Herziening scheidingsprocedure; Brief staatssecretaris over de voorstellen van de Commissie De Ruiter en commentaren van een aantal organisaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25451, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-07-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25451 nr. 1

11-07-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. De voorstellen met betrekking tot de scheidingsprocedurea. De waarborging van de belangen van kinderenb. De tussenkomst van een (gespecialiseerde) advocaat
of notarisc. Onafhankelijke toetsingscommissie voor convenanten2. Technische punten3. Aanpassing van artikel 827 Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering4. ConclusieII. De voorstellen met betrekking tot omgangsbemiddeling
en omgangsbegeIeidingIII. De kostenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25451Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 451Herziening scheidingsprocedurenr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 juli 1997Bij brief van 3 oktober 1996 heb ik u het rapport van de Commissie herziening
scheidingsprocedure, de Commissie De Ruiter, toegezonden. In die brief heb
ik aangegeven dat ik, alvorens een standpunt te bepalen over het rapport,
eerst een korte consultatieronde zou houden.Het rapport is voor commentaar gezonden aan de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak (NVvR), de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA), de Koninklijke
Notariële Broederschap (KNB), de Emancipatieraad, het College van Advies
voor de justitiële kinderbescherming (het College) en de Commissie Platform
ADR. In de brief die daartoe naar de organisaties is uitgegaan, is naast een
algemeen verzoek om commentaar uitdrukkelijk gevraagd in te gaan op de door
de Commissie De Ruiter geformuleerde waarborgen waaronder scheiden zonder
tussenkomst van de rechter mogelijk zou zijn. Het commentaar van de genoemde
organisaties dat intussen ontvangen is, is bijgevoegd.1 Tevens is commentaar ontvangen van de Commissie Echtscheidingsrecht
van de Vereniging voor Rechtshulp (VvR) en de Vereniging Sociale Advocatuur
Nederland (VSAN), van het Platform van Samenwerkende Cliëntenorganisaties
in de Jeugdzorg en het Familierecht, van Reclassering Nederland, van de Raad
voor de kinderbescherming, van Vedivo en van het Clara Wichmann Instituut.
Ook deze commentaren zijn bijgevoegd.1In het hierna volgende bespreek ik de voorstellen van de Commissie en
de commentaren daarop aan de hand van de volgende indeling: de voorstellen
met betrekking tot de scheidingsprocedure (I), de voorstellen met betrekking
tot omgangsbemiddeling en omgangsbegeleiding (II) en de kosten (III). Daar
waar gesproken wordt van «de Commissie» wordt gedoeld op de Commissie
herziening scheidingsprocedure.Mijn algemene conclusie is onder punt I 4 opgenomen. Uit de commentaren
blijkt van een positieve benadering van scheidingsbemiddeling. De wijze
waarop scheidingsbemiddeling in de praktijk gestalte zou moeten krijgen roept
echter veel vragen op.De zorgvuldigheid eist naar mijn oordeel dat antwoord wordt gevonden op
een aantal vragen. Ik wil trachten die antwoorden «al werkende weg»
door middel van te starten scheidingsbemiddelingsexperimenten te vinden. Deze
experimenten zullen de tweede helft van dit jaar moeten starten. Uiterlijk
halverwege volgend jaar zal er dan meer duidelijkheid moeten zijn. I. De voorstellen met betrekking tot de scheidingsprocedure1. Scheiden zonder tussenkomst van de rechter; waarborgenDe Commissie merkt naar mijn oordeel terecht op dat er nauwelijks mogelijkheden
zijn om de scheidingsprocedure in zijn huidige vorm nog verder te vereenvoudigen
en besparingen te realiseren op de kosten van rechtspleging of rechtsbijstand.
Zij stelt de mogelijkheid van scheiden zonder tussenkomst van de rechter voor.
Zij veronderstelt dat uitschakeling van de rechter een positief effect kan
hebben op de wijze waarop met de conflictstof wordt omgegaan. Immers, als
verplicht een beroep op de rechter wordt gedaan, kunnen de echtelieden in
de verleiding komen om zaken aan hem voor te leggen die zij zelf ook door
onderhandeling of bemiddeling tot een oplossing hadden kunnen brengen. In
de tweede plaats biedt een procedure zonder inschakeling van de rechter de
mogelijkheid om tot oplossingen van conflicten te komen met behulp van een
gevarieerder aanbod van voorzieningen en deskundige hulpverleners. Daarbij
kan bij voorbeeld gedacht worden aan vormen van scheidingsbemiddeling.Rechterlijke tussenkomst zou beperkt moeten worden tot die gevallen dat
dat echt nodig is, te weten als er conflictstof is. Ook zou een depolariserend
effect op het proces van scheiden kunnen ontstaan. Ten slotte, maar wel belangrijk,
hecht de Commissie veel belang aan de eigen verantwoordelijkheid van de echtelieden
bij het tot stand komen van de overeenstemming.De Commissie acht het van essentieel belang waarborgen in het leven te
roepen opdat mogelijke ongelijkwaardigheid van partijen geen nadelige invloed
op het resultaat (een scheidingsovereenkomst) uitoefent en opdat de belangen
van derden worden beschermd. In het bijzonder gaat het dan om de kinderen.
Het initiatief tot scheiden gaat immers niet van hen uit. Het overkomt hen.Daarom wordt de inschakeling van een rechtsbijstandverlener (advocaat
of notaris) verplicht gesteld. Hij moet de scheidingsovereenkomst mede-ondertekenen,
maar is daarbij niet integraal mede-verantwoordelijk voor de inhoud van de
overeenkomst. De overeenkomst moet aan een aantal eisen voldoen. Vervolgens
kan een verklaring aan de ambtenaar van de burgerlijke stand overgelegd worden,
waaruit blijkt dat een scheidingsovereenkomst is gesloten die voldoet aan
de wettelijke eisen en waaruit blijkt op welke datum deze overeenkomst is
getekend. De rechtsbijstandverlener dient er borg voor te staan dat minderjarige
kinderen van twaalf jaar of ouder in de gelegenheid zijn gesteld om hun mening
kenbaar te maken over de ten aanzien van hen te treffen regelingen. Indien
het kind het niet eens blijkt te zijn met deze regelingen dient het geïnformeerd
te zijn over de mogelijkheden een beroep te doen op de raad voor de kinderbescherming
en op de rechter.Aan de hierbedoelde rechtsbijstandverleners worden specifieke opleidings-
en ervaringseisen gesteld. Deze eisen dienen in overleg met de betrokken organisaties
van beroepsgroepen te worden opgesteld.Aldus in grote lijnen het advies van de Commissie. De aandacht voor de eigen verantwoordelijkheid van echtelieden bij de
beëindiging van hun relatie onderschrijf ik. Ook de raad voor de kinderbescherming
en Vedivo nemen in hun commentaar deze eigen verantwoordelijkheid tot uitgangspunt.
Scheiden zonder tussenkomst van de rechter past in deze lijn.Om het scheiden zonder tussenkomst van de rechter te kunnen realiseren
zijn voor mij twee zaken van belang. In de eerste plaats de waarborgen met
inachtneming waarvan de eigen verantwoordelijkheid van de echtgenoten voor
de beëindiging van het huwelijk door scheiding gestalte kan krijgen.
Voorkomen dient immers te worden dat ongelijkwaardigheid van de scheidenden,
die op tal van punten kan bestaan, zal leiden tot onevenwichtige uitkomsten.
Ook de Emancipatieraad besteedt in zijn commentaar veel aandacht aan ongelijkwaardigheden
die kunnen bestaan. Het Clara Wichmann Instituut wijst hierop eveneens. Daarnaast
dienen de belangen van derden, in het bijzonder die van kinderen te worden
beschermd.In de tweede plaats heb ik mij de vraag gesteld welke plaats scheidingsbemiddeling
in dit kader heeft dan wel behoort te hebben. De Commissie onderscheidt immers
niet tussen scheidingen die via bemiddeling tot overeenstemming hebben geleid
en andere wijzen waarop die overeenstemming wordt bereikt. Ik acht de ontwikkeling
van scheidingsbemiddeling van groot belang, omdat daarmee (mede) invulling
gegeven kan worden aan de garanties waaronder scheiden zonder tussenkomst
van de rechter tot de mogelijkheden behoort.De voorwaarden waaronder scheidingsbemiddeling in de praktijk vormgegeven
zou kunnen worden, zullen tegelijk waarborgen kunnen zijn waaronder scheiden
zonder tussenkomst van de rechter gestalte kan krijgen. Scheiden zonder tussenkomst
van de rechter is dan de uitkomst van een ontwikkeling waarin met behulp van
scheidingsbemiddeling de eigen verantwoordelijkheid van de scheidenden gestalte
krijgt.Op dit moment is het mijns inziens van primair belang dat nagegaan wordt
op welke wijze, en met inachtneming van welke voorwaarden, scheidingsbemiddeling
in de praktijk gestimuleerd kan worden zonder evenwel de uiteindelijke uitkomst
van scheiden zonder tussenkomst van de rechter uit het oog te verliezen. Hierbij
speelt ook de door de Commissie Echtscheidingsrecht van de VvR en VSAN opgeworpen
vraag naar de mogelijkheden om te bemiddelen, indien betrokkenen om wat voor
reden ook minder goed in staat zijn hun eigen visies naar voren te brengen
en indien zij een niet-Nederlandse achtergrond hebben.Ook de Emancipatieraad en het Platform ADR wijzen erop dat prikkels nodig
zijn om scheidingsbemiddeling te stimuleren. De Emancipatieraad geeft aan
dat voorlichting en een bescheiden financiële prikkel, zoals de Commissie
voor ogen heeft, weliswaar noodzakelijk, maar onvoldoende zijn. Ook de Commissie
Echtscheidingsrecht van de VvR en VSAN merkt dit op. Raad noch Platform doen
concrete suggesties voor andere maatregelen.Ik vind het nog te vroeg om een wetgevingstraject te starten dat scheiden
zonder tussenkomst van de rechter introduceert. Op essentiële punten
bestaat nog te weinig duidelijkheid om definitieve keuzes die in wetgeving
tot uitdrukking worden gebracht, te maken. Ik kom op die punten hieronder
terug.De door de Commissie genoemde waarborgen hebben veel reacties opgeroepen.Ik bespreek hieronder de meest in het oog lopende reacties. Deze betreffen
de waarborging van de belangen van kinderen (a), de vraag of in geval van
bemiddeling de advocaat of notaris steeds de meest geschikte hulpverlener
is (b) en de suggestie van de Emancipatieraad voor een onafhankelijke commissie
die convenanten kan toetsen (c). a. De waarborging van de belangen van kinderenZowel de NVvR als de Emancipatieraad als ook het College van advies en
ten slotte de Commissie Echtscheidingsrecht van de VvR en VSAN zetten vraagtekens
bij de door de Commissie gekozen benadering tot bescherming van de belangen
van kinderen. Het College acht de bescherming van de bestaande rechtspositie
en belangen van kinderen zo belangrijk dat het het voorstel van de Commissie
voor scheiden zonder tussenkomst van de rechter afwijst. De Emancipatieraad
pleit voor een toetsing door de raad voor de kinderbescherming van de afspraken
met betrekking tot de kinderen in de scheidingsovereenkomst. De NVvR vindt
dat in alle gevallen dat de mening van de kinderen afwijkt van de afspraken
die de ouders hebben gemaakt de rechter ingeschakeld moet worden. Ook de NOVA
merkt dit op. De Commissie Echtscheidingsrecht van de VvR en VSAN suggereert
om in de door de NVvR genoemde gevallen het kind een eigen vertegenwoordiger
toe te wijzen. In intussen verschenen literatuur zijn eveneens kritische opmerkingen
gemaakt over de benadering die de Commissie heeft gekozen ten aanzien van
de kinderen1 .Het is mijn overtuiging dat dit punt nadere overweging behoeft. Gewaarborgd
moet worden dat de belangen van de kinderen afdoende worden beschermd, echter
zonder hen in een positie te brengen waarin zij zich gedwongen voelen te moeten
kiezen tussen hun ouders. De suggestie van de NOVA en NVvR om bij verschil
van mening tussen kind en ouders de zaak aan de rechter voor te leggen, acht
ik in zoverre niet gelukkig dat daarmee op het kind een zware, wellicht te
zware, verantwoordelijkheid wordt gelegd. Zijn afwijkende mening leidt er
immers toe dat zijn ouders alsnog de rechter om een uitspraak moeten vragen.
Bij de suggestie van de Emancipatieraad plaats ik ook vraagtekens. De raad
voor de kinderbescherming krijgt hier een toetsende taak die hem naar mijn
oordeel niet past. De suggestie om het kind een eigen vertegenwoordiger toe
te wijzen wekt de indruk dat ook dan de zaak aan de rechter zou worden voorgelegd.Mij is onvoldoende duidelijk op welke wijze thans in de gevallen dat een
gemeenschappelijk verzoek tot scheiding bij de rechter wordt ingediend, waarbij
een scheidingsovereenkomst wordt gevoegd, de belangen van de kinderen in feite
worden gewaarborgd. Ik wil eerst door middel van onderzoek daarop meer zicht
krijgen. Voor mij speelt hierbij de vraag in hoeverre in deze gevallen de
bescherming van de belangen van de kinderen in feite wordt overgelaten aan
de verantwoordelijkheid van de scheidende ouders en de rechtsbijstandverlener
en of dat ook in de toekomst aan hen kan en mag worden overgelaten. De uitkomsten
van dit onderzoek zijn van belang voor de beoordeling van de vraag op welke
wijze de belangen van de kinderen (kunnen) worden beschermd bij scheidingsbemiddeling. b. De tussenkomst van een (gespecialiseerde) advocaat
of notarisDe Commissie is van oordeel dat het scheiden zonder tussenkomst van de
rechter steeds begeleid dient te worden door een rechtsbijstandverlener (advocaat
of notaris), ook als het gaat om bemiddeling. Ik ben het ermee eens dat scheidingsovereenkomsten
op hun juridische geldigheid dienen te worden getoetst. Dat neemt niet weg
dat de bemiddeling voorafgaande aan de vastlegging van afspraken wellicht
(mede) door andere betrokkenen dan de bedoelde rechtsbijstandverleners kan
geschieden. In het bijzonder de commissie Platform ADR besteedt aan dit aspect
aandacht. Het lijkt verstandig bij de verdere uitwerking van de voorstellen
de mogelijkheden niet uit te sluiten om scheidingsbemiddeling niet voor te
behouden aan rechtsbijstandverleners.Aan het aspect van specialisatie van de hulpverlener is in veel van de
commentaren specifiek aandacht geschonken. Vanzelfsprekend zal in dit kader
bezien moeten worden welke speciale eisen gesteld zouden moeten worden aan
degene die bij een scheiding bemiddelt en op welke wijze opleidings- en eventueel
exameneisen gehandhaafd zouden kunnen worden. c. Onafhankelijke toetsingscommissie voor convenantenDe Emancipatieraad stelt in zijn commentaar voor om een onafhankelijke
toetsingscommissie in het leven te roepen die de resultaten van een convenant
kan toetsen dat met behulp van een door een van de partijen ingeschakelde
rechtsbijstandverlener tot stand is gekomen.Vraag is of in alle gevallen dat een convenant tot stand komt met de hulp
van één rechtsbijstandverlener die voor beide partijen optreedt,
de mogelijkheid van een onafhankelijke toetsing van het convenant door een
commissie gewenst is.In feite neemt deze commissie de plaats in van de rechter met dit verschil
dat de commissie niet verplicht benaderd behoeft te worden.Ik voel niet veel voor een dergelijke commissie. De in het leven te roepen
waarborgen voor scheiden zonder tussenkomst van de rechter dienen naar mijn
oordeel van zodanige aard te zijn dat de creatie van een onafhankelijke toetsingsmogelijkheid
niet noodzakelijk is. De Commissie heeft ernaar gestreefd een dergelijke situatie
te realiseren, ook ik zal dat doen.Ver strekkend commentaar is afkomstig van het Platform van de Cliëntenorganisaties.
Dit Platform concentreert zich op de omgang. Als die gegarandeerd is, is de
rest geen probleem en is ook de inschakeling van een advocaat of notaris niet
nodig. De problemen die er kunnen zijn met omgangsregelingen en de uitvoering
ervan wil ik zeker niet bagatelliseren, maar het gaat wat ver om de omgangsproblematiek
te beschouwen als de kern van alle scheidingsproblemen en scheidingsbemiddeling
pas zinvol te achten als beide ouders ervan verzekerd zijn dat zij na de scheiding
normaal contact met hun ouders kunnen houden.Op de rol die omgangsbemiddeling en omgangsbegeleiding bij omgangsproblemen
kunnen spelen wordt hieronder ingegaan. 2. Technische puntenIn de commentaren en ook in de literatuur is een aantal meer technische
kwesties aan de orde gesteld in verband met scheiden zonder tussenkomst van
de rechter, zoals bij voorbeeld ten aanzien van de eisen die door de Commissie
gesteld zijn aan de inhoud van het convenant. In de periode dat experimenten
met scheidingsbemiddeling plaatsvinden zal in overleg met de praktijk bezien
worden op welke wijze deze vragen adequaat beantwoord kunnen worden. 3. Aanpassing van artikel 827 Wetboek van Burgerlijke
RechtsvorderingDe Commissie stelt voor om de in artikel 827 van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering (Rv.) opgenomen opsomming van nevenvoorzieningen die verzocht
kunnen worden van haar limitatieve karakter te ontdoen, zodat eenvoudige geschillen
in het kader van de scheidingsprocedure beslist kunnen worden en het niet
nodig is een afzonderlijke procedure te starten. Het College is positief over
dit voorstel. De NOVA ook, mits het doen van andere dan de in artikel 827
Rv. genoemde verzoeken niet tot vertraging leidt. De NVvR is minder
positief, gelet op de vertraging die kan ontstaan. Tevens acht zij de verandering
niet in overeenstemming met de gedachte in het rapport dat partijen meer eigen
verantwoordelijkheid moeten nemen.Het komt mij voor dat, als de rechter eenmaal verzocht is om te beslissen
ter zake van de scheiding, er enerzijds geen vertraging moet ontstaan doordat
er teveel «bijgesleept» wordt in de vorm van nevenverzoeken. Anderzijds
moet voorkomen worden dat, ook voor kleinigheden, afzonderlijke procedures
moeten worden gestart. Met inachtneming van deze voorwaarden zal ik een wijziging
van artikel 827 Rv. bevorderen. 4. ConclusieUit het bovenstaande blijkt dat er nog veel niet direct en op adequate
wijze te beantwoorden vragen op tafel liggen in verband met scheidingsbemiddeling,
nog afgezien van het aspect van de kosten. De belangrijkste vragen zijn:– hoe krijgt de bescherming van de belangen van kinderen gestalte?– op welke wijze kunnen ongelijkwaardigheden tussen de scheidenden
adequaat worden gecompenseerd?– wie kunnen als scheidingsbemiddelaar optreden?– moet scheidingsbemiddeling vooraf gaan aan scheiden zonder tussenkomst
van de rechter of kan ook een op andere wijze bereikte overeenstemming tussen
scheidenden leiden tot een scheiding zonder tussenkomst van de rechter?Om goede antwoorden op deze vragen te verkrijgen zijn praktijkervaringen
onontbeerlijk. Ik stel mij dan ook voor dat op een aantal plaatsen in het
land experimenten worden gestart die begeleid worden door onderzoek. Dit onderzoek
dient zich niet slechts te richten op scheidingsbemiddeling, maar tevens op
scheidingen waarbij op andere wijze dan via bemiddeling overeenstemming tussen
de scheidenden wordt bereikt (bij voorbeeld bij de huidige eenzijdige verzoeken,
waarbij geen tegenspraak wordt gevoerd). Bij de experimenten zullen niet uitsluitend
rechtsbijstandverleners betrokken dienen te worden. Voor de opzet van deze
experimenten en de te formuleren vragen wil ik een kleine commissie instellen,
waarin ook vanuit de praktijk deel genomen wordt. Met praktijk doel ik niet
alleen op de juridische praktijk van rechterlijke macht en rechtsbijstandverleners,
maar ook op bij voorbeeld het algemeen maatschappelijk werk. Deze commissie
kan ook als begeleidingscommissie voor het onderzoek functioneren. In de tweede
helft van 1997 dient een aanvang te worden gemaakt met de uitvoering van deze
experimenten. Een jaar nadien zal daarover gerapporteerd moeten worden.Wellicht ten overvloede merk ik op dat in dit kader ook de vraag of scheidingsbemiddeling
voorafgaande aan de procedure verplicht gesteld dient te worden aan de orde
kan komen.In dezelfde periode kan, ook met behulp van de praktijk, bezien worden
op welke wijze onder andere de hierboven aangestipte meer technische vragen
goed opgelost kunnen worden.Ik hecht eraan te benadrukken dat deze experimenten plaatsvinden binnen
het huidige wettelijke kader. Voor een lager dan het huidige niveau van bescherming
van de belangen van kinderen of van bescherming tegen ongelijkwaardigheid
behoeft dan ook niet te worden gevreesd. II. De voorstellen met betrekking tot omgangsbemiddeling
en omgangsbegeIeidingDe Commissie schrijft in haar rapport dat zoveel mogelijk voorkomen zou
moeten worden dat kinderen schade ondervinden van een scheiding van hun ouders.
Bemiddeling bij scheidings- en omgangsconflicten – bij voorkeur
in een vroeg stadium – kan ertoe leiden dat de echtscheiding geen harde
conflicten over gezag en omgang oplevert, maar dat beide ouders de redenen
voor het uiteengaan los kunnen zien van hun verhouding als ouder tot de kinderen.
Dit zal echter niet in alle gevallen een oplossing kunnen bieden. Voor deze
gevallen reikt de Commissie de mogelijkheid van omgangsbemiddeling en omgangsbegeleiding
aan.Onder omgangsbemiddeling verstaat de Commissie het proces waarbinnen een
derde wordt ingeschakeld met de opdracht als onafhankelijke en onpartijdige
bemiddelaar betrokkenen te begeleiden bij het zelf vinden van een oplossing
voor het conflict over de omgang. De Commissie stelt voor langs de weg van
experimenten ervaring op te doen met verplichte deelname aan een verwijzing
door de rechter naar een bemiddelaar.Onder omgangsbegeleiding wordt door de Commissie verstaan het verlenen
van assistentie bij de uitvoering van omgangsregelingen. Het gaat dan om vastgestelde
omgangsregelingen. Hier stelt de Commissie voor om eerst lokale projecten
te inventariseren en evalueren, voordat nadere voorstellen worden gedaan.
Verder zouden mogelijkheden moeten worden gecreëerd dan wel uitgebreid
om een omgangsregeling op praktische wijze te beproeven of de mogelijkheden
daartoe te onderzoeken.Uit de ontvangen commentaren spreekt een positieve benadering van de voorstellen
die de Commissie in dit opzicht heeft gedaan. Aan twee punten wordt in het
bijzonder aandacht geschonken. In de eerste plaats de fase waarin door de
rechter verwijzing naar een bemiddelaar plaatsvindt. In de tweede plaats de
verplichting tot deelname aan de bemiddeling. Ten aanzien van het eerste punt
merkt de NOVA op dat deze verwijzing het liefst in een zo vroeg mogelijk stadium
zou moeten plaatsvinden, omdat het anders niet zal werken. Ten aanzien van
het tweede punt zetten velen vraagtekens bij het verplichtende karakter van
de verwijzing naar een bemiddelaar. In het bijzonder wordt de vraag gesteld
op welke wijze ouders tot deelname verplicht kunnen worden. Met andere woorden:
hoe wordt een ouder bij weigerachtigheid gedwongen mee te werken?Mede gelet op de positieve houding die uit de commentaren blijkt ben ik
van oordeel dat zo spoedig mogelijk gestart dient te worden met experimenten
ten aanzien van omgangsbemiddeling en met het inventariserende onderzoek ten
aanzien van omgangsbegeleiding. Ik zou daarbij op dezelfde wijze te werk willen
gaan als ten aanzien van de scheidingsbemiddeling: er wordt een kleine commissie
samengesteld, die mede uit praktijkmensen (raad voor de kinderbescherming,
kinderrechters en bij voorbeeld ook algemeen maatschappelijk werk) bestaat.Deze bereidt de experimenten samen met onderzoekers voor en kan optreden
als begeleidingscommissie voor het onderzoek. Ook de periode is dezelfde:
de start van de experimenten vindt in de tweede helft van dit jaar plaats.
Een jaar nadien wordt gerapporteerd. Door middel van het begeleidende onderzoek
zal ook de kwestie van de verplichting tot deelname aan bemiddeling beantwoord
moeten worden. De Commissie heeft becijferd dat met deze experimenten en dit
onderzoek een bedrag van f 1 miljoen is gemoeid.De Commissie heeft het in het wetsvoorstel houdende wijziging van, onder
meer, Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met invoering van gezamenlijk
gezag voor een ouder en zijn partner en van gezamenlijke voogdij (Kamerstukken
I 1996/97, 23 714 nr. 238) gedane voorstel om na scheiding in principe
het gezamenlijk gezag van ouders te laten doorlopen ondersteund. Dit wetsvoorstel
is inmiddels door de Tweede Kamer aanvaard. Opmerking verdient daarbij dat,
anders dan ik tijdens de mondelinge behandeling van dit wetsvoorstel had medegedeeld,
niet in 25% van de scheidingen nu al het gezamenlijk gezag voortduurt, maar
in 17% van de scheidingen. Door de NVvR, de NOVA en het College
zijn over dit voorstel opmerkingen gemaakt. De NVvR en het College steunen
het voorstel. De NOVA staat ambivalent tegenover het voorstel. Over het geheel
genomen voel ik mij door de hierover gemaakte opmerkingen gesteund in de door
mij gekozen aanpak. III. De kostenDe Emancipatieraad merkt op dat scheiding langs de weg van bemiddeling,
uitmondend in een convenant niet duurder mag zijn dan de huidige procedure.De KNB is van oordeel dat de vergoeding voor rechtshulp aan minder- draagkrachtigen
gebaseerd zal dienen te zijn op de forfaitair berekende werkelijke kosten,
inclusief een redelijke beloning in relatie tot de grote mate van deskundigheid
die wordt verlangd. De overheid mag een beroepsgroep niet dwingen om onder
de kostprijs te werken. Ook de Commissie Echtscheidingsrecht van de VvR en
VSAN maakt hierover een aantal opmerkingen. Het moet naar het oordeel van
deze commissie financieel niet gunstiger zijn om «bij verstek»
te scheiden dan via bemiddeling. De in het rapport voorgestelde vergoeding
acht deze commissie volstrekt ontoereikend.De keuze voor het opzetten van lokale experimenten om «al werkende
weg» antwoorden te vinden op een aantal belangrijke, hierboven genoemde
vragen, impliceert dat nog geen landelijke, uniforme regeling mogelijk is
van de financiering van scheidingsbemiddeling. Voor de experimentele fase
denk ik aan het volgende.Leidraad voor de honorering van bemiddelaars die optreden voor minvermogende
partijen kan zijn het stelsel van de gefinancierde rechtsbijstand. Dit betekent
dat, indien bemiddeling gemiddeld meer uren zou vergen dan een «klassieke»
scheidingsprocedure gemiddeld aan uren vergt, de bemiddelaar – in beginsel –
een navenant hogere vergoeding zou moeten worden toegekend. Ook het stelsel
van de eigen bijdragen zou uit de Wet op de rechtsbijstand kunnen worden overgenomen
bij bemiddelingen. Op deze manier wordt scheidingsbemiddeling voor rechtzoekenden
niet minder attractief dan een gerechtelijke procedure.Omdat in de experimentele fase op de scheidingsbemiddeling nog een gerechtelijke
procedure moet volgen zouden rechtzoekenden twee maal een eigen bijdrage verschuldigd
worden (een maal voor de bemiddeling en een maal voor de procedure). Dit acht
ik ongewenst.Voor de wijze waarop de financiering in lokale experimenten kan worden
gerealiseerd zal ik mij verstaan met de raden voor rechtsbijstand. Deze zijn
immers belast met de organisatie van de gefinancierde rechtsbijstand.Ik meen dat een bedrag van f 2 miljoen toereikend is om de experimenten
van voldoende omvang te doen zijn.De Staatssecretaris van Justitie,E. M. A. Schmitz XNoot1Ter inzage gelegd op de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1M.L.C.C. de Bruijn-Luckers, De zwakkere partij bij «anders scheiden»,
Tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht, november 1996, afl. 10, blz. 193.
E.P. von Brucken Fock, Is anders scheiden ook behoorlijk scheiden?, Tijdschrift
voor Familie- en Jeugdrecht, december 1996, afl. 11, blz. 229–239. C.A.R.M.
van Leuven en L.J.H. Gijbels, Anders scheiden, nader bezien, Echtscheidingsbulletin,
december 1996, afl. 11/12, blz. 1 e.v. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25451-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl