Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006; Brief ministers ter aanbieding notitie 'Europa in het Nederlandse onderwijs'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-V, nr. 151

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-V nr. 151

12-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamEUROPA IN HET NEDERLANDSE ONDERWIJSINLEIDINGVAN WET TOT ONDERWIJS IN DE KLASPrimair onderwijs – specifieke wet- en regelgevingVoortgezet onderwijs – specifieke wet- en regelgevingEuropees burgerschap – primair onderwijs (PO) en
voortgezet onderwijs (VO)«Basiswaarden en de democratische rechtsstaat:Taalonderwijs in het primair en voortgezet onderwijsLeermiddelenVERDERE ONTWIKKELINGENCanon geschiedenisInnovatieve scholennetwerken.EU-sleutelvaardighedenEuropa-competentie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VToon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 30300-VIIIToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V) voor het jaar 200630 300 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006nr. 151BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP EN VAN
BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 september 2006Bijgaand bieden wij u de notitie Europa in het Nederlandse onderwijs aan.
Met deze notitie beogen wij mede een antwoord te geven op de moties Van Baalen
c.s. (30 300 V, nr. 54 d.d. 24 november 2005) en de motie Schuyer
c.s. (XXX-A d.d. 6 december 2005).De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenDe Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. Bot EUROPA IN HET NEDERLANDSE ONDERWIJSINLEIDINGEen belangrijk doel van het proces van Europese integratie is burgers
in staat te stellen om zich vrij te kunnen bewegen in de Europese Unie en
te wonen en werken waar zij dat willen. Het integratieproces is tot voor kort
in belangrijke mate gericht geweest op het wegnemen van belemmeringen hierbij.Maar de realisatie van het vrij verkeer van personen kan pas ten volle
worden benut als ook burgers zelf zich voldoende toegerust voelen om deze
kansen aan te grijpen. Adequate democratische controle op Europese beleidsvorming
vergt eveneens dat burgers in staat worden gesteld zich actief in het debat
te roeren. Zo heeft het burgerschap een extra dimensie gekregen, namelijk
een Europese. Een belangrijk element van het burgerschap is kennis. Onder
meer in de motie-Van Baalen c.s. (30 300V, nr. 54 d.d. 24 november
2005) is erop gewezen dat de kennis over de Europese Unie onder de Nederlandse
bevolking gering is en dat deze lacune het maatschappelijke debat over Europese
integratie belemmert. In de aanloop naar en na afloop van het referendum over
het grondwettelijk Verdrag op 1 juni 2005 zijn diverse onderzoeken1 gedaan die deze constatering bevestigen. Tevens heeft
een recent onderzoek (bijlage bij Notitie Kabinetsanalyse Europese bezinningsperiode,
kamerstuk 30 303, nr. 20 d.d. 19 mei 2005), uitgevoerd door het
ministerie van Buitenlandse Zaken aangetoond dat er ook vanuit de bevolking
een grote behoefte bestaat aan meer aandacht voor Europa in het onderwijs.
Het kabinet werkt aan een structureel betere informatievoorziening over Europese
samenwerking. Eén van de activiteiten op dit terrein is het beter verankeren
van Europa in het onderwijs. In deze brief worden de recente initiatieven
met betrekking tot Europa en het onderwijs uiteen gezet. De nadruk ligt daarbij
op de initiatieven van het kabinet. Gezien de aard van het Nederlandse onderwijsstelsel,
waarin een grote verantwoordelijkheid voor de vormgeving van het onderwijs
bij scholen zelf ligt, komen ook initiatieven van anderen aan de orde. Met
deze brief beogen wij tevens een antwoord te geven op de moties Van Baalen
c.s. d.d. 24 november 2005 en de motie Schuyer c.s. (92 498, XXX-A
d.d. 6 december 2005) waarin wordt opgeroepen tot respectievelijk het
presenteren van concrete voorstellen om de kennis van de Europese integratie
in het algemeen en Europese staatkunde in het bijzonder in het curriculum
van het primaire en het secundaire onderwijs te verankeren en de huidige kerndoelen
en eindtermen dienovereenkomstig aan te passen; en om het initiatief te nemen
om maatschappelijke partijen op te dragen de kerndoelen over Nederlands en
Europees burgerschap uit te werken en deze voldoende te faciliteren. Het kabinet
voelt zich door deze moties gesteund in zijn inzet eraan bij te dragen dat
alle Nederlandse scholieren aan het einde van hun schoolloopbaan beschikken
over voldoende kennis en vaardigheden om als burger te kunnen functioneren
in Europa.VAN WET TOT ONDERWIJS IN DE KLASIn de afgelopen jaren is gewerkt aan een betere verankering van Europa
in het onderwijs. Dit wordt hieronder nader toegelicht. De verplichte kaders
van de wet en de kerndoelen voor zowel primair als voortgezet onderwijs zijn
zó vormgegeven dat Europa en Europees burgerschap op meerdere manieren
en momenten terugkomen in het onderwijs. Aan het einde van hun schoolloopbaan
in het voortgezet onderwijs moeten leerlingen voldoen aan eindtermen; voor diverse vakken vormt «Europa» een onderdeel
van de eindtermen. Kerndoelen en eindtermen worden omgezet in leerlijnen; doorgaans gebeurt dit door de Stichting Leerplanontwikkeling
(SLO). Leerlijnen zijn niet verplicht, maar bieden een richtsnoer voor scholen om het onderwijs vorm te geven en voor uitgevers om leermiddelen te ontwikkelen. Binnen de kaders van wet,
kerndoelen en eindtermen bepalen scholen zelf hoe zij invulling geven aan
hun onderwijs, welke leermiddelen zij hun leerlingen aanbieden. Deze ruimte
voor de school past bij de besturingsfilosofie die voor het gehele onderwijs
gehanteerd wordt. Wij regelen wát de ononderhandelbare normen zijn,
scholen regelen hóe die vorm krijgen in het onderwijs en de inspectie
ziet toe op naleving. Maatschappelijke organisaties zijn en worden betrokken
in alle schakels van de keten van kerndoel tot leermiddel, van eindterm tot
de manier waarop leerlingen lesstof tot zich nemen.Primair onderwijs – specifieke wet- en regelgevingKerndoelen geven aan wat elke leerling aangeboden moet krijgen binnen
het onderwijs.Onlangs zijn de kerndoelen voor het primair onderwijs aangepast. Het aantal
kerndoelen is drastisch teruggebracht, en daarbinnen heeft Europa zowel relatief
als absoluut een sterkere positie gekregen. Kerndoelen in het domein «Oriëntatie
op jezelf en op de wereld» verwijzen naar Europa in het onderwijs: 36 De leerlingen leren hoofdzaken van de Nederlandse
en Europese staatsinrichting en de rol van de burger.47 De leerlingen leren de ruimtelijke inrichting van de eigen omgeving
te vergelijken met die in omgevingen elders, in binnen- en buitenland, vanuit
de perspectieven (...) werken, bestuur, (...) cultuur en levensbeschouwing.
In ieder geval wordt daarbij aandacht besteed aan twee lidstaten van de Europese
Unie en twee landen die in 2004 lid werden (...).50 De leerlingen leren omgaan met kaart en atlas, beheersen de basistopografie
van Nederland, Europa en de rest van de wereld en ontwikkelen een eigentijds
geografisch wereldbeeld.Voortgezet onderwijs – specifieke wet- en regelgevingOp 23 mei 2006 is de regeling onderbouw voortgezet onderwijs (Kamerstukken
2005–2006 I, 30 323, nr. A) door de Eerste Kamer aangenomen. Deze
regeling vormt de wettelijke basis voor de kerndoelen onderbouw voortgezet
onderwijs vanaf 1 augustus 2006. Met kerndoelen wordt wettelijk
vastgelegd wat alle leerlingen op alle scholen in de onderbouw van het voortgezet
onderwijs (de eerste twee leerjaren) moeten leren. Hiermee worden dus alle
leerlingen van 12 – circa 14 jaar bereikt. Evenals voor het basisonderwijs
geldt voor het voortgezet onderwijs dat het aantal kerndoelen wordt verminderd.
Bovendien zijn de 58 nieuwe kerndoelen voor de onderbouw veel globaler geformuleerd
dan voorheen. Europa komt echter expliciet en prominent naar voren (Kamerstukken
2005–2006, 30 590, nr. A/1). Het gaat specifiek om de volgende
kerndoelen: 38 De leerling leert een eigentijds beeld van de eigen omgeving,
Nederland, Europa en de wereld te gebruiken om verschijnselen en ontwikkelingen
in hun omgeving te plaatsen.45 De leerling leert de betekenis van Europese samenwerking en de Europese
Unie te begrijpen voor zichzelf, Nederland en de wereld.Daarnaast komt Europa meer impliciet in andere kerndoelen naar voren.
De leerling leert de relatie te leggen tussen de gebeurtenissen en ontwikkelingen
in de 20e eeuw (waaronder de Wereldoorlogen) en de hedendaagse ontwikkelingen. Ook in eindtermen bij de verschillende bovenbouwprogramma’s komt «Europa»
nadrukkelijk naar voren. In alle profielen (havo/vwo) is, in het gemeenschappelijke
deel, het vak maatschappijleer (havo, 160 uur) of het vak maatschappijleer
en geschiedenis (vwo, 200 uur) verplicht. (De totale studielast voor de 2e
fase havo is 3200 uur over 2 jaar en voor vwo 4800 uur over 3 jaar). Ook in
de bovenbouw van het vmbo is het vak maatschappijleer 1 voor alle leerlingen
verplicht (80 uur). Bij maatschappijleer moet een leerling bijvoorbeeld kunnen «uitleggen
hoe politieke beleids- en besluitvormingsprocessen in Nederland worden beïnvloed
door de politieke, economische en culturele verwevenheid van de internationale
samenleving».Leerlingen die kiezen voor een economisch, cultureel en/of maatschappelijk
georiënteerd(e) profiel of sector, hebben naast maatschappijleer nog
andere vakken waarin «Europa» aan de orde komt. In het profiel
Cultuur en Maatschappij (havo en vwo) zijn de vakken geschiedenis en (in havo)
economie 1 verplicht, in het profiel Economie en Maatschappij (havo en vwo)
de vakken geschiedenis, economie en aardrijkskunde. In de sector Zorg en welzijn
(vmbo) is, naast het vak maatschappijleer 1, één van de vakken
wiskunde, maatschappijleer 2, geschiedenis en staatsinrichting en aardrijkskunde
verplicht, in de sector Economie (vmbo) het vak economie. Het aantal uren
varieert per vak, maar loopt van ongeveer 160 uur (aardrijkskunde in de vmbo-sector
Zorg en Welzijn) tot 360 uur voor geschiedenis in het vwo-profiel Cultuur
en Maatschappij1.De eindtermen worden periodiek door vakinhoudelijke commissies en de SLO
ontwikkeld en door de Minister van OCW vastgesteld. Dit gebeurt gemiddeld
eens in de 5 à 7 jaar. De eindexamenprogramma’s vwo/havo zijn
net aangepast (inwerkingtreding 1 augustus 2007; Kamerstuk 29 800
VIII, nr. 192) en voor het vmbo wordt daaraan gewerkt (ook inwerkingtreding
1 augustus 2007). In de eindtermen van alle relevante vakken (en de nadere
uitwerking daarvan voor centraal examen en schoolexamen) komt Europa uitgebreid
aan de orde. Het betreft de vakken: maatschappijleer, geschiedenis, aardrijkskunde,
economie en de moderne vreemde talen. Bij maatschappijleer voor havo en vwo
is het uitgangspunt burgerschap, waaronder Europees burgerschap2.Europees burgerschap – primair onderwijs (PO) en
voortgezet onderwijs (VO)Naast versterking van de Europa-dimensie in het onderwijs heeft het vorige
kabinet zich zeer ingespannen voor verankering van burgerschap in het basis-
en voortgezet onderwijs.Ook dit kabinet meent dat burgerschap een onontbeerlijk onderdeel is van
de vorming van jongeren tot volwaardige burgers. Dit moet zijn weerslag vinden
in het onderwijs. Onlangs is wettelijk vastgelegd (in artikel 8 WPO, artikel
11 WEC en artikel 6 en 17 WVO) dat scholen aandacht moeten besteden aan actief
burgerschap en sociale integratie (Wet van 9 december 2005, Stb. 678;
op 1 februari 2006 in werking getreden op grond van het Besluit van 13 januari
2006, Stb. 36). Hiermee wordt wettelijk verankerd dat het onderwijs er mede
van uit gaat dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving, dat het
onderwijs mede is gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale
integratie, en dat het onderwijs er mede op is gericht dat leerlingen kennis
hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van
leeftijdgenoten. Dit is ook neergelegd in de kerndoelen, die aangeven wat
de scholen de leerlingen moeten aanbieden. Vanaf 1 augustus 2006
zal de inspectie in het reguliere onderwijstoezicht toezien op de manier waarop
scholen de opdracht met betrekking tot actief burgerschap en sociale integratie
vervullen. Tevens dient het aanbod invulling te geven aan de in dit verband
relevante kerndoelen. Eén van de kerndoelen die in het toezichtkader expliciet worden genoemd, is kerndoel 45: «De leerling
leert de betekenis van Europese samenwerking en de Europese Unie te begrijpen
voor zichzelf, Nederland en de wereld». In het toezichtskader van de
inspectie is de volgende tekst opgenomen:«Basiswaarden en de democratische rechtsstaat:de school heeft een structureel aanbod dat zich richt op de overdracht
van basiswaarden.De school heeft een structureel aanbod dat zich richt
op de overdracht van kennis, houdingen en vaardigheden die nodig zijn om als
burger in een democratische rechtsstaat te functioneren, met inbegrip van
kennis over de hoofdzaken van de Nederlandse en Europese staatsinrichting»Burgerschap kent verschillende niveaus. Zo is er schoolburgerschap, maatschappelijk
burgerschap, staatsburgerschap en Europees burgerschap. Die Europese dimensie
is een belangrijk aspect van burgerschap.De SLO deelt die mening. In het leerplan burgerschapsvorming van de SLO,
opgesteld op basis van de kerndoelen en in opdracht van OCW, zijn Europa en
Europees burgerschap veelvuldig opgenomen. Een voorbeeld: «... Wel wordt
gewezen op de Nederlandse cultuur en het belang van de Europese dimensie.
Uit de beschrijving van burgerschap (...) kan ook al worden afgeleid dat er
verschillende gemeenschappen zijn waarop burgerschap zich kan richten. Dit
kan worden uitgebreid tot een breed scala: de eigen familie, de buurt, de
school, de sociaal-culturele groep, de eigen stad of regio, een groep geestverwanten,
het land waar men woont en/of waar men zich mee verbonden voelt, de Europese
Unie, tot de hele mensheid, zoals bij het concept wereldburgerschap».Ook de Stichting Kennisnet, de internetorganisatie voor het onderwijs,
draagt een steentje bij1. Binnen de website over
burgerschap is er een onderscheid gemaakt tussen de verschillende niveaus.
Leerlingen, leerkrachten en ouders kunnen informatie vinden over onderwijs
in Europa, Europa in het onderwijs en Europees burgerschap.Naast kerndoelen, het werk van de SLO en Stichting Kennisnet, biedt het
kabinet nog andere handreikingen voor (Europees) burgerschap. Dan gaat het
om lesmateriaal, middelen voor competentiemanagement of andere projecten die
helpen de kerndoelen te realiseren.Het KPC (Katholiek Pedagogisch Centrum) in Den Bosch verzamelt bijvoorbeeld
in opdracht van OCW goede initiatieven die scholen voor primair en voortgezet
onderwijs op het gebied van (Europees) burgerschap en sociale integratie al
hebben ontwikkeld. Daarnaast zullen zij in opdracht van OCW enkele goede projecten
ondersteunen en begeleiden bij het zoeken naar brede, overstijgende samenwerking
(tussen scholen en/of besturen en/of andere instellingen).Verder is op voorstel van Nederland in het voorstel voor het EU programma «Burgers
voor Europa» (2007–2013, document 09575) vastgelegd dat ook onderwijsorganisaties
hierin kunnen participeren. Het programma beoogt actief Europees burgerschap
te bevorderen door internationale samenwerkingsverbanden en ontmoetingen. Taalonderwijs in het primair en voortgezet onderwijsTalenkennis draagt naar verwachting bij aan de mobiliteit van de leerling
binnen Europa en de wereld. Meertaligheid is een wezenskenmerk van Europa.
Het is van belang voor kennis over andere landen, voor het zich vrij kunnen
bewegen en voor het wonen en werken binnen de Europese Unie.In de onderbouw van het voortgezet onderwijs is de Engelse taal voor alle
leerlingen verplicht, een tweede moderne vreemde taal (in principe Frans of
Duits) is dat voor bijna alle leerlingen (ongeveer 85%; deze verplichting
is er alleen voor leerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo
niet). Voor leerlingen die havo/vwo doen (40% van de leerlingen) zijn
drie moderne vreemde talen verplicht (naast het Engels, in principe Frans
en Duits).Naast het verplichte taalonderwijs zijn in de afgelopen periode de mogelijkheden
voor scholen verruimd om te kiezen voor meer onderwijs in de vreemde talen
dan strikt noodzakelijk wordt geacht op grond van de kerndoelen. Op 28 juni
2005 heeft uw Kamer gestemd over wetsvoorstel 29 959, dat onder andere
handelt over het invoeren van de mogelijkheid dat het primair onderwijs mede
de Duitse of Franse taal aanbiedt. Op 22 maart 2006 is het wetsvoorstel
van kracht geworden. Voorts is er een proefperiode van drie schooljaren om
te onderzoeken of er behoefte is bij basisscholen om Spaanse les aan te bieden,
lesmateriaal te ontwikkelen en ervaring op te doen met het aanbieden van Spaans
aan leerlingen in de basisschoolleeftijd. In samenwerking met organisaties
uit het maatschappelijk middenveld zijn diverse projecten opgezet om het taalonderwijs
te versterken. Zo is het Europees Platform1 gevraagd
om een proefproject te starten met en voor basisscholen die Spaans als moderne
vreemde taal in het reguliere curriculum willen geven. Op veertig scholen
loopt in de periode 2004–2008 het «LinQ» project om het
talenonderwijs Frans en Duits in het basis- en voortgezet onderwijs te versterken.
In de grensregio’s lopen ook diverse samenwerkingsprojecten gericht
op versterking van het taalonderwijs.LeermiddelenHoe scholen invulling geven aan de kerndoelen, is aan de scholen zelf.
Scholen hebben zelf budget om leermiddelen in te kopen. In de praktijk bieden
de grote uitgevers de school per leergebied een complete reeks leermiddelen,
gebaseerd op de kerndoelen. De website van de Stichting Kennisnet biedt lesmaterialen
aan over Europa2.Daarnaast zijn er leermiddelen te vinden op het leermiddelenplein op de
website van de SLO3.Een belangrijke uitdaging bij het ontwikkelen van lesmiddelen over het
Europese integratieproces is de materialen actueel te houden. Niet alleen
is het inhoudelijk relevant dat informatie die verwerkt is in leermiddelen
up-to-date en dus accuraat is, ook wordt lesgeven over Europese integratie
aantrekkelijker als gebruikte lesmaterialen beter aansluiten op de actualiteit.
Om deze reden heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken in 2005 het initiatief
genomen om een website te ontwikkelen met actuele lesmaterialen die gratis
gedownload kunnen worden: www.europaeducatief.nu. Op deze site vinden docenten
en leerlingen van primair en voortgezet onderwijs actuele lesmaterialen over
Europa met bijbehorend beeldmateriaal, die aansluiten op bestaande lesmethoden.
Ook kunnen aanvullende lesmaterialen besteld worden. De doelgroepen van www.europaeducatief.nu
zijn het primair onderwijs, havo en vwo. De lesmaterialen zijn met name gericht
op de vakken economie, aardrijkskunde, maatschappijleer en geschiedenis, zijn
gekoppeld aan actuele Europese thema’s en worden maandelijks vernieuwd.
Ook wordt duidelijk aangegeven op welke wijze de lessuggesties aansluiten
op het onderwijscurriculum. In de loop van 2006 zal ook voor het
vmbo materiaal op de website verschijnen.Het Europees Platform geeft een aantal publicaties uit, waaronder de werkbladen Europa Actueel. Via deze werkbladen maken leerlingen zelfstandig,
actief en kritisch kennis met Europa, de Europese Unie en de EU-landen. De
handleiding voordocenten geeft ideeën voor het inzetten van de bladen
(zowel los als in samenhang), en bevat ook antwoorden op de opdrachten. De
werkbladen Europa Actueel zijn zo samengesteld, dat de leerlingen weinig of
geen instructie nodig hebben en zelfstandig de opdrachten kunnen uitvoeren.
In 2006 worden werkbladen Europa Actueel voor midden- en bovenbouw basisonderwijs
ontwikkeld en in 2007 voor de bovenbouw voortgezet onderwijs.Verder wordt via het Europafonds, een subsidieinstrument van het ministerie
van Buitenlandse Zaken, prioritair voorrang gegeven aan projectvoorstellen
die zich richten op Europa in het onderwijs. Daartoe kan ook de ontwikkeling
van lesmaterialen behoren. Zo heeft in de eerste deel van het Europafonds
in 2006 de Citogroep subsidie ontvangen voor de ontwikkeling van lespakketten
met opdrachtenmateriaal voor het voortgezet onderwijs (onderbouw en bovenbouw
vmbo, havo, vwo).De nieuwe regelgeving voor de onderbouw VO maakt het vanaf 1 augustus
2006 mogelijk dat het onderwijs in de onderbouw van het voortgezet onderwijs
op meer verschillende manieren wordt aangeboden dan alleen «traditioneel»
vakmatig. Zo wordt het ook mogelijk het onderwijs in bredere leergebieden
aan te bieden. «Europa» blijkt bij uitstek een onderwerp te zijn
dat zich leent voor deze bredere leergebieden, omdat het hierbij gaat om kennis
vanuit verschillende vakgebieden, zoals aardrijkskunde, geschiedenis en economie.
Zowel op het niveau van leermiddelen als op het niveau van de dagelijkse onderwijspraktijk
kunnen zo verbindingen gelegd worden tussen de verschillende vakken. De nieuwe
leermiddelen van de educatieve uitgevers zijn op de nieuwe kerndoelen toegespitst
(dit zijn immers de nieuwe wettelijke kaders), en besteden ruim aandacht aan
het onderwerp «Europa». In het kader van de nieuwe wettelijke
bepalingen voor de onderbouw voortgezet onderwijs is ook een, mede door OCW
gefinancierd, project gestart om (experimentele) leermiddelen te ontwikkelen
voor bredere leergebieden1. Goede voorbeelden
hiervan zijn de lesmethoden «Europa en de Europese Unie»2 en «Europa»3. VERDERE ONTWIKKELINGENCanon geschiedenisIn 2005 is de Commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon ingesteld door
de minister van OCW. Dit vloeit voort uit het advies van de Onderwijsraad
getiteld «De stand van educatief Nederland». Met de canon beoogt
men een gedeelde (cultuur)historische kennis over Nederland te bewerkstelligen.
De minister van OCW heeft de Commissie nadrukkelijk de opdracht gegeven dit
te plaatsen in een internationale, vooral Europese, context. De commissie
brengt haar advies dit najaar uit4.Innovatieve scholennetwerken.Elos, dat staat voor Europa
als leeromgeving op scholen, is een Nederlands initiatief. Het is
een onderwijskundig concept voor de gehele school. In de Europese Unie zijn
al meer dan 150 scholen in 22 landen betrokken. Het Europees Platform subsidieert
in opdracht van OCW de ca. 20 Nederlandse Elos-scholen (€ 10 000
per school per jaar). De Europese Commissie ondersteunt de infrastructuur.Naast de Elos-scholen besteden ook de 80 tweetalig
onderwijs (tto)-scholen expliciet aandacht aan Europa, als onderdeel
van de «Europese en Internationale Oriëntatie» (EIO), die
in de tto-standaard is opgenomen. Dit onderdeel bestaat uit extra aandacht
voor Europa in de lessen en uit minimaal één buitenlandse ervaring
(meestal een uitwisseling). Nieuwe tto-scholen ontvangen eveneens subsidie
voor de ontwikkeling van EIO in het kader van tweetalig onderwijs.Zowel Elos als het tweetalig onderwijs worden gecoördineerd door
het Europees Platform.EU-sleutelvaardighedenDe Europese Commissie heeft een ontwerp-aanbeveling opgesteld voor «sleutelvaardigheden
voor een leven lang leren». Naar verwachting zal over deze aanbeveling
eind van dit jaar een akkoord worden bereikt tussen de Raad van de Europese
Unie en het Europees Parlement. De aanbeveling biedt dan een referentiekader
voor nationale overheden bij de vormgeving van beleid op het gebied van onderwijs
en opleiding. Het huidige voorstel maakt een vergelijking mogelijk van het
niveau van kennis van leerlingen in de verschillende lidstaten over Europese
instellingen, de Europese integratie en de onderliggende waarden daarvan.Nederland heeft ingestemd met het voorstel voor de aanbeveling (brief
van de minister van OCW aan de Tweede Kamer inzake de geannoteerde agenda
(deel onderwijs) van de OJC-Raad van 18 en 19 mei 2006, 21 501-34,
nr. 68 d.d. 8 mei 2006). De nieuwe kerndoelen voor het Nederlandse onderwijs
(primair onderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs) dekken de genoemde sleutelcompetenties.Europa-competentieDe Onderwijsraad pleitte in zijn advies over «Onderwijs en Europa:
Europees Burgerschap» (juni 2004) voor een Europa-competentie, voorlopig
als keuze voor de leerling of voor de school. De minister van OCW heeft het
Europees Platform gevraagd te adviseren over de invoering van een Europa-competentie.
Op 24 mei jl. kreeg zij het advies aangeboden. In feite gaat het om een
uitwerking van elementen van bovengenoemde kerndoelen en het zou goed gebruikt
kunnen worden bij de vertaling van de kerndoelen in onderwijsprogramma’s
en -methodes. Het is bedoeld voor alle schooltypen binnen het voortgezet onderwijs
en omvat kennis, vaardigheden en houdings-/meningsvorming. Wij zullen met
relevante organisaties bespreken hoe deze competentie vorm gegeven kan worden
zodat leerlingen uit het voortgezet onderwijs een «Europa-competentie»
kunnen behalen als onderdeel van hun examen, op vrijwillige basis.Met bovengenoemde initiatieven heeft het vorige kabinet zich in de afgelopen
periode ingespannen voor een betere inbedding van Europa in het onderwijs.
In de komende tijd zal deze inzet worden voortgezet, waarbij de prioriteit
ligt bij de ontwikkeling van lesmaterialen in het bijzonder voor het vmbo
en bij het verder stimuleren dat scholen gebruik maken van de beschikbare
(leer)middelen. Het is nu aan de scholen zelf verder invulling te geven aan
de versterkte verplichte onderdelen en aan de grotere ruimte die scholen hebben
om op hun eigen manier meer aandacht te besteden aan Europa, naar keuze mogelijk
meer dan de wet strikt voorschrijft. De rol van de overheid hierbij is om –
via de Inspectie – toezicht te houden op de realisatie van op de kerndoelen
en eindtermen te baseren onderwijsprogramma’s. Op deze manier wil het
kabinet zich ervan vergewissen dat scholieren in de komende jaren daadwerkelijk
meer kennis en vaardigheden tot zich nemen om te kunnen functioneren als burger
in Europa.XNoot1Bv: EOS Gallup Europe in opdracht van de Europese Commissie: The European Constitution: post-referendum survey in The Netherlands
(veldwerk: 2–4 juni 2005, publicatie: juni 2005); TNS Opinion &
Social in opdracht van de Europese Commissie: Eurobarometer
64: public opinion in the European Union (veldwerk: oktober-november
2005, publicatie: juni 2006).XNoot1Zie hiervoor ook: http://www.tweedefaseloket.nl/informatie/studielast.php.XNoot2De meest actuele tekst mét de uitwerkingen voor het centraal examen
(zgn. syllabi) zijn te vinden op www.eindexamen.nl. De uitwerkingen voor het
schoolexamen zijn te vinden op www.slo.nl.XNoot1Zie hiervoor http://burgerschap.kennisnet.nl/ineuropa.XNoot1Het Europees Platform stimuleert in opdracht van het ministerie van OCW
de internationalisering van het primair en voortgezet onderwijs. Het versterken
van de Europese dimensie in het onderwijs is daar een belangrijk onderdeel
van.XNoot2Zie hiervoor de volgende domeinen op de website: http://burgerschap.kennisnet.nl/
ineuropa en http://www.kennisnet.nl/thema/europa.XNoot3Zie www.slo.nlXNoot1Zie hiervoor www.onderbouwvo.nl, doorklikken naar «Leermiddelen».XNoot2Zie http://www.mensmaatschappij.nl/homesite/downloaden/docenteuropahv.pdf.XNoot3Zie http://www.mensmaatschappij.nl/homesite/downloaden/docenteuropavmbo.pdf.XNoot4Zie verder www.canonvannederland.nl. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-V-151.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl