Kansspelen; Verslag nota-overleg op 12 juni 1996 over de nota 'Kansspelen herijkt'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24557, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

27-06-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24557 nr. 15

19-06-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de staatssecretarisTweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24557Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 557Kansspelennr. 15VERSLAG VAN EEN NOTA-OVERLEGVastgesteld 19 juni 1996De vaste commissies voor Justitie1 en voor
Financiën2 hebben op 12 juni 1996 overleg
gevoerd met staatssecretaris Schmitz van Justitie over de nota «Kansspelen
herijkt» (24 557).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Zijlstra (PvdA) betreurde het dat de eind maart ingediende
vragen pas onlangs zijn beantwoord. Het zou de kwaliteit van dit overleg ten
goede zijn gekomen, als de antwoorden eerder waren binnengekomen.Aanleiding voor de nota is de toegenomen zorg over de negatieve effecten
van kansspelen en de snelle uitbreiding ervan. Gokverslaving en verwervingscriminaliteit
spelen daarbij naar het oordeel van de staatssecretaris een belangrijke rol.
De overheid verkeert in een ietwat moeilijke en ook kwetsbare positie, want
zij wordt geconfronteerd met een dubbele moraal: aan de ene kant beschermer
van het algemeen belang en aan de andere kant belanghebbende in de zin dat
zij inkomsten genereert. Voor wat betreft de financiering van diverse goede
doelen is zij afhankelijk van die inkomsten.De fractie van de PvdA vindt het «chagrijn-gehalte» van de
nota te hoog. Van wie zijn de in de nota gesignaleerde maatschappelijke signalen
eigenlijk afkomstig? Moeten die signalen maatgevend zijn voor het optreden
van de overheid? De heer Zijlstra herinnerde in dit verband aan de invoering
van de krasloterij toen door alle deskundigen kommer en kwel werd uitgesproken
over de gevolgen van deze loterij. Nader onderzoek leerde echter dat dat alleszins
meeviel. Hij realiseerde zich overigens wel dat aan kansspelen
in het algemeen het grote probleem van de gokverslaving kleeft. Vanaf 1986
is het aantal gokverslaafden drastisch toegenomen. Hierbij moet wel opgemerkt
worden dat de CAD's vanaf 1993 officieel gokverslaafden in hun bestand mochten
opnemen. Er kan echter niet voorbij worden gegaan aan het feit dat de invoering
van de uitbetalende automaten in 1986 een belangrijk effect heeft gehad. Het
aantal probleemverslaafden is ondertussen uitgegroeid tot een grote groep.
Toch vond de heer Zijlstra dat het beleid moet worden gericht op de echte
verslavingsproblemen, die worden veroorzaakt door de speelautomaten en de
casino's.De PvdA onderschrijft nog steeds het uitgangspunt dat de menselijke speelzucht
moet worden gekanaliseerd, maar wenst tegelijkertijd dit standpunt enigszins
te relativeren. Als de postcodeloterij meer trekkingen mag verrichten, leidt
dat niet tot meer verslaving. Verstorende factoren zijn de binnenlandse illegaliteit,
de buitenlandse aanbieders en technische ontwikkelingen als pay-tv en Internet
waarvan verwacht mag worden dat ze het beleid op termijn zullen achterhalen.Er is de laatste tijd veel te doen geweest over gokverslaving als gevolg
van het gebruik van speelautomaten. Tegelijkertijd is er ook veel aan gedaan.
Het aantal automaten is de laatste jaren sterk verminderd. Verder is er een
automaat ontwikkeld met een ingebouwde welzijnswerker. Zal het inderdaad mogelijk
zijn een fraudebestendige teller te laten functioneren en zal het NMI in staat
zijn afdoende te controleren? Is het wellicht raadzaam ook andere organisaties
(bijvoorbeeld KEMA) een rol te laten spelen in het geheel? Het schijnt tegenwoordig
mogelijk te zijn fruitautomaten op een televisiescherm te projecteren. Als
er iemand binnenkomt, die dat eigenlijk niet mag zien, kan de televisie worden
uitgezet en wordt het spel tijdelijk beëindigd. Kloppen de berichten
hierover? Zo ja, wat valt daar dan aan te doen?De regering stelt voor, de gemeenten meer vrijheid te geven wat betreft
de opstelling van speelautomaten in de natte horeca en spreekt in dit verband
over het «x-0-0-beleid». Dit lijkt aantrekkelijk, maar de heer
Zijlstra vond het toch risicovol. Te verwachten is dat dit in een aantal gemeenten
zal leiden tot een «0-0-0-beleid» met als risico dat het spelen
in de illegaliteit verdwijnt. Bovendien wordt de speelautomatenbranche met
veel onzekerheden geconfronteerd. De PvdA-fractie is daarom voorstander van
een «2-0-0-beleid». Dat betekent dat een gemeente een vergunningaanvrage
niet kan afdoen met de mededeling dat er geen of slechts één
speelautomaat mag worden geplaatst. De fractie van de PvdA vindt een landelijke
regeling noodzakelijk, ook al om de branche de nodige zekerheid te bieden.Voorkomen moet worden dat jonge mensen in cafetaria's met speelautomaten
in aanraking komen. Daarom is de fractie van de PvdA voorstander van een «0-beleid»
als het gaat om cafetaria's, snackbars en andere plaatsen waar jonge mensen
komen. Zij is absoluut tegen invoering van het behendigheidsspel met kleine
prijzen (BKP) in de horeca. Een dergelijk apparaat kan immers een opstapje
zijn naar de «gewone» speelautomaten. Het is goed de leeftijdsgrens
te bepalen op achttien jaar en voor de speelhallen een legitimatieplicht in
te voeren. Wanneer en hoe wordt dat precies geregeld?In de nota wordt gewag gemaakt van het witwassen van criminele vermogens.
Wat is hiervan waar en wat wordt daaraan gedaan?Uit onderzoek blijkt dat de casino's een behoorlijke bijdrage leveren
aan de gokverslaving. De heer Zijlstra stelde vast dat het bestaande beleid
wordt gehandhaafd en dat er niets extra's wordt gedaan. Welk beleid zal precies
worden gevoerd ten aanzien van de illegale casino's?Bij loterijen is absoluut geen sprake van gokverslaving en daarom is er
wat betreft de PvdA-fractie op dit punt minder behoefte aan voorschriften.
De heer Zijlstra stelde vast dat de SNS en de SENS een bevoorrechte positie
hebben: veel trekkingen bij de SNS en een hoog prijzengeld bij de SENS.
De regering ziet terecht af van een maximum aan de prijzen, al was het maar
om op die manier enigszins in de buurt te blijven van de prijzen van buitenlandse
loterijen.De regering stelt zich voor om tot een reclamecode te komen. Wat is er
precies mis op dit punt? Wat betreft de handhaving stelt de regering terecht
voor meer nadruk te leggen op het civiele recht en – wellicht in de
toekomst – het administratieve recht. Momenteel is echter nog sprake
van een halfslachtig opsporingsbeleid. Uit de antwoorden blijkt dat het OM
geen prioriteit geeft aan het kansspelbeleid. Aan de illegale casino's wordt
niets gedaan, maar er werd wel ingegrepen in het spelletje «coach van
het jaar» waaraan 0,5 miljoen mensen deelnamen.Financiën stelt een onderzoek in naar een eventuele herziening van
de heffing van kansspelbelasting en omzetbelasting bij kansspelen, mede in
het kader van recente Europese ontwikkelingen. Waarop wordt hier gedoeld?Afsluitend merkte de heer Zijlstra op dat er goede elementen zitten in
de nota, maar ook dat de regering te veel wil gaan regelen. De PvdA vindt
dat de echte problemen dienen te worden aangepakt.De heer Koekkoek (CDA) stelde vast dat het vorige kabinet begin
1994 een aantal besluiten heeft genomen ter beperking van de (negatieve gevolgen
van de) kansspelen. Op twee van die besluiten komt het huidige kabinet terug:
geen beperking van de hoogte van de prijzen en geen beperking van het aantal
kansspelautomaten in hoogdrempelige voorzieningen. De CDA-fractie kan zich
daar niet in vinden, want kansspelen en dan met name kansspelautomaten veroorzaken
gokverslaving. De nota wijst terecht op de gevaren van die verslaving.De eerste pijler van het beleid is een kanalisering van de speelzucht
door een beperkt en genormeerd aanbod teneinde uitwassen tegen te gaan. De
tweede pijler wordt gevormd door fondsenwerving ten behoeve van de staatskas
en andere goede doelen. De derde pijler is het tegengaan van het illegale
gokwezen en het wegvloeien van het geld naar het buitenland. Voor de CDA-fractie
weegt het voorkomen van gokverslaving en andere problemen ten gevolge van
het gokken het zwaarst. Iedere verslaafde is er een te veel en de andere pijlers
dienen daaraan ondergeschikt te zijn. Dat laatste geldt ook voor de dringende
wens vanuit de kansspelautomatenbranche om het werkgelegenheidsaspect niet
uit het oog te verliezen. Als de door de regering voorgestane maatregelen
leiden tot banenverlies, zullen de enthousiaste werknemers ongetwijfeld in
staat zijn een andere baan te vinden. Het is in ieder geval gemakkelijker
een andere baan te vinden dan van de gokverslaving af te komen! Er zijn naar
schatting 70 000 gokverslaafden in Nederland, waarvan slechts 8% à
10% bij de verslavingszorg terecht komt. Is de staatssecretaris van mening
dat er voldoende middelen zijn voor bestrijding van de gokverslaving?Er is een verband tussen gokverslaving en verwervingscriminaliteit (wanneer
zal het onderzoek hiernaar klaar zijn?) en ook tussen de georganiseerde criminaliteit
en de kansspelautomatenbranche. Het OM heeft helaas niets gedaan met het rapport
van het Amsterdamse horeca interventie team naar laatstgenoemde relatie. Wanneer
zal er een besluit worden genomen over het aangekondigde nadere onderzoek?Het uitgangspunt van bevriezing van het bestaande aanbod heeft met name
gevolgen voor de loterijen. Er zal terughoudend worden omgegaan met het afgeven
van vergunningen voor incidentele loterijen. Welke ruimte is er nog voor nieuwe
initiatieven van onderop, zoals van de grote clubactie? Betrekt de staatssecretaris
dit initiatief bij de adviesaanvragen aan het College van toezicht op de kansspelen
dat gaat adviseren over de verdeling van de opbrengsten? Hoe oordeelt zij
over een andere verdeling, die ook ten goede komt aan sportorganisaties die
nooit aan de bak komen? Als ruimte wordt geboden aan nieuwe initiatieven,
dienen bestaande loterijen minder mogelijkheden te krijgen. De heer Koekkoek stelde vast dat de handhaving van de Wet op de kansspelen
tekortschiet; politie en justitie weten weinig van het aanbod van illegale
kansspelen. Onderzoek naar buitenlandse aanbieders ontbreekt. De handhaving
heeft geen landelijke prioriteit en verschilt dus per politieregio. Wanneer
zal het onderzoek dat het College van PG's verricht naar de handhaving van
de wet gereed zijn?Verder moet de vraag gesteld worden of controle door het NMI voldoende
is. Vindt overigens die controle uitsluitend overdag plaats? Zijn er protocollen
voor de controle die het NMI verricht en hoe vindt de aanbesteding van de
controlewerkzaamheden plaats?Volgens de Wet op de kansspelen dient de vergunning voor de krasloterij
voorschriften te bevatten over de reclame. Die voorschriften ontbreken. Zo'n
voorschrift zou kunnen zijn dat een reclameboodschap steeds melding maakt
van de leeftijdsgrens van achttien jaar. Het is zeer te betreuren dat de staatssecretaris
het goed heeft gevonden het aantal toegestane loten te verhogen van 84 mln.
tot 120 mln. Om die loten te verkopen, zal natuurlijk reclame moeten worden
gemaakt. Ook vond de heer Koekkoek het jammer dat er geen nadere bepalingen
zijn opgesteld met betrekking tot de handhaving van de leeftijdsgrens.In de casino's staan gemiddeld 212 kansspelautomaten. Dat is een zeer
hoog aantal. Bovendien zijn ze van een andere categorie dan de kansspelautomaten
buiten de casino's. In Valkenburg zal het aantal kansspelautomaten van 175
verhoogd worden tot 300. Het leek de heer Koekkoek gewenst een grens te stellen
aan het aantal kansspelautomaten per casino en daarmee niet te wachten tot
het evaluatie-onderzoek per 1 juli 1999. Voor die tijd zou moeten worden onderzocht
hoe groot de winst- en verlieskansen per uur zijn bij de kansspelautomaten
in casino's. Hij bepleitte een boven- en benedengrens voor de winst en het
verlies per uur (bijvoorbeeld resp. f 50 en f 100).73% van de gokverslaafden speelt aan automaten. De CDA-fractie gaan de
voorgestelde beperkingen niet ver genoeg. Het kabinet wil de gemeenten vrijlaten
in het bepalen van het aantal kansspelautomaten per hoogdrempelige voorziening.
Dat kan dus variëren van nul tot onbeperkt. Heel belangrijk is dat wettelijk
wordt vastgelegd wat precies moet worden verstaan onder hoogdrempelige voorzieningen.
Het CDA kiest voor de modaliteit dat de gemeenteraad mag kiezen uit 0, 1 of
2 kansspelautomaten per hoogdrempelige voorziening. Dat sluit voor een deel
aan bij de huidige praktijk. 259 gemeenten voeren een 1-0-0-beleid, terwijl
slechts 37 gemeenten een 0-0-0-beleid voorstaan. Het gevaar dat de belangen
van de branche worden geschaad, is dus niet zo groot. Is het waar dat een
2-0-0-beleid (waarbij de 2 een vast aantal is) leidt tot een verdubbeling
van het aantal kansspelautomaten? Hopelijk zal de staatssecretaris niet meegaan
met de voorkeur van de PvdA-fractie voor een dergelijk beleid.De heer Korthals (VVD) zei dat zijn fractie de zorg van het
kabinet deelt over sommige ontwikkelingen in de praktijk van het kansspel.
Aloude uitgangspunten van het beleid lijken achterhaald en nieuwe doelstellingen
moeten worden gekozen. Doelen als bescherming van de spelers tegen zichzelf
en fondsenwerving hebben plaatsgemaakt voor het tegengaan van verwervingscriminaliteit
door verslaafden en pure winsten voor de exploitant zelf. Het belang van preventie
om illegale kansspelen tegen te gaan is echter gebleven. Bovendien lijkt de
prioriteit van het tegengaan van de gokverslaving en de daaruit voortvloeiende
verwervingscriminaliteit te liggen bij de gemakkelijk toegankelijke kansspelautomaten.Het kabinet verwijst in de nota vaak naar het College van toezicht op
de kansspelen en geeft invulling aan de taakomschrijving van dit college.
De VVD-fractie toetst de nota dan ook allereerst aan de vraag of het college
in zijn beleid de nieuwe doelstellingen kan realiseren. Daarom vroeg de heer
Korthals de staatssecretaris om binnen twee jaar een evaluatie aan de Kamer te doen toekomen die zich toespitst op de vraag of deze nota
aan het college de juiste aanknopingspunten biedt. Verder wil de VVD-fractie
een overzicht van taken en bevoegdheden van de commissie op grond van deze
nota. Dan weet de Kamer wat zij van het college mag verwachten.Aan de nota zijn de instelling van het College van toezicht op de kansspelen,
de discussie over de instantloterij en een uitgebreide adviesronde langs belanghebbenden
vooraf gegaan. Daarom valt het op dat op veel plaatsen wordt verwezen naar
een voornemen tot het vragen van advies en het overlaten van regulering aan
de branche zelf. Dat duidt niet op afgeronde voornemens met betrekking tot
bijvoorbeeld:– de adviesaanvraag over de verdeling van de opbrengsten;– een nader onderzoek naar de mogelijkheid voor de invoering van
administratieve en strafrechtelijke sancties ter handhaving van de Wet op
de kansspelen;– de samenspraak tussen de kansspelbranche en de Nationale sporttotalisator
met de Reclamecodecommissie over de opstelling van een reclamecode;– een advisering door het College van toezicht op de kansspelen
over de vormgeving van een nieuwe vergunning voor de Nationale instantloterij;– de aanpassing van de regelgeving met betrekking tot kansspelautomaten;– een onderzoek naar de organisatie van sweepstakes in verband met
de Wet op de kansspelen;– een verkennend onderzoek naar de betekenis van technologische
ontwikkelingen voor het kansspelterrein.Kennelijk is het denken over het kansspelbeleid nog maar halverwege. Waarom
is dan toch deze nota ingediend?Een ander hoofdpunt is de handhaafbaarheid. De mogelijkheden voor de kansspelbranche
worden beperkt, maar illegaliteit moet worden voorkomen. Anderzijds wordt
gesproken over de betrokkenheid van de georganiseerde misdaad in de sfeer
van drugs, prostitutie, vrouwenhandel en het witwassen van criminele vermogens.
Dat alles stelt zware eisen aan wettelijke mogelijkheden tot handhaving van
de regels. Maar evenzeer belangrijk is het klassieke probleem van de capaciteit.
Zelfregulering en decentralisatie naar gemeenten verlichten de verantwoordelijkheid
van de centrale overheid, maar ontslaan de overheid daarvan niet. Ziet het
kabinet mogelijkheden om de in de nota voorgestelde regels inderdaad te handhaven
en is het bereid dit beleidsaspect te betrekken bij de alreeds gevraagde evaluatie?Verder vroeg de heer Korthals de staatssecretaris om een overzicht van
de strafrechtelijke, civielrechtelijke en bestuursrechtelijke handhavingsmogelijkheden
die de Wet op de kansspelen biedt. In dit verband verdient ook de veel genoemde
zelfregulering de aandacht. Waarop baseert de staatssecretaris de verwachting
dat de kansspelorganisaties de ontwikkeling van het prijzenschema kritisch
zullen bezien?Het kabinet heeft terecht zorgen over het kansspelgebruik, maar ook nu
weer wilde de heer Korthals onder de aandacht brengen dat de overheid een
terughoudend beleid dient te voeren. Aan het uitgangspunt dat de mondige burger
verantwoordelijk is voor zijn eigen daden en daarop moet worden aangesproken,
wil de VVD-fractie niet tornen, ook niet in het kader van het kansspelbeleid.
Daarom vroeg hij de staatssecretaris nader in te gaan op haar besluit geen
kansspelautomaten meer toe te staan in laagdrempelige voorzieningen. Daarmee
wijkt zij af van de opvatting van de Commissie kansspelautomaten. Preventie
van gokverslaving en zorg voor gokverslaafden zijn tot op zekere hoogte taken
van de overheid, maar verder past haar terughoudendheid. Met een algeheel
verbod op kansspelautomaten ontneemt de overheid de burger de kans zijn eigen verantwoordelijkheid te dragen. Ook hier is de liberale vraag naar
de grenzen van de overheidsbemoeienis aan de orde.De nota is nogal somber gesteld; er wordt met een zekere weerzin gesproken
over de menselijke speelzucht met alle kwalijke gevolgen vandien. Voor velen
is echter het deelnemen aan een kansspel een plezierige en onschuldige gebeurtenis.
Er wordt gerept van het feit dat wel 23% van de woninginbraken wordt gepleegd
door gokverslaafden, maar even verderop wordt een veel recenter onderzoek
vermeld waaruit blijkt dat over de omvang van de aan gokverslaving gerelateerde
criminaliteit door de onderzoekers geen conclusies kunnen worden getrokken.
Is het percentage van 23 derhalve een slag in de lucht?Er wordt een onderscheid gemaakt tussen riskante en niet riskante spelen,
maar het lijkt wel of de gevolgen van de riskante spelen ook worden betrokken
bij het beleid ten aanzien van de niet riskante spelen. Waarom eigenlijk een
beperking van wervingsactiviteiten voor erkende en aanvaarde loterijen die
aan fondswerving doen voor goede doelen? Als overleg over reclame-uitingen
en werving met de overheid mislukt, kunnen zelfs eventueel aanwijzingen volgen.
Deze benadering spreekt liberalen niet direct aan.Het lijkt erop dat de voorstellen van de Commissie kansspelen zeer eenzijdig
worden gevolgd. De betrokken partijen komen in eerste instantie tot overeenstemming
over het aantal kansspelautomaten en de normen die daarbij dienen te worden
gehanteerd. Vervolgens wordt echter een belangrijk deel eruit gelicht. Het
stellen van voorwaarden aan een produkt behoort echter bij wet te geschieden.
Het beleid ten aanzien van het aantal kansspelautomaten kan derhalve in beginsel
niet worden gedecentraliseerd. De VVD-fractie neigt naar een 2-1-0-beleid,
waarbij de plaats van de ene kansspelautomaat zou kunnen worden bepaald door
de gemeente. Het is uitermate belangrijk dat duidelijkheid wordt gecreëerd.
In de eerste plaats om de illegaliteit te weren; in de tweede plaats met het
oog op de bedrijfseconomische gevolgen voor de branche; in de derde plaats
met het oog op de werkgelegenheid; in de vierde plaats omdat aldus de prikkel
om tot convenanten te komen groter zal worden.Als er een 2-x-0-beleid komt onder de voorwaarde dat alleen personen van
achttien jaar en ouder worden toegelaten en er eisen worden gesteld aan de
kansspelautomaten, moet de gemeente wel de mogelijkheid hebben om vergunningen
te weigeren of in te trekken. Verder zullen zedelijkheidseisen moeten worden
opgesteld waaraan de exploitant/gebruiker zal moeten voldoen. Voorts zullen
technische beperkingen gemakkelijk moeten kunnen worden gecontroleerd.Er is veel voor te zeggen om een toegangsbewijs bij amusementscentra verplicht
te stellen. Diezelfde verplichting geldt ook bij de casino's, die echter een
meer gedifferentieerd produkt kunnen aanbieden, terwijl er ook rechtsongelijkheid
bestaat ten aanzien van de horeca-exploitanten die hetzelfde produkt aanbieden
zonder toegangsbewijs. Als een toegangsbewijs verplicht wordt gesteld, zal
het mogelijk moeten worden gemaakt het produktaanbod te differentiëren.Sweepstakes zijn een belangrijk maatschappelijk gegeven. De VVD-fractie
heeft met genoegen geconstateerd dat er onderhandelingen gaande zijn over
vorm en inhoud van de sweepstakes. Zij vertrouwt erop dat ze tot een bevredigend
resultaat zullen leiden en gaat er daarbij vanuit dat zeer nadrukkelijk wordt
gelet op de situatie in het buitenland.De heer De Graaf (D66) stelde vast dat men op kansspelen en
de taak van de overheid daarbij verschillende visies kan hebben die samenhangen
met het mensbeeld dat men aanhangt. De heer Schutte noemde onlangs in Justitiële
verkenningen het kansspelbeleid een kwestie van ethiek: «de overheid
heeft tot taak het gokken naar vermogen tegen te gaan, omdat het krachten
in de mens kan losmaken die hij niet meer kan beheersen». De heer De
Graaf zei deze visie niet te delen. D66 heeft geen enkel bezwaar
tegen de spelende mens, ziet het kansspel niet bij voorbaat als kwalijk of
schadelijk en vindt ook dat eenieder de vrijheid dient te hebben zich daaraan
over te geven. Spel – ook het kansspel – is in beginsel onderdeel
van de zelfbeschikking van ieder mens. D66 vindt dat de overheid moet optreden
als er gevaar dreigt voor de samenleving als geheel, als er hulp moet worden
geboden aan mensen die in problemen raken als slaaf van hun behoeften en als
algemeen geldende waarden als veiligheid, rechtmatigheid en eerlijke concurrentie
in het geding zijn. Daarbij gaat het dus om het voorkomen en tegengaan van
criminaliteit, benadeling en verslaving. In een vorig jaar verschenen boekje
over kansspelen concluderen Wiero Beek en Anoek de Wit dat wie verwacht kansspelen
als onaangepast gedrag te kunnen beteugelen door onthouding te prediken of
het spel achter slot en grendel te zetten, naïef is, want hij miskent
de universaliteit van het spel en zijn functie in de psychologie en de menselijke
behoeftenbevrediging. De heer De Graaf sloot zich bij deze zienswijze aan.De doelstellingen van de nota zijn velerlei. In de eerste plaats wordt
voortgebouwd op de centrale doelstelling van eerder regeringsbeleid, te weten
de kanalisering van de menselijke speelzucht. De heer De Graaf vond dat enigszins
pretentieus: het kanaliseren van de menselijke rookzucht, de menselijke drankzucht
en de menselijke genotzucht is nog steeds geen onderwerp van regeringsbeleid.
In werkelijkheid gaat de nota daar ook niet echt over. De maatregelen staan
immers vooral in het teken van regulering van een economische branche, het
tegengaan van problemen voor de volksgezondheid en het voorkomen en bestrijden
van criminaliteit. D66 kan zich hierin goed vinden, vooral waar het betreft
het tegengaan van gokverslaving. Die vormt voor veel mensen een reëel
en soms uitzichtloos probleem. De nota bouwt met name wat betreft de verslavingsrisico's
van kansspelautomaten voort op een brede consensus in de Kamer dat terugdringing
van de gevaarzetting en beperking van de gelegenheid geboden is. D66 ondersteunt
dit beleid. De aandacht voor het tegengaan van gokverslaving mag niet verminderen.
Hetzelfde geldt voor de zorg. Is de staatssecretaris van mening dat er binnen
de ambulante verslavingszorg voldoende middelen beschikbaar zijn voor een
serieuze opvang van gokverslaafden? Gelet op de dominante aandacht voor drugs-
en alcoholverslaving vreesde de heer De Graaf dat er weinig ruimte over is.
Het aantal probleemverslaafden lijkt zich te stabiliseren en zal door de nieuwe
maatregelen waarschijnlijk worden teruggedrongen. Er is echter nog steeds
een lange weg te gaan.Tegenover de kanalisatiedoelstelling staat de doelstelling van fondsenwerving,
natuurlijk niet alleen voor goede doelen maar ook en tot voor kort vooral
ten bate van de staatskas. Expliciet wordt ook nog als doelstelling genoemd
het tegengaan van wegvloeien van gelden naar buitenlandse kansspelaanbieders.
Wie een zekere mate van hypocrisie meent te ontdekken in het samengaan van
die doelstellingen – het compromis tussen koopman en dominee –
heeft niet helemaal ongelijk. Een moreel oordeel en de winstrekening gaan
hier hand in hand en dat komt niet altijd erg geloofwaardig over. Het leek
de heer De Graaf daarom verstandig het kansspelbeleid nuchter en pragmatisch
te bekijken en ervan uit te gaan dat hier sprake is van een heel normale economische
bedrijfstak.In het bijzonder de zogenoemde riskante kansspelen verdienen vanwege de
grote risico's voor verslaving en criminaliteit een scherp overheidstoezicht,
niet zozeer om de speelzucht aan te pakken maar veeleer om maatschappelijke
schade te voorkomen. De koers van de regering om scherpe criteria te stellen
aan kansspelautomaten op grond van het rapport van de commissie-Nijpels is
een goede. Dat geldt ook voor het toezicht op de speelhallen die vanwege de
grote aantrekkingskracht op jongeren een duidelijk risico vormen. D66 is in
dit kader voorstander van een scherp toelatingsbeleid: boven de achttien en
op vertoon van een legitimatie- en toegangsbewijs. De drempel
voor speelhallen moet duidelijk hoger liggen dan die voor het gemiddelde café
omdat spelen en gokken in speelhallen nu eenmaal geen nebenbei-aangelegenheid
is, maar hoofdzaak. Daar staat wat D66 betreft tegenover dat speelhallen met
een streng en gecontroleerd toelatingsregime ook wel iets meer mogelijkheden
mogen hebben dan dat gemiddelde café. Als de voorstellen van de commissie-Nijpels
worden gerealiseerd, staan in de cafés binnenkort alleen nog maar automaten
die een stevig gokbeperkend karakter kennen. D66 is daar voorstander van omdat
cafés in werkelijkheid niet zo hoogdrempelig zijn als men soms wel
zou willen. Als voor de speelhallen een strenger regime geldt, kan daar enige
flexibiliteit in de vorm van een lichte produktdifferentiatie tegenover staan,
overigens wel onder scherp geformuleerde voorwaarden. Hoe oordeelt de staatssecretaris
hierover?D66 steunt de regering in haar standpunt dat in laagdrempelige inrichtingen
geen ruimte is voor gokautomaten en ook niet voor nieuwe tussenvormen als
BKP's. Laagdrempelig betekent in dit geval gewoon: geen drempel. Voor de hoogdrempelige
inrichtingen zijn verschillende varianten denkbaar. De regering kiest voor
een maximale gemeentelijke vrijheid, die in de praktijk betekent dat gemeenten
2, 1 of 0 automaten kunnen toestaan. Dat komt D66 niet wenselijk voor. Een
zogenaamde 0-0-0-variant is daarentegen een te sterke beperking van zowel
de branche als de horeca en creëert alleen maar problemen in de sfeer
van de illegaliteit. De heer De Graaf vond dat duidelijkheid moet worden geschapen
voor consumenten, de bedrijfstak en de gemeenten zelf en dat niet per gemeente
of delen daarvan een apart regime moet worden ingevoerd. Nu de voorstellen
van de commissie-Nijpels worden ingevoerd en daarmee het verslavingsrisico
van de automaten enorm wordt verminderd, zag hij geen reden waarom gemeenten
niet op grond van de wet een beperkt aantal automaten in hoogdrempelige inrichtingen
zouden kunnen toestaan. De branchevertegenwoordiging en het MKB hebben er
terecht op gewezen dat enige zekerheid van rendabele exploitatie voor de branche
wenselijk en nodig is. De gemeenten kunnen – ook als sprake is van een
vaste landelijke regeling – toch het nodige doen om in te spelen op
de lokale situatie. Ze hebben en houden een eigen horeca- en speelhallenbeleid
en kunnen afspraken maken met de branche en horeca over toezicht, zelfregulering
en sancties. D66 komt op grond hiervan tot de voorlopige conclusie dat een
zogenoemde vaste 2-0-0-optie (het over het hele land toestaan van maximaal
2 gemodificeerde automaten per hoogdrempelige voorziening) wenselijk is. Het
jurisprudentiële criterium laag- en hoogdrempelig dient overigens in
de wet te komen.Ingaande op de erkende en vergunningplichtige loterijen merkte de heer
De Graaf op de maatregel om vooralsnog geen nieuwe vergunningen af te geven
te steunen omdat er al sprake is van een breed aanbod. Op een aantal andere
punten slaat de nota echter wat te ver door in een betuttelende houding, kennelijk
geïnspireerd door de drift om speelzucht te kanaliseren. Het leek hem
minstens even belangrijk om de regelzucht te kanaliseren. De overheid zou
niet altijd meester Albedil moeten willen spelen. Hij dacht hierbij met name
aan de fondsenwerving door de loterijen. De staatssecretaris neemt zich kennelijk
voor om zich ingrijpend te bemoeien met verdeling van de opbrengsten van loterijen
over de benificiënten. Die verdeling moet nader worden onderzocht, nagegaan
moet worden of geen scheefgroei is ontstaan (wat wordt daarmee eigenlijk bedoeld?)
terwijl voorkomen moet worden, aldus de regering, dat afbreuk wordt gedaan
aan andere kanalen van fondsenwerving. De staatssecretaris kondigt ook aan
dat zij zo nodig de fondsenverdeling zal betrekken bij de verlenging van de
vergunning. De regering gaat kennelijk voortaan zelf uitmaken welke begunstigden
mogen profiteren van welk deel van de opbrengst. Dat vond de heer De Graaf
buitengewoon merkwaardig en niet des overheids. Als de overheid dat al zou
willen, moet ze zelf maar een loterij voor goede doelen beginnen.
Waarom vertrouwt de staatssecretaris er niet op dat de organisatoren weten
wat zij doen? Het gaat immers om respectabele stichtingen met zeer respectabele
besturen. Acht zij dat in overeenstemming met de overheidstaak en met de principes
van marktwerking en deregulering? Wat moet het College van toezicht nu precies
doen nu blijkt dat het het zelf ook niet weet? Het is prima dat de staatssecretaris
wil meedenken, maar zij mag niet op de stoel van het particulier initiatief
gaan zitten.Een nog knellender punt vond de heer De Graaf de voornemens om een restrictief
beleid ten aanzien van wervings- en reclame-activiteiten van de organiserende
stichtingen te gaan voeren. De vraag naar het waarom dringt zich hier nog
sterker op. In de nota staat dat de maatschappelijke irritatie over bedoelde
activiteiten groeit, maar welk bewijs wordt daarvoor geleverd? De regering
zegt voorts dat de bedragen voor werving niet rechtstreeks ten goede komen
aan de goede doelen. Dat klopt: niet rechtstreeks, maar natuurlijk wel indirect.
Dat toont het succes van de Postcodeloterij wel aan. Bovendien blijven al
deze activiteiten binnen de 40%-grens en gaan ze dus absoluut niet ten koste
van de opbrengsten voor goede doelen. De heer De Graaf vreesde dat zich op
dit punt een vooroordeel heeft meester gemaakt van het gezonde verstand van
de staatssecretaris. De absolute noodzaak om in te grijpen in de normale wervings-
en reclamevrijheid voor loterijen vermocht hij niet in te zien. Hij was eerder
de mening toegedaan dat er in het geheel geen probleem is op dit punt. Het
tegengaan van gokverslaving met dit soort maatregelen is niet echt aan de
orde, want loterijen zijn nauwelijks verslavend en worden tot de niet-riskante
spelen gerekend. Bovendien menen de loterij-organisaties terecht dat beperkende
reguleringen alleen maar ten koste gaan van de charitatieve doeleinden en
ruim baan bieden voor illegale en buitenlandse aanbieders. In dit verband
vond hij het niet erg chique van de staatssecretaris om ruim een halfjaar
voordat de Kamer met haar spreekt over de beleidsvoornemens al beschikkingen
te wijzigen voor loterijen onder verwijzing naar het nieuwe kansspelbeleid.
Die regels houden onder meer in dat aanwijzingen door de staatssecretaris
kunnen worden gegeven over de werving, zonder dat duidelijk is of dat ook
politiek wordt gedragen.De fractie van D66 is van mening dat in de nota te weinig het besef doorklinkt
dat stringente handhaving van de kansspelwetgeving essentieel is, zowel voor
het tegengaan van gokverslaving en de georganiseerde criminaliteit als de
bescherming van de legale branche. Over de intensiteit van het handhavingsbeleid
wordt in de nota heel weinig gezegd. De heer De Graaf vond dat het kabinet
met een plan van aanpak voor de handhaving moet komen waarin meer duidelijkheid
wordt geschapen over intensiteit, bestuursrechtelijke mogelijkheden en de
opsporingsprioriteiten.Ten slotte wees de heer De Graaf erop dat de kans bestaat dat technologische
vernieuwingen de klassieke handhaving tot een lachertje maken. Het gebruik
van het wereldwijde Internet lijkt het onderscheid tussen binnen- en buitenlandse
aanbieders en hun legale dan wel illegale wervingsactiviteiten feitelijk te
doen vervagen. Het aangekondigde verkennende onderzoek naar de betekenis van
technologische ontwikkelingen komt de D66-fractie overigens rijkelijk laat
voor. Die ontwikkelingen waren toch de afgelopen jaren al te voorspellen?
Hij drong erop aan dit onderzoek met grote spoed uit te voeren en er voor
1 januari de Kamer over te berichten. Onderzoek naar de bewegingen van buitenlandse
kansspelaanbieders is overigens ook geboden.De heer Rouvoet (RPF) vond dat de nota terecht een somber karakter
heeft. Naast negatieve aspecten als speelzucht, gokverslaving, verwervingscriminaliteit
en de georganiseerde criminaliteit wees hij ook op de relatie
met de schuldenproblematiek. Het feit dat gokverslaving aan de orde komt in
een discussie over armoedebestrijding zegt al genoeg.De heer Rouvoet wenste verder het onderscheid tussen riskante en niet-riskante
kansspelen te relativeren in die zin dat hij het niet gelijk wilde stellen
met resp. niet acceptabel en wel acceptabel. Het onderscheid kan er wel toe
dienen om accenten in het beleid aan te brengen.De afgelopen jaren hebben een kentering te zien gegeven in de discussie
over het kansspelbeleid. De ogen zijn kennelijk open gegaan, want er zijn
diverse verscherpingen in het beleid aangebracht. De nota borduurt daar gelukkig
op voort.Dat de overheid een dubbele moraal heeft in het door haar gevoerde kansspelbeleid,
zou eigenlijk tot de conclusie moeten leiden dat hieraan iets moet worden
gedaan. Degenen die een dergelijke dubbele moraal hebben gesignaleerd (waaronder
de heren Zijlstra en De Graaf) trekken helaas niet die conclusie. De nota
draagt de titel «Kansspelen herijkt» en de heer Rouvoet meende
dat bij die herijking zeker ook de uitgangspunten van het beleid moeten worden
betrokken. Is de staatssecretaris ook niet van mening dat een negatief iets
als speelzucht niet kan worden afgekocht met het doorsluizen van de opbrengsten
ervan naar goede doelen? Argumenten als bestrijding van illegaliteit en voorkomen
van wegvloeien van gokgelden naar het buitenland doen nogal curieus aan.Ten slotte vroeg de heer Rouvoet of de staatssecretaris iets meer kan
zeggen over het onderzoek naar nieuwe technologische ontwikkelingen in relatie
tot het kansspelbeleid, o.a. het gokken via Internet. Hoe kan het benutten
van de mazen van de Wet op de kansspelen beter worden tegengegaan?De heer Van der Vlies (SGP) veronderstelde dat de principiële
bezwaren van zijn fractie tegen kansspelen en de daaraan ten grondslag liggende
levensovertuiging bij eenieder bekend zijn. Het is ronduit beschamend dat
de overheid inkomsten verwerft uit kansspelen; die overheid mag en moet een
moreel oordeel hebben over een activiteit als kansspelen. De nota getuigt
daar op onderdelen gelukkig ook van.De heer Van der Vlies bepleitte vervolgens nadrukkelijk een wettelijk
kader dat de gemeenten in staat stelt om een eigen beleid te voeren. Als een
gemeenteraad op inhoudelijke gronden een totaalverbod wil, moet dat mogelijk
zijn.De staatssecretaris heeft enkele onderzoeken aangekondigd, maar is de
kans niet groot dat de technologische ontwikkelingen zo snel gaan dat de onderzoekers
achter de feiten aanhollen? De heer Van der Vlies realiseerde zich dat het
dossier zeer ingewikkeld en ook veelzijdig is, maar toch wilde hij aandringen
op spoed opdat de overheid die ontwikkelingen voorblijft.Ook de heer Van der Vlies vroeg nadrukkelijk aandacht voor de handhavingsproblematiek
en hij drong aan op een intensivering van de handhaving. Hij betreurde het
dat de staatssecretaris afziet van het voornemen een grens te stellen aan
het prijzengeld en het aantal kansspelautomaten in hoogdrempelige voorzieningen
te beperken.De heer Schutte (GPV) stelde vast dat de nota een andere geest
ademt dan vorige nota's. Gokverslaving en gokcriminaliteit bewijzen dat gokken
de onschuld voorbij is. Toch blijft een fundamentele tweeslachtigheid het
beleid kenmerken. Een overheid die zulke grote financiële belangen heeft
bij grote omzetten op de kansspelmarkt is bij voorbaat gehandicapt in haar
regulerende taak.Het feit dat nu voor het eerst sprake is van enige daling van het aantal
hulpvragende verslaafden bewijst dat een aangescherpt beleid, gecombineerd
met hulpverlening en voorlichting, werkt. Dit beleid moet dus worden voortgezet
en verdiept. Het onderscheid tussen riskante en niet-riskante spelen is nuttig voor
het bepalen van de prioriteiten in het beleid. De grenzen zijn echter vaag
en in beweging. Zogenaamde niet-riskante spelen voor het goede doel moeten
dan ook aan beperkende voorschriften blijven gebonden. Zij dragen bij aan
een klimaat waarin gokken ten onrechte als een onschuldig tijdverdrijf of
zelfs als een sociaal goed wordt gepresenteerd.De strijd tegen het illegale circuit moet worden gevoerd, maar een strijd
tussen legale en illegale spelen om de gunst van de gokkers kent slechts verliezers.
Mede daarom dienen maximum hoofdprijzen weer te worden ingevoerd.De kansspelautomaten vormen nog steeds de grootste boosdoener op de gokmarkt.
Gokverslaving werd een probleem na het invoeren van de gelduitkerende automaat.
Uitbanning van deze automaat zal dus nodig zijn om het probleem weer de baas
te worden. Als eerste stap past daarbij het weren van deze automaten uit laagdrempelige
inrichtingen, gecombineerd met snelle invoering van niet-manipuleerbare tellers
en van zedelijkheidseisen voor de exploitanten. Een tweede stap zal moeten
zijn het weren uit cafés. Dat zal gefaseerd moeten, maar het doel moet
vaststaan: een nul-optie, ook voor cafés. Het voorstel van de regering
om dit aan de gemeenten over te laten, is strijdig met een eerdere uitspraak
van de Kamer en bovendien is het een verkeerd signaal. Dat geldt ook voor
een vast 2-0-0-beleid. In het laatste geval zullen zo'n 300 gemeenten verplicht
worden meer toe te laten dan ze nu willen.Het is goed dat de regering uitvoering geeft aan de motie-Schutte over
de zogenoemde BKP's. Elke vervaging van het onderscheid tussen kans- en behendigheidsspelen
ondermijnt het beleid. Minder tevreden was de heer Schutte over de uitvoering
van zijn motie over de inperking van werving en reclame voor kansspelen. Het
vertrouwen in zelfregulering van de sector is te groot. De grote financiële
belangen zullen ervoor zorgen dat op inventieve wijze nieuwe gokkers over
de drempel worden geholpen. Benzinestations en hamburgers zijn gerichte methoden.
Aan vergunningen te verbinden voorschriften zullen onvermijdelijk zijn.Casino's behoren evident tot de riskante spelen. De officiële verslagen
sluiten niet altijd aan bij signalen in de media en van derden. De staatssecretaris
heeft hierover een gedocumenteerd schrijven ontvangen van de heer Tilmans
uit Wijchen d.d. 17 april jl. Wil zij op dit schrijven even gedocumenteerd
antwoorden en een afschrift daarvan aan de Kamer doen toekomen?Convenanten kunnen bij gebrek aan beter tijdelijk van nut zijn, maar ze
kunnen geen basis vormen voor een goed beleid. De heer Schutte verwees wat
dit betreft naar de brieven van de burgemeester van Rotterdam.Samenvattend merkte de heer Schutte op van mening te zijn dat het tweeslachtige
kanalisatiebeleid vervangen moet worden door een beleid dat is gericht op
sanering. Dat kan niet van vandaag op morgen, maar stap voor stap moet dat
beleid gestalte krijgen. Dat lukt echter niet als zes verschillende departementen
voortdurend aan hun trekken moeten blijven komen. Daarom zal één
departement – dat van Justitie – eindverantwoordelijkheid moeten
krijgen voor de uitvoering van de te wijzigen Wet op de kansspelen.De heer Marijnissen (SP) stelde vast dat het gokbeleid tijdens
de no-nonsens-kabinetten van Lubbers nog onder Economische Zaken viel, hetgeen
natuurlijk het nodige zegt. Onder verwijzing naar de eigen verantwoordelijkheid
van mensen werd schouderophalend voorbij gegaan aan de risico's van de vérgaande
liberalisering halverwege de jaren '80. Nu doet zich de paradoxale situatie
voor dat dit kabinet, dat bij uitstek als een liberaal kabinet mag worden
getypeerd, in een nota tot uitdrukking brengt dat het niet zo verstandig is
geweest om zonder nadere regels gelduitkerende kansspelautomaten te introduceren.
De SP-fractie kan van harte instemmen met de door de staatssecretaris
voorgestelde beperkingen, maar vindt nadrukkelijk dat haar voorstellen niet
ver genoeg gaan.Iemands visie op het gokwezen wordt voor een groot deel bepaald door het
mensbeeld dat hij of zij er op nahoudt. Wil de staatssecretaris haar voorstellen
eens afzetten tegen de uitgangspunten van het kabinet met betrekking tot deregulering,
marktwerking en eigen verantwoordelijkheid?In de nota wordt gerept van menselijke speelzucht, maar de heer Marijnissen
meende dat hier sprake is van een stereotiep voorbeeld van een eufemisme.
In dit overleg gaat het over het gokbeleid, dus ook over de vermeende menselijke
gokzucht. Een spandoek van kinderen met de tekst «Wij willen spelen»
kon hij zich goed voorstellen, in tegenstelling tot een spandoek met de tekst
«Wij willen gokken». Er is geen enkele grond om te veronderstellen
dat mensen van nature een aandrang hebben om te gokken. Daarom kan ook niet
gezegd worden dat legale en illegale gokcircuits communicerende vaten zijn.
Het kan niet empirisch worden aangetoond dat de afwezigheid van gokkasten
per definitie leidt tot illegale gokcircuits. De heer Marijnissen plaatste
tegenover de stelling in de nota dat er vraag naar gokmogelijkheden is en
dat daardoor het aanbod ontstaat de stelling dat het aanbod vaak de gokker
maakt. De staatssecretaris stelt niet voor niets voor om de kansspelautomaten
uit laagdrempelige inrichtingen te weren. Grote vraag is natuurlijk waarom
zij dan niet voorstelt om de instantloterijen af te schaffen, maar daarentegen
het aantal loten te verhogen.Hoe oordeelt de staatssecretaris over de toegenomen afhankelijkheid van
de charitas van de door loterijen gegenereerde gelden? Ten slotte vroeg de
heer Marijnissen waarom zij ten aanzien van de casino's geen enkele restrictieve
maatregel voorstelt. Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris zegde allereerst toe vragen van technische
aard schriftelijk te zullen beantwoorden.De vraag of de overheid een zekere ordening moet aanbrengen in de wereld
van de kansspelen is zeker niet nieuw. De geschiedenis laat een zekere golfbeweging
in de stellingnamen zien en het is aan de overheid om daarbinnen een balans
te zoeken. Dat er verschillende stellingnamen zijn, wordt al duidelijk door
het gebruik van uiteenlopende termen: van «speelzucht» en «goklust»
tot «speelzin». Enerzijds heeft de overheid een toezichthoudende
taak ter beperking van de negatieve gevolgen van kansspelen, anderzijds heeft
zij baat bij fondsenwerving ten bate van goede doelen. Als de kansspelen worden
afgeschaft, moet de overheid haar toevlucht nemen tot andere maatregelen in
bijvoorbeeld de sfeer van de belastingen en daar voelt het kabinet weinig
voor. Het zou mooi zijn als al die goede doelen zouden kunnen worden gefinancierd
uit een goed gevulde staatskas, maar de realiteit is natuurlijk anders. Deze
constatering getuigt niet van opportunisme, maar van realisme.Er zijn inderdaad meerdere departementen die zich bewegen op het terrein
van de kansspelen. Justitie is altijd eerste ondertekenaar van de beleidsstukken
maar de commissie-Haars heeft indertijd al de conclusie getrokken dat het
niet wel mogelijk is dit departement een meer centrale plaats te geven.De staatssecretaris benadrukte dat al te abrupte koerswijzigingen in het
kansspelbeleid moeten worden voorkomen. Alle betrokkenen hebben recht op een
duidelijk en consequent beleid. Het vorige kabinet heeft min of meer besloten
pas op de plaats te maken en het huidige kabinet is op deze lijn voortgegaan;
de achtergrond van dat besluit had te maken met zaken als de gokverslaving,
de verwervingscriminaliteit en het aanzienlijk toegenomen kansspelaanbod in
de afgelopen jaren.De staatssecretaris zegde toe de commissie een overzicht te verstrekken van taken en bevoegdheden van het College van toezicht op de kansspelen.
Een evaluatie van de taakvervulling van het college moet volgens de wet iedere
drie jaar gebeuren. Ook reageerde zij positief op de vraag om tweejaarlijks
een evaluatie op te stellen. Daarbij zullen ook aan de orde komen de verdeling
van de fondsen en de vraag of nieuwe beneficiënten moeten worden toegelaten.
Het kabinet heeft vastgesteld dat er organisaties zijn die ten onrechte nauwelijks
of geen toegang hebben tot de fondsen. De staatssecretaris noemde in dit verband
Amnesty International en slachtofferhulp. Daarom is het college gevraagd,
mee te denken over de vraag of een herschikking van de verdeling wellicht
gewenst is. Het kabinet wil overigens hiermee niet gezegd hebben dat de huidige
goede doelen hun waarde hebben verloren. In beginsel is er geen ruimte meer
voor nieuwe permanente landelijk kansspelen.In tegenstelling tot wat verwacht werd, is de gokverslaving als gevolg
van de krasloterij relatief gering; ook het aantal personen dat in de risicogroep
valt is gering. Mede op grond daarvan is een verhoging tot 120 miljoen loten
per kalenderjaar toegestaan.In de periode 1988–1992 was sprake van een snelle toename van het
aantal verslaafden aan kansspelautomaten; in 1993 en 1994 was er een lichte
stijging terwijl zich in 1995 een daling heeft voorgedaan. Die daling is waarschijnlijk –
er is geen wetenschappelijk onderzoek naar gedaan – het gevolg van overheidsmaatregelen
en zelfregulering van de branche.Er bestaat overeenstemming over de noodzaak om kansspelautomaten te weren
uit laagdrempelige inrichtingen. Het verdient inderdaad aanbeveling te omschrijven
wat verstaan moet worden onder laagdrempelige en hoogdrempelige inrichtingen.
Zoals bekend voert het kabinet decentralisatie hoog in het vaandel en gelukkig
hebben veel gemeenten wat betreft het kansspelbeleid hun verantwoordelijkheid
genomen en lokale verordeningen uitgevaardigd. Als de suggestie van de heer
Zijlstra met betrekking tot een 2-0-0-beleid, waarbij dan 2 een voorgeschreven
aantal is, wordt gevolgd, moeten zo'n 300 gemeenten meer kansspelautomaten
toestaan dan ze nu in feite willen. Het kabinet staat een x-0–0-beleid
voor om aldus gestalte te geven aan een maximale vrijheid van de gemeenten.
In de praktijk blijkt die «x» veelal een 2 in te houden.Spelen in casino's bergt inderdaad het gevaar van gokverslaving in zich,
maar gelukkig wordt door de casino's een actief anti-gokverslavingsbeleid
gevoerd. De staatssecretaris zag dan ook geen reden om naast het maximum aantal
van twaalf casino's nadere maatregelen te nemen.Het kabinet is uitdrukkelijk van mening dat wat betreft een beperking
van wervende activiteiten in de eerste plaats moet worden gedacht aan zelfregulering
door de branche. Op basis van de praktijk is de verwachting gerechtvaardigd
dat de in de branche vertegenwoordigde partijen zich inderdaad terughoudend
opstellen. Als dit in onvoldoende mate het geval blijkt te zijn, zal de overheid
zich bezinnen op haar verantwoordelijkheid in dezen.Wat betreft de handhaving van de Wet op de kansspelen wenst het kabinet
geen toezeggingen te doen die niet of moeilijk kunnen worden waargemaakt.
De staatssecretaris zegde toe in de eerste helft van 1997 met een plan van
aanpak in dezen te komen.Het NMI controleert de technische aspecten van kansspelautomaten, een
werkje dat niet bij voorkeur 's nachts behoeft te gebeuren. Handhaving van
de voorschriften door de politie dient uiteraard wel op onverwachte momenten
plaats te vinden. Het NMI controleert bijvoorbeeld ook of de automatentellers
adequaat werken. In wezen heeft dit instituut een monopoliepositie. EZ onderzoekt
momenteel of modeltoelating aan een of meer instanties moet worden overgelaten.
De Kamer zal nader worden geïnformeerd over de technische details van
een en ander.De ontwikkelingen op de elektronische snelweg worden door de betrokken
departementen nauwlettend in de gaten gehouden. Nog dit jaar zal de relatie
tussen gokken en Internet nader onder de loep worden genomen. Duidelijk is
dat hieraan bijzonder ingewikkelde vraagstukken op bijvoorbeeld het terrein
van privacy, bewijslast, overheidsrol e.d. verbonden zijn.Recente arresten van het Europese Hof van Justitie en de noodzaak van
internationale harmonisatie nopen tot een studie naar de herziening van de
heffing van kansspelbelasting. Gedacht wordt o.a. aan de mogelijkheid de inzet
en niet de prijzen te belasten.Met name in het kader van de Tijdelijke wet stimulering sociale vernieuwing
worden middelen vrijgemaakt voor de verslavingszorg. Er kunnen door VWS geen
extra middelen worden vrijgemaakt. Gokverslaafden kunnen overigens naast de
ambulante verslavingszorg ook terecht bij instellingen van schuldsanering.
Er zijn op dit moment geen signalen die duiden op een structureel tekort aan
geld ten behoeve van de verslavingszorg.De brief van de heer Tilmans uit Wijchen ligt momenteel bij EZ ter bestudering
en beantwoording. De Kamer zal een afschrift van dat antwoord ontvangen. Tweede termijnDe heer Zijlstra (PvdA) meende dat aan een beperkte uitbreiding
van de kansspelmogelijkheden niet valt te ontkomen als men ook andere maatschappelijke
doelen aan bod wil laten komen. Een 2-0-0-beleid zal ongetwijfeld leiden tot
een toename van het aantal automaten, maar hij voegde hieraan toe dat het
dan wel gaat om andere automaten. Bovendien zal een 0-0-0-beleid de kans op
illegaal gokken alleen maar groter maken. De PvdA-fractie kiest alles afwegende
daarom toch voor een 2-0-0-beleid. Dit laat onverlet dat de fractie het beleid,
dat erop is gericht jongeren zo weinig mogelijk in aanraking te laten komen
met speelautomaten, ten volle ondersteunt.De heer Zijlstra zei waardering te hebben voor het voornemen om tot een
plan van aanpak met betrekking tot de criminaliteitsbestrijding te komen,
maar ging ervan uit dat de handhaving van de Wet op de kansspelen nooit een
echt hoge prioriteit zal kunnen krijgen in het geheel van de criminaliteitsbestrijding.
Het leek hem goed dat de staatssecretaris iets meer duidelijkheid creëert
over het witwassen van criminele vermogens in de gokwereld, vooral ook omdat
hierbij de belangen van een beroepsgroep in het geding zijn.De heer Zijlstra constateerde ten slotte een verschil van mening met de
staatssecretaris wat betreft het 2-0-0-beleid, de toekomstige mogelijkheden
voor loterijen en de produktdifferentiatie in speelhallen. Regeringspartijen
zijn echter geen applausmachines en hij sprak de hoop uit dat nog voor het
zomerreces een plenaire afhandeling zal kunnen plaatsvinden.De heer Koekkoek (CDA) zei zich in grote lijnen te kunnen vinden
in het antwoord van de staatssecretaris, maar vond wel dat zij de problemen
waarmee nogal wat gebruikers van de krasloterij worden geconfronteerd onderschat.
Nu er sprake is van 12 000 à 25 000 risicokrassers en van
2000 à 4000 probleemkrassers, ligt verhoging van het aantal loten bepaald
niet voor de hand.Ook de CDA-fractie is van mening dat gemeenten een bepaalde vrijheid moeten
hebben in hun kansspelautomatenbeleid. Zij kan zich vinden in het voorstel
om maximaal 2 automaten in hoogdrempelige inrichtingen toe te laten, maar
de heer Koekkoek wees erop dat in de nota wordt gerept van een x-0-0-beleid
(dus geen maximum). Hij herhaalde zijn pleidooi voor terugdringing van het
grote aantal risicovolle kansspelautomaten in casino's en zijn vraag wat het
OM gaat doen met het rapport van het Amsterdamse Horeca Interventie Team. De heer Korthals (VVD) onderstreepte dat niet alleen speelzucht
mensen naar casino's drijft, maar dat velen er gewoon voor hun plezier naar
toe gaan. Hij vond niet dat het College van toezicht op de kansspelen moet
bepalen welke goede doelen mogen profiteren van de loterij-opbrengsten; het
leek hem beter dit over te laten aan het vrije spel van de maatschappelijke
krachten.De heer Korthals sprak tegen dat iedereen van mening is dat er in laagdrempelige
inrichtingen geen automaten mogen staan. Zijn fractie maakt in ieder geval
een voorbehoud op dit punt.Kan de staatssecretaris nog ingaan op de suggestie, een toegangsbewijs
verplicht te stellen bij amusementscentra in relatie met het aanbieden van
een meer gedifferentieerd produkt? Ten slotte herhaalde de heer Korthals zijn
vraag over de sweepstakes.De heer De Graaf (D66) constateerde nogmaals dat in de nota
wordt aangekondigd dat de staatssecretaris zo nodig de fondsenverdeling zal
betrekken bij de verlenging van de vergunning. Dat is natuurlijk iets anders
dan meedenken op basis van gelijkwaardigheid en staat gelijk aan ingrijpen.
Ook wat betreft de wervings- en reclame-activiteiten ademt de nota een veel
stringentere houding dan waarvan de staatssecretaris in haar antwoord blijk
heeft gegeven. In bijvoorbeeld de beschikking voor de Postcodeloterij staat
nu al met zoveel woorden dat deze loterij dient te beantwoorden aan de aanwijzingen
van de staatssecretaris. Dat is natuurlijk geen zelfregulering.Ten slotte sprak de heer De Graaf als zijn mening uit dat een overheid,
die veel geld verdient met het toestaan en het organiseren van loterijen,
wel iets meer geld over zou moeten hebben voor de verslavingszorg. Wil de
staatssecretaris hierover contact opnemen met haar collega's van Financiën
en VWS?De heer Rouvoet (RPF) herhaalde zijn vraag wat er nu precies
wordt herijkt in de nota. Hij had namelijk niet de indruk dat er uitgangspunten
ter discussie worden gesteld.In de nota staat dat het bieden van een legaal alternatief een manier
is om illegaliteit tegen te gaan. Elke norm bergt echter het risico van overtreding
in zich en het is natuurlijk dwaas om dat risico terug te brengen door legale
alternatieven aan te bieden.Kan de staatssecretaris concreet aangeven hoe zij het gokken op Internet
denkt aan te pakken?De staatssecretaris typeert de nota als het maken van een pas op de plaats.
Daarbij is de richting waarin men zich beweegt van groot belang en de heer
Rouvoet had de indruk dat de regeringsfracties een andere richting prefereren
dan de staatssecretaris.Ten slotte zei de heer Rouvoet er grote moeite mee te hebben dat bepaalde
fracties en ook de staatssecretaris zich zo gemakkelijk neerleggen bij een
overheid met een dubbele moraal, dus een hypocriete overheid.De heer Van der Vlies (SGP) kon zich in grote lijnen vinden
in de uitgangspunten van de staatssecretaris. Dat geldt met name voor haar
pleidooi om het kansspelbeleid aan de gemeenten over te laten. Hij vond dat
de heer Zijlstra een verkeerd signaal heeft afgegeven door te stellen dat
handhaving van de Wet op de kansspelen geen hoge prioriteit zal kunnen krijgen.
Als er normen worden gesteld, dienen ze te worden gehandhaafd! Ten slotte
sloot de heer Van der Vlies zich aan bij de vraag van de heer Rouvoet over
gokken op Internet.De heer Schutte (GPV) vond dat de staatssecretaris terecht
het woord «golfbeweging» in de mond heeft genomen. Vroeger was
iemand die waarschuwde tegen de risico's van kansspelen een roepende in de woestijn; daarna kwam er een korte periode waarin erkend werd dat
de overheid haar verantwoordelijkheid moest nemen en beperkende maatregelen
moest nemen; nu vinden de coalitiepartijen getuige het pleidooi voor een vast
2-0-0-beleid dat de belangen van het bedrijfsleven meer tot hun recht moeten
komen. De heer Schutte vond al met al dat die golfbeweging op dit moment weer
de verkeerde kant uitgaat. Er dient hierin een principiële keuze te worden
gemaakt, die alle ruimte laat voor een praktische aanpak.De heer Marijnissen (SP) herhaalde dat absoluut niet gesteld
kan worden dat gokken inherent aan het mens-zijn is. De laatste tien jaar
is het gokken schrikbarend toegenomen. Moet dus de conclusie worden getrokken
dat de mens in die periode navenant is veranderd? Die toename laat in ieder
geval zien dat het aanbod medebepalend is voor de vraag.Is er nu sprake van een 2-0-0-beleid of een x-0-0-beleid voor hoogdrempelige
inrichtingen? Als dit laatste het geval is, kan elke kroeg dus een soort gokhal
worden. Waar eindigt de hoogdrempelige inrichting met gokkasten en waar begint
de speelhal?De heer Marijnissen merkte verder op van mening te zijn dat de psychologische
drempel voor het gaan naar casino's te laag wordt. Het schijnt een soort volksgebeuren
te worden, iets waartegen hij zich heftig wenste verzetten.Ten slotte wees de heer Marijnissen erop dat het met name mensen met lage
inkomens zijn die aan loterijen meedoen. Dit betekent dus dat het progressieve
karakter, zoals dat is terug te vinden in de inkomstenbelasting, verloren
gaat. Het gaat niet aan om de goede doelen als alibi te gebruiken voor loterijen.
Er zijn immers goede alternatieven: subsidie, sponsoring, lidmaatschap en
donaties.De staatssecretaris antwoordde dat het College van toezicht
op de kansspelen is gevraagd om een advies en niet om een doorslaggevend oordeel
over de verdeling van de fondsen. Het advies zal, vergezeld van een standpunt
van het kabinet, naar de Kamer worden gezonden.Het kabinet wenst voorshands vast te houden aan het uitgangspunt dat de
gemeenten invulling geven aan het x-0-0-beleid. In de praktijk blijkt veelal
dat dit op een verantwoorde manier gebeurt en dat er geen sprake is van een
vervaging van de grens tussen speelhal en hoogdrempelige voorziening.Het rapport van de commissie-Van Traa maakt melding van twee gevallen
waarin sprake is van het witwassen van crimineel vermogen in de kansspelwereld.
Technisch gesproken moet een fraudebestendige teller deze uitwassen voorkomen.
De staatssecretaris zei de suggestie met betrekking tot produktdifferentiatie
in speelhallen in combinatie met een leeftijdsgrens nader te willen onderzoeken.
Zij wees er in dit verband nog wel op dat de Nederlandse vereniging voor verslavingszorg
heeft gewaarschuwd tegen al te gemakkelijke relaties tussen bepaalde produkten
en gokken (bijvoorbeeld hamburgers en krasloten).De staatssecretaris was van mening dat er geen aanleiding is om het aantal
kansspelautomaten in casino's te beperken. Ook hier geldt het argument dat
zoveel mogelijk moet worden voorkomen dat gokken afglijdt naar de wereld van
de illegaliteit.Het Amsterdamse horeca interventie team heeft ten behoeve van het stadsbestuur
onderzoek verricht. Het OM heeft geen aanleiding gezien om strafrechtelijke
actie te ondernemen. Zodra de resultaten van het overleg over het door de
heer Koekkoek bedoelde nadere onderzoek bekend zijn, zullen ze naar de Kamer
worden gestuurd.De Kamer zal ook op de hoogte worden gebracht van de resultaten van de
onderhandelingen over vorm en inhoud van de sweepstakes.Aan de in de beschikking voor de Postcodeloterij vermelde voorschriften
lag de noodzaak van een preventief beleid ten grondslag. Er zijn
overigens bezwaren ingediend die momenteel in procedure zijn. VWS inventariseert
de noodzaak en eventueel ook de mogelijkheden om meer geld vrij te maken voor
de verslavingszorg.De staatssecretaris zegde toe dat de Kamer na het zomerreces een brief
zal ontvangen waarin staat hoe het kabinet denkt om te gaan met de ontwikkelingen
op de elektronische snelweg in het kader van het kansspelbeleid. De voorzitter van de commissie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de commissie,De GierXNoot1Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
M. M. van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD) en Van Vliet (D66).Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van
Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Boogaard (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks), Rijpstra
(VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der Heijden (CDA),
Apostolou (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas (VVD) en
De Koning (D66). XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), Hoogervorst
(VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Voûte-Droste
(VVD), Adelmund (PvdA), Giskes (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD),
Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), B. M. de Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Van Walsem (D66) en Ten Hoopen (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD), De Hoop Scheffer (CDA),
Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66),
Jeekel (D66), Van Zijl (PvdA), Liemburg (PvdA), De Jong (CDA), Rijpstra (VVD),
Verkerk (AOV), Rosenmöller (GroenLinks), Hofstra (VVD), Crone (PvdA),
Assen (CDA), M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Leerkes (Unie 55+), Verspaget
(PvdA), Hessing (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA) en Van de Camp (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24557-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl