Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 (continuering regime inzake voorzieningen); Verslag van de vaste commissie voor Financiën ter voorbereiding van de openbare behandeling van het wetsvoorstel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26821, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26821 nr. 4

27-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Inleiding2. Ongewenste implicaties Baksteenarrest3. Geen verzwaring van belastingheffingII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IArtikel IIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26821Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 821Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 (continuering regime
inzake voorzieningen)nr. 4VERSLAGVastgesteld 27 januari 2000De vaste commissie voor Financiën1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als
volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen genoegzaam zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.I. ALGEMEEN1. InleidingDe leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennisgenomen
van voorliggend wetsvoorstel. Zij zijn het eens met het oordeel van de regering
dat het Baksteenarrest (HR 26 augustus 1998, BNB 1998/409) de passiveringsmogelijkheden
verruimt. Dit kan leiden tot een budgettaire derving, die in beginsel bestaat
uit een kaseffect, een rente-effect en een structureel effect.De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel.
Zij hebben de behoefte een aantal vragen te stellen en een aantal opmerkingen
te plaatsen. Deze leden stellen vast, dat de regering wil overgaan tot een
aanscherping van de wetgeving inzake het treffen van voorzieningen, als gevolg
van het zogenaamde Baksteenarrest.De leden van de VVD-fractie vragen allereerst of de staatssecretaris van
Financiën inderdaad, bij besluit van 3 december 1998, de Belastingdienst
opdracht heeft gegeven om in gevallen waarin een belastingplichtige een beroep
doet op het Baksteenarrest de aanslagregeling aan te houden, totdat het onderhavige
wetsvoorstel kracht van wet heeft gekregen. Waarom is er voor deze, in hun
ogen, vrij onorthodoxe methode gekozen? Is hier sprake van een nieuw soort
beleid van de staatssecretaris van Financiën, of zijn er in het verleden
op vergelijkbare wijze wetsvoorstellen aan de Tweede Kamer aangeboden? Zo
ja, welke? Kan de regering een volledig overzicht geven van andere zaken,
waarbij de belastingdienst opdracht is gegeven de aanslagregeling aan te houden
omdat er een zaak onder de rechter is? De aan het woord zijnde leden vragen
tevens een reactie op de stelling dat deze manier van opereren
op gespannen voet staat met het gebruik om onder de rechter zijnde zaken niet
hun betekenis te ontnemen, door aanpassing van de wetgeving met terugwerkende
kracht.De leden van de VVD-fractie vragen de regering voorts of zij van mening
is dat in het geval van het Baksteenarrest de Hoge Raad op de stoel van de
wetgever is gaan zitten. Zo ja, gebeurt dit vaker en zo ja, in welke gevallen?De leden van de CDA-fractie hebben onoverkomelijke bezwaren tegen voorliggend
wetsvoorstel. Ten eerste is de in het wetsvoorstel opgenomen terugwerkende
kracht voor hen niet aanvaardbaar. Daarnaast wijzen deze leden op het feit
dat volgens Nederlands belastingrecht de winst bepaald wordt door «goed
koopmansgebruik». Destijds is bewust gekozen voor een dynamisch begrip,
dat door de praktijk en door middel van jurisprudentie moet worden ingevuld.
De leden van de CDA-fractie hechten veel belang aan de forse kritiek die de
Raad van State heeft op het wetsvoorstel. Deze leden zijn het met de Raad
eens dat het niet aan de wetgever is om in deze bepaling van het winstbegrip
in te grijpen. In hun ogen dient de wetgever niet uit eigen, namelijk budgettair,
belang in te grijpen.Ook de leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Bij de behandeling van de Wet inkomstenbelasting
2001 (IB 2001) hebben deze leden aangekondigd bij het onderhavige voorstel
in te zullen gaan op de voorstellen van de regering over de voorwaarden waaronder
een toekomstige uitgave als voorziening op de balans kan worden gevormd. De
suggestie van de Raad van State aan de regering om het onderhavige wetsvoorstel
niet aan de Tweede Kamer aan te bieden vormt voor de leden van de D66-fractie
mede reden om bij onderhavig wetsvoorstel de nodige vraagtekens te stellen.De leden van de fractie van D66 merken op dat de wetgever indertijd heeft
gekozen voor een dynamisch te hanteren begrip «goed koopmansgebruik».
Hiermee werd beoogd het jaarwinstbegrip niet vast te leggen, maar ruimte te
bieden aan ontwikkelingen. Het Baksteenarrest, waarin tegemoet wordt gekomen
aan het vormen van voorzieningen op basis van bedrijfseconomische opvattingen,
vormt in de ogen van deze leden een logische consequentie van deze keuze.
Nauwe aansluiting bij bedrijfseconomische opvattingen voor het vormen van
voorzieningen achten deze leden ook in overeenstemming met maatschappelijke
en economische ontwikkelingen in de 21e eeuw. De leden van de fractie van
D66 verzoeken de regering een overzicht te verstrekken van de voorwaarden
waaronder in andere EU lid-staten en de Verenigde Staten voorzieningen op
de balans kunnen worden gevormd. Ingrijpen van de wetgever om het begrip «goed
koopmansgebruik» nu nader te definiëren en het dynamische karakter
grotendeels weg te nemen, kan in hun ogen slechts dan, wanneer er zwaarwegende
gronden voor zijn aan te voeren. Budgettaire gevolgen of mogelijk ernstig
misbruik van voorzieningen kunnen als dergelijke zwaarwegende gronden worden
aangemerkt. Deze leden zijn van mening dat wijzigingsvoorstellen zoveel mogelijk
dienen te zijn toegespitst op het wegnemen van de zwaarwegende gronden die
het ingrijpen van de wetgever rechtvaardigen. Zij kunnen zich niet aan de
indruk onttrekken dat het geschetste budgettaire effect te ruim is uitgemeten.De leden van de fracties van RPF en GPV hebben kennisgenomen van het onderhavige
wetsvoorstel. Zij constateren dat de onzekerheid over de reikwijdte van het
Baksteenarrest en de mogelijke budgettaire gevolgen voor de regering
reden zijn om door middel van wetgeving het regime te handhaven, zoals dat
bestond voordat het arrest werd gewezen. Vooralsnog betwijfelen deze leden
de noodzaak tot wetgeving, omdat ze niet overtuigd zijn van de mate waarin
als gevolg van het Baksteenarrest onzekerheid over de reikwijdte van het begrip
«goed koopmansgebruik» ontstaat. De leden van de fracties van
RPF en GPV lezen in het nader verslag dat de regering met het begrip «goed
koopmansgebruik» heeft beoogd met betrekking tot het jaarwinstbegrip
ruimte te bieden aan nadere ontwikkelingen, waarbij de belastingrechter de
taak kreeg dit jaarwinstbegrip op basis van nadere ontwikkelingen af te bakenen.
Tevens constateren zij dat de regering van mening is dat de wetgever zich
terughoudend moet opstellen om het jaarwinstbegrip te verruimen of te beperken.
Waarom is de regering in dat geval niet bereid nadere jurisprudentie af te
wachten en op die wijze een eventuele verdere begrenzing af te dwingen?2. Ongewenste implicaties BaksteenarrestVoorliggend wetsvoorstel, zo stellen de leden van de PvdA-fractie, is
op een viertal argumenten gebaseerd: ongewenste onzekerheid over de mate van
verruiming van de mogelijkheden voor het treffen van een voorziening, ongewenste
toename van geschillen en uitvoeringslasten, ongewenste budgettaire gevolgen
en een verdere subjectivering van de fiscale voorziening. Met een expliciete
keuze voor een verplichtingenstelsel en een daarmee samenhangende verwoording
van het voorliggende wetsvoorstel is het naar het oordeel van deze leden mogelijk
het eerste, tweede en vierde argument afdoende te ondervangen en tegelijkertijd
ruimte te laten voor dynamiek in de ontwikkeling van het jaarwinstbegrip.
Deze leden erkennen het belang van een goede afweging tussen ruimte voor dynamiek
en de budgettaire gevolgen daarvan. Zij ondersteunen een verdere inperking
van de in het voorliggende wetsvoorstel geboden ruimte voor het treffen van
voorzieningen, indien de budgettaire gevolgen de veronderstelde omvang zouden
krijgen, zonder dat daar evenredige maatschappelijke voordelen tegenover staan.
In dat geval zou het in de wet opnemen van de termen «rechtsverhouding»
en «juridisch afdwingbaar» aan de orde kunnen zijn, in de ogen
van de leden van de PvdA-fractie.Naar de mening van de leden van de PvdA-fractie voert dit tot de vraag
of de verwachte gevolgen van het Baksteenarrest zich inderdaad zullen aandienen.
Deze gevolgen vallen in hoofdzaak uiteen in twee belangrijke posten: voorzieningen
voor bodemsanering en voorzieningen voor de invoering van de euro en het millenniumprobleem.
Deze laatste zouden tot een derving van maximaal 1 miljard kunnen leiden.
De kosten voor de invoering van de euro en het millenniumprobleem zijn weliswaar
zeker en vinden hun oorsprong in een eerdere periode. Er is echter niet voldaan
aan de voorwaarde dat ze aan die periode kunnen worden toegerekend. Zij hangen
immers samen met in de toekomst te realiseren baten. Op basis van deze overweging
vragen deze leden of er binnen een verplichtingenstelsel wel sprake kan zijn
van de mogelijkheid om een voorziening te vormen. Voor de stelling dat het
vormen van een voorziening met betrekking tot de invoering van de euro en
het millenniumprobleem mogelijk is, is ook in de literatuur nauwelijks houvast
te vinden. De aan het woord zijnde leden vragen daarom deze overweging te
onderbouwen. Daarnaast, zullen, voor zover er al sprake zou zijn van budgettaire
effecten, zullen deze wellicht slechts een rente-effect teweegbrengen. Kan
de regering, op basis van ingediende verzoeken en voorstellen tot het treffen
van een voorziening voor de invoering van de euro en/of het millenniumprobleem,
het kaseffect en het rente-effect berekenen en positioneren, althans
tenminste voor de lopende kabinetsperiode duidelijk maken?Het belangrijkste budgettair effect wordt verwacht ten aanzien van voorzieningen
voor bodemsanering. Deze verwachting, ad f 2 miljard, is vooralsnog gebaseerd
op een theoretische exercitie op basis van gegevens van het Ministerie van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. De leden van de PvdA-fractie
vragen in welke mate door belastingplichtigen met een beroep op het Baksteenarrest
voorstellen of verzoeken zijn ingediend aanvullende voorzieningen te kunnen
treffen voor bodemsanering. In het bijzonder vragen zij naar de omvang, de
spreiding in de tijd en de mate waarin reeds begonnen is met de uitvoering
van bodemsaneringsprojecten. Op deze manier kan inzicht verkregen worden in
de mate waarin sprake zal zijn van kaseffecten, rente-effecten en structurele
effecten. De leden van de PvdA-fractie wijzen op het maatschappelijke belang
van het beleid inzake bodemsanering. Een van de oorzaken van vertraging bij
de herstructurering van bedrijfsterreinen is het gegeven dat er veelal langdurig
onzekerheid bestaat over de financiering van noodzakelijke bodemsanering.
Indien bedrijven niet wordt toegestaan (commerciële en fiscale) voorzieningen
daarvoor te treffen, zolang er geen juridisch afdwingbare rechtsverhouding
bestaat, kunnen patstellingen ontstaan die niet of nauwelijks zijn te doorbreken.
Het is om die reden wellicht gewenst om, ook in aansluiting op het verplichtingenstelsel,
een fiscale voorziening toe te staan zodra uit de commerciële jaarrekening
en een kennisgeving aan belanghebbenden (zoals de lokale overheid en/of private
derden), blijkt dat de belastingplichtige een aansprakelijkheid inzake bodemsanering
erkent en voornemens is tot maximaal het bedrag van de fiscale voorziening
bij te dragen aan de uitvoering van een sanering. In die situatie zou, naar
het oordeel van deze leden, voldaan zijn aan de eis tot een «daadwerkelijk
voornemen» en aan de eis tot een «redelijke mate van zekerheid»,
zodat gesproken kan worden van een bestaande verplichting. Het zou tevens
bijdragen aan de gewenste en door de leden van de PvdA-fractie ondersteunde
wens tot objectivering. Is de regering bereid de wetstekst in deze zin aan
te passen?De leden van de VVD-fractie vragen de regering een reactie op de opmerkingen,
die door meerdere instanties, die grote vraagtekens zetten bij de financiële
consequenties, zoals die zijn voorgesteld.De leden van de fractie van D66 wijzen erop dat nieuwe ontwikkelingen
in de jurisprudentie vaak enige onzekerheid met zich meebrengen. De regering
kwalificeert de geïntroduceerde oorsprongvoorwaarde als zeer vaag en
ruim. Deze leden vragen of de regering niet teveel nadruk legt op de oorsprongvoorwaarde
en te weinig oog heeft voor het handhaven van de overige voorwaarden voor
het vormen van voorzieningen op de balans. In de voorwaarden, dat toekomstige
uitgaven dienen te worden toegerekend aan de periode voorafgaande aan de balansdatum
en het bestaan van een redelijke mate van zekerheid dat toekomstige uitgaven
zich zullen voordoen, zien deze leden een begrenzing voor de vorming van voorzieningen.
Handhaaft de regering de stelling dat er geen enkele gehoudenheid bestaat
tot het doen van toekomstige uitgaven en kan zij dit toelichten?De leden van de fractie van D66 begrijpen dat de grenzen van het zogenaamde
oorsprongvereiste nog niet geheel duidelijk zijn en dat hier een taak ligt
voor de rechterlijke macht. Het is deze leden niet duidelijk wat de consequentie
is van de toename van de geschillen voor de uitvoeringslast voor de Belastingdienst.
Zij zouden daar graag meer informatie over verkrijgen. Is de extra uitvoeringslast
inderdaad van tijdelijke aard? In hoeverre kunnen beleidsregels de te verwachten
grote toestroom van bezwaarschriften een halt toeroepen? Zoals de leden van de fractie van D66 hebben gesteld, achten zij budgettaire
gevolgen één van de zwaarwegende voorwaarden, die ingrijpen
van de wetgever zouden kunnen rechtvaardigen. Deze leden zijn niet overtuigd
van het door de regering geschetste budgettaire effect. Zij verwijzen in dit
verband naar de opmerkingen van Prof. Mr E. Aardema in het Weekblad voor Fiscaal
Recht van 16 december 1999. Hij stelt daarin dat inhaal bij systeemwijziging
in beginsel niet mogelijk is, tenzij het aanvankelijk gevolgde systeem fout
is. Slechts als er sprake zou kunnen zijn van een eventueel te accepteren
inhaal zou zich een budgettair effect van betekenis kunnen voordoen. Wat is
het standpunt van de regering ten aanzien van de suggestie van Prof. Mr E
Aardema, dat een meer elegante wijze van wetgeving gevormd kan worden, door
uitsluitend het budgettaire effect voor wat betreft, de mogelijke, inhaalmanoeuvres
af te stoppen en de, in de ogen van de leden van de fractie van D66 welkome,
koerswijziging van de Hoge Raad intact te laten. Waarom is hier niet voor
gekozen?De leden van de fractie van D66 wijzen vervolgens op het commentaar van
de Raad van State, dat de opbrengstderving, als gevolg van het Baksteenarrest,
kan worden voorkomen als de belastingdienst niet een te ruime uitleg van het
Baksteenarrest volgt. Wat is het budgettaire (rente)effect van tijdig ingediende
en gemotiveerde bezwaarschriften met verzoek tot uitstel van betaling? Voorts
verzoeken zij de regering in te gaan op de stelling van de Nederlandse Orde
van Belastingadviseurs (NOB) in haar brief van 25 oktober 1999. Zij stelt
daarin dat in de praktijk hooguit sprake van inhaal zal zijn, indien, op basis
van het oorsprongcriterium en de overige twee vereisten, in het verleden een
voorziening had kunnen worden gevormd, maar dit op basis van het rechtsverhoudingvereiste
niet is gebeurd. De Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs (NFB) stelt
dat het becijferde budgettaire effect door de regering alleen dan juist is,
als het budgettaire belang voor de kosten van bodemsanering zuiver op kasbasis
worden beoordeeld. De leden van de fractie van D66 vragen de regering in te
gaan op de stelling van de NFB, dat, wanneer rekening wordt gehouden met de
aftrek van werkelijke kosten van bodemsanering binnen de relatief korte periode,
het budgettaire belang in feite terug te brengen is tot de rente over het
bedrag van f 2 miljard.De leden van de D66-fractie zijn het met de regering eens dat als gevolg
van het Baksteenarrest subjectief inzicht voor het vormen van een fiscale
voorziening meer een rol zal gaan spelen. Deze leden vragen de regering in
dit verband in te gaan op de opmerkingen van Prof. Mr E. Aardema. Deze stelt
dat de door de ondernemer te bepleiten passivering toetsbaar moet zijn, waarbij
de bewijslast op de belastingplichtige rust. De constatering van de regering,
dat er door het Baksteenarrest sprake is van een hoogst subjectieve fiscale
balanspost, komt de leden van de D66-fractie dan ook enigszins overtrokken
voor. De regering verwijst naar aanleiding van het commentaar van de Raad
van State op dit punt naar vermoedens van misbruik van voorzieningen. Deze
leden achten dit niet voldoende reden om een bedrijfseconomische benadering
voor het vormen van voorzieningen uit te sluiten. Wat is het standpunt van
de regering ten aanzien van de mogelijkheid tot het treffen van (beleids)
maatregelen achteraf, en waarbij terugwerkende kracht niet is uitgesloten,
als zich daadwerkelijk situaties van misbruik voordoen? De leden van de fractie
van D66 verzoeken de regering in te gaan op het commentaar van VNO/NCW in
haar brief van 15 november 1999, inzake ontwikkelingen in het jaarrekeningenrecht
en de accountancy.De leden van de fracties van RPF en GPV lezen in de memorie van toelichting
dat de regering de door de Hoge Raad geformuleerde oorsprongvoorwaarde uitermate
ruim acht, «omdat een ruimer criterium niet denkbaar is» en dat
dus onduidelijk is welke uitgaven aan de nieuwe voorwaarden voldoen.
Genoemde leden wijzen erop dat naast de oorsprongwaarde de andere voorwaarden
blijven gelden, zoals de voorwaarde dat er een redelijke mate van zekerheid
moet bestaan dat de uitgaven zich zullen voordoen. Waarom is de regering van
mening dat hiermee geen enkele gehoudenheid tot het doen van uitgaven bestaat?
Betekent dit dat de oorsprongvoorwaarde van zwaarder gewicht is dan de andere
voorwaarden?3. Geen verzwaring van belastingheffingIn de memorie van toelichting wordt voorgesteld het wetsvoorstel in te
laten gaan voor zover aanslagen nog niet onherroepelijk vaststaan. Dit wordt
door diverse betrokkenen opgevat als het toepassen van terugwerkende kracht.
De leden van de PvdA-fractie zijn geen voorstander van invoering met terugwerkende
kracht, zoals zij ook hebben duidelijk gemaakt in het overleg met de staatssecretaris
over de notitie Terugwerkende kracht in de fiscale regelgeving d.d. 15 mei
1997. Ligt op basis van de in dat overleg ontwikkelde criteria het toepassen
van terugwerkende kracht in de rede? In de memorie van toelichting wordt gesteld
dat bij het voorliggende wetsvoorstel niet primair aan die criteria wordt
getoetst, maar dat er geen sprake is van een lastenverzwaring en dat slechts
vigerend beleid van vóór het Baksteenarrest wordt gecodificeerd.
Op deze stellingname is vanuit verschillende kanten scherpe kritiek geuit.
Deze leden wijzen onder andere op het advies van de Raad van State, de reactie
van de NOB en de reacties van VNO-NCW en MKB Nederland. Dat er geen sprake
zou zijn van een lastenverzwaring is naar de overtuiging van deze betrokkenen
niet juist, vooral ook gezien de opname van «juridisch afdwingbaar»
in voorliggende wetsvoorstel, waardoor een aanzienlijke beperking van de mogelijkheden
tot het treffen van voorzieningen ontstaat. Wat is de stelling van de regering
ten aanzien van de argumenten die door bovengenoemde betrokkenen worden gehanteerd
en waarmee deze willen aantonen dat er wel degelijk sprake is van lastenverzwaring?In de ogen van de leden van de PvdA-fractie is er geen sprake van «oneigenlijk»
of «ongewenst» gebruik. Mede daarom zullen deze leden de informatie
over de omvang van de budgettaire effecten voor hun eindoordeel over het toepassen
van terugwerkende kracht zwaar wegen. Gezien de brede maatschappelijke kritiek
op de terugwerkende kracht van het voorliggende wetsvoorstel vragen deze leden
waarom niet gekozen is voor het splitsen van het wetsvoorstel, opdat de beide
voorstellen afzonderlijk kunnen worden beoordeeld. Dit zou conform de inbreng
zijn van de leden van de PvdA-fractie en de toezeggingen van de staatssecretaris
in bovengenoemd overleg d.d. 15 mei 1997.De leden van de VVD-fractie vragen hoe het onderhavige wetsvoorstel zich
verhoudt tot de brief van 25 juni 1997 aan de Tweede Kamer inzake terugwerkende
kracht (Kamerstukken II, 1996–1997, 25 212, nr. 2). De Tweede Kamer
heeft de staatssecretaris met klem verzocht zich, als het gaat om terugwerkende
kracht, te houden aan de criteria van de Raad van State. Wat is het standpunt
van de regering, ten aanzien van de opmerking van de Raad van State om dit
wetsvoorstel niet aan de Tweede Kamer te zenden? Vindt de regering dat een
dergelijk, niet vaak voorkomend, advies van de Raad van State een opmerkelijk
advies is?De leden van de VVD-fractie hebben op dit moment de meeste moeite met
de terugwerkende kracht van het onderhavige wetsvoorstel en zijn nog niet
overtuigd van de noodzaak hiervan. Zij zijn echter wel van mening dat de wetgever
het recht heeft zich een mening te vormen over fiscale begrippen, zoals bijvoorbeeld
de begrippen «jaarwinst» en «goed koopmansgebruik».
Naar de mening van deze leden is het juist dat het begrip «goed koopmansgebruik»
feitelijk wordt ingevuld door de rechter. Echter, dit brengt naar
hun oordeel niet met zich mee dat de wetgever nieuwe wetgeving introduceert
indien zij dit wenselijk acht.De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering alsnog in te gaan op
de suggestie van de Raad van State om te overwegen de voorwaarde van «een
bestaande rechtsverhouding» te handhaven tot een belastingjaar waarvan
de aanslagregeling voor nagenoeg alle belastingplichtigen nog openstaat, bijvoorbeeld
het jaar 1997. Deze leden merken op dat de NFB eveneens voorstelt de nieuwe
regeling te laten ingaan per 1 januari 1998.In de beantwoording van de schriftelijke vraag van de leden Hillen (CDA),
Giskes (D66) en De Vries (VVD) over het Baksteenarrest (Aanhangsel van de
Handelingen 1998–1999, 505) werd gesteld dat aan deze belastingmaatregel,
die in de ogen van de leden van de CDA-fractie een verzwaring van de belastingheffing
voor belastingplichtigen zou betekenen, geen formele terugwerkende kracht
zou worden gegeven, tenzij bijzondere omstandigheden een afwijking van deze
regel rechtvaardigen. Deze formulering is het resultaat van een eerdere gedachtewisseling
met de Tweede Kamer over terugwerkende kracht in fiscale regelgeving. Toen
is namelijk toegezegd dat aan belastende fiscale maatregelen, behoudens in
uitzonderlijke gevallen, geen terugwerkende kracht zal worden verleend. Daarbij
zou worden aangesloten bij de criteria zoals die door de Raad van State, cumulatief,
zijn ontwikkeld: alleen terugwerkende kracht als is voldaan aan het kenbaarheidvereiste.
Dit vereiste houdt in dat de inhoud van de wet voldoende kenbaar moet zijn
op het tijdstip wanneer de wet voor het eerst van toepassing is en dan nog
alleen indien bijzondere omstandigheden de terugwerkende kracht rechtvaardigen.De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat noch aan het kenbaarheidvereiste
is voldaan, noch aan het vereiste van bijzondere omstandigheden. Op het tijdstip
waarop de wet voor het eerst van toepassing zal zijn, namelijk de jaren waarover
de aanslag en/of de beschikking nu nog niet onherroepelijk vaststaan, was
voor de burger de inhoud van de wet nog niet voldoende kenbaar. Vlak na het
arrest van de Hoge Raad mochten belastingplichtigen er vanuit gaan dat reservering
op bedrijfseconomische gronden aanvaardbaar was. Met betrekking tot de bijzondere
omstandigheden zijn de leden van de CDA-fractie van mening dat de aangedragen
motieven, betreffende onzekerheid en budgettaire gevolgen, onvoldoende grond
bieden om terugwerkende kracht toe te staan. Deze leden wijzen in dit kader
ook op de kritiek van de Raad van State. De Raad van State is van mening dat
de motieven voor het ingrijpen van de rechter niet standhouden. Het genoemde
motief dat het arrest veel onzekerheid teweegbrengt, geeft een overtrokken
beeld. Daarnaast zet de Hoge Raad vraagtekens bij het bedrag dat aan budgettaire
consequenties is genoemd. Bij dit laatste moet, in de ogen van de leden van
de CDA-fractie, nog worden opgemerkt dat de bedoelde budgettaire consequenties
in feite geen derving, doch hooguit een uitstel van belastinginkomsten betreft.
Dit laatste maakt het argument van de budgettaire consequenties in de ogen
van deze leden nog zwakker.De leden van de fracties van RPF en GPV delen de bezwaren van de Raad
van State met betrekking tot het voorstel om, feitelijk met terugwerkende
kracht tot 3 december 1998, de betekenis van het Baksteenarrest te ontnemen.
Genoemde leden zijn van mening dat terugwerkende kracht alleen in uitzonderlijke
gevallen verdedigbaar is, ingeval er bijvoorbeeld sprake zou zijn van grote
budgettaire derving. In dit kader vragen ze de regering hoe dit voorstel,
waar materieel terugwerkende kracht aan wordt verleend, zich verhoudt met
de notitie van 25 juni 1997, waarin de regering terugwerkende kracht alleen
aanvaardbaar vindt in gevallen waarbij sprake is van aanmerkelijke aankondigingseffecten,
of van een omvangrijk oneigenlijk gebruik of misbruik van een wettelijke voorziening? II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IDe leden van de PvdA-fractie zijn van oordeel dat het in het algemeen
in de fiscale wetgeving gewenst is, waar mogelijk aansluiting te zoeken bij
het jaarwinstbegrip zoals dat wordt gehanteerd bij het vaststellen van de
commerciële jaarrekening, binnen de richtlijnen van de Wet op de jaarrekening.
Het jaarwinstbegrip is aan verandering onderhevig, waarvoor in de Wet inkomstenbelasting
(Wet IB), met de invoering van het begrip «goed koopmansgebruik»,
expliciet ruimte is geboden. Wel kan het van belang zijn om duiding te geven
indien de ontwikkeling van het bedrijfseconomisch begrip aanleiding geeft
tot té grote onzekerheid. De leden van de PvdA-fractie stemmen in met
de gewenste keuze voor een verplichtingenstelsel met betrekking tot voorzieningen.
Ook gezien de ontwikkeling dat een toenemend aantal ondernemingen de jaarrekening
baseert op de richtlijnen van de International Accounting Standard Committee
(IASC) achten deze leden het verstandig het verplichtingenstelsel te hanteren.
Zij geven daarbij in het bijzonder in overweging aansluiting te zoeken bij
de «Exposure Draft Provisions, Contingent Liabilities en Contingent
Assets E59». In verband hiermee, vragen zij om een motivering van het
hanteren van de term «bestaande rechtsverhouding» in plaats van
«bestaande verplichting», al dan niet in samenhang met een reeds
gepubliceerde commerciële jaarrekening. Naar het oordeel van de leden
van de PvdA-fractie past de toevoeging dat de rechtsverhouding «juridisch
afdwingbaar» dient te zijn niet bij het verplichtingenstelsel indien
aansluiting wordt gezocht bij internationaal aanvaarde accountancy praktijken.
Zij vragen de regering dan ook waarom deze tekst opgenomen is.De leden van de D66-fractie vragen de regering wat haar standpunt is ten
aanzien van de voorwaarden waaronder voorzieningen op de balans kunnen worden
gevormd. Deze leden begrijpen uit de artikelsgewijze toelichting dat artikel
9c niet méér beoogt dan een expliciete vastlegging van hetgeen
vóór de totstandkoming van het Baksteenarrest als «goed
koopmansgebruik» werd beoogd. De aan het woord zijnde leden verwijzen
naar het zogenaamde Mestarrest (HR 8 juli 1996, BNB 1997/37), waarin de lijn
is uitgezet dat een voorziening kan worden gevormd, als de uitoefening van
een onderneming noodzakelijkerwijs leidt tot kosten die worden opgeroepen
door de productie in enig jaar van in de onderneming voortgebrachte zaken,
maar die pas in een volgend jaar tot uitgaven leiden. Het ontbreken van een
rechtsverhouding, waaruit op de balansdatum juridisch afdwingbare verplichtingen
zijn voortgevloeid, zo begrijpen deze leden, staat de vorming van een voorziening
volgens dit arrest dus niet in de weg. De leden van de fractie van D66 vragen
de regering naar haar standpunt ten aanzien van de relatie tussen de opmerking
in de artikelsgewijze toelichting, dat het Mestarrest zijn betekenis houdt,
en het voorliggende wetsvoorstel, waarin de rechtsverhoudingeis expliciet
wordt gesteld. Kan de regering in haar antwoord, zo vragen deze leden, de
opmerking van Prof. Mr E. Aardema betrekken, dat het niet honoreren van het
Baksteenarrest, maar het wel honoreren van het Mestarrest, ertoe leidt dat
er een systematisch niet te verdedigen ongerijmdheid ontstaat. Immers, in
die zin wordt voor toekomstige lasten, die worden opgeroepen door de productie,
wél de mogelijk gelaten tot passivering te komen en voor toekomstige
uitgaven anderszins, die op het jaar betrekking hebben, niet. De leden van
de D66-fractie vragen voorts of de onverplichte garantievoorziening onverkort
mogelijk blijft. Artikel IIDe leden van de fractie van D66 vinden dat met terugwerkende kracht van
regelgeving zeer terughoudend dient te worden omgegaan. Deze leden vragen
regering in te gaan op de door de Raad van State gesignaleerde, materieel,
terugwerkende kracht van onderhavig wetsvoorstel, doordat aan een uitleg van
de Hoge Raad van een bepaling uit de wet IB 1964, betekenis wordt onthouden.De voorzitter van de commissie,Van GijzelDe griffier voor dit verslag,KroesXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Rosenmöller (GL),
Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA),
Voûte-Droste (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Giskes (D66), Kamp (VVD),
Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Bakker (D66), De Vries (VVD),
Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Stroeken (CDA), Van Beek (VVD),
Balkenende (CDA), Vendrik (GL), Bos (PvdA), Remak (VVD), Wijn (CDA) en Kuijper
(PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Harrewijn (GL), Smits
(PvdA), Duijkers (PvdA), Koenders (PvdA), Balemans (VVD), Van Oven (PvdA),
Schimmel (D66), Patijn (VVD), De Wit (SP), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Hoekema
(D66), Van Walsem (D66), Wilders (VVD), Dankers (CDA), Hillen (CDA), Blok
(VVD), Weekers (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Rabbae (GL), Hindriks (PvdA),
Hessing (VVD), Van den Akker (CDA) en Timmermans (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26821-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl