Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen; Brief staatssecretaris over inhoudelijke aspecten van de post-Barber-jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22695, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-05-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

22695 nr. 11

25-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Arrest Ten Oever2. Arresten Moroni en 3. Arresten Neath en4. Arresten Vroege5. Arrest BeuneOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22695Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 695Wijziging van artikel III van wetsvoorstel 22 890, houdende wijziging
van het Burgerlijk Wetboek en van de Wet gelijke behandeling van mannen en
vrouwennr. 11BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 25 april 1997Op 17 februari jl. is de zogenaamde Barber-richtlijn gepubliceerd
(richtlijn nr. 96/97/EG van de Raad van de Europese Unie van 20 december 1996
tot wijziging van Richtlijn nr. 86/387/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 24 juli 1986 betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke
behandeling van mannen en vrouwen in ondernemings- en sectoriële regelingen
inzake sociale zekerheid). Deze Barber-richtlijn treedt 10 maart 1997 in werking
en brengt wijzigingen aan in Richtlijn 86/387, die bekend staat als de Vierde
richtlijn gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Het wetsvoorstel ter
implementatie van deze Vierde richtlijn ligt thans bij de Eerste Kamer (Kamerstukken
I 1989/90, 20 890, nr. 121), een novelle op dit wetsvoorstel (kamerstukken
II 1991/92, 22 695, nrs. 1–2) is in behandeling bij de Tweede Kamer
en ter implementatie van de Barber-richtlijn ben ik voornemens op korte termijn
een nota van wijziging op deze novelle in te dienen.Vooruitlopend op de verdere behandeling van deze implementatie-wetsvoorstellen
wil ik u nader informeren over de inhoudelijke aspecten van de zogenaamde
post-Barber-jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
(hierna: het Hof). Aldus is u toegezegd door mijn voorganger bij brief van
24 oktober 1995 (kamerstukken II 1995/96, 22 695, nr. 10 en I 1995/96,
20 890, nr. 56). 1. Arrest Ten Oever1Het Hof heeft in deze uitspraak bepaald dat het gelijke-beloningsvoorschrift
van artikel 119 van het Verdrag tot oprichting van de Europese gemeenschap
(hierna: EG-Verdrag) ook betrekking heeft op nabestaandenpensioenen op grond
van een aanvullende pensioenregeling. Hoewel nabestaandenpensioen niet direct
aan de werknemer zelf ten goede komt, is het Hof van oordeel dat deze pensioensoort
onderdeel uitmaakt van de door de werknemer genoten beloning. Dat het hier een verplichtgestelde bedrijfstakpensioenregeling betrof doet
daar niets aan af.Omdat de gelijke behandeling voor wat betreft het nabestaandenpensioen
reeds onder de werkingssfeer van het onderhavige wetsvoorstel valt, geeft
deze uitspraak geen aanleiding tot wijziging van het wetsvoorstel.Voorts bevestigt het Hof in deze uitspraak het Protocol bij het Verdrag
betreffende de Europese Unie van 7 februari 1992 ad artikel 119 EG-Verdrag
(hierna: het Protocol), inhoudende dat bij aanvullende pensioenen eerst gelijke
behandeling is geboden voor de pensioenopbouw ná 17 mei 1990 (arrest-Barber1 ). Met andere woorden: een beroep op gelijke behandeling
kan slechts worden gedaan voor wat betreft de opbouw van pensioenaanspraken
voorzover die toegerekend kunnen worden aan ná de datum van het arrest-Barber
vervulde tijdvakken van arbeid. Reden tot wijziging van het wetsvoorstel is
niet aanwezig, aangezien het opbouwbeginsel reeds in artikel III is neergelegd. 2. Arresten Moroni2 en Van den Akker3Uit het arrest Moroni volgt dat ongelijke pensioenleeftijden voor
mannen en vrouwen op grond van artikel 119 ná de datum van het arrest-Barber
(17 mei 1990) niet meer zijn toegestaan.In de zaak-Van den Akker was een overgangsregeling voor vrouwen aan de
orde, welke inhield dat vrouwen desgewenst konden kiezen voor handhaving van
een pensioenleeftijd van 55 jaar, in plaats van de nieuw ingevoerde pensioenleeftijd
van 60 jaar. Deze regeling is door het Hof in strijd met artikel 119 EG-Verdrag
verklaard: overgangsregelingen met betrekking tot behoud van voordelen voor
vrouwen over diensttijd na de uitspraak-Barber zijn niet mogelijk. Ook niet
in de situatie waarin vóór die uitspraak een keuzerecht werd
geboden dat inhield dat voor een bepaalde groep vrouwen de lagere pensioenleeftijd
over toekomstige diensttijd zou kunnen worden gehandhaafd. Dientengevolge
dient het overgangsrecht in artikel III, sub b, van wetsvoorstel 20 890
te worden geschrapt. De uitspraak van het Hof in deze zaak houdt in dat overgangsregelingen
inzake opbouw na de Barber-uitspraak slechts mogelijk zijn wanneer aan mannen
en vrouwen een gelijke keuzemogelijkheid wordt geboden.Dit laat onverlet, zo heeft het Hof bepaald in de zaak-Coloroll4 en Smith/Avdel5 , dat ten
aanzien van vóór 17 mei vervulde tijdvakken van arbeid het gemeenschapsrecht
geen enkele verplichting oplegde, die een grond kan zijn voor maatregelen
waarbij de door vrouwen genoten voordelen achteraf worden verminderd. Met
andere woorden: ongelijkheden die zijn gerelateerd aan tijdvakken van arbeid
vóór het Barber-arrest kunnen in stand blijven. Dit betekent
dat de voor vrouwen tot dat tijdstip gerealiseerde hogere pensioenopbouw in
verband met de voor hen vroegere pensioeningang gehandhaafd kan blijven. Een
soort natuurlijk overgangsrecht. Immers, vrouwen wier oorspronkelijke – eerdere –
pensioeningangsdatum kort na 1990 ligt, kunnen vanwege hun hogere pensioenopbouw
op individuele basis vervroegen, met een relatief geringe actuariële
korting. Indien niet tot individuele vervroeging wordt overgegaan, verzet
het gemeenschapsrecht zich er niet tegen dat die vrouwen een hoger ouderdomspensioen
ontvangen dan hun mannelijke collega's met eenzelfde arbeidsverleden. 3. Arresten Neath6 enColoroll7Het Hof heeft in deze zaken geoordeeld dat het gebruik
van voor mannen en vrouwen verschillende actuariële factoren is toegestaan, voorzover de werknemerspremies en de uitkeringen bij een bedrijfspensioenregeling
op basis van een eindloonsalaris gelijk zijn. Voorts is uitgesproken dat voorzover
de verbintenis van de werkgever jegens zijn werknemers betrekking heeft op
de betaling van een periodiek pensioen op een bepaald tijdstip, verschillen
in uitkomst voor mannen en vrouwen geoorloofd zijn ten aanzien van waarde-overdracht,
omzetting in een uitkering ineens, uitruil van ouderdomspensioen ten behoeve
van een nabestaandenpensioen en vervroegde pensionering. Volgens het Hof is
dat inherent aan de wijze van financiering en de financiering valt buiten
de reikwijdte van artikel 119 EG-Verdrag. De toezegging is een aanspraak op
een periodieke uitkering en derhalve valt alleen die uitkering onder artikel
119.Een noodzaak tot wijziging van het wetsvoorstel vloeit niet voort uit
deze uitspraken. Omdat ook de Barber-richtlijn geen wijziging op dit terrein
behelst, achten de Minister van SZW en ik het wenselijk de effecten van de
statistische verschillen in levensverwachting tussen mannen en vrouwen uit
te werken in een breder kader. Deze materie is dermate ingewikkeld en principieel
dat het niet wenselijk is die en marge van de implementatie-wetgeving aan
de orde te stellen. De commissie voor de eerste nationale rapportage over
het Internationaal Verdrag tegen Discriminatie van Vrouwen deed in haar rapport
«Het Vrouwenverdrag in Nederland anno 1997», dat Uw Kamer bij
brief van 18 maart 1997 door de Minister van SZW werd toegezonden, de aanbeveling
van een algeheel verbod op het gebruik van geslachtsgebonden actuariële
berekeningselementen. Een dergelijke maatregel zou ook gevolgen hebben voor
de premiestelling bij levensverzekeringen. Een andere concrete aanleiding
is gelegen in de noodzaak tot nadere regelgeving ter uitvoering van artikel
2b van de Pensioen- en Spaarfondsenwet, dat per 1-1-2000 in werking treedt.
De wens van de sociale partners tot nadere regelgeving bij dit artikel hangt
nauw samen met de problematiek van de effecten van het hanteren van verschillende
actuariële factoren. Het advies van de Stichting van de Arbeid zal ik
u met de voorstellen voor deze nadere regelgeving doen toekomen. Ook het advies
van de Verzekeringskamer van 16 november 1993 (bijlage bij Kamerstukken II,
1996/1996, 22 695, nr. 10 en Kamerstukken I, 1995/1996, 20 890,
nr. 56) zal hierbij worden betrokken. In dit kader zal dit onderwerp voor
wat betreft de aanvullende pensioenen ten principale aan de orde komen. In
het najaar van 1997 zal het kabinet in zijn reactie op de rapport «Het
Vrouwenverdrag in Nederland anno 1997» aangeven hoe het de discussie
over de toelaatbaarheid van (diverse vormen van) geslachtsgebonden actuariële
berekeningselementen in totaliteit zou willen structureren, zulks mede in
samenhang met de wettelijk voorgeschreven evaluatie in 1999 van de Algemene
wet gelijke behandeling.In de zaak-Coloroll heeft het Hof voorts beslist dat gelijke behandeling
voor tijdvakken van arbeid vervuld ná de datum waarop de gelijke behandeling
in een pensioenregeling is gerealiseerd, ook kan worden gerealiseerd door
het verminderen van de voordelen die de bevoordeelde werknemers genoten. Zoals
onder 2. reeds aangegeven bestaat er ten aanzien van tijdvakken van arbeid
vóór 17 mei 1990 geen verplichting tot het achteraf verminderen
van voordelen van de bevoordeelde werknemers.Daarnaast vloeit uit de uitspraak-Coloroll voort dat naast werkgevers
ook pensioenuitvoerders binnen de grenzen van hun bevoegdheden rechtstreeks
kunnen worden aangesproken op de verplichting van artikel 119 om gelijk te
behandelen. Voor verzekeraars blijft natuurlijk wel artikel 4 van de Regelen
verzekeringsovereenkomsten PSW gelden. Het Hof besliste tenslotte uitdrukkelijk dat na waarde-overdracht de nieuwe
werkgever, en dus ook de nieuwe pensioenuitvoerder, verplicht zijn de gelijke
behandeling na te (doen) leven, uiteraard voorzover het aanspraken betreft
die na 17 mei 1990 zijn opgebouwd.Uit geen van bovenstaande onderdelen van de uitspraken van het Hof vloeit
aanleiding voort tot wijziging van het wetsvoorstel. Hierbij zij opgemerkt
dat het wetsvoorstel reeds voorziet in een gelijke-behandelingsverplichting
voor uitvoeringsorganen. 4. Arresten Vroege1Fisscher2en Dietz3Het Hof besliste in de zaak-Vroege, onder verwijzing naar het arrest-Bilka
(C-170/84), dat op grond van artikel 119 EG-verdrag de toetredingsvoorwaarden
voor mannen en vrouwen gelijk moeten zijn en dat de beperking van de werking
in de tijd van het Barber-arrest niet geldt in dit geval. Deeltijdwerkers
kunnen in geval van indirecte discriminatie dus met terugwerkende kracht tot
1976 (arrest-Defrenne II4 ) toetreding tot de
pensioenregeling vorderen. In het arrest-Bilka5
, waarnaar het Hof in zijn arrest in de zaak-Vroege verwijst, werd namelijk
geen beperking van de werking in de tijd door het Hof aangebracht. Sinds dat
arrest kan, volgens het Hof, al aan werkgevers en pensioenuitvoerders duidelijk
zijn dat mannen en vrouwen ten aanzien van de toetreding gelijk moeten worden
behandeld. De beperking in de tijd van de werking van het arrest-Barber geldt
namelijk slechts voor die soorten van discriminatie waarvoor de werkgevers
en de pensioenregelingen op grond van de tijdelijke uitzonderingen die waren
voorzien in het gemeenschapsrecht, redelijkerwijs mochten aannemen dat zij
toelaatbaar waren.De zaak Fisscher betrof een vorm van directe discriminatie: een gehuwde
vrouw die was uitgesloten terwijl gehuwde mannen wel deelnamen aan de regeling.
Het Hof oordeelde in de zaak-Fisscher dat een vrouw die met terugwerkende
kracht kan toetreden tot een pensioen-regeling – indien van toepassing
in de desbetreffende regeling – gehouden is tot het alsnog betalen van
de werknemersbijdragen.In de uitspraak-Fisscher besliste het Hof ook dat werkgevers en pensioenfondsen
zich op de nationale wettelijke verjaringstermijnen kunnen beroepen, maar
dat die nationale termijnen het in de praktijk niet onmogelijk mogen maken
om het aan het gemeenschapsrecht ontleende recht uit te oefenen. Geen van
deze twee elementen uit de uitspraak Fisscher zijn aanleiding geweest tot
wijziging van de Vierde richtlijn. Hetzelfde geldt voor het wetsvoorstel.Er is inmiddels een reeks nogal uiteenlopende uitspraken gedaan door kantonrechters
over de verjaringsproblematiek op het terrein van de gelijke behandeling van
mannen en vrouwen. In een aantal zaken is – overigens op verschillende
gronden – geoordeeld dat een verjarings-termijn van vijf jaar van toepassing
is, terwijl in andere zaken een termijn van 20 van toepassing werd verklaard.
Inmiddels zijn er twee uitspraken in hoger beroep gedaan. Eén rechtbank
heeft geoordeeld dat een verjaringstermijn van 5 jaar van toepassing is. Een
andere rechtbank spreekt over 30 jaar. Naar verwachting zal er in deze verjaringsproblematiek
een eindoordeel van de Hoge Raad moeten komen. Voor wat betreft het onderscheid
tussen het moment waarop het recht op gelijke opbouw van pensioenaanspraken
bestaat en het recht op aansluiting, zoals bedoeld in de zaken Vroege en Fisscher,
is van belang dat in de Barber-richtlijn een nieuw artikel 2 is opgenomen
waarin de terugwerkende kracht tot het arrest-Barber van toepassing wordt
verklaard op het recht op gelijke opbouw. Aldus wordt rekening gehouden met
het arrest-Barber en de verduidelijkingen in de post-Barber-zaken en het Protocol.
Een overeenkomstige wijziging zal in de nota van wijziging worden opgenomen. De recente uitspraak van het Hof in de zaak-Dietz (24 oktober 1996) heeft
betrekking op de gelijke behandeling van een vrouwelijke parttime werknemer
bij de toetreding tot de pensioenregeling. Het Hof bepaalt in deze uitspraak
uitdrukkelijk dat het recht op aansluiting onlosmakelijk verbonden is met
het recht op uitbetaling van een ouderdomspensioen. De uitspraak is een bevestiging
van eerdere jurisprudentie. 5. Arrest Beune1De pensioenregeling van de ambtenaren, ten tijde van de uitspraak neergelegd
in formele wetgeving, valt onder artikel 119 EG-Verdrag, zo heeft het Hof
bepaald in het arrest-Beune. Tot 1 januari 1986 gold er in de ABP-regeling
een lagere AOW-inbouw voor gehuwde vrouwen, die leidde tot een hogere pensioenopbouw.
Dit oordeelde het Hof in strijd met het gelijke beloningsgebod van artikel
119. Het Hof bevestigde dat ingevolge het Protocol alleen degenen die vóór
17 mei 1990 een vordering hebben ingesteld, een gelijke uitkering (opbouw)
kunnen eisen. Dit houdt verband met het door het Hof gemaakte onderscheid
tussen toetreding tot een regeling en opbouw van rechten. In de zaken Vroege
en Fisscher ging het om toetreding; in de zaak-Beune was sprake van opbouw.Kort samengevat is er op grond van de jurisprudentie van het Europese
Hof van Justitie geen aanleiding tot wijziging van het wetsvoorstel ten aanzien
van het nabestaandenpensioen, het opbouw-beginsel en de directe aanspreekbaarheid
van pensioenfondsen. Deze elementen zijn reeds in het wetsvoorstel opgenomen.
De overgangsregeling voor vrouwen met betrekking tot een lagere pensioenleeftijd
is in strijd met artikel 119 verklaard en zal worden geschrapt. Het hanteren
van verschillende actuariële factoren als financieringsmodaliteit is
toegestaan volgens het Hof. Noodzaak tot wijziging van het wetsvoorstel vloeit
hier niet uit voort. In het kader van de nadere regelgeving bij artikel 2b
zal dit onderwerp aan de orde komen. Het onderscheid tussen het recht op toetreding
en het recht op gelijke opbouw zal tot een wijziging overeenkomstig de Barber-richtlijn
leiden. De verplichting alsnog de werknemers-bijdragen te voldoen in verband
met de toetreding met terugwerkende kracht vereist geen aanpassing van het
wetsvoorstel. Ditzelfde geldt voor de verjaringstermijn die op dergelijke
vorderingen van toepassing is. De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,F. H. G. de Grave XNoot1HvJ 6 oktober 1993, zaak C-109/91 (Ten Oever) Jur. 1993, blz. I-4879.XNoot1HvJ 17 mei 1990, zaak C-262/88 (D.H. Barber/Guardian Royal Exchange Assurance
Group) Jur. 1990, blz. I-1889.XNoot2HvJ 14 december 1993, zaak C-110/91 (Moroni) Jur. 1993, blz. I-6591.XNoot3HvJ 28 september 1994, zaak C-28/93 (Van den Akker) Jur. 1994, blz. I-4527.XNoot4HvJ 28 september 1994, zaak C-200/91 (Coloroll) Jur. 1994, blz. I-4389.XNoot5HvJ 28 september 1994, zaak C-408/92 (Smith) Jur. 1994, blz. I-4435.XNoot6HvJ 22 december 1993, C-152/91 (Neath) Jur. 1993, blz. I-6935.XNoot7t.a.p.XNoot1HvJ 28 september 1994, zaak C-57/93 (Vroege) Jur. 1994, blz. I-4541.XNoot2HvJ 28 september 1994, zaak C-128/93 (Fisscher) Jur. 1994, blz. I-4583.XNoot3HvJ 24 oktober 1996, zaak C-435/93 (Dietz) n.n.g.XNoot4HvJ 8 april 1976, zaak C-43/75 (Defrenne II) Jur. 1976, blz.I-455.XNoot5HvJ 13 mei 1986, zaak 170/84 (Bilka) Jur. 1986, blz. 1607.XNoot1HvJ 28 september 1994, zaak C-7/93 (Beune) Jur. 1994, blz. I-4471. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22695-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl