Vierde Nota Waterhuishouding; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26401, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26401 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen brief staatssecretaris 12 en 34Vragen vierde Nota waterhuishouding 567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980Totaaloverzicht van het specie-aanbod uit rijkswateren
en regionale wateren in de periode 1999–2010 (in miljoen in situ m3) 81828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146Tabel 1a: Ontwikkelingen opbrengst waterheffingen gezinshuishoudingen Tabel 1b: Ontwikkelingen opbrengst waterheffingen bedrijven
& instellingen Tabel 1c: ontwikkeling jaarlijkse middelen Rijksoverheid
naar taak 147Tabel: kosten waterschappen naar verdeeld naar taak in
miljoenen guldens (constante prijzen 1998) 148149150Tabel: kosten rijksoverheid bij huidige praktijk verdeeld
over de kostensoorten uit figuur 2, bladzijde 123 bron: Rijksbegroting 1998 151152153154155156157158 en 159160161162163164165166167 en 168169170171172173174175176177178179180181 en 182183184185186Notitie Aanpak Wateroverlast 187188189190191192
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26401Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 150 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 401Vierde Nota Waterhuishoudingnr. 4LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 3 juni 1999De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1
heeft over de brief van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, d.d.
10 februari 1999 (26 401, nr. 1), vierde Nota waterhuishouding en de
notitie Aanpak Wateroverlast een aantal vragen ter beantwoording aan de regering
voorgelegd. Deze vragen, alsmede de daarop gegeven antwoorden, zijn hieronder
afgedrukt.De voorzitter van de commissie,BlaauwDe griffier voor deze lijst,Del Grosso Vragen brief staatssecretaris 1Waarom wordt in de lopende kabinetsperiode, die toch eenderde van
de looptijd van de nota bestrijkt, slechts minder dan 20% van het totale budget
van 600 miljoen gulden voor de aanpak van waterbodems besteed? (26 401
nr. 1, blz. 1)Tevens antwoord op vraag 118.De verdeling van de extra middelen voor waterbodemsanering over de kabinetsperiode
en de periode daarna werd reeds in het regeerakkoord gemaakt. Over de gehele
linie van de nieuwe investeringen is het regeerakkoord relatief terughoudend
over de periode 1999–2002 in vergelijking tot de periode 2003–2010.
Uiteraard hanteer ik het regeerakkoord als randvoorwaarde.Van de 115 mln wordt 85 mln gebruikt voor de aanleg van stortcapaciteit.
In de aanlegkosten zitten ook de investeringskosten voor verwerking van zandhoudende
baggerspecie door zandscheiding. De specie die uit wateren komt met een meer
zandige ondergrond komt eerder in aanmerking voor verwerking door zandscheiding
omdat er een hoger percentage zand in voorkomt. Het is niet goed te voorspellen
welke deel van het totaal aan te baggeren specie zal kunnen worden verwerkt
door zandscheiding. Per regio kan dit variëren van 0 tot enkele tientallen
procenten. 2 en 3Welke elementen zal de aangekondigde nadere wet- en regelgeving,
ter ondersteuning van de uitvoering van de nota Ruimte voor de Rivier, bevatten?
Kunnen ongewenste ontwikkelingen, zoals de bouw van de wijk Oolderveste in
Roermond, hiermee worden tegengegaan? (26 401 nr. 1, blz. 2).Wanneer verschijnt de voor maart 1999 aangekondigde nota Kustvisie?
(26 401 nr. 1, blz. 2).Allereerst werkt het kabinet aan een uitbreiding van de WRO met de zgn.
Rijksprojectenprocedure. Deze procedure zal het juridische kader vormen voor
de besluitvorming en uitvoering van rivierverruiming voor de Rijntakken en
het benedenrivierengebied. Minister Pronk heeft aangekondigd in het kader
van de vijfde Nota de WRO te willen herzien om rijksbeleid effectiever te
kunnen laten doorwerken in regionaal en gemeentelijk beleid. Daar zal het
beleid rond ruimte voor de rivier van kunnen profiteren.Zoals de huidige praktijk uitwijst, is deze regelgeving níet nodig
om bouwplannen uit oogpunt van ruimte voor de rivier te kunnen tegengaan.
Voor wat betreft Oolderveste verwijs ik naar het antwoord van minister Pronk
mede namens mij, d.d. 7 mei 1999 op vragen van het lid Poppe (2989908970).De departementen van Verkeer en Waterstaat, van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij, van Economische Zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer hebben begin april 1999 «Kust op Koers» uitgebracht.
Het betreft een voorstudie ten behoeve van de beleidsnota's die de genoemde
departementen in 1999 en 2000 uit zullen brengen. «Kust op Koers»
is een aanzet voor een dialoog met alle kustpartners over de kustontwikkeling.
Het is geen beleidsnota of een blauwdruk voor de toekomst. 4Klopt het dat de investering van 150 miljoen gulden in de pompgemalen
betaald worden uit budgetten die bedoeld zijn voor natuurontwikkeling, te weten: «Herstel en inrichting grote wateren», en «extra
natte natuur» uit ICES en GeBeVe? (26 401 nr. 1, blz. 2).Zoals reeds aangegeven is in antwoord op eerdere kamervragen van GroenLinks
(van de leden M.B. Vos en Van der Steenhoven) wordt de benodigde 150 miljoen
gulden betaald uit de posten Herstel en Inrichting (60 miljoen V&W), ICES
natte natuur (44 miljoen LNV), GeBeVe (16 miljoen LNV), 20 miljoen van VROM
en 10 miljoen van de waterschappen. Vragen vierde Nota waterhuishouding 5De Watersysteemverkenningen maken duidelijk dat bij ongewijzigd beleid
een aantal doelstellingen uit de derde nota Waterhuishouding niet binnen de
destijds gestelde termijnen gehaald kunnen worden. Welke doelstellingen zijn
dit? (blz. 9).De watersysteemverkenningen hebben ook aangetoond dat de huidige maatregelen
verbeteringen opleveren voor de toestand en het gebruik van de nederlandse
watersystemen. Een van de redenenen dat een aantal doelen uit de derde Nota
waterhuishouding niet worden gehaald is het feit dat de druk op de watersystemen
toeneemt als gevolg van groei van de bevolking en de economie. De als doelstellingen
die niet gehaald zijn kunnen worden genoemd: vermindering van de eutrofiëring
door o.a. de landbouw, de aanpak van diffuse verontreiniging, sanering van
de waterbodem.Verwezen wordt ook naar het antwoord op vraag 84. 6Hoe groot is het risico dat de regeringsbeleid door snelle ontwikkelingen
in de sector in plaats van sturend volgend wordt? (blz. 10).De regering zal door goede voeling te hebben met de maatschappelijke ontwikkelingen
tijdig beleidsrichtingen aangeven. Vervolgens is het een zaak van de verschillende
mede overheden en de doelgroepen om deze om te zetten in de gewenste maatregelen.
Deze vierde Nota is een voorbeeld daarvan. Indien nodig zal door de regering
daarbij via regelgeving de nodige ondersteuning worden gegeven. 7In vierde Nota waterhuishouding wordt gesteld dat een duurzaam veiligheidsbeleid
betekent dat beperkingen moeten worden opgelegd aan niet-rivier of niet-kustgebonden
bestemmingen in gebieden buiten de primaire waterkering, zoals bebouwing in
uiterwaarden en duinen. Hoe verhoudt dit zich tot de huidige bouwactiviteiten
in bepaalde uiterwaarden in Limburg? (blz. 12).In Limburg stroomt de Maas in een dal waardoor daar nooit dijken zijn
aangelegd. Hoewel er in de loop der tijd wel lage kaden zijn aangelegd, neemt
de rivier bij hoge afvoer feitelijk bezit van het hele Maasdal. De grens tussen
rivier en land is dan ook minder scherp te trekken in tegenstelling tot het
bedijkte rivierengebied waar de bandijk de grens tussen rivier en polder scherp
markeert.De beleidslijn ruimte voor de rivier kent voor het onbedijkte Maasdal
een specifiek toetsingskader, met onderscheid in stroomvoerend en bergend
winterbed en contouren rond bestaande bebouwing, waarmee strenge beperkingen
zijn opgelegd aan bouwactiviteiten voor niet-riviergebonden bestemmingen.Bij het bestuurlijk overleg over de beleidslijn is met GS Limburg de afspraak
gemaakt welke met name genoemde bouwplannen die al verregaand
in voorbereiding waren (de zgn. pijplijnplannen), stopgezet dan wel afgerond
zouden mogen worden. Alle overige plannen worden getoetst aan het toetsingskader
uit de beleidslijn Ruimte voor de Rivier voor de onbedijkte Maas. 8Wat zijn de gevolgen voor de waterkwaliteit als het maximaal toelaatbaar
risico (MTR) als minimum en het verwaarloosbaar risico (VR) als streefwaarde
wordt gehanteerd? (blz. 14).Met het gebruik van vaste ijkpunten voor alle stoffen op een en dezelfde
risico-maatlat (Maximaal Toelaatbaar Risico, MTR en Verwaarloosbaar Risico
(VR)/Streefwaarde) is een goede prioritering mogelijk. Voor het streefwaardeniveau
verandert er weinig ten opzichte van ENW. Het MTR-niveau kent niet, zoals
de grenswaarde voorheen, een voortschrijdende aanscherping op grond van economische
overwegingen. Prioritering zal nu meer op basis van milieurisico plaatsvinden.
Omdat het MTR als mimimumkwaliteit geldt en door aan te geven dat hiertoe
een inspanningsplicht bestaat, is het gevolg voor de waterkwaliteit dat het
risico op het optreden van nadelige eco(toxico)logische effecten in de Nederlandse
wateren overal in gelijke mate wordt beperkt tot een vooralsnog aanvaardbaar
niveau. Echter omdat ik wil blijven streven naar nog minder risico op effecten
het ik de streefwaarde op het verwaarloosbaar-risiconiveau gehandhaafd.Beleidsuitgangspunten zoals– geen opvulling van normen,– stand-still,– bronaanpak primair boven waterkwaliteitsaanpak,blijven overigens primair. 9Waarom worden in de vierde Nota waterhouding geen tussendoelen geformuleerd,
bijvoorbeeld voor perioden van vier jaar, overeenkomend met de looptijd van
een kabinet? (blz. 14).Verwezen wordt naar de antwoorden op de vragen 8, 11, 14, 86, 173 en 183. 10Is het loslaten (deels ook verlagen) van expliciete doelen, normen
en streefjaren, zoals deze wel geformuleerd waren in de derde nota, niet in
strijd met de afspraken van de Noordzeeconferentie uit 1995 en de OsPar-conferentie,
die vastlegt dat milieugevaarlijke stoffen binnen een generatie uitgebannen
moeten worden? (blz. 14).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 9. 11Afhankelijk van de functies van een watersysteem en de natuurlijke
omstandigheden kan voor de overige oppervlaktewateren van deze landelijke
waarden worden afgeweken. Kan de regering dit specificeren? (blz. 15).Het gaat hier om gebiedsgerichte differentiatie van de normstelling voor
nutriënten. Natuurlijke omstandigheden, zoals zeer nutriëntrijke
(hypertrofe) of zeer nutriënt-arme (oligotrofe) wateren maken het gebruik
van alleen landelijk geldende, «gemiddelde» normwaarden tot een
niet nuttig instrument om prioriteiten in de bestrijding van eutrofiëring
aan te geven. Daarboven geldt dat ecologische doelstellingen mede gebaseerd
dienen te worden op wat bij de functies van een watersysteem als streefbeeld
kan worden opgesteld: voor een eutrofiëringsgevoelig stagnant
water in een natuurgebied zullen andere ecologische doelstellingen prevaleren
dan in een haven in een industrieel stedelijk gebied. 12De vaststelling van het niveau van het MTR vindt gebiedsgericht plaats
en wordt afgestemd op de functie die het watersysteem vervult. Wie neemt verantwoordelijkheid
voor de vaststelling van de norm? (blz. 15).De vaststelling van het MTR-niveau vindt niet gebiedsgericht plaats, maar
landelijk en is een rijksverantwoordelijkheid. Alleen voor van nature voorkomende
stoffen zoals de nutriënten en zware metalen, kan afhankelijk van de
functie van het water en de natuurlijke omstandigheden gebiedsgericht worden
afgeweken. Dit zal dan door waterschappen worden opgenomen in regionale waterkwaliteitsplannen
en door de provincies in waterhuishoudingsplannen. 13Het MTR wordt periodiek bijgesteld. Wordt deze afhankelijk gemaakt
van een gemakkelijk aanpasbare index. Wat gebeurt er wanneer de maximum toelaatbare
stoffen in de Europese Nota hoger of lager zijn? (blz. 15).De MTR wordt zonodig periodiek bijgesteld, wanneer nieuwe wetenschappelijke
inzichten of internationale afstemming daar aanleiding toe geven. De eerstvolgende
bijstelling is in principe pas na 5 jaar voorzien. De procedure om tot wijziging
van bestaande MTR-getalswaarden te komen is vastgelegd in het interdepartementale
project INS (Integrale Normstelling Stoffen).Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat normen in de Europese Nota een plafondwaarde
vormen: ruimer mag niet, strenger mag wel op nationaal niveau. Voor zover
nu te overzien valt op grond van de concepten voor de afleiding van getalswaarden
op Europees niveau (bijv. Kaderrichtlijn Water) zullen normen op Europees
niveau in het algemeen niet strenger uitvallen dan de Nederlandse getalswaarden
voor het MTR-niveau. In het traject van afleiding van MTR-waarden is hierop
ook al geanticipeerd door een zo goed mogelijke internationale samenwerking
en toetsing na te streven. 14Het bereiken van de streefwaarde blijft als lange termijndoel richtinggevend.
Daarom mag voor stoffen beneden het MTR-niveau geen normopvulling plaatsvinden.
Hoe denkt de regering dit te voorkomen? (blz. 15).Voorkomen van normopvulling wordt gerealiseerd door de bronaanpak primair
te stellen boven een waterkwaliteitsaanpak. Daarnaast wordt normopvulling
voorkomen door nadrukkelijk het zogenaamde stand-still beginsel als beleidsuitgangspunt
te hanteren. 15In de vierde Nota waterhuishouding wordt gesteld dat realisatie van
de doelstelling om in 2010 40% van het verdroogde gebied te hebben hersteld,
een haalbaar geacht doel blijft, zij het dat dit een aanzienlijke inspanning
door provincies en waterschappen vereist. Hoe staat dit in verhouding tot
het opheffen van de GEBEVE-regeling? (blz. 16).In NW4 is aangegeven (blz. 75 en 103) dat vanaf het jaar 2000 de financiële
ondersteuning van de verdrogingsbestrijding zal worden voortgezet en dat hiervoor
vanuit het rijk via een interdepartementale gebiedsgerichte subsidieregeling
circa 20 miljoen gulden per jaar beschikbaar zal worden gesteld. 16In de periode van 1999 tot en met 2010 gaat de regering extra geld
investeren in grootschalige natuurontwikkeling. Tot 2003 wordt er 56 miljoen
gulden geïnvesteerd, tot en met 2010 700 miljoen gulden. Waarom
ligt het zwaartepunt van de investering in de periode na 2003? (blz. 16).De regering zal in de periode van 1999 tot 2003 f 100 miljoen investeren
in natte natuur. In het erratum bij de vierde Nota Waterhuishouding van 10
februari is een bedrag van f 56 miljoen genoemd. Ten tijde van het erratum
werd ervan uitgegaan dat de bijdrage van f 44 miljoen uit Natte Natuur-middelen
aan de bestrijding van de wateroverlast, in de periode 1999–2002 geleverd
zou moeten worden. In een later stadium is echter besloten dat deze bijdrage
in het jaar 2003 geleverd zal worden. De verdeling van natte natuurmiddelen
over de periode voor en na 2003 is hiermee in overeenstemming met het Regeerakkoord
gebleven. Het zwaartepunt van de investering ligt na 2003 omdat eerst grondverwerving
en planvorming moet worden afgerond.Verwezen wordt ook naar antwoord op vraag 53. 17Hoe verhoudt zich de gemeentelijke aanpak met betrekking tot rioleringsbeleid
tot de kosten die aanzienlijk hoger zijn dan landelijk werd ingeschat? Kan
de regering een reactie geven op de milieurendementsbenadering die de VNG
heeft voorgelegd in reactie op het advies van de Raad voor de financiële
verhoudingen over «Milieu en lokale lasten»? (blz. 21).Een reactie op de brief van de VNG wordt momenteel interdepartementaal
(VROM, V&W, BZK en Financiën) voorbereid onder voorzitterschap van
het Ministerie van Financiën. De Staatssecretaris van Financiën
zal trachten deze notitie nog voor de behandeling van de vierde Nota aan U
toe te zenden.In de notitie wordt ingegaan op de aanbevelingen van het rapport van de
Raad voor de financiële verhoudingen en de reactie van de VNG hierop.
Hierin is tevens betrokken de milieurendementsbenadering voorgesteld door
de VNG. Met de notitie wordt tevens uitvoering gegeven aan de motie van het
lid Noorman-Den Uyl (Kamerstukken II, 1998/99, 26 213, nr. 8) inzake
rioleringsproblematiek en lokale lasten. 18Wat is het uiteindelijke doel met betrekking tot waterbesparing?
(blz. 21).In het Beleidsplan Drink- en Industriewater (Tweede Kamer, vergaderjaar
1995–1996, 23 168, nr. 5) staat aangegeven dat ondermeer waterbesparing
moet leiden tot een beheersbare en beheerste ontwikkeling van het waterverbruik,
waarbij enerzijds de volksgezondheid en de welvaart en welzijn van de samenleving
op een aanvaardbaar niveau worden gediend, terwijl anderzijds de negatieve
effecten van het waterverbruik op een acceptabel niveau blijven. Het Beleidsplan
Drink- en Industriewater gaat er vanuit dat dit uiterlijk 2010 bereikt is. 19De haalbaarheid en wenselijkheid van het benutten van regenwater
en hergebruik van waswater voor bijvoorbeeld toiletspoeling wordt momenteel
onderzocht op aspecten van milieuhygiënisch rendement, volksgezondheid
en economische haalbaarheid. Wanneer wordt de uitslag van dit onderzoek verwacht?
(blz. 22).Verwezen wordt naar antwoord op vraag 21 en de brief van de Minister van
VROM van 16 april 1999 ( 26 484, nr. 1) inzake toepassing huishoudwater.
De uitslag van het onderzoek wordt binnen 2–3 jaar verwacht. 20Wat is de totale milieubalans als hemelwater wordt opgevangen en
weer moet worden opgepompt vanuit een opslagvat voor huishoudelijk gebruik?
(blz. 22).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 21. 21Hoe staat de regering tegenover het aanleggen van een regenwatercirculatiesysteem
in de kruipruimte onder het huis (het systeem wordt gevoed door een regenpijp
en staat in verbinding met bijvoorbeeld het toilet)? Wat vindt de regering
van het stimuleren van een dergelijk systeem in nieuwbouw, gelet op het feit
dat het kruipruimteloos bouwen zal worden opgenomen in het pakket duurzaam
bouwen? (blz. 22).In principe staat de regering positief tegenover de aanleg van regenwatersystemen
in de woning. Er zijn diverse technische oplossingen denkbaar, al dan niet
met gebruikmaking van de kruipruimte. Te allen tijde zal echter moeten worden
nagegaan of de aanleg van regenwatersystemen een netto positieve bijdrage
levert aan de milieudoelstellingen en er voor de volksgezondheid geen verhoogd
risico aan is verbonden. Een breed gedragen instrumentarium om deze afwegingen
te kunnen maken, is nog niet voorhanden. 22Het rijk vraagt de gemeenten en waterschapppen om in samenwerking
met de provincies en waterleidingmaatschappijen de mogelijkheden voor het
omgaan met water in de stad te optimaliseren. Wie wordt geacht het voortouw
te nemen of is deze samenwerking geheel vrijblijvend? (blz. 22).Zowel regionaal als landelijk wordt er in toenemende mate vorm gegeven
aan samenwerking in de waterketen. Het voortouw ligt zowel bij de gemeenten
als bij de waterschappen. De diverse planvormen zoals het bestemmingsplan
en het gemeentelijke rioleringsplan stimuleren deze samenwerking. Verder wordt
de samenwerking op landelijk niveau onder meer bevorderd door in het kader
van de Commissie Integraal Waterbeheer actief oppakken van het thema water
in de stad. Bij dit initiatief zijn ook de waterleidingbedrijven betrokken.
De initiatiefnemer kan echter steeds een ander zijn. 23De regering streeft ernaar bij bestaande bebouwing 20% van het verharde
oppervlak af te koppelen. Welke financiële gevolgen heeft dit voornemen
en wie moet naar het oordeel van de regering de kosten dragen? (blz. 24).Indicatieve berekeningen hebben aangetoond dat de gevolgen van de aangehaalde
doelstelling budgetneutraal zouden kunnen worden uitgevoerd. Indien namelijk
niet wordt afgekoppeld zullen gemeenten zich anderszins moeten inspannen om
doelstellingen ten aanzien van de emissiereducties via overstorten te realiseren
door bijvoorbeeld de aanleg van bergbezinkbassins. Deze uitspraak wordt echter
in hoge mate lokaal bepaald. Zo zijn type en dichtheid van de bebouwing, de
ondergrond en de mate waarin nu reeds aan de basisinspanning wordt
voldaan sterk resultaat bepalende factoren. 24Mogen de gemeenten een extra financiële impuls verwachten om
gescheiden rioolstelsels aan te leggen? Welke bedragen zijn beschikbaar en
binnen welke termijn en op welke schaal denkt de regering hiermee de mogelijkheden
van infiltratie te kunnen realiseren? (blz. 24).Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de doelmatige inzameling en
transport van afvalwater, de aanleg en de financiering daarvan. Binnen gemeenten
zal bezien moeten worden, in samenwerking met de waterbeheerder, welke wijze
van riolering in welke situatie het meest doelmatig is: afkoppelen en infiltratie
is immers niet overal mogelijk. NW4 geeft dan ook de gemiddeld landelijke
doelstellingen waarbij de investeringen in afkoppelen infiltratievoorzieningen
van de zelfde orde zijn als voor «conventionele» aanleg van gemengde
stelsels met randvoorzieningen. De beoogde gemiddelde schaalniveaus die hierbij
horen zijn 60% in nieuwbouwsituaties en 20% in bestaande-bouwsituaties. Gemeenten
kunnen geen extra impuls van het Rijk verwachten om gescheiden rioolstelsels
aan te leggen. 25Hoe denkt de regering het spanningsveld tussen het afkoppelen van
verhard oppervlak en infilteren van grondwater enerzijds, en de normstelling
van de bodem anderzijds, op te lossen? Vereist dit een aanpassing van de normstelling
van de bodem? (blz. 24).Of afkoppeling kan plaatsvinden hangt van een lokale afweging af; alleen
de (hemel)waterstromen van een goede kwaliteit komen daarvoor in aanmerking.
Bovendien geldt dat deze kwaliteit kan worden bevorderd door het nemen van
maatregelen aan diffuse bronnen, m.n. bouwmaterialen.Proefprojecten geven meer duidelijkheid. Overigens laten oude infiltratievoorzieningen
(25 jaar) zien dat de verontreiniging zich ophoopt in de bovenste 30 cm van
de voorziening. Daarmee zijn deze situaties qua omvang beperkt en relatief
goedkoop te saneren. Derhalve is een aanpassing van de normstelling van de
bodem niet aan de orde. 26Wanneer bestaande en nieuwe wijken meer eigen opvang van water moeten
realiseren, betekent dat dan ook meer water in de wijk? Noodzaakt een dergelijke
strategie niet tot lagere bebouwingsdichtheden dan nu in de VINEX-locaties
het geval is? (blz. 24).Als bestaande en nieuwe wijken meer eigen opvang van water moeten realiseren
betekent dit niet noodzakelijkerwijs meer water in de wijk. Afhankelijk van
de lokale situatie kan ook gekozen worden voor infiltratie in een nabij gelegen
gebied of afkoppelen en afvoer/geleiding naar nabij gelegen oppervlaktewateren.
Daarnaast is via acceptabele peilfluctuatie en bijgestelde bemalingsregimes
ook in dergelijke situaties het waterbeheer goed vorm te geven. Indien het
opgevangen water in de wijk wordt gebruikt, bijvoorbeeld als huishoudwater,
kan zelfs een gunstiger situatie ontstaan.De konklusie dat meer water moet worden opgevangen hoeft niet te leiden
tot lagere bebouwingseenheden dan nu in de Vinex-lokaties het geval is. Theoretisch
kan ook de omgekeerde konklusie worden getrokken; het kan pleiten voor meer
hoogbouw doordat bij een hogere bebouwingsdichtheid relatief gezien minder
verhard oppervlak wordt bewerkstelligd. 27Het regenwater kan worden geïnfiltreerd in de bodem als natuurlijke
aanvulling van het grondwater, afgevoerd naar oppervlaktewater of nuttig worden
hergebruikt in het huishouden voor bijvoorbeeld toiletspoeling. Welke ambitie
voor hergebruik heeft de regering voor ogen? (blz. 24).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 19 en 21. 28Hoe realistisch is de financiële onderbouwing van de ambitie
20% van het verharde oppervlak bij de bestaande bebouwing af te koppelen?
Hoe beoordeelt de regering de twijfels van de VNG in deze? (blz. 24).Bij het treffen van maatregelen aan de riolering om de emissies via overstorten
te beperken, komt het afkoppelen van verhard oppervlak steeds vaker in beeld.
Er zijn situaties denkbaar waarbij afkoppelen relatief eenvoudig, en dus goedkoop,
gerealiseerd kan worden. Binnen het denken over Water in de stad kan afkoppelen
als een van de meer duurzame maatregelen worden bestempeld. De genoemde 20%
in bestaand stedelijk gebied is weliswaar ambitieus maar niet onrealistisch
omdat globale becijferingen aantonen dat de kosten ten opzichte van andere
maatregelen in de zelfde orde van grootte liggen. De twijfels van de VNG hebben
voor zover bekend geen betrekking op dit punt. 29Wat betekent het voornemen om extra berging te realiseren voor het
terugdringen van piekbelastingen (blz. 24) voor de ontwikkeling van het aantal
overstorten, de frequentie waarmee de overstort nodig is en de uitworp van
verontreinigingen? Wat houdt de «bredere verkenning van mogelijkheden»
in? (blz. 25).Extra berging dan wel alternatieve maatregelen daarvoor, waaronder voorzieningen
voor afkoppelen en infiltratie, of anderssoortige rioolstelsels leveren een
bijdrage in de reductie van de vuiluitworp. De beoogde reductie is 50% t.o.v.
1990. Ook het opheffen van riooloverstorten kan aan de orde zijn.De financiering vindt plaats door de gemeenten. In die gevallen waar omwille
van specifieke waterkwaliteitsdoelstellingen of functies de basisinspanning
ontoereikende effecten heeft, is het mogelijk dat de waterkwaliteitsbeheerder
verdergaande eisen stelt aan maatregelen. In de praktijk kan de waterbeheerder
ook een bijdrage in de kosten voor haar rekening nemen.De bredere verkenning van mogelijkheden waarop gedoeld wordt om wateroverlast
te voorkomen en grondwaterstandverlagingen te voorkomen staan voor een groot
deel los van het waterkwaliteitsvraagstuk van de riooloverstortproblematiek.
In dit verband wordt verwezen naar de notitie Aanpak Wateroverlast van februari
1999. 30Het beheer en de inrichting van het stedelijk en het landelijk gebied
dienen meer in samenhang te worden bezien. Kan iets meer duidelijkheid worden
verschaft over hoe dit in de praktijk handen en voeten gaat krijgen? (blz.
25).Het meer in samenhang bezien van beheer en inrichting van het stedelijk-
en landelijk gebied vindt concreet plaats door betere en tijdige samenwerking
tussen gemeente en waterbeheerder, een verplichting die momenteel al wettelijk
vastligt (zie NW4, bladzijde 104). Hierbij kan gedacht worden aan inpassing
van het stedelijk watersysteem binnen het watersysteem van de omgeving, of
inpassing bij stedelijke uitbreiding in of rond het regionaal
watersysteem. Een rol voor de provincie is weggelegd door bij de de toetsing
van bestemmings- en beheersplannen meer toe te zien op de doorwerking naar
het lokale niveau.In de praktijk vormt het faseverschil in het totstandkomen van de verschillende
regionale en lokale plannen soms een belemmering. Onderzocht zal daarom worden
of het zinvol is de Wet op de waterhuishouding, de Wet op de Ruimtelijke ordening
en de Wet milieubeheer aan te passen, zodat verschillende planfiguren beter
op elkaar aansluiten (NW4, actie 6.1). 31Is het voorstel van de stichting Natuur en Milieu c.s. om 350 miljoen
gulden uit te trekken voor een integrale aanpak (natuurontwikkeling, bestrijding
wateroverlast, uitvoering reconstructiewet, verbetering Waterkwaliteit) van
17 beekdalen in lijn met het regeringsvoornemen om de veerkracht van kleine
wateren te vergroten door herstel van natuurlijke stromingspatronen? (blz.
27) Zo ja: moet dit plan uitsluitend gefinancierd worden uit landinrichtingsgelden
en subsidies voor gebiedsgerichte projecten? (blz. 28).De door de Stichting Natuur en Milieu voorgestelde maatregelen passen
globaal gesproken binnen de in de in NW4 neergelegde beleidslijn voor vergroting
van de veerkracht van kleine wateren door herstel van natuurlijke stromingspatronen.
Voor financiering van dergelijke maatregelen moet niet alleen worden gedacht
aan landinrichtingsgelden en subsidies voor gebiedsgerichte projecten, maar
bijvoorbeeld ook aan de inzet van waterschapsgelden. 32Om wateroverlast te voorkomen moeten ruimtelijke reserveringen van
gebieden plaatsvinden die gebruikt kunnen worden voor het bergen van water
bij extreme regenval. Is er een goede regeling ontwikkeld wanneer in bepaalde
gebieden schade optreedt? (blz. 28).Momenteel gelden de algemene regels t.a.v. schadevergoeding (planschade
in het kader van de wetgeving op de ruimtelijke ordening) voor het doen van
ruimtelijke reserveringen voor wateropvanggebieden.In de Notitie aanpak wateroverlast (blz. 13) is aangekondigd dat handreikingen
zullen worden opgesteld met betrekking tot juridisch-bestuurlijke aspecten
van wateropvanggebieden. Daarnaast verwacht ik dat de Commissie waterbeheer
21e eeuw in haar advies ook op het in de vraag aan de orde gesteld
aspect zal ingaan. 33De diffuse belasting vanuit de landbouw is nog steeds een probleem.
Het stimuleren van een goede samenwerking tussen de landbouw en de waterschappen
is een goede zaak. Hierdoor kan gerichter worden gewerkt aan een goede aanpak
van het probleem. In hoeverre kan dit leiden tot extra inspanningen en daarmee
tot extra kosten voor de landbouwsector? (blz. 29).Samenwerking tussen waterschappen en de landbouwsector bij verbetering
van kleine watersystemen, waaronder sloten, vindt naast diffuse belasting
ook plaats vanwege (her)inrichting van waterlopen en verdrogingsbestrijding.
In lokale of regionale projecten worden maatregelen in samenhang uitgewerkt.
De landbouwsector doet hier veelal aan mee om maatwerk op lokaal niveau of
bedrijfsniveau te bereiken. De extra inspanning of kosten voor de landbouwsector
die hieruit voortvloeien zijn niet aan te geven, omdat die per project sterk
verschillen. 34Hoe kunnen de boeren hun verplichting nakomen de bagger te accepteren
wanneer deze bagger niet afgezet kan worden op de direct naast de sloot gelegen
slootkant? (blz. 29).De verplichting van boeren om baggerspecie te accepteren berust op de
Waterstaatswet 1900. Op grond van de Wet milieubeheer is het verboden afvalstoffen
op of in de bodem te brengen tenzij daarvoor vrijstelling is verleend. Baggerspecie
die niet voldoet aan de streefwaarden wordt in dit kader als afvalstof beschouwd.
Voor baggerspecie met een kwaliteit die ingedeeld wordt in klasse 1 of 2
is een vrijstelling van het stortverbod vastgelegd in het Besluit vrijstellingen
stortverbod buiten inrichtingen. Aan deze vrijstelling zijn beperkende voorwaarden
verbonden, waarvan in het licht van de vraag van belang is dat baggerspecie
klasse 2 alleen binnen 20 m van de slootkant mag worden verspreid.Voor baggerspecie met een kwaliteit die valt in klasse 3 of 4 bestaat
geen acceptatieplicht. De Wet milieubeheer gaat dan voor op de Waterstaatswet.
Voor baggerspecie met een kwaliteit die valt in één van de klasse
0 t/m 2 bestaat de acceptatieplicht in principe wel. Als het om redenen van
waterkwaliteitsbeheer ongewenst is dat deze baggerspecie direct op de slootkant
wordt gezet is de boer niet gehouden de baggerspecie elders op het perceel
(of op een ander perceel) te accepteren.De inrichtingswensen van de waterkwaliteitsbeheerder verzetten zich tegen
het afzetten van de baggerspecie, waardoor de waterkwaliteitsbeheerder verantwoordelijk
wordt voor het zoeken van een oplossing. De eventueel daarmee gepaard gaande
kosten zullen dan ook voor rekening van de waterkwaliteitsbeheerder komen. 35In hoeverre is de grens van 40 000 kubieke meter bij de grondwaterheffing
willekeurig? Zou een meer glijdende schaal niet meer gerechtvaardigd zijn?
In hoeverre draagt de landbouw niet bij tot een beter waterbeheer aangezien
de regen op landbouwgrond langer wordt vastgehouden dan op verhard oppervlak?
(blz. 30).Ik neem aan dat wordt gedoeld op de in de Wet belastingen op milieugrondslag
in artikel 8 onder e opgenomen vrijstelling van de grondwaterbelasting voor
onttrekkingen voor beregening of bevloeiing, indien de grondwateronttrekking
niet meer bedraagt dan 40 000 m3 per jaar. Iedere grens heeft
een zekere willekeur in zich, dat geldt ook voor deze grens.Het invoeren van een glijdende schaal is mogelijk rechtvaardiger, maar
kent zodanig grote uitvoeringstechnische problemen dat de invoering daarvan
niet wordt overwogen.In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat regen die valt op landbouwgrond
langer wordt vastgehouden dan op verhard oppervlak. 36Welke activiteiten zal het rijk ontplooien (inclusief middelen) om
het vasthouden van regionaal en stedelijk water te bevorderen? Welke doelstellingen
gelden hiervoor voor de toekomst? (blz. 33).Vasthouden van regionaal en stedelijk water zijn bij uitstek de werkterreinen
van gemeente en waterschap. In het kader van de regionale en stedelijk retentie
is het mogelijk om de reguliere subsidiemogelijkheden aan te wenden, zoals
bijvoorbeeld nog in het kader van IRMA, GEBEVE, of in het kader van de Landinrichting.
Specifieke rijksactiviteiten op dit gebied vinden plaats in het kader van
de rivierbedverruiming, de ontwikkeling van natte natuur. Daar waar het gaat
om stedelijke retentie, zijn geen expliciete rijksmiddelen aan de orde. 37Wat zijn de voorwaarden waaronder verontreinigde grond niet meer
vergunningplichtig zal zijn in de aangekondigde wijziging van het inrichtingen-
en vergunningenbesluit van de Wet Milieubeheer? (blz. 33).Binnenkort zal de wijziging is het Staatsblad verschijnen. Belangrijkste
voorwaarden zijn dat het gaat om:– onderhoudsspecie– oppervlaktewater dat niet in open verbinding staat met ander oppervlaktewater– onderhoudsspecie die ten hoogste dezelfde klasse heeft als de
bodem van het oppervlaktewater waarin het wordt gebracht. 38Volgens welke procedure en via welke bestuurlijk traject (algemeen
bestuur of functioneel bestuur) zullen retentiegebieden/overloopgebieden worden
aangewezen? (blz. 33).Aanwijzing van retentie- en inundatiegebieden heeft, naast waterhuishoudkundige,
belangrijke ruimtelijke consequenties. Het verdient dan ook aanbeveling dit
via het ruimtelijke spoor (vijfde Nota op de ruimtelijke ordening met doorwerking
in streek- en bestemmingsplannen) te regelen. 39Welk budget is er voor de veiligheid van de grote rivieren beschikbaar
voor de komende jaren? Uit welke fondsen zal dit beleid worden gefinancierd?
(blz. 33, 72).Tijdens de voorbereiding van het regeringsvoornemen NW4 is binnen de totale
Rijksbegroting voor de periode tot 2015 in totaal 3 miljard extra vrijgemaakt
ter bevordering van de veiligheid (zie ook blz. 72, NW4). Deze impuls is als
volgt verdeeld:– 1 250 miljoen voor de aanpassing van de blokbekedingen op
de zeedijken;– 1 200 miljoen om het winterbed van de bedijkte rivieren te
verruimen (Ruimte voor de Rivier);– 560 miljoen voor de Maaswerken.Bovenstaande impuls is aan de Infrafondsbegroting 1998 (V&W) toegevoegd.
In de financiële overzichten van NW4 is deze impuls derhalve opgenomen
onder «kostenraming voortzetting huidige praktijk voor overheden».Op grond van het Regeerakkoord zijn ter verbetering van de watersystemen
de volgende impulsen gegeven:– in de periode 1999–2010 zal in totaal 800 miljoen extra
geïnvesteerd worden in «natte natuur». De maatregelen welke
met deze middelen worden gefinancierd komen deels direct, deels indirect ten
goede aan de verbetering van de watersystemen;– 600 miljoen in de periode tot 2010 voor de sanering van de waterbodems.De impulsen ter verbetering van de watersystemen zijn in de financiële
overzichten van NW4 opgenomen onder «kostenraming aanvullende maatregelen». 40Hoe is de verdeling van de grond in het winterbed van de grote rivieren
naar verontreinigingsklasse? (blz. 33). Vrijwel overal in het winterbed is in de bovengrond (tot 2 meter diep)
diffuus verontreinigde grond te verwachten (klasse 2 of sterker verontreinigd).
Afhankelijk van ligging en hydromorfologische omstandigheden zal de verdeling
over de klassen uiteenlopen. Gemiddeld is over het hele studiegebied van Oost-Nederland
naar schatting 20% van de bovengrond klasse 4. In de ondergrond (dieper dan
ca 2 meter) is overwegend klasse 0/1 aanwezig. 41Hoeveel procent van deze grond is verontreinigd als klasse 2 of zwaarder?
(blz. 33).De verwachting is dat de bovenste laag van de uiterwaard (1 à 2
meter) voor het overgrote deel is verontreinigd als klasse 2 of zwaarder.
Het gaat daarbij in hoofdzaak om historische afzettingen van de rivier met
diffuus verontreinigd sediment. 42Hoeveel van de verontreinigde grond (respectievelijk klasse 2, klasse
3 of klasse 4) zal bij uitvoering van het plan om het winterbed af te graven,
niet in IBC-depots gestort worden? Hoeveel wel? (blz. 33).In deze verkennende fase van het onderzoek is het nog niet mogelijk om
kwantitatieve uitspraken te doen over de verschillende hoeveelheden verontreinigde
grond en hoe daarmee omgegaan zal gaan worden. Wel is het de bedoeling dat
het diffuus verontreingde sediment binnen het winterbed een bestemming vindt
conform de beleidsnotitie «Actief bodembeheer rivierbed». 43Bij de keuze tot afgraven/verlagen van het winterbed, wat is de bestemming
van de vrijkomende zand en klei? (blz. 33).Als uiterwaarden van de Rijntakken met een paar meter worden afgegraven
komt voornamelijk z.g. roofgrond (bovenste paar decimeter), klei en onbruikbare
specie vrij. Weinig zand, omdat dat veelal dieper ligt. Wel onbruikbare specie
omdat grote delen van de uiterwaarden in de afgelopen eeuwen zijn ontkleid
waarbij veelal het ontkleide terrein weer tot het oorspronkelijke niveau werd
opgehoogd met van elders aangevoerd ophoogmateriaal. Dit materiaal had veelal
bouwtechnisch niet meer waarde dan geschikt voor ophoging. M.n. de roofgrond
is milieuhygiënisch verontreinigd.Het beleid is er op gericht zo veel mogelijk van de vrijkomende klei toe
te passen als bouwgrondstof (grofkeramische industrie, dijkverzwaring, stortafdekking
e.d.). De overige vrijkomende specie zal over het algemeen permanent geborgen/opgeslagen
moeten worden. 44Hoe gaat de regering om met de «artikel-62-pachters»
bij het verwerven van gronden langs de rivieren ten behoeve van natuurontwikkeling?
(blz. 33).De ministeries van V&W, LNV en Financien werken aan een gezamenlijke
beleidslijn voor het omgaan met artikel-62 pachters in uiterwaarden. De beleidslijn
zal het volgende inhouden: In oeverstroken die bedoeld zijn voor de aanleg
van natuurvriendelijke oevers, ziet de Staat af van het afrekenen of het indikken
van melkquotum dat op de artikel-62 gronden berust. In artikel-62 gronden
buiten de oeverstroken behoudt de Staat zich alle rechten voor. De beleidslijn
wordt eind mei besproken met vertegenwoordigers van de LTO en vervolgens in
werking gesteld. 45Welke zijn de gevolgen van het voorgestelde beleid van de regering
voor de bevaarbaarheid van de rivieren gedurende het gehele jaar? Blijft de
vaarcapaciteit van de rivieren ongewijzigd? (blz. 33).Bij de uitwerking van de plannen om de hoogwaterbescherming door verruiming
van de rivier te verbeteren is uitgangspunt dat de situatie voor de scheepvaart
niet verslechterd. Tevens wordt rekening gehouden met bestaand beleid zoals
bijvoorbeeld de verbetering van de Waal als hoofdtransportas. 46Staat de Europese subsidie voor Nederland ten behoeve van hoogwaterbeheer
nog ter discussie, gelet op de voorwaarde dat de betreffende projecten uiterlijk
2002 moesten zijn afgerond? (blz. 35).De bedoelde Europese subsidie komt beschikbaar voor projecten die binnen
het zogenaamde IRMA-programma passen. Dit programma, dat door de landen in
het stroomgebied van de Rijn en de Maas is opgesteld, moet inderdaad voor
eind 2002 zijn afgerond. Deze voorwaarde leidt er toe dat slechts een klein
deel van de toegezegde subsidie kan worden gerealiseerd. Daarom heeft de regering
onlangs besloten om bij de Europese Commissie verlenging van het IRMA-programma
te vragen. Dit is conform het verzoek dat de in het IRMA-programma deelnemende
landen aan Nederland, als trekker van het IRMA-programma, hebben gedaan. Het
is overigens niet zeker dat de verlenging ook zal worden verleend. 47Bij het Hoogheemraadschap van uitwaterende sluizen in Hollands Noordelijk
Kwartier worden vergaande plannen ontwikkeld om landbouwgebieden om te zetten
in wateropvanggebieden. Het ambitieniveau is door de aanzienlijke kosten in
neerwaartse zin bijgesteld. Hoe ziet de regering dit spanningsveld en de daar
uit voort vloeiende kosten voor burgers en bedrijven? (blz. 36).De kosten van het regionale waterbeheer moeten vanuit de regio via de
waterschapsomslag worden gefinancierd. Het waterschapsbestuur moet de afweging
maken of de opbrengsten (in brede zin) van bepaalde waterhuishoudkundige maatregelen
opwegen tegen de kosten van die maatregelen. Dat geldt ook t.a.v. de bestemming
en inrichting van wateropvanggebieden.In de Notitie aanpak wateroverlast (blz. 13) is aangekondigd dat handreikingen
zullen worden opgesteld met betrekking tot juridisch-bestuurlijke aspecten
van wateropvanggebieden. Verder is in de toelichting van instellingsbeschikking
van de Commissie waterbeheer 21e eeuw aangegeven dat in de in dat
kader uit te voeren studies ook zal moeten worden ingegaan op de financiële
aspecten van het toekomstig waterbeheer. Ik verwacht dat de Commissie waterbeheer
21e eeuw in haar advies ook op het in de vraag aan de orde gesteld
aspect zal ingaan. 48In hoeverre tast de wens tot een hoger grondwaterpeil de opvangcapaciteit
van deze gebieden bij extreme regenval aan? (blz. 36).Er kan in sommige gevallen een zeker spanningsveld ontstaan tussen de
wens tot een hoger grondwaterpeil en het creëren van opvangcapaciteit
voor een situatie met extreme regenval. Het is sterk afhankelijk van de regionale
en lokale ruimtelijke en hydrologische situatie of er echt sprake is van moeilijk
oplosbaar dilemma. 49Kan de actuele stand van zaken weergegeven worden van de activiteiten
met betrekking tot het project Zandmaas/Maasroute? (blz. 37).Op 2 februari van dit jaar is de Trajectnota/MER gepubliceerd. In de daaropvolgende
inspraakperiode t/m 1 april 1999 hebben 1500 personen of instanties gereageerd.
De periode van het uitbrengen van adviezen loopt tot 23 juni. De planning
van de vervolgstappen voorzag in een standpunt medio 1999, ontwerp-tracébesluit
eind '99 en tracébesluit in 2000. Inmiddels heeft op 14 mei jl. de Commissie MER haar toetsingsadvies uitgebracht.
Hierover heb ik u bij brief 25 mei jl.Zoals ik u in mijn brief inzake het advies van de Commissie MER heb aangegeven,
zullen controleberekeningen worden uitgevoerd om de (grote) onzekerheidsmarge
in de gehanteerde modelvoorspelling met betrekking tot hoogwaterstanden en
overstromingskansen, te beperken. Zodra ik beschik over de uitkomsten van
de berekeningen zal ik nagaan wat de betekenis daarvan is met betrekking tot
het gestelde in de Trajectnota/MER. Ik zal de Commissie MER daarover informeren
zodat de Commissie vervolgens in de gelegenheid is om een aanvulling op het
toetsingsadvies uit te brengen. Deze werkwijze impliceert dat de standpuntbepaling
helaas zal opschuiven naar het najaar van 1999.Op 21 mei 1999 heeft het Overlegorgaan Verkeer en Waterstaat een rapport
van bevindingen uitgebracht. Het Overlegorgaan spreekt uit te kunnen instemmen
met de doelstellingen in de nota, heeft met uitzondering van LTO-Nederland
een voorkeur voor het combinatie-alternatief in enige vorm en meent dat een
aantal punten nader onderbouwd moeten worden.Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming zullen, naar u bekend is,
enkele proefbaggerwerken worden uitgevoerd. In 1996 is het eerste baggerbestek
uitgevoerd langs het traject Gennep en Grave. Deze zomer zal het 2e
proefproject ( verbreding) bij Roermond over een lengte van ca 6 km in uitvoering
genomen. Het 3e proefproject bij Venlo ( verdieping) is in voorbereiding,
waarbij enkele verleggingen van kabels en leidingen al zijn uitgevoerd. 50Welke consequenties worden getrokken uit het feit, dat de schade
in het Maasdal bij het hoogwater van 1995 half zo groot was als 14 maanden
eerder, behalve het gegeven, dat een adequaat signaleringssysteem noodzakelijk
is? (blz. 38).De schade in 1993 is voor een deel het gevolg van het feit dat veel bewoners
van het Maasdal ondanks de waarschuwingen, niet konden geloven dat hun bezittingen
binnen enkele uren onder water zouden komen te staan. In 1995 was dit besef
er – door de ervaringen uit 1993 – wel, waardoor op veel grotere
schaal tijdig maatregelen werden getroffen om de schade zoveel te beperken.De les die hieruit getrokken is, is dat bewustzijn van het risico de schade
bij overstromingen aanzienlijk kan verminderen. Het is van groot belang om
het risicobesef bij de Maasdal-bewoners levend te houden, ook nu maatregelen
genomen zullen worden om het overstromingsrisico te verkleinen. Men moet zich
blijven realiseren dat overstromingen kunnen blijven optreden, ook na uitvoering
van de Maaswerken. 51Wie zal zorgdragen voor het onderhoud dat nodig is om te voorkomen
dat nevengeulen dichtslibben en vegetatie bij hoogwater tot extra hydraulische
weerstand leidt? (blz. 38).Het natuurbeheer in natuurontwikkelingsgebieden wordt, nadat de inrichting
voltooid is, overgedragen aan een natuurbeherende instantie. De natuurbeheerder
draagt zorg voor het beheer dat nodig is voor de gewenste natuurlijke ontwikkeling
en om te voorkomen dat de hydraulische weerstand te hoog wordt. Rijkswaterstaat
verleent de natuurbeheerder op basis van een beheersplan een Rivierenwetvergunning. Door een goede afstemming van de natuurdoelen op de rivierkundige eisen
en de mogelijkheden zal de geformuleerde beheersinspanning altijd mede gericht
zijn op het voorkomen van extra hydraulische weerstand In onderling overleg
tussen de ministeries van LNV en V&W en met de natuurbeherende instanties
is een kostenverdeling vastgesteld: De kosten van het vegetatiebeheer zijn
voor rekening van de natuurbeheerder, die hiervoor een vergoeding van de provincie
en het ministerie van LNV krijgt. De kosten van het uitbaggeren van nevengeulen
ten behoeve van de veiligheid zijn voor rekening van Rijkswaterstaat. 52Hoe verhoudt de uitbreiding van de gemaalcapaciteit bij het Natte
Hart zich tot het aangekondigde onderzoek Waterbeheer 21-ste eeuw? (blz. 40).Zoals in de Notitie Wateroverlast is aangegeven is de uitbreiding van
de gemalen IJmuiden, Gouda en Nieuwegein een «geen-spijt» maatregel
die in ieder geval noodzakelijk is voor de afwatering van grote delen van
Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht die op het Noordzeekanaal/Amsterdam-Rijnkanaal
afwateren. Er is hier geen ruimte voor extra waterberging, daarom is uitbreiding
van gemaalcapaciteit noodzakelijk.Het onderzoek Waterbeheer 21e eeuw zal hooguit aanvullende
maatregelen in het betreffende gebied voorstellen. De uitbreiding van de gemaalcapaciteit
zal echter in ieder geval nodig zijn.Voor het IJsselmeer wordt een onderzoek ingesteld naar de mogelijke afvoervergroting
bij de Afsluitdijk. Definitieve besluitvorming aldaar hangt echter af van
lopende studies zoals Waterhuishouding in het Natte Hart (WIN). De uitkomst
daarvan zal een belangrijke bouwsteen zijn voor het onderzoek Waterbeheer
21e eeuw. 53Voor het Natte Hart wordt aangegeven dat grootschalige natuurgebieden
met recreatiemogelijkheden in het IJsselmeer en de Randmeren, op basis van
ideeën uit nota's zoals «Natuur aan het werk» en «Veters
Los» zullen worden gerealiseerd. Waarom is er niet voor een concreet
voorstel uit bijvoorbeeld «Veters Los» gekozen? (blz. 41).Op het moment dat de nota gedrukt werd was nog niet duidelijk welke projecten
binnen de periode van 1999–2010 uitvoerbaar zijn en waar de prioriteiten
liggen. Inmiddels is een concept-programmering gereed. In 1999 zal gestart
worden met het project IJsselmonding, in de komende jaren zal onder meer gestart
worden met de projecten Delta Schuitenbeek, Waterlandse Kust en Enkhuizerzand. 54Kan het principe van MTR een voldoende basis vormen om een goede
kwaltiteit van de grondstof voor drinkwatervoorziening te bereiken? (blz.
42). De MTR-getalswaarden zijn met name afgeleid op grond van ecotoxicologische
gegevens, en geven derhalve bescherming aan ecosystemen. Op grond van ervaringen
vanuit de Wet bodembescherming mag ervan worden uitgegaan dat de afgeleide
MTR-waarden ook voldoende bescherming bieden voor de mens en daarom voldoende
basis vormen om een goede kwaliteit van water als grondstof voor de bereiding
van drinkwater te bereiken. 55In geval de verbinding tussen de zee en het Hollands Diep een meer
open karakter krijgt, welke zijn dan de gevolgen voor de aangrenzende landbouwgebieden
in Zeeland en de Hoekse Waard? (blz. 47–48).Het herstellen van een geleidelijke zoet-zoutgradient in het Haringvliet
is een van de doelstellingen van het openstellen van de Haringvlietsluizen.
Een meer open karakter van de Haringvlietsluizen heeft dan ook hogere zoutgehalten
van het water in het Haringvliet tot gevolg. Indien tot openstelling wordt
besloten, zal daartoe pas worden overgegaan nadat compenserende maatregelen
zijn getroffen voor benadeelde gebruikers van het gebied. Rijkswaterstaat
zal de schade van gebruikers moeten compenseren, als de schade onevenredig
is in verhouding tot het doel van de openstelling (Regeling Nadeelcompensatie
Rijkswaterstaat). Zeer waarschijnlijk zullen inlaatpunten voor landbouwwater
en voor drinkwater moeten worden verplaatst. Voordat de volgende stappen naar
het gewenste einddoel «Getemd Getij» gezet kunnen worden, zal
ook een alternatief voor de zoetwatervoorziening via de Hollandsche IJssel
gerealiseerd moeten zijn. 56Het verziltingsvraagstuk wordt als toenemend probleem in de landbouw
ervaren. De nota gaat hier niet expliciet op in. Alleen in hoofdstuk 3.5 wordt
hier aandacht aan besteed. De voorgestelde maatregelen zullen echter eerder
tot meer dan tot minder verzilting leiden. Hoe denkt de regering de verzilting
van landbouwgronden tegen te gaan? (blz. 47).Zie het antwoord op vraag 55. 57Kan een actuele stand van zaken worden weergegeven van de aanwezigheid
van Haven Ontvangst Installaties in belangrijke Europese havensteden in vergelijking
met Rotterdam? (blz. 57).In alle landen, gelegen aan de Noordzee, is het Marpol 73/78 Verdrag van
kracht.Dit betekent dat alle Noordzee staten unaniem hebben ingestemd met het
aanwijzen van de noordwest-europese wateren als Special Area onder Marpol
Annex I, de oliehoudende afvalstoffen. Voorts is de Noordzee aangewezen als
Special Area onder Marpol Annex V, vuilnis. Dit betekent dat voor veel afvalstoffen
die vrijkomen bij de bedrijfsvoering van een schip, een absoluut lozingsverbod
van kracht is op de Noordzee. Voor een beperkt aantal andere afvalstoffen
is lozing slechts toegestaan onder zeer strikte condities.De toekenning van de status van Special Area aan de Noordzee houdt tevens
in dat de Noordzee landen hiermee verklaren dat alle in deze landen gelegen
zeehavens beschikken over voldoende havenontvangstvoorzieningen om alle afvalstoffen
die vrijkomen bij de bedrijfsvoering van schepen die deze havens aandoen,
in te nemen.Volgens opgave van IMO beschikken alle belangrijke havens in de Noordwest-europese
regio over inzamelvoorzieningen. 58Het verdient aanbeveling de begrenzingen van de primaire waterkeringen
op te nemen in bestemmingsplannen. Is deze afstemming niet absoluut noodzakelijk
voor de veiligheid van het gebied? Zou deze afstemming tussen waterschappen
en gemeenten bij dit onderdeel van de Ruimtelijke Ordening niet moeten worden
verplicht? (blz. 69).In een aantal bestemmingsplannen is de primaire waterkering aangegeven
als «waterkering» of «waterkeringsdoeleinden». Niet
opnemen van de primaire waterkering leidt niet automatisch tot een onveilige
situatie. De Wet op de waterkering voorziet in een 5-jaarlijkse toetsing van
de primaire waterkeringen op veiligheid. Indien dan niet aan de wettelijke
vereisten wordt voldaan, wordt de waterkering door de waterkeringbeheerder
aangepast.Er is derhalve geen absolute noodzaak de primaire waterkering in bestemmingsplannen
op te nemen. Uit het oogpunt van veiligheid van morgen en overmorgen is het
echter wel aanbevelingswaardig. Immers, in de toekomst zal rekening moeten
worden gehouden met hogere maatgevende waterstanden die mogelijk bredere en/of
hogere dijken en duinen vereisen.Bij een eventuele aanpassing van de Wet op de ruimtelijke ordening (Wro)
in het kader van de vijfde Nota op de ruimtelijke ordening overweeg ik in
overleg met mijn collega van VROM te laten onderzoeken of gemeenten in hun
bestemmingsplannen de (toekomstige) begrenzingen van de primaire waterkeringen
op moeten nemen. 59Wordt het ontgrondingsbeleid aangepast ten behoeve van het welslagen
van de plannen voor het verdiepen van het rivierbed? Zo ja, op welke wijze?
Zo nee, waarom niet? (blz. 70).Zowel het landelijk als het provinciale beleid voor de bouwgrondstoffenvoorziening
is er op gericht zoveel mogelijk de oppervlaktedelfstoffen die vrij komen
bij werken zoals uiterwaardverlaging t.b.v. hoogwaterbescherming toe te passen
als bouwgrondstof. Op dit punt is dus geen beleidsaanpassing nodig. Gebaseerd
op het beleid van het structuurschema Groene Ruimte voor de uiterwaarden (meestal
Ecologische Hoofdinfrastructuur, waaruit volgt de ondergrond ongestoord te
laten) en het rivierbeleid (nieuwe putten in de uiterwaarden ongewenst i.v.m.
gevolgen voor zomerbed stabiliteit) is in het vigerende (eerste) structuurschema
Oppervlakte-delfstoffen opgenomen dat in de uiterwaarden niet dieper dan enkele
meters ontgrond mag worden voor de oppervlaktedelfstoffenwinning.Overwogen wordt dit aan te passen in het in voorbereiding zijnde tweede
structuurschema Oppervlaktedelfstoffen: toch diepe winning in de uiterwaarden
toestaan. Het gaat hierbij om het toestaan van z.g. «omputten»,
d.w.z. goed zand(beton- en metselzand en ophoogzand) wordt tot b.v. 20 m diepte
weggehaald en de put wordt opgevuld met onbruikbare specie en verontreinigde
specie voorzover toelaatbaar in het kader van actief bodembeheer. Dit heeft
kostenvoordelen: het in de omgeving van de put verlagen van de uiterwaard
met b.v. een paar meter en het opvullen van de put met de daarbij vrijkomende
specie kan naar verwachting ten laste worden gebracht van de ontgronder die
wordt toegestaan het zand uit de put te winnen. Dit kan b.v. worden geregeld
door daarop toegesneden voorschriften op te nemen in de voor de zandwinning
te verlenen ontgrondingsvergunning. E.e.a. heeft tevens als voordeel dat het
zand niet elders gewonnen behoeft te worden. 60Is de 1200 miljoen gulden om het rivierbed te verruimen ook bestemd
voor de behandeling van het vrijkomende verontreinigde grond? Zo ja, welk
deel is hiervoor gereserveerd? Hoeveel grond wordt hiervoor opgeslagen of
verwerkt? (blz. 72).In de periode t/m 2015 is 1,2 miljard gulden beschikbaar voor maatregelen
om het waterstandsverhogend effect van de toename van de maatgevende Rijnafvoer
naar 16 000 m3/sec te compenseren. Uit dit budget zullen ook
de kosten van de opslag en/of verwerking van verontreinigde grond betaald
moeten worden. Voor deze kosten is geen specifiek deelbudget gereserveerd.Op dit ogenblik heeft het onderzoek nog een verkennend karakter, waarbij
nog niet aangegeven kan worden welke maatregelen uiteindelijk uitgevoerd zullen
gaan worden en wat de hoeveelheid verontreinigde grond is die hierbij vrijkomt. 61Worden er inkomsten verwacht uit het afgraven van de uiterwaarden
ten behoeve van rivierverruiming? Zo ja, van welke omvang? Zijn deze additioneel
voor de 1200 miljoen gulden die hiervoor beschikbaar is? (blz. 72).Het is niet uitgesloten dat bruikbare grond uit de uiterwaarden op de
markt afgezet kan worden. De opbrengsten hiervan zijn additioneel op het beschikbare
budget van 1,2 miljard.Het is hierbij van belang om op te merken dat op dit ogenblik in het kader
van de herziening van de structuurschema's Oppervlaktedelfstoffen en Groene
Ruimte onderzocht wordt of een beleidswijziging wenselijk is waarbij diepe
winning van bruikbaar zand in de uiterwaarden mogelijk wordt, onder voorwaarde
dat de winputten direct weer worden opgevuld met onbruikbaar materiaal dat
afkomstig is van rivierverruiming.Op dit moment is daarom – en vanwege de verkennende fase waarin
het onderzoek zich bevindt –, nog niet aan te geven hoeveel bruikbare
grond het rivierverruimingsproject zal omvatten. 62De ruimtelijke consequenties van de introductie van inundatiegebieden
worden in de vijfde nota Ruimtelijke Ordening verankerd. Is dan ook duidelijk
hoe wordt omgegaan met schaderegelingen in geval van gecontroleerd inunderen?
(blz. 72).Inundatiegebieden langs de grote rivieren worden pas ingezet in echte
noodsituaties, d.w.z. als de maatgevende waterstanden op de rivier worden
overschreden. Inundatiegebieden zullen naar alle waarschijnlijkheid een vorm
van meervoudig grondgebruik kennen, bijvoorbeeld waterberging (in noodsituaties)
met daarnaast natuur, landbouw of gespreide bewoning. In geval van gecontroleerde
inundatie zal dan ook schade ontstaan, schade die naar de mening van de regering
moet worden gecompenseerd, omdat het vol laten stromen van zo'n inundatiegebied
erop is gericht grotere schade elders te voorkómen. Hiervoor zullen
tijdig afspraken worden gemaakt. 63Wat is de feitelijke stand van zaken inzake het overleg tussen het
ministerie van Verkeer en Waterstaat, IPO en Unie van Waterschappen inzake
de financiering van de waterkeringszorg voor wat betreft aanleg, beheer en
onderhoud (onder andere steenzettingsproblematiek Zeeland)? (blz. 72). De ambtelijke voorbereiding van een overleg tussen V&W, IPO en Unie
van Waterschappen vordert. Het streven is om voor het einde van dit jaar een
bestuurlijk overleg over deze materie te kunnen hebben. 64Welke rol heeft het rijk in het beoordelen van de door de provincie
vastgestelde grondwaterstanden? (blz. 75).Geen. 65De provincies stellen uiterlijk in 2002 de gewenste grondwaterstand
vast. Waarom is dit jaar als norm gesteld? (blz. 75).Voor de vaststelling van de gewenste grondwaterstand is als norm het jaar
2002 aangehouden omdat dat een voor de provincies haalbare termijn moet worden
geacht. Het jaar 2002 is mede gekozen omdat in de Evaluatienota Water (1994)
is aangegeven dat in de eerstkomende provinciale waterhuishoudingsplannen
een beschrijving van de gewenste grondwatersituatie dient te worden opgenomen. 66Hoe verhoudt deze passage zich tot het bericht, dat op de subsidieregeling
voor natte natuur en verdrogingsbestrijding – blijkens de staatscourant –
gekort is? (blz. 75).Tevens antwoord op vragen 76 en 77.Bij de start van de GEBEVE regeling in 1994 is bepaald dat totaal over
de looptijd van de regeling 96 miljoen gulden aan rijksgeld beschikbaar zou
zijn. VROM, LNV en V&W dragen daaraan ieder 32 miljoen gulden bij.De eerste jaren kwamen de GEBEVE-projecten traag op gang. Tot eind 1998
is ruim 23 miljoen gulden aan subsidie uitgekeerd. Daarnaast stond eind 1998
nog aan subsidietoezeggingen een bedrag van ruim 40 miljoen gulden open, dat
gaat om projecten die in uitvoering zijn of waarvan de uitvoering nog moet
worden gestart. De eerste 2 maanden van 1999 kwam een hausse van nieuwe aanvragen
binnen, totaal gaat het om een gevraagd subsidiebedrag van 35 miljoen gulden.
Bovenstaande leidt tot een totaal bedrag aan uitgekeerde en uit te keren GEBEVE-subsidie
van 98 Mf. Daarmee was het totaal beschikbare GEBEVE-budget overschreven.De geconstateerde overschrijding van het beschikbare totaalbudget voor
de GEBEVE-regeling heeft geleid tot de beslissing van 26 februari 1999 van
de staatssecretaris van LNV om de GEBEVE-regeling te bevriezen en het subsidieplafond
voor 1999 met ingang van die datum op nul te stellen. In de praktijk betekent
dit dat aanvragen die na 28 februari 1999 zijn ingediend niet meer voor een
GEBEVE-subsidie in aanmerking kunnen komen.De overschrijving van het GEBEVE budget was begin februari, toen werd
besloten dit met 8 miljoen te korten ten behoeve van de gedeeltelijke financiering
van de aanleg van gemalen, nog niet bekend.Het ministerie van LNV zoekt nu naar andere dekkingsmogelijkheden voor
deze 8 miljoen.Volgens de in 1994 vastgestelde GEBEVE-regeling is het mogelijk tot 31
december 1999 subsidies toe te kennen en kan betaling van de declaraties tot
en met 31 december 2000 geschieden. Met de aangekondigde verlenging was bedoeld
dat, onder benutting van de nog niet bestede subsidiegelden, deze data met
1 jaar te verlengen. Nu eind februari het totaalbudget aan uit gekeerde en
uit te keren bedragen voor de GEBEVE meer dan 96 Mf bedraagt
kunnen geen nieuwe GEBEVE aanvragen meer in behandeling worden genomen.Dit betekent dat de in NW4 aangekondigde verlenging van de GEBEVE-regeling
in de praktijk alleen gestalte zal krijgen door de verlenging van de betalingstermijn
van 31 december 2000 naar 31 december 2001.De bevriezing van de GEBEVE-regeling leidt niet tot vertraging van projecten
waarvoor reeds een GEBEVE-subsidie is toegezegd.Gezien het decentrale karakter van de subsidietoekenning kan niet worden
aangegeven welke projecten, waarvan nog geen subsidieaanvraag was ingediend,
zullen worden vertraagd dan wel (voorlopig) niet zullen worden opgestart en
of daarbij ook projecten betrokken zijn die voor EU-bijdragen in aanmerking
zouden kunnen komen.In NW4 is aangegeven dat met ingang van 2000, de subsidiëring van
verdrogingsbestrijding op gaat in een nieuwe interdepartementale bijdrageregeling
voor gebiedsgericht beleid. Met de nieuwe interdepartementale subsidieregeling
zal per jaar circa 20 miljoen gulden beschikbaar komen voor subsidiëring
van gebiedsgerichte bestrijding van verdroging. Momenteel wordt gewerkt aan
de opstelling van de hier bedoelde interdepartementale Subsidieregeling Gebiedsgericht
Beleid (SGB).Aanvragen voor subsidiëring van verdrogingsbestrijdingsprojecten
kunnen in de toekomst op basis van deze nog vast te stellen SGB-regeling worden
ingediend, dat geldt dus ook voor de projecten die vanwege de bevriezing van
de GEBEVE-regeling niet meer voor een GEBEVE-subsidie in aanmerking komen.
Deze nieuwe aanvragen zullen worden getoetst en beoordeeld binnen de kaders
die daarvoor in de SGB-regeling zullen worden gesteld.Zie ook de antwoorden op vragen 74 en 79. 67De noodzaak van langetermijn-oplossingen om wateroverlast te voorkomen
en tegelijkertijd verdroging op te lossen, wordt breed gedragen. Hoe verhoudt
dit zich tot het voornemen van de regering om juist fors in te zetten op een
korte-termijnoplossing, nl. uitbreiding capaciteit van een aantal gemalen,
die juist het verdrogingseffect versterken? (blz. 75).In de Nota «Aanpak Wateroverlast» schetst de regering een
plan van aanpak om de risico's op schade door wateroverlast duurzaam te beperken.
Daarmee zet de regering in op een lange-termijn oplossing. Dit laat echter
onverlet dat op de korte-termijn aan een aantal maatregelen niet te ontkomen
valt. Het betreft maatregelen in hoofdwatersystemen waar «de rek er
uit is», dat wil zeggen: andere maatregelen in het hoofdsysteem en/of
maatregelen in de daaraan grenzende regionale watersystemen bieden hier geen
soulaas. De regering onderkent dat de uitbreiding van gemaalcapaciteit ogenschijnlijk
in tegenspraak is met de lange-termijn doelstellingen van voorkomen van wateroverlast
én verdroging, maar is er tegelijkertijd van overtuigd dat in ons volle
land soms niet aan dergelijke maatregelen te ontkomen valt. 68Het rijk zal het combineren van natuurherstelprojecten met mogelijkheden
voor een vergrote waterconservering stimuleren. Hoe wil de regering dit doen?
(blz. 75).Via subsidies aan anti-verdrogingsprojecten. 69Voor de eigen winning van grondwater door de industrie dient gestreefd
te worden naar een vermindering van het grondwatergebruik in 2000 van tenminste
40% ten opzichte van de prognoses. Hoe denkt de regering dit te realiseren?
(blz. 75).De realisering zal moeten geschieden door de industrie zelf, waarbij de
provincies via hun taak op grond van de Grondwaterwet een belangrijke stimulerende
en regulerende rol zullen moeten spelen.Overigens betreft het hier een doelstelling die reeds was opgenomen in
het Beleidsplan Drink en industriewatervoorziening, deel 4, planologische
kernbeslissing (1996), waarbij is aangegeven dat deze doelstelling neerkomt
op een grondwateronttrekking van ongeveer 180 miljoen m3 in 2000.
Deze doelstelling komt, blijkens de in Water in Beeld (1998) voor 2000 gepresenteerde
prognose (blz. 59), duidelijk in zicht. 70Is een stabilisatie van de grondwaterwinning voldoende om de doelstellingen
van vermindering van het verdroogde areaal voor 2000 en 2010 te halen? Via
welke oorzaken naast grondwateronttrekking wordt de vermindering van de verdroging
bewerkstelligd? (blz. 76).Stabilisatie van de grondwaterwinning kan op zich uiteraard niet leiden
tot vermindering van de verdroging, maar alleen tot een status quo ten aanzien
van de van de verdroging.Verdroging van gebieden met een natuurfunctie wordt globaal gesproken
voor 60% veroorzaakt door maatregelen die in het verleden zijn genomen voor
afwatering en ontwatering van het landelijk gebied en voor 30% door onttrekking
van grondwater.De volgende maatregelen worden gebiedsgericht ingezet voor de bestrijding
van de verdroging:– vasthouden gebiedseigen water– gescheiden peilbeheer voor landbouw- en natuurgebieden– herinrichting watersystemen– verminderen of stopzetten van grondwaterwinningenHet accent bij de verdrogingbestrijding ligt eerder bij de waterhuishoudkundige
maatregelen, dan bij de maatregelen t.a.v. de winning van grondwater (reallocatie
van winningen en vermindering van winningen).Zie ook het antwoord op vraag 35. 71Hoe is de situatie van verdrogingsbestrijding momenteel voor het
verdroogde areaal uit het referentiejaar 1985 (herstel en herstelprojecten)?
(blz. 76).De meest actuele situatie over de voortgang van de verdrogingsbestrijding
is te vinden in Water in Beeld 1998 en in de Milieubalans 1998. Daaruit komt
naar voren dat voor bijna 29 000 ha. aan herstelprojecten is uitgevoerd,
dat voor 72 000 ha. projecten deels zijn uitgevoerd en dat voor 39 000
ha. projecten in uitvoering zijn genomen. Opgeteld zijn totaal voor een areaal
van140 000 ha. maatregelen (deels) genomen of in uitvoering, dat is voor
bijna 25% van het oorspronkelijke areaal verdroogd gebied (590 000 ha.).
Daar van die 25% ongeveer 13% in de categorie «deels uitgevoerd»
valt, kan niet worden gezegd dat de 25% reductiedoelstelling in 2000 wordt
gehaald. Wel komt deze reductiedoelstelling hiermee in zicht. 72Omdat ook grondwateronttrekkingen een bijdrage leveren aan de verdroging
is in het Beleidsplan Drink- en industriewatervoorziening (BDIV) vastgelegd
dat de landelijke groei in de grondwaterwinning moet worden beëindigd?
Hoe denkt de regering dit te bewerkstelligen? (blz. 76).Er is de laatste jaren sprake van enige teruggang van de onttrekking van
grondwater. De teruggang van de grondwaterwinning door de industrie en de
stabilisatie van het leidingwatergebruik zijn hierbij de belangrijkste factoren.De onder meer in het Beleidsplan Drink- en industriewatervoorziening opgenomen
doelstelling dat de landelijke groei van de grondwaterwinning moet worden
beëindigd zal naar verwachting worden gehaald. Dit komt ook naar voren
in de in Water in Beeld (1998) voor 2000 gepresenteerde prognose. 73Welke maatregelen staan de regering voor ogen om diepe grondwateronttrekkingen,
die leiden tot verdroging te verminderen? (blz. 76).Vermindering of stopzetting van die grondwaterwinningen die in belangrijke
mate bijdragen tot verdroging in bepaalde gebieden. Dat kan door waterbesparing,
reallocatie van grondwaterwinningen en overgang van grondwater naar oppervlaktewater
als bron voor de waterwinningen. 74Wat zijn de nadelige gevolgen van het feit dat de vergroting van
de gemaalcapaciteit deels wordt betaald uit het LNV-budget voor verdrogingsbestrijding
alsmede uit het V&W-budget voor Herstel en Inrichting? Welke projecten
zullen hierdoor worden vertraagd dan wel niet worden opgestart? (blz. 76).Er is 16 Mf minder aan subsidiegeld beschikbaar voor verdrogingsbestrijding.
Dat kan inhouden dat projecten niet worden uitgevoerd of dat projecten worden
bekostigd uit andere middelen zoals waterschapsmiddelen.De korting leidt niet tot vertraging van projecten waarvoor reeds een
GEBEVE-subsidie is toegezegd. Gezien het decentrale karakter van de subsidietoekenning
kan niet worden aangegeven welke projecten, waarvan nog geen subsidieaanvraag
was ingediend, zullen worden vertraagd dan wel (voorlopig) niet zullen worden
opgestart.In de periode 2000–2003 wordt in totaal f 60 miljoen uit het budget
voor Herstel & Inrichting ingezet voor de maatregelen voor bestrijding
van de wateroverlast. Dit leidt tot vertraging van vooral de aanleg natuurvriendelijke
oevers langs de grote rivieren, het Noordzeekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal,
maatregelen voor vismigratie in de grote kanalen, de herinrichting van de
Hollandse IJssel en de bescherming van schorren en kwelders. 75Op welke wijze kan het rijk gestalte geven aan de grondwaterwinning
naar verplaatsing naar kwelgebieden en reallocatie van de grondwaterwinning?
(blz. 79).De verwezenlijking van de reallocatie van grondwaterwinningen is een zaak
van de provincie en van de betrokken onttrekkers van grondwater. 76De Rijkssubsidieregeling Gebiedsgerichte Bestrijding Verdroging is
een bijdragenregeling. De realisering van projecten is derhalve mede afhankelijk van bijdragen van derden. Komen deze bijdragen (EU-gelden)
niet op de tocht te staan, indien bepaalde projecten niet tijdig worden gerealiseerd?
(blz. 80).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 66. 77Kan nader worden uiteengezet waarom de regering ervoor heeft gekozen
de GeBeVe-regeling op te schorten? Kan worden aangegeven welke concrete gevolgen
dit besluit heeft voor de uitvoering van het regionaal waterbeheer, bijvoorbeeld
voor de integrale aanpak van beekdalen? Kunnen in het verlengde van dit besluit
ook EU-gelden voor hoogwaterbestrijding worden misgelopen? (blz. 80).Zie het antwoord op vraag 66. Er kunnen in dit verband geen gelden hoogwaterbestrijding
van de EU worden misgelopen. 78Wat zullen de nadelige financiële consequenties zijn voor agrariërs
van een belasting op grondwater voor beregenen? (blz. 80).In het kader van de Wet belastingen op milieugrondslag moet er momenteel
reeds belasting worden betaald voor onttrekking van grondwater. Deze belasting
geldt ook voor onttrekkingen door agrariërs ten behoeve van beregening,
waarbij onttrekkingen onder de 40 000 m3 per jaar van de belastingplicht
zijn vrijgesteld. In NW4 worden geen aanpassingen aangekondigd van de regelgeving
voor de grondwaterbelasting in het kader van de Wet belastingen op milieugrondslag.
Er is in het kader van NW4 dan ook geen sprake van een aanpassing van de in
art 8 van bedoelde wet opgenomen bepaling over de vrijstelling van deze belasting
voor grondwateronttrekking voor beregening beneden de 40 000 m3 per jaar. 79Vergoeding van vernattingsschade wordt geregeld door middel van de
regeling inzake de gebiedsgerichte bestrijding verdroging (GEBEVE-regeling).
In 1999 zijn hiervoor geen middelen beschikbaar. Hoe zullen de gedupeerden
dan schade vergoed krijgen? Zijn de middelen na 1999 wel gegarandeerd? (blz.
80).In 1995 is bepaald dat gekapitaliseerde voorzienbare schade bij herstelprojecten
kan worden beschouwd als projectkosten en dat de op deze wijze berekende kosten
in aanmerking komen voor de voor subsidiëring (éénmalig)
in het kader van de GEBEVE-regeling (TK 1995–1996, 21 250, nr.
36). Voor 1999 zijn geen GEBEVE-middelen meer beschikbaar voor nieuwe projecten.
Voor projecten waarvan de aanvraag voor 28 februari 1999 zijn ingediend zijn
in beginsel wel middelen beschikbaar. Het maakt daarbij niet uit of het daarbij
gaat om de subsidiëring van inrichtingsmaatregelen of subsidiëring
van de gekapitaliseerde voorzienbare schade.Ik acht het gewenst dat de aangekondigde interdepartementale bijdrageregeling
voor gebiedsgericht beleid ook de mogelijkheid zal bevatten voor subsidiëring
van gekapitaliseerde voorzienbare schade bij verdrogingsbestrijdingsprojecten,
maar kan dit nog niet met zekerheid toezeggen. 80Kan de regering een overzicht geven van de hoeveelheden klasse 4-,
klasse 3- en klasse 2-specie die in rijkswateren en regionale wateren aanwezig
zijn? Hoeveel daarvan is als saneringsspecie aangewezen? Kan de regering aangeven
hoeveel specie daarnaast is vervuild met voedingsstoffen, zodanig
dat de grens respectievelijk streefwaarden in oppervlaktewater worden overschreden?
(blz. 82).Begin 1999 is door Rijkswaterstaat een overzichtsrapportage opgesteld,
waarin de hoeveelheden baggerspecie zijn aangegeven die tot 2010 vrij zullen
komen. De baggerspecie die vrijkomt bij maatregelen in het rivierbed van de
grote rivieren is daarbij niet meegenomen. Wel is aangegeven hoeveel saneringsspecie
aanwezig is bij bekende saneringsgevallen. In onderstaande tabel zijn deze
hoeveelheden weergegeven. Totaaloverzicht van het specie-aanbod uit rijkswateren
en regionale wateren in de periode 1999–2010 (in miljoen in situ m3)  Rijkswateren Regionale/Gemeentelijke
wateren Totaal   Onderhoud
(11 jaar)Sanering (eenmalig)Overig* (11 jaar) Totaal Onderhoud
(11 jaar)Sanering (eenmalig)Totaal TotaalKlasse 0/1/2 zout**21200212 000 212Klasse 0/1/2***381.71.842 1080108 150Klasse 3/4321531.0186 331245 231Onbekend4.50.30.75.5 000 5.5Totaal2881553.5446 14112153 599* Onder overig vallen specie uit verruimingswerk, natuurontwikkeling en
specie met onbekende aanleiding.** Verspreidbaar in zout water; zoute specie van gemeente Rotterdam is
meegenomen bij Rijkswateren.*** Andere bestemmingen: verspreiden in zoet water, hergebruik, onbekende
bestemming of (klasse 2) stort in depot.Over de hoeveelheid specie die vervuild is met voedingsstoffen zijn geen
gedetailleerde gegevens beschikbaar. Wel is bekend dat dit aanmerkelijke hoeveelheden
zijn. In gebieden waar de eutrofiëringsproblematiek speelt wordt de aanpak
vooral op externe belasting gericht. Dit blijkt in een groot aantal gevallen
redelijk succesvol.Grootschalige verwijdering van eutrofe waterbodems wordt in dat kader
niet overwogen. 81Wat vindt de regering van de suggestie van Stichting Natuur en Milieu
om parallel aan het onderzoek Waterbeheer 21-ste eeuw een onderzoek in te
stellen naar de vraag hoe het grond- en oppervlaktewater in Nederland aan
het begin van de 21-ste eeuw weer kan worden schoongemaakt? (blz. 82).Een onderzoek naar de vraag hoe het grond- en oppervlaktewater in Nederland
aan het begin van de 21ste eeuw weer kunnen worden schoongemaakt
is niet noodzakelijk. Het grootste deel van de noodzakelijke kennis is reeds
voorhanden. Door het gevoerde emissiebeleid zijn reeds belangrijke stappen
gezet.Zie ook het antwoord op de vragen 5 en 84. 82Bij de aanpak van watervervuiling is het motto «de vervuiler
betaald» een breed gedragen principe. Kan de regering een overzicht
geven van de in aanmerking komende financiële instrumenten in de sfeer
van heffingen, belastingen en accijnzen, die aan dit motto uitdrukking kunnen
geven? (blz. 82).Voor lozingen van afvalwater op de riolering en oppervlaktewater betalen
huishoudens en bedrijven de zogenaamde verontreinigingsheffing. Ter voorbereiding
van de Vierde Nota Waterhuishouding is een onderzoek verricht naar de mogelijkheid
in om diffuse bronnen ook aan een heffing in het kader van de WVO te onderwerpen.
De mogelijkheden blijken zeer beperkt. Dit omdat het lastig is om een individuele
lozer aan te wijzen en omdat het in de praktijk niet eenvoudig
is om aan de lozer een bepaalde vervuilingswaarde toe te kennen. Wel zijn
er wat mogelijkheden om voor de uitspoeling van landbouwgronden een heffing
op te leggen. De regering ziet hier vooralsnog vanaf om niet het reeds in
gang gezette beleid voor mest, mineralen en bestrijdingsmiddelen niet te vertragen
of te doorkruisen. 83Kan de regering een overzicht geven van te behalen streefwaarden
met betrekking tot emissies? Welke tussendoelen kunnen worden gehanteerd?
(blz. 83).De streefwaarden voor oppervlaktewater zijn opgenomen in de bijlage A,
tabel 1. NW4 kiest ervoor om niet per stof- of stofgroep emissiereductiedoelstellingen
vast te leggen, maar om op basis van de beoogde waterkwaliteit de prioriteit
bij die emittenten van stoffen te leggen die de meest significante bijdrage
aan de vervuiling leveren. Landelijk zijn een aantal van deze emittenten benoemd.
Regionale verbijzondering en prioriteitsstelling zijn echter onontkoombaar
met het oog op te bereiken streefwaarden. Overall reductiepercentages per
stof geven daarbij maar weinig extra houvast.Voor een aantal (industriële) sectoren met een relatief grote bijdrage
aan de emissies zijn in convenantsvorm wel afspraken gemaakt over reductie-
percentages ten opzichte van een basisjaar. Als tussenjaren zijn daarbij bijvoorbeeld
gehanteerd 2000 en 2010. 84In hoeverre zijn momenteel de doelstellingen van de Noordezeeconferentie
gerealiseerd zoals geformuleerd voor het jaar 1995 en voor latere jaren voor
zuurstofbindende stoffen, meststoffen (P, N en K), zware metalen en PAK's?
(blz. 83) Wat zijn de reeds bereikte reductiepercentages voor bovengenoemde
stoffen? Wat is de oorzaak van het nog niet realiseren van doelstellingen?
(blz. 83).Met betrekking tot het halen van de genoemde doelstellingen geldt het
volgende.Doelstellingen zijn wel gehaald voor de stoffen: fosfaat, arseen, cadmium,
chroom, kwik, nikkel.Doelstellingen nog niet gehaald voor: stikstof, koper, lood, zink, PAK. Geen doelstellingen voor de Noordzee: kalium en zuurstofbindende stoffen.De bereikte reductiepercentages staan in onderstaande tabel.De derde Nota Waterhuishouding noemt voor zware metalen en PAK als indicatief
einddoel een reductie van 90%. Uit de tabel blijkt dat dit inmiddels voor
cadmium bereikt is, en voor arseen en chroom bijna. Voor fosfaat is de indicatieve
einddoelstelling een reductie van 75%, voor stikstof 70%.De oorzaak voor het voor sommige stoffen niet halen van de doelstellingen
is dat de emissies van een of meer doelgroepen/bronnen ten opzichte van 1985
onvoldoende zijn afgenomen. Het algemene beeld is:– voor de industriële lozingen rechtstreeks naar het oppervlaktewater
zijn de doelstellingen gehaald;– voor de emissies via het communale riool- en zuiveringsstelsel
zijn de doelstellingen voor een aantal (maar niet alle) stoffen gehaald. De
achterliggende bronnen zijn daar huishoudens (consumenten), kleine bedrijven
en diffuse bronnen (bouwmaterialen, depositie, wegverkeer); – de reductie van emissies uit diffuse bronnen blijft achter (landbouw,
scheepvaart, bouwmaterialen, wegverkeer).Per stof waarvoor de doelstellingen niet gehaald zijn, is de oorzaak gelegen
in de volgende doelgroepen/bronnen:– stikstof: landbouw en, in mindere mate, communale lozingen;– koper: corrosie koperen waterleidingen, scheepvaart (scheepswerven,
antifouling) en, in mindere mate, vuurwerk;– lood: bouwmaterialen, in mindere mate vislood;– zink: bouwmaterialen (gebouwen, wegmeubilair);– PAK: scheepvaart en wegverkeer, in mindere mate, uitloging van
oeverbeschoeiing. Stof1985
(ton/j)1996 (ton/j)1997 (ton/j) raming2006 (ton/j) prognosereductie
1985–1996 in %doel 1995 t.o.v. 1985 in %doel 1995 gehaald
in 1996?reductie 1985–2006 in % fosfaat (P)30 30013 60013 50010 3005550ja66stikstof (N)153 000142 000139 00075 800750nee50arseen28,23,22  8950ja cadmium17,81,13  9470*ja chroom11212,5  8950ja koper12568,3  4550nee kwik1,500,430  7170*ja lood329113  6670*nee nikkel59,025,5  5750ja zink655467  2950nee PAK
(6 B.)27,122,4  1750**nee** * Doelstelling voor totale emissie naar water en lucht samen; hier is
alleen het deel naar water beoordeeld.** Doelstelling in 1995 geformuleerd, te behalen in 2000.Bronnen:– Emissies en afval in Nederland 1996–1997, Emissieregistratie
(HIMH, V&W e.a.).– Landelijke Watersysteemrapportage 1996 (CIW).– Milieubalans 1998 (RIVM e.a.).– Gegevensbestanden RIZA en CBS.– Prognoses 2006: Watersysteemverkenningen en Milieuverkenningen
4.Bij de cijfers gelden enkele beperkingen. Zo zijn de cijfers voor 1985
deels op andere methoden en/of waarnemingen gebaseerd. Dit geldt bijvoorbeeld
voor de bijdrage uit atmosferische depositie. Voor de uit- en afspoeling van
zware metalen uit landbouwgronden zijn geen cijfers opgenomen, in verband
met de (op dit moment nog) te grote onzekerheid in de cijfers.In de vraagstelling is sprake van «momenteel». De meest recente
definitieve cijfers betreffen 1996. Aangezien de emissies naar water langzaam
maar gestaag dalen, mag verwacht worden dat de emissies momenteel iets lager
zijn dan hier weergegeven. 85Waarom ziet de regering ervan af om (tussen-)doelen voor de waterkwaliteit
te formuleren? (blz. 85).Verwezen wordt naar de antwoorden op de vragen 86, 173 en 183. 86Waarom is de oorspronkelijke termijn voor het bereiken van streefwaarden
van 1 tot 2 generaties niet in de vierde Nota waterhuishouding opgenomen?
In hoeverre in de vierde Nota waterhuishouding in lijn met het NMP3 waarin
2010 genoemd wordt als datum voor het realiseren van de streefwaarden? (blz.
85).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 173. 87Wat is de Nederlandse bijdrage van zink, koper en nutriënten
aan de regionale wateren respectievelijk grote rivieren en aan de Noordzee?
Wat is de concentratie van deze stoffen in genoemde wateren? (blz. 85 en 86).De Nederlandse bijdrage is in onderstaande tabel weergegeven: StofBelasting van het oppervlaktewater
in het jaar 1996 (ton/jaar) Gehalte in oppervlaktewater
1996 (eenheden: zie voetnoten)   Nederland
totaal5regionale waterenzoete rijkswaterenNoordzeekust-wateren1 regionale
wateren2grote rivieren2Noordzee3kust-wateren4fosfaat (P)13 6008 8304 110157500 2,51,90,0170,04–1,9stikstof (N)142 000121 00011 2003 8106 400 2,01,90,130,5–2koper68,33827,40,542,4 1,81,7n.b.19–22zink467333988,2328 1,11,2n.b.150–1701 Emissies door RWZI's en industrie naar Westerschelde, Zuidelijke
delta, Hollandse kustlijn, Waddenkust en Eems-Dollard.2 Geïndexeerd op MTR (1 = gehalte gelijk aan MTR). Cijfers
1996.3 Gemiddelde van mediaanwaarden voor het zuidelijke en het
centraal-noordelijke deel van het Nederlandse deel van de Noordzee (mg/l).
Cijfers 1997.4 Bandbreedte van representatieve waarden voor Westerschelde,
Hollandse kust, Waddenzee en Eems-Dollard. Cijfers 1997. Voor fosfaat en stikstof
in mg/l. Voor zware metalen gehaltes in zwevend slib (mg/kg).5 De optelsom van de volgende vier kolommen kan hier licht
van afwijken door afrondingen.Bronnen:– Belastingscijfers: Emissies en afval in Nederland 1996–1997,
Emissieregistratie (HIMH, V&W e.a.).– Belastingscijfers kustwateren: Nederlandse opgave 1996/1997 aan
internationale rapportage Noordzee (OSPAR-INPUT):– Gehaltes regionale wateren en grote rivieren: Water in beeld 1998
(CIW).– Gehaltes Noordzee en kustwateren: Jaarboek Rijkswaterstaat, meetgegevens
RIKZ. 88Waarom is de 400 miljoen gulden die wordt ingezet om de emissies
van de landbouw te beperken niet terug te vinden in hoofdstuk 8, waarin de
financiële consequenties van het beleid uiteengezet zijn? (blz. 86).Voor aanvullend stikstofbeleid wordt 600 miljoen gulden ingezet als onderdeel
van het mestbeleid. Het integrale mestbeleid is gericht op de vermindering
van de ammoniakemissies naar de lucht en op de vermindering van de bodembelasting
met meststoffen vanwege de oppervlaktewater- en grondwaterkwaliteit. De kosten
voor de vermindering van de belasting van het oppervlaktewater zijn niet specifiek
aan te geven en om die reden niet apart opgenomen in de financiële consequenties. 89In hoeverre belet de grondwaterheffing het uitrijden van mest bij
droogte? Betekent dit dat het beleid van de ene milieucomponent (grondwater)
strijdig is met de andere milieucomponent, nl. MINAS? Beregening kan immers
een noodzaak zijn om aan de MINAS-verplichtingen te voldoen. (blz. 86).De grondwaterheffing in het kader van de Wet belastingen op milieugrondslag
beïnvloedt de economische afweging ten gunste van andere maatregelen
dan beregening om de mestbenutting te verbeteren. Door de heffingvrije hoeveelheid
van 40 000 m3 per jaar is er voor het merendeel van de bedrijven
geen belemmering voor het uitrijden van mest. Op bedrijven waar beregening
niet mogelijk is, is bij droogte de mestbenutting laag. In het algemeen is
er echter juist in droogteperiodes voldoende mestopslagcapaciteit om de bemesting
uit te stellen. 90Er wordt 400 miljoen gulden ingezet in de periode 1999–2008
dat onder andere wordt gebruikt voor het aanscherpen van de normstelling voor
stikstofverliezen en dat grote consequenties heeft voor de kwaliteit van de watersystemen in met name de zandgebieden. In hoofdstuk 8 is er niets
over deze financiële consequenties terug te vinden. Kan de regering hier
duidelijkheid over verschaffen? (blz. 86).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 88. 91Heeft de regering informatie over de tributyltin-vervuiling (TBT)
en de ecologische effecten daarvan in de Waddenzee en andere Nederlandse kustwateren?
Zo ja, was is de omvang van de TBT-emissies naar de Noord- en Waddenzee jaarlijks?
Wat zijn de effecten? (blz. 87).In internationale gremia zet Nederland zich in op een verbod van TBT.
De afgelopen 2 jaar heeft Nederland in de IMO een werkgroep heeft geleid t.b.v.
het in kaart te brengen van de schadelijkheid. In november 1998 is o.b.v.
de rapportage van deze werkgroep binnen de Marine Environment Protection Committee
de resolutie aangenomen het gebruik van organotinhoudende scheepsverven te
verbieden per 1-1-2003 en de aanwezigheid op de scheepshuid ervan per 1-1-2008.
De resolutie kan eind 1999 in de Algemene Vergadering worden aangenomen.Voorts is in de nationale wetgeving de EU-richtlijn 89/677/EEG geïmplementeerd
waarin het verbod is opgenomen op toepassing van TBT-houdende verven op schepen
kleiner dan 25 meter. Recentelijk is de werking van deze richtlijn uitgebreid
naar zoet water.Het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen zal de toelating
in 2003 doen beëindigen.Verder zijn er praktijkproeven (o.a. TNO) in gang gezet. De resultaten
worden binnen 2 jaar verwacht.Andere nog te noemen initiatieven zijn:– De Nota «Varen onder groene vlag/Voortgangsnota Scheepvaart
en Milieu» waarin o.m. is opgenomen het convenant met de visserij. Dit
kan naar verwachting nog deze zomer kan worden ondertekend. Er zijn ook gesprekken
gaande met andere te onderscheiden (Nederlandse) doelgroepen.– I.h.k.v. Wvo-vergunningen zijn er maatregelen genomen bij de scheepswerven
die ook een bron vormen van TBT-verontreiniging.– Het RIKZ brengt i.o. van RWS Zuid Holland andere bronnen in beeld
ten behoeve van een specifieke aanpak.De effecten zijn aantasting van gezondheid en reproductiemogelijkheden
van dieren in het zeemilieu, m.n. kan het imposex veroorzaken. Dit is het
verschijnsel dat zich mannelijke geslachtskenmerken ontwikkelen bij vrouwelijke
dieren, in het bijzonder bij de purperslak en de wulk. 92Is de regering van mening dat in de vierde Nota waterhuishouding
maatregelen genomen moeten worden om het minimumkwaliteitsniveau voor TBT
in het Nederlandse zeemilieu, inclusief de Waddenzee, te bereiken? Zo ja,
welke? Zo nee, waarom niet? (blz. 87).De ingeslagen weg gericht op bestrijding aan de bron en het voorkómen
van verontreiniging van water en waterbodem en daarmee het baggerslib, wordt
met kracht voortgezet. Daartoe zal onverminderd worden bevorderd dat tot internationale
afspraken op dat punt wordt gekomen en zal nationaal worden bezien welke bronmaatregelen
mogelijk zijn. Dit betekent een verdere ondersteuning van het onderzoek naar
alternatieven alsmede het bewerkstelligen van een eindig gebruik van TBT in
de praktijk bij de doelgroepen middels het sluiten van convenanten.Voor het probleem van historische verontreiniging van baggerspecie zal
moeten worden gezocht naar een balans tussen bronaanpak en effectaanpak. Verwezen wordt ook naar antwoord op vraag 91 en 97. 93Hoeveel ton baggerslib uit de Rotterdamse haven wordt er jaarlijks
in de Noordzee gestort? Hoeveel TBT wordt er daarbij meegestort? Is er een
relatie tussen het storten van baggerslib uit de Rotterdamse haven en de vervuiling
in de Waddenzee, en zo ja, welke? (blz. 87).Per jaar (1997) wordt 9737 ton (droge stof) aan havenslib uit het Rotterdamse
havengebied in zee verspreid. Tevens 912 ton uit het havengebied van IJmuiden
en 123 ton uit Scheveningen.Daarbij wordt een vracht aan TBT van respectievelijk 381, 16 en 11 kilogram
TBT mee verspreid. (Rotterdams havengebied, IJmuiden en Scheveningen).Met behulp van modelberekeningen is bepaald dat 10 tot 30% van de gehaltes
aan organische verbindingen die in Waddenzee sediment worden aangetroffen
afkomstig zijn van het in de Noordzee gestorte (Rotterdamse) havenslib. Dit
percentage zal voor TBT lager zijn omdat de scheepvaart (op open zee) voor
TBT een belangrijke bron is, in tegenstelling tot de stoffen waarvoor deze
berekeningen zijn gedaan. 94Is de regering van plan maatregelen in te voeren ten aanzien van
het verspreiden van sterk met TBT-vervuilde bagger uit de Rotterdamse haven?
Zo ja, welke? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet? (blz. 87).Op de korte termijn zijn geen maatregelen ten aanzien van het verspreiden
van met TBT vervuilde baggerspecie in voorbereiding. De baggerspecie die in
het algemeen het meest vervuild is, wordt uiteraard niet in zee verspreid
als gevolg van beoordeling met de gehaltetoets. In de 4e nota waterhuishouding
is een nieuw beoordelingssysteem voor bagger aangekondigd gebaseerd zowel
op chemische gehalten als op resultaten van toxiciteitstoetsen met de bagger.
Momenteel wordt onderzoek verricht om de hoogte van de toekomstige toetswaarde
vast te stellen. Op dit moment bestaat ook nog geen beeld welke consequenties
voort zouden vloeien uit toetsing op basis van een nieuw beoordelingssysteem. 95Hoe denkt de regering over de mogelijkheid het toetsingskader voor
waterbodems aan te vullen met normen voor TBT? (blz. 87).Op dit moment wordt door Rijksinstituut voor Kust en Zee gewerkt aan een
reproduceerbare analysemethodiek. Deze wordt bij het huidige ontheffingenbeleid
voor de stortingen van baggerslib in de Noordzee als meetverplichting opgenomen
zodat gedurende enkele jaren expertise kan worden verkregen t.b.v. een grondige
afweging. Een biologisch effectbeoordeling zal hier eveneens deel van uitmaken. 96Welke maatregelen neemt de regering om de tributyltin-emissies te
verminderen? (blz. 87).Verwezen wordt naar het antwoord op vragen 91 en 97. 97Wat is de planning om het gebruik van TBT te beëindigen binnen
de IMO? Wat is gebeurd met de afspraak op de Noordzee ministerconferentie
van 1995 om in 1997 actie te ondernemen indien de IMO dan nog geen actie heeft
ondernemen om het gebruik van TBT te beëindigen? (blz. 87). Vorig jaar zomer heeft het Marine Environment Protection Committee van
IMO tijdens haar 42e zitting een resolutie opgesteld waarin een
verbod is geformuleerd op het gebruik van TBT houdende aangroeiwerende verven
voor zeeschepen. Dit verbod houdt in dat met ingang van 1 januari 2003 organotin-houdende
verbindingen niet meer mogen worden toegepast als biocide in anti-fouling-verven.
In 2008 mogen deze verfsystemen niet meer aanwezig zijn op de scheepshuiden
van zeeschepen (een zgn. Total ban). Tevens roept de resolutie op om z.s.m.
over te gaan tot het maken van een wereldwijd juridisch instrument. Daarmee
wordt op goede manier invulling gegeven aan de afspraken die over dit onderwerp
zijn gemaakt op de 4e Noordzee Ministersconferentie (1995). 98Is de verwachting dat alternatieven voor de huidige toepassingen
van koper en zink kostenneutraal kunnen worden doorgevoerd, gebaseerd op integrale
levenscyclusanalyses? (blz. 87).De conclusie dat alternatieven voor koper en zink kostenneutraal zijn
door te voeren is gebaseerd op een van de deelstudies van de watersysteemverkenningen
waarin specifiek is gekeken naar bouwmaterialen. Het betreft een studie uit
1996. In twee nog lopende studies, waarin een uitgebreide milieubeoordeling
van diverse waterleiding- en dakgootsystemen over de gehele levenscyclus wordt
uitgevoerd, lijkt deze conclusie opnieuw te worden bevestigd. 99Kan de regering cijfers geven betreffende tributyltin vervuiling
in Nederlandse wateren? (blz. 87).Volgens het rapport van het RIKZ uit 1998 bedraagt de jaarlijkse toevoer
van TBT naar het Nederlandse Noordzeegebied (havengebied en Ned. Continentaal
Plat) ca. 25 ton. 100Er wordt van uitgegaan dat alternatieven voor de huidige toepassingen
van koper en zink kostenneutraal worden doorgevoerd. Waar is die veronderstelling
op gebaseerd? (blz. 87).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 98. 101Is het beleid ten aanzien van de anti-foulings en de vuilwatertanks
zoals overeengekomen binnen de beleidsagenda «Milieu, Toerisme en Recratie»
niet afwijkend van het beleid weergegeven in de vierde Nota waterhuishouding?
Hoe is dit te verklaren en welk beleid wordt in de praktijk uitgevoerd? (blz.
88).Er is geen wezenlijk verschil in de beleidsagenda «Milieu, toerisme
en recreatie» en de 4e Nota t.a.v. antifoulings en vuilwatertanks.
De beleidsagenda is niet anders dan een nadere concretisering van de doelen
genoemd in de 4e Nota. 102De uitvoering van het programma voor stikstofverwijdering op rioolwater-zuiveringsinstallaties
bedraagt 7 miljard gulden. In een aantal gevallen zijn hoge investeringen
vereist om deze doelstelling te halen met een gering milieurendement. Verdient
dit beleid in relatie tot de andere doelstellingen geen heroverweging? (blz.
89). De reductie van emissies naar het oppervlaktewater is voor een belangrijk
deel internationaal bepaald. De uitvoering van het programma voor stikstofverwijdering
op rioolwaterzuiveringsinstallaties is vastgelegd in de AMvB Stedelijkafvalwater.
Het programma is gebaseerd op de EU-richtlijn 91/271 inzake de behandeling
van stedelijk afvalwater en op eerder gemaakte afspraken in IRC-kader zoals
vastgelegd in het toenmalige Fosfaat- en het stikstofbesluit. De kwaliteitsverbetering
van het oppervlaktewater kon en kan alleen maar bereikt worden door een internationale
aanpak.In het kader van de Europese richtlijn heeft de Nederlandse regering aan
de Europese Commissie medegedeeld dat Nederland in zijn geheel als een kwetsbaar
gebied moet worden beschouwd, dit gelet op de bijzondere geografische ligging
van ons land. Dit heeft tot gevolg dat per gebied de installaties van de waterkwaliteitsbeheerders
aan de AMvB moeten voldoen.Eind 1998 is Nederland vanuit Brussel gedwongen tot het nemen van aanvullende
mestmaatregelen. Deze aanscherping loopt tot 2005. Internationaal gezien is
de bijdrage aan de belasting van de Rijn vanuit de landbouw even groot als
die vanuit de rwzi's. Het niet nemen van maatregelen op Nederlandse rwzi's
zou kunnen leiden tot het niet nemen van maatregelen in het buitenland en
daarmee leiden tot een stilstand. 103Welke prioriteit geeft de regering aan de integrale sanering van
de riooloverstorten en hoe ziet zij de verdeling van financieringslasten over
rijk, provincies, gemeenten en waterschappen? (blz. 89).Verwezen wordt naar antwoord op vraag 29. 104Het vergunningenbeleid zal worden aangepast aan de mate waarin bedrijven
actief een milieubewuste proces-en bedrijfsvoering toepassen. Zouden niet
ook de technische mogelijkheden, het milieurendement en de kosteneffectiviteit
als criteria moeten gelden? (blz. 89).De bedoelde aanpassing van het vergunningenbeleid betreft vooral de veranderende
rol van de vergunningverlener en handhaver ten opzichte van de vergunninghouder.
Een repressieve benadering van bevoegd gezag past immers niet op een pro-actieve
benadering van het milieu door bedrijven.Dit laat onverlet dat de inhoudelijke eisen die gesteld worden
aan een bedrijf, zoals bepaalde emissiegrenswaarden voor lozingen, vastgesteld
worden aan de hand van criteria als technische mogelijkheden, het milieurendement
en de kosteneffectiviteit. Begrippen die hierbij gehanteerd worden zijn «stand
der techniek», en «ALARA». Een integrale afweging waarbij
naar te behalen milieurendement per compartiment wordt gekeken, is onderdeel
van de uiteindelijk inhoudelijk vast te leggen eisen door het bevoegd gezag.De veranderende rol van het bevoegd gezag betekent in deze dat meer vrijheid
aan het bedrijf wordt gelaten om te bepalen hoe zij zelf de doelen wil bereiken,
en dat het bevoegd gezag in overleg met bedrijf (en derden) vaststelt welke
voorschriften (m.n. doelvoorschriften) via de vergunning essentieel zijn voor
het bereiken van die milieudoelen. Dit kan leiden tot het verlenen van een
vergunning op hoofdzaken. 105Welke eventuele feitelijke mogelijkheden zijn er om het zwaartepunt
van de gereserveerde gelden voor de aanpak van de waterbodemproblematiek naar
voren te halen en welke (nadelige) consequenties zou dit kunnen hebben voor
andere geplande projecten? (blz. 91). Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 106 en 107. 106Kan er een kostenspecificatie gegeven worden van enerzijds de kosten
voor berging van vrijkomende baggerspecie in depot, anderzijds van de kosten
van alternatieve verwerking, bijvoorbeeld in de vorm van (bouw)grondstoffen?
(blz. 91).Bij brief van 27 november 1998 heeft U van de Minister van VROM mede namens
mij een gedetailleerde kostenvergelijking voor verschillende bestemmingen
van verontreinigde baggerspecie ontvangen. Deze kostenvergelijking geldt ook
thans nog. 107Volgens prognoses is voor de verantwoorde sanering, reiniging en
hergebruik van vervuilde waterbodems 12 miljard gulden nodig. Tot 2010 stelt
de regering ca. 1,2 miljard aan reguliere en extra uitgaven beschikbaar. Hoe
staat dit in verhouding tot de motie van den Berg (kamerstuk 25 600 XII,
nr. 19)? (blz. 91).Door de inzet van extra middelen heeft de regering de inzet voor de komende
periode verdubbeld. Hiermee is binnen de beschikbare mogelijkheden invulling
gegeven aan de motie van den Berg. In de komende periode zal in het kader
van het Tienjarenscenario waterbodems de totale waterbodemopgave voor Nederland
in meer detail in beeld worden gebracht worden, waarmee duidelijk moet worden
welke knelpunten niet binnen de reguliere middelen opgelost kunnen worden
en op welke termijn de problematiek opgelost kan zijn. 108Provincies, gemeenten en waterschappen moeten op korte termijn beginnen
met het opstellen van de noodzakelijke baggerplannen. Is er voldoende geld
en mankracht om dit te realiseren? (blz. 92).Het opstellen van baggerplannen vormt een normaal onderdeel van het werkpakket
van de instanties die voor het water(bodem)beheer verantwoordelijk zijn. Er
mag om die reden van uit worden gegaan dat binnen de beschikbare menskracht
ook capaciteit beschikbaar is voor het uitvoeren van deze activiteit. Een
aantal beheerders stelt ook nu al baggerplannen op als onderdeel van het planproces.
Om de aanpak van het baggerspecievraagstuk te verbeteren is door de betrokken
overheden afgesproken dat de regionale samenwerking versterkt zal worden.
Daar waar nog geen regionale werkgroepen functioneren zullen deze de komende
tijd worden opgericht. Om de aanpak van de waterbodemproblematiek te intensiveren
is door het kabinet extra geld beschikbaar gesteld. In de brief van het kabinet
over de versterking van de economische structuur (TK 1998–1990, 25 017,
nr. 11, 23 oktober 1998) is aangegeven dat er van de extra middelen een deel
voor de programmering van het baggerwerk bij met name de gemeenten beschikbaar
wordt gesteld. De wijze waarop deze middelen zullen worden ingezet wordt op
dit moment afgestemd met de verschillende partijen. 109In welk jaar zal de verspreiding van klasse 2 specie tot een einde
worden gebracht? Wat wordt in de tussentijd gedaan met zwarte lijststoffen
en aanwijsbaar toxische bagger? (blz. 92).De mogelijkheid tot het verspreiden van klasse 2 is verlengd tot 2003,
met het oog op het tot stand brengen van een verbeterd beoordelingssysteem
voor het al dan niet verspreiden van baggerspecie in zee, in zoet water en op land. Overigens wordt bij het huidige beoordelingssysteem en de
regelgeving ten aanzien van het omgaan met baggerspecie wel degelijk rekening
gehouden met het eventueel voorkomen van zwarte lijst stoffen in en toxiciteit
van baggerspecie. 110Waarom blijft de verwerkingsdoelstelling beperkt tot 20%? Wat verzet
zich ertegen de doelstelling voor reiniging en hergebruik van baggerspecie
te verhogen tot minimaal 50% vanaf 2006? (blz. 94).Om de verwerkingsdoelstelling van 20% te realiseren moet al maximale inspanning
worden geleverd. Enerzijds is de beschikbare en (vanwege afstand) inzetbare
verwerkingscapaciteit op dit moment nog beperkt, anderzijds komt om technische
redenen een groot deel van de vrijkomende baggerspecie niet in aanmerking
voor verwerking. Dit wordt veroorzaakt doordat niet of in onvoldoende mate
herbruikbare producten ontstaan of doordat de kosten van verwerking onacceptabel
hoog worden.Gezien de ervaringen van de laatste jaren mag ook niet verwacht worden
dat een hogere verwerkingsdoelstelling binnen afzienbare tijd gerealiseerd
kan worden. 111Is de thans geplande stortruimte in depots voor bagger toereikend
voor de komende bagger-operaties? (blz. 94).Uit een inventarisatie die dit voorjaar door Rijkswaterstaat is uitgevoerd
komt naar voren dat voor de periode tot 2010 landelijk gezien voldoende stortcapaciteit
beschikbaar is of volgens de huidige planning komt om de bij het onderhoud
vrijkomende baggerspecie te bergen, voor zover de baggerspecie niet verspreid
of hergebruikt kan worden. Wel zijn er regionaal problemen doordat de beschikbare
depots op te grote afstand liggen, of doordat de vergunningen voor deze depots
het storten van baggerspecie uit andere regio's niet toestaan.Als er voldoende financiële middelen beschikbaar komen om de sanering
van waterbodems voortvarend aan te pakken is de thans voorziene depotcapaciteit
niet toereikend.Bij de berekeningen is geen rekening gehouden met verontreinigde baggerspecie
die bij grootschalige ingrepen langs de rivieren vrijkomt en met materiaal
dat vrijkomt bij verbetering van waterwegen. 112Hoe realistisch is een baggerdepot in het Hollands Diep nog en wanneer
zou deze op zijn vroegst gerealiseerd kunnen worden? Wat is het alternatief?
Hoe staat het met het hergebruik van het zuiveringsslib? (blz. 94).Ik ga ervan uit dat in het gebied Hollands Diep Haringvliet Oost een baggerdepot
komt. Thans voert Rijkswaterstaat in overleg met alle eventuele betrokkenen
een milieu-effectrapportage uit ten behoeve van een locatie-keuze. Gerekend
moet worden met nog enkele jaren van voorbereiding. Er zijn geen alternatieven,
vanwege de zeer grote hoeveelheden ernstig verontreinigde baggerspecie die
in de wateren in de omgeving van het zoekgebied van het depot voorkomen en
de beperkte technische en financiële mogelijkheden om deze op andere
wijze dan door gecontroleerd te bergen te verwerken. Een depot in het Hollands
Diep Harinvliet Oost is niet bedoeld voor zuiveringsslib. 113Is de regering bereid de zandwinning zodanig te beperken dat zandscheiding
commercieel aantrekkelijk wordt? (blz. 94).De hoeveelheid zand die terug te winnen is uit baggerspecie is geen zodanige
hoeveelheid dat daarmee een substantieel deel van de markt voor ophoog zand
kan worden overgenomen. Daarnaast spelen de aanmerkelijk hogere kosten van
dergelijk teruggewonnen zand een belemmerende rol. 114Er wordt een tien-jarenscenario waterbodem opgesteld. Wanneer krijgt
de Kamer daar inzicht in en kan meer inzicht worden gegeven in de bekostiging
van de maatregelen die moeten worden genomen om tot een betere waterbodemsanering
te komen? (blz. 95).Over het Tienjarenscenario waterbodems zal ik U nog deze maand via een
aparte brief informeren. 115Is volgens de regering bij de verplaatsing, opslag en verwerking
van de verontreinigde grond de provincie bevoegd gezag? (blz. 95).Als er sprake is van een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer
of van het gebruik van een bouwstof op of in de bodem in de zin van het Bouwstoffenbesluit,
zijn GS (en in enkele gevallen B&W) het bevoegd gezag. Wanneer sprake
is van het gebruik van een bouwstof in oppervlaktewater of op of in de bodem
onder oppervlaktewater is de betreffende waterkwaliteitsbeheerder bevoegd
gezag.Voor de opslag van verontreinigde uiterwaardengrond in een depot zijn
GS het bevoegd gezag. Wanneer er sprake is van een tijdelijke opslag van minder
dan 10 000 m3 niet-ernstig verontreinigde grond zijn B&W
bevoegd gezag. 116Wordt de bestemming van verontreinigde grond uit de uiterwaarden
bij verplaatsing beschouwd als inrichting in de zin van de wet Milieubeheer?
(blz. 95).Voorzover het de concentratie van ernstig verontreinigde baggerspecie
betreft, of wanneer er anderszins geen sprake is van een werk in de zin van
het Bouwstoffenbesluit wel. Ook het bergen van verontreinigde baggerspecie
in een bestaande zandwinput of tichelgat kan worden aangemerkt als inrichting.
Uiteraard moet er wel sprake zijn van een inrichting, zoals omschreven in
de Wet milieubeheer, en moet de inrichting genoemd zijn in het Inrichtingen-
en vergunningenbesluit milieubeheer. 117Is de regering van mening dat verontreinigde grond uit de uiterwaarden
ten allen tijde behandeld moet worden conform de eisen uit de Wet Milieubeheer
voor verwerking en opslag? (blz. 95).Voorzover de Wet milieubeheer eisen stelt, zal bij de omgang met verontreinigde
uiterwaardengrond aan deze eisen, overeenkomstig het alara-beginsel, worden
voldaan. Het zal ook voor kunnen komen dat verontreinigde uiterwaardengrond
wordt toegepast als bouwstof in een werk, teneinde de uiterwaardengrond als
secundaire bouwstof her te gebruiken. In dat geval zal worden
voldaan aan de eisen van het Bouwstoffenbesluit. 118Welk deel van de 115 miljoen gulden voor het verwerken van baggerspecie
wordt gebruikt voor extra stortcapaciteit, en welk deel voor verwerking? Aan
welke verwerkingsmethodes wordt hierbij gedacht? Welk percentage van de uitkomende
baggerspecie (klasse 3 en 4) kan met deze inspanning aan het eind van de lopende
kabinetsperiode verwerkt worden? (blz. 96).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 1. 119Hoeveel geld kan er in deze kabinetsperiode feitelijk worden besteed
aan het daadwerkelijk baggeren, gelet onder meer op het feit dat van de beschikbare
115 miljoen gulden reeds 85 miljoen gulden wordt besteed aan de realisatie
van stortplaatsen en 5 miljoen gulden aan het stimuleren van een betere programmering?Wat zijn de mogelijkheden om extra ICES-gelden ter beschikking te
stellen voor het daadwerkelijk baggeren? (blz. 96).Aan daadwerkelijk baggeren voor waterbodemsanering wordt deze kabinetsperiode
ongeveer 200 miljoen besteed uit bestaande middelen. De 155 mln zijn extra
middelen. Er zijn geen mogelijkheden voor extra ICES-gelden. 120Wordt met het wettelijk verankeren van de zuiveringstaak de zogenaamde
afhaakproblematiek in voldoende mate ondervangen? (blz. 97).Bij het wettelijk verankeren van de zuiveringstaak (zorgplicht voor het
zuiveren van afvalwater van burgers en kleine bedrijven) zal onderzocht worden
of de waterbeheerder via de mogelijkheid van tariefdifferentiatie het zogenoemde
afhaken kan voorkomen. 121Wanneer zijn de resultaten van de Commissie-Togtema te verwachten?
(blz. 99).Naar verwachting zal de Commissie Togtema na de zomer haar eindrapport
laten verschijnen en aanbieden aan het bestuur van de Unie van waterschappen. 122De verantwoordelijkheid voor de zuiveringstaak ten aanzien van burgers
en kleine bedrijven berust bij de kwaliteitsbeheerder, terwijl de zuivering
van bedrijfsafvalwater een verantwoordelijkheid is van de bedrijven zelf.
Ligt er ook een principiële onderbouwing ten grondslag aan deze keuze?
(blz. 99).De verantwoordelijkheid voor de zuiveringstaak is thans formeel niet geregeld.
De sterke interactie tussen het zuiveringsbeheer en het kwaliteitsbeheer van
het oppervlaktewater heeft er in het verleden toe geleid dat deze taak door
de waterkwaliteitsbeheerder wordt uitgevoerd. Vanuit deze sterke interactie kiest de regering ervoor om de verantwoordelijkheid
voor het zuiveringsbeheer ten aanzien van burgers en kleine bedrijven bij
de kwaliteitsbeheerder neer te leggen. Dit ook om een heldere taakafbakening
en verdeling van verantwoordelijkheden te creëren met het oog op een
optimale samenwerking in de waterketen. De verantwoordelijkheid voor de zuiveringstaak voor bedrijfsafvalwater
van bedrijven die op oppervlaktewater lozen ligt, hoewel formeel niet geregeld,
bij de bedrijven zelf. De regering is van mening dat die verantwoordelijkheid
daar moet blijven. 123Hoe denkt de regering de waterbeheerder een meer volwaardige partner
van eventuele marktpartijen te maken? Welke aanpassing van de regelgeving
is daarvoor noodzakelijk? (blz. 99).Volgens de huidige wetgeving is de verantwoordelijkheid voor het zuiveren
van afvalwater formeel niet geregeld. Door in de WVO op te nemen dat de waterbeheerder
verantwoordelijk is voor de zuivering van afvalwater dat op de riolering wordt
geloosd en tegelijkertijd de mogelijkheid van een tariefdifferentiatie in
te voeren voor de behandeling van bedrijfsafvalwater, denk ik dat de waterbeheerder
een volwaardige partner voor samenwerking met andere (markt)partijen wordt.
 124Is de regering van mening dat zuivering van afvalwater aan de markt
moet worden overgelaten als dit het meest efficiënt en kostenbesparend
blijkt te zijn? (blz. 99).Bij het beantwoorden van de vraag of het zuiveren al dan niet aan de markt
moet worden overgelaten spelen naast kosten efficiëntie ook andere aspecten
een rol. Er bestaat een sterke interactie tussen het zuiveringsbeheer en het
kwaliteitsbeheer van het oppervlaktewater. Het gaat er daarbij niet alleen
omdat dat vanuit het watersysteem eisen worden gesteld aan de zuivering, maar
ook bijvoorbeeld aan de plaats van lozing. Tevens moet de zuivering beschouwd
worden als een onderdeel van de stedelijke waterketen. Immers riolering en
zuivering hangen nauw samen. Deze samenhang komt onder meer tot uitdrukking
in vragen met betrekking tot het al dan niet afkoppelen van verhard oppervlak,
afstemming van de belasting van de zuivering op de riolering en de daarmee
samenhangende overstortproblematiek en het benutten van grijswater ter vermindering
van het drinkwatergebruik. Duidelijk is derhalve dat de verantwoordelijkheid
van de waterbeheerder breder is dan enkel oog voor de kosten. Eventuele martkpartijen
hebben die bredere verantwoordelijkheid niet. Martkpartijen kunnen in de huidige
situatie afvalwaterstromen die eenvoudig tegen lage kosten gezuiverd worden
voor hun rekening nemen (cherry picking). Het waterschap blijft dan achter
met die afvalwaterstromen die tegen hogere kosten gezuiverd moeten worden.
Dit terwijl bij het ontwerp van de installatie wel al rekening is gehouden
met zowel en stromen die tegen lage als die tegen hoge kosten gezuiverd kunnen
worden. Het gevolg hiervan kan zijn dat lasten voor de overblijvende lozers
toeneemt en er overall gezien hogere kosten met het zuiveren gemoeid zijn.Indien overigens blijkt dat marktpartijen efficiënter en tegen lagere
kosten afvalwater kunnen zuiveren dan kan de waterkwaliteitsbeheerder deze
taak uit besteden aan de markt. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering
moet echter bij de waterkwaliteitsbeheerder blijven die de uitvoering moet
toetsen aan doelmatigheid. 125In hoeverre biedt het provinciaal ontheffingenbeleid inzake de aanleg
van riolering in het buitengebied, voldoende ruimte aan goedkopere systemen
voor individuele behandeling van afvalwater als alternatief voor riolering?
Acht de regering aanvullend beleid terzake nodig? De regering heeft de Kamer, in antwoord op schrijven van de VNG d.d. 
11 december 1998, separaat bij brief van de Minister van VROM op de hoogte
gebracht van haar standpunt betreffende het provinciaal ontheffingenbeleid.
Aanvullend beleid wordt vooralsnog niet nodig geacht. 126Hoe verhoudt zich het voornemen van de regering om de waterschappen
slechts te belasten met het operationele ondiepe grondwaterbeheer tot de feitelijke
samenhang tussen oppervlaktewater en grondwater? Op grond waarvan wordt aangenomen
dat waterschappen niet in staat zouden zijn tot de «bredere» belangenafweging
bij het diepe grondwater? (blz. 100).In het kader van integraal waterbeheer is het wenselijk dat ook operationele
taken op het gebied van het grondwaterbeheer door de provincies aan de waterschappen
worden gedelegeerd. In een aantal provincies is dit al praktijk. Het gaat
daarbij om het verlenen van vergunningen voor onttrekkingen uit het ondiepe
grondwater vanwege de nauwe relatie met het oppervlaktewater.Bij de beantwoording van de vraag of waterschappen wel of niet in staat
zijn tot een brede belangenafweging, dient eerst de vraag beantwoord te worden
of het wenselijk is dat een functioneel bestuur breder belangen afweging bij
besluiten kan overnemen van het algemeen bestuur. Door de vergroting van de
waterschappen en de toename van de deskundigheid zal in de toekomst delegatie
van het operationele beheer van het diepe grondwater wellicht wel gaan plaatsvinden. 127Wordt met een onderscheid tussen ondiep en diep grondwater geen geweld
aangedaan aan de feitelijke samenhang tussen oppervlaktewater en grondwater?
(blz. 100).De samenhang tussen oppervlaktewater en grondwater is voor ondiep grondwater
sterker aanwezig dan voor diep grondwater. Het is daarom reëel om in
de besluitvorming over aanpassing van de verantwoordelijkheden bij het grondwaterbeheer,
afhankelijk van de regionale hydrologische situatie, onderscheid te maken
tussen diep en ondiep grondwater. 128Leidt overdracht van de vergunningverlening van provincie naar waterschap
voor beregening uit het freatische grondwater niet tot versnippering van milieuvergunningverlening?
Werkt een dergelijke overdracht niet belemmerend op een mogelijke toekomstige
integratie van vergunningverlening, gezien het onderzoek van de commissie
Administratieve Lasten naar de mogelijke lastenvermindering als gevolg van
een integrale milieuvergunning? (blz. 100).Onder de huidige situatie zijn provincie, gemeente en het waterschap bevoegd
gezag voor respectievelijk Grondwaterwet, Wet Milieubeheer en WVO. De overdracht
van de vergunningverlening voor beregening uit freatisch grondwater van de
provincie naar het waterschap zal daarom niet leiden tot versnippering van
de milieuvergunningverlening, maar eerder tot een bundeling. 129Waarom zullen voorlopig geen initiatieven worden genomen om te komen
tot een integrale waterwet? (blz. 103).Op basis van de resultaten van het onderzoek waarin de Wet op de waterhuishouding
werd geëvalueerd is besloten om voorlopig niet over te gaan tot integratie
van de waterwetgeving. Wel zal een project worden gestart worden
om de onderlinge afstemming van de waterwetgeving te verbeteren. De implementatie
van de Kaderrichtlijn water zal een bijdrage kunnen leveren aan de verdere
integratie. 130Wat is de stand van zaken met betrekking tot de aanpassing van de
WVO om experimenten met het zogenaamde waterspoor mogelijk te maken? (blz.
103).Momenteel wordt nog overleg gevoerd over de te volgen procedure voor het
aanbrengen van een wijziging in het wetsvoorstel ter wijziging van Hoofdstuk
4 van de WVO dat bij U ter behandeling is ingediend.De koppeling van de rioolheffing aan de prijs van het drinkwater is overigens
ook nu al mogelijk. De wetswijziging is noodzakelijk voor het zogenaamde brede
waterspoor. Hierbij wordt naast de koppeling van de rioolheffing ook de verontreinigingsheffing
gekoppeld aan de prijs voor het drinkwater. 131Past een WVO-heffing op toxiciteit wel binnen de huidige systematiek
van retributie, nu kostenveroorzaking niet aan de orde is? (blz. 103).In het onderzoek naar de haalbaarheid van een heffing op toxiciteit zal
de plaats van een dergelijke heffing binnen de systematiek worden meegenomen.
Een 1 op 1 relatie tussen de maatregelen die worden genomen om de emissies
van bepaalde stoffen te bestrijden en de heffing die voor die bepaalde stoffen
wordt opgelegd behoeft er echter niet te bestaan. Enerzijds geldt dit doordat
de schadelijkheid in de maatstaf van de heffing tot uiting wordt gebracht
en niet de maatregelen en anderzijds niet voor alle stoffen een heffing is
opgelegd. 132De vierde Nota waterhuishouding erkent het ordenend karakter van
water. In hoeverre, tijdens welke fasen en op welke wijze wordt dit uitgangspunt
precies meegenomen bij het opstellen van de vijfde Nota Ruimtelijke ordening?
(blz. 104).De rol van water heeft in de Startnota Ruimtelijke Ordening 1999 een prominente
plek gekregen. De veerkrachtstrategie, meer ruimte reserveren voor water en
water als kwaliteitselement voor de ruimtelijke inrichting vormen belangrijke
elementen voor het ordenend karakter. Daarnaast zijn verschillende ruimtelijke
thema's verbonden aan water, zoals de netwerkstad, corridors en het landelijk
gebied. De ruimtelijke inrichting moet nauwer aansluiten bij de wezenlijke
elementen van het watersysteem. Die boodschap zal in de VIJNO een stevige
verankering moeten krijgen. Een aantal aangrijpingspunten tekent zich daarvoor
af door– het stroomgebied kiezen als insteek voor de formulering van ruimtelijk
beleid– daarbij samenhang brengen tussen het hoofdsysteem en regionale
systemen– het voorkomen van afwenteling naar andere gebieden, zowel in kwantiteit
als in kwaliteit– het benutten van meervoudig ruimtegebruik en– het anticiperen op een andere kijk op veiligheid en wateroverlast.Bovendien moet worden nagegaan welke sturingsaanpak daarvoor het meest
passend is. De uitwerking van dit soort punten is in volle gang, zowel in nauw samenwerkingsverband
tussen betrokken departementen als met de regio. Het zwaartepunt van de doorwerking
ligt voor een belangrijk deel bij de gebiedsgerichte uitwerking van het water-
en R.O.-beleid. Binnen het kader van NW4 vervult de CIW (Commissie Integraal
Waterbeheer) daarbij een belangrijke stimulerende rol.Volgens planning van de Vijfde Nota tekenen zich twee belangrijke kristallisatiemomenten
af: eind juni en rond oktober. Dan moeten conceptteksten op tafel liggen voor
overleg op landsdeelniveau met regionale besturen en vertegenwoordigers van
maatschappelijke organisaties.. 133Ligt het niet in de rede om artikel 10 BRO zodanig aan te passen
dat onmiskenbaar een wettelijke plicht ontstaat tot het inschakelen van waterschappen
bij de voorbereiding van gemeentelijke bestemmingsplannen? (blz. 104).Zie het antwoord op vraag 134. 134Dient de afstemming tussen het ruimtelijke en het waterstaatkundig
beleid en beheer, met name op het operationeel niveau tussen gemeenten en
waterschappen, niet meer imperatief te zijn? (blz. 104).Zoals op pagina 104 van de Nota is toegelicht bestaat ook nu al een wettelijke
verplichting om waterschappen in te schakelen bij de voorbereiding van gemeentelijke
bestemmingsplannen. Indien dit niet is gebeurd, kan het waterschap de gemeente
hierop aanspreken. Zo nodig kan G.S. de goedkeuring aan het plan onthouden.
Klaarblijkelijk zijn de betreffende bepalingen in het Besluit Ruimtelijke
Ordening onvoldoende duidelijk voor de betrokkenen. Ik zal daarom met mijn
ambtgenoot van VROM in overleg treden om tot aanpassing van de betreffende
regels te komen. 135Kan nader worden toegelicht waarom volgens de regering met behulp
van financiële instrumenten, zoals WVO-heffingen (op onder meer bestrijdingsmiddelen
en zinken dakgoten) en verhoging van havengelden (bij gebruik antifoulings
in de scheepvaart) de aanpak van diffuse bronnen niet adequaat kan worden
bevorderd? Wat is bijvoorbeeld precies de oorzaak van de beperkte werking
van regulerende heffingen (blz. 105).Uit de achtergrondstudie (Financiële instrumenten diffuse bronnen)
die uitgevoerd is bij de voorbereiding van NW4 blijkt dat de toepassing van
handhavingsprikkels, retoursystemen en verhandelbare rechten op onoverkomelijke
problemen van verschillende aard stuiten. Daarom is in de studie een analyse
van heffingen en financiële steun met betrekking tot drie diffuse bronnen
uitgevoerd: zinken dakgoten, koperhoudende antifouling en riooloverstorten.
Bij zinken dakgoten speelt het karakter daarvan als integraal onderdeel van
gebouwen een belangrijke rol. Het is moeilijk te bepalen welk aandeel zink
in de lozing van hemelwater afkomstig is van de dakgoten en welk deel van
andere bronnen bijvorbeeld verzinkt wegmeubilair of verzinkte autocarosserie.
Voor een doelmatige productheffing op zinken dakgoten of zinkenplaten is een
hoog heffingstarief nodig. Ontwijking van deze heffing is een reëel gevaar
(eigen import) en kan alleen voorkomen worden door intensieve controle. In
de nieuwbouw wordt daarom zo weinig mogelijk zink gebruikt (programma Duurzaam
Bouwen). Het vorenstaande is eveneens van toepassing op antifouling.
Hier wordt ook verwezen naar het antwoord op vraag 91.Behalve het hierboven genoemde onderzoek heeft tevens een onderzoek plaatsgevonden
naar de mogelijkheid van WVO heffingen in de landbouw. Daaruit is gebleken
dat voor bestrijdingsmiddelen de problematiek eveneens ingewikkeld is. Belemmeringen
zijn: het aantonen van het belastbare feit, het bepalen van de vervuilingswaarde,
en de relatie tussen de bestaande parameters met de daadwerkelijke geëmitteerde
stoffen. 136Is het niet noodzakelijk net als voor de milieuwetgeving is gebeurd,
werk te maken van integratie van waterwetgeving? (blz. 106).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 129. 137Op welke termijn kan meer duidelijkheid worden gegeven over het wettelijk
instrumentarium buiten de 12-mijlszone? Welke departementen zijn daarbij betrokken?
(blz. 108).De actie ten aanzien van het instrumentarium buiten de 12-mijlszone wordt
uitgevoerd door het Interdepartementale Directeurenoverleg Noordzee (IDON).
Hierin zijn vertegenwoordigd de departementen van VROM, EZ, LNV, Defensie,
Buitenlandse Zaken, Financiën en V en W. Naar verwachting zal ik u in
het laatste kwartaal van dit jaar een volledig beeld kunnen geven. Op dit
moment kan ik u reeds melden, dat naar aanleiding van het debat in de Tweede
Kamer over de instelling van de EEZ een wijziging van de Wet beheer Rijkswaterstaatswerken
in voorbereiding is, voorafgegaan door een interimbesluit waarmee de Wbr-vergunningplicht
ook voor installaties buiten de 12-mijlszone van toepassing wordt. 138Hoe kan voorkomen worden, dat door middel van EU-kaderrichtlijnen
een te grote belasting ontstaat door gedetailleerde rapportageverplichtingen?
(blz. 111).De huidige EU-waterwetgeving leidt al tot onnodige bureaucratie: de vele
richtlijnen op watergebied vertonen weinig samenhang, overlappingen en veel
onduidelijkheden, en brengen uitgebreide monitorings- en verslagleggingsverplichtingen
met zich mee. De kaderrichtlijn water beoogt althans enige lijn in deze verplichtingen
aan te brengen, onder meer door de zgn. gecombineerde aanpak van verontreinigingen
(bron en effecten), door vereenvoudiging van de stoffenlijsten en door stroomlijning
van de rapportages (die een beknopt beeld moeten geven van de verrichte analyses
en monitoringsprogramma's).De Europese Commissie heeft bij aanvaarding van het gemeenschappelijk
standpunt al toegezegd dat zij dubbel werk en overlappingen wil voor- komen.
Het is dus de bedoeling dat de kaderrichtlijn water juist tot een minder bureaucratische
aanpak leidt.De Unie van Waterschappen lijkt primair bevreesd voor bureaucratie op
het punt van coördinatie van stroomgebiedbeheersplannen. Op dit punt
is zeker waakzaamheid geboden; het kan echter niet de bedoeling zijn (en is
ook altijd ontkend) dat de richtlijn bestaande bevoegdheden doorbreekt, en
een gedecentraliseerde aanpak in de weg staat. Daarom zal het stroomgebiedbeheersplan
zich nadrukkelijk tot de hoofdzaken van het beleid per stroomgebied moeten
beperken. 139In hoeverre staan de Vogel- en Habitatrichtlijn de plannen ten aanzien
van vernatting van gebieden in de weg? Waar doet dit verschijnsel zich voor?
(blz. 111). De aanwijzing van speciale beschermingszones in het kader van de EU-Vogelen
Habitatrichtlijn vraagt om zorgvuldig beheer van soorten en habitats, ter
bescherming waarvan de gebieden zijn aangewezen. Als in die gebieden plannen
worden ontwikkeld voor vernatting van die gebieden bestaat er geen verbod
op voorhand. Wel moeten deze plannen worden getoetst volgens de geldende afweegformules
van de Habitatrichtlijn en die uit het Structuurschema Groene Ruimte of de
PKB Waddenzee. De regering heeft in juli 1998 bij de aanmelding van gebieden
tbv de Habitatrichtlijn aan de Europese Commissie gesteld dat «de Nederlandse
regering het garanderen van de veiligheid, zowel in verband met het kustbeheer
als met betrekking tot overstromingen bij extreme waterafvoeren, als een zeer
zwaarwegend openbaar maatschappelijk belang beschouwt, waar in alle redelijkheid
t.o.v. het belang dat de Habitatrichtlijn beoogt te dienen aan moet worden
tegemoet gekomen». Dit geldt mutatis mutandis ook voor de Vogelrichtlijn. 140Water houdt zich niet aan provinciegrenzen, maar evenmin aan landsgrenzen.
Op welke wijze en in hoeverre spoort het waterbeheer uit de vierde Nota waterhuishouding
met het beheer over de grens? Op welke wijze wordt grensoverschrijdend waterbeheer
bevorderd? Hoe is de voortgang met de oprichting van beheerscommissies in
de grensgebieden ten zuiden en ten oosten? (blz. 111).NW4 voorziet voor een gebiedsgerichte invulling voor het waterbeleid;
dat geldt zeker ook voor grensoverschrijdende watersystemen. In de grensgebieden
met België en Duitsland vindt daarover ook regelmatig overleg plaats
in het kader van de subcommissies van de Permanente Nederlands-Duitse Grenswaterencommissie
en de vijf stroomgebiedcomités die actief zijn in het Nederlands-Belgische
grensgebied (zowel voor het Vlaamse als sinds kort ook het Waalse gedeelte).
Het voortouw bij dit overleg ligt (behoudens waar het de Eems betreft) bij
de provincies en waterschappen; het Rijk vervult een faciliterende rol. De
samenwerking wordt voortdurend intensiever; voor de stroomgebieden van de
Overijsselse Vecht en de Brabantse Mark zijn al enige tijd geleden integrale
beheersvisies opgesteld. 141Hoe verhouden de doelstellingen ten aanzien van de waterkwaliteit
en het gebiedsgericht beleid zich tot de Europese regelgeving en richtlijnen?
(blz. 111).In veel gevallen zijn de in NW4 opgenomen nationale doelstellingen een
nadere uitwerking van de Europese regelgeving. Het staat de lidstaten echter
in beginsel vrij, afzonderlijk of gezamenlijk verdergaande doelstellingen
voor hun gehele grondgebied of een gedeelte daarvan vast te stellen. Het streven
van de regering is er steeds op gericht, de voor heel Nederland vastgestelde,
verdergaande doelstellingen naar Europees niveau te tillen. Overigens gaat
de ontwerp-kaderrichtlijn water uit van een overal te bereiken «goede
toestand» van het water; deze is in abstracte, kwalitatieve termen omschreven,
en dient per afzonderlijk stroomgebied of gedeelte daarvan te worden ingevuld.
Gebiedsgericht beleid is hier dus zelfs uitgangspunt. 142Kan een overzicht gegeven worden van de effectiviteit van de overlegkaders
voor Rijn, Maas en Schelde, met name met betrekking tot de waterkwaliteit?Wat betekent de vierde Nota waterhuishouding voor de Nederlandse
opstelling in deze overlegkaders? (blz. 111). Uit de publikaties van de Internationale Commissie voor de Bescherming
van de Rijn (IRC) blijkt een onmiskenbare verbetering van de waterkwaliteit.
De meeste doelstellingen van het Rijn Actieprogramma zijn ruimschoots gehaald.
Overigens worden uit de regelmatig gepubliceerde vergelijkingen van de gemeten
waterkwaliteit met de gewenste kwaliteit prioriteiten opgemaakt om gebleken
tekortkomingen te bestrijden. Deze effektieve aanpak van de Rijn heeft dan
ook als voorbeeld gediend voor de Maas en de Schelde.De Internationale Commissies voor de Bescherming van de Maas en de Schelde
(ICBM, resp. ICBS) hebben tot taak om internationale waterkwaliteitsdoelstellingen
te ontwikkelen. Dit is dan ook een wezenlijk onderdeel van hun Actieprogramma's
die in 1998 zijn vastgesteld. Intussen hebben beide Commissies sinds januari
1998 een internationaal meetnet; de publicatie van de resultaten wordt in
het najaar van 1999 verwacht. Verder kan gemeld worden dat de instelling van
een internationaal waarschuwings- en alarmsysteem op de Maas tot een drastische
afname van de aantallen calamiteuze verontreinigingen van deze rivier heeft
geleid; op dit terrein volgt de Maas reeds het goede voorbeeld van de Rijn.Tenslotte lopen in de betrokken landen en gewesten indrukwekkende investeringsprogramma's
voor de zuivering van afvalwater. Zo wordt eindelijk de stad Brussel van de
benodigde installaties voorzien.Op basis van de vierde Nota waterhuishouding is de Nederlandse inzet er
op gericht om voor elk van de drie grote stroomgebieden te komen tot één
multilateraal overlegkader met een integraler karakter. Daarnaast wordt een
open houding van deze overlegkaders aangemoedigd door internationale niet-gouvernementele
organisaties bij hun werk te betrekken en door de ontwikkeling van bijvoorbeeld
eigen internet sites. 143De Nederlandse visie is uit de EU-richtlijn verdwenen. Bijvoorbeeld
ten aanzien van veiligheid tegen overstromingen. Moet dit aspect niet opnieuw
worden opgenomen in de Europese richtlijn? (blz. 112).De veiligheid tegen overstromingen is wel opgenomen in de ontwerp-EU-kaderrichtlijn
water, maar alleen in die zin dat de richtlijn bijdraagt tot afzwakking van
de gevolgen van overstromingen (en perioden van droogte). Meer heeft overigens
nooit in de Commissietekst gestaan. Enkele landen, zoals Nederland, hebben
zich weliswaar beijverd om de richtlijn een integraler karakter te doen krijgen,
maar hiervoor bleek onvoldoende draagvlak aanwezig. De hoofdreden hiervoor
vloeit overigens voort uit een juridisch dilemma: de Verdragen van Maastricht
en Amsterdam schrijven voor EU-besluiten op het gebied van waterkwantiteitsbeheer
eenparigheid van stemmen in de Raad voor, terwijl voor de overige aspecten
van het waterbeheer een gekwalificeerde meerderheid volstaat.De regering blijft het overigens betreuren dat deze formele kwestie kennelijk
een integrale EU-aanpak van het waterbeheer in de weg staat. 144Kan nader worden toegelicht wat precies wordt bedoeld met een koers
gericht op eerder bestuurlijk bindende instrumenten en kan worden aangeven
wat precies de problemen zijn van gedetailleerde juridische normstellingen?
(blz. 114).Zeer gedetailleerde juridische verplichtende normstelling kost veel tijd
(mede gezien de daarmee samenhangende aansprakelijkheid bij niet-nakomen van
de resultaten); fixeren de vastgestelde verontreinigingsniveaus
(aanscherpingen kosten weer evenveel en even intensief overleg als de oorspronkelijke
norm); en leiden vaak tot symptoombestrijding (er zijn bijv. talloze gevaarlijke
stoffen, en zo wordt de implementatie geconcentreerd op dat deel van het probleem
waarop men zich heeft vastgelegd).Het grote voorbeeld voor de «bestuurlijk bindende instrumenten»
is het Rijnactieprogramma, in essentie een verzameling beleidsafspraken. De
regeringen van de Rijnoeverstaten hebben zich hieraan gecommitteerd mede omdat
de doelstellingen globaal en politiek uitstekend verkoopbaar waren, en omdat
men geen risico liep van langdurige juridische procedures bij het onverhoopt
niet halen van een doelstelling ondanks goede inspanningen. Het resultaat
was dat voor veel meer stoffen afspraken zijn gemaakt dan juridisch ooit mogelijk
was geweest; dat de afspraken gegoten werden in de vorm van reductiepercentages
in plaats van emissiegrenswaarden; en dat uiteindelijk de grote meerderheid
van deze doelstellingen ruimschoots bereikt werd. 145Zijn de begrotingen van de diverse overheden (Rijk, provincie, gemeente,
waterschappen) in feite wel vergelijkbaar, mede gezien het verschil in begrotingsstelsel?
Kan er in de ogen van de regering sprake zijn van een integraal beeld van
de kosten, die in hoofdstuk 8 van het beleid ten aanzien van de waterhuishouding
in Nederland worden weergegeven? (blz. 117).Het kabinet is zich ervan bewust dat de Rijksoverheid in tegenstelling
tot de andere overheden voor haar begroting een kasstelsel hanteert. Dat betekent
dat investeringen volledig worden geboekt in het jaar dat ze worden gedaan.
Hiermee is rekening gehouden bij de doorrekening van extra benodigde investeringen
ten gevolge van het NW4 beleid en bij de doorberekening naar de aan dit beleid
verbonden consequenties. 146Hoofdstuk 8 gaat in op de financiële en economische consequenties.
Zou puntsgewijs kunnen worden ingegaan op de gevolgen van het gestelde beleid:– de lastenstijging voor de burger in de periode 1999–2005.– de lastenstijging voor het bedrijfsleven in de periode 1999–2005– de middelen die het rijk beschikbaar heeft Een en ander in absolute
bedragen en in procenten. (blz. 117).In onderstaande tabellen 1a en 1c zijn voor de jaren 1999–2005 de
opbrengsten van de waterheffingen voor de gezinshuishoudingen respectievelijk
de bedrijven & instellingen weergegeven. Tabel 1c bevat zoals gevraagd
de beschikbare middelen van de Rijksoverheid.In de tabellen 1a en 1b wordt nadrukkelijk gesproken over opbrengsten
in plaats van lasten. De exacte consequenties in termen van lastenstijging
of -daling zijn niet aan te geven. Immers, verandering van de lastendruk is
onder andere mede afhankelijk van de inkomens- en winstontwikkeling.Het algemeen uitgangspunt dat bij het formuleren van het NW4-beleid is
gehanteerd is dat kostenstijgingen binnen aanvaardbare grenzen dienen te blijven. Tabel 1a: Ontwikkelingen opbrengst waterheffingen gezinshuishoudingen  1999200020012002200320042005 opbrengst waterschapsomslagen605623623632638644649opbrengst verontreinigingsheffing1 3511 3891 4451 4751 5041 5321 558opbrengst rioolrecht1 0231 1011 1811 2631 3451 4291 503totaal gezinshuishoudingen2 9793 1133 2493 3703 4873 6053 700in procenten 1999 = 100100104109113117121124Tabel 1b: Ontwikkelingen opbrengst waterheffingen bedrijven
& instellingen  1999200020012002200320042005 opbrengst waterschapsomslagen499513513521526530535opbrengst verontreinigingsheffing683703731746761775788opbrengst rioolrecht256276296316337358376totaal bedrijven & instellingen1 4381 4911 5391 5831 6231 6631 699in procenten 1999 = 100100104107110113116118Tabel 1c: ontwikkeling jaarlijkse middelen Rijksoverheid
naar taak  1999200020012002200320042005 overige kosten (o.a. ind. Uitvoer.uitg.)144144130130130130130kosten waterbeheren1 5131 5211 3561 3291 3291 3291329kosten waterkeren426379345351351351351financiële impuls NW4 waterkeren80180190210210210210totale middelen2 1632 2242 0212 0202 0202 0202020in procenten 1999 = 1001001039393939393147Hoeveel bedragen deze kosten voor de gemeenten, waterschappen en
provincies voor waterbeheer voor deze posten en deze periode? (blz. 117–128).Voor gemeenten en provincies worden deze gegevens op het gevraagde detailniveau
niet (centraal) geregistreerd en zijn derhalve niet bekend. Voor het rijk
(zie tabel bij vraag 150) en waterschappen wel. In onderstaande tabel staan
de kosten van de waterschappen. Tabel: kosten waterschappen naar verdeeld naar taak in
miljoenen guldens (constante prijzen 1998)  1999200020012002200320042005 kosten waterkeringen233238237237237237237kosten Waterkwantiteit981986987987987987987Kosten Waterkwaliteit2 3122 3532 3862 4322 4752 5172 556totaal3 5263 5773 6103 6563 6993 7413 780148Zijn er met betrekking tot de kostenramingen van het huidig beleid
geen actuelere gegevens beschikbaar? (blz. 119). Er zijn inmiddels actuelere gegevens beschikbaar voor de Rijksoverheid
en de waterschappen. Voor wat betreft de Rijksoverheid is bij de opstelling
van NW4 uitgegaan van de laatstelijk door de Tweede Kamer vastgestelde Rijksbegroting.
Dit was op dat moment de Rijksbegroting 1998. Daar bovenop zijn de intensiveringen
als gevolg van het Regeerakkoord in NW4 meegenomen. Thans is ook de Rijksbegroting
1999 vastgesteld. Daarnaast zijn met betrekking tot de opbrengstontwikkeling
van de waterheffingen actuelere gegevens beschikbaar in de voortgangsrapportage
over het waterbeheer in Nederland: «Water in Beeld 1998» (zowel
in de rapportage zelf als in de bijgevoegde CD-rom). 149Hoeveel bedraagt de extra impuls van de vierde Nota waterhuishouding
vanuit het rijk? Uit welke bronnen en voor welk bedrag wordt de extra impuls
in de vierde Nota waterhuishouding vanuit het rijk betaald? Hoe verhouden
deze bedragen zich tot de 800 miljoen gulden voor natte natuur tot 2010 (ICES)
en 100 miljoen gulden tot 2002 en 400 miljoen gulden 2003–2010 voor
vaarwegen? (blz. 123–127).Verwezen wordt naar het antwoord op de vragen 152 en 153. 150Hoeveel bedragen de kosten van de rijksoverheid in getallen voor
waterbeheer naar de vier kostenposten van 1999 tot 2005 van figuur 2? (blz.
123).In figuur 2, bladzijde 123, zijn naast de kosten van de rijksoverheid
voor waterbeheer tevens de kosten van de rijksoverheid voor waterkeren weergegeven.
In getallen ziet de verdeling over de vier kostensoorten uit figuur 2, bladzijde
123, er als volgt uit (bedragen in miljoenen guldens): Tabel: kosten rijksoverheid bij huidige praktijk verdeeld
over de kostensoorten uit figuur 2, bladzijde 123 bron: Rijksbegroting 1998  1999200020012002200320042005 financiële impuls NW4 «Waterkeren»80180190210210210210overige kosten «Waterkeren»426379345351351351351Kosten «Waterbeheren»1 5131 5211 3561 3291 3291 3291 329overige kosten (o.a. indir. Uitvoeringsuitg)144144130130130130130totaal2 1632 2242 0212 0202 0202 0202 020151Kan nader worden aangegeven welke extra financiële impulsen
worden gegeven met betrekking tot de bevordering van de veiligheid en verbetering
van de watersystemen? (blz. 125).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 39. 152Zijn de extra middelen uit het Regeerakkoord voor verbetering van
de vaarwegen opgenomen in hoofdstuk 8 van de vierde Nota waterhuishouding?
(blz. 125).De extra middelen uit het Regeerakkoord voor verbetering van de vaar-
wegfunctie zijn niet opgenomen in NW4 en derhalve ook niet verwerkt in de
financiële overzichten van hoofdstuk 8. 153Via welk begrotingsartikel wordt de 560 miljoen gulden resp. 800
miljoen gulden voor natte natuur ingezet? Welke concrete uitgaven vallen onder
deze posten? Wat is de planning per jaar voor de uitgaven? (blz. 128).De extra investeringsimpuls voor natte natuur bedroeg oorspronkelijk f 800
miljoen, te verdelen over twee onderdelen: 1) grootschalige natuurontwikkeling
in de Zuid-Hollandse Delta en het IJsselmeergebied (f 560 miljoen) en
2) versnelling van het ecologisch herstel van de rijkswateren (f 240
miljoen). In een later stadium is een derde onderdeel toegevoegd, te weten
beekherstel in Noord-Nederland (f 35 miljoen). Aan het begin van dit jaar
is besloten dat vanuit de natte natuurmiddelen een bijdrage van f 44
miljoen aan bestrijding van de wateroverlast geleverd moet worden. De nieuwe
verdeling van de middelen over de onderdelen is nu als volgt: 1) grootschalige
natuurontwikkeling de Zuid-Hollandse Delta en het IJsselmeergebied (f 505,5
miljoen), 2) versnelling van het ecologisch herstel van de rijkswateren (f
216 miljoen), en 3) beekherstel in Noord-Nederland (f 34,5 miljoen).Met de natte natuurmiddelen wordt gestreefd naar realisatie van 3000 hectare
nieuwe natuur in de Zuid-Hollandse delta en 3000 hectare in het IJsselmeergebied,
in de sfeer van de nota's Natuur aan het Werk en Veters Los. In de Zuid-Hollandse
delta zal in de eerste periode de nadruk op planvorming en grondverwerving
liggen, in de laatste periode vooral op inrichting van verworven gebieden.
Beoogde projecten liggen in de omgeving van het Haringvliet en de Biesbosch
en betreffen onder meer de Groene Buffer, ontwikkeling van zoetwatergetijdegebieden
en natte natuur in combinatie met waterberging. In het IJsselmeergebied is
grondverwerving niet aan de orde, het betreft hier voornamelijk ophoging en
inrichting van ondiepwatergebieden en vooroevers. Gestart wordt met uitvoering
van het project IJsselmonding, waarna projecten zoals Waterlandse Kust, Enkhuizerzand
en Delta Schuitenbeek zullen volgen.Met de middelen voor versnelling van het ecologisch herstel van de rijkswateren
wordt gestart met het doorlaatmiddel in het Veerse Meer en vervolgens met
de eerste fase in de openstelling van de Haringvlietsluizen (de Kier). Daarna
zullen lopende programma's voor aanleg van natuurvriendelijke oevers, bescherming
van schorren en kwelders en vismigratie een impuls krijgen.In Noord-Nederland worden herstelprojecten langs de Drentse AA, de Runde
en de Hunze uitgevoerd en vooroeverprojecten langs de Friese IJsselmeerkust.In totaal is een indicatief programma opgesteld voor een hoger bedrag
dan vanuit ICES-middelen beschikbaar is. Dit is gedaan omdat het ramingen
betreft en nog niet alle projecten volledig bestuurlijk zijn afgewogen. Ik
zal U daarover samen met mijn ambtgenoot van LNV binnenkort per brief informeren
over de programmering van Natte Natuurmiddelen.De investeringsimpuls voor natte natuur wordt in eerste instantie toegevoegd
aan de begroting van LNV (Hoofdstuk 12, artikel 13.04). Op basis van de definitieve
invulling met projecten wordt het totale budget vervolgens verdeeld over de
ministeries LNV en V&W. De daadwerkelijke inzet van de investeringsimpuls
verloopt derhalve via de begrotingen van LNV en V&W (Infrafonds, artikel
02.02) 154Wanneer en via welke planning wordt het waterspoor ingevoerd (koppelen
rioolheffing aan prijs watergebruik)? (blz. 128).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 130. 155In de periode 1999–2010 moet voor 560 miljoen gulden worden
geïnvesteerd in natte natuurontwikkeling. Kan nader worden aangegeven
op welke wijze hieraan concreet gestalte wordt gegeven? (blz. 128).Verwezen wordt naar de antwoorden op vragen 16 en 53 en 153. 156Op welke wijze verhoudt de 560 miljoen gulden op pagina 128 zich
tot de 800 miljoen gulden voor natte natuur uit het ICES programma? Wat gebeurt
er met de overige 240 miljoen gulden? (blz. 128).Verwezen wordt naar de antwoorden op de vragen 16, 53, 153 en 155. 157Waarom worden budgetten die bestemd zijn voor natte natuur, gebruikt
voor waterhuishoudkundige werken die geen bijdrage leveren aan natuurontwikkeling?
Wat zijn de gevolgen hiervan voor het realiseren van natuurdoelen? (blz. 128).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 153 en 179. 158 en 159Kan een nadere analyse worden gegeven van de financiële en economische
consequenties van het nu voorgestelde emissiebeleid voor het bedrijfsleven
(onder meer wat betreft rioolrecht, grondwaterheffing, drinkwatertarieven
en zuiveringsheffing)? (blz. 130).Waarom wordt geen directe aansluiting gezocht bij de streef- en grenswaarden
van de Europese zwemwaterrichtlijn? (blz. 132).Het MTR-niveau richt zich op de bescherming van aquatische levensgemeenschappen
en ecosystemen. De bescherming van het functioneren daarvan geldt altijd en
overal als doelstelling voor het waterbeheer. De functie van watersystemen
als «zwemwater» is niet overal in Nederland operationeel. Daarom
is deze functie niet meegenomen in het vaststellen van landelijk geldende
milieukwaliteitsnormen. Voor de specifieke functie «zwemwater»
kan het dus zijn dat de daarbij gewenste getalswaarden afwijken van de MTR-waarden. 160Wat is de mening van de regering over de klacht van de Unie van Waterschappen
dat de EU-kaderwet Water tot onnodige bureaucratie leidt? In hoeverre tracht
de regering dit tegen te gaan? (blz. 144).Zie het antwoord op vraag 138. 161Op welke wijze denkt de regering dat de realisatie van de aktiepuntenlijst
bewaakt kan worden, gezien het ontbreken van gekwantificeerde doelen, tussendoelen,
sectorale doelen? Is het sowieso de bedoeling dat er een monitoring op prestaties
plaatsvindt? (blz. 156).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 8, 11, 14, 86, 172, 173 en 183. 162Hoeveel bedroegen de overstorten in 1998 in absolute zin? Met hoeveel
procent van het volume moeten de overstorten in 2003 afgenomen zijn ten opzichte
van 1998? (blz. 156). In Nederland bestaan circa 15 000 overstortlokaties. De beoogde reductie
in vuiluitworp uit overstorten van gemengde stelsels over de periode 1990
tot uiterlijk 2005 bedraagt circa 50% door het realiseren van de basisinspanning.
De verwachting is dat dit rond 2003 voor het grootste gedeelte gerealiseerd
zal zijn. Over de aanpak van risicovolle overstorten is de Kamer onlangs geïnformeerd.
Uit deze rapporage kan worden afgeleid dat het aantal risicovolle overstorten
(risicovol op grond van voorlopige oordeelsvorming van de Unie van Waterschappen
omtrent de lokatie in relatie tot veedrenking) maximaal circa 600 zou bedragen.
Voor risicovolle overstorten worden door gemeenten en waterschapen met prioriteit
maatregelen genomen. 163Hoeveel bedroeg het watergebruik en het hergebruik van water in 1998?
Met hoeveel procent moet het watergebruik in 2003 zijn afgenomen zijn ten
opzichte van 1998? Met hoeveel procent moet het hergebruik van water zijn
toegenomen in 2003? (blz. 156).Voor zowel het watergebruik als het hergebruik zijn geen doelstellingen
geformuleerd voor 1998 en 2003. In het Beleidsplan Drink- en Industriewater
zijn wel doelstellingen opgenomen voor besparingen in huishoudelijk en klein
zakelijk verbruik in 2000, 2010 en 2020 ten opzichte van prognoses. Deze zijn
respectievelijk 120, 210 en 315 miljoen m3. De doelstelling voor
2000 wordt gehaald en ook de nieuwe voorlopige prognoses voor 2010 en 2020
geven aan dat de geformuleerde doelstellingen binnen bereik komen. Overigens
impliceren de geformuleerde doelstellingen geen afname van het waterverbruik
maar een beperking van de in het verleden voorspelde toename in het totale
drinkwaterverbruik. Wel kan worden vastgesteld dat het waterverbruik voor
huishoudens per hoofd van de bevolking de laatste jaren is gestabiliseerd
en zelfs lijkt af te nemen. Uit een onderzoek van de VEWIN blijkt dat het
totaal hoofdelijk gebruik in liter/hoofd/dag bedroeg: 138,1, 134,1 en 127,9
(1992, 1995 en 1998). 164Hoeveel bedroeg de grondwaterwinning voor drinkwater in 1998 in liters?
Hoeveel bedroeg de oppervlaktewaterwinning voor drinkwater in 1998 in liters?
Wat is de doelstelling voor 2002 voor de hoeveelheid grondwaterwinning respectievelijk
oppervlaktewaterwinning voor drinkwater? (blz. 157, 159).Totaal 1208 miljoen m3grondwater 810oppervlaktewater 398Er zijn geen specifieke doelstellingen voor 2002 geformuleerd. Het Beleidsplan
Drink- en Industriewater geeft aan dat er vanaf 2000 landelijke geen
groei van de grondwaterwinning mag plaatsvinden. Door de provincies worden
de grenzen van de inzet van grondwater nader bepaald op basis van een afweging
van mogelijkheden op regionaal en lokaal niveau. 165Hoeveel bedroeg de stikstofbelasting (ton N) in de Noordzee en kustwateren
vanuit Nederlandse bronnen in respectievelijk 1985, 1995 en 1998? Met hoeveel
zal deze belasting in 2006 zijn teruggebracht? (blz. 158).De cijfers van 1998 zijn nog niet beschikbaar daarom worden hier de cijfers
van 1997 weergegeven. Stikstof198519972006 Directe emissies
door RWZI's en industrie naar Westerschelde, Zuidelijke delta, Hollandse kustlijn,
Waddenkust en Eems-Dollard8 270 ton640 tongeen prognose
beschikbaarBronnen:– Rapport: De belasting van de Noordzee met verontreinigende stoffen
1980–1990 (RIKZ/RIZA, 1993).• Actualisatie van bovengenoemd rapport door RIZA, 1995.Nederlandse rapportages aan OSPAR-INPUT 1997. 166Wanneer wordt de Haringvliet opengesteld? Welke middelen zijn er
beschikbaar voor compensatie van gedupeerden van de verzilting (omvang en
posten)? (blz. 158).In de Vierde Nota is opgenomen dat de Regering streeft naar openstelling
van de Haringvlietsluizen volgens de variant Getemd Getij uit het MER. De
besluitvorming en de uitvoering zal in twee of meerdere stappen plaatsvinden,
bij iedere stap zullen de sluisdeuren iets verder opgesteld worden. Momenteel
beraden de staatssecretaris van LNV en ik ons over de financieringsmogelijkheden.
Hierbij worden de mogelijkheden van zowel de Natte Natuurmiddelen als de reguliere
middelen van V&W voor herstel & inrichting van rijkswateren onderzocht.
Zodra de financiële dekking rond is, kan de inspraak op de eerste stap
van start gaan. De definitieve besluitvorming vindt daarna plaats. 167 en 168Hoeveel bedroeg het oppervlakte natte natuurgebieden in Nederland
in 1998? Van welke omvang zal een extra areaal natte natuurgebieden gerealiseerd
zijn in 2003? Welke middelen (omvang en posten) worden hiervoor ingezet? (blz.
158).Hoeveel bedroeg het oppervlakte natte natuurgebieden met recreatiemogelijkheden
in Nederland in 1998? Van welke omvang zal een extra areaal natte natuurgebieden
met recreatiemogelijkheden gerealiseerd zijn in 2003? Welke middelen (omvang
en posten) worden hiervoor ingezet? (blz. 158).Uit de CBS-bodemstatistiek blijkt dat in 1993 het oppervlakte natte natuur
in Nederland 54 000 hectare bedroeg. De verwachting is dat de laatste
jaren dit oppervlak in geringe mate is toegenomen. Deze nieuwe gebieden worden
gefinancierd uit onder meer de natte natuur-middelen uit het Regeerakkoord,
de middelen voor natuurontwikkeling en veiligheid in uiterwaarden, GEBEVE
en middelen van waterschappen.Uit een inventarisatie van recreatiemogelijkheden in alle nauurgebieden
in Nederland blijkt 80% tot 90% van de natuurgebieden toegankelijk is voor
recreanten. Naar verwachting geldt dit ook voor de natte natuurgebieden, zodat
circa 43 000 tot 49 000 hectare natte natuur recreatiemogelijkheden
biedt. Het is het streven om de nieuwe natte natuurgebieden die met de natte
natuurmiddelen gerealiseerd worden en de natte natuurgebieden langs de rivieren
zoveel mogelijk toegankelijk zullen zijn voor recreanten. 169Hoeveel ton Nederlands afval wordt er jaarlijks in zee gestort? Hoe
is de verdeling van dit afval naar verontreinigingsklasse? Wat is de doelstelling
voor 2006 voor het storten van afval in de Noordzee? (blz. 158).Voor storten in zee geldt alleen de gehaltetoets, er is geen klasse-indeling
Er zijn geen doelen gesteld voor het storten van afval in zee in 2006. Verwezen wordt ook naar het antwoord op vraag 93. 170Wat beschouwd de regering als urgente rijks- en regionale saneringsgevallen
voor waterbodems? Hoeveel ton slib zal er van 1998 tot 2002 gesaneerd worden?
Welk deel zal hiervan gestort worden? Wat gebeurt er met de rest van deze
slib? (blz. 161).De programmering van de sanering van de waterbodems in rijkswateren is
opgenomen in het saneringsprogramma waterbodems rijkswateren, dat jaarlijks
als toelichting op de begroting van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat
wordt uitgebracht. De jaarlijkse bijstelling van dit programma wordt thans
weer voorbereid. Via het eerstvolgende saneringsprogramma zult u over de geactualiseerde
planning worden geïnformeerd.De planning van de sanering van waterbodems in regionale wateren wordt
opgenomen in de provinciale milieuprogramma's, die jaarlijks worden uitgebracht.
Een landelijk overzicht van deze planning is niet beschikbaar. Van de saneringsspecie
zal naar verwachting het grootste deel worden gestort in de op dit moment
beschikbare depots.Alleen van de meest zandige specie zal de zandfractie worden afgescheiden.
De slibrijke restfractie zal in dit geval ook gestort worden en het afgescheiden
zand zal in deze gevallen als secundaire bouwstof worden ingezet. 171Wat zijn de capaciteitstechnische mogelijkheden en wat de bestuurlijk/juridische
problemen bij een wijziging van het sluitingsregime van de oosterscheldekering
voor gebruik als tijaftopping? (algemeen).Op dit ogenblik is het sluitregime van de Oosterscheldekering ook al gericht
op tijaftopping.Om het aantal sluitingen en de duur van de sluitingen zoveel mogelijk
te beperken, om daarmee de ecologische waarden in het Oosterscheldesysteem
zoveel mogelijk te ontzien, wordt alleen tot sluiting overgegaan wanneer bepaalde
criteria overschreden dreigen te worden. Deze criteria zijn in 1993 vastgesteld
op basis van het rapport «Veilig getij; evaluatie van de Oosterschelde
na 5 jaar stormvloedkering» en geaccordeerd door de Tweede Kamer (TK
1992–1993, 12 449, nr. 108). Het bekendste criterium is de verwachting
dat zonder sluiting een binnenwaterstand van NAP+3m overschreden zal worden.In de voorbije periode van wateroverlast is de kering ook twee maal gesloten
op grond van het aanwezig zijn van een bijzondere situatie. Het lijkt niet
verstandig om voor wateroverlast een specifiek sluitingscriterium te formuleren
omdat – bij eenzelfde extreme regenval – de behoefte aan sluiting
sterk afhankelijk is van seizoen, regenval in voorafgaande periode etc. Omgekeerd
leidt het vaststellen van een specifiek sluitingscriterium voor neerslag ertoe
dat sluiting niet mogelijk is – zelfs wanneer dat zinvol is –
zolang het vastgestelde criterium niet overschreden wordt.Alles overziende lijkt het daarmee niet zinvol om ten aanzien van het
sluitregime voor de Oosterscheldekering af te wijken van de huidige lijn dat
in calamiteuze situaties naar bevind van zaken gehandeld wordt. 172De nota gaat er van uit dat vele taken op decentraal niveau zullen
worden uitgevoerd. Er wordt in de nota echter niet uiteengezet hoe toezicht
wordt gehouden op de centrale doelstelling. Zou de regering hier op in kunnen
gaan? (algemeen).Volgens het bepaalde in de Wet op de waterhuishouding dienen de provincies
bij het opstellen van de waterhuishoudingsplannen rekening te houden
met het beleid uit de 4e Nota waterhuishouding. Bij de opstelling
van de provinciale plannen zijn de regionale directies van de Rijkswaterstaat
betrokken. Daarnaast wordt jaarlijks door de CIW een voortgangsrapportage
Integraal waterbeheer opgesteld. Op deze wijze worden door de gezamenlijke
waterbeheerders «toezicht » uitgeoefend op de implementatie van
het beleid. De voortgangsrapportage wordt U jaarlijks toegezonden. 173In het concept regeringsvoornemen vierde Nota waterhuishouding wordt
gesproken van een termijn van «1–2 generaties» voor het
bereiken van de streefwaarde. Deze is in de regeringsbeslissing vierde Nota
waterhuishouding vervallen. Waarom is dit gebeurd? Hoe staat dit in verhouding
tot het NMP-3, waarin het jaar 2010 wordt genoemd? (algemeen).De kwaliteit van het water en of en wanneer de streefwaarde van oppervlaktewater,
sediment of grondwater bereikt zal worden, is uiteindelijk het gevolg van
de maatregelen die worden genomen om lozingen en emissies naar het water te
verminderen. Als doel is in de nota opgenomen dat de lozing van gevaarlijke
stoffen in 2020 is beëindigd, een afspraak die in Noordzee-kader is gemaakt.
Met het bereiken van dat doel in de internationale stroomgebieden van Rijn,
Maas en Schelde, zal de streefwaarde ook bereikt worden. Een tijdspanne van
1–2 generaties hoeft niet expliciet te worden genoemd, aangezien aan
de periode van lozingen van gevaarlijke stoffen al een periode is verbonden.In NMP-3 is als doelstelling opgenomen dat zo mogelijk de streefwaarde
in 2010 niet meer wordt overschreden als gevolg van emissies. Deze doelstelling
heeft betrekking op het milieuthema verspreiding, dat wil zeggen niet alleen
de verontreiniging van water maar ook van bodem, lucht en directe leefomgeving. 174Is het waar dat de regering een nieuwe nota naar de gemeenten heeft
gestuurd waarin natuurontwikkeling en recreatiebehoefte dichter bij elkaar
worden gebracht? Wat betekent dit voor de uitvoering van de vierde Nota waterhuishouding?
Waarom is dit streven niet vermeld in de nota? (algemeen).De staatssecretaris van LNV en de VNG hebben begin 1999 de brochure «Recreatie
en Groen, samenwerken voor kwaliteit» naar de gemeenten gestuurd. De
brochure bevat praktische aanbevelingen om de kwaliteit van de leefomgeving
in gemeenten te verbeteren door goede samenwerking tussen verschillende onderdelen
van gemeentelijke diensten en sectoren. In maart 1999 is de brochure «Recreatie
dicht bij huis» verzonden, met voorbeeldprojecten om de recreatieve
ruimte in de stad te ont- wikkelen. De aanbevelingen en voorbeeldprojecten
in deze brochures vormen een ondersteuning van het beleid ten aanzien van
water in de stad, zoals verwoord in de Vierde Nota Waterhuishouding. 175Welke mogelijkheden ziet de regering voor het verder uitwerken van
het Waterspoor? (algemeen).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 130. 176De Vereniging van Exploitanten van Waterleidingsbedrijven in Nederland
stelt dat voor een aantal stoffen de normen voor de drinkwatervoorziening
strenger zijn dan het genoemde MTR. Kan de regering dit verklaren? (algemeen). Het MTR-niveau richt zich op de bescherming van aquatische levensgemeenschappen
en ecosystemen. De bescherming van het functioneren daarvan geldt altijd en
overal als doelstelling voor het waterbeheer. De functie van watersystemen
als «grondstof voor de drinkwatervoorziening» is niet overal in
Nederland operationeel. Daarom is deze functie niet meegenomen in het vaststellen
van landelijk geldende milieukwaliteitsnormen. Voor de specifieke functie
«drinkwatervoorziening» kan het dus zijn dat de daarbij gewenste
getalswaarden voor een beperkt aantal stoffen lager (strenger) is dan de MTR-waarden. 177Volgens Stichting Waterpakt zijn voor stoffen waarvan de doelen gehaald
zijn, geen nieuwe reductiedoelstellingen geformuleerd. Klopt dit. En zo ja,
waarom zijn er geen nieuwe doelstellingen geformuleerd? (algemeen).Voor stoffen waarvan de doelen zijn gehaald zijn geen nieuwe reductiedoelstellingen
geformuleerd. Verdere reducties zijn vooral op de langere termijn te realiseren
bij de implementatie van nieuwe technieken en grondstoffen bij vervangingsinvesteringen.
Het formuleren van reductiedoelstellingen voor de lange termijn is in die
situatie minder zinvol. Als tussen doelstelling geldt nu het behalen van de
MTR-waarde. Als einddoelstelling het bereiken van de streefwaarde (verwaarloosbaar
risico) 178Kan de regering een reactie geven op de suggestie van de zijde van
Bureau Milieuzaken BMRO, om te komen tot een integratie van milieuvergunningverlening
in het kader van de WVO, de grondwater-vergunningverlening en Wet Milieubeheer?Wat zouden de consequenties van een eventuele integratie zijn voor
de organisatie van de handhaving? (algemeen).Er bestaat momenteel een afstemmingsregeling tussen de vergunning op grond
van de Wet verontreiniging oppervlaktewateren en de vergunning op grond van
de Wet milieubeheer De Evaluatiecommissie Wet milieubeheer heeft onderzoek
laten doen naar de coördinatieregeling en geconcludeerd dat de regeling,
alhoewel enkele verbeteringen denkbaar zijn, redelijk functioneert.In haar advies uit september 1996 inzake de kwaliteit van de afstemming
gaat de Evaluatiecommissie Wet milieubeheer in op de afstemmingsregelingen
tussen de vergunning op grond van de Wet milieubeheer enerzijds en de vergunning
op grond van de Wet verontreiniging opper- vlaktewateren anderzijds. Voornoemde
commissie merkt op dat wellicht te lichtvaardig is aangenomen dat indien zowel
een Wm-vergunning als een Wvo-vergunning vereist is, er materiële samenhang
tussen beide vergun- ningen zal bestaan. Dit blijkt niet altijd het geval
te zijn. Ook het aan dit advies uit 1996 ten grondslag liggende onderzoek
laat zien dat er veel gevallen zijn waarin integratie van het Wvo-compartiment
in de Wm-vergunning geen meerwaarde zal hebben, aldus eerdergenoemde commissie
nogmaals in haar latere advies van september 1998 genaamd «integratie
waar nodig, advies over de «integrale» Wm-vergunning». Bovendien
wordt aangegeven dat integratie van Wvo-compartimenten in de Wm onvermijdelijk
zou betekenen dat andere samenhangen (bijvoorbeeld binnen de waterbeheerswetgeving)
worden doorbroken.De aanbeveling van de Evaluatiecommissie Wet Milieubeheer in haar genoemde
advies van september 1998 luidt: Het is thans niet voor de hand liggend de
Wvo-vergunning in de Wm-vergunning te integreren (aanbeveling 5, blz. 18).Gezien bovenstaande argumenten onderschrijft het kabinet deze aanbeveling.
Er zijn thans noch juridische, noch beleidsmatige argumenten
die nopen tot het starten van een dergelijk omvangrijk wetgevingsproject.
Dit geldt temeer met betrekking tot de vergunning op grond van de Grondwaterwet.
De materiële samenhang tussen de vergunning op grond van de Grondwaterwet
en die op grond van de Wet milieubeheer is nog geringer dan die tussen vergunning
op grond van de Wet milieubeheer en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren.
Wel kan de afstemming tussen de Grondwaterwet en de Wet verontreining oppervlaktewateren
onderwerp van studie zijn van het in de Vierde Nota waterhuishouding aangekondigde
project om de onderlinge afstemming tussen de verschillende waterwetten te
verbeteren (blz. 106). 179Staat de vergroting van de gemaalcapaciteit van het Noordzee-kanaal
en het Amsterdam-Rijn-kanaal vergroten (ter bestrijding van de wateroverlast)
niet op gespannen voet met een integrale benadering van de waterketen, waarbij
de kaarten vooral op vergroting van de buffercapaciteit gezet worden? (algemeen).In zijn algemeenheid zijn gemalen het sluitstuk van de gewenste oplossingsrichting
van veerkrachtige watersystemen. Vergroten van retentie en het meer ruimte
geven aan water verdienen de voorkeur. Het uitbreiden van gemaalcapaciteit
bij IJmuiden, Gouda en Nieuwegein is een zogenaamde «geen-spijt»
maatregel omdat deze in ieder geval noodzakelijk is ten behoeve van voldoende
afwatering van grote delen van Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht. 180Hoeveel kubieke meter grond zal er (naar schatting) in de uiterwaarden
afgegraven moeten worden voor het plan zoals onlangs gepresenteerd door de
directie Oost Nederland (RWS-DON) over het afgraven van het winterbed van
grote rivieren? (algemeen).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 41. 181 en 182Kan de regering een overzicht geven van het concrete investeringsprogramma?
(algemeen).Kan de regering een overzicht geven van initiatieven voor de inzet
van «ander water» en tevens aangeven welke rol dergelijke initiatieven
spelen in de Nota? Is er een afwegingskader (in ontwikkeling) voor het gebruik
van «ander water»? (algemeen).Bij brief van 16 april 1999 (1998/99, 26 484, nr. 1) is de Kamer
geïnformeerd over de beleidscontouren voor de toepassing van huishoudwater.
Door middel van nadere studies en de monitoring van zes pilotprojecten zal
er de komende 2–4 jaar een afwegingskader en wetgeving worden ontwikkeld. 183Hoe denkt de regering over de optie van Stichting Natuur en Milieu
om tussendoelen voor de waterkwaliteit op te stellen? (algemeen).Voor de langere termijn is de streefwaarde richting gevend. Bij het doorzetten
van het meer nadrukkelijk neerleggen van verantwoordelijkheden bij de regionale
overheden in plaats van alleen bij de rijksoverheid, wordt voor de verantwoordelijkheid
voor hoe, met welke prioriteiten en met welk tijdpad, gewerkt wordt naar het
realiseren van de streefwaarde juist ruimte gelaten bij de regionale overheden.
De regionale waterbeheerder en de provincies moeten goed in staat worden geacht
om indien dat voor bepaalde gebieden wenselijk is, bijvoorbeeld bij de planvorming op grond van de Wet waterhuishouding tussendoelstellingen
te formuleren in het waterkwaliteitsbeheersplan en waterhuishoudingsplan. 184Hoe staat de regering tegenover het voorstel van de Unie van Waterschappen
om de waterschappen verplicht te betrekken bij de «natte paragraaf»
in bestemmingsplannen? (algemeen).Verwezen wordt naar het antwoord op vragen 133 en 134. 185Hoe beoordeelt de regering de kritiek dat de vierde Nota waterhuishouding
te intern gericht is, en zich hoofdzakelijk tot acties van overheden beperkt?
In hoeverre zal de regering maatschappelijke organisaties meer bij de uitvoering
betrekken? Waarom is er weinig aandacht voor de positie en de rol van de burger
in Nota? (algemeen).Van een dergelijke kritiek is mij niets bekend. De nota is opgesteld in
nauw overleg met alle bij het waterbeheer en -gebruik betrokken partijen.
In de actiepuntenlijst is per actiepunt opgenomen welke partijen daarbij betrokken
zijn. Het gaat daarbij om ministeries, provincies, gemeenten, waterschappen,
maatschappelijke groeperingen en doelgroepen. Dat dit helaas wat onduidelijk
is, komt wellicht doordat in de lijst met afkortingen niet de bewuste afkortingen
in uit actiepunten lijst is opgenomen.In de nota is in principe weinig aandacht voor de burger omdat deze nota
zich in eerste instantie richt tot de mede overheden (provincies, gemeenten
en waterschappen). 186In het rapport van Spanjersberg en Pe (Water in de Stad) wordt als
actiepunt 8 aangevoerd dat wet- en regelgeving moeten worden aangepast. Zo
is er bijvoorbeeld wettelijk geen duidelijk onderscheid tussen hemelwater
en afvalwater of tussen ontwatering en afwatering. Voorts zijn er concrete
belemmeringen in onder meer het Bouwbesluit en in de regelgeving voor grondwater-
en/of bodembescherming. Wat is hierop de reactie van de regering? (algemeen).Wet- en regelgeving aanpassen is zinvol als daarmee (praktijk)problemen
worden opgelost. Het is geen doel op zich. In het geval van ontwatering/afwatering
is dat bijvoorbeeld het probleem dat inwoners in sommige gevallen de dupe
dreigen te worden van een onvoldoende heldere taakafbakening tussen gemeente
en waterbeheerder. Een ander voorbeeld is te vinden in het feit dat hemelwater
doorgaans als afvalwater wordt behandeld; het kan een doelmatig waterbeheer
in de stad in de weg staan.Indien ontwikkelingen in het stedelijk waterbeheer worden belemmerd door
wetgeving of indien de wetgeving onduidelijkheden vertoond, zal actie worden
ondernomen ter verbetering. Voor zover het wetgeving van primair andere verantwoordelijke
departementen betreft, zal initiatief worden genomen richting deze departementen.
Uit het rapport van Spanjersberg blijkt dat in het kader van aktiepunt 9,
«learning by doing» experimenten zullen worden opgestart om in
de praktijk te ervaren hoe mogelijke wettelijke knelpunten het beste kunnen
worden opgepakt. Notitie Aanpak Wateroverlast 187In de afstemming tussen de nota en de in voorbereiding zijnde vijfde
Nota ruimtelijke ordening dienen bestuurlijke/juridische regels te worden opgenomen. Welke andere dan de in het kader van Ruimte aan de Rivier
gebruikte middelen kunnen en/of moeten dat zijn? (blz. 10).Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 133 en 134. 188Bij uitbreiding van de blokkerende bevoegdheden van de Waterschappen
inzake vaststelling van bestemmings- en streekplannen dient een uitgebreider
democratisch gekozen beslissingsorgaan te worden ingesteld. Ligt het in de
rede het verkiezingsstelsel van de Waterschappen te veranderen, waarbij de
categorale indeling komt te vervallen of wordt aangesloten bij de regelbevoegdheden
van Provinciale Staten en de Staten-Generaal? (blz. 10).Voor zover in dit verband al gesproken zou moeten worden van blokkerende
bevoegdheden van de waterschappen inzake de vaststelling van bestemmings-
en streekplannen moet de voorgestelde bevoegdheid worden gezien in het licht
van de specifieke kennis die het waterschap heeft als lichaam van functioneel
bestuur en de daaruit voortvloeiende bevoegdheden en verantwoordelijkheden
van en voor de waterhuishouding in zijn gebied. In het algemeen zal een dergelijke
bevoegdheid slechts toepassing vinden in die gevallen waarin de gemotiveerde
bezwaren van het waterschap tegen het voorliggende bestemmings- of streekplan
door de gemeente of de provincie terzijde worden gelegd waardoor de taakuitoefening
dan wel de zorgplicht van het waterschap in gevaar wordt gebracht.Alsdan is het aan de rechter om te oordelen of op de juiste wijze van
de bevoegdheden gebruik is gemaakt.Een en ander wordt niet beïnvloed door de wijze waarop het bestuur
tot stand is gekomen.Het ligt dan ook niet in de rede om het verkiezingsstelsel van de waterschappen
om die reden te veranderen. 189Hoe beoordeelt de regering de plannen van de gemeenten Almere en
Lelystad voor buitendijkse bebouwing? Indien deze plannen negatief worden
beoordeeld, hoe denkt men deze dan te verhinderen? (blz. 14).Rond het IJsselmeer en Markermeer zijn tal van plannen voor buitendijkse
bebouwing (naast genoemde projecten bijv. ook IJburg).Het ruimtebeslag van de voor deze bebouwing noodzakelijke landaanwinning
is ten opzichte van het nog resterende wateroppervlak van IJsselmeer en Markermeer
verwaarloosbaar, zodat er – anders dan bijvoorbeeld in het rivierengebied –
in deze specifieke situatie geen sprake is van nadelige effecten op de (hoog-)waterstanden
in deze wateren.Uit dat oogpunt acht ik buitendijkse bebouwing rond genoemde grote meren
in principe toelaatbaar. Maar er spelen natuurlijk ook andere aspecten een
rol.Voorkomen moet worden dat we met deze nieuwe buitendijkse woongebieden
nieuwe schadeposten door wateroverlast laten ontstaan. Om die reden worden
bij de vergunning tot landaanwinning eisen gesteld aan de hoogwaterbescherming
van het terrein, door bijv. eisen op te nemen met betrekking tot de hoogteligging
van het aan te leggen buitendijkse terrein, dan wel de hoogte van de aan te
leggen kaden. De wettelijke bepalingen waarmee dit «waterdicht»
geregeld kan worden vereisen een goede afstemming met de regelgeving op het
gebied van ruimtelijke ordening en bouwen. Ik ga ervan uit dat de aankomende
vijfde Nota voor de Ruimtelijke Ordening op dit punt een stap verder kan komen,
mede naar aanleiding van de eerste aanbevelingen van de Commissie waterbeheer
21e eeuw. Bij de beoordeling moeten ook toekomstige ontwikkelingen in de waterhuishouding
betrokken worden. Zo zal door de buitendijkse bebouwing een aanpassing van
het peilregime, als dat nodig is bijv. vanwege doorgaande zeespiegelstijging
en klimaatverslechtering, wel grotere consequenties hebben. Of dit zou moeten
leiden tot restricties met betrekking tot het buitendijkse bouwen, kan mogelijk
geconcludeerd worden aan de hand van de uitkomsten van de studie naar de waterhuishouding
in het natte hart die naar verwachting in de loop van volgend jaar beschikbaar
zullen komen.Daarnaast spelen natuurlijk ook algemene overwegingen op het gebied van
de ruimtelijke ordening een rol bij de beoordeling van dergelijke plannen. 190De mogelijke aanwijzing van Markermeer/IJsselmeer tot buffergebied
vereist een wijziging van het peilbesluit. Welke consequenties anders dan
de vergroting van de spui/bemalingscapaciteiten zitten hieraan ten aanzien
van enerzijds de waterkeringen in dat gebied, die voor de scheepvaart op de
vaarroutes? (blz. 13 en 14).De waterkeringen zullen voldoende veilig moeten zijn bij de maximale waterstanden.
Dit zou bij hoger toegelaten waterstanden dan op dit moment mogelijk noodzaken
tot dijkverzwaring of het aanleggen van vooroevers, danwel het creëren
van overslagzones. Bij lager toegelaten waterstanden dan op dit moment zou
de standzekerheid van de waterkeringen goed bekeken moeten worden.De scheepvaart kan door lagere of hogere waterstanden dan op dit moment
te maken kunnen krijgen met ondiepere vaargeulen en sluisdrempels respectievelijk
beperktere doorvaarthoogten bij bruggen. Dit zou locaal eventueel tot gerichte
maatregelen kunnen leiden. 191Is er nu al aan te geven wat de capaciteitsmogelijkheden zijn van
een doorstroombeheersingsmodel voor de grote rivieren met betrekking tot de
MHW afvoeren verdeeld over Noord (Ijssel) en West (Rijn/Waal)? (blz. 14).Deze mogelijkheden zijn nu nog niet goed aan te geven. 192Hoe staat het er nu voor met de Structuurnota Oppervlakte delfstoffen?
Welke mogelijkheden zijn er om sturing aan te brengen in de produktie- en
afzetkansen voor de extra hoeveelheden zand en grind die bij de aanleg van
natuurgebieden voor overloopgebied vrijkomen? (blz. 19).Deel 1 (beleidsvoornemen van het kabinet) van het tweede structuurschema
Oppervlaktedelfstoffen is in voorbereiding en verschijnt volgens huidige planning
omstreeks 1/1/2000.De praktische mogelijkheden om voor de korte termijn sturing te geven
aan de extra hoeveelheden oppervlaktedelfstoffen die vrij zouden komen bij
de aanleg van natuurgebied voor overloopgebied zijn gering.XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), voorzitter, Van den Berg (SGP), Reitsma
(CDA), Biesheuvel (CDA), Rosenmöller (GL), Van Gijzel (PvdA), Valk (PvdA),
Leers (CDA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt
(VVD), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), Van Zuijlen (PvdA),
Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Van der Knaap (CDA), Ravestein (D66),
Van der Steenhoven (GL), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Van Bommel (SP),
Eurlings (CDA) en Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Bakker (D66), Th. A. M. Meijer
(CDA), Stroeken (CDA), Van Gent (GL), De Boer (PvdA), Waalkens (PvdA), Atsma
(CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Voûte-Droste (VVD),
Augusteijn-Esser (D66), Schutte (GPV), Bos (PvdA), Spoelman (PvdA), Geluk
(VVD), Luchtenveld (VVD), Buijs (CDA), Van Walsem (D66), M. B. Vos (GL),
Weekers (VVD), Balemans (VVD), Poppe (SP), Dankers (CDA) en Dijksma (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26401-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl