De situatie in het Midden-Oosten; Verslag algemeen overleg op 28 juni 2007 over onder meer ontwikkelingen in Iran
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23432, nr. 237

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-08-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

23432 nr. 237

07-08-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 432De situatie in het Midden-Oostennr. 237VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 7 augustus 2007De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 28 juni 2007 overleg gevoerd met minister Verhagen van Buitenlandse
Zaken over:– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 12 april 2007 inzake recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten
en Iran voor betrekking hebbend op Iran (23 432, nr. 223, hoofdstuk 3);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 21 juni 2007 inzake recente ontwikkelingen in Iran (inclusief algemene
observaties over beleidskader «Mediapluriformiteit in Iran») (20 800-V,
nr. 105).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Wilders (PVV) moet tot zijn spijt
opmerken dat in zijn ogen militair optreden tegen Iran onvermijdelijk is geworden,
doordat Iran stelselmatig resoluties van de Verenigde Naties (VN) aan zijn
laars lapt, drie in het afgelopen jaar. Iran heeft volgens El Baradei van
het International Atomic Energy Agency (IAEA) zijn verrijkingsactiviteiten
niet opgeschort, integendeel, het land heeft het aantal centrifuges substantieel
uitgebreid. Er zijn er meer dan 1300, al zegt de Iraanse regering dat het
er 3000 zijn, precies het aantal dat volstaat om in een jaar de benodigde
hoeveelheid uranium voor een atoombom te produceren. De Iraanse president
zegt ook dat zijn nucleaire programma niet te stoppen is. Iran heeft dus nucleaire
ambities. Bovendien beschikt Iran in tegenstelling tot Irak over raketten
of zogenoemde overbrengingsmiddelen – onder andere de Shahab en de Kosar –
die tot ver in Europa kunnen reiken. De Iraanse president zegt bijna wekelijks
dat hij de intentie heeft, deze raketten te gebruiken om Israël van de
kaart te vegen. Iran heeft dus niet alleen de middelen, maar ook de intenties
daartoe en steunt terroristische organisaties zoals Hamas en Hezbollah. Iran
vormt dus niet alleen een bedreiging voor het Midden-Oosten, maar ook voor
Europa.De diplomatie faalt. Gesprekken met Iran leveren niets op. Iedere vermeende
opening blijkt telkens weer op drijfzand te zijn gebaseerd. Het is van het
allergrootste belang dat het islamfascistische regime van Iran niet over kernwapens
kan beschikken, maar het is vijf voor twaalf.Precisiebombardementen op nucleaire installaties in Iran zijn daarom onvermijdelijk.
Senator en presidentskandidaat John McCain van de Verenigde Staten (VS) concludeerde
recentelijk ook dat Iran beter kan worden gebombardeerd dan te wachten tot
het beschikt over een kernwapen. Hoe langer er diplomatiek wordt overlegd
en resoluties worden aangenomen, hoe meer tijd Iran heeft om een kernwapen
te vervaardigen. Hoe denkt de regering hierover?De heer Voordewind (ChristenUnie) is somber
gestemd door de brief van de minister over Iran. Denkt de minister dat de
uitnodiging van Iran aan het IAEA om in Iran verder te onderhandelen serieus
is? Zal de impasse van de laatste jaren worden doorbroken?De handelsmissie naar Iran blijkt ondanks de Kamerbreed aangenomen motie
van de ChristenUnie niet alleen door de Nederlandse ambassade te zijn ontvangen,
maar zelfs te zijn gefaciliteerd. Wat is hierop de reactie van de minister?Wat doet de minister om Iran in internationaal c.q. bilateraal verband
te manen tot het beter behandelen van religieuze minderheden, met name christenen
en christelijke bekeerlingen, en homo’s en tot het beëindigen van
kinderexecuties?Nederland verstrekt exportkredietverzekeringen voor een bedrag van 25
mln. om politieke risico’s af te dekken, maar Iran laat die zelf ontstaan.
Is dit logisch, ook met het oog op de intrekking van de subsidie aan de laatste
handelsmissie?Zit er licht tussen de civiele en militaire dual-usegoederen, die naar
Iran worden geëxporteerd, en de strategische goederenlijst? Zo ja, om
welke producten gaat het?De heer Van Baalen (VVD) merkt op dat de kernvraag
die over Iran moet worden gesteld is of het regime zich wel kan hervormen.
Het heeft namelijk echte vijanden nodig: de grote satan Amerika en de kleine
satan Israël. Een echte dialoog met de VS impliceert matiging, maar daar
heeft het regime geen baat bij. Mensenrechten niet meer schenden, meer mediavrijheid
geven en een democratische rechtsstaat in het leven roepen, leiden tot «power
sharing». Ook daarin is het regime niet geïnteresseerd. De radicalen
zullen dan namelijk de macht met gematigden moeten delen, met andere woorden:
een «soft regime change» moeten dulden, waarvan in een democratie
vaak sprake is na verkiezingen. De Sovjet-Unie is het voorbeeld voor Teheran.
Toen Gorbatsjov begon te matigen en te hervormen, is het regime in elkaar
gezakt. Dat zal in Iran ook gebeuren. Deelt de regering deze visie?Totdat het regime in elkaar zakt, heeft Iran een januskop. Aan de ene
kant werkt het land mee aan de stabilisatie van Afghanistan – daar heeft
Iran baat bij – aan de andere kant steunt het land warlords van de voormalige
Noordelijke Alliantie. Aan de ene kant is het in het belang van Teheran dat
de situatie in Irak niet uit de hand loopt, maar aan de andere kant steunt
Teheran de sjiitische milities in het zuiden van Irak militair en financieel
en is Iran een uitgangsbasis voor terroristen. Aan de ene kant zegt Teheran
de stabiliteit in het Midden-Oosten te willen bevorderen, maar aan de andere
kant steunt het samen met Syrië de Hezbollah en de Hamas. De betrokkenheid
van Iran bij de radicalisering van moslims in Bosnië en zijn steun aan
radicale moslimgroeperingen in Europa worden voorts onvoldoende onderkend.
Tegelijkertijd is Iran zo hard doorgegaan met het verrijken van uranium dat
het binnen een jaar of twee een atoombom kan hebben en waarschijnlijk ook
zal gebruiken. Wie God achter zich heeft, kan dat namelijk gerust doen.Wie een militaire aanval op Iran wil voorkomen, moet boven de markt blijven
en inzetten op democratisering en mediavrijheid in combinatie met versterkte
economische, financiële en politieke boycots. Sancties moeten worden
opgelegd, ook door Rusland, anders staat de achterdeur wagenwijd
open. Steunt de Nederlandse regering extra sancties voor Iran? Zo ja, welke?
Vindt de regering dat de internationale gemeenschap militair optreden als
optie open moet houden?Ondernemers zijn geen diplomaten of politici. Het moet voor hen duidelijk
zijn wat al dan niet mag. Wat is nu precies het regeringsbeleid ten aanzien
van de handelsbetrekkingen met Iran?Hoe wil de regering in VN- en EU-verband de vrije media en het maatschappelijk
middenveld versterken? Wat is volgens de regering de positie van de Mujaheddin-e
Khalq Organisation (de MKO), oftewel de Raad van het samenwerkend verzet?Mevrouw Van Gennip (CDA) merkt op dat dankzij
de gesprekken tussen Solana en Iran de spanning tussen de internationale gemeenschap
en Iran enigszins uit de lucht lijkt te zijn, al blijven het nucleaire programma
van Iran, de mensenrechtensituatie en de herhaalde uitspraak van de Iraanse
president dat hij Israël zal vernietigen, zorgwekkend.Mevrouw Van Gennip steunt het meersporenbeleid ten aanzien van het nucleaire
programma van Iran volgens welk er wordt ingezet op dialoog met dreiging van
verdere sancties boven de markt, maar merkt op dat het inzetten op dialoog
Iran de tijd geeft om zijn nucleaire programma voort te zetten. Iraanse ingenieurs
weten nu eenmaal hoe ze uranium moeten verrijken. Niemand ontzegt Iran het
recht om kernenergie voor vreedzame doeleinden te ontwikkelen, mits Iran zijn
programma aan internationale controles onderwerpt. Zijn verdere sancties onontkoombaar
of zijn de gesprekken tussen Solana en Ali Larijani hoopgevend en zijn verdere
sancties inderdaad opgeschort in ruil voor internationale controle op het
nucleaire programma van Iran? Klopt het dat Iran het IAEA-team heeft uitgenodigd
voor overleg? Dat zou bemoedigend zijn, tenzij dit is bedoeld om tijd te rekken.
Krijgt Iran een stevige deadline gesteld, dus niet van maanden, maar van weken?
Bereidt de VN verdergaande sancties als drukmiddel boven de markt voor? Wat
is de reikwijdte van het sanctieregime van de VS? Treft dit ook Nederlandse
bedrijven die zowel met de VS als met Iran zaken doen?De mensenrechtensituatie is zorgwekkend. Alles is in Iran mis wat er mis
kan zijn. Wordt de EU-mensenrechtendialoog hervat? Kan die onderdeel van het
internationale proces worden? Heeft de minister informatie over de heer Al
Mansouri en de leider van het project van de Vereniging Nederlandse Gemeenten
(VNG)? Hoe kan de EU contact met de gematigde stromen binnen Iran houden?Het is onduidelijk wat Iran in de regio wil. Dit baart ook de buurlanden
van Iran zorgen. Aan de ene kant voert Iran met de VS en Irak gesprekken over
de situatie in Irak, aan de andere kant steunt het gewapende organisaties
zoals Hamas en Hezbollah. Aan de ene kant steunt het wederopbouwprojecten
in Afghanistan, aan de andere kant smokkelt het wapens naar dat land, al zijn
daar geen harde bewijzen voor. Kan Iran constructief bij de wederopbouw van
Afghanistan worden betrokken?De heer Van der Staaij (SGP) vindt het Iraanse
regime gevaarlijk omdat het regelmatig verklaart dat het Israël wil vernietigen,
het internationale terrorisme steunt, waarschijnlijk aan een kernwapenprogramma
werkt, VN-resoluties aan zijn laars lapt, betrokken is bij het geweld in en
de ontwrichting van de regio en de vloer aan veegt met mensenrechten van onder
andere christenen en christelijke bekeerlingen. Is het ambtsbericht van Buitenlandse
Zaken over Iran al verschenen, waarop de staatssecretaris van Justitie haar
beleid baseert?Bestaat het moratorium op de uitzetting van die groepen Iraniërs
die in Nederland asiel hebben aangevraagd nog?Hoe lang denkt de internationale gemeenschap de dialoog met Iran nog open
te kunnen houden? Gebeurt daardoor niet wat Iran wil: tijd winnen, zodat het
door kan gaan met het nucleaire programma? Is het niet vijf voor
twaalf? Moet de internationale druk niet worden opgevoerd? Moeten er geen
extra economische sancties worden opgelegd? Dreigt de internationale gemeenschap
met militair ingrijpen? Krijgt Iran niet de indruk dat het allemaal zo’n
vaart niet loopt?Is het wel logisch dat de Staat der Nederlanden voor elke order, geplaatst
bij een Nederlands bedrijf door Iran, een exportkredietverzekering van maximaal
25 mln. verstrekt, terwijl VN-resolutie 1747 stelt dat staten moeten oppassen
met het doen van toezeggingen aan Iran inzake leningen en financiële
assistentie?De heer Van Bommel (SP) vraagt welke concrete
acties de regering voor ogen heeft om het maatschappelijk middenveld ter bevordering
van de mensenrechtensituatie in Iran te ondersteunen. Wil de minister ingaan
op het rapport van Amnesty International over kinderexecuties? Hoe gaat het
met de teamleider van het project van de VNG?Aan de veiligheid en stabiliteit in de regio hoeft niet alleen Iran bij
te dragen door VN-resoluties na te leven; dat moeten alle landen in de regio
doen, Israël dus ook. Dat land en de VS hebben hun deel in de problemen
met Iran. Is de minister deze mening ook toegedaan? Vindt hij ook dat de VS
door middel van zijn houding tegenover Iran invloed kan uitoefenen op de situatie
in Irak? Klopt het dat Israël en de VS de gevolgen van de economische
sancties tegen Iran eind 2007 evalueren? Dat zou wenselijk zijn, want sancties
kunnen ongewenste neveneffecten hebben. Houden de economische problemen in
Iran– het rantsoeneren van benzine en het daardoor ontstane oproer –
verband met de economische sancties? Wat vindt de minister van de plannen
van het Amerikaanse Congres om sancties aan energiebedrijven op te leggen?
Zou de VN dergelijke acties niet moeten opleggen in plaats van de VS alleen?Wat is de stand van zaken in de onderhandelingen over het nucleaire programma
van Iran? Wat vindt de minister van het Zwitserse voorstel om geen uitbreiding
van de verrijkingswerkzaamheden toe te staan in ruil voor niet nader op te
leggen sancties? Klopt het dat Spanje, Italië en enkele kleinere landen –
welke? – zich flexibeler opstellen jegens Iran? Hoe beoordeelt de minister
de afspraak tussen Solana en de onderhandelaars om de onderhandelingen te
hervatten? Wat vindt de minister van het negatieve oordeel van Condoleezza
Rice over deze ontwikkeling? Wat is de reactie van de minister op het dreigende
verschil in houding jegens Iran binnen de EU-lidstaten en de VS?De lijn van El Baradei om beide partijen tot serieuze onderhandelingen
te dwingen, moet worden gevolgd. Er moet druk op de dialoog worden uitgeoefend
door eventuele nieuwe sancties, mits daar internationaal overeenstemming over
kan worden bereikt.In de eerstvolgende Milieuraad wordt de lijst van terroristische organisaties
bevestigd. Daar staat de MKO ook op. Hoe komt het dat een dergelijke lijst
in een Milieuraad wordt vastgesteld? Wil de minister ingaan op zijn brief
aan de Eerste Kamer waarin hij stelt dat de MKO opnieuw op genoemde lijst
moeten worden geplaatst zonder dat haar wordt meegedeeld wat de reden daarvan
is? Kent hij het verslag van het recentelijk onder voorzitterschap van oud-CDA-Kamerlid
De Haan gevoerde debat over plaatsing van die organisatie op de lijst van
terroristische organisaties?Mevrouw Peters (GroenLinks) staat kritisch
tegenover het binnenlands en buitenlands beleid van Iran. Iran slaagt er niet
in, andere landen ervan te overtuigen dat het geen kwade bedoelingen heeft
met zijn nucleaire programma. In Iran worden de mensenrechten ernstig geschonden
en de Iraanse president doet uitspraken en verleent steun aan terreurgroepen
met ernstige gevolgen voor de stabiliteit in de regio. Dit is zorgwekkend.
De VN, de VS en de EU hebben moeizame betrekkingen met Iran, maar Nederland
is erin geslaagd om een mooie samenwerking tot stand te brengen
met Iraniërs die contact met de rest van de wereld willen onderhouden
en hechten aan de vrijheid van meningsuiting en drukpers. Zij hechten aan
gebruikmaking van moderne technieken zoals internet, interactieve radio’s
en dergelijke. Het Nederlandse mediaprogramma in Iran moet dan ook worden
voortgezet, al is onduidelijk op welke manier. Een van de problemen van het
programma is dat het omgeven is met grote geheimzinnigheid. Daardoor komen
niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) en Iraanse journalisten in
gevaar. Het voedt samenzweringsspeculaties door fundamentalistische krachten.
Nederland kan die niet ontkrachten zolang het geen openheid geeft over het
eigenlijke doel van het programma. De samenzweringstheorieën in de Iraanse
pers zijn versterkt doordat het Nederlandse programma associatie heeft gezocht
met een Amerikaanse organisatie. Diplomatiek gezien is dat voor Nederland
als EU-lidstaat niet handig. Wat vindt de minister hiervan? Kan de minister
het programma voortzetten zonder dat genoemde nadelen eraan kleven?Het is mooi dat de EU mede dankzij de inzet van Nederland een verklaring
heeft afgelegd waarin zij haar zorgen over de mensenrechtensituatie in Iran
uit. Waarom wordt daar de onrechtmatige detentie niet in genoemd van onder
andere de Nederlandse Iraniër Al Mansouri en de Amerikaanse Iraniërs
Kian Tajbakhsh en Halleh Esfandiari? Wil de minister de EU-voorzitter verzoeken
om een demarche bij de Iraanse overheid te plegen en de Kamer over de uitkomst
daarvan informeren?Iran wil eerst praten en dan eventueel zijn verrijkingsactiviteiten opschorten,
het Westen wil het omgekeerde. Er is dus sprake van een patstelling. Kan men
daar volgens de minister uit komen? Wat vindt hij van de voorstellen van El
Baradei? Zij lijken af te wijken van de voorstellen van de grote vijf permanente
leden van de Veiligheidsraad en Duitsland (P5+1). Steunt de minister de uitnodiging
van Iran aan de IAEA om verder te praten?Honderdduizenden Afghaanse vluchtelingen worden gedwongen uit Iran gezet.
Verstaat de minister dat onder «constructieve samenwerking» in
zijn brief? Hoe kan volgens hem met Iran worden samengewerkt in de strijd
tegen drugshandel, nu de opiumproductie in Afghanistan is toegenomen?De heer Van Dam (PvdA) merkt op dat jonge
Iraniërs modern en geëmancipeerd zijn en protesteren tegen de kwakkelende
economie en het benzinebeleid van de regering, die haar grootse beloften niet
waarmaakt, maar dat de conservatieve Iraanse regering haar greep op het land
wil houden en daarbij geweld niet schuwt. Ook haar buitenlandbeleid is agressief.
Zij zoekt de confrontatie met de wereld op door haar nucleaire programma te
onttrekken aan het zicht van de inspecteurs van de IAEA, door Hamas, Hezbollah
en de islamitische jihad te steunen en de vreselijkste bedreigingen aan het
adres van Israël te uiten. Bovendien lijkt zij een rol te spelen in de
destabilisatie van Irak en Afghanistan. Menigeen vraagt zich af of de ontwikkelingen
in de binnen- en buitenlandse politiek los van elkaar te zien zijn: de groeiende
onvrede van een alsmaar groeiende Iraanse bevolking, de «regime change»
in Iran die de VS al jaren nastreeft, de invasie van de VS in Irak en de stationering
van Amerikaanse militairen in vrijwel alle buurlanden van Iran. Hoe denkt
de minister hierover? Zijn visie blijkt niet uit zijn brief; die is alleen
een beschrijving van de feiten. Door een gebrek aan analyse wordt in de brief
ook geen strategie aangegeven. Dat is een tekortkoming.Nederland is voor sancties en dialoog, maar in welke volgorde? Een beleid
van verdere confrontatie is niet verstandig. Uiteraard moeten verdergaande
sancties boven de markt blijven hangen, maar de Europese aanpak van dialoog
verdient de voorkeur. El Baradei, de International Crisis Group en vele andere
organisaties bepleiten open onderhandelingen, waarin het nucleaire dossier
en de existentiële zorgen van het Iraanse regime worden besproken
en de partijen bereid moeten zijn, Iran een vreedzaam nucleair programma onder
strikte voorwaarden en controle toe te staan. Europa moet duidelijk maken,
geen «regime change», maar wel een «behaviour change»
in Iran na te streven ten aanzien van mensenrechten, het buitenlandbeleid,
democratisering en burgerlijke vrijheden. De Iraanse regering moet ook kunnen
zien dat het Nederlandse mediaprogramma gericht is op democratisering en burgerlijke
vrijheden en niet op «regime change». Het moet dus transparant
zijn.De P5+1 zijn het niet eens met El Baradei, die vindt dat de eis aan Iran
om zijn uraniumverrijkingsprogramma te staken, niet langer zinnig is, omdat
Iran nu eenmaal de kennis in huis heeft. Zij lijken daarmee te volharden in
de Amerikaanse confrontatiepolitiek. Staat de minister aan de kant van de
P5+1 of van El Baradei? Wat vindt de minister van de gesprekken tussen Solana
en Larijani en het ogenschijnlijke gevolg dat Iran weer IAEA-inspecteurs zal
toelaten en antwoord zal geven op de nog openstaande vragen? Solana moet tijdens
het onderhandelen deadlines stellen en met sancties dreigen als die worden
overschreden. Eerst moet er echter worden onderhandeld en daarna moeten er
eventueel sancties worden opgelegd; niet andersom.Ziet de minister het meest in rechtstreekse onderhandelingen tussen de
EU en Iran? Welke rol kan Rusland of bijvoorbeeld een alom vertrouwd land
als Armenië of een ander land uit de regio volgens hem spelen?Iran is aan zet. Het is alleen niet aanpassen of verzuipen, maar kiezen
tussen de confrontatiepolitiek van de VS en de politiek van dialoog van de
EU. Laat Iran de verstandigste keuze maken.Dankzij de invulling van het begrip volkenrechtelijk mandaat zal het Irakscenario
zich niet herhalen in Iran. Dit is een belangrijk signaal aan Israël.De gesprekken tussen Solana en Larijani zijn net op gang gekomen. Er is
nog tijd om te onderhandelen, want volgens El Baradei heeft Iran niet al volgend
jaar een kernbom. Het is goed als tijdens de onderhandelingen wordt gedreigd
met strengere sancties. Confrontatiepolitiek is niet de oplossing; Iran heeft
volgens El Baradei en de International Crisis Group juist nucleaire ambities
omdat het zich bedreigd voelt.Antwoord van de ministerDe minister antwoordt dat de president van
Iran eerder op confrontatie uit is dan op dialoog. Hij riskeert zijn land
naar de uiterste rand van het internationale bestel te laveren. In december
2002 is voor het eerst aan het licht gekomen dat Iran clandestien nucleaire
activiteiten ontplooide. Sindsdien doet het IAEA er onderzoek. Teheran werkt
daar niet voldoende aan mee. Het IAEA kan dan ook niet staven dat het nucleaire
programma van Iran slechts op vreedzame doeleinden gericht is, zoals de Iraanse
regering stelt. El Baradei heeft op 23 mei jongstleden geconcludeerd
dat Iran de resoluties van de Veiligheidsraad (VR) niet naleeft. Dat land
heeft zijn verrijkingsactiviteiten niet opgeschort, maar juist het aantal
centrifuges substantieel uitgebreid. Iran heeft inmiddels de kennis om uranium
te verrijken. De VR stelt dan ook in resolutie 1747 dat nadere maatregelen
worden genomen op grond van artikel 41 van het VN-Handvest indien Iran blijft
weigeren om aan zijn internationale verplichtingen te voldoen. Er komt dus
een nieuwe resolutie met aanvullende sancties. Gezien de Iraanse opstelling
is dit een logische stap. Deze stap ligt stemt overeen met de Nederlandse
opstelling dat maatregelen tegen Iran door de VR en niet unilateraal moeten
worden genomen. De P5+1 hebben in Heiligendamm duidelijk gesteld, vast te
zullen houden aan onder andere de eis dat Iran zijn nucleaire programma opschort,
wil het dat de internationale gemeenschap erop vertrouwt dat dit alleen vreedzame
doeleinden dient. De P5+1 en de EU hebben tot nu toe eendrachtig naar een
diplomatieke oplossing gestreefd. Deze eensgezindheid zou Iran vertrouwen
moeten inboezemen. De Iraanse president moet inzien dat hij er de hand in heeft als Iran
internationaal geïsoleerd raakt doordat er steeds strengere politieke
en economische maatregelen jegens Iran worden genomen. Hij kan ook zorgen
voor erkenning, wezenlijke voordelen en op lange termijn veiligheid voor zijn
land. Daarvoor moet hij zich constructief opstellen in de dialoog, die tot
een vreedzame oplossing leidt. De Iraanse president moet het vertrouwen van
de internationale gemeenschap zien te herwinnen in zijn stelling dat het nucleaire
programma vreedzaam van aard is. Inmiddels heeft Iran zo veel centrifuges
en kennis over de verrijking van uranium dat het een atoombom kan maken. Dat
wil de internationale gemeenschap voorkomen. Een hoge verrijkingsgraad van
uranium, nodig voor een atoombom, vereist technologisch meer dan een lage
verrijkingsgraad. De Iraanse regering breidt het aantal centrifuges zo snel
uit dat zij het openlijk door haar gewenste aantal van 3000 bereikt. Dat aantal
is precies nodig om een kernbom te ontwikkelen. Volgens El-Baradei en enkele
veiligheidsdiensten is Iran daar binnen vijf à tien jaar toe in staat.
Iran is ook het bereik van zijn raketten aan het vergroten, ondanks de VN-resoluties
1737 en 1747, die niet alleen zijn gericht op het voorkomen van een verdere
ontwikkeling van het nucleaire programma, maar ook op die van het ballistische
programma. Bij alle discussies moet dit besef aanwezig zijn. Het is een reëel
probleem; ook El Baradei constateert dit.Hoe ervoor te zorgen dat Iran de ontwikkeling van een kernbom staakt?
Een combinatie van sancties en dialoog, dus van stick en carrot, lijkt het
beste, al hebben de sancties nog geen vruchten afgeworpen. Te garanderen valt
dus niet dat nadere sancties dat wel doen in de zin dat Iran alleen kernenergie
produceert en geen kernbom. Sancties zijn dus geen doel maar een middel om
Iran duidelijk te maken dat het staken van zijn verrijkingsactiviteiten en
het daaruit voortvloeiend vertrouwen van de internationale gemeenschap dat
het die alleen voor vreedzame doeleinden ontplooit, meer oplevert dan voortzetting
ervan. Solana biedt dan ook namens de EU en de P5+1 een pakket aan met elementen
voor een langetermijnsamenwerking. Iran heeft het pakket van Solana vorig
jaar als ver beneden de maat afgedaan, terwijl duidelijk was dat dit het Iraanse
volk veel voordelen opleverde. Het pakket onderstreept zelfs het recht van
Iran op kernenergie. Voorts biedt het uitzicht op meer samenwerking bij de
ontwikkeling van de civiele nucleaire industrie inclusief gegarandeerde leverantie
van nucleaire brandstof zodat Iran ook op termijn kan voorzien in de energiebehoefte
van het Iraanse volk. Bovendien biedt het perspectief op meer samenwerking
op politiek en economisch gebied en op een werkelijke verbetering van de betrekkingen
tussen Iran en de internationale gemeenschap. Het pakket biedt voldoende elementen
om Iran ervan te overtuigen dat de internationale gemeenschap dat land niet
kwaadgezind is. Iran hoeft alleen maar zijn verrijkingsgerelateerde en opwekkingsactiviteiten
op te schorten. Daar heeft het land weinig bij te verliezen, want het heeft
toch geen eigen capaciteit om nucleaire brandstof te produceren nodig. Iran
is op dit moment namelijk een van de belangrijkste producenten van gas en
aardolie. Op korte termijn bedreigt het door Solana voorgestelde pakket de
energiebehoefte van Iran dus niet.De internationale gemeenschap houdt Iran aan de verplichtingen die dat
land vrijwillig is aangegaan door partij te worden bij het non-proliferatieverdrag.
Iran heeft zelf als niet-kernwapenstaat een waarborgovereenkomst met het IAEA
gesloten op grond waarvan het zichzelf heeft verplicht, al zijn activiteiten
op nucleair terrein bij het IAEA te declareren en toe te staan dat het IAEA
verifieert of die alleen voor vreedzame en niet voor militaire doeleinden
worden verricht. Iran heeft zich dus ook verplicht tot het niet nastreven
van een hogere verrijkingsgraad van uranium dan nodig is voor het maken van
brandstof. Toch verricht Iran al twintig jaar clandestiene nucleaire activiteiten.
Daarom vertrouwt de internationale gemeenschap Iran niet op zijn woord. Het
vertrouwen in de louter vreedzame intenties die Iran pretendeert te hebben,
is geschonden. Alleen Iran zelf kan dat herstellen. Daartoe moet
dat land de vragen van het IAEA beantwoorden. Dat kan gemakkelijk als de nucleaire
activiteiten inderdaad slechts vreedzame doeleinden dienen. De eis van de
internationale gemeenschap is dus niet onredelijk.Iran zegt met El Baradei over de voorwaarden te willen spreken waarop
IAEA-inspecteurs Iran mogen bezoeken. Dit is een positief signaal, al moet
nog blijken hoe het uitpakt. Eerdere positieve signalen en openingen van de
kant van Iran zijn op niets uitgedraaid. Iran heeft het interessante voorstel
van Zwitserland ook afgewezen.El Baradei heeft het voorstel «freeze to freeze» gedaan, met
andere woorden: het opschorten van sancties van de internationale gemeenschap
in ruil voor opschorting van verrijkingsactiviteiten door Iran. Deze benadering
neemt een voorschot op de onderhandelingen in de zin dat de vraag of Iran
in de toekomst verder mag verrijken geen onderwerp van de onderhandelingen
zal zijn. El Baradei heeft de oude doelstelling dat Iran moest worden verhinderd,
de kennis te vergaren om een kernbom te maken, opgegeven, omdat Iran inmiddels
toch al over de daartoe vereiste kennis beschikt. El Baradei wil een nieuw
doel stellen. Gezien het feit echter dat Iran de afspraken die het vrijwillig
met het IAEA heeft gemaakt, niet is nagekomen, ontbreekt het vertrouwen dat
Iran dit niet opnieuw zal doen.Solana heeft Iran in Lissabon verzocht «to deliver outstanding issues»
binnen drie weken. Doet de Iraanse president dat, dan overweegt Solana opnieuw
een ontmoeting met hem. De gehele EU staat achter Solana.Een discussie over al dan niet militair ingrijpen is voorbarig. In de
VN-resoluties is alleen sprake van economische sancties als drukmiddel. Van
uitbreiding van die sancties mag zeker sprake zijn, maar het gebruik van militaire
middelen wordt op dit moment in de VN-resolutie expliciet uitgesloten. De
VS en de leiders van de G8 hebben in Heiligendamm met Rusland voor een diplomatieke
oplossing gepleit. Er zijn geen aanwijzingen dat Rusland niet echt voor die
lijn kiest. Ook zijn er geen plannen van de VS of Israël bekend om eigenstandig
precisiebombardementen uit te voeren. Het staat ieder land wel vrij om zwaardere
economische sancties op te leggen dan in de VN-resolutie vermeld staan.Nederland heeft problemen met de extraterritoriale werking van eventuele
Amerikaanse sancties en dit de VS ook kenbaar gemaakt, maar bedrijven dragen
op dit vlak uiteindelijk de verantwoordelijkheid. Hoe het precies zit met
de extraterritoriale werking van Amerikaanse sancties, deelt de minister de
Kamer schriftelijk mee.Er zit geen licht tussen civiele en militaire dual-usegoederen die niet
geëxporteerd mogen worden en strategische goederen die dat wel mogen
worden. Het zijn verschillende soorten goederen. De Nuclear Suppliers Group
(NSG) hanteert een lijst van dual-usegoederen die verboden zijn. Het ministerie
van Economische Zaken controleert daarop. Dit geldt ook voor andere in- en
uitvoerregimes. Strategische, militaire goederen betreffen conventionele wapensystemen,
nucleaire goederen en dergelijke. De EU heeft op grond van een verordening
buiten de internationale lijst een extra lijst opgesteld met dual-usegoederen
waarvoor een vergunning moet worden aangevraagd. Economische Zaken is belast
met de vergunningverlening.De minister spreekt in Oslo met veertig landen over voorwaarden voor gebruik
van clustermunitie. Hij heeft het gebruik in Nederland ervan opgeschort zolang
er geen akkoord over is bereikt. Deze stap vloeit voort uit het in Oslo ingezette
traject. De minister heeft die niet gezet om Nederland als gidsland neer te
zetten.De handelsmissie naar Iran is niet door de overheid gesubsidieerd, omdat
die tot doel had, de handel met Iran uit te breiden, juist op een moment dat
de internationale gemeenschap over sancties praat. Met subsidiëring zou
een tegenstrijdig signaal zijn afgegeven. De motie-Voordewind is uitgevoerd,
maar de minister had niet begrepen dat de ambassade helemaal geen
aandacht aan de handelsmissie had mogen besteden. Zij heeft dat wel gedaan,
maar veel minder dan gewoonlijk. Zij heeft afspraken geannuleerd, geen nieuwe
initiatieven genomen en geen ambassademedewerkers afgevaardigd naar activiteiten
van het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering (NCH) in Teheran. Het bieden
van exportkredietverzekeringen is niet strijdig met de eventuele sancties,
want dat impliceert niet het verlenen van steun aan Iran. Verzekeringen zijn
geen subsidies. Zij komen ten goede aan bedrijven en gelden door hen aan Iran
geleverde producten die niet onder de sancties vallen, zoals eieren. Het niet
meer verstrekken van exportkredietverzekeringen aan bedrijven die met Iran
handelen, zou een aanscherping van de sancties betekenen en tot een totale
economische boycot leiden. De internationale gemeenschap is nog niet zo ver.Het is slecht gesteld met de mensenrechten in Iran. Prominente activisten
en wetenschappers worden gearresteerd en doodstraffen aan minderjarigen worden
uitgevoerd. Tijdens de VN-mensenrechtenraad heeft de Nederlandse delegatie
Iran openlijk en kritisch bevraagd over de positie van het maatschappelijk
middenveld en over de vrijheid van godsdienst. Zij heeft eind 2006 ook de
VN-resolutie gesteund ter veroordeling van Iran vanwege de mensenrechtensituatie.
Daarom heeft Iran de mensenrechtendialoog met de EU de facto opgeschort. De
EU heeft bij Iran gedemarcheerd nadat Iran doodvonnissen had voltrokken. Het
Duits voorzitterschap heeft de Iraanse ambassadeur in Berlijn vanwege de arrestaties
van Al Mansouri en de contactpersoon van de VNG vermaand. Om die zelfde reden
is protest aangetekend bij de Iraanse ambassadeur in Nederland. Naar aanleiding
daarvan is toegezegd dat de Nederlandse ambassade bij het proces tegen deze
personen aanwezig mag zijn, verder niets. Nederland blijft aandringen op consulaire
toegang. Vader en zoon Al Mansouri hebben contact met elkaar.Buitenlandse Zaken heeft inmiddels een ambtsbericht over Iran uitgebracht
en daarin om aandacht gevraagd voor de benarde positie van homoseksuelen,
christenen en christenbekeerlingen, en de executies van minderjarigen. De
staatssecretaris van Justitie besluit op basis daarvan welke consequenties
dat voor het asielbeleid moet hebben.Door druk en dialoog probeert de Nederlandse regering iets te veranderen
aan de dubbele rol die Iran in het Midden-Oosten speelt, aan de Iraanse dreigementen
aan het adres van Israël en Iran’s steun aan warlords in Afghanistan.
Zij wil dat de mensenrechtensituatie in Iran verbetert en vraagt naleving
van bijvoorbeeld de vrijheid van meningsuiting. Daarbij past de ondersteuning
van media en groepen in de Iraanse samenleving die op een democratische manier
voor een andere weg kiezen. De Nederlandse regering beoogt inderdaad geen «regime
change» te bewerkstelligen.Van meet af aan heeft de Nederlandse regering er met instemming van de
Kamer voor gekozen om informatie over de deelnemende organisaties aan het
beleidskader «Mediapluriformiteit in Iran» op verzoek van sommige
daarvan vertrouwelijk te behandelen. De vertrouwelijke behandeling geldt alleen
de organisaties; niet het beleidskader zelf. De minister is het eens met de
stelling dat dit contraproductief kan werken, omdat dit de suggestie van geheimzinnigheid
wekt, maar vindt dat deelnemende organisaties recht hebben op een vertrouwelijke
behandeling als zij daarom vragen. Zij lopen de risico’s. Journalisten
van sommige organisaties moeten ook te vrezen voor vervolging door hun medewerking
aan het mediaprogramma. Over de vorm waarin het mediaprogramma kan worden
voortgezet, kan tijdens de begrotingsbehandeling van Buitenlandse Zaken in
het openbaar worden gesproken.Het Hof in Luxemburg heeft bepaald dat het besluit tot plaatsing van de
MKO op de EU-lijst van terroristische organisaties onrechtmatig was, omdat
de MKO noch was gehoord, noch in kennis was gesteld van de gronden voor plaatsing
op die lijst; niet vanwege de door haar ontplooide activiteiten.
Daarover heeft het Hof geen uitspraak gedaan. Aan de uitspraak van het Hof
is tegemoetgekomen door de MKO het recht te geven om te worden gehoord. Ook
heeft zij om redenen van privacy in vertrouwelijkheid kennis kunnen nemen
van de gronden voor plaatsing op de lijst. Daartegen heeft zij bezwaar gemaakt.
Dat bezwaar deelt noch de Raad, noch de Nederlandse regering. Zij vinden dat
de MKO op de lijst geplaatst dient te blijven. Het besluit daarover wordt
tijdens de Milieuraad genomen. Dat kan, omdat de raad een eenheid is. Als
er over een A-punt moet worden besloten, dus over een kwestie waarover geen
discussie plaatsvindt, komt die op de agenda van de eerstvolgende raad te
staan, in dit geval op die van de Milieuraad. Ontstaat er over dergelijke
kwesties wel discussie, dan worden die behandeld in de raad van ministers,
die zich daar gewoonlijk mee bezighouden. Dat zullen geen ministers van Milieu
zijn.Desgevraagd zegt de minister de Kamer toe, een analyse van de democratische
oppositie in Iran toe te zenden. Daarbij zal hij de positie van de MKO betrekken.
De Kamer komt daar bij de begrotingsbehandeling van Buitenlandse Zaken op
terug.Toezeggingen– De minister bericht de Kamer over de details van de extraterritoriale
werking van door de VS opgelegde sancties.– De minister zendt de Kamer voor de begrotingsbehandeling van Buitenlandse
Zaken een analyse over de oppositie in Iran toe en betrekt de positie van
MKO daarbij.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,OrmelDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van der Kolk-Timmermans XNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Wilders (PVV), Waalkens
(PvdA), Van Baalen (VVD), Çörüz (CDA), Ormel (CDA), voorzitter,
Ferrier (CDA), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Blom
(PvdA), Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé-Hamming (VVD), Irrgang
(SP), Knops (CDA), Boekestijn (VVD), Voordewind (ChristenUnie), Pechtold (D66),
ondervoorzitter, Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GroenLinks),
Van Raak (SP), Gill’ard (PvdA) en Thieme (PvdD).Plv. leden: De Wit (SP), Van der Vlies (SGP), Bosma (PVV), Vermeij (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), Omtzigt (CDA), Jules Kortenhorst (CDA), Roland Kortenhorst
(CDA), Jasper van Dijk (SP), Ten Hoopen (CDA), Besselink (PvdA), Leerdam (PvdA),
Arib (PvdA), Neppérus (VVD), Lempens (SP), Schermers (CDA), Griffith
(VVD), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Van der Ham (D66), Jonker
(CDA), Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Gesthuizen (SP), Samsom (PvdA)
en Ouwehand (PvdD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23432-237.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl