld dat het Europese beleid voor
non-proliferatie van massavernietigingswapens standaard deel zal uitmaken
van de politieke dialoog in het kader van de associatieovereenkomsten.Bestrijding van terrorismeDe dialoog in Euromed-kader over terrorismebestrijding is nog weinig concreet.
Hoewel ook enkele partnerlanden (Algerije, Marokko) belangstelling hebben
voor een actievere benadering van dit onderwerp in Euromed-kader lopen pogingen
stuk op de ideologische discussie over de definitie van terrorisme tussen
met name Israël en de (meerderheid van de) Arabische landen. Terrorismebestrijding
is een belangrijk onderwerp voor alle Mediterrane partners omdat ze alle in
wisselende mate met het fenomeen te maken hebben. Sinds de aanslagen in Marokko
en Saoedi-Arabië zijn partnerlanden zich er terdege van bewust dat ook
zij een belang hebben bij concrete maatregelen op dit terrein. Nederland wil
proberen tijdens het voorzitterschap de samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding
te concretiseren door met enkele initiatieven te komen. Nederland wil in dat
kader aansluiten bij bestaande verplichtingen van alle partners op grond van
VN-verdragen en VNVR-resoluties en bij vragen en initiatieven vanuit de regio
zelf. Daarnaast kan gebruik gemaakt worden van de belangstelling van landen
als Marokko en Algerije door samen met hen en eventueel een EU-lidstaat initiatieven
op te starten en vervolgens partnerlanden uit te nodigen zich daarbij aan
te sluiten. Enkele mogelijkheden waarop voortgang zou kunnen worden geboekt:
de bestrijding van financiering van terrorisme, het verbeteren van toezicht
op financieringsstromen, het verlenen van technische assistentie aan landen
in de regio bij implementatie van VN-verdragen, de versterking van de samenwerking
op het gebied van analyse van terrorisme en het onderzoeken van mogelijkheden
voor het komen tot een «Anti-terrorisme Handvest».Economische ontwikkelingOp economisch gebied zal de Nederlandse inzet zich in samenwerking met
de Europese Commissie en Turkije in Istanboel concentreren op de organisatie
van een Euro-Mediterrane bijeenkomst voor Ministers van Handel. Deze conferentie
biedt de mogelijkheid om naast de bestaande agendapunten, te weten
harmonisatie van standaarden/handelsfacilitatie, oprichting van het pan-Euro-Mediterraan
oorsprongssysteem en de liberalisering van de dienstensector, tevens aandacht
te vragen voor het belang van regionale economische integratie (met name zuid-zuid
integratie). In dit kader is het een positief signaal dat de Ministers van
Buitenlandse Zaken van Marokko, Tunesië, Egypte en Jordanië op 25 februari
2004 de Verklaring van Agadir hebben ondertekend, die de basis legt voor het
creëren van een vrijhandelszone tussen deze landen onderling. Ook Libanon
heeft inmiddels interesse getoond in deelname aan het Agadir-proces. Dit proces
staat open voor alle Arabische landen, die een Euro-Mediterraan associatie-akkoord
met de EU hebben afgesloten en wordt financieel ondersteund via het financieringsprogramma
van de EU voor de regio (MEDA). De mogelijkheden om afspraken te maken over
versnelling van de wederzijdse handelsliberalisering tussen de EU en de Mediterrane
landen, met name vergroting van de markttoegang voor landbouwproducten, worden
onderzocht.Het besluit van de Ministeriële Conferentie in Napels van 3 december
2003 om het mandaat van de EIB-faciliteit voor investeringen en partnerschap
in de Euro-Mediterrane regio (FEMIP) te verruimen, heeft de inzet van de EU
op het gebied van de ontwikkeling van de private sector aanzienlijk vergroot.
Aan modernisering van de economie en institutionele hervormingen wordt aandacht
besteed door middel van de implementatie van de associatie-akkoorden, die
veelal een katalysator voor verandering zijn in landen van de regio die een
van oudsher planmatig gestuurde economie kennen en de MEDA-projecten op dit
gebied. Een nieuwe ontwikkeling in de regio is de toepassing van «twinning»
in het kader van MEDA. Dit moet bijdragen aan modernisering en hervorming
van de institutionele kaders in deze landen. In het kader van de FEMIP vinden
in 2004 twee bijeenkomsten op expertniveau plaats (waarvan één
in Nederland) en zal op 7–8 juni 2004 een bijeenkomst voor Ministers
van Financiën worden georganiseerd.Dialoog der CulturenDe dialoog tussen beschavingen en culturen is van groot belang om onbegrip
weg te nemen. Nederland zal in samenwerking met Egypte tijdens het voorzitterschap
een academisch seminar organiseren in Euromed-kader met als titel «Religie
en Politiek». Tijdens het seminar zal worden ingegaan op de verhouding
tussen religie en staat en op de vraag hoe mensen hun religieuze ideeën
politiek vertalen. De nadruk zal liggen op de praktische invulling en niet
zozeer op de formele situatie. Tijdens het seminar zal worden gediscussieerd
naar aanleiding van door academici opgestelde bijdragen. Afhankelijk van de
uitkomsten zal worden bekeken of het mogelijk is projecten op dit gebied op
te zetten.Naast dit seminar zal Nederland de implementatie van het besluit tot oprichting
van de Euro-Mediterrane Stichting voor de Dialoog der Culturen ter hand nemen.
Tijdens de Ministeriële Conferentie in Napels is besloten tot de oprichting
van deze Stichting, die ten doel heeft concrete invulling te geven aan de
veelomvattende term «dialoog der culturen», onder andere door
het bevorderen van samenwerking en uitwisseling op het gebied van kunst en
cultuur, jeugd en onderwijs en wetenschap.Beheersing van migratiestromenNederland wenst tijdens het EU-Voorzitterschap de samenwerking met Mediterrane
partnerlanden op het gebied van migratie een impuls te geven. De regio bestaat
vrijwel geheel uit zogenaamde landen van herkomst danwel doorreis en is derhalve
van belang voor de beheersing van migratiestromen. Er dient met
deze landen een dialoog gevoerd te worden vanuit een partnerschap-gedachte.
Een gebalanceerd beleid is nodig om dit proces vorm te geven: politieke afspraken
moeten gepaard gaan met concrete samenwerkingsprogramma's, gefinancierd uit
het MEDA-programma en/of de budgetlijn ten behoeve van samenwerking met derde
landen op het gebied van asiel en migratie (voorheen B7–667, nu«Aeneas»).
Ook een aanverwant onderwerp als sociaal-economische ontwikkeling biedt een
opening voor intensivering van de samenwerking.Het uitgangspunt voor de multilaterale samenwerking op JBZ-gebied in de
Mediterrane regio is het JBZ-kaderdocument dat onderdeel is van het tijdens
de Ministeriële Conferentie in april 2002 overeengekomen Valencia Actieplan.
Op basis van het JBZ-kaderdocument is de Europese Commissie begonnen met een
drietal proefprojecten op het gebied van justitiële samenwerking, politiesamenwerking
en de verbetering van de informatievoorziening over migratiestromen in de
Euro-Mediterrane regio. De tussentijdse resultaten van deze proefprojecten
zullen halverwege 2004 worden gepresenteerd, waarna afhankelijk van deze resultaten
vervolgprojecten zullen worden vastgesteld. Mogelijk kunnen tijdens het Nederlandse
voorzitterschap verdere afspraken worden gemaakt op het gebied van de bestrijding
van illegale immigratie.In de bilaterale EU-samenwerking op het gebied van migratie blijft Nederland
zich inzetten voor de ondersteuning van de sociaal-economische ontwikkeling
van gebieden van herkomst in de Mediterrane landen via het MEDA-programma.
Daarnaast zet Nederland nadrukkelijk in op vorderingen bij de onderhandelingen
over het afsluiten van terug- en overnameovereenkomsten, waarvoor de Europese
Commissie door de Raad mandaat is verleend. De Commissie heeft inmiddels mandaten
gekregen voor onderhandelingen over terug- en overnameovereenkomsten met Marokko
en Algerije. De Nederlandse inzet is dat spoedig een onderhandelingsmandaat
voor Syrië zou moeten volgen. De Commissie hoopt, evenals Nederland,
dat de onderhandelingen met Marokko, die reeds zijn begonnen, voor het einde
van het jaar worden afgerond.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. Bot 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-02-537.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl