Vierde Nationaal Milieubeleidsplan; Brief minister met negende voortgangsrapportage over externe veiligheid
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138867
 2009-2010
 
 27 801
 Vierde Nationaal Milieubeleidsplan
 
 
 
 
 Nr. 
 70
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEER
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 7 december 2009
 
 Mede namens de ministers van Verkeer en Waterstaat (VenW), Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)
en Economische Zaken (EZ) bied ik u de negende voortgangsrapportage over externe
veiligheid (EV) aan. Met de voortgangsrapportages informeer ik uw Kamer jaarlijks
over de inspanningen en vorderingen van het kabinet op het gebied van externe
veiligheid rondom inrichtingen, transport en luchtvaart.
 Belangrijke resultaten sinds medio 2008
 Het risicobeleid is in beweging. De klassieke risicobenadering waarbij
preventieve maatregelen worden genomen om risico’s te voorkomen en te
beperken is goed toepasbaar op bekende risico’s. De snelle industriële
ontwikkelingen die mogelijk risico’s inhouden, maar ook veilig kunnen
zijn, vergen een aanvullende risicobenadering. De verwachtingen van burgers
met betrekking tot risico’s en veiligheid zijn ook aan verandering onderhevig
en kunnen sterk uiteenlopen. Risico’s van nieuwe industriële toepassingen
van stoffen en technieken zijn niet altijd inzichtelijk op het moment van
introductie. Een goed voorbeeld hiervan is de omvangrijke toepassing van asbest
in het verleden, als gevolg waarvan jaarlijks dodelijke slachtoffers zijn
te betreuren en waarvan een zorgvuldige verwijdering kostbaar is.
 Het kabinet is op zoek naar een evenwicht tussen de zorgvuldige introductie
van nieuwe industriële toepassingen die risico’s kunnen meebrengen
en de positieve economische effecten van diezelfde toepassingen. Soms is er
te weinig wetenschappelijke kennis over nieuwe risico’s beschikbaar
om tot een gefundeerd risicobeleid te komen. De vraag is dan aan de orde of
de overheid uit voorzorg bepaalde ontwikkelingen moet beperken of dat de keuze
en verantwoordelijkheid voor het gebruik van bepaalde toepassingen bij ondernemers
en burgers wordt gelaten. Het kabinet past verschillende opties toe bij het
omgaan met risico’s en zoekt per risicogebied naar een goede
verdeling van de verantwoordelijkheden voor risico’s rond fysieke veiligheid.
 De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) heeft op verzoek
van het kabinet op 17 september 2008 advies uitgebracht over risico’s
en de verantwoordelijkheden rond fysieke veiligheid. De WRR maakt onderscheid
tussen vier typen risicoproblemen (eenvoudige, complexe, onzekere respectievelijk
ambigue problemen). Daarnaast heeft de Gezondheidsraad op 26 september
2008 een advies uitgebracht over het toepassen van voorzorg.
 Beide raden hechten belang aan voorzorg en aan de verantwoordelijkheid
van producenten voor de gevolgen van het toepassen van nieuwe stoffen en technieken.
 Voor de volledige kabinetsreactie op het advies van de raden verwijs ik
naar de brief van 2 april 2009 aan uw Kamer (Kamerstukken II, 2008/09,
28 089, nr. 23). Afhankelijk van het type risicoproblemen kiest het kabinet
voor maatwerk in de beleidsontwikkeling op de verschillende risicogebieden.
 Specifiek voor het risicogebied Externe Veiligheid wordt uit een oogpunt
van voorzorg in de ruimtelijke ordening een zekere afstand aangehouden tussen
risicovolle bedrijfsactiviteiten en kwetsbare objecten, maar die afstanden
zijn niet zodanig dat risico’s worden uitgesloten. In Nederland is daar
onvoldoende ruimte voor beschikbaar. Lokale bestuurders hebben de verantwoordelijkheid
om door zorgvuldige ruimtelijke ordening onveilige situaties te voorkomen
en zoveel mogelijk beheersbaar te houden. Dit risicobeleid biedt zekere waarborgen
voor burgers tegen de gevolgen van bedrijfsongevallen, maar geen garantie
dat burgers niet door zo’n ongeval getroffen kunnen worden. Daarom heeft
de burger ook een eigen verantwoordelijkheid om zich te informeren over risico’s
in zijn omgeving en over wat te doen bij calamiteiten.
 WET- EN REGELGEVING
 1. Besluit/Regeling externe veiligheid inrichtingen
(Bevi/Revi)
 Het Bevi en de Revi
 Het Bevi en de bijbehorende Revi zijn eind 2004 in werking getreden. Via
Bevi/Revi wordt de koppeling gelegd tussen externe veiligheid, ruimtelijke
ordening en rampenbestrijding voor inrichtingen waar met gevaarlijke stoffen
wordt gewerkt of die daar liggen opgeslagen. In de kern gaat het in dit besluit
om de doorwerking van milieukwaliteitseisen voor externe veiligheid en de
voorbereiding op de rampenbestrijding bij zowel ruimtelijke besluiten als
bij het verlenen van milieuvergunningen voor risicovolle inrichtingen. Ook
de sanering van bestaande knelpunten is in dit besluit geregeld.
 Op 13 februari 2009 is op basis van praktijksignalen een aantal verbeteringen
van het Bevi in werking getreden. Hiermee is een aantal knelpunten opgelost
en zijn onduidelijkheden weggenomen. Zo zijn de onderscheidende criteria voor
categoriale en niet-categoriale inrichtingen qua handhaafbaarheid bijgesteld
en is een ondergrens voor vervoersgebonden inrichtingen opgenomen. Tevens
mogen nu binnen een vastgestelde risicocontour ook beperkt kwetsbare objecten
aanwezig zijn die geen functionele binding hebben met het gebied of de bedrijven.
 Verder is ook op 13 februari 2009 een derde aanvulling op de Revi
in werking getreden. Hierbij is een nieuwe rekenmethodiek voor opslagvoorzieningen
in de Handleiding Risicoberekeningen Bevi aangewezen. En in aansluiting daarop
zijn de afstanden bijgesteld voor inrichtingen waar verpakte gevaarlijke stoffen
worden opgeslagen in een hoeveelheid groter dan 10 000 kg per opslagplaats
(Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen 15). Ook zijn de regels voor LPG-tankstations
beperkt bijgesteld. Het voornemen is in een vierde tranche nog
de mijnbouwinrichtingen onder de werking van het Bevi te brengen.
 Unificatie QRA
 Om de transparantie en de reproduceerbaarheid van veiligheidsberekeningen
te vergroten wordt de voorgeschreven Rekenmethodiek Bevi stapsgewijs geünificeerd.
Voor twee categorieën van bedrijven is deze unificatie inmiddels ingevoerd.
Voor andere categorieën van bedrijven die onder het Bevi vallen zijn
vorderingen gemaakt met de unificatie. Het project omvat tevens het vastleggen
van actuele wetenschappelijke inzichten in de rekenmethodiek. In het voorjaar
2009 is de Toetsgroep Probitrelaties ingesteld, die voor bepaalde stoffen
de beschikbare informatie over de toxiciteit evalueert en een onderbouwd voorstel
doet voor een probitrelatie. Een probitrelatie wordt in de Rekenmethodiek
Bevi gebruikt om het toxisch effect van een stof te kwantificeren.
 2. Registratiebesluit
 Het Registratiebesluit externe veiligheid geeft uitvoering aan het bepaalde
in titel 12.2 van de Wet milieubeheer, waarin de registratieplicht voor risicovolle
situaties wordt geregeld. Het Registratiebesluit bevat voorschriften voor
het aanwijzen van risicovolle situaties bij inrichtingen, transportroutes
en buisleidingen, het inrichten van een register, de inhoud van de te verstrekken
gegevens over de externe veiligheid en de termijnen voor het melden van gegevens.
Het is een uitvloeisel van het besluit van het kabinet om een wettelijke regeling
tot stand te brengen met betrekking tot een centraal register dat voor burgers
en overheden een volledig en transparant overzicht biedt van risicovolle situaties.
 Eind maart 2007 is het Registratiebesluit in werking getreden. Het is
nog niet helemaal gelukt alle gegevens in het register risicosituaties gevaarlijke
stoffen ingevoerd te krijgen. Het gaat met name om het autoriseren van ingevoerde
gegevens en om de invoer van gegevens over het transport van gevaarlijke stoffen
over weg, water en spoor. Dit hangt samen met de voorgenomen totstandkoming
van het basisnet voor deze vervoersmodaliteiten. Het ministerie van VenW vult
de nog ontbrekende gegevens in het register en op de provinciale risicokaarten
begin volgend jaar aan.
 3. Buisleidingen
 In het dossier buisleidingen zijn de afgelopen maanden belangrijke stappen
gezet. Hiermee kan langzamerhand naar een afronding worden toegewerkt van
de inhaalslag voor het dossier buisleidingen.
 Risiconormering externe veiligheid buisleidingen
 Op 23 maart 2009 heb ik het advies ontvangen van de heer Alders waarin
de posities van de partijen in kaart zijn gebracht over de gevolgen van de
risiconormering van aardgastransportleidingen in relatie tot de bebouwde omgeving.
Op 1 april 2009 vond vervolgens een bestuurlijk overleg over dit advies
plaats tussen het Rijk, het Interprovinciaal Overleg, de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten en de Gasunie. Op 5 juni 2009 (Kamerstukken II, 2008/09, 26 018,
nr. 12) heb ik uw Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van dit overleg
en aangekondigd het ontwerp-Besluit externe veiligheid buisleidingen in procedure
te brengen.
 Ontwerp-Besluit externe veiligheid buisleidingen
 Op 19 augustus 2009(Kamerstukken II, 2008/09, 26 018, nr. 13)
is het ontwerp-Besluit externe veiligheid buisleidingen aan de Kamer gezonden.
Het besluit regelt de risiconormering (plaatsgebonden risico en groepsrisico)
voor buisleidingen voor het transport van gevaarlijke stoffen. Daarnaast
regelt het besluit de zorgplicht en enkele meldingsplichten voor de exploitant
en de verplichting voor de overheid om de ligging van buisleidingen op te
nemen in bestemmingsplannen. Ik ga ervan uit dat het besluit per 2011 in werking
kan treden.
 Structuurvisie buisleidingen
 Op 30 december 2008 liep het Structuurschema buisleidingen af. In
de brief van 17 december 2008 (Kamerstukken II, 2008/09, 26 018,
nr. 11) heb ik uw Kamer aangegeven dat in afwachting van de Structuurvisie
buisleidingen het beleid van het Structuurschema wordt gecontinueerd. Het
bedrijfsleven heeft inzicht verschaft in de vraag naar toekomstig transport
door buisleidingen van aardgas, olie en olieproducten en chemische stoffen.
Ik wacht voor CO2-transport het advies af waarom de Minister van
EZ en ik hebben verzocht (Kamerstukken II, 2008/09, 31 510, nr. 36).
De Structuurvisie buisleidingen geeft aan waar ruimte zou moeten worden gereserveerd
om realisatie van nieuwe en het uitbreiden van bestaande buisleidingen mogelijk
te maken op een aantal verbindingen die van nationaal belang zijn. Het Rijk
is verantwoordelijk voor de Structuurvisie buisleidingen, maar ik hecht groot
belang aan instemming van en draagvlak bij de andere overheden met de nieuwe
buisleidingtracés. Er heeft dan ook zorgvuldige afstemming plaatsgevonden
met andere overheden om te komen tot tracés voor buisleidingstroken
die op een groot draagvlak kunnen rekenen. Dit overleg heeft de nodige tijd
gevergd. In januari 2009 zijn drie voorlichtingsbijeenkomsten voor provincies
en gemeenten georganiseerd door VROM over de Structuurvisie buisleidingen.
In de periode januari tot juli 2009 is tussen alle afzonderlijke provincies
en VROM intensief overleg gevoerd over de kaart met de nieuwe hoofdstructuur
voor buisleidingtracés in Nederland. In de najaar van 2009 heeft VROM
verder met gemeenten overlegd over de gedetailleerde tracés voor toekomstige
buisleidingen voor gevaarlijke stoffen. Ik heb het voornemen de borging van
de buisleidingstroken in bestemmingsplannen te regelen in het Besluit Ruimte.
 Milieueffectrapport
 Structuurvisie buisleidingen Voor de structuurvisie dient op grond van
de Wet milieubeheer een milieueffectrapport voor plannen (planMER) te worden
opgesteld. Reden hiervoor is dat de structuurvisie het kader vormt voor activiteiten
die m.e.r.-plichtig zijn. Het doel van de plan-MER-procedure is om bij besluitvorming
over plannen en programma’s het milieu een volwaardige plaats te geven.
Parallel aan de opstelling van het planMER wordt ook een maatschappelijke
kosten-batenanalyse opgesteld. In mei 2009 is gestart met het planMER voor
de Structuurvisie buisleidingen. In het planMER worden de milieueffecten getoetst
van de mogelijke hoofdstructuur voor nieuwe buisleidingtracés. Naar
verwachting zal het planMER eind 2009 gereed zijn en tegelijk met de ontwerp-structuurvisie
ter inzage worden gelegd. Ik ga ervan uit dat na verwerking van de inspraakreacties
en het bestuurlijk overleg de definitieve Structuurvisie buisleidingen rond
de zomer van 2010 aan de beide Kamers der Staten-Generaal kan worden aangeboden.
 Rekenprogramma CAROLA voor aardgastransportleidingen
 CAROLA wordt het rekenprogramma voor het berekenen van de externe veiligheidsrisico’s
van ondergrondse hogedruk aardgastransportleidingen. Met CAROLA kan worden
bepaald of voldaan wordt aan de risiconormen voor de externe veiligheid. Momenteel
worden berekeningen voor aardgastransportleidingen nog uitgevoerd door Gasunie
met het niet vrij verkrijgbare rekenpakket PIPESAFE. CAROLA is bedoeld voor
bevoegde gezagen, adviesbureaus en exploitanten van buisleidingen. Momenteel
worden de laatste testen uitgevoerd en daarna zal het pakket via informatiebijeenkomsten
worden geïntroduceerd. Het Centrum Externe Veiligheid van
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gaat de introductie
en de verspreiding en de helpdesk van CAROLA verzorgen.
 Toezicht op buisleidingen
 De VROM-Inspectie heeft vier onderzoeken gedaan naar buisleidingen. Het
betreft een onderzoek naar de ruimtelijke doorwerking van een buisleiding
tussen Rotterdam en Beek in diverse bestemmingsplannen. Verder een onderzoek
naar de werking van risicomanagementsystemen bij exploitanten van buisleidingen.
Ook is een onderzoek uitgevoerd naar de mate van borging van de kathodische
bescherming van buisleidingen. En tenslotte een onderzoek naar het buisleidingenincident
bij Heinenoord dat plaatsvond in 2007. De resultaten zijn belangrijk voor
de transparantie van het toezicht op buisleidingen dat door de VROM-Inspectie
wordt uitgevoerd. De rapporten staan op de VROM-site www.vrominspectie.nl.
 Communicatie
 Voor gemeenten en provincies wordt een communicatietraject opgezet. Zij
zullen worden geïnformeerd over het nieuwe Besluit externe veiligheid
buisleidingen. Daarnaast zullen ook de Structuurvisie buisleidingen, het rekenprogramma
CAROLA, toezicht op buisleidingen door de VROM-Inspectie en buisleidingen
op de risicokaart en in bestemmingsplannen worden toegelicht. Naar verwachting
zal in 2010 een aantal voorlichtingsbijeenkomsten plaatsvinden.
 4. Transport gevaarlijke stoffen
 In de brief van 4 december 2008 (Kamerstukken II, 2008/09, 30 373,
nr. 27) zijn de hoofdlijnen geschetst van het Basisnet vervoer gevaarlijke
stoffen. Door de invoering van het Basisnet beoogt het kabinet een evenwicht
tot stand te brengen tussen het vervoer van gevaarlijke stoffen, ruimtelijke
ontwikkelingen en externe veiligheid. Om u een eerste indruk te geven van
de spelregels die gemeenten moeten hanteren bij de voorbereiding en vaststelling
van ruimtelijk relevante besluiten die betrekking hebben op de omgeving van
Basisnetroutes, heb ik u gelijktijdig met de genoemde brief een ambtelijk
concept toegezonden van het Besluit transportroutes externe veiligheid. De
wetgeving die nodig is om het Basisnet gevaarlijke stoffen tot stand te brengen,
zal in de loop van 2010 aan uw Kamer worden aangeboden. Het betreft hier enerzijds
regels waarvoor de minister van VenW verantwoordelijk is en anderzijds regels
die tot mijn verantwoordelijkheid behoren. In het laatste geval gaat het om
regels die sturing geven aan ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving van
Basisnetroutes. Vanwege de nauwe samenhang tussen beide regelgevingscomplexen
zal deze wetgeving gelijktijdig aan uw Kamer worden aangeboden.
 5. Luchtvaartveiligheid
 Schiphol
 Op 1 oktober 2008 bracht Hans Alders, advies uit aan de ministers
van Verkeer en Waterstaat en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
over de ontwikkeling van Schiphol (Kamerstukken II, 2008/09, 29 665,
nr. 108). Het kabinet omarmt dit advies (Kamerstukken II, 2008/09, 29 665,
nr. 119) en heeft gekozen voor een verdere versterking van de mainport Schiphol
en een duurzame ontwikkeling van de omgeving tot 2020 binnen de bestaande
milieugrenzen. Het kabinet is ook in de Luchtvaartnota ingegaan op ontwikkelingen
op het gebied van de externe veiligheid in relatie tot Schiphol en andere
luchthavens in Nederland (Kamerstukken II, 2008/09, 31 936, nr. 1). Inmiddels
is een start gemaakt met de nadere uitwerking van een nieuw normen en handhavingstelsel,
inclusief externe veiligheid, en zijn voorbereidingen getroffen voor het uitvoeren
van experimenten met baan- en routegebruik van Schiphol om geluid
en risico beter te beheersen en te beperken. Nadat hiermee ervaring is opgedaan
zal het luchthavenindelingbesluit Schiphol worden aangepast (planning 2013)
waarbij tevens de in de luchtvaartnota genoemde acties ten aanzien van het
groepsrisico zullen worden meegenomen.
 De actualisatie van het Luchthavenindelingbesluit Schiphol
 Het ruimtelijke beperkingenbeleid voor Schiphol is vastgelegd in het Luchthavenindelingbesluit
Schiphol (LIB). Hierin worden onder andere beperkingen gesteld omwille van
externe veligheid; sloop en beperkingen voor nieuwbouw. De uitwerking van
het nieuwe normen- en handhavingstelsel kan ook effecten hebben op de ligging
van de beperkingengebieden uit het LIB. Daarom is afgesproken dat de beperkingengebieden,
in samenhang met bovengenoemd experiment (van medio 2010 tot medio 2012) voor
het nieuwe stelsel worden geëvalueerd en waar nodig aangepast. Zo wordt
geborgd dat het beperkingenbeleid in de toekomst goed aansluit op de wijze
waarop dan gevlogen wordt. De actualisatie zal in 2013 worden afgerond met
het vaststellen van een nieuw LIB. Uitgangspunt bij de actualisatie is dat
de ligging van de beperkingengebieden nog beter gaat aansluiten bij het vliegen
en de milieueffecten; waaronder externe veiligheid. Vanuit deze invalshoek
zal voor het groepsrisicobeleid worden onderzocht hoe de aanvullende maatregelen
van toenmalig Minister Pronk in het LIB kunnen worden opgenomen.
 Luchthavenverkeerbesluit Schiphol
 In 2008 is het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB) gewijzigd om een
aantal hinderbeperkende maatregelen te onderzoeken. Experimenten, zoals het
uitvliegen middels een vaste boogstraal bij Hoofddorp of de aanpassing van
de vertrekroute van de Polderbaan naar het zuiden over Amsterdam en Amstelveen
zijn met succes uitgevoerd. De Commissie Regionaal Overleg luchthaven Schiphol
(CROS) heeft op 2 juli jl. geadviseerd de maatregelen definitief in te
voeren. Het LVB moet hiertoe opnieuw worden gewijzigd. Uit het MER dat de
luchtvaartsector voor deze LVB-wijziging heeft gemaakt, blijkt dat de maatregelen
geen gevolgen hebben voor externe veiligheid.
 Regionale en militaire luchthavens
 In december 2008 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Regelgeving Burgerluchthavens
en Militaire Luchthavens (RBML). Daarna is gewerkt aan concrete regels en
grenswaarden voor regionale en kleine luchthavens. Naar verwachting zal de
nieuwe regelgeving nog in november dit jaar van kracht worden, waarna het
externe veiligheidsbeleid ook voor regionale burgerluchthavens gaat gelden.
Op basis van het 10–5 en 10–6 plaatsgebonden
risico moeten gebieden vastgesteld worden waar beperkingen gelden voor de
ruimtelijke ordening. Voor de berekening is een rekenprogramma ontwikkeld
wat ter beschikking wordt gesteld aan gebruikers. Het Centrum Externe Veiligheid
van het RIVM voert hier het beheer over en heeft een helpdesk ingesteld. Eind
2008 is het rekenmodel voor externe veiligheidsrisico’s van civiele
helikopters gereed gekomen. Het rekenmodel zal onderdeel uit maken van het
rekenpakket waarmee gemeenten en provincies externe veiligheidsrisico’s
rond luchthavens kunnen berekenen, genaamd GEVERS. Voor de militaire luchtvaartterreinen
is in de RBML nog geen externe veiligheid regelgeving vastgelegd. Het Ministerie
van Defensie doet aanvullend onderzoek naar een beter gebruik van de vliegroutes
in het rekenmodel. Er zijn aanwijzingen dat dit de ligging van de contouren
in belangrijke mate kan beïnvloeden. Vervolgens zal ik samen met mijn
collega van Defensie zo spoedig mogelijk de normstelling voor externe veiligheid
voor militaire velden vastleggen. In de in november 2008 aan uw Kamer aangeboden
Defensie Duurzaamheidsnota 2009 (Kamerstukken II, 31 700 X, nr. 61) zijn
hierover concrete afspraken gemaakt. Als doelstelling is daarin
opgenomen dat Defensie in 2012 in samenwerking met mijn departement extern
veiligheidsbeleid geïmplementeerd zal hebben voor luchthavens met voornamelijk
vaste vleugelvliegtuigen.
 Causaal model
 In de wijzigingswet Schiphol van 2005 staat dat de ministeries van VenW
en VROM een causaal model zullen ontwikkelen om de (externe) veiligheid van
de luchtvaart verder te verbeteren. Begin 2009 is de bouw van dit Causal model
for Aviation Transport Safety (CATS) afgerond. Daarmee is voldaan aan het
eerste deel van de verplichting. Het model moet nog verder getest en gevalideerd
worden aan de hand van praktijksituaties. Thans wordt bezien hoe het instrument
ingezet kan worden in veiligheidsbeleid, toezicht en uitvoering en hoe in
verband hiermee de verdere ontwikkeling van het model ter hand moet worden
genomen. Het onafhankelijk adviescollege burgerluchtvaartveiligheid DEGAS
adviseert de sterke kanten van het model te benutten voor ondersteuning van
besluitvorming bij strategische beleidsvraagstukken over luchtvaartveiligheid
en voorts om in te zetten op internationale positionering bij verdere ontwikkeling
van het model.
 6. Vuurwerkbesluit
 De verbeterpunten uit de evaluatie van het Vuurwerkbesluit zijn de afgelopen
periode besproken met diverse adviesgroepen. De daarbij verkregen adviezen
en de resultaten van nader onderzoek worden nu uitgewerkt naar concrete wijzigingsvoorstellen.
Deze worden successievelijk met de betrokken actoren besproken. De verwachting
is dat in het voorjaar van 2010 een wijzigingsvoorstel van het Vuurwerkbesluit
aan uw Kamer gezonden kan worden.
 EU-richtlijn
 De Europese richtlijn voor het op de markt brengen van pyrotechnische
artikelen (pyrorichtlijn) is op 4 juli 2007 van kracht geworden en moet
uiterlijk 4 januari 2010 in Nederlands recht zijn omgezet. De implementatie
van de pyrorichtlijn vindt voor vuurwerk en pyrotechnische artikelen voor
theatergebruik plaats via een wijziging van het Vuurwerkbesluit. Het ontwerp
daartoe heb ik uw Kamer op 14 juli 2009 toegezonden. Voor de overige
pyrotechnische artikelen, zoals airbags, gordelspanners, geldkoffers met verfbom,
nood- en seinmiddelen, wordt een apart besluit opgesteld, omdat het regelen
van deze artikelen niet goed past binnen het Vuurwerkbesluit.
 UITVOERING EN HANDHAVING
 1. Verbeterprogramma Brzo ’99
 Om de uitvoering van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999
(Brzo) te verbeteren is het programma BeteRZO eind 2004 gestart. De ministeries
van VROM, SZW en BZK, en vertegenwoordigers van de uitvoerende overheidsorganisaties
zijn betrokken bij het programma. Na een ontwikkelperiode coördineert
het Landelijke regieteam Brzo het verbeterprogramma sinds 2006.
 In 2004 kwam uit evaluaties naar voren dat de kwaliteit van het toezicht
en de samenwerking van de vier betrokken overheidsorganisaties diende te verbeteren.
De overheidsprestatie diende tijdig, eenduidig, uniform, juist en rechtvaardig
te zijn. En dat bleek niet altijd het geval te zijn. Ook schortte het aan
het kennisniveau van de inspecteurs. Afgelopen jaar hebben de ministeries
een tussenevaluatie van het verbeterprogramma gehouden. Uit de
evaluatie komt naar voren dat er forse vooruitgang is geboekt. Voortzetting
van de inspanningen volgens de ingezette lijn kan tot het gewenste eindbeeld
leiden. De evaluatie geeft ook de aandachtspunten voor de resterende looptijd
van het verbeterprogramma en daarna aan. Het verbeterprogramma loopt in principe
tot 2010, maar alle partijen hebben de wens uitgesproken de samenwerking te
continueren. Ik bekijk met de betrokken partijen op welke wijze dit kan plaatsvinden.
Daarbij worden ook de recente ontwikkelingen met de vorming van regionale
uitvoeringsorganisaties en veiligheidsregio’s betrokken.
 Regeling beoordeling afstand tot natuurgebieden (Reban)
 In september 2006 is in Nederland de «Regeling beoordeling afstand
tot natuurgebieden» geïmplementeerd. Op grond daarvan moet afstand
worden gehouden tussen een bedrijf dat onder het Brzo valt en natuurgebieden
in de omgeving. De ministeries van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)
en VROM samen met het IPO, het bedrijfsleven en het RIVM werken aan een instrument
voor het vaststellen van aan te houden afstanden. De definitiestudie is inmiddels
afgerond en daarmee is een belangrijke basis gelegd voor de verdere ontwikkeling
van het instrument. Het streven is het instrument eenvoudig en praktisch toepasbaar
te maken. Gekozen is voor een beslisboom en opzoektabellen met afstanden.
Het maken van de tabellen is een arbeidsintensieve bezigheid onder andere
doordat de effecten van toxiciteit van bepaalde stoffen op specifiek te beschermen
natuurdoelen niet steeds bekend zijn.
 2. Kwaliteitsimpuls uitvoering externe veiligheid
 Door middel van programmafinanciering wordt voor de periode 2006–2010
door het Rijk jaarlijks € 20 mln ingezet voor de versterking van
de uitvoering van het externeveiligheidsbeleid door andere overheden. De door
de provincies opgestelde overkoepelende rapportage over 2008 geeft aan dat:
 • er veel kennis is ontwikkeld en ervaring is opgedaan met betrekking
tot externe veiligheid;
 • er veel hulpmiddelen zijn ontwikkeld om de uitvoering van de EV-taken
te uniformeren en naar een kwalitatief hoger niveau te tillen;
 • de achterstanden op het gebied van risicoregistratie, vergunningverlening
en handhaving en urgente saneringen zijn ingelopen;
 • er is geïnvesteerd in capaciteit, opleiding, kennisuitwisseling
en een goede samenwerking tussen de uitvoeringsorganisaties.
 
 De gezamenlijke provincies geven aan dat het er naar uit ziet dat de door
hen in 2006 geformuleerde doelstellingen voor 2010 voor de bestaande wettelijke
taken ook gerealiseerd zullen worden. De provincies constateren echter ook
dat er nog veel te doen is en extra inzet nodig is om de volgende redenen:
 • externe veiligheid wordt in de ruimtelijke planvorming nog onvoldoende
meegenomen. Vooral het groepsrisicobeleid wordt als ingewikkeld ervaren en
krijgt vaak niet voldoende aandacht in de bestuurlijke belangenafweging;
 • de totstandkoming van regelgeving ten aanzien van het landelijk
basisnet en buisleidingen is vertraagd waardoor gemeenten het lastig vinden
om een goede ruimtelijke afweging te maken;
 • er is zorg over de naleving van het LPG-convenant tussen de LPG-branche
en het Rijk;
 • het structureel uitvoeren van risicocommunicatie komt niet goed
van de grond;
 • borging van de uitvoering van EV-taken in gemeentelijke processen
is nog onvoldoende geregeld. Om alle gemeenten op het gewenste kwaliteitsniveau
te houden is structurele samenwerking van de betrokken partijen via robuuste
uitvoeringsorganisaties noodzakelijk.
 
 Zoals ik u aangaf in mijn brief van 29 juni 2009 (Kamerstukken II,
2008/09, 27 801, nr. 67) verwacht ik dat met een aantal, reeds in gang
gezette activiteiten, een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan de nu nog
bestaande knelpunten. Het gaat dan in het bijzonder om de uitvoering van de
afspraken die ik voor de zomer met het IPO en de VNG heb gemaakt over de noodzakelijke
verbeteringen van de uitvoeringsorganisatie door het lokaal bevoegd gezag.
Het vastleggen van kwaliteitscriteria en het komen tot een robuuste uitvoeringsstructuur
zijn daarbij kernpunten. Vanwege het grote belang van een goede inbedding
van externe veiligheid in de ruimtelijke ordening wordt samen met het IPO
en de VNG gewerkt aan een aanpak die daarvoor moet zorgen en die aansluit
bij de hierboven genoemde afspraken over kwaliteitscriteria en een robuuste
uitvoeringsstructuur. De implementatie van de Maatlat-EV waarover ik u informeerde
in de voortgangsrapportage 2007 (Kamerstukken II, 2008/09, 27 801, nr.
63) wordt hierin geïntegreerd.
 3. Goederenemplacementen
 In 2002 is begonnen met de uitvoering van het Plan van aanpak goederenemplacementen
(PAGE). Het doel was om alle binnenstedelijke spooremplacementen binnen de
normen van het externe veiligheidsbeleid te brengen. Op dit moment bevindt
het project PAGE zich in de afrondende fase. Op een aantal emplacementen zijn
nog maatregelen in uitvoering. Door de invoering van BEVI en het Basisnet
vervoer gevaarlijke stoffen per spoor wordt de toekomstvastheid van de in
het project PAGE uitgevoerde maatregelen geborgd. Alle PAGE-emplacementen
zijn thans in het bezit van een milieuvergunning. Hiermee is feitelijk het
doel van het project PAGE bereikt. Op dit moment wordt (onder regie van de
provincie Limburg) onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van plannen om de
functionaliteit van het spooremplacement en de spooraansluiting van het chemiecomplex
Chemelot in Sittard/Geleen te verbeteren. De hierin voorgestelde maatregelen
zullen een aanmerkelijke milieuwinst betekenen. In Sittard wordt het groepsrisico
nog altijd overschreden. Daarom wordt overwogen om (een deel van) het resterende
PAGE budget aan te wenden om bij te dragen in de financiering van het project «Emplacement
Zuidelijke Spooraansluiting» bij Chemelot.
 4. Verbeterprogramma VITAAL
 Met de koepelorganisaties in de chemische- en petrochemische industrie
is in 2008 een convenant afgesloten waarin is vastgelegd dat de doelgroep
(i.c. bedrijven die onder het Brzo vallen en die bij een ernstige, moedwillig
veroorzaakte, calamiteit tien of meer doden buiten de inrichting kunnen veroorzaken)
een aantal beveiligingsmaatregelen zal nemen. Het gaat hierbij om circa 70
bedrijven met 80 locaties. Hiervan zijn momenteel 30 bedrijven ook daadwerkelijk
aangesloten bij het convenant. De VROM-Inspectie is gestart met het monitoren
van de implementatie van deze beveiligingsmaatregelen op de bedrijfslocaties.
Deze beveiligingsmaatregelen liggen in de sfeer van het opstellen, vaststellen
en implementeren van een Security Management Systeem (SMS), inclusief het
opstellen, vaststellen en implementeren van een Interne BeveiligingsOrganisatie
(IBO) en een Externe BeveiligingsOrganisatie (EBO). Verder moet een securityrisico-inventarisatie
worden uitgevoerd alsmede het beoordelen en indien nodig toepassen van een
standaardpakket aan dreigingscenario’s.
 
 Via de overeengekomen EBO kunnen specifieke securitymaatregelen bij een
calamiteit getroffen worden. De acties om te komen tot beheersen van mogelijke
gevolgen ten gevolge van moedwillige verstoring vloeien veelal voort uit reeds
vastgestelde, geïmplementeerde en getrainde safetyen crisismaatregelen.
Daarnaast heeft een aantal bedrijven zich aangesloten bij het Alerteringssysteem
Terrorismebestrijding (ATB) en heeft het Ministerie van VROM in samenwerking
met de sector een handreiking ontwikkeld om een SMS op te zetten. In samenwerking
met het Nationaal Adviescentrum Vitale Infrastructuur (NAVI) wordt deze handreiking
actief onder de aandacht gebracht van de betrokken bedrijven in de sector.
Momenteel worden aanvullend meer bedrijven, die onder het criterium van «meer
dan tien doden buiten de poort» vallen, onder de werking van het convenant
gebracht. De VROM-Inspectie zal een aantal van deze specifieke categorie bedrijven
bezoeken. Tijdens de VI-bezoeken zal nut en noodzaak van het nemen van securitymaatregelen
benadrukt worden.
 
 In het kader van de uitvoering van het security convenant kunstmest kan
ik melden dat vanaf 1 juli 2009 een centraal meldpunt chemicaliën
is ingericht. Bij het meldpunt kunnen bedrijven en particulieren verdachte
transacties doorgeven over stoffen die kunnen worden misbruikt voor het produceren
van zelfgemaakte explosieven.
 
 Vooruitlopend op Europese regelgeving op basis van het Actieplan Zelfgemaakte
explosieven heeft VROM in nauwe samenwerking met de Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding (NCTb) voor de in dit kader meest risicovolle chemische
stoffen op vrijwillige basis beveiligingsafspraken gemaakt met desbetreffende
branches. Tevens worden gerichte voorlichtingsactiviteiten gestart voor specifieke
doelgroepen en bedrijven om deze maatregelen in praktijk te brengen. In Europees
verband heeft een expertgroep concrete beveiligingsmaatregelen voor zestien
stoffen opgesteld. Deze maatregelen worden nu onderzocht op de impact op de
markt, waarna de Commissie met EU-brede maatregelen zal komen. Nederland zet
zich in Europa in om te komen tot maatregelen die de kansen op misbruik verkleinen.
In de zomer van 2009 is ook het CBRN-actieprogramma (Chemisch, Biologisch,
Radiologisch, Nucleair) van de Europese Commissie beschikbaar gekomen. Hier
zullen maatregelen uit voortvloeien die een verdere inbedding van beveiligingsmaatregelen
in de chemische sector bevorderen, zoals het opnemen van een beveiligingsparagraaf
in het Responsible Care programma van de Europese Chemische Industrie (CE FIC).
Op nationaal niveau zullen koepelorganisaties uit de chemische sector nagaan
of men bereid is de beveiligingsparagraaf van toepassing te verklaren voor
leden in dat land. Op nationaal niveau is door de NCTb in samenwerking met
betrokken partijen (waaronder VROM) een traject ingezet gericht op weerstandsverhoging
bij risicovolle CBRN-onderzoeksinstellingen. Dit traject loopt in de periode
2008–2013. Implementatie bij een deel van de objecten is gestart. Momenteel
ontwikkelt de NCTb ook een «security awareness workshop» voor
bij het ATB aangesloten bedrijven en CBRN-instellingen. Met behulp van verschillende
instrumenten worden bedrijven en instellingen hiermee aangezet tot het opzetten
van een security awareness programma voor de eigen werknemers.
 
 Een analyse naar de bijzonderheden op het vlak van security voor buisleidingen
is recent beschikbaar gekomen. Hierbij is een aantal locaties vastgesteld
die kwetsbaar zijn. Met de buisleidingensector zal nagegaan worden of, en
zo ja hoe, specifieke initiatieven genomen moeten worden om het beveiligingsniveau
voor de buisleidingen tot een acceptabel niveau aan te passen.
 
 In het kader van de security van het transport van gevaarlijke stoffen
heeft het ministerie van VenW in 2009 in samenwerking met het NAVI een risico-inventarisatie
voor het transport van gevaarlijke stoffen over de weg, het water en per spoor
uitgevoerd. Het wegvervoer kwam daarbij naar voren als de meest kwetsbare
modaliteit. Met risicogestuurd toezicht zal invulling gegeven worden aan inspectieprogramma’s
waarin met name bij wegvervoer de invoering en naleving van beveiligingsplannen
en hulp bij naleving prioriteit krijgen. Verder geldt dat naar verwachting
begin 2010 de maatregelen zullen zijn uitgevoerd die nodig zijn om de top-20
meest onveilige parkeerplaatsen langs de snelwegen beter te beveiligen. Ook
voor vrachtwagens met gevaarlijke stoffen die (tijdelijk) moeten parkeren
langs de betreffende snelwegen is dit een belangrijke verbetering.
 
 Ook vanuit de sector worden initiatieven ontplooid om met een ketenbenadering
samen te werken op het terrein van security. Het al genoemde Responsible Care
programma biedt aanknopingspunten om vanuit de industrie samen met de transportsector
te werken aan implementatie van beveiligingsmaatregelen. Vanuit haar rol als
beheerder heeft ProRail onder andere alle emplacementen in kaart gebracht.
Daarbij is een gewenst beveiligingsniveau ontwikkeld en een indeling in risicocategorieën
gemaakt. Specifiek voor de emplacementen, waar met gevaarlijke stoffen wordt
gewerkt en waar wagons staan opgesteld, werd eind 2008 een risicoanalyse uitgevoerd
zodat voor deze emplacementen een passend beveiligingsniveau met maatregelenpakket
kon worden vastgesteld. Waar nodig zijn in het kader van de Havenbeveiligingswet
aanvullende maatregelen getroffen. Een implementatieplan wordt voorbereid.
Realisatie van de in het plan voorgestelde maatregelen is afhankelijk van
beschikbare financiering.
 
 Tot slot heeft de Europese Unie eind 2008 een onderzoek onder de lidstaten
laten uitvoeren naar de implementatie van de beveiligingsmaatregelen uit het
securityhoofdstuk 1.10 van de regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke
stoffen. De Commissie zal hierover een bijeenkomst organiseren waarin de resultaten
en aanbevelingen worden voorgelegd.
 5. Groepsrisico
 De verantwoording van het groepsrisico is een instrument om te komen tot
een goede ruimtelijke ordening tussen bedrijfsactiviteiten met gevaarlijke
stoffen en kwetsbare objecten in de omgeving. De uitvoerende praktijk heeft
kritiek op dit instrument. Ik ben gestart met een uitgebreide evaluatie van
het groepsrisicobeleid. Volgend jaar kan ik u de resultaten aanbieden en schets
ik u een beeld van de consequenties die ik hier uit trek voor het groepsrisicobeleid.
De VROM-Inspectie heeft een indicatief onderzoek uitgevoerd naar de gemeentelijke
vertaling van het rijksbeleid inzake externe veiligheid in de uitvoeringspraktijk.
Deze rapportage voorziet daarbij tevens in de toezegging van mij in het Algemeen
Overleg over externe veiligheid van 4 april 2007 om een nader onderzoek
te doen naar de uitvoeringspraktijk van het groepsrisico. Ik heb u een separate
brief over deze resultaten gestuurd (Kamerstukken II, 2008/09, 27 801,
nr. 67). De resultaten worden meegenomen in de evaluatie van het groepsrisicobeleid.
 6. Implementatie van het kabinetsstandpunt Ketenstudies
 DSM
 Op 20 maart heb ik, na instemming van de Tweede Kamer en in aansluiting
op het op 4 maart 2008 gesloten principeakkoord samen met de minister
van VenW en de provincies Noord-Holland en Limburg een convenant gesloten
met DSM over de beëindiging van de ammoniaktransporten van DSM Geleen
naar DSM Agro in IJmuiden. Uiterlijk 31 december 2009 zullen de ammoniaktransporten
op deze route definitief worden beëindigd. Met het tekenen van dit convenant
is weer een belangrijke stap gezet om Nederland veiliger te maken. Ammoniakstromen
per spoor zijn al langere tijd zowel politiek als maatschappelijk omstreden
vanwege de potentieel grote gevolgen van een ongeluk. Met het tekenen en uitvoeren
van dit convenant wordt de grootste ammoniakstroom door Nederland (circa 120 000
ton) eind 2009 definitief beëindigd. DSM heeft inmiddels voortvarend
de uitvoering van het convenant ter hand genomen.
 7. LPG: Besluit LPG-tankstations en uitvoering van het
Convenant LPG-autogas
 Er wordt sinds medio 2008 gewerkt aan herziening van het besluit LPG-tankstations.
Herziening van het uit 1988 daterende besluit is nodig om een belangrijke
maatregel breed ingevoerd te krijgen: een hittewerende coating op LPG-tankwagens,
waarmee de kans op een zogenaamde warme BLEVE sterk wordt verkleind. Deze
maatregel is in 2005 al in een convenant tussen VROM en de LPG-sector vastgelegd,
maar de sector heeft altijd aangedrongen op wettelijke regulering. Inmiddels
wordt de eerste LPG-tankwagen voorzien van een hittewerende coating die de
test van hittewerendheid heeft doorstaan. Naar verwachting worden in de periode
tot najaar 2010 een 30-tal LPG-tankwagens, bestaande en nieuwe, van een dergelijke
coating te voorzien. De gemeenten heb ik inmiddels geïnformeerd over
deze ontwikkeling in relatie tot de sanering van de restcategorie aan knelpunten
rond LPG-stations. In het voorjaar 2007 is reeds een informatieblad verzonden
naar gemeenten met de voorgenomen aanpak van de restcategorie. Het is duidelijk
dat door o.a. de technische problemen die rond de hittewerende coating zijn
opgetreden, niet alle LPG-tankstations uit deze restcategorie 1 januari
2010 gereed zijn met de sanering. Voorjaar 2010 kan de saneringsoperatie naar
verwachting afgerond worden.
 8. Adviesraad Gevaarlijke Stoffen
 De Adviesraad gevaarlijke stoffen (AGS) heeft in de afgelopen periode
drie rapporten opgeleverd. In oktober 2008 heeft de AGS de adviezen «Risicobeleid
en rampenbestrijding» en «Brandweeradvisering»aangeboden.
In maart 2009 heeft de AGS het advies «Strategie in de kennisinfrastructuur
voor veilige chemie en energie» aangeboden. De AGS geeft aan nog bezig
te zijn met de afronding van de volgende adviezen: «Ammoniak, opslag
en vervoer (PGS 12)» en «QRA stationaire installaties».
Het kabinet heeft haar standpunt naar aanleiding van de AGS adviezen over «Brandweeradvisering»
en «Risicobeleid en rampenbestrijding» op 5 juni 2009 aan
uw Kamer aangeboden (Kamerstukken II, 2008/09, 29 517, nr. 35).
 
 Het voorstel tot intrekking van de Wet adviesraad gevaarlijke stoffen
is inmiddels opgesteld en heeft een positief advies van de Raad van State
ontvangen. Gelijktijdig is gewerkt aan een wetsvoorstel voor de nieuwe Raad
voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) die de strategische taak van
de AGS op termijn zal overnemen. Op 26 maart 2009 heb ik uw Kamer geïnformeerd
dat het wetsvoorstel voor de opheffing van de AGS gelijktijdig met het wetsvoorstel
voor oprichting van de RLI aan uw Kamer zal worden aangeboden (Kamerstukken
II, 2008/09, 29 383, nr. 125).
 9. Publicatiereeks gevaarlijke stoffen
 De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen is een reeks «stand der techniek»-documenten
die in overleg tussen bedrijfsleven en overheden tot stand komen. De richtlijnen
zijn zo geformuleerd dat in voorkomende gevallen een bedrijf op basis van
gelijkwaardigheid voor andere veiligheidsmaatregelen of toepassingen kan kiezen.
De publicaties «Ammoniak als koudemiddel in koelinstallaties en warmtepompen
(PGS-13)» en «toepassing van Propaan (PGS-22)» zijn geactualiseerd.
Aan tien andere publicaties wordt gewerkt. De actualisatie van de Publicatiereeks
vond tot voor kort plaats onder regie van VROM. In de 8e voortgangsrapportage
is de overgang naar een externe beheersorganisatie aangekondigd. De aansturing
van de beheersorganisatie vindt plaats door de programmaraad. De programmaraad
bestaat uit vertegenwoordigers vanuit het bedrijfsleven (VNO-NCW en MKB Nederland),
werknemers (vakcentrale MHP) en overheden (NVBR, IPO, VNG, Arbeidsinspectie
en VROM). Begin 2009 is de nieuwe beheersorganisatie met een kick-off bijeenkomst
formeel van start gegaan. De overdracht van VROM naar de externe beheersorganisatie
is daarmee succesvol afgerond.
 10. Coördinatie Vuurwerkbesluit
 De onrustig verlopen jaarwisseling 2007–2008 en het toegenomen aantal
letselgevallen wierp de vraag op of de afsteektijden voor vuurwerk beperkt
moesten worden. De door de minister van BZK ingestelde «Commissie overlast
jaarwisseling (commissie de Graaf)» werd daarom gevraagd ook op dit
punt te adviseren. In haar rapportage «Een prettige jaarwisseling»
van 29 september 2008 adviseerde de commissie dit niet te doen. Inperken
van de afsteektijden moet effectief kunnen worden gehandhaafd, maar dit zou
leiden tot niet acceptabele capaciteitsproblemen tijdens de jaarwisseling
zelf. Daarnaast wees onderzoek onder de bevolking uit dat de bevolking zeer
verdeeld is over het beperken van de afsteektijden. Voor- en tegenstanders
zijn zeer uitgesproken in hun mening en qua aantal met elkaar in evenwicht.
Bovendien is de mening dat prioriteit gegeven moet worden aan de aanpak van
vandalisme, rellen en geweld tegen hulpverleners en niet zo zeer aan het handhaven
van afsteektijden. Het advies van de commissie is om genoemde redenen overgenomen.
 
 Eind 2008 is door de Stichting Consument en Veiligheid weer een vuurwerkcampagne
gevoerd. Daarbij werd vooral de verkrijgbaarheid van (illegaal) vuurwerk in
België aan de kaak gesteld. Gezien de doelgroep (10 en 25 jaar) liep
de campagne via internet. De filmpjes zijn een groot succes gebleken. Door
Consument en Veiligheid is ook, in nauwe samenwerking met SenterNovem, de
VNG, Stichting Nederland Schoon, de sector en het ministerie van VROM campagne
gevoerd voor het opruimen van vuurwerkresten.
 
 Dit jaar kon Consument en Veiligheid een daling van het aantal letselgevallen
bekend maken: 790 personen zijn met letsel bij Spoedeisende hulp behandeld,
tegen 1100 gevallen bij de jaarwisseling van 2007/2008. Wel is het aantal
ziekenhuisopnamen (14 procent) hoger dan de afgelopen jaren. Elk letselgeval
is er één teveel, maar gelukkig heeft de stijging van de afgelopen
jaren zich niet doorgezet. Natuurlijk blijft het zaak om ook het komende jaar
aandacht te geven aan de bewustwording van de gevaren van vuurwerk. In de
media is sprake geweest van een dode als gevolg van vuurwerk. Nadere informatie
van de politie heeft geleerd dat sprake is geweest van het experimenteren
met diverse chemicaliën. Hoewel de dode is gevallen rond de jaarwisseling,
moet dit overlijden niet worden geweten aan vuurwerk.
 
 In het afgelopen jaar zijn door de VROM-Inspectie ca. 160 partijen consumentenvuurwerk
gecontroleerd. Ongeveer 30% van het geteste vuurwerk werd afgekeurd.
Dit is ongeveer gelijk met vorig jaar. Totaal is er circa 40 ton ondeugdelijk
vuurwerk in beslag genomen. Dit resultaat noodzaakt ook het komende jaar scherp
op de kwaliteit van het aangeboden vuurwerk te blijven letten. Bij de aanpak
van illegaal vuurwerk is vooral gestreefd te voorkomen dat illegaal vuurwerk
Europa en Nederland binnenkomt. Dit in nauwe samenwerking tussen de Belgische,
Duitse en Nederlandse opsporingsdiensten. Het resultaat van deze aanpak is
dat in 2008 zeven keer meer illegaal vuurwerk, in totaal 560 ton, in beslag
is genomen dan in 2007. Omdat het onmogelijk is alle illegale vuurwerkstromen
tegen te houden, zijn politie en andere handhavings- en opsporingsdiensten
rond de laatste jaarwisseling ook actief geweest met het opsporen van illegaal
vuurwerk bij particulieren. Daarbij is onder meer gebruik gemaakt van de meldingen
uit «meld misdaad anoniem». Ook deze aanpak is succesvol gebleken.
De strategie en inzet tegen illegaal vuurwerk heeft gewerkt.
 
 Mede naar aanleiding van een burgerinitiatief kwam opnieuw de discussie
over een algeheel verbod op consumentenvuurwerk op gang. De samenleving is
daar sterk verdeeld over. Het kabinet heeft uitgesproken geen plannen te hebben
om een dergelijk verbod af te kondigen. Het kabinet is van mening dat het
afsteken van consumentenvuurwerk bij de traditie van de viering van de jaarwisseling
hoort en als zodanig behouden moet blijven. Maatregelen om overlast van vuurwerk
te beperken moeten vooral worden bezien in de brede aanpak van de ongeregeldheden
tijdens de jaarwisseling. De Commissie voor Verzoekschriften en Burgerinitiatieven
heeft besloten het initiatief, omdat het onderwerp reeds eerder besproken
is, niet in behandeling te nemen (Kamerstukken II, 2008/09, 31 756, nr.
44).
 
 Overigens bent u over vorengenoemde punten schriftelijk geïnformeerd
op 3 februari 2009 en 5 december 2008 (Kamerstukken II, 2008/09,
31 700, nrs. 47 en 59). Bespreking met de Kamer heeft plaatsgevonden
tijdens het Algemeen Overleg – Bejegening publieke ambtsdragers op 21 april
2009.
 11. Munitieactieprogramma (MAP)
 Op 1 na zijn voor alle 42 complexen waar munitie wordt opgeslagen de definitieve
risicoanalyses opgeleverd. De voortgang van de aanpassingen van de vergunningen
verloopt volgens schema. Voor één complex (Ritthem, Zeeland)
moet nog een gesprek worden gevoerd over de ruimtelijke doorwerking van de
resultaten van de risicoanalyses. De consequenties en mogelijke oplossingen
worden besproken in een overleg tussen de betreffende gemeente(n), Defensie
en VROM; de risicoanalyse wordt op basis van dat gesprek definitief gemaakt.
De reden dat dit complex nog niet is behandeld is omdat eerst recent voldoende
duidelijkheid bestaat over het toekomstige gebruik van dit complex. Na het
definitief maken van deze laatste risicoanalyse is het munitieactieprogramma
voltooid. De veiligheidssituatie rond de munitieopslagplaatsen van Defensie
is in overeenstemming met de daarvoor geldende regels.
 12. Verdrag van Helsinki
 De uitvoering van het Helsinkiverdrag is tussen Nederland en België
verder gestroomlijnd. De uitwisseling van gegevens over risico’s van
bedrijven in de grensstreek blijft nog te vaak beperkt tot functionarissen
die binnen het externe veiligheidsdomein werkzaam zijn. Inmiddels zijn de
contacten met vertegenwoordigers van het rampenbestrijdingsdomein aangehaald
om een betere voorbereiding van hen op industriële ongevallen met grensoverschrijdende
gevolgen te kunnen garanderen.
 13. Implementatie van het kabinetsstandpunt AGS-advies
ontplofbare stoffen
 De uitvoering van de eerste acties uit het kabinetsstandpunt ontplofbare
stoffen (Kamerstukken II, 2007/08, 29 383, nr. 110) is ter hand genomen.
Van de navolgende acties kan voortgang worden gemeld: a) overslag bij (zee)havens
De belangrijkste actie voor de korte termijn, inzicht verkrijgen in de problematiek
rond de overslag van ontplofbare stoffen in het havengebied, is afgerond.
Om tot een goed inzicht te komen is besloten om onderzoek te doen naar alle
transporten van massa-explosief materiaal in de Rotterdamse haven. Vooral
zaken als vertrek- en aankomsttijden, wachttijden en andere logistieke informatie
zijn onder de loep genomen. Belangrijkste reden van dit onderzoek was om na
te gaan of de gemaximeerde nederleggingsduur in de milieuvergunningen bij
haven bedrijven leidt tot relatief hoge, ongrijpbare risico’s. Tevens
is de situatie in andere Nederlandse zeehavens onderzocht. De conclusies die
uit het onderzoek volgen, zijn:
 • In 2008 is in Nederland circa 2000 ton explosieven van de klasse
1.1 overgeslagen. Rotterdam is veruit de belangrijkste haven voor het transport
van deze explosieven. De meeste transporten van de explosieven hebben geen
eindbestemming in Nederland, maar worden doorgevoerd.
 • Enkele malen per jaar doen zich afwijkingen voor van de reguliere
procedure bij de overslag en het vervoer van explosieven van de klasse 1.1.
De oorzaken van de afwijkingen komen vooral voort uit overmachtsituaties (staking,
files, slecht weer) en fouten in communicatie en planning. Er zijn geen aanwijzingen
gevonden dat de gemaximeerde nederleggingsduur in de milieuvergunningen de
oorzaak is van de afwijkingen.
 • Ten opzichte van het totale aantal transporten van explosieven
van de klasse 1.1 (circa 250 per jaar) is het aantal afwijkingen zeer beperkt.
Het totale beeld dat naar voren komt is dat de (container)logistiek van explosieven
van de klasse 1.1 professioneel is georganiseerd.
 • Ondanks het geringe aantal afwijkingen per jaar, wordt de aanbeveling
gedaan om in de relevante Wm-vergunningen een bepaling op de nemen die de
vergunninghouder verplicht om aanvullende of vervangende maatregelen te nemen
om de beveiligingssituatie en veiligheidssituatie zo goed mogelijk te blijven
borgen indien zich een afwijking voordoet.
 In overleg met de betrokken bevoegde gezagen zal worden nagegaan op welke
wijze dergelijke aanvullende maatregelen in de vergunningen kunnen worden
opgenomen. b) Handreiking Wet explosieven voor civiel gebruik Geconstateerd
is dat de wet- en regelgeving rondom explosieven complex is. Vooruitlopend
op het verbeteren van de wetgeving is toegezegd om een Handreiking ter ondersteuning
van de uitvoeringspraktijk uit te brengen. Deze Handreiking is op 14 juli
2009 verschenen. Het document is beschikbaar op de website van het ministerie
van VROM. Deze handreiking wordt onder meer door de VROM Inspectie gebruikt
bij het reguliere toezicht, zodat de uitvoering van de regelgeving op een
adequaat uitvoeringsniveau kan worden gebracht. In de tweede helft van 2009
zal daarom de handreiking actief worden gecommuniceerd met de verschillende
doelgroepen. c) Verhogen security bewustzijn De Handreiking Wet explosieven
voor civiel gebruik (zie b) bevat een module security, welke in nauwe samenwerking
met security-experts en het bedrijfsleven is geschreven. De module bevat een
systematiek die zowel voor kleine als grote bedrijven bruikbaar is. Overleg
met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid wordt
gevoerd om te komen tot een gecertificeerd beveiligingsniveau.
 14. Overige aandachtspunten en projecten
 Voortgang waterstof
 Bij brief van 27 maart 2009 (Kamerstukken II, 2008/09, 27 801,
nr. 66) heb ik uw Kamer geïnformeerd over de ontwikkeling van een Nederlandse
Praktijkrichtlijn voor waterstoftankstations. De werkgroep is in juni 2009
van start gegaan en hoopt de praktijkrichtlijn in mei 2010 te kunnen opleveren.
 Milieuvergunning Vliehors
 Op 15 juli 2008 is de aanvraag om revisievergunning op grond van
de Wet milieubeheer voor De Vliehors op Vlieland ingediend. Tegen de ontwerpbeschikking
zijn geen bedenkingen ingediend. De vergunning is op 23 september 2009
verleend.
 Buncefield – Leren van incidenten
 In december 2005 werd in Hemel Hempstead in Hertfordshire (nabij Londen)
het Buncefield olieopslagdepot door explosies verwoest. De gevolgen daarvan
zijn ook in Nederland bezien op te leren lessen voor de opslag van olie in
opslagtanks. VROM nam het initiatief om samen met het ministerie van BZK,
het ministerie van SZW en het bedrijfsleven het incident en de daarop volgende
evaluaties op hun merites te bezien. De werkzaamheden in Nederland richtten
zich op drie aandachtsvelden: de risicomodellering van olieopslagtanks, de
PGS 29 die technische voorschriften bevat voor de opslagtanks, en de rampenbestrijding.
De mogelijkheid van het optreden van een incident zoals Buncefield bleek voldoende
te zijn verdisconteerd in de bestaande rekenmethodiek. De richtlijn PGS 29
is op het Buncefield scenario onderzocht en inmiddels aangepast. VROM werkt
samen met de betrokken Rijksinspecties, andere overheden en bedrijfsleven
aan de implementatie van de nieuwe verplichtingen. Het Nederlands Instituut
voor Fysieke Veiligheid brengt eind 2009 een rapport uit met aanbevelingen
voor de rampenbestrijding in Nederland. Deze aanbevelingen worden afgeleid
uit het onderzoek van de Buncefield Major Incident Investigation Board. De
veiligheidsregio’s en de bij de rampenbestrijding betrokken koepelorganisaties
kunnen op basis van de aanbevelingen verbeteringen doorvoeren in de voorbereiding
op de bestrijding van tankbranden.
 
 Een ramp als die in Buncefield laat eens te meer zien dat veiligheid geen
rustig bezit is. Veiligheid, eenmaal geregeld en beheerd, gaat niet vanzelf
goed. Voortdurende aandacht en alertheid bij het toepassen van veiligheidsmanagement,
en het onderkennen van en reageren op nieuwe risico’s, is geboden. Wanneer
er feitelijke onzekerheid bestaat over de omvang van nieuwe risico’s,
moeten we als samenleving nuchter beoordelen of en in hoeverre die risico’s
verantwoord zijn, niet alleen vanuit veiligheidsoverwegingen, maar ook, en
daarmee verbonden, vanuit sociaal-economisch oogpunt. Het WRR advies heeft
daartoe goede handvatten geboden.
 
 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
 J. M. Cramer