Wijziging van o.a. Wetboek van Strafrecht i.v.m. strafbaarstelling van witwassen van opbrengsten misdrijven; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27159, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-07-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27159 nr. 4

17-07-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeen1. Inleiding2. De gronden voor het voorstel nader beschouwda. De internationale strafbaarstellingsverplichtingb. De eigen aard van het witwassen en het belang van een
aparte aanpakc. De heler-steler-regeld. Internationale rechtshulp3. Het bewijs van witwassen4. De wet melding ongebruikelijke transacties en de positie
van financiële instellingen en andere beroepsbeoefenenaren5. Uitvoering en handhavingArtikelsgewijze behandelingArtikel IAArtikelen 420bis en 420quater Wetboek van StrafrechtVerbergen of verhullen van de werkelijke aard, herkomst,
vindplaats enz. (eerste lid, onderdeel a)VoorwerpAfkomstig uit enig misdrijfOnmiddellijk of middellijk; indirecte opbrengstenStrafmaatArtikel 420terOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27159Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 159Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enkele andere wetten in
verband met de strafbaarstelling van het witwassen van opbrengsten van misdrijvennr. 4VERSLAGVastgesteld 17 juli 2000De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als
volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen tijdig zullen zijn beantwoord, acht de commissie
de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam voorbereid.Algemeen1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling en waardering kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel. De memorie van toelichting is zeer duidelijk.
Een compliment is hier op zijn plaats, zo menen deze leden. Deze leden wensen
in het hiernavolgende nog op drie onderdelen terug te komen.De leden van de fractie van de VVD hebben met belangstelling kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel. Bij het witwassen van opbrengsten van misdrijven
wordt een verbinding gelegd tussen de criminele wereld en de legale wereld.
Een misdrijf loont pas echt indien de opbrengsten hiervan te gelde kunnen
worden gemaakt. Hierin opgesloten ligt een belangrijke legitimatie van de
afzonderlijke strafbaarstelling van het delict «witwassen». Na
de aanvankelijke verstoring van de rechtsorde door het plegen van het gronddelict
kan opnieuw een verstoring plaatsvinden door middel van het aanwenden van
misdaadgeld. Witwassen verwordt hiermee tot een maatschappelijke plaag. Het
is zaak deze verbinding tussen de onderwereld en de bovenwereld door te snijden,
aldus de aan het woord zijnde leden. Hierin ligt echter ook een afstemmingsprobleem
opgesloten. Enerzijds raken de voorgestelde bepalingen aan de bepalingen omtrent
heling. Anderzijds mag de strafbaarstelling van het witwassen niet gericht
zijn op bonafide beroepsbeoefenaren die ongewild tot instrument worden van
witwassers. De wenselijkheid van een separate strafbaarstelling van het witwassen
alsmede de afstemmingsproblemen die hiermee gepaard gaan, geven deze leden
aanleiding tot het stellen van de navolgende vragen. De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de inhoud van het wetsvoorstel. Zij begrijpen dat de regering strafbaarstelling
van witwassen met name nodig acht vanwege drie motieven: a) de noodzaak onderscheid
te maken tussen heling en witwassen; b) betere aansluiting te zoeken
bij de internationale strafbaarstellingverplichting en c) het tegengaan van
aantasting van de integriteit van het financiële en economische verkeer
en de bedreiging van de openbare orde. De leden van deze fractie onderschrijven
deze redengeving van de beoogde strafbaarstelling van harte. Niettemin geeft
het voorstel met de toelichting daarop wel aanleiding tot het stellen van
vragen en het maken van opmerkingen. Daarbij gaat het met name om de betekenis
van heling in de rechtspraktijk in het algemeen en de «heler-steler-regel»
in het bijzonder, de internationale dimensie van de strafbaarstelling, de
specifieke rol van bepaalde beroepsgroepen, de verhouding tussen het maatschappelijk
belang van de aanpak van witwassen en de individuele rechtsbescherming en
de capaciteit van politie en justitie om het witwassen effectief aan te pakken.
Met name ten aanzien van deze punten achten de leden van de CDA-fractie nadere
verheldering geboden. De term «witwassen» van opbrengsten van
misdrijven wordt in de toelichting omschreven als «het verbergen of
verhullen van de illegale herkomst van gelden of voorwerpen.» Daarmee
wordt kennelijk bedoeld dat witwassen een poging is wat «zwart of grijs»
is «wit» te maken. Voorts worden de termen gelden en voorwerpen
nogal eens door elkaar gebruikt (art. 420bis: «voorwerp», pag.
2 van de memorie van toelichting (hierna: MvT) «gelden of voorwerpen»,
pag. 3 van de MvT: «witwassen van geld», pag.16 MvT: «voorwerp».
Naar de indruk van deze leden is de omschrijving op pagina 16 het meest duidelijk.Voorts vragen deze leden of er op dit moment inzicht bestaat in de intensiteit
waarmee het fenomeen witwassen om zich heen grijpt en de bedragen die hiermee
gemoeid zijn. Kan verder worden aangegeven hoe groot in de rechtspraktijk
de spanning is tussen de reeds bestaande helingbepaling en de noodzaak te
voorzien in een nieuwe strafbaarstellingbepaling ten aanzien van witwassen?
In hoeveel gevallen konden verdachten niet worden veroordeeld vanwege een
thans ontoereikend strafrechtelijk kader? Kan nader worden aangegeven wat
wordt bedoeld met de zinsnede «...ontwikkelingen die zich de afgelopen
jaren hebben voorgedaan ten aanzien van criminaliteit met een financiële
component...»? In de toelichting wordt aangegeven dat rechters niet
overgaan tot het straffen van de «steler» wegens heling van de
door hemzelf gestolen goederen. Zijn of waren er geen andere juridische constructies
denkbaar om de steler toch te vervolgen voor het in het witwastraject brengen
van uit misdrijf verkregen voordeel? Kan worden aangegeven aan welke kanttekeningen
en opmerkingen, die door de betrokken instanties naar voren zijn gebracht,
niet is tegemoetgekomen en op grond van welke motieven? Heeft de regering
zich er van vergewist of naar het oordeel van de betrokken adviserende instanties
de in het wetsvoorstel opgenomen wijzigingen ten opzichte van het conceptwetsvoorstel
thans voldoende tegemoetkomen aan de eerder geuite kritiek?De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden achten een effectieve bestrijding
van het witwassen zeer gewenst. Kan de regering aangeven op welke schaal het
witwassen de laatste jaren is voorgekomen? Bestaat hier enig cijfermateriaal
over?Op dit moment bemoeilijkt de zogenaamde heler-steler-regel deze effectieve
aanpak van witwassen van opbrengsten van misdrijven. Uit vaste rechtspraak
blijkt namelijk dat de pleger van het gronddelict zich niet ook schuldig kan
maken aan heling van de uit het gronddelict verkregen goederen. Dit betekent
dat de steler die zijn winsten wil witwassen voor dat laatste niet op grond
van heling kan worden bestraft. De leden van de fractie van D66
zijn van mening dat witwassen ook strafbaar behoort te zijn wanneer het opbrengsten
van eigen misdrijf betreft. Voorts zal het wetsvoorstel de internationale
rechtshulp kunnen vergemakkelijken. De leden van de fractie van D66 hebben
daarnaast nog wel enkele opmerkingen betreffende het wetsvoorstel.Deze leden willen in het kader van een effectieve bestrijding van witwassen
van de regering weten of deelneming aan, medeplichtigheid tot, poging tot,
hulp aan, aanzetten tot, vergemakkelijken van, of het geven van raad met het
oog op, voldoende door de nationale wetgeving wordt gedekt. Stel dat iemand
adviezen verstrekt aan personen die wegen zoeken om hun crimineel verdiende
geld wit te wassen. Op welke wijze zal deze adviseur door justitie worden
aangepakt? Zal het niet opnemen van deelneming en poging in de aparte delictsomschrijving
voor witwassen van opbrengsten van misdrijven geen problemen opleveren bij
rechtshulpverzoeken uit het buitenland? Voorts vragen deze leden op welke
schaal in het verleden de heler-steler-regel tot problemen bij internationale
rechtshulpverzoeken heeft geleid?Ten slotte zouden de leden van de fractie van D66 graag een toelichting
van de regering willen hebben op welke wijze de divers opsporingsdiensten
uit de verschillende landen samenwerken? Welke initiatieven zijn er op dit
gebied in Europees verband?De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
dit wetsvoorstel en stemmen in met de beleidslijn dat er internationaal en
nationaal gewerkt moet worden aan het opsporen en afromen van criminele winsten.
Zij vinden dit wetsvoorstel een goede aanvulling op dit streven en achten
het logisch «witwassen» als apart delict op te nemen.2. De gronden voor het voorstel nader beschouwda. De internationale strafbaarstellingsverplichtingKan een nadere toelichting worden gegeven op het gegeven dat de richtlijn
de Lidstaten alleen verplicht tot het verbieden van witwassen en niet tot
het strafbaar stellen ervan, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Druist
een dergelijk verbod – mede gezien de inhoud van de verdragen van Wenen
en Straatsburg – niet in tegen de strafrechtelijke logica en kan de
regering nog eens aangeven welk standpunt zij destijds heeft ingenomen bij
de besluitvorming over de richtlijn? In de toelichting worden vier elementen
genoemd die kunnen leiden tot uiteenlopende bepalingen in de verschillende
landen met betrekking tot de strafbaarstelling van witwassen. Dreigt dan in
internationaal opzicht niet het gevaar van juridische inconsistenties, die
witwassers (en hun juridische vertegenwoordigers) weliswaar kunnen helpen
maar niet bijdragen aan een geloofwaardige aanpak van het witwassen, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. Deze leden achten het niet ondenkbaar dat de
introductie van de euro het witwassen in landen, waarin de euro wordt gebruikt,
vergemakkelijkt. Geldbedragen kunnen immers gemakkelijk – zonder te
wisselen – in andere landen worden besteed. Hoe beoordeelt de regering
de relatie tussen het witwassen en de introductie van de euro? Welke acties
worden thans in Europese landen ondernomen om eventuele problemen tegen te
gaan?Ten gevolge van internationale overeenkomsten is Nederland gehouden tot
het verbieden dan wel strafbaar stellen van witwassen. Deze internationale
verplichtingen laten de Lidstaten enige ruimte bij de uitvoering. Zo kan een
partij bepalen dat de strafbaarstelling van witwassen niet van toepassing
is op de personen die het basisdelict hebben begaan. Hoeveel van de verdragspartners
hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt? De internationale verplichtingen
versterken bij de leden van de fractie van de VVD het gevoel dat
zonder internationale samenwerking een effectieve aanpak van witwassen niet
denkbaar is. Op welke wijze kunnen de voorgestelde bepalingen bijdragen aan
een klimaat waarbinnen meer samenwerking mogelijk wordt. In dit verband wijzen
deze leden op de bevindingen uit het rapport van de «Financial Action
Task Force» van de OESO alsmede op de initiatieven van Frankrijk binnen
EU-verband. Kan de regering aangeven welke initiatieven zij ontplooit om in
internationaal verband en in het bijzonder binnen EU-verband te komen tot
een meer effectieve gezamenlijke bestrijding van witwaspraktijken? In de memorie
van toelichting geeft de regering aan dat bedrijven die worden gebruikt voor
het witwassen, zich soms daarnaast ook met legale economische activiteiten
bezighouden. De leden van de fractie van de VVD hebben behoefte aan meer inzicht
in de hier bedoelde vervlechting van criminaliteit met legale activiteiten,
dit zowel in aantal als omvang. In hoeveel gevallen en in welke omvang gaat
het om legale bedrijven die soms daarnaast criminele opbrengsten witwassen?
Welke sectoren zien zich met name geconfronteerd met witwaspraktijken? Hoe
groot is de internationale component? Wordt de Nederlandse economie per saldo
«verrijkt» met criminele gelden of vindt er met name een vlucht
naar het buitenland plaats? Hoe verhoudt zich de omvang van het witwassen
in Nederland tot die in het buitenland? Welk kwantitatief effect op de omvang
van het witwassen zal naar verwachting uitgaan van de voorliggende strafbaarstelling
van witwassen? In hoeveel gevallen waarin nu vervolging op de grenzen van
de helingbepalingen stuit, kunnen naar verwachting de voorgestelde bepalingen
uitkomst gaan bieden, zo vragen deze leden.b. De eigen aard van het witwassen en het belang van een
aparte aanpakHeeft de opmerking over het in verleiding komen om medewerking te verlenen
aan constructies door beschikbaarstelling van hun (financiële of juridische)
expertise behalve op medewerkers van financiële instellingen of ambtenaren
belast met overheidstoezicht of subsidieverlening ook betrekking op beroepsgroepen
als advocaten en notarissen, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Hoe verhoudt
zich voorts de opmerking dat het toepasselijke strafmaximum voor heling en
witwassen gelijk is, zowel wat betreft de opzettelijke als wat betreft de
culpose varianten, tot de opmerkingen terzake in het nader rapport naar aanleiding
van het advies van de Raad van State? Wordt met de passage in de MvT bedoeld
dat de strafmaxima gelijk zullen zijn na aanvaarding van dit wetsvoorstel?
Welke verschillen bestaan er thans nog tussen de delictsomschrijvingen in
de diverse landen en welke juridische gevolgen kunnen die verschillen meebrengen,
zo vragen de leden van de CDA-fractie. Stroken de uiteenlopende strafmaxima
in de verschillende landen – zie ook het schema op pag. 18 – wel
met de oproep van de Europese Raad om te komen tot onderlinge aanpassing van
het strafrecht inzake het witwassen?Witwassen van opbrengsten van misdrijven is veelal onmogelijk zonder de
hulp van anderen. Ofwel doordat zij hun expertise beschikbaar stellen ofwel
door gebruikmaking van de gelegenheid die hun functie hun biedt. De «onderwereld«
werkt hier dus nauw samen met de «bovenwereld» Heeft de regering
aanwijzingen dat op grote schaal ambtenaren belast met overheidstoezicht of
medewerkers van financiële instellingen betrokken zijn bij witwaspraktijken,
zo vragen de leden van de D66-fractie. Kan enig inzicht hierin worden geboden,
temeer daar de regering in de memorie van toelichting betoogt dat witwassen
een bedreiging voor de maatschappelijke orde vormt?Tekstueel gezien overlappen de strafbaarstellingen van heling en witwassen
elkaar deels. Bepaalde onderdelen van artikelen zijn gelijkluidend. In welke
gevallen zal zowel een van de helingbepalingen als wel een van de witwasbepalingen
toepasbaar zijn? Kan de regering hier voorbeelden van geven? Afgezien
voor het toepasselijke strafmaximum, vragen de leden van de fractie van D66
welke gevolgen de keus van de officier van justitie heeft wanneer hij bepaalt
welk feit hij in zo'n geval telastelegt.De leden van de SP- fractie lezen op bladzijde 5 bij het bespreken van
het fenomeen «witwassen» dat de regering van mening is dat van
manipulaties met misdaadgeld een grote bedreiging uitgaat voor de samenleving.
De integriteit van het financiële en economische verkeer wordt aangetast
doordat gelden met een criminele oorsprong worden «gewit» en weer
een (schijnbaar) legale rol in dat verkeer kunnen gaan spelen zonder dat dit
voor de bonafide deelnemers aan dat verkeer kenbaar is. Deze laatsten worden
dus ongemerkt betrokken bij het handelen van criminelen. Vervolgens wordt
gewezen op het feit dat in het uiterste geval grootschalige witwashandelingen
ertoe kunnen leiden dat van misdaad afkomstig geld een machtsfactor wordt
die de samenleving corrumpeert. Deze leden delen met de regering de visie
dat witwassen de maatschappelijke orde kan bedreigen.De leden van de SP- fractie vragen de regering toe te lichten waarom er
niet voor gekozen wordt in dit wetsvoorstel de financiële transacties
van bepaalde beroepsgroepen opnieuw te beoordelen. Deze leden zijn van mening
dat een integrale benadering van de bestrijding van witwaspraktijken van groot
belang is voor de effectiviteit van de wetgeving. Deze leden delen met de
regering de mening dat voorkomen moet worden dat bonafide beroepsgroepen gecriminaliseerd
worden, maar naar de mening van deze leden zou deze wet daarin een bijdrage
kunnen leveren.c. De heler-steler-regelEen optimale bestrijding van het witwassen wordt onder andere gevonden
in de zogenaamde heler-steler-regel. Heling van zelf gestolen goederen kan
niet als zodanig worden bestraft. Anderzijds bezit witwassen een eigen aard.
Bij heling staat het begunstigende karakter voorop. Het bestaat uit het profiteren
van andermans misdrijven. Primair gaat het bij witwassen echter om de aantasting
van de integriteit van het financiële en economische verkeer en de bedreiging
van de openbare orde. Mogen de leden van de fractie van de VVD uit de separate
strafbaarstelling van het witwassen afleiden dat naast veroordeling voor bijvoorbeeld
diefstal ook een veroordeling kan volgen voor witwassen? Meer in het bijzonder
vragen deze leden of lid 1 sub b van artikel 420bis en 420quater tot gevolg
heeft dat bijvoorbeeld de fietsendief die wegrijdt op de zojuist door hem
gestolen fiets zich schuldig maakt aan het gebruik maken van een voorwerp
waarvan hij weet dat dit afkomstig is uit een misdrijf? Betekent dit dat fietsendiefstal
voortaan dubbel kan worden gestraft, zo vragen de leden van de VVD-fractie.Is deze regel c.q. vaste rechtspraak alleen voortgekomen uit de jurisprudentie
of gaf de wet ook aanleiding tot de interpretatie van de rechter, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. Is door de regering overwogen om de strafbaarstelling
van heling zodanig aan te passen dat deze ook de praktijk van het witwassen
zou kunnen omvatten?d. Internationale rechtshulpKan worden aangegeven in hoeveel gevallen het tot op heden ontbreken van
strafbaarstelling van witwassen heeft geleid tot problemen in de sfeer van
rechtshulpverzoeken, bijvoorbeeld in de zin van het niet kunnen vragen of
uitleveren van verdachten, zo vragen de leden van de CDA-fractie. 3. Het bewijs van witwassenMet de voorgestelde witwasbepaling wordt geen verlichting van de bewijslast
beoogd. De leden van de fractie van de VVD vragen of deze doelstelling volledig
is gehaald. Heeft de voorgestelde schuldvariant alleen betrekking op de wetenschap
omtrent de herkomst van de voorwerpen of ziet deze ook op het verbergen en
verhullen van die voorwerpen? Betekent dit dat iemand die vanwege de roekeloosheid
van zijn gedrag bijvoorbeeld de herkomst van een voorwerp verbergt niet kan
worden gestraft als schuldig aan witwassen?Kan de regering, zo vragen de leden van de CDA-fractie, een uiteenzetting
geven van haar visie op de verhouding tussen het maatschappelijk belang van
het tegengaan van witwassen en de individuele rechtsbescherming. Juist omdat
de integriteit en de openbare orde hier in het geding zijn, pleit er veel
voor het verschijnsel van witwassen zo krachtig mogelijk tegen te gaan. Kan
de regering nog eens precies aangeven wat onder de passage «redelijkerwijs
moest vermoeden» dient te worden verstaan? Dient, om een en ander te
concretiseren, een advocaat van een drugscliënt – terwijl deze
bijvoorbeeld een bijstandsuitkering of slechts een laag fiscaal inkomen geniet –
zich ervan te vergewissen of het door die cliënt contant betaalde honorarium
van 300 000 gulden al dan niet uit misdrijven zijn verkregen?4. De wet melding ongebruikelijke transacties en de positie
van financiële instellingen en andere beroepsbeoefenenarenDe regering schenkt in de MvT aandacht aan de vraag in hoeverre bonafide
beroepsbeoefenaren het risico lopen onder een van de delictsomschrijvingen
te vallen. De leden van de PvdA-fractie achten de redenering met betrekking
tot personeel werkzaam bij MOT-plichtige instellingen vrij overtuigend. Over
advocaten is de MvT echter minder uitgesproken. Kan de regering een beschouwing
geven over de relatie tussen dit wetsontwerp en de regelingen die gelden voor
de honoraria voor advocaten? Kan nader worden aangegeven waaraan advocaten
nu precies gehouden zijn als het gaat om het honorarium – en de hoogte
daarvan – benevens eventuele andere beloningen die zij ontvangen van
hun cliënten? Stel nu dat een cliënt geen enkele legale bron van
inkomsten heeft, dan zal het honorarium toch naar alle waarchijnlijkheid betaald
worden uit gelden die uit misdrijf zijn verkregen. De advocaat loopt dan toch
een gerede kans dat hij voldoet aan de culpose vorm van witwassen.. Zie hiervoor
de MvT over het schuldbestanddeel op blz. 15. : «redelijkerwijs moet
vermoeden» duidt op de zogenaamde schuld of culpa. Dat vermoeden zal
een advocaat redelijkerwijs toch al snel moeten hebben als hij zijn of haar
honorarium krijgt van een cliënt die geen enkele legale bron van inkomsten
heeft. Zij verzoeken de regering hierop nader in te gaan.Bijzondere aandacht vragen de leden van de fractie van de VVD voor de
positie van geheimhouders. Omzichtigheid is geboden. De strafbaarstelling
van het witwassen is niet gericht op bonafide beroepsbeoefenaren. Indien zij
over adequate anti-witwasprocedures beschikken die in het algemeen goed worden
nageleefd, dan maken zij zich niet schuldig aan witwassen. Hoe moeten deze
procedures eruitzien voor de geheimhouders? Maakt de positie van geheimhouder
het nu niet juist bijzonder moeilijk om dergelijke procedures te hanteren?
Geldt in het algemeen voor bonafide beroepsbeoefenaren dat naarmate zij zich
verder in het witwastraject bevinden, er minder snel aannemelijk is dat schuldwitwassen
aanwezig is? Kan, zo vragen de leden van de CDA-fractie, worden aangegeven wat internationaal
gezien de gevolgen zijn van de hoogste aantallen meldingen van ongebruikelijke
transacties in Nederland? Heeft deze situatie tot gevolg dat uit criminaliteit
verkregen middelen thans meer hun weg vinden naar andere landen? Wordt er
naar het oordeel van het kabinet voldoende aan gedaan om op het punt van bedoelde
melding internationaal één lijn te trekken? Zijn er gevallen
bekend, en zo ja in welke mate, waarin advocaten te maken hebben gekregen
met witwaspraktijken van hun cliënten? In hoeverre kunnen dergelijke
praktijken worden toegeschreven aan cliënten en in hoeverre treft de
betrokken advocaten blaam omdat zij redelijkerwijs konden vermoeden dat het
met de betalingen van de cliënt niet goed zat? Welke stappen heeft de
Nederlandse Orde van Advocaten gezet om eventueel falend optreden binnen de
eigen beroepsgroep tegen te gaan? Kan het thans in de Europese Commissie aanhangige
voorstel voor een Richtlijn tot voorkoming van witwassen door diverse beroepsgroepen,
tegen de achtergrond van het Nederlandse meldingssysteem van ongebruikelijke
transacties en het huidige wetsvoorstel inzake de strafbaarstelling van het
witwassen, rekenen op instemming van het Nederlandse kabinet? Nu de regering
hecht aan het krachtig terugdringen van het fenomeen van witwassen, roept
dat tevens de vraag op welke argumenten zich er tegen verzetten om beroepsgroepen
die het risico lopen geïnfiltreerd te worden met witwaspraktijken –
te denken valt aan groepen als advocaten, notarissen e.a. – onder de
Wet melding ongebruikelijke transacties te laten vallen.De leden van de SP- fractie zijn van mening dat er een leemte in de wet
zit door voorbij te gaan aan de betalingen van honoraria aan (strafrecht)
advocaten. Deze wet biedt nu geen waarborgen om het inspoelen van crimineel
geld via honoreringen te voorkomen. Deze leden achten deze mogelijkheid reëel
en achten dit niet in overeenstemming met de thans bestaande wetgeving (bijvoorbeeld
de ontnemings- of «pluk- ze» wetgeving) Wat is de visie van de
regering hierop?De leden van de SP- fractie lezen in de MvT (blz. 11) dat de Nederlandse
Orde van Advocaten aandacht heeft gevraagd voor de positie van advocaten in
strafzaken. Kan de regering aangeven waarvoor de Orde aandacht vroeg? Dit
wordt namelijk verder niet toegelicht.Acht de regering het voor de integriteit van de advocatuur niet van groot
belang ook aan de geldmiddelen waaruit het honorarium zal worden voldaan,
eisen te stellen? Nu al dient een advocaat bij aanvaarding van een opdracht
volgens de richtlijnen van de Nederlandse Orde van Advocaten zich op de hoogte
stellen van de identiteit van de cliënt en moet hij nagaan of er aanwijzingen
bestaan dat de opdrachtgever doende is met onwettige activiteiten (Richtlijnen
ter voorkoming van betrokkenheid van de advocaat bij criminele handelingen).
Concreet mondt dit uit in de vraag of een advocaat die weet, vermoedt of redelijkerwijze
kan vermoeden dat zijn honorarium betaald wordt met geld dat afkomstig is
uit misdrijven dit mag aanvaarden. Wat is de visie van de regering hierop?
Is er in zo'n geval sprake van schuldheling of witwassen in de zin van dit
wetsvoorstel?Acht de regering met de leden van de SP- fractie een controle op de rechtmatigheid
van de geldmiddelen die worden aangewend voor de betaling van de vaak aanzienlijke
advocatenrekening (bij voorbeeld aan het fiscale inkomen) niet ook een middel
dat de integriteit van de beroepsgroep ten goede zal komen? Wat is de visie
van de regering hierop?5. Uitvoering en handhavingKan, zo vragen de leden van de CDA-fractie, een nadere toelichting worden
gegeven op de mededeling dat het financieel rechercheren bij de politie «nog
niet voldoende» is ontwikkeld. Welke middelen zijn nodig, hoeveel
(extra) menskracht is vereist, welke budgettaire inzet is nodig? Wanneer denkt
de regering een en ander wel op orde te kunnen hebben?De beoordeling van het bewijs in witwaszaken vraagt bijzondere aandacht
en expertise van opsporingsambtenaren, officieren van justitie en de rechter,
zo merken de leden van de D66-fractie op. Bij het bereiken van opsporingsresultaten
is de kwaliteit en capaciteit van het opsporingsapparaat van belang. Er zal
nog meer ervaring met het opsporen en vervolgen van witwaszaken moeten worden
opgedaan. Hoe gaat de regering hier zorg voor dragen? Welke opleidingen/ initiatieven
zijn er reeds en welke zullen er worden genomen teneinde de expertise te vergroten?Artikelsgewijze behandelingArtikel IAArtikelen 420bis en 420quater Wetboek van StrafrechtVerbergen of verhullen van de werkelijke aard, herkomst,
vindplaats enz. (eerste lid, onderdeel a)De leden van de fractie van D66 vragen of de woorden «verbergen
en verhullen» niet tot bewijsproblemen zullen gaan leiden, aangezien
telkens een doel c.q. intentie van de verdachte dient te worden bewezen.VoorwerpDe leden van de fractie van de VVD constateren dat in de voorgestelde
bepalingen het bestanddeel «voorwerp» wordt gehanteerd. Bij de
helingbepalingen wordt het bestanddeel «goed» gehanteerd. Gelden
de argumenten om nu te kiezen voor «voorwerp» niet bij de helingbepalingen?
Waarom wordt geen gelijkluidend bestanddeel gehanteerd? Deze leden merken
op dat het voorwerp niet in zijn geheel uit misdrijf afkomstig hoeft te zijn.
Is in dit verband de grootte van het uit misdrijf verkregen voorwerp van invloed
op de strafbaarheid? Moet er een minimaal percentage van het voorwerp afkomstig
zijn uit misdrijf.Afkomstig uit enig misdrijfDe regering beoogt dat witwassen slechts strafbaar is indien de voorwerpen
waarop de witwasoperatie – in een of ander stadium – betrekking
heeft afkomstig zijn van een misdrijf.Indien het om voorwerpen gaat die afkomstig zijn van een of meerdere overtredingen
valt het witwassen niet onder de delictsomschrijving. De regering geeft voor
deze keuze een aantal argumenten die de leden van de PvdA-fractie op zichzelf
nog wel kunnen billijken. Twijfel is er echter als het gaat om de praktische,
bewijstechnische uitvoering van deze keuze. Immers, indien een verdachte aannemelijk
kan maken dat zijn witwasoperaties slechts betrekking hadden op voorwerpen
uit overtreding verkregen en het openbaar ministerie anderzijds niet kan aantonen
dat er wel degelijk sprake is van verkrijging uit misdrijf, dan zou het zo
kunnen zijn dat de verdachte vrijuit gaat, hoewel op zichzelf geen twijfel
bestaat over de vraag of er sprake is geweest van witwassen als zodanig. Zien
de leden van de PvdA-fractie dit goed? Zo ja, zou het dan niet toch aanbeveling
verdienen de betreffende bepalingen aan te passen in die zin dat ook overtredingen
binnen de reikwijdte van het verbod op witwassen vallen? Kan, zo vragen de leden van de CDA-fractie, nader inzicht worden gegeven
in de mate waarin het verschijnsel van o.m. lucratieve milieudelicten zich
voordoet. Kan verder worden aangegeven wat, wanneer het fenomeen witwassen
moet worden uitgebannen, de ratio is om opbrengsten uit overtredingen van
strafbaarstelling uit te zonderen, met name wanneer daarmee duidelijke geldstromen
mochten zijn gemoeid?Onmiddellijk of middellijk; indirecte opbrengstenIn de memorie van toelichting wordt aangegeven dat witwastrajecten veelal
vele achtereenvolgende stappen beslaan, waarbij de uit misdrijf afkomstige
voorwerpen worden omgezet in andere, die op hun beurt worden omgezet, enzovoort.
Vandaar dat de leden van de D66-fractie begrip hebben voor opneming van het
delictsbestanddeel «middellijk». Toch zien zij ook wel het gevaar
dat dit bestanddeel tot gevolg kan hebben dat een deel van het legale betalingsverkeer
kan worden gecriminaliseerd. De regering relativeert dit door te wijzen op
het feit dat voor een veroordeling bewezen moet worden dat de verdachte wist
of althans redelijkerwijs moest vermoeden dat de betrokken voorwerpen uit
misdrijf afkomstig waren. Wanneer is er echter sprake van dat men «redelijkerwijs
moet vermoeden»? Kan de regering een aantal voorbeelden geven waardoor
dit duidelijker wordt, opdat de zorgen van degenen die met het legale betalingsverkeer
van doen hebben, namelijk dat zij al te snel vervolgd zouden kunnen worden
ter zake van betrokkenheid bij witwassen, kunnen worden weggenomen?StrafmaatHet strafmaximum voor witwassen is vastgesteld op 4 jaar voor «gewoon»
witwassen, op 6 jaar voor gewoontewitwassen en 1 jaar bij schuldwitwassen.
De strafmaxima zijn dus niet erg hoog. De regering beargumenteert deze keuze
met de parallel met de helingbepalingen en ons strafmaatklimaat in het algemeen.
De Raad van State heeft aangedrongen op een rechtsvergelijkend onderzoek op
dit punt. De regering heeft dat gedaan en daaruit blijkt dat een vijftal omringende
landen alle hogere strafmaxima kennen. De regering meent dat dit geen aantrekkende
werking zal hebben op witwascriminelen. De leden van de PvdA-fractie wagen
dat zeer te betwijfelen. Kan de regering deze stelling nader onderbouwen,
zo vragen deze leden. Uiteraard zal daarbij ook gekeken moeten worden naar
de concrete straftoemeting, die niet gelijk is aan het strafmaximum maar daar
meestal wel een relatie mee zal hebben.De leden van de CDA-fractie merken op dat de strafmaat wordt gekoppeld
aan de Nederlandse traditie van een gematigd strafmaat- en straftoemetingsbeleid.
Het witwassen is echter bij uitstek een internationaal fenomeen. Ligt het
tegen die achtergrond en de oproep te komen tot internationale afstemming
dan niet voor de hand een strafmaximum te kiezen dat meer in lijn ligt met
het betreffende beleid in andere landen? Dient onverkort te worden vastgehouden
aan een Nederlandse traditie of dient die traditie te worden heroverwogen
in het licht van de steeds verdergaande internationalisering en de aard van
de aan de orde zijnde problematiek, zo vragen deze leden.Met betrekking tot de strafmaat merken de leden van de fractie van D66
op dat in meerdere adviezen is gepleit voor een zwaardere strafmaat. Een zwaarder
strafmaat zou beter stroken met de straffen die in de ons omringende landen
worden gegeven voor dergelijke misdrijven en brengt de ernst van het delict,
namelijk dat de financiële en economische integriteit en ordening worden
aangetast beter tot uitdrukking. De regering stelt voor om schuldigen van
witwassen te straffen met een gevangenisstraf van ten hoogste
vier jaren en een geldboete van de vijfde categorie. Kan aan de verdachte
van witwassen, behoudens in geval van ernstig gevaar voor vlucht (artikel
67a eerste lid onder a Sv), dan voorlopige hechtenis kan worden opgelegd?
Met genoemd strafmaximum blijkt namelijk niet van een gewichtige reden van
maatschappelijke veiligheid, welke de onverwijlde vrijheidsbeneming vordert
als bedoeld in artikel 67a tweede lid Sv. Kan de regering nog eens uitgebreid
aangeven waarom een lagere strafmaat dan de ons omringende landen geen aanzuigende
werking zal hebben? Waarom zullen internationaal opererende witwassers niet
naar het mildste strafregime uitwijken? Welke prioriteit en intensiteit heeft
de Nederlandse politie en justitie in vergelijking tot de ons omringende landen
als het gaat om de bestrijding van het witwassen, zo vragen deze leden.Artikel 420terArtikel 420ter bepaalt dat hij die van het plegen van witwassen een gewoonte
maakt, wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste zes jaar of
geldboete van de vijfde categorie. De leden van de D66-fractie vragen wanneer
er volgens de regering sprake is van een gewoonte met betrekking tot het plegen
van witwassen? Hoeveel keer is in dezen een gewoonte?De voorzitter van de commissie,Van HeemstDe griffier van de commissie,PeXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), Van de Camp (CDA), Biesheuvel
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Rouvoet (RPF),
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
O. P. G. Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Weekers (VVD),
Wijn (CDA), Van der Staaij (SGP), Ross-van Dorp (CDA), Patijn (VVD), Niederer
(VVD), Nicolaï (VVD) en Halsema (GL).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA),
Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Arib (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA),
Barth (PvdA), Schutte (GPV), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Passtoors
(VVD), Hoekema (D66), Van den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP),
De Vries (VVD), Eurlings (CDA), Van Walsem (D66), Buijs (CDA), Rijpstra (VVD),
Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD) en Oedayraj Singh Varma (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27159-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl