Wet ondernemerspakket 2001; Verslag van de vaste commissie voor Financiën
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27209, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

05-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27209 nr. 5

29-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave blz.I. ALGEMEEN1. Inleiding2. Overzicht maatregelen2.2 Aanvullende maatregelen naar aanleiding van belastingherziening2.3 Overige maatregelen (o.a. technische doorwerking Belastingplan
2000)2.4 Belastingplan 20013. Maatregelen ter versterking en dynamisering van het
ondernemerschap3.1 Omvorming vervangingsreserve in herinvesteringsreserve3.2 Fiscale begeleiding herstructurering land- en tuinbouw3.3 Verruiming doorschuifregeling3.4 Intensivering investeringssaftrek3.5 Geruisloze terugkeer uit de BV3.6 Verlaging kapitaalsbelasting naar 0,7%4. Maatregelen ter financiering van het ondernemerspakket4.1 Bestrijding ongewenste handel in verliezen en vervangingsreserves4.1.1 Handel in verliezen4.1.2 Handel in vennootschappen met een vervangingsreserve4.1.3 Omzetting van afgewaardeerde vordering in aandelenkapitaal4.2 Overige reparaties in de vennootschapsbelasting4.3 Niet meer toestaan commerciële herwaardering4.4 Reparatie landbouwvrijstelling (bestemmingswijzigingswinst)5. Overige maatregelen5.2 Teruggaaf paarse dieselolie5.3 Lidmaatschap coöperaties en aanmerkelijk belang5.4 Groen beleggen5.5 Betalingsregeling inzake stakingswinst ondernemerswoning5.6 Audit File/Clair6. Budgettaire effecten7. Uitvoeringsaspecten8. DiversenII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGAlgemeenArtikel I, onderdeel D (artikel 3.12 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel I, onderdeel E (artikel 3.33 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel I, onderdeel I (artikel 3.42 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel I, onderdeel N (artikel 3.52a en artikel 3.52b
van de Wet inkomstenbelasting 2001)Artikel I, onderdeel P (artikel 3.54 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel I, onderdeel Q (artikel 3.54a van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel I, onderdeel T (artikel 3.64 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel I, onderdeel U (artikel 3.65 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel I, onderdeel AD (artikel 3 150 van de Wet
inkomstenbelasting 2001)Artikel II, onderdeel A (artikel 2, vierde lid, van de
Wet op de vennootschapsbelasting 1969)Artikel II, onderdeel D (artikel 12 van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969)Artikel II, onderdeel G (artikel 13g van de Wet op de
vennootschapsbelasting)Artikel II, onderdeel K (artikel 20a van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)Artikel II, onderdeel L (artikel 23c van de Wet op de
vennootschapsbelasting)Artikel IV, onderdelen A en B (artikelen 18 en 22 Wet
vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen)Artikel IV.C (artikel 24 Wet vermindering afdracht loonbelasting
en premie voor de volksverzekeringen)Artikel VII, onderdelen E en F (artikelen 40 en 50 Invorderingswet
1990)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27209Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 149 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 209WIJZIGING VAN ENKELE BELASTINGWETTEN C.A. IN VERBAND MET DE TWEEDE TRANCHE
VAN HET ONDERNEMERSPAKKET 2001 (WET ONDERNEMERSPAKKET 2001)nr. 5VERSLAGVastgesteld 29 september 2000De vaste commissie voor Financiën1, belast
met het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit verslag
afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de openbare behandeling
van het voorstel van wet voldoende voorbereid. Inhoudsopgave blz.I.ALGEMEEN3   1.Inleiding3   2.Overzicht maatregelen62.2Aanvullende maatregelen naar aanleiding van belastingherziening6 2.3Overige maatregelen (o.a. technische doorwerking Belastingplan 2000)62.4Belastingplan 20016    3.Maatregelen ter versterking
en dynamisering van het ondernemerschap73.1Omvorming vervangingsreserve in herinvesteringsreserve73.2Fiscale begeleiding
herstructurering land- en tuinbouw143.3Verruiming doorschuifregeling17 3.4Intensivering investeringsaftrek23 3.5Geruisloze terugkeer
uit de BV23 3.6Verlaging kapitaalsbelasting naar 0,7%27   4.Maatregelen ter financiering van het ondernemerspakket284.1Bestrijding ongewenste handel in verliezen
en vervangingsreserves28 4.1.1Handel in verliezen28 4.1.2Handel in vennootschappen met een vervangingsreserve31 4.1.3Omzetting van
afgewaardeerde vordering in aandelenkapitaal35 4.2Overige reparaties
in de vennootschapsbelasting37 4.3Niet meer toestaan commerciële
herwaardering41 4.4Reparatie landbouwvrijstelling (bestemmingswijzigingswinst)41   5.Overige maatregelen435.2Teruggaaf paarse dieselolie43 5.3Lidmaatschap coöperaties
en aanmerkelijk belang44 5.4Groen beleggen445.5Betalingsregeling
inzake stakingswinst ondernemerswoning47 5.6Audit File/Clair47   6.Budgettaire effecten47   7.Uitvoeringsaspecten48   8.Diversen48   II.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING49I. ALGEMEEN1. InleidingDe leden van de fracties van de PvdA, VVD, het CDA, D66, GroenLinks, GPV
en RPF, alsmede van de SGP hebben met belangstelling kennisgenomen van het
bovengenoemde wetsvoorstel dat ertoe strekt het fiscale klimaat voor ondernemerschap
te verbeteren.De leden van de PvdA-fractie hebben veel waardering voor de maatregelen
die zijn genomen om de kansen van het ondernemerschap te vergroten, zoals
onder andere het omvormen van de vervangingsreserve in een herinvesteringsreserve,
de regeling terug uit de BV, en de intensivering van de investeringsaftrek,
maar ook voor de aanvullende maatregelen zoals het aantrekkelijker maken van
de regeling groen beleggen en de betalingsregeling voor ondernemers die in
hun ondernemingswoning blijven wonen en als gevolg van het staken in liquiditeitsproblemen
komen. Zij hebben echter nog de volgende vragen.De leden van de VVD-fractie zijn blij dat er een aantal maatregelen wordt
voorgesteld die een verbetering zijn voor het bedrijfsleven. De regering streeft
naar een verdere optimalisering van het klimaat voor ondernemers en naar hun
oordeel draagt dit wetsvoorstel hieraan bij. Dit neemt niet weg dat het niet
inspeelt op bijvoorbeeld nieuwe technologische ontwikkelingen. Er wordt geen
aandacht besteed aan de zogenaamde «internetproblematiek». De
leden van de VVD-fractie begrijpen dat dit buiten het bereik van dit wetsvoorstel
valt, maar vragen de regering wanneer de Tweede Kamer kan worden geïnformeerd
over de vorderingen c.q. ontwikkelingen waar het gaat om internet en fiscus,
zowel nationaal als internationaal. In dit kader vragen zij aandacht voor
de volgende situatie die zich vaak bij jonge internetbedrijven voordoet.Het komt bij die bedrijven regelmatig voor dat een particulier bij wijze
van spreken op een zolderkamertje een commercieel bruikbaar idee heeft ontwikkeld
en vervolgens financiers zoekt om de exploitatie van dat idee mogelijk te
maken. Wat er dan vaak gebeurt, is dat een BV wordt opgericht waarin dit idee
wordt ingebracht. De particulier die het idee had ontwikkeld, krijgt daarvoor
een deel van de aandelen van de BV, bijvoorbeeld de helft. De financier die
een zeer aanzienlijk bedrag in de BV stort, krijgt daarvoor dan de andere
helft van de aandelen. Indien de uitvinder nog niet zo georganiseerd opereert
dat bij hem sprake is van winst uit onderneming, terwijl al wel gesproken
kan worden van een bron van inkomen, zal men onder de Wet IB 2001 terechtkomen
bij het resultaat uit overige werkzaamheden. Ter gelegenheid van de inbreng
van het idee in de BV zal de uitvinder dan tegen het progressieve tarief belast
worden over de waarde van zijn idee. De inspecteur zal snel geneigd zijn deze
waarde te berekenen uitgaande van het bedrag dat de financier als aandelenkapitaal
stort. Als voorbeeld: als de financier voor een storting van f 2 miljoen
de helft van de aandelen krijgt, zal de inspecteur waarschijnlijk stellen
dat het idee, tegen de inbreng waarvan de uitvinder de andere helft van de
aandelen krijgt, eveneens f 2 miljoen waard is. Financiering van de heffing
naar het progressieve tarief over een dergelijke waarde is meestal onmogelijk
voor de uitvinder; er komen voor hem geen liquiditeiten beschikbaar. Een oplossing
hiervoor zou zijn dat de voorschriften voor geruisloze inbreng van een onderneming
in de eigen BV van overeenkomstige toepassing worden verklaard op het resultaat
uit overige werkzaamheden. Er zal dan ook een voorziening moeten komen op
grond waarvan de geruisloze inbreng niet wordt geweigerd vanwege het feit
dat er gelijktijdig met de inbreng andere aandeelhouders in de BV komen, zo
menen de leden van de VVD-fractie. Met betrekking tot het onderhavige wetsvoorstel stellen de leden van de
VVD-fractie vervolgens een groot aantal vragen.De leden van de CDA-fractie vinden het van groot belang dat het wetsvoorstel
zich richt op het verder stimuleren van de kansen voor het ondernemerschap
en het wegnemen van bestaande belemmeringen voor ondernemers. Twijfels zijn
er of dit het geval is bij alle onderdelen van dit pakket. Bepaalde onderdelen
roepen nogal wat vragen op. Waarom wordt de fiscale positie van ondernemers
op bepaalde onderdelen verzwakt? Staat dit niet haaks op de ontwikkelingen
in andere westerse landen, zo vragen deze leden. Zij blijven van oordeel dat
het totale pakket, verdeeld over diverse wetten, nogal rommelig overkomt.
Waarom zijn niet alle resterende delen van het pakket opgenomen in deze wet,
in plaats van weer onderdelen door te schuiven naar het Belastingplan 2001?De leden van de CDA-fractie maken vervolgens per onderwerp een aantal
opmerkingen en stellen de volgende vragen. Voor de reeds aangenomen voorstellen
in de Belastingplannen 1999 en 2000 en de wet IB 2001 en de daarbij behorende
Invoeringswet verwijzen zij gemakshalve naar hun inbreng aldaar.De leden van de fractie van D66 onderschrijven de gedachte dat maatschappelijke,
technologische en internationale ontwikkelingen uitnodigen tot verbetering
van het fiscale ondernemersklimaat. De effectiviteit van de voorgestelde maatregelen
hangt volgens hen niet alleen af van de wijze waarop de maatregel is vormgegeven –
deze leden hebben hierover een aantal vragen en opmerkingen – maar ook
van de fiscale beleidsontwikkelingen in de omringende landen. Voor een goede
beoordeling van de voorgestelde maatregelen zouden zij in ieder geval graag
zien hoe onderhavige voorstellen zich verhouden tot gelijksoortige bestaande
en voorgestelde maatregelen in andere EU-landen. Zij verzoeken de regering
daartoe een overzicht te verschaffen. Meer in het algemeen willen de leden
van de D66-fractie graag vernemen hoe de regering aankijkt tegen de huidige
en binnenkort te verwachten verschillen in Vennootschapsbelastingtarief in
de andere Europese landen.De leden van de GroenLinks-fractie ondersteunen de bedoeling van het voorliggende
wetsvoorstel om bestaande fiscale belemmeringen voor (startende) ondernemers
zoveel mogelijk weg te nemen en de kansen voor ondernemerschap verder te vergroten
in combinatie met de afspraak in het Regeerakkoord dat in deze kabinetsperiode
maatregelen worden getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik van fiscale
regelgeving tegen te gaan met een structurele opbrengst van 500 miljoen. Het
streven naar een evenwichtige verdeling van de maatregelen over groot-, midden-
en kleinbedrijf zou niet de keuze van de leden van de fractie van GroenLinks
zijn. Zij hadden graag gezien dat de stimulerende maatregelen specifiek gericht
zouden zijn op startende ondernemers en het bestaande midden- en kleinbedrijf.De leden van de fracties van GPV en RPF hebben uitgezien naar het voorliggende
wetsvoorstel. Hoewel dit wetsvoorstel als het Ondernemerspakket 2001 is gepresenteerd,
hechten de leden eraan op te merken dat een groot aantal maatregelen waarmee
het bedrijfsleven per 1 januari 2001 zal worden geconfronteerd, al in het
Belastingplan 2000 en de Wet Inkomstenbelasting 2001 is opgenomen. Ook zullen,
zoals uit de toelichting valt op te maken bij het Belastingplan 2001 nog enkele
aanvullende voorstellen betreffende de ondernemingen worden gedaan. Als reden
voor dit laatste wordt genoemd dat voor de besluitvorming over de voorstellen
meer tijd nodig is. Kan deze verbrokkelde wetgeving worden gezien als een
indicatie dat de regering zelf een onvoldoende integrale visie
heeft over het gewenste fiscale beleid voor ondernemingen? Is dat wellicht
ook de reden dat de regering heeft besloten de in het rapport«Belastingen
bedrijfsleven 21e eeuw» opgenomen maatregelen, waaraan alle betrokken
partijen hebben meegewerkt, integraal in te voeren?De leden van de fracties van GPV en RPF vinden het wezenlijk dat Nederland
ook in de toekomst een aantrekkelijk vestigingsland blijft voor het bedrijfsleven.
Kan de regering uiteenzetten in welke mate dit belastingpakket invloed heeft
op de concurrentiepositie van ons land ten opzichte van de andere Europese
landen? Om hiervan een goede taxatie te krijgen vragen genoemde leden of de
regering in deze uiteenzetting ook rekening wil houden met de fiscale voorstellen
die in de Nederland omringende landen zijn ingediend en dus op dit moment
nog geen kracht van wet hebben. Deelt de regering de mening van VNO/NCW dat
het vestigingsklimaat van Nederland ten opzichte van de omringende landen,
mede als gevolg van de fiscale veranderingen die zich daar voordoen, afneemt?In hoeverre is de taakstelling van 500 miljoen die is opgenomen in het
Regeerakkoord richtinggevend voor de invulling van het onderhavige belastingpakket,
zo vragen de leden van de fracties van GPV en RPF. Hoe verhoudt deze taakstelling
zich tot de extra fiscale opbrengsten die de regering heeft genoten als gevolg
van de huidige economische situatie?De leden van de SGP-fractie kunnen instemmen met de doelstelling van het
voorliggende wetsvoorstel, de kansen voor het ondernemerschap te stimuleren
en bestaande belemmeringen voor ondernemers weg te nemen, maar hebben op onderdelen
de nodige vragen over de invulling van de genoemde uitgangspunten.De leden van de SGP-fractie constateren, samen met de Raad voor het Zelfstandig
Ondernemerschap (RZO), dat een aantal maatregelen die schadelijk zijn voor
de dynamiek van het ondernemerschap, niet in het voorliggende ondernemerspakket
is opgenomen. Zij wijzen in dit verband in het bijzonder op de negatieve gevolgen
van de meesleep- en meetrekregeling in de Wet Inkomstenbelasting 2001 voor
zelfstandige ondernemers. Deze leden onderschrijven het pleidooi van de RZO
om tot een evenwichtiger regeling te komen ten aanzien van de fiscale behandeling
van gelieerde personen in de familiesfeer ten opzichte van derden. Zij vragen
de regering hier nader op in te gaan. Heeft de uitwerking van voorliggend
ondernemerspakket in dit verband wellicht tot nadere inzichten geleid?De leden van de SGP-fractie hadden de verwachting dat de Wet Ondernemerspakket
2001 een integraal pakket van maatregelen in de ondernemerssfeer zou bevatten,
waarbij de voorgestelde maatregelen in de juiste onderlinge samenhang zouden
kunnen worden beoordeeld. Deze leden constateren echter dat een aantal maatregelen
in het Belastingplan 2000 – zij noemen het vervallen van de assurantiereserve
eigen risico en de exportrisicoreserve – en in de Wet Inkomstenbelasting
2001 – onder meer de beperking van de stakingsvrijstelling – reeds
hun beslag hebben gekregen, terwijl andere maatregelen, zoals genoemd in de
memorie van toelichting bij voorliggend wetsvoorstel (blz. 5), worden doorgeschoven
naar het Belastingplan 2001. De aan het woord zijnde leden vinden dat deze
situatie het hun moeilijk maakt om op dit ogenblik een afgewogen en afgerond
oordeel over het voorliggende wetsvoorstel te kunnen vellen. 2. Overzicht maatregelen2.2 Aanvullende maatregelen naar aanleiding van belastingherzieningIn § 2.2 van het Algemeen Deel van de memorie van toelichting wordt
melding gemaakt van maatregelen tegen het oneigenlijke gebruik van de rechtsvorm
van de coöperatie. De leden van de VVD-fractie vragen in welke mate thans
reeds oneigenlijk gebruik van deze rechtsvorm wordt gemaakt. Hoe reageert
de fiscus hierop thans beleidsmatig? Wat is de verkrijgingsprijs voor belangen
die door de nieuwe wet tot een aanmerkelijk belang gaan behoren? Is dit de
historische verkrijgingsprijs of de waarde ten tijde van de wetswijziging?
Is de regering voornemens een wetswijziging te bevorderen voor de werknemersverzekeringen
om oneigenlijk gebruik van coöperaties tegen te gaan?2.3 Overige maatregelen (o.a. technische doorwerking Belastingplan
2000)De leden van de SGP-fractie memoreren de discussie over het vervallen
van de assurantiereserve eigen risico en de exportrisicoreserve tijdens de
behandeling van het Belastingplan 2000. Zij stellen dat de door de regering
aangevoerde argumenten deze leden nog niet hebben kunnen overtuigen hun pleidooi
voor handhaving van deze voorzieningen ten behoeve van gemoedsbezwaarde ondernemers
op te geven. Daar komt nog bij, dat hen inmiddels signalen bereiken dat de
groep gemoedsbezwaarde ondernemers als gevolg van het vervallen van genoemde
fiscale faciliteit ernstig gedupeerd dreigt te raken. Op basis van reacties
vanuit deze categorie ondernemers stellen de aan het woord zijnde leden tegenover
de door de regering aangevoerde argumenten met betrekking tot mogelijk misbruik
van deze regeling, dat er in de praktijk een zware bewijslast ligt aan de
kant van diegenen die van genoemde fiscale regeling gebruik maakten. Deze
leden vragen de regering hier nader op in te gaan. Tevens vragen zij in hoeverre
en op welke wijze in de door de regering toegezegde notitie over de positie
van gemoedsbezwaarden aandacht wordt geschonken aan de consequenties van het
vervallen van de assurantiereserve eigen risico en de exportrisicoreserve
voor gemoedsbezwaarde ondernemers. De leden van de SGP-fractie geven de regering
gaarne in overweging de mogelijkheid van de assurantiereserve eigen risico
en de exportrisicoreserve te herstellen voor de categorie ondernemers die
als gemoedsbezwaarde geregistreerd staan. Naar hun mening wordt met een dergelijke
expliciete koppeling misbruik uitgesloten en vormt de zware bewijslast hiervoor
een extra waarborg.Tevens roepen de leden van de SGP-fractie in herinnering de beperking
van de stakingsvrijstelling in de Wet Inkomstenbelasting 2001. In dit verband
willen deze leden de regering er op wijzen dat in Duitsland vanaf 2001
de stakingswinst nog slechts voor 50% belast is en vragen de regering hierop
te reageren. De leden van de SGP-fractie zijn van mening dat de groep van
gemoedsbezwaarde ondernemers onevenredig wordt getroffen door een aantal fiscale
maatregelen in het kader van het ondernemerspakket, zoals daar zijn het vervallen
van de assurantiereserve eigen risico en de exportrisicoreserve en de beperking
van de stakingsvrijstelling. Voor de aan te woord zijnde leden is dit temeer
aanleiding de regering te vragen enige spoed te maken met de toegezegde notitie
over de positie van gemoedsbezwaarden. Zij hechten er immers aan de door de
regering voorgestelde maatregelen te beoordelen op de veronderstelde uitwerking
ervan voor deze kwetsbare groep.2.4 Belastingplan 2001In deze paragraaf kondigt de regering aan dat een extra faciliteit zal worden uitgewerkt onder meer ten behoeve van de zeescheepvaart en de
filmsector. Wat zal de denkrichting worden, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
Zal er een beperking komen tot investeringen in Nederlandse films en zeeschepen?
Welk budgettair beslag is gemoeid met de film- en scheepvaart c.v.'s? Wordt
in de praktijk voldaan aan het doel, namelijk het stimuleren van de Nederlandse
film c.q. de Nederlandse scheepvaart?De leden van de fractie van GroenLinks zijn ingenomen met het feit dat
in aanloop naar het Belastingplan 2001 wordt gekeken naar het huidige regime
voor film en zeescheepvaart. Deze leden hebben sterk de indruk dat het gebruik
van de huidige faciliteiten de oorspronkelijke bedoeling sterk te boven gaat.
In welke mate wordt gebruikgemaakt van de huidige faciliteiten voor de film
en zeescheepvaart en hoe groot is de budgettaire derving ten opzichte van
de oorspronkelijke raming? De leden van de GroenLinks-fractie geven de regering
de suggestie mee om bij de fiscale regeling voor de film hetzelfde te doen
als bij de voorgenomen diergezondheids- en dierenwelzijnsinvesteringsaftrek:
een afschaffing van de regeling en een toevoeging van het budget aan de begroting
voor kunst en cultuur.De leden van de D66-fractie betreuren het dat het niet mogelijk is gebleken
om uitvoering te geven aan de bij de behandeling van de Wet Inkomstenbelasting
2001 aangenomen motie Giskes c.s. (Kamerstuk 26 727, nr. 118) die vraagt
om een fiscale regeling die het gebruik van het openbaar vervoer door bezitters
van een auto van de zaak stimuleert. De leden van deze fractie kijken derhalve
met nog meer verwachting uit naar het Belastingplan 2001, waarin de regering
blijkens de memorie van toelichting op dit onderwerp zal terugkomen.De leden van de GroenLinks-fractie zijn eveneens verheugd over de toezegging
van de regering dat wordt teruggekomen op het verzoek van de Tweede Kamer
om bezitters van een auto van de zaak te stimuleren gebruik te maken van het
openbaar vervoer. Zij begrijpen dat het hier gaat om een complexe materie.
Wel vragen zij de regering uitdrukkelijk te kijken naar maatregelen aan werkgevers-
en werknemerskant. Ook zouden deze leden graag zien dat wordt gekeken naar
mogelijkheden waarbij het geven van een auto van de zaak als secundaire arbeidsvoorwaarde
wordt ontmoedigd. Zij menen dat dit zou passen binnen het kabinetsbeleid dat
een verschuiving wenst te zien van autogebruik naar openbaar vervoer.De regering zal in het kader van het Belastingplan 2001 ook terugkomen
op ICT-faciliteiten die mogelijk zijn in te passen in het bredere PC-privékader.
De leden van de fractie van GroenLinks zouden graag zien dat in dit kader
wordt gekeken naar een mogelijke uitbreiding dan wel omvorming van het PC-privékader
zodanig dat mensen zonder werk evenveel fiscaal voordeel kunnen genieten als
mensen met werk. Met een uitbreiding van de regeling kunnen ook werknemers
die niet werken bij een bedrijf met een PC-privéproject fiscaal gestimuleerd
worden om een computer voor thuis aan te schaffen. Volgens deze leden zou
het bereik van de regeling sterk uitgebreid dienen te worden en zou de regeling
met een hoop bureaucratische rompslomp kunnen worden verminderd.3. Maatregelen ter versterking en dynamisering van het
ondernemerschap3.1 Omvorming vervangingsreserve in herinvesteringsreserveDe leden van de VVD-fractie vragen de regering op welke wijze deze problematiek
elders in de Europese Unie is geregeld. Alhoewel de leden van de CDA-fractie van mening zijn dat men ook bij de
vervangingsreserve de beoogde ondernemer flexibiliteit dient te gunnen, kunnen
deze leden zich vinden in de verruiming van de mogelijkheden. Zoals ook de
Raad van State opmerkt, zal de toets van het herinvesteringsvoornemen weinig
om het lijf hebben. De belastingplichtige behoeft niet meer te investeren
in een bedrijfsmiddel met een zelfde economische functie. Een investeringsvoornemen
is derhalve al voldoende. Hoe kan de inspecteur aannemelijk maken dat de ondernemer
niet van plan is om in enig bedrijfsmiddel te investeren? Aan welke situaties
denkt de regering daarbij?Speciale faciliteiten gaan gelden bij bedrijfsverplaatsingen als direct
gevolg van overheidsingrijpen. De fiscale claims kunnen worden doorgeschoven
naar bedrijfsmiddelen die worden aangeschaft of voorgebracht in het kader
van een andere onderneming.Naar aanleiding van de aanbeveling van de Raad van State is de memorie
van toelichting aangevuld met een passage over de vraag of aanmelding van
de maatregel bij de Europese Commissie nodig is. De strekking daarvan is dat
als bij de in de wet genoemde of bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
vormen van overheidsingrijpen vermoedelijk sprake zal zijn van staatssteun,
die zal moeten worden aangemeld bij de Europese Commissie. Deze leden hebben
behoefte aan een nadere verklaring van de regering. Denkt zij dat onderhavige
regeling moet worden aangemeld bij de Europese Commissie? Zo ja, gaat onderhavige
bepaling toch onverkort van kracht per 1-1-2001?Op grond van het vierde lid van art. 25 Invorderingswet zullen bij ministeriële
regeling regels worden gesteld. Deze leden hebben er behoefte aan dat deze
regels voor zover mogelijk in de wet vast worden gelegd. Voor zover dit niet
mogelijk is zouden zij deze bij ministeriële regeling te stellen regels
in een zo vroeg mogelijk stadium van de parlementaire behandeling in concept
voorgelegd krijgen. De NOB wijst hier ook op. De leden van de CDA-fractie
zouden het gepast vinden als men ter zake van de conserverende aanslag in
geval van staking door overheidsingrijpen geen invorderingsrente verschuldigd
zou zijn. Daartoe geeft de Orde in overweging art. 28, tweede lid, Invorderingswet
zodanig aan te passen dat daarin ook art. 25, vierde lid, Invorderingswet
als uitzondering wordt genoemd. Voorts hebben deze leden de indruk dat toepassing
van de «verruimde vervangingsreserve» wordt ingeperkt (besluit
25-8-92). Met name de combinatie van artikel 3.54 vierde lid en negende lid
met art. 3.64 Wet IB 2001 leidt tot de conclusie dat bij gronden geherinvesteerd
moet worden in bedrijfsmiddelen met dezelfde economische functie. Dat maakt
uitbreiding naar extensieve landbouw moeilijk. Graag ontvangen deze leden
een reactie op de stelling van LTO-Nederland. Waarom wordt niet overwogen
een termijn van 2 jaar te nemen in plaats van 12 maanden?De Raad van State wijst op de administratieve complicaties. Ook de leden
van de CDA-fractie achten de afboekingsregels (te) ingewikkeld. De Raad van
State wijst in dit kader op de problemen die voortvloeien uit de first in-first
out methode. In het Nader Rapport staat dat daarom niet zal worden voorgeschreven
dat die methode geldt. Direct boven het eerste voorbeeld in de memorie van
toelichting staat dit echter nog wel. Deze leden nemen aan dat dit een vergissing
betreft. In dit kader hebben zij ook behoefte aan een reactie op de kritische
opmerkingen die zijn gemaakt in VakstudieNieuws (V-N 16-08-2000). Is de regering
voornemens een dergelijke vereenvoudiging alsnog toe te passen teneinde te
voorkomen dat ondernemers afzien van het gebruik van de herinvesteringreserve
vanwege de administratieve complicaties, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Bij overheidsingrijpen geldt de beperking van het vierde lid (voor afboekingen
op bedrijfsmiddelen waarop niet of in ten minste tien jaren wordt afgeschreven,
blijft het vereiste bestaan dat het vervreemde bedrijfsmiddel een zelfde economische
functie in de onderneming moet hebben vervuld) niet voor bedrijfsmiddelen
met een afschrijvingstermijn van tenminste tien jaren. De beperking blijft
bij overheidsingrijpen dus gelden voor bedrijfsmiddelen waarop niet wordt
afgeschreven. De leden van de CDA-fractie vragen of bewust een verslechtering
is beoogd ten opzichte van het huidige besluit overheidsingrijpen (V-N 1992, blz. 2608, BNB 1992/313).
Daar is in een dergelijke situatie afboeking op grond wel mogelijk. Is het
waar dat boekwinsten op bedrijfsmiddelen waarop niet langer dan tien jaar
wordt afgeschreven niet net als bij normale bedrijfsmiddelen in een herinvesteringsreserve
worden opgenomen bij staking van een onderneming? Zo ja, waarom niet? Wat
is dan nog de winst van de voorliggende wetswijziging? R. Russo wijst daar
ook op in zijn artikel in het Weekblad van 24 augustus jl.R. Russo wijst in het artikel in het Weekblad ook op een aantal problemen
die de nieuwe regeling met zich mee kan brengen. Er zullen naar zijn idee
bijvoorbeeld twee herinvesteringsreserves moeten worden gevormd, één
voor «vierde-lid»-bedrijfsmiddelen en één voor «vijfde-lid»-bedrijfsmiddelen.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering hierop te reageren.Wat betreft het overgangsrecht wijzen deze leden op de verkrapping van
de bestaande mogelijkheden, namelijk op het punt van de termijn waarop de
reserve moet worden benut (drie jaar in plaats van vier jaar). Is hier sprake
van een fout en is het zo dat bestaande vervangingsreserves ook qua termijn
volledig zullen worden gerespecteerd? De Orde vraagt zich af, of de in het
nieuwe systeem van de herinvesteringreserve voorziene tweedeling in bedrijfsmiddelen
met een afschrijvingstermijn van 10 jaar of minder, respectievelijk met een
afschrijvingstermijn van meer dan 10 jaar of waarop niet pleegt te worden
afgeschreven, in de praktijk wel goed uitvoerbaar is.De boekwaarde van het bedrijfsmiddel of de bedrijfsmiddelen waarin wordt
geherinvesteerd, mag na afboeking van de herinvesteringreserve niet lager
zijn dan de boekwaarde van het vervreemde bedrijfsmiddel (art. 3.54, lid 2).
Het gedeelte van de reserve dat dientengevolge niet kan worden afgeboekt valt
niet vrij, maar schuift door en kan bij een eventuele andere of latere investering
binnen de 3-jaarsperiode worden aangewend, voor zover het gezamenlijke bedrag
van de boekwaarden van die bedrijfsmiddelen door die afboeking niet daalt
beneden de boekwaarde van het vervreemde bedrijfsmiddel. Moet bij toepassing
van de regeling rekening worden gehouden met inmiddels op de vervangende bedrijfsmiddelen
plaatsgevonden hebbende fiscale afschrijvingen, indien men in het jaar van
herinvestering door de werking van de boekwaarde-eis niet tot afboeking van
de herinvesteringsreserve heeft kunnen overgaan, zo vragen de leden van de
CDA-fractie. In het op blz. 30 en 31 van de memorie van toelichting gegeven
voorbeeld, blijft namelijk het aspect van de fiscale afschrijving buiten beschouwing
bij de latere hertoetsing van de boekwaarde-eis.In een aantal commentaren gericht aan de vaste commissie voor Financiën
worden voorbeelden beschreven waaruit blijkt dat de regeling niet duidelijk
is. De leden van de CDA-fractie vragen de regering een reactie te geven op
de voorbeelden die zijn aangedragen door de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs
(NOB) (d.d. 23 augustus 2000), BDO Walgemoed Camps Obers (d.d. 22 augustus
2000). Waarom heeft de regering de eis inzake economische gelijkwaardigheid tussen
vervreemde bedrijfsmiddelen en de vervangingsinvestering niet laten vervallen?
De regeling lijkt gecompliceerd en een aantal regelingen zal naast elkaar
komen te staan. De Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs wijst daarop.
Zal dat in de praktijk niet tot grote uitvoeringsproblemen leiden? Wat gebeurt
er per 1-1-2001 met de vervangingsreserve? Heeft de ondernemer de keuze tussen
het oude en het nieuwe regime? Hoe verhoudt zich dit met de reeds van toepassing
zijnde opkoopregeling in de agrarische sector?Een van de knelpunten in de huidige regeling van de vervangingsreserve
is dat de regeling niet van toepassing is over het stakingsmoment heen. Is
overwogen om een herinvesteringsreserve toe te staan over het stakingsmoment
heen, zoals bij staking van een onderneming gevolgd door een start van een
andere onderneming, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. De termijn van
herinvestering is teruggebracht van het jaar van vervreemding plus vier jaar
naar drie jaar. Ten opzichte van de vierde-lid bedrijfsmiddelen wordt geen
verruiming voorgesteld. Is overwogen om voor deze bedrijfsmiddelen de termijn
van vier jaar te laten bestaan? In aansluiting hierop vragen deze leden of
voor de op 31-12-2000 bestaande vervangingsreserves de huidige termijn van
vier jaar zal worden gerespecteerd. Volgt uit de nieuwe regeling dat in principe
twee verschillende herinvesteringsreserves zouden moeten gevormd, namelijk
een voor vierde lid bedrijfsmiddelen en een voor andere bedrijfsmiddelen?In de huidige regeling van de vervangingsreserve bestaat de mogelijkheid
van een vervangende investering voor verkoop van het oude bedrijfsmiddel,
waarbij na verkoop de boekwinst op het oude bedrijfsmiddel alsnog kan worden
afgeboekt op de aanschafprijs van het vervangende bedrijfsmiddel. In de voorgestelde
regeling vervalt dit. Het komt de leden van de PvdA-fractie voor dat voor
vierde-lid-bedrijfsmiddelen deze faciliteit zou moeten blijven bestaan. Zij
horen graag een reactie hierop van de regering.Ten aanzien van de vorming van een herinvesteringsreserve als gevolg van
overheidsingrijpen lijkt de voorgestelde wettelijke bepaling naast verruiming
ook een beperking in te houden toen opzichte van het huidige Besluit overheidsingrijpen
(BNB 1992/313), met name daar waar het gaat om niet afschrijfbare bedrijfsmiddelen,
zo merken deze leden op. De verwijzing in artikel 3.64, vierde lid, onderdeel
a, lijkt niet te kloppen. Voorts maakt de passage in dit onderdeel over «de
totstandkoming van een bestemmingsplan» niet duidelijk op welk moment
dit zich precies voordoet. Zou de definitie van «overheidsingrijpen»
niet duidelijker in de wet kunnen worden opgenomen op basis van de bestaande
jurisprudentie hierover?De leden van de fracties van GPV en RPF achten het van belang dat ondernemers
flexibel en dynamisch hun ondernemerschap kunnen invullen. Het voorstel om
de vervangingsreserve om te vormen tot een herinvesteringsreserve kan derhalve
op sympathie rekenen. Over de exacte uitwerking en de reikwijdte van de voorgestelde
herinvesteringsreserve bestaan bij genoemde leden nog enkele vragen. Zij constateren
dat de herinvesteringsreserve alleen geldt voor bedrijfsmiddelen met een afschrijvingstermijn
van ten hoogste 10 jaar. Waarom heeft de regering er niet voor gekozen om
de termijn te laten vervallen? De herinvestering moet immers altijd plaatsvinden
boven de oude boekwaarde, waardoor eventueel misbruik onaantrekkelijk wordt
gemaakt.Tevens begrijpen de leden van de fracties van GPV en RPF dat de herinvesteringsreserve
binnen 3 jaar moet worden aangewend. Waarom is gekozen voor deze
termijn en is niet aangesloten bij de termijn van 4 jaar die geldt voor de
huidige regeling van de vervangingsreserve? Genoemde leden wijzen erop dat
het verschil in termijnen tussen de«oude» vervangingsreserve en
de «nieuwe» herinvesteringsreserve tot een merkwaardige overgangsituatie
zal leiden. Voorgesteld wordt de vervangingsreserve die op 31 december 2000
drie jaar bestaat toe te voegen aan de winst van 2001. Genoemde leden vinden
het op basis van de gebruikelijke toerekeningsregels veel logischer de reserve
toe te voegen aan de winst over het jaar 2000, maar ze beseffen dat dat niet
mogelijk is omdat in het jaar 2000 de nieuwe voorstellen nog geen kracht van
wet zullen hebben en derhalve in 2000 nog wordt uitgegaan van een termijn
van vier jaar. Waarom acht de regering het blijkbaar niet wenselijk dat de
vervangingsreserve ook nog gedurende het jaar 2001 kan worden benut? De leden
van de fracties van GPV en RPF lezen dat er een mogelijkheid bestaat om onder
bepaalde voorwaarden de termijn van drie jaar te verlengen. Op basis waarvan
wordt bepaald of de termijn van drie jaar kan worden verlengd?Genoemde leden vragen waarom er met betrekking tot de herinvesteringsreserve
niet is gekozen voor een breder kader. Bijvoorbeeld door de mogelijkheid te
bieden de reserve ook in te zetten als van de ene tak van sport naar de andere
tak wordt overgesprongen, en er dus feitelijk wordt gestaakt. Wordt dat onder
het regime van het nieuwe belastingstelsel niet veel relevanter, met name
ook gezien het feit dat het stakingstarief is verdwenen en de stakingsvrijstelling
is geminimaliseerd? Deelt de regering de mening van de leden van de fracties
van GPV en RPF dat met deze verbreding de flexibiliteit van het ondernemerschap
wordt vergroot? Wat is overigens de reden dat zogenaamde willekeurige afschrijvingen
niet zijn opgenomen in de regeling voor de herinvesteringsreserve?Met betrekking tot de omvorming van de vervangingsreserve in een herinvesteringsreserve
vragen de leden van de SGP-fractie aan de regering om nader te beargumenteren
waarom voor bedrijfsmiddelen waarop niet pleegt te worden afgeschreven en
vooral voor bedrijfsmiddelen met een afschrijvingstermijn van langer dan tien
jaar, de vervangingsreserve de facto in stand blijft. Deze leden vragen waarom
de voorstellen die de Subwerkgroep winst op dit punt heeft gedaan (TK, 1997–1998,
25 810, nr. 2) niet zijn overgenomen. Zij zijn derhalve van mening dat
het herinvesteringsregime zoals dat wordt voorgesteld voor roerende zaken
ook van toepassing dient te zijn voor onroerende zaken en andere duurzame
bedrijfsmiddelen. Tevens vragen de aan het woord zijnde leden op welke wijze
na 1 januari 2001 de vervangingsreserve wordt afgewikkeld. Wordt een vóór
1 januari 2001 gevormde vervangingsreserve onder het oude regime afgewikkeld
of wordt deze reeds in een herinvesteringsreserve omgezet, of krijgt de ondernemer
de keuze om het oude of het nieuwe regime toe te passen?Het wetsvoorstel kent bijzondere regels voor bedrijfsmiddelen waarop in
meer dan tien jaren pleegt te worden afgeschreven. Door het gebruik van de
term «plegen» kunnen er moeizame discussies ontstaan, zo menen
de leden van de VVD-fractie. Immers, in de toelaatbare afschrijvingstermijn
van bedrijfsmiddelen zit enige rek. Het is de vraag hoe gebruikelijk een bepaalde
afschrijvingsduur voor het bedrijfsmiddel moet zijn om van plegen te kunnen
spreken. Verder is het de vraag hoe de belastingplichtige moet weten binnen
welke termijn andere belastingplichtigen plegen af te schrijven.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering uit te leggen hoe bepaald
moet worden dat aan het boekwaardevereiste is voldaan voor investeringen met
een afschrijvingsduur van minder dan 10 jaar. Zou een bepaling
dat een bedrijfsmiddel voor niet minder dan de restwaarde op de balans komt
te staan een oplossing bieden voor administratieve problemen op dit gebied?De leden van de fractie van D66 onderschrijven de gedachte dat een ondernemer
sneller kan reageren op gewijzigde marktomstandigheden indien de vervangingsreserve
wordt omgevormd in een herinvesteringsreserve. Graag willen ook deze leden
toegelicht zien hoe een voornemen tot herinvestering kan/moet worden aangetoond.
Heeft de regering een langere termijn overwogen dan drie jaar waarbinnen tot
herinvestering moet zijn worden overgegaan, en, zo nee, waarom niet? Voorts
willen zij graag weten of binnen de voorgestelde termijn van drie jaar de
stille reserve voor andere doeleinden dan herinvestering in bedrijfsmiddelen
mag worden aangewend. Een volgende vraag is hoe groot het budgettair beslag
is van het VNO/NCW-voorstel om de eis van dezelfde economische functie over
de hele linie te laten vervallen onder de aanvullende voorwaarde dat voor
bedrijfsmiddelen met een afschrijvingsduur van meer dan 10 jaar behaalde boekwinsten
door vervreemding kunnen worden afgeboekt van verworven bedrijfsmiddelen met
een gelijke of kortere afschrijvingstermijn.Ook ontvangen de leden van de fractie van D66 graag een reactie van de
regering op de brief van 23 augustus jl. van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs
waarin wordt gepleit voor een eigen variant inzake de afboeking van de herinvesteringsreserve.
Ten slotte verzoeken zij de regering te reageren op de brief van De Nederlandse
Federatie van Belastingadviseurs van 17 augustus jl. waarin wordt gewaarschuwd
voor grote problemen in de parktijk bij het uitvoeren van de voorgestelde
regeling(en).De leden van de VVD-fractie merken op dat herinvestering moet plaatsvinden
in het jaar van vervreemding of in de daarop volgende drie jaren. Zijn drie
kalenderjaren of drie boekjaren bedoeld? Waarom moet de huidige termijn van
vier jaren van de vervangingsreserve worden verkort?De tekst van het wetsvoorstel spreekt over een voornemen tot herinvestering
van de opbrengst. Dit lijkt op gespannen voet te staan met de mogelijkheid
die onder de huidige vervangingsreserve bestaat, om een investering die reeds
vóór de vervreemding van het oude bedrijfsmiddel heeft plaatsgevonden
aan te merken als vervangende investering. Is het inderdaad de bedoeling dat
deze mogelijkheid verdwijnt, zo vragen de leden van de VVD-fractie. Kan de
regering voorts verduidelijken wat een voornemen tot herinvestering van de
opbrengst moet inhouden? Dient de ondernemer de opbrengst hiertoe liquide
aan te houden? Mag uit het Nader Rapport aan de Koningin (§ 1.1) worden
afgeleid dat de inspecteur de bewijslast heeft als hij stelt dat een voornemen
tot herinvestering ontbreekt? Moet het voornemen tot herinvestering van de
opbrengst in het jaar van vervreemding bestaan aan het einde van het boekjaar
of ook daarvoor? Indien het ook al daarvoor moet bestaan, vanaf welk tijdstip
moet dit voornemen dan aanwezig zijn? Moet het onmiddellijk vanaf de vervreemding
bestaan? En moet het vanaf dat moment ononderbroken blijven bestaan tot het
einde van het boekjaar? Zo ja, hoe kan de ondernemer dit bewijzen, zo vragen
deze leden.De leden van de VVD-fractie hebben moeite met het feit dat het soepele
regime van de herinvesteringsreserve niet kan worden toegepast wanneer sprake
is van een verschuiving van stille reserves binnen de groep bedrijfsmiddelen
met een lange (of eeuwige) afschrijvingsduur. Het enige argument dat de regering
hiervoor aangeeft is (§ 3.1 van het Algemeen Deel van de memorie van
toelichting) is een niet nader onderbouwd groot budgettair beslag.
Het argument voor invoering van de herinvesteringsreserve, namelijk dat ondernemers
hun productiewijze steeds moeten aanpassen aan nieuwe uitdagingen, geldt evenzeer
voor bedrijfsmiddelen met een langere afschrijvingsduur dan tien jaar, bijvoorbeeld
complexe installaties. De leden van de VVD-fractie vragen of er geen tussenvormen
mogelijk zijn. Zo zou gedacht kunnen worden aan toepassing van de herinvesteringsreserve
op bedrijfsmiddelen met een lange levensduur mits het vervangende bedrijfsmiddel
een vergelijkbare functie heeft. Ook zou gedacht kunnen worden aan de eis
dat de afschrijvingsduur van het vervangende bedrijfsmiddel de afschrijvingsduur
van het vervreemde bedrijfsmiddel met niet meer dan een bepaald percentage
te boven mag gaan.Een belangrijk knelpunt in de bestaande regeling van de vervangingsreserve
is dat deze niet over het stakingsmoment heen kan worden toegepast op een
nieuwe onderneming van dezelfde ondernemer. De leden van de VVD-fractie vragen
waarom voor dit knelpunt geen algemene oplossing is gekozen. Deze leden vragen
voorts een toelichting op de volgorde waarin een herinvesteringsreserve moet
worden afgeboekt op nieuwe investeringen. Moet het gaan om investeringen na
het tijdstip van vervreemding of komen alle in het jaar van vervreemding (en
nadien) verrichte investeringen hiervoor in aanmerking? Geldt hierbij het
fifostelsel, zoals vermeld in het artikelsgewijs commentaar bij artikel 3.54
Wet IB 2001 (direct voor het voorbeeld), of komt voorrang toe aan de opmerking
in het Nader Rapport aan de Koningin (§ 1.2) dat deze methode juist niet
zal worden voorgeschreven? Zo ja, hoe moet de volgorde van afboeking dan wel
worden bepaald?Hoe verhoudt de stelling in de memorie van toelichting dat merkenrechten
en octrooien niet afschrijfbaar zijn zich tot de ervaringsregel dat dit soort
rechten in waarde dalen als ze niet worden ondersteund door continue marketinginspanning
en kwaliteitscontrole, zo vragen de leden van de VVD-fractie. Deelt de regering
de vrees van de redactie van Vakstudie-Nieuws deelt dat ondernemers van het
gebruik van de herinvesteringsreserve zullen afzien vanwege de administratieve
complicaties (zie V-N BP 21/12.5, blz. 3439)? Zo neen, waarom zijn de door
deze redactie genoemde bezwaren dan onterecht? Hoe moet de herinvesteringsreserve
worden toegepast bij herinvestering in een bedrijfmiddel waarop een bijzondere
regeling van toepassing is, zoals bijvoorbeeld de deelnemingsvrijstelling?
Is het begrip opbrengst een brutobegrip, of moeten daarvan eerst de kosten
die samenhangen met de vervreemding moeten worden afgetrokken?De leden van de VVD-fractie ontvangen graag een toelichting waarom het
boekwaardevereiste uit de huidige regeling moet worden gehandhaafd. Omdat
veel sneller van herinvestering sprake zal zijn dan van vervanging, zal handhaving
van dit vereiste al snel tot administratieve problemen kunnen leiden. Zou
bijvoorbeeld niet kunnen worden volstaan met de regel dat afboeking van een
herinvesteringsreserve niet tot gevolg mag hebben dat een bedrijfsmiddel op
de balans verschijnt voor minder dan de restwaarde? Waarom wordt voorts in
het negende lid van art. 3.54 (voorstel) Wet IB geen regeling getroffen voor
bedrijfsmiddelen waarop niet pleegt te worden afgeschreven zoals gronden,
vragen deze leden evenals die van de CDA-fractie. Deze worden immers wel meegenomen
in de Resolutie van 25 augustus 1992, V-N 1992, blz. 2608.De leden van de VVD-fractie hebben bezwaren tegen het overgangsrecht,
omdat bestaande vervangingsreserves waarvoor thans nog de vierjaarstermijn
geldt, zonder enige eerbiediging onder het nieuwe regime binnen de driejaarstermijn
afgewikkeld moeten worden, en vrijvallen indien op 1 januari
2001 de driejaarstermijn reeds is verstreken. Dit geldt in het bijzonder voor
bedrijfsmiddelen waarop niet wordt afgeschreven of die een langere afschrijvingsduur
hebben dan tien jaar, aangezien de wetswijziging voor dergelijke bedrijfsmiddelen
niet in andere opzichten tot een verbetering leidt. De leden van de VVD-fractie
overwegen een amendement op dit punt in te dienen.Met betrekking tot de problematiek van de herinvesteringsreserve vragen
de leden van de VVD-fractie een reactie op het volgende. Als de eigenaar van
een bedrijf dat is gevestigd in een onroerende zaak zijn bedrijf verplaatst
(bijvoorbeeld omdat een groter pand nodig is), betekent dit een fiscale staking.
Afrekenen en opnieuw beginnen is dan het devies omdat dan klaarblijkelijk
de herinversteringsreserve niet van toepassing is. De leden van de VVD-fractie
vragen of deze constatering juist is. Is het tevens juist dat er geen sprake
is van een fiscale staking als een bedrijf meerdere filialen heeft en de huisvesting
van een van de filialen wordt verplaatst naar een andere onroerende zaak?
Tenslotte vragen deze leden welke rol de zogenaamde ruilarresten spelen.Mede naar aanleiding van een commentaar van LTO-Nederland willen de leden
van de SGP-fractie de regering erop wijzen, dat de herinvesteringsreserve
per 1 januari 2001 wordt ingevoerd, terwijl de opkoopregeling in de veehouderij
reeds in 2000 van toepassing is. Deze leden constateren dat de invoering van
de herinvesteringsreserve er mede op is gericht, het agrarische ondernemers
mogelijk te maken naar een andere bedrijfstak om te kunnen schakelen. Deze
leden stellen zich op het standpunt, dat, aangezien de toepassing van de herinvesteringsregeling
reeds vóór de opkoopregeling was toegezegd, deze faciliteit
zonder meer van toepassing dient te zijn voor ondernemers die aan de opkoopregeling
hebben deelgenomen. Zij vragen de regering of zij dit standpunt deelt.3.2 Fiscale begeleiding herstructurering land- en tuinbouwDe voorgestelde regeling inzake de fiscale begeleiding herstructurering
land- en tuinbouw roept bij de leden van de SGP-fractie een aantal vragen
op. Zij constateren op basis van nadere bestudering van het voorliggende wetsvoorstel,
dat als gevolg van de wijziging van de landbouwvrijstelling, bij staking van
de onderneming de meerwaarde van de ondergrond van agrarische woningen, boven
de zogenaamde Wevab, de waarde in het economische verkeer bij agrarische bestemming,
belast gaat worden. Deze leden hebben er begrip voor dat een dergelijke regeling
geldt voor de ondergrond van bedrijfsopstallen, maar menen dat met betrekking
tot de voorgestelde wijze van belasten van de ondergrond van de bijbehorende
woning bij staking van de onderneming een rechtsongelijkheid wordt gecreëerd
ten opzichte van particulieren die hun actieve loopbaan beëindigen. Zij
voorzien dat vele agrariërs die na bedrijfsbeëindiging op hun boerderij
willen blijven wonen, ondanks de gestelde betalingsregeling van 10 jaar, als
gevolg van de fiscale claim genoodzaakt zullen zijn naar elders te verhuizen.
Deze leden vragen de vermeende rechtsongelijkheid tussen (agrarische) ondernemers
en particulieren nader te beargumenteren. Kan de regering ook duidelijk motiveren
waarom zij met de voorgestelde maatregel de jurisprudentie van de Hoge Raad –
onder meer het arrest van september 1999, nr. 34 637 – naast zich
neer legt? Kan de regering onderbouwen waarom zij ervoor kiest de voorgestelde
maatregel met terugwerkende kracht per 27 juni 2000 te doen ingaan, temeer
daar alleen bijzondere omstandigheden een terugwerkende kracht kunnen rechtvaardigen?
Waarom heeft de regering nagelaten een redelijke overgangstermijn te stellen?
Kan de regering ingaan op de inhoud van de krachtens artikel 25 lid 14 Invorderingswet
1990 bij ministeriële regeling te stellen voorwaarden? De leden van de SGP-fractie verzoeken de regering de voorgestelde wijziging
van de landbouwvrijstelling in te trekken.De leden van de CDA-fractie merken op dat de landbouwvrijstelling thans
in de praktijk op grond van de jrisprudentie van toepassing is wanneer de
grond ten minste 6 jaar na de vervreemding in de agrarische sfeer blijft.
Projectontwikkelaars blijken daarop in te spelen en daardoor bestaat er volgens
de regering een ongewenste mogelijkheid om bestemmingswijzigingswinst onbelast
te realiseren. Artikel 8, lid 1, onderdeel b wordt nu anders geformuleerd
zodat bestemmingswijzigingswinst steeds belast is. Alleen de waarde in het
economische verkeer bij agrarische bestemming (WEVAB) is vrijgesteld. Teneinde
mogelijk anticipatiegedrag te voorkomen is de ingangsdatum van dee wetsbepaling
gesteld op 27 juni 2000.Reeds in 1983 werd een wetsvoorstel aanvaard door de Tweede Kamer waarin –
als gevolg van amendementen – bestemmingswijzigingswinsten voortaan
belast zouden worden. Op verzoek van de Eerste Kamer werd dat onderdeel voor
nader advies voorgelegd aan de Raad van State. Het ontbreken van een overgangsregeling
vond de Raad dermate ernstig dat de wijziging werd ontraden. Gezien deze historie
vinden deze leden het opvallend dat de Raad van State thans met geen woord
rept over de voorgestelde wijziging van de landbouwvrijstelling.Ook in het thans voorliggende wetsvoorstel ontbteekt een overgangsregeling.
Het treedt onverkort in werking op 27 juni 2000. Is, zo vragen de leden van
de CDA-fractie, nog overwogen een overgangsregeling in het leven te roepen.
Waarom niet? G.T.K. Meussen suggereert in het Weekblad van 24 augustus jl.
om hier analoog aan de wijziging van de landbouwvrijstelling per 1 april 1986
een beschikkingensysteem te introduceren, waardoor waardeveranderingen van
landbouwgrond opgetreden vóór 27 juni 2000 en gerelateerd aan
een buiten-zesjaarstermijn, worden vrijgesteld.Deze leden hebben behoefte aan een toelichting op het in de memorie van
toelichting gegeven eerste voorbeeld. Als gevolg van de versobering van de
landbouwvrijstelling zullen alleen nog de inflatiewinsten onbelast zijn. Inflatiewinsten
worden daarbij geacht zich te vertalen in een hogere WEVAB. De oorzaak van
een ontvangen prijs die hoger is dan de WEVAB is dus niet meer relevant. Waarom
staat aan het slot van de uitwerking van voorbeeld 1 dat het verschil verklaard
kan worden uit een bestemmingswijziging, terwijl de wetswijziging nu juist
beoogt dat dat niet ter zake doet. Wordt met de vraagstelling «de waarde
in het economische verkeer bij aanwending van de grond in het kader van het
landbouwbedrijf» bedoeld de WEVAB van de verkocht grond die op de zelfde
manier agrarisch zou kunnen worden aangewend als in de afgelopen jaren? De
WEVAB kan nogal uiteenlopen afhankelijk van het soort agrarische activiteit
(tuinbouwgrond pleegt duurder te zijn dan grasland).Voorts merken deze leden op dat de landbouwvrijstelling niet langer van
toepassing is op ondergrond van een bedrijfswoning die niet langer in het
kader van een landbouwbedrijf wordt aangewend. Hoe verhoudt zich dat tot de
8 juli-arresten (BNB 1996/310–312)? Daar overwoog de HR dat een onttrekking
naar het privé-vermogen geen bestemmingswijziging was omdat van een
verandering in de aanwending van de grond geen sprake is (wonen is wonen).
G.T.K. Meussen pleit in het Weekblad van 24 augustus opnieuw voor een belastingheffing
over alle bestemmingswijzigingswinst op landbouwgronden in een landbouwbedrijf,
maar om ten aanzien van de ondergrond van de eerste agrarische bedrijfswoning
de lijn van de Hoge Raad te blijven volgen. Graag ontvangen de leden van de
CDA-fractie een reactie, temeer omdat in de memorie van toelichting niet is uiteengezet waarom ook de waardeverandering van de ondergrond van
de eerste agrarische bedrijfswoning voortaan in de belastingheffing wordt
betrokken. G.T.K. Meussen wijst er in het Weekblad voorts op (nr. 6398, blz.
1166) dat het meer voor de hand zou hebben gelegen de passages«voortaan
of waarschijnlijk binnenkort» uit de wettekst te schrappen. Alsdan zouden
alle bestemmingswijzigingswinsten in de belastingheffing zijn betrokken. Ook
hierop ontvangen deze leden graag een reactie.De leden van de CDA-fractie hebben grote moeite met het voorstel dat de
waardeveranderingen van de ondergrond van woningen uitsluit van de werking
van de vrijstelling. Dit voorstel druist in tegen het rechtsgevoel van ondernemers.
Hoe verhoudt dit voorstel zich met de mededeling van de vorige staatssecretaris
van Financiën, de heer Vermeend, dat er geen aanleiding was om de wet
op dit punt te wijzigen (29-1-97, nr. 97/10 DB 96/5241 U)? Ook hebben deze
leden, evenals de leden van de SGP-fractie, grote moeite met de inwerkingtredingsdatum,
zijnde 27 juni 2000. Zij zien geen noodzaak voor terugwerkende kracht. Welke
bijzondere omstandigheden doen zich voor om hier terugwerkende kracht door
te voeren? Kan de regering ten slotte inzicht versschaffen in op welke wijze
de boekwinst op de ondergrond van de bedrijfswoning in de toekomst wordt bepaald?
Mag er in de toekomst worden gecompartimenteerd?De leden van de fracties van GPV en RPF hebben sympathie voor het streven
van de regering om land- en tuinbouwbedrijven die als gevolg van overheidsingrijpen
moeten staken betere fiscale mogelijkheden te bieden om elders een nieuw bedrijf
te starten. Genoemde leden vragen of van de voorgestelde fiscale begeleiding
ook gebruik mag worden gemaakt als na staking een onderneming in een andere
sector wordt opgestart, of is zij uitsluitend beperkt tot dezelfde activiteiten
op een andere locatie? Meer specifiek vragen zij de regering welke ruimte
er voor de stakende ondernemers bestaat om een onderneming in een andere «tak
van sport» te beginnen.De leden van de fracties van GPV en RPF merken vervolgens op dat het niet
altijd helder is wanneer de bedrijfsvoering wordt beperkt ten gevolge van
overheidsingrijpen en wanneer de oorzaak is gelegen in de werking van de vrije
markt. Overheidsingrijpen kan immers ook invloed hebben op de concurrentiepositie
van bedrijven die niet rechtstreeks worden geconfronteerd met een onteigening
of veranderingen in de bestemmingsplannen. Kan de regering de reikwijdte van
de voorgestelde voorziening preciseren?De leden van de fractie van D66 ondersteunen de gedachte achter het opnemen
van een faciliteit die het mogelijk maakt om bij staking van een IB-onderneming
als gevolg van bepaalde vormen van overheidsingrijpen (niet zijnde onteigeningen)
de afrekening van de belastingclaim op stille reserves te voorkomen door deze
claim door te schuiven naar de boekwaarden van de investeringen in bedrijfsmiddelen
die in het kader van een andere bestaande of een nieuwe onderneming worden
aangeschaft. Deze leden willen graag toegelicht hebben waarom in het voorstel
van de regering zo strict is gekozen voor onteigeningen waarop de Onteigeningswet
van toepassing is. Het koppelen van de fiscale faciliteit aan de onteigening
stimuleert ondernemers niet om over te gaan tot vrijwillige verkoop bij een
bestemmingswijziging. De onderhavige maatregel lijkt vormen van niet-coöperatief
gedrag en het oprekken van juridische procedures door ondernemers fiscaal
te belonen en coöperatief gedrag (vrijwillige verkoop) en korte juridische
procedures fiscaal af te straffen. De leden van de D66-fractie houden vooralsnog
twijfels of met het onderhavige instrument een goed signaal naar de samenleving
wordt afgegeven. In § 3.2 van het Algemeen Deel van de memorie van toelichting wordt
gesproken over overheidsingrijpen bij herstructurering van bedrijfstakken,
voortvloeiend uit bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen Europese
of nationale regelgeving. De leden van de VVD-fractie vragen de regering wat
de maatstaf zal zijn om te bepalen of een regeling die tot herstructurering
leidt, bij AMvB zal worden aangewezen. Naar aanleiding van 3.2 van het Algemeen
Deel van de memorie van toelichting vragen deze leden in welke gevallen er
bij een herstructurering als gevolg van overheidsingrijpen al dan niet sprake
zal zijn van staking. Zou de regering kunnen verduidelijken waarom alleen
bij onteigening een tegemoetkomende regeling geldt en niet in andere gevallen
van overheidsingrijpen, waarbij met name gedacht kan worden aan een contractuele
overdracht van bedrijfsmiddelen aan de overheid (minnelijke onteigening)?De leden van de fracties van GPV en RPF lezen in de toelichting (blz.
7) dat waar het vermoeden bestaat dat er sprake is van staatssteun er een
melding plaatsvindt aan de Europese Commissie. Betekent dit in de praktijk
niet dat deze melding in alle gevallen zal moeten plaatsvinden? Het betreft
toch feitelijk uitsluitend de land- en tuinbouwsector?De leden van de fracties van GPV en RPF vinden de termijn van 12 maanden
die geldt voor de conserverende aanslag erg minimaal. Wat is erop tegen die
termijn te verlengen, bijvoorbeeld door aan te sluiten bij de termijn die
geldt voor de herinvesteringsreserve? Worden met een verlenging van die termijn
niet meer mogelijkheden geboden?3.3 Verruiming doorschuifregelingGaarne vernemen de leden van de VVD-fractie, op zijn minst in hoofdlijnen,
wat de nieuwe standaardvoorwaarden voor de geruisloze inbreng zullen inhouden.
Zal hierin het agio-verbod worden gehandhaafd? Zo ja, zou de regering dan
nauwkeurig kunnen beschrijven welk heffingsbelang gemoeid is bij het agio-verbod?
Zij vragen waarom de regeling over geruisloze inbreng niet van toepassing
is op met een NV of BV vergelijkbare buitenlandse rechtsvormen. Eenzelfde
vraag hebben deze leden met betrekking tot de geruisloze terugkeer (check).
Zo nee, hoe valt deze beperking dan te rijmen met het recht van vrije vestiging
binnen de Europese Unie?De leden van de VVD-fractie constateren dat de voorgestelde regeling over
geruisloze terugkeer buitengewoon gecompliceerd is en vragen of behoud van
de aanmerkelijkbelangclaim niet op veel eenvoudiger wijze zou kunnen worden
bereikt door aan de voortzettende aandeelhouders bij de ontbinding van de
BV een conserverende aanslag op te leggen ter grootte van de aanmerkelijkbelangclaim,
en daarvoor renteloos uitstel van betaling te verlenen totdat de IB-onderneming
geheel of gedeeltelijk wordt gestaakt. Zij verwijzen hiervoor naar de publicatie
van J. Doornebal, in Weekblad Fiscaal Recht 2000, blz. 1188.Waarom is de geruisloze terugkeer, gelet op art. 14c, lid 1, Wet Vpb.
(voorstel), uitsluitend mogelijk als de NV of BV uitsluitend natuurlijke personen
als aandeelhouder heeft? Zou het niet mogelijk zijn om, indien er slechts
voor een deel natuurlijke personen aandeelhouders zijn, de faciliteit pro
rata toe te passen? De omvang van de terugkeerreserve wordt op grond van het
voorgestelde art. 3.54a, lid 5, Wet IB door de inspecteur vastgesteld, zo
vervolgen deze leden. Het wetsvoorstel vermeldt niet binnen welke termijn
de inspecteur dit moet doen. Is hier sprake van een beschikking op aanvraag
waarvoor de termijn van art. 5a van de AWR geldt? Vervolgens stellen de leden van de VVD-fractie een groot aantal vragen.
Hoe moet het begrip onderneming in art. 14c, eerste lid Wet Vpb. (voorstel)
worden opgevat? Kan de regering bevestigen dat de voortzettingseis in het
voorgestelde art. 14c, lid 1, Wet Vpb net zo moet worden uitgelegd als in
(thans) art. 18 Wet IB, met als gevolg dat de faciliteit alleen dan buiten
toepassing moet blijven als de terugkeer onderdeel uitmaakt van een geheel
van rechtshandelingen dat is gericht op overdracht of liquidatie van de onderneming
(HR 29 augustus 1997, BNB 1997/374 en 375)? Indien de voortzettingseis strenger
moet worden uitgelegd, wat is dan de ratio van die strengere uitleg, aangezien
dan immers geen fiscale claim verloren gaat? Kan de regering bevestigen dat
aan de voortzettingseis ook voldaan is wanneer de aandeelhouder de onderneming
voortzet als medegerechtigde? Immers, ook dan lopen de doorgeschoven fiscale
claims geen gevaar. Kan de regering toelichten wat op bladzijden 53 en 54
van de memorie van toelichting wordt bedoeld met de eis dat de gerechtigdheid
tot de IB-onderneming grotendeels overeenkomt met de gerechtigdheid tot de
vennootschap? Kan hieruit worden afgeleid dat de gerechtigdheid maximaal 50%
mag afwijken?Gaarne zouden de leden van de VVD-fractie nog tijdens de parlementaire
behandeling van het wetsvoorstel de concepttekst ontvangen van de standaardvoorwaarden
bedoeld in art. 14c, lid 6, Wet Vpb (voorstel). Zij vragen de regering dit
toe te zeggen. In hoeverre kan de rechter de voorwaarden die de staatssecretaris
van Financiën op basis van art. 14c Wet Vpb heeft vastgesteld toetsen
in een procedure waarbij de inspecteur partij is en de staatssecretaris niet?In art. 4.42a Wet IB 2001 (voorstel) wordt de doorschuiving van het vervreemdingsvoordeel
bij geruisloze terugkeer geregeld. Een en ander gebeurt op verzoek van de
belastingplichtige en de minister kan hieraan voorwaarden verbinden. De leden
van de VVD-fractie constateren dat in het wetsvoorstel niets is geregeld omtrent
de rechtsbescherming tegen dergelijke voorwaarden. Naar analogie met de regeling
voor de fiscale eenheid verdient het aanbeveling dat de inspecteur de voorwaarden
opneemt in een voor bezwaar vatbare beschikking. Zij verzoeken de regering
dit toe te zeggen.In § 5.4 van het Nader Rapport aan de Koningin staat dat het vermogen
van een eigen pensioen-BV, waaraan de pensioenverplichting wordt overgedragen,
in beginsel kan worden belegd in leningen aan de aandeelhouder ten behoeve
van de onderneming die hij voortzet. De leden van de VVD-fractie ontvangen
graag een verduidelijking van wat hier onder de woorden «in beginsel»
moet worden verstaan.De leden van de VVD-fractie vragen voorts of de terugkeerfaciliteit praktische
betekenis heeft wanneer in de vennootschap nog een lijfrenteverplichting van
enige omvang aanwezig is die bijvoorbeeld is ontstaan bij een ruisende inbreng
van de onderneming in de BV. Zou deze lijfrenteverplichting ondergebracht
moeten worden bij een professionele verzekeraar, dan zou dat tot liquiditeitsproblemen
kunnen leiden. Welke mogelijkheden zijn er om dit op te lossen?Hoe werkt de regeling uit als er een of meer aandeelhouders in het buitenland
wonen?Bij overdracht van een gedeelte van de onderneming moet het niet-overgedragen
gedeelte op zichzelf beschouwd nog een onderneming kunnen vormen in de zin
van art.6 Wet IB 1964, zo merken de leden van de PvdA-fractie op. Dit betekent
dat het buitenvennootschappelijke ondernemingsvermogen moet worden overgedragen,
wil de geruisloze overdracht kunnen worden toegepast. Welke argumentatie ligt
hieraan ten grondslag? Zal in veel gevallen de geruisloze overdracht hierop
niet afketsen? Is overwogen hier hetzelfde standpunt in te nemen
zoals vastgesteld is ten aanzien van de vrijstelling kapitaalsbelasting, zo
vragen deze leden.MKB Nederland voorziet grote problemen bij de driejaarstermijn voor bedrijfsoverdrachten
met name aan derden. Voor een driejarig samenwerkingsverband ontbreekt de
tijd en vaak zal zo'n onderneming niet voldoende renderen voor twee gezinsinkomens.
Welke bezwaren kleven aan het feit om deze driejaarstermijn te schrappen?
Indien niet wordt voldaan aan de driejaarstermijn wordt een sanctie opgelegd.
Deze sanctie is in de wettekst niet duidelijk. Is de sanctie dat de gehele
geruisloze overgang wordt teruggedraaid zodat de overdrager alsnog moet afrekenen,
of is de sanctie dat de overnemer moet afrekenen?De ministeriële regeling bij het niet voldoen aan de driejaarstermijn
bij onvoorziene omstandigheden is niet bij het wetsvoorstel gevoegd. Om hierover
te kunnen oordelen moet de Kamer hierover tijdig kunnen beschikken, menen
deze leden. Kan de regering dit toezeggen? Is overwogen ook andere belastingen
in de doorschuifregeling te betrekken zoals het successierecht, de overdrachtsbelasting
en het ontbreken van een doorschuiffaciliteit in de sfeer van het aanmerkelijk
belang?Doorschuiving à la carte is door de werkgroep-Oort II afgeraden
o.a. door het toenemen van administratieve lasten, terwijl de subwerkgroep
winst (rapport «Belastingen bedrijfsleven 21e eeuw») hier juist
een voorstander van was. Is in dit kader de toepassing van geruisloze overdracht
overwogen «voor zover» wordt overgedragen. Blijft de mogelijkheid
bestaan om quota e.d. geruisloos over te dragen naast een overigens ruisende
overdracht?Is het mogelijk om de nieuwe doorschuifregeling reeds toe te passen op
doorschuivingen per 1 januari 2001 om administratieve rompslomp voor belastingplichtigen
te voorkomen, zoals bij eerdere uitbreidingen het geval is geweest? Waarom –
nu de doorschuifregeling aanmerkelijk is verruimd – blijkt er geen doorschuifregeling
mogelijk te zijn van een onderneming naar een werkzaamheid? Voor familiebedrijven
in het MKB lijkt dit een belangrijke verbetering te kunnen zijn.De leden van de CDA-fractie constateren dat de geruisloze doorschuiving
van een onderneming naar (naaste) familieleden wordt gewijzigd in een doorschuiving
naar een medeondernemer. Degene die overdraagt kan daarbij zowel een ondernemer
als een winstgerechtigde zijn. Degene die overneemt moet echter zowel tijdens
de overdracht als 36 maanden daarvoor ondernemer zijn. Er komt een ministeriële
regeling voor gevallen waarin de driejaarstermijn niet gehaald wordt door
overlijden of arbeidsongeschiktheid van de overdrager. Wanneer zal die komen
en mag de Tweede Kamer deze nog inzien? Deze leden zijn zeer tevreden over
de verruimde doorschuifmogelijkheid. De huidige faciliteit van doorschuiving
in de familiesfeer is te beperkt omdat de overdracht aan een familielid dat
nooit actief bij de onderneming betrokken is geweest, gunstiger wordt behandeld
dan bijvoorbeeld de overdracht aan een derde die dat wel was. De Raad van
State is terughoudend: naar zijn oordeel dienen alleen doorschuiffaciliteiten
geboden te worden indien geen liquiditeiten buiten de onderneming om beschikbaar
komen voor de fiscale afrekening. De leden van de CDA-fractie zijn van mening
dat de geboden faciliteit zeer gewenst is en dat een dergelijke beperking
het voordeel teniet zou doen. Deze leden vragen wel of de door de Raad gesuggereerde
variant waarin de overdragen nog drie jaar als commanditair vennoot optreedt
nog overwogen is. Waarom is daar verder niet op ingegaan? Kan de regering bevestigen dat het besluit van 6 september 1999, nr. DB
99/128, BNB 1999/430, inzake de toepassing van art. 17 Wet IB 1964 bij de
overdracht van melk-, mest-, vis- en suikerquota en van varkens-, fokzeugen-
en ammoniakrechten, eveneens zal gelden voor de toepassing van art. 3.63 Wet
IB 2001 bij de overdracht van deze quota en rechten?Wil de regering ook reageren op het pleidooi van de NOB om bij de toepassing
van de faciliteit van art. 3.63 Wet IB 2001 op het overgedragen deel van de
onderneming de eis te laten vervallen dat de niet-overgedragen vermogensbestanddelen
een materiële onderneming dienen te vormen en om deze faciliteit ook
toe te staan voor het overgedragen deel van de onderneming als de niet-overgedragen
vermogensbestanddelen geen materiële onderneming vormen.Is het wat betreft de Invoeringswet verdedigbaar dat overdrachten per
1 of 2 januari 2002 ook nog onder het hierboven opgenomen overgangsrecht
vallen? De leden van de CDA-fractie wijzen dan onder meer op de arresten gepubliceerd
in BNB 1969/61 en V-N
1987, blz. 2171. De Hoge Raad besliste namelijk dat bij een overdracht die
enkele dagen na het boekjaar plaatsvindt bij de overdrager geen nieuw boekjaar
meer aanvangt. De overdrachtswinst valt dan in 2001.Moeite hebben de leden van de CDA-fractie met de eis van medeondernemerschap
bij de doorschuifregeling in de familiesfeer. Dit is een verslechtering. Waarom
wordt de bestaande regeling in de familiesfeer niet gehandhaafd? In bepaalde
gevallen zal er een loondienstverhouding zijn. Waarom wordt die mogelijkheid
in familieverband geschrapt? Graag vernemen deze leden een reactie op het
voorstel van VNO-NCW om de eis van mede ondernemerschap te vervangen door
«ten minste drie jaar in de onderneming werkzaam». Een gedwongen
samenwerking heeft ook nadelen. De leden van de CDA-fractie bepleiten handhaving
van de huidige regeling met betrekking tot de overdracht in de familiesfeer,
ook na 2001. Vanuit het MKB-perspectief zou ook de driejaarstermijn moeten
vervallen. Zij vragen de regering hierop te reageren.De leden van de fractie van D66 ondersteunen het voorstel om bepaalde
knelpunten weg te nemen door de regeling van de geruisloze doorschuiving uit
te breiden naar situaties waarin de onderneming overgaat op een mede-ondernemer.
Deze leden begrijpen uit de context dat onder een mede-ondernemer een persoon
wordt verstaan die reeds een zekere tijd actief betrokken is bij het drijven
van de onderneming. De leden van de D66-fractie willen graag nader toegelicht
hebben wat in dit verband wordt bedoeld met «een zekere tijd actief
betrokken». Ook zij vragen de regering in dit verband reageren op het
pleidooi van VNO/NCW in de brief van 21 augustus jl. om de eis van mede-ondernemerschap
te vervangen door de eis dat de overnemer tenminste drie jaar in de onderneming
werkzaam is geweest. Waarom is voor een periode van drie jaar is gekozen,
en niet om de (samenwerkings)termijn in zijn geheel te laten vervallen of
te beperken tot bijvoorbeeld een periode van één of twee jaar?
Voorts willen deze leden graag weten of bij de toepassing van de doorschuiffaciliteit
een voortzettingseis geldt, en zo ja, of de faciliteit bij de overdrager wordt
teruggenomen als de overnemer niet aan deze eis voldoet. Heeft de regering
overwogen de doorschuiffaciliteit ook van toepassing te laten zijn op ter
beschikking gestelde vermogensbestanddelen en op welke gronden is daarvan
afgezien?De leden van de fractie van GroenLinks staan evenals de Raad van State
kritisch tegenover de noodzaak om de doorschuifregeling te verruimen. De oorspronkelijke
argumentatie voor een specifieke doorschuiffaciliteit binnen de familiesfeer
overtuigt deze leden meer dan de voorgestelde verruiming naar de groep mede-ondernemers. De leden van de fracties van GPV en RPF vinden het een goede zaak dat
de mogelijkheden voor ondernemers om geruisloos door te schuiven worden verruimd,
zodat deze faciliteit ook buiten de familiekring kan worden toegepast. Ze
constateren echter ook dat voor het doorschuiven binnen familiekring geen
specifieke regeling blijft bestaan. Betekent dit dat de overheid een bewuste
keuze maakt om familiebedrijven als «gewone» bedrijven te behandelen
met als mogelijk gevolg dat de aantrekkelijkheid om voor familiebedrijven
te kiezen zal afnemen? Genoemde leden herinneren hierbij ook aan de vormgeving
van de meetrek- en meesleepregeling, waardoor het voor familieleden minder
aantrekkelijk is geworden om in familiebedrijven te investeren en familiebedrijven
gedwongen zullen worden «vreemd» vermogen aan te trekken.Deelt de regering de mening van de leden van de fracties van GPV en RPF
dat voor het familiebedrijf de eis voor een geruisloze doorschuiving, namelijk
dat de opvolger drie jaar lang medeondernemer moet zijn geweest, een verslechtering
betekent ten opzichte van de huidige situatie? Is de termijn van drie jaar
niet een te grote drempel? Wat vindt de regering van de suggestie van Raad
voor het Zelfstandig Ondernemerschap (RZO) om de voorgestelde 3 jaarstermijn
te vervangen door de voorwaarde dat het ondernemingsvermogen gedurende eenzelfde
periode na de bedrijfsoverdracht in het bedrijf dient te blijven?Met betrekking tot de verruiming van de doorschuifregeling, waarbij als
voorwaarde wordt voorgesteld dat de overnemer voordat de bedrijfsoverdracht
plaatsvindt ten minste drie jaar als medeondernemer bij de onderneming betrokken
dient te zijn, stellen de leden van de SGP-fractie zowel het argument dat
de vermogenspositie van de voortzetter middels de driejaars participatie van
de overdrager kan worden versterkt, als het argument van het belang van kennisoverdracht,
niet doorslaggevend te vinden. De aan het woord zijnde leden wijzen daarentegen
op het verschijnsel dat samenwerking kan leiden tot spanningen en conflicten
tussen de overdrager en de voortzetter, bijvoorbeeld omdat de voortzetter
een geheel andere, modernere visie heeft op het te voeren ondernemingsbeleid.
Deze leden pleiten in dit verband ervoor in plaats van het criterium van de
driejaarstermijn de voorwaarde dat het ondernemingsvermogen gedurende een
zelfde periode na bedrijfsoverdracht in de onderneming dient te blijven, in
voorliggend wetsvoorstel op te nemen. Zij vragen een reactie van de regering
op dit punt.De leden van de VVD-fractie vragen waarom wordt verlangd dat de opvolger
bij de onderneming betrokken is geweest als mede-ondernemer. Waarom is werknemerschap
niet voldoende? Zij hebben moeite met de voorwaarde dat de opvolger drie jaar
mede-ondernemer moet zijn geweest en vrezen dat dit in de praktijk niet werkt.
Twee kapiteins op één schip dat gaat niet. Deze leden zijn vooralsnog
de mening toegedaan dat het beter zou zijn als deze eis vervalt. De leden
van de VVD-fractie vragen zich ook af of de eis van een voorafgaand samenwerkingsverband
met de opvolger geen aanzienlijke belemmering vormt voor toepassing van de
nieuwe faciliteit. De totstandkoming van een dergelijk samenwerkingsverband
zal normaal gesproken toch leiden tot een fiscale afrekening en deze kan alleen
worden voorkomen met bekende technieken als het voorbehoud van stille reserves
en eventueel buitenvennootschappelijk ondernemingsvermogen, maar daaraan kleeft
toch een aantal belangrijke haken en ogen. Deze leden verwijzen hiervoor naar
de publicatie van J.J.M. Jansen in Weekblad Fiscaal Recht 2000, blz. 1172
e.v., die erop wijst dat een voorbehoud van stille reserves alleen reële
betekenis heeft indien het zich laat aanzien dat die reserves ook binnen afzienbare
tijd zullen worden gerealiseerd. Deelt de regering die conclusie? Is de eis van een driejarig samenwerkingsverband niet erg streng wanneer
de ondernemer constateert dat zijn gezondheid hem in de steek begint te laten
en op basis daarvan zijn onderneming wil gaan overdragen? Hoe staan de bewindslieden
tegenover het standpunt van Subwerkgroep winst om een zogenaamde doorschuiving
à la carte mogelijk te maken, dat wil zeggen dat elk willekeurig gekozen
vermogensbestanddeel geruisloos kan worden doorgeschoven? Zijn de bewindslieden
van oordeel dat onder de nieuwe doorschuifregeling het buiten-vennootschappelijk
ondernemingsvermogen tevens moet worden overgedragen? Bestaat niet het risico,
met name bij overdrachten aan personen buiten de familiesfeer, dat verplichte
overdracht van het bedrijfspand op bezwaren stuit? Verder zouden de leden
van de VVD-fractie gaarne vernemen hoe een eventuele verplichting tot overdracht
van buitenvennootschappelijk ondernemingsvermogen zich verhoudt tot het arrest
HR 3 november 1999, BNB 2000/30, tot het voor de kapitaalsbelasting gewezen
arrest HR 17 januari 1990, BNB 1990/92, en het voor de vennootschapsbelasting
geformuleerde beleid van het Besluit van 1 juli 1993, BNB 1994/76 (punt 2.1).De leden van de VVD-fractie vragen de bewindslieden vervolgens te bevestigen
dat het Besluit van 6 september 1999, BNB 1999/430 inzake geruisloze overdracht
van quota ook onder de nieuwe faciliteit zal worden gehandhaafd. Zal dit besluit
tevens aan de nieuwe wetgeving worden aangepast voor wat betreft de kring
van personen aan wie geruisloos kan worden overgedragen? Wat zijn de rechtsgevolgen
indien niet wordt voldaan aan het vereiste van voortzetting van de onderneming?
Wordt de geruisloze overgang voor de overdrager dan teruggedraaid of zal de
overnemer dan moeten afrekenen? Ook de leden van de VVD-fractie zouden graag,
in ieder geval op hoofdlijnen, de inhoud vernemen van de ministeriële
regeling voor gevallen waarin door onvoorziene omstandigheden aan de driejaarstermijn
niet kan worden voldaan.Deze leden vinden het een gemis dat er geen geruisloze overgang mogelijk
zal zijn van een onderneming naar een werkzaamheid, bijvoorbeeld voor het
geval de overdragende ondernemer het bedrijfspand aan zijn opvolger gaat verhuren
en op basis daarvan onder de meesleepregeling gaat vallen. Ten aanzien van
het overgangsrecht vragen zij waarom dit regime niet gedurende drie jaar zal
gelden, nu de nieuwe regeling ook drie jaar mede-ondernemerschap zal verlangen.De leden van de fracties van GPV en RPF constateren dat bij wijze van
overgangssituatie de huidige doorschuifregeling in familiesfeer in 2001 van
kracht blijft. Betekent dit dat familiebedrijven vanuit fiscaal oogpunt er
verstandig aan doen om te kiezen tussen doorschuiven in 2001 of pas na 2004?De leden van de fracties van GPV en RPF constateren vervolgens dat er
toch nog onderscheid blijft bestaan tussen de «gewone» bedrijfsopvolging
en bedrijfsopvolging van vader op zoon. In het laatste geval hoeft geen overdrachtsbelasting
te worden betaald over het onroerende goed dat met het bedrijfsvermogen overgaat.
Maar nu zowel voor de familiaire bedrijfsopvolging in de rechte lijn als voor
de overige bedrijfsopvolging, als voorwaarde voor een geruisloze doorschuiving
wordt gesteld dat er sprake is geweest van een mede-ondernemerschap van drie
jaar, achten de genoemde leden dit nog bestaande onderscheid niet logisch.
Waarom heeft de regering er niet voor gekozen bij een bedrijfsoverdracht aan
een overnemer die drie jaar als mede-ondernemer bij de onderneming betrokken
is, ook vrijstelling te verlenen van het betalen van overdrachtsbelasting
over het onroerend goed dat met het bedrijfsvermogen meegaat? De leden van de SGP-fractie vragen de regering te beargumenteren waarom
er niet voor is gekozen de uitzonderingsbepalingen met betrekking tot situaties
waarin niet meer door bijzondere omstandigheden aan de driejaarstermijn kan
worden voldaan, in voorliggend wetsvoorstel vast te leggen.De leden van de SGP-fractie uiten hun twijfels over de effectiviteit van
de voorgestelde maatregel om ook met betrekking tot de bedrijfsoverdracht
in de familiesfeer de driejaarstermijn te doen gelden. Deze leden menen dat
dit bij overdrachten tussen familieleden een belangrijke beperking oplevert
ten opzichte van de huidige regeling. Juist rond de bedrijfsoverdracht blijken
zich in de familiesfeer vaak grote spanningen voor te kunnen doen, zo wordt
geconstateerd in het onderzoek van de RZO (Opvolgingsdip in familiebedrijven,
M. Marzolla, RZO, Den Haag 2000) waarnaar de aan het woord zijnde leden verwijzen,
hetgeen de groei van het bedrijf veelal negatief beïnvloedt. Zij vragen
de regering dan ook duidelijk te beargumenteren, hoe deze maatregel zich verhoudt
tot de doelstelling van voorliggend wetsvoorstel. Ook de leden van de SGP-fractie
vragen de regering derhalve de driejaarstermijn ten behoeve van bedrijfsoverdrachten
tussen familieleden in de rechte lijn te schrappen.De leden van de PvdA-fractie merken op dat de memorie van toelichting
vermeldt dat bij het ontstaan van een samenwerkingsverband belastingheffing
achterwege gelaten kan worden door een voorbehoud te maken voor de stille
reserves. Worden deze voorbehouden stille reserves bij de latere totale overdracht
alsnog doorgeschoven?3.4 Intensivering investeringssaftrekDe leden van de fractie van D66 hebben met instemming kennisgenomen van
het voorstel voor een verhoging van de percentages van de eerste twee schijven
van de investeringsaftrek.De leden van de SGP-fractie vinden de investeringsaftrek een bij uitstek
geschikt instrument om kleinschalige investeringen te bevorderen. In dat licht
bezien vragen zij de regering te beargumenteren waarom er geen specifieke
investeringsaftrek komt, gericht op de verbetering van diergezondheid, dierenwelzijn
en hygiëne. Voorts vragen de aan het woord zijnde leden of de voorgestelde
toekenning van de milieu-investeringsaftrek tot onnodige administratieve lasten
leidt. Kan de regering in dit verband ingaan op de kritiek van de Nederlandse
Federatie van Belastingsadviseurs?De leden van de CDA-fractie merken op dat er voor diergezondheids- en
dierenwelzijn geen investeringsaftrek komt. Wetstechnische redenen verhinderen
dit. Op welke wijze wordt het beschikbaar gestelde budget van 5 miljoen gulden
nu ingezet?De leden van de GroenLinks-fractie willen van de regering weten waarom
is afgeweken van het voornemen in het Regeerakkoord om een besparing op de
investeringsaftrek te bereiken. Hebben zij het goed begrepen dat er ten opzichte
van het Regeerakkoord 75 miljoen budgettaire derving op deze regeling wordt
ingeboekt?3.5 Geruisloze terugkeer uit de BVDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering een conceptversie van
de nieuwe standaardvoorwaarden bij artikel 4.42a over te leggen. Dit geldt ook voor art. 14c Vpb. Zonder deze lijkt een goed inzicht in de gewijzigde
regelingen niet goed mogelijk.De leden van de fracties van GPV en RPF kunnen zich in grote lijnen vinden
in het voorstel een geruisloze terugkeer uit een BV mogelijk te maken. Desondanks
hebben zij de indruk dat met name de bepaling van de zogenaamde terugkeerreserve
veel administratieve rompslomp met zich brengt, waardoor de aantrekkelijkheid
van de regeling sterk wordt beperkt. Is het juist dat de ingewikkeldheid van
de regeling afneemt als in het voorstel wordt afgezien van de eis tot ontbinding
van de BV? Kan de regering de afweging die zij in deze heeft gemaakt beargumenteren?De leden van de D66-fractie verzoeken de bewindslieden te reageren op
de aannames van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs dat het voorstel
tot een regeling voor een geruisloze terugkeer uit de BV zodanig is vormgegeven
dat er naar verwachting slechts in beperkte mate gebruik van zal worden gemaakt.
Willen zij in hun antwoord de voorstellen van de Federatie tot verruiming
van de voorgestelde regeling betrekken?De leden van de fracties van GPV en RPF vragen of dit voorstel ook zo
ver gaat dat indien een concernconstructie volledig wordt geliquideerd, conform
de voorgestelde regeling, het onroerend goed van de dochters ook vrij van
overdrachtsbelasting bij de aandeelhouders kan komen. Waarom wordt bij de
gefacilieerde terugkeer uit de BV niet al het vermogen betrokken, temeer nu
de fiscale claims in stand blijven? Deze leden begrijpen namelijk dat verhuurde
panden die los van de onderneming staan ervan worden uitgezonderd, waardoor
de drempel om uit de BV te treden onnodig wordt verhoogd. Bij terugkeer uit
de BV moet dan immers over de waarde van de verhuurde panden worden afgerekend.
Kan de regering de door haar gemaakte keuze beargumenteren? Wat vindt de regering
van de suggestie om ook deze verhuurde panden die onderdeel uitmaken van de
BV, maar losstaan van de onderneming, in de voorgestelde voorziening onder
te brengen?De leden van de fractie van D66 vragen hoe de regering staat tegenover
het creëren van een vrijstelling van overdrachtsbelasting terzake van
de overdracht van onroerende zaken die na terugkeer uit de BV deel gaan uitmaken
van het ondernemingsvermogen waarmee belastbare winst uit onderneming zal
worden behaald. Kunnen de bewindslieden in hun antwoord de mate van budgettair
beslag meenemen?De Minister kan op gezamenlijk verzoek van de belastingplichtige en de
voortzettende aandeelhouders onder door hem nader te stellen voorwaarden toestaan
dat de winst die bij of als gevolg van de ontbinding tot uitdrukking komt,
niet in aanmerking wordt genomen. De leden van de CDA-fractie hebben behoefte
aan een toelichting op de nadere regels die kunnen worden gesteld. Zullen
deze worden neergelegd? Zullen deze nog aan de Kamer worden voorgelegd? Hoe
zullen deze eruitzien? Ook in het zesde lid van het artikel wordt gesteld
dat er moet zijn voldaan aan nadere door de Minister te stellen voorwaarden.
Deze leden hebben er behoefte aan de inhoud van deze voorwaarden te betrekken
bij het debat over de vormgeving van de terugkeerfaciliteiten vragen de regering
daarom de concepttekst van de te stellen (standaard)voorwaarden voor te leggen.Daar tot de «teruggekeerde» vermogensbestanddelen ook onroerende
zaken kunnen behoren, en de te heffen overdrachtsbelasting een beletsel zou
kunnen zijn voor de «terugkeer» naar de eenmanszaak of VOF, adviseert
de Raad van State het voorstel in deze zin aan te vullen. In dat kader zegt
de regering een Nota van Wijziging toe op het voorstel van wet tot wijziging
van de Wet op belastingen van rechtsverkeer en de Natuurschoonwet 1928 (kamerstukken
II 1999/2000, 27 030). Wanneer zal deze Nota van Wijziging de Kamer bereiken
en hoe zal de voorgestelde wettekst eruit zal komen te zien? Daar het hierboven
aangehaalde wetsvoorstel deel uitmaakt van het Belastingplan 2000, vragen
de leden van de CDA-fractie of de betreffende bepaling dan ook nog (met terugwerkende
kracht) per 1 januari 2000 zal ingaan. Overigens zijn zij van mening dat de
nota naar aanleiding van het verslag op dit wetsvoorstel veel te lang op zich
laat wachten.In art. XI, onderdeel F is een overgangsbepaling opgenomen waarin specifieke
voorwaarden kunnen worden gesteld aan de geruisloze terugkeer indien deze
is voorafgegaan door een geruisloze inbreng op grond van art. 18 Wet IB 1964
en de voorovereenkomst op of na 27 juni 2000 is opgesteld. Zullen deze specifieke
voorwaarden eveneens aan de Tweede Kamer worden voorgelegd? Hoe zullen deze
voorwaarden eruit zien? Kan daarvan een voorbeeld gegeven worden, zo vragen
deze leden. Over bestanddelen die naar het privé-vermogen van de aandeelhouder
gaan dient te worden afgerekend zowel voor de vennootschapsbelasting als voor
het aanmerkelijk belang. De leden van de CDA-fractie vragen of dat wel gewenst
is. Wat is daarvan de reden?Over de mate waarin de aandeelhouders gerechtigd dienen te zijn tot het
vermogen van de voortzettende personenvennootschap spreekt de memorie van
toelichting niet eenduidig. Is het nu zo dat de gerechtigdheid van de voortzettende
aandeelhouders tot het vermogen van de personenvennootschap gelijk moet zijn
aan hun gerechtigdheid tot het vermogen van de BV, of kan het ook zo zijn
dat de gerechtigdheid tot het vermogen van de personenvennootschap maximaal
bijna 50% mag afwijken van de gerechtigheid tot het vermogen van de BV? De
leden van de CDA-fractie hebben behoefte aan meer duidelijkheid hieromtrent.
Zij verwijzen wat dit betreft ook naar het artikel van J. Doornebal in het
Weekblad Fiscaal Recht van 24 augustus jl. Doornebal concludeert in zijn artikel
dat de terugkeerfaciliteit nodeloos ingewikkeld en derhalve minder toegankelijk
wordt gemaakt door het stellen van de eis dat de vennootschap wordt ontbonden.
Deze leden zijn het met de auteur eens dat het argument dat deze eis noodzakelijk
is om te voorkomen dat lege vennootschappen ontstaan, weinig overtuigend is.
Voorts suggereert Doornebal de terugkeerreserve te vervangen door een conserverende
renteloze aanslag. Dat zou tot een aanmerkelijke vereenvouding kunnen leiden.
Ook de NOB wijst hierop. De Orde wijst op de volgende problemen. In de eerste
plaats dat de ontbinding van een vennootschap en de vereffening van haar vermogen
een tamelijk ingewikkelde en tijdrovende procedure is, waarbij aan tal van
vennootschapsrechtelijke voorschriften dient te worden voldaan. In de tweede
plaats dat de ontbinding van een vennootschap een aantal fiscale problemen
oproept die anders niet of in mindere mate aan de orde zouden komen, te weten:– het voorkomen dat de aanmerkelijkbelangclaim verloren gaat (in
het wetsvoorstel opgelost door de introductie van een terugkeerreserve);– het voorkomen dat de verrekenbare verliezen van de BV verloren
gaan (in het wetsvoorstel opgelost door een herwaardering van de vermogensbestanddelen
van de BV en doorschuiving van de resterende verliescompensatie naar de aandeelhouders);– het overbrengen van de pensioen- en lijfrenteverplichtingen van
de BV (in het wetsvoorstel «opgelost» door een verhoging van de
oudedagsreserve voor zover het FOR-lijfrenten betreft en voor het overige
door het elders onderbrengen van de verplichtingen);– het overbrengen van de niet-ondernemingsgebonden bezittingen van
de BV (in het wetsvoorstel «opgelost» door een afrekening over
de stille reserves in en de fiscalereserves die verband houden met deze bezittingen). Ook hierop vernemen de leden van de CDA-fractie graag
een reactie van de bewindslieden.Wanneer bij de BV verrekenbare verliezen (of nog niet in aanmerking genomen
buitenlandse winsten) aanwezig zijn, vindt een herwaardering van de vermogensbestanddelen
van de BV plaats tot maximaal de waarde in het economische verkeer. Hoe wordt
deze herwaardering toegerekend aan de afzonderlijke vermogensbestanddelen
van de BV, zo vragen deze leden, als de omvang van de verrekenbare verliezen
kleiner is dan de maximaal mogelijke herwaardering. Worden dan de vermogensbestanddelen
die deze verliezen hebben opgeroepen bij voorrang geherwaardeerd? Hoe verloopt
de toerekening als niet kan worden vastgesteld welke vermogensbestanddelen
de verliezen hebben opgeroepen? Is het juist dat de aanmerkelijkbelangclaim,
voor zover deze verband houdt met vermogensbestanddelen die niet tot het ondernemingsvermogen
van de voortzettende aandeelhouders kunnen gaan behoren, in de voorgestelde
regeling niet kan worden doorgeschoven met behulp van een terugkeerreserve?De leden van de CDA-fractie vragen zich voorts af waarom ontbinding van
de vennootschap een absolute voorwaarde is voor de geruisloze terugkeer. Sluit
dit wel voldoende aan bij de praktijk van opvolging in de MKB-sector, met
name bij overlijden van de directeur/grootaandeelhouder? Ook vragen deze leden
aandacht voor de situatie van een individueel aandeelhouder. Wanneer de gezamenlijke
aandeelhouders niet tot een besluit kunnen komen, wordt de situatie van de
individuele aandeelhouder geblokkeerd. Is individuele terugkeer mogelijk?
Vooral in situaties van bedrijfsopvolging zou dit mogelijkheden bieden. Kunnen
de bewindslieden een reactie geven op de voorstellen van de NFB? Wordt geruisloze
terugkeer uit de BV ook mogelijk zonder overdrachtsbelasting te zijn verschuldigd?
Deze leden verzoeken de regering ook te reageren op de suggestie van VNO-NCW
in dit kader.De onderhavige faciliteit geldt voor het geruisloos omzetten van een gehele
onderneming die bovendien gedurende een zekere periode wordt voortgezet, aldus
de leden van de PvdA-fractie. Houdt de voortzettingseis in dat de onderneming
gedurende die periode door alle aandeelhouders moet worden voortgezet? Een
dergelijke eis zou in bedrijfseconomisch opzicht belemmeringen kunnen oproepen.
Hierbij wijzen zij op de bezwaren geuit door Dr J. Doornebal in WFR 2000/6398
blz. 1182. Kan de terugkeerfaciliteit ook worden toegekend als de onderneming
van de BV wordt voortgezet in de vorm van een commanditaire vennootschap?De leden van de fractie van D66 zien graag dat de regering de noodzaak
van de voorwaarde dat de BV moet worden ontbonden om van de terugkeerfaciliteit
gebruik te maken, nader toelicht. Deze leden vrezen dat de voorwaarde dat
de BV moet worden ontbonden ertoe leidt dat de regeling nodeloos ingewikkeld
wordt en minder aantrekkelijk. Hoe staat de regering hier tegenover? De leden
van de fractie van D66 verzoeken de bewindslieden ook in te gaan op het commentaar
en de vragen van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs inzake de terugkeerregeling.Met betrekking tot de voorgestelde maatregelen inzake de geruisloze terugkeer
uit de besloten vennootschap vragen de leden van de SGP-fractie naar de voorwaarden
waaronder de diverse claims op de besloten vennootschap bij gehele of gedeeltelijke
staking via de zogeheten terugkeerreserve kunnen worden afgewikkeld. Tevens
vragen deze leden een reactie op het commentaar van de Nederlandse Orde van
Belastingadviseurs, dat het doorschuiven van de aanmerkelijk belangclaim bij
geruisloze terugkeer uit de besloten vennootschap via het opleggen van een renteloze conserverende aanslag veel eenvoudiger zou zijn dan
de invoering van een complexe terugkeerreserve.De huidige regeling blijft nog gelden, aldus de leden van de CDA-fractie,
indien het voornemen tot de omzetting voor 1 januari wordt vastgelegd en geregistreerd
en de overgang van de heffing van de IB naar Vpb eveneens voor die datum plaatsvindt.
Deze leden hebben begrip voor afschaffing van de commerciële herwaardering.
Hiermee komt immers een einde aan de onevenwichtigheid die na wijziging van
het aanmerkelijkbelangregime per 1 januari 1997 is ontstaan. Door de toepassing
van de commerciële herwaardering wordt de inkomstenbelastingclaim van
circa 50% omgezet in uitsluitend een enkelvoudige vennootschapsbelastingclaim
van 35%. Een aanmerkelijkbelangclaim ontstaat niet omdat voor de berekening
van de verkrijgingsprijs van de verkregen aanmerkelijkbelangaandelen wordt
uitgegaan van de werkelijke waarde van de aandelen. De leden van de CDA-fractie
vragen de bewindslieden een reactie te geven op het commentaar van de NFB
betreffende de kanttekeningen bij de civielrechtelijke gevolgen en de gevolgen
van kapitaalbelasting en de dubbele heffing. Welke gevolgen heeft de afschaffing
van de commerciële herwaardering op de mogelijkheden voor het aantrekken
van eigen en vreemd vermogen voor deze bedrijven?De leden van de PvdA-fractie merken op dat in de memorie van toelichting
verschillende termen worden gebruikt voor de mate waarin de aandeelhouders
gerechtigd dienen te zijn tot het vermogen van de voortgezette onderneming.
Voor wat betreft de Vpb-claim treedt elke aandeelhouder «voor zijn gedeelte»
in de plaats van de BV; bij toerekening van verrekenbare verliezen krijgt
elke aandeelhouder een deel toegerekend «dat zich verhoudt tot zijn
belang in de vennootschap»; bij de nadere voorwaarden die kunnen worden
gesteld als er meerdere aandeelhouders, zijn kan een voorwaarde worden gesteld
«zodat de gerechtigheid tot de IB-onderneming grotendeels overeenkomt
met de gerechtigheid tot de vennootschap». Kunnen de bewindslieden uitleggen
hoe deze termen in onderlinge samenhang zouden moeten worden bezien, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie.De leden van de PvdA-fractie wijzen er vervolgens op dat door DSM en anderen
voorstellen zijn gedaan voor het invoeren van een innovatie investeringsaftrek
(IIA) op basis van de categorieën zoals die bekend zijn uit de WBSO.
In het bijzonder is het wellicht te overwegen kleinere startende innovatieve
ondernemers fiscaal te belonen indien de innovatie succesvol is. Welke mogelijkheden
ziet de regering om een dergelijke regeling in te voeren? Welke modaliteiten
zijn daarbij denkbaar? Hoe schat de regering de doeleffectiviteit van een
dergelijke regeling in? Afhankelijk van de modaliteiten, welk financieel beslag
is daarvan te verwachten?3.6 Verlaging kapitaalsbelasting naar 0,7%De leden van de fractie van D66 juichen het beleid van tariefsverlaging
van de kapitaalsbelasting toe. Zij onderschrijven dat verdere verlaging van
de kapitaalsbelasting ten goede komt aan de verbetering van het fiscale vestigingsklimaat
en wijzen op hun jarenlange pleidooien voor verlagen c.q. afschaffen van deze
belasting.De leden van de GroenLinks-fractie zijn het niet eens met de continue
verlaging van de kapitaalsbelasting. De enige argumentatie die hiervoor door
de regering wordt gegeven is het fiscale vestigingsklimaat, maar naar hun
mening is het huidige vestigingsklimaat van Nederland in voldoende mate concurrerend.
Deze leden zouden liever zien dat de Nederlandse regering voorop loopt in
het tot stand brengen van Europese belastingcoördinatie
dan dat zij haar best doet om voorop te lopen in de concurrentiestrijd.4. Maatregelen ter financiering van het ondernemerspakket4.1 Bestrijding ongewenste handel in verliezen en vervangingsreservesHet feit dat de regering thans een wetswijziging entameert, aldus de leden
van de VVD-fractie, lijkt te suggereren dat zij vindt dat de bestaande bestrijdingsmiddelen
niet voldoende bescherming bieden aan de ontvanger. In verband daarmee zouden
deze leden graag een analyse ontvangen van de bestaande rechtspraak op het
gebied van onrechtmatige daad in geval van handel in vennootschappen met een
vervangingsreserve. Kan de regering aangeven op welke punten de mogelijkheden
die deze rechtspraak de ontvanger biedt zodanig tekortschieten dat een wetswijziging
geboden is?De leden van de PvdA-fractie vragen de bewindslieden een reactie te geven
op het artikel van prof. Dr. L.G.M. Stevens in WFR 2000/6398 blz.1215. Zal
de reparatiemaatregel om handel in verliezen tegen te gaan niet te rigide
werken in geval van reële saneringsoperaties, zoals het VNO/NCW aangeeft
in zijn brief van 21 augustus 2000. Naar de mening van de NOB in zijn brief
van 23 augustus 2000 bevatten de maatregelen een ernstige mate van overkill
die zich volgens de Orde met name voordoet in het geval een vennootschap waarvan
de activiteiten gewijzigd zijn, betrokken raakt bij een fusie, splitsing,
overname of bedrijfsopvolging. Door dit voorstel worden reorganisaties binnen
concern alsmede het aangaan of ontbinden van joint ventures onnodig belemmerd,
dit terwijl dergelijke operaties voor verlieslijdende belastingplichtigen
vaak van levensbelang zijn. Wat is het oordeel van de bewindslieden hierover.Ook de leden van de fractie van D66 verzoeken de regering te reageren
op de brief van 21 augustus jl. van VNO/NCW waarin wordt geconstateerd dat
de reparatie zodanig is vormgegeven dat bij een aanmerkelijke aandeelhouderswisseling
de verliesrekening verloren gaat, tenzij na het verliesjaar geen andersoortige
activiteiten worden verworven of gestart. Wil zij ingaan op de vraag waarom
deze omkering ten aanzien van de normale regel van verliesverrekening binnen
een juridische zelfstandige entiteit noodzakelijk is en daarbij de overwegingen
(vragen) van VNO/NCW betrekken?Voorts wensen deze leden graag te vernemen waarom voor het onderhavige
voorstel geen overgangsregeling is opgenomen nu ondernemingen voor in het
verleden plaatsgevonden aandeelhouderswisselingen na inwerkingtreding van
onderhavig voorstel te maken kunnen krijgen met een beperking van de verliescompensatie.
Ook de leden van de D66-fractie verzoeken de regering in te gaan op het (technisch)
commentaar van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs.De leden van de D66-fractie willen voorts graag weten waarom de regering
niet heeft gekozen voor de benadering, zoals ook vastgelegd in het rapport
Belastingen bedrijfsleven 21e eeuw, dat beperking van verliesverrekening eerst
aan de orde is, indien de onderneming in aard of omvang substantieel verandert
ten tijde van of binnen een beperkte duur na de aandeelhouderswisseling.4.1.1 Handel in verliezenIs de regering bereid de regeling met betrekking tot verliesverrekening
te evalueren? In het algemeen vragen de leden van de VVD-fractie wat erop tegen is dat een aandeelhouder die tijdens zijn aandeelhouderschap
niet de verliesverrekeningsmogelijkheden van zijn vennootschap te gelde heeft
kunnen maken, voor de nog onbenutte mogelijkheden daartoe een vergoeding ontvangt
in de overdrachtsprijs van zijn aandelen.Gaarne zouden deze leden voorts de visie van de regering vernemen op de
opvatting van L.G.M. Stevens, WFR 2000, blz. 1223, die voorstelt de mogelijkheid
van aftrek van liquidatieverliezen op deelnemingen geheel te schrappen in
ruil voor een onbelemmerde verliescompensatie voor de vennootschap zelf. Ook
ontvangen de leden van de VVD-fractie gaarne een reactie van de Staatssecretaris
op het voorstel van L.G.M. Stevens, Weekblad Fiscaal Recht 2000, blz. 1217
met betrekking tot verrekening van aanmerkelijkbelangverliezen. Indien dit
voorstel de regering niet aanspreekt, op welke wijze zou hij dan tegemoet
willen komen aan deze problematiek?De leden van de VVD-fractie willen voorts van de regering weten waarom
in tegenstelling tot in het huidige recht de bewijslast op de belastingplichtige
wordt gelegd om de mogelijkheid tot verliescompensatie nog te kunnen behouden.
De rechtszekerheid voor de belastingplichtige wordt daardoor bemoeilijkt,
te meer omdat het wetsvoorstel gebruik maakt van erg vage begrippen zoals
«hetgeen als gebruikelijk kan worden aangemerkt», «andersoortige
activiteiten», «hetgeen het lichaam bekend is of had kunnen zijn»
en «uiteindelijke zeggenschap». Zij hebben ook twijfels omtrent
de uitvoerbaarheid van deze regeling.Hoe zal de nieuwe regeling worden toegepast in geval van een emissie van
nieuwe aandelen, waarvoor slechts een deel van de zittende aandeelhouders
belangstelling blijkt te hebben? Kan een dergelijke emissie ertoe leiden dat
het recht op verliescompensatie verloren gaat? De leden van de VVD-fractie
vernemen voorts gaarne of door de voorgestelde regeling de mogelijkheid tot
verliescompensatie verloren kan gaan wanneer de aandelen of althans een substantieel
deel daarvan in het kader van een personeelsoptieregeling in handen van personeel
komt of in een daartoe opgerichte stichting. Dezelfde vraag zouden zij willen
stellen voor het geval een substantieel deel van de aandelen wordt overgedragen
aan een stichting waarin mede zeggenschap toekomt aan vertegenwoordigers van
het personeel van de onderneming.Naar aanleiding van de voorwaarde dat de bezittingen van de vennootschappen
in belangrijke mate bestaan uit beleggingen vragen de leden van de VVD-fractie
hoe deze voorwaarde zal worden toegepast op holdingvennootschappen. Zal bij
een passieve holding worden aangenomen dat haar bezittingen bestaan uit beleggingen,
ook indien de dochtervennootschap(pen) een actieve onderneming drijft c.q.
drijven? En hoe zal aan de andere kant worden aangekeken tegen een actieve
holding die deelneemt in een werkmaatschappij die naast haar ondernemingsactiviteiten
een belangrijke hoeveelheid beleggingen bezit?De leden van de VVD-fractie vinden het begrip «andersoortige activiteiten»
nogal vaag en vragen de regering hiervan een nadere aanduiding geven aan de
hand van concrete voorbeelden, in aanvulling op het gestelde in de memorie
van toelichting. Past de beperking tot gelijksoortige activiteiten wel in
de doelstelling van het wetsvoorstel, namelijk om het klimaat voor ondernemerschap
verder te optimaliseren in het licht van snelle maatschappelijke, technologische
en internationale ontwikkelingen? Dergelijke ontwikkelingen vragen toch juist
om expansie en flexibilisering, hetgeen met zich kan brengen dat andersoortige
activiteiten door een onderneming moeten worden ontwikkeld. Is het dan wel
rationeel om te verlangen, uitsluitend op grond van de fiscale
wetgeving, dat dergelijke activiteiten in een afzonderlijke rechtspersoon
worden ondergebracht?Hoe zal de regeling worden toegepast wanneer een vennootschap naast ondernemingsactiviteiten
ook belegt, en haar beleggingsactiviteiten uitbreidt? Maakt het daarbij verschil
of de uitbreiding betrekking heeft op andersoortige beleggingen? En zo ja
waar ligt dan de grens tussen andersoortige en gelijksoortige beleggingen?
De leden van de VVD-fractie vragen de regering wat het relevante verschil
is tussen verwerving van activiteiten van derden en een soortgelijke verwerving
van een gelieerde partij in de zin van het voorgestelde art. 20a, lid 4, letter
b ten 2° Wet Vpb.Ziet het wetsvoorstel ook op wijzigingen in aandeelhoudersrelaties die
vóór 2001 hebben plaatsgevonden? Is dat geen materieel terugwerkende
kracht? Is dit verenigbaar met het Eerste Protocol bij het EVRM?Het voorgestelde eerste lid van art. 15e Wet Vpb. spreekt over de uiteindelijke
zeggenschap en de uiteindelijke gerechtigdheid tot het vermogen van de belastingplichtige.
Verdient het geen aanbeveling deze begrippen te definiëren? Wat is bijvoorbeeld
het effect van certificering van de aandelen van de vennootschap? Bestaat
de mogelijkheid dat de inspecteur terugkomt op een positieve beschikking op
de voet van het voorgestelde art. 20a, lid 8 Wet Vpb.? Het voorgestelde negende
lid van artikel 20a Wet Vpb. biedt de belastingplichtige de mogelijkheid om
zijn vermogensbestanddelen voor ten hoogste de waarde in het economisch verkeer
te boek te stellen indien vanaf enig tijdstip als gevolg van de toepassing
van dit artikel verliezen niet meer verrekenbaar zijn met winsten van na dat
tijdstip. De leden van de VVD-fractie vragen hoe dit formeelrechtelijk zal
verlopen. Bij welke gelegenheid en in welke vorm zal dit te boek stellen voor
een hogere waarde plaatsvinden? Kan de belastingplichtige hier naderhand nog
op terugkomen? En op welk tijdstip zal voor de belastingplichtige onherroepelijk
komen vast te staan dat zijn oude verliezen niet meer verrekenbaar zijn? Zijn
deze gebeurtenissen qua tijdsverloop op elkaar afgestemd?Is het mogelijk voor gedeeltelijke opwaardering en vrijval te kiezen?
Zo neen, dan vernemen de leden van de VVD-fractie gaarne welke vermogensbestanddelen
bij voorrang dienen te worden opgewaardeerd en welke reserves bij voorrang
vrijvallen als de verrekenbare verliezen minder groot zijn dan de mogelijke
opwaardering en vrijval.In de toelichting lezen de leden van de fracties van GPV en RPF dat de
mogelijkheid van verliescompensatie bij interne aandeelhouderswisselingen,
derden ertoe heeft aangezet met een relatief klein belang deel te nemen in
verlieslatende vennootschappen. Kan de regering meedelen hoe vaak dit is voorgekomen?
Is het risico dat het genomen belang verloren gaat niet een voldoende drempel
tegen ongewenste handel in verliezen?De leden van de fracties van GPV en RPF steunen de regering in het streven
om te voorkomen dat handel in vennootschappen puur uit fiscaal-technische
overwegingen wordt gestimuleerd. In grote lijnen zijn zij het eens met de
voorgestelde maatregel om handel in verliezen tegen te gaan. Deze leden constateren
dat in vrijwel alle gevallen, door een wijziging in de zeggenschap over het
vermogen van meer dan 30%, verliesverrekening niet meer mogelijk is. De genoemde
leden zijn er echter niet van overtuigd dat ook bij interne wijzigingen in
de zeggenschapsverhoudingen de verliescompensatie in z'n geheel moet vervallen.
Stel dat twee personen ieder 50% van de aandelen van een verliesgevende BV bezitten. De ene persoon stapt uit de BV en draagt de aandelen over
aan degene die achterblijft. Het gevolg hiervan is dat door de voorstellen
van de regering de gehele verliescompensatie «verloren» gaat.
Deelt de regering de mening van de genoemde leden dat niet valt aan te nemen
dat in bovenstaand geval sprake is van oneigenlijk gebruik?4.1.2 Handel in vennootschappen met een vervangingsreserveIn de memorie van toelichting, algemeen deel ( 4, punt 1.2) wordt ingegaan
op de rol van de aandeelhouders, als deze er weinig brood meer in zien om
de vennootschap te laten herinvesteren. Aldaar staat dat zij de vennootschap
dan kunnen laten uitdragen dat nog steeds een vervangingsvoornemen aanwezig
is. De leden van de VVD-fractie vragen de regering toe te lichten in hoeverre
dit naar Nederlands burgerlijk recht een bevoegdheid van de aandeelhouders
is en welke bevoegdheden de directie van de vennootschap op dit gebied bezit.
Is het bovendien voldoende dat de ven-nootschap uitdraagt dat zij een vervangingsvoornemen
heeft, of gaat het om de materiële toets of dit voornemen ook daadwerkelijk
aanwezig is?De leden van de VVD-fractie zijn er nog niet van overtuigd dat de huidige
eis van het vervangingsvoornemen de Belastingdienst onvoldoende aanknopingspunten
geeft om oneigenlijke handel in BV's met een vervangingsreserve tegen te gaan.
Waaruit blijkt dat het in de praktijk zeer moeilijk is voor de fiscus om de
aanwezigheid van een vervangingsvoornemen te betwisten? Op wie rust naar huidig
recht de bewijslast? Zou het geen oplossing zijn te bepalen dat een vervangingsreserve
c.q. naar nieuw recht een herinvesteringsreserve, dient te vervallen wanneer
een vennootschapsbelastingplichtig lichaam haar activiteiten heeft gestaakt?In de memorie van toelichting Algemeen Deel, § 4.1.2, staat voorts
dat het nieuwe artikel 40 Invorderingswet zich beperkt tot gevallen waarin
bewust met het oog op het illusoir maken van de verhaalsmogelijkheid van de
ontvanger middelen aan de vennootschap zijn onttrokken. De leden van de VVD-fractie
hebben moeite dit in de algemeen geformuleerde tekst van het voorstel te lezen.
Zij zouden er de voorkeur aan geven wanneer dit met zoveel woorden in de wet
wordt vermeld en niet alleen in de memorie van toelichting. Wijkt dit dan
nog af van het begrip verduistering in het huidige artikel 40? Zo nee, waarom
is dit begrip dan niet gehandhaafd?Kan de regering aan de hand van een aantal voorbeelden verduidelijken
in welke gevallen een vermindering van het vermogen van de vennootschap al
dan niet kan worden verweten aan de voormalige aandeelhouder? De leden van
de VVD-fractie vragen,vervolgens op welke wijze een aandeelhouder het aansprakelijkheidsrisico
op grond van het voorgestelde art. 40 Invorderingswet kan vermijden wanneer
hij bijvoorbeeld een beleggings-BV verkoopt waarin een aantal panden zit met
stille reserves. Welke in de praktijk realiseerbare en redelijke bedingen
zou hij hiervoor moeten maken met de koper van de aandelen en op welke wijze
zou hij de zekerheid kunnen krijgen dat de aansprakelijkheid niet in het leven
wordt geroepen door handelingen van een opvolgende koper van de aandelen?De leden van de VVD-fractie zouden voorts gaarne vernemen hoe het begrip
vervreemding in art. 40 Invorderingswet moet worden uitgelegd. Valt hieronder
ook het verlenen van koopopties, claims en overdracht van economische eigendom?
Is een dergelijke ruime uitleg nodig voor een zinvolle toepassing van de nieuwe
regeling? Kunnen de bewindslieden uiteenzetten hoe onder art. 40 Invorderingswet
moet worden gehandeld indien de vennootschap slechts een deel van haar vennootschapsbelastingschuld
heeft betaald? Moet het betaalde deel bij voorrang worden toegerekend aan
stille reserves waarop art. 40 ziet? Zal de voorgestelde regeling
geen problemen opleveren na een aandeelhouderswisseling bij een vennootschap
van een vrije beroepsbeoefenaar? Immers, het vrije beroep is als regel niet
kapitaalintensief, waardoor de kans reëel is dat de bezittingen van een
dergelijke BV in belangrijke mate bestaan uit beleggingen.Opent art. 40 Invorderingswet de mogelijkheid om na een reeks aandeelhouderswisselingen
de vorige, de voorvorige aandeelhouder etc. aan te spreken? Zo ja, op basis
van welke criteria zal de ontvanger dan bepalen wie hij aansprakelijk stelt?
Heeft de aangesproken aandeelhouder vervolgens regres op andere ex-aandeelhouders
die eveneens onder art. 40 vallen maar niet aansprakelijk zijn gesteld? Welk
deel van de aansprakelijkheidsschuld moet ieder dan naar burgerlijk recht
dragen, zo willen de leden van de VVD-fractie weten. Waarom is niet voorzien
in een algemene mogelijkheid voor aansprakelijkgestelden om bezwaar te maken
tegen de desbetreffende aanslag?Wanneer kan de indiening tegemoet worden gezien van het wetsvoorstel waarbij
wordt voorzien in één allesomvattende rechtsgang tegen aansprakelijkstellingen,
welk voorstel in het najaar van 1999 in een vergevorderd stadium van voorbereiding
verkeerde (TK vergaderjaar 1999–2000, 26 788, nr. 6, blz. 23)?Het nieuwe art. 20a vervangt het huidige art. 20, vijfde lid, zo vervolgen
de leden van de CDA-fractie. Op grond van dit huidige artikel zijn verliezen
niet meer verrekenbaar ingeval de belastingplichtige zijn onderneming heeft
gestaakt en toekomstige winsten niet meer hoofdzakelijk ten goede komen aan
de natuurlijke personen die ten tijde van de staking aandeelhouders waren.
De nieuwe regeling heeft een andere insteek gekregen. Er wordt niet meer aangesloten
bij de staking van de onderneming. Uitgangspunt in de nieuwe regeling is dat
verliesverrekening vervalt bij het in belangrijke mate, dat wil zeggen 30%
of meer, wijzigen van de aandeelhouders. In tegenstelling tot de huidige regeling
worden ook interne aandeelhouderswisselingen betrokken bij de beoordeling
of aan deze 30% is voldaan. Als hieraan is voldaan en de bezittingen van het
lichaam bestaan in belangrijke mate (30% of meer) uit beleggingen, dan vervalt
de verliesverrekening. Bestaat het vermogen van het lichaam niet in belangrijke
mate uit beleggingen en zijn door het lichaam geen andere activiteiten gestart
of verworven dan blijft de verliesverrekening in stand. Indien wel andere
activiteiten worden gestart, dan vervalt de verliesverrekening. Deze leden
hebben begrip voor de aanscherping van de regeling. Het uitsluiten van verliesverrekening
bij overdrachten van 30% of meer en het starten van nieuwe activiteiten (vierdelid,
onderdeel b, 1) lijkt in eerste instantie overkill. Ook de Raad van State
wijst op dat gevaar. Hij suggereert een alternatief, namelijk de «activiteitencompartimentering».
De suggestie is door de regering overwogen, stelt het Nader Rapport. Kan beter
worden toegelicht, waarom er dan niet voor is gekozen? Het valt de leden van
de CDA-fractie op dat wat betreft de beoordeling van dit artikel de Raad en
de regering tegenover elkaar blijven staan. Deze leden betreuren dat; het
wordt dan een beetje «mijn woord tegenover het zijne».In de eerste plaats spreekt de Raad van State de wens uit om de uitsluiting
van de verliescompensatie in de vennootschapsbelasting in een ruimer kader
te bezien, namelijk door een relatie te leggen tussen de afrekenmomenten met
betrekking tot een onderneming van een vennootschap en de afrekenmomenten
met betrekking tot een onderneming die in de sfeer van de inkomstenbelasting
wordt gedreven. Bij deze suggestie van de Raad plaatst de regering vraagtekens.
Zij motiveert dat ook nauwkeurig. De Raad adviseert de begrippen «uiteindelijke
zeggenschap» en «uiteindelijke gerechtigdheid» zelfstandig
te omschrijven, omdat gelijke termen voor verschillende begrippen
in eenzelfde wet vermeden dienen te worden. De regering antwoordt echter dat
dat welbewust niet is gedefinieerd. De summiere toelichting laat deze leden
vooralsnog betwijfelen dat deze keuze verstandig is. Zij hebben behoefte aan
een nadere uiteenzetting van de regering.L.G.M. Stevens wijst in zijn artikel in het WFR van 24 augustus jl. op
het gebrek aan rechtszekerheid. Hij wijst daarbij met name op vage begrippen
als «hetgeen als gebruikelijk kan worden aangemerkt», «andersoortige
activiteiten», «hetgeen het lichaam bekend is of had kunnen zijn».
In de mogelijkheid om rechtszekerheid vooraf te verkrijgen door afgifte van
een beschikking door de inspecteur ziet Stevens geen afdekking van het rechtszekerheidstekort.
Wat is daarop de reactie van de regering?De NOB geeft aan de hand van een casuspositie technisch commentaar op
deze voorgestelde maatregel (paragraaf 2.3). De conclusie die de Orde
trekt lijkt in strijd te zijn met de opmerking in de memorie van toelichting
dat ook een interne wijziging in zeggenschap/ gerechtigdheid tot toepassing
van lid 1 moet leiden. De leden van de CDA-fractie vernemen graag de reactie
van de bewindslieden.In de memorie van toelichting wordt gesteld dat de malafide handel in
bedoelde vennootschappen toeneemt ondanks de invoering van artikel 40 van
de Invorderingswet 1990 in zijn huidige vorm in 1990. In welke mate is de
malafide handel toegenomen? In de memorie van toelichting wordt voorts toegegeven
dat artikel 40 Invorderingswet niet goed functioneert. Ook de redacteuren
van VakstudieNieuws wijzen daarop. De leden van de CDA-fractie vragen een
reactie op het commentaar van VakstudieNieuws (2000/16 augustus) dat de evaluatie
van de Invorderingswet aan het licht bracht dat het per 1 juni 1990 ingevoerde
art. 40 Inv. de ontvanger onvoldoende handvat geeft om malafide praktijken
aan te pakken.Eén van de voorwaarden voor aansprakelijkheidsstelling waarvoor
de ontvanger de bewijslast draagt, zo vervolgen de leden van de CDA-fractie,
is dat het vermogen van de vennootschap anders dan ten gevolge van de normale
bedrijfsvoering van de vennootschap moet zijn verminderd in de vijf jaren
voorafgaande aan het jaar van de vervreemding, in het jaar van de vervreemding,
dan wel in de drie jaren daarna. In de toelichting wordt geen opmerking gemaakt
over hoe ruim (of eng) het begrip normale bedrijfsvoering in dit kader moet
worden uitgelegd. Kunnen de bewindslieden daarop alsnog ingaan en daarbij
het commentaar van VakstudieNieuws betrekken dat in een geschil inzake aandelenfusie
het Hof besliste dat het «licht maken» van een vennootschap teneinde
de gevolgen van een mogelijke aansprakelijkheidsstelling te voorkomen, geldt
als een solide zakelijk argument (V-N 1999/57.21, blz. 5050). De leden van
de CDA-fractie merken voorts nog op dat in dit artikel weliswaar wordt verwezen
naar een aanmerkelijkbelangartikel in de Wet IB 2001 maar dat de aanmerkelijkbelang-omschrijving
uit die wet hier niet geldt. Het betreft een eigen omschrijving die ook afwijkt
van bijvoorbeeld art. 4 van de Wet op belastingen van rechtsverkeer. Kan dat
nader worden toegelicht?Aan de hand van het volgende voorbeeld geeft J.A. Booy in zijn artikel
in het WFR van 24 augustus jl. aan hoe lang de procedure in beslag kan nemen.
In jaar 1. verkoopt A zijn 100% in B BV aan C. In jaar 4 wordt het vermogen
van de vennootschap verminderd, anders dan door normale bedrijfsuitoefening.
In jaar 9 wordt een navorderingssaanslag opgelegd. In jaar 14 wordt A aansprakelijk
gesteld op grond van artikel 40 Inv. En worden executoriale maatregelen getroffen.
Na vaststelling van de aansprakelijkheid, welke ook vele jaren in beslag kan
nemen, heeft A nog de gelegenheid tegen de aanslag bezwaar te maken. Inmiddels
kunnen 16 tot 18 jaarverstreken zijn. Booy pleit voor een regeling
inhoudende dat de ontvanger verplicht wordt de aanslag op te leggen zodra
hij redelijkerwijs kan weten dat er nagevorderd kan worden, dan wel de primitieve
aanslag/voorlopige aanslag opgelegd kan worden en dat aansprakelijkstelling
plaatsvindt zodra de aanslag onbetaald blijft. De leden van de CDA-fractie
stellen een reactie van de regering op prijs. Booy stelt voor ook en regeling
op te nemen dat indien de aansprakelijk gestelde de aansprakelijkheidsschuld
voldoet, hij de belasting kan verhalen op de vennootschap dan wel op degene
die de vennootschap daadwerkelijk heeft leeggehaald (regres). Ook hierover
vernemen deze leden graag het oordeel van de bewindslieden.De reparatiemaatregel in het rapport belastingen bedrijfsleven 21ste eeuw
gaat gepaard met de randvoorwaarde dat verliescompensatie behouden moet blijven
in het geval van reële saneringsoperaties. De leden van de CDA-fractie
betwijfelen of de voorgestelde regeling in de wet voldoende tegemoet komt
aan deze randvoorwaarde. Een belangrijke aandeelhouderswisseling kan geïsoleerd
niet gezien worden als een begin van het vermoeden van mogelijk oneigenlijk
gebruik. Waarom gaat de regering in beginsel wel van dat vermoeden uit? Geeft
deze uitleg geen aanleiding tot geschillen? Geeft de dreiging tot teloorgaan
van verliesverrekening bij de ondernemer geen aanleiding tot het zoeken van
suboptimale oplossingen? In het rapport Belastingen Bedrijfsleven 21ste eeuw
zijn twee cumulatieve elementen opgenomen, nl. (1) de onderneming verandert
in aard en omvang substantieel en (2) deze substantiële verandering moet
rond de aandeelhouderswisseling plaatsvinden. Houdt de regering voldoende
rekening met beide elementen? Waarom vindt er materieel terugwerkende kracht
plaats? Waarom is er geen overgangsmaatregel opgenomen?De kern van deze nieuwe anti-misbruikbepaling is dat de herinvesteringsreserve
van art. 3.54 vrijvalt indien de bezittingen van een vennootschap in belangrijke
mate (30% of meer) bestaan uit beleggingen en sprake is van een belangrijke
wijziging (30% of meer) van de aandeelhouders. In het tweede en derde lid
is een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel genoemd (verhanging binnen
concern, gebruikelijke aandelentransacties via de beurs en overgang aandelen
krachtens erfrecht of huwelijksvermogensrecht). De Raad van State wijst op
het feit dat de voorstellen geen rekening houden met de kredietwaardigheid
van de vennootschap. Indien het vermogen van de vennootschap (meer dan) toereikend
is om de vennootschapsbelasting over de vervangings- of herbeleggingsreserve
die bij vrijval moet worden betaald, te voldoen is er geen reden voor het
treffen van maatregelen. De Raad suggereert de vorming van een herinvesteringsreserve
niet toe te staan en de reserve te laten vrijvallen, indien het (fiscale)
vermogen van de vennootschap negatief is. Evenzo kan aan het doen van winstuitkeringen
of onttrekkingen een aansprakelijkheid van de aandeelhouder worden verbonden,
indien door die winstuitkering of onttrekking ontoereikend vermogen in de
vennootschap resteert om de belastingheffing over de vrijval van de reserve
te kunnen voldoen. De leden van de CDA-fractie hebben behoefte aan een toelichting
op de vraag of deze suggesties zijn overwogen en waarom zij niet zijn overgenomen.De Raad van State adviseert het voorgestelde artikel te heroverwegen.
Hij wijst daarbij vooral ook op het gevaar van overkill. Bij het vervallen
van het voornemen tot herinvestering vervalt de reserve immers automatisch.
In het Nader Rapport wordt vermeld dat de overweging achter het voorstel is,
dat vennootschappen waarvan de bezittingen in belangrijke mate bestaan uit
beleggingen veelal vennootschappen zijn waarvan de materiële onderneming
geleidelijk wordt beëindigd, en waar na verloop van tijd
slechts een kasgeldvennootschap overblijft. De leden kunnen deze redenering
volgen en accepteren de uitleg.Mr.J.A. Booij stelt in een artikel in WFR 2000/6398 blz. 1224 dat het
voorgestelde art.40 Invorderingswet 1990 niet aan de verwachting zal voldoen
en het beoogde effect in veel gevallen eenvoudig omzeild kan worden. Als neveneffect
zal het wellicht moeilijker zijn om minderheidsbelangen in vennootschappen
te verkopen, wanneer toepassing van art. 40 Invorderingswet 1990 dreigt, zo
stelt hij. Wat is de reactie van de bewindslieden hierop, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie. Kan de regering tevens een reactie geven op de brief
van Gerardts & Vetter d.d. 9 augustus 2000 o.a. handelend over overige
situaties waarin een aansprakelijk gestelde geen mogelijkheid heeft tegen
de onderliggende belastingaanslag in bezwaar of beroep te gaan.4.1.3 Omzetting van afgewaardeerde vordering in aandelenkapitaalIn de reacties op het ingediende wetsvoorstel komt tot uiting dat bij
het voorgestelde artikel 12 Wet Vpb en de voorgestelde wijziging van artikel
13b Wet Vpb er enerzijds sprake kan zijn van overkill in gevallen waarbij
de afwaardering van een vordering niet ten laste van de in Nederland belastbare
winst is gekomen en dat anderzijds de voorgestelde regeling en aanpassingen
niet altijd geheel sluitend zijn om claimverlies tegen te gaan. Zowel Mr.
F.A. van Engelen en Mr G.H. de Soeten in hun artikel in WFR 2000/6398 blz.
1198 als de NOB in hun brief van 23 augustus 2000 gaan uitvoerig op deze materie
in. De leden van de PvdA-fractie vragen de regering hierop bondig reageren.De leden van de CDA-fractie constateren dat de huidige regelgeving volledig
is omgegooid. De aanpak geschiedt niet meer aan de zijde van de schuldeiser,
maar aan de zijde van de schuldenaar. De omzetting wordt bij hem gelijkgesteld
met het prijsgeven van de vordering. De schuldenaar moet het verschil tussen
de waarde in het economische verkeer van de uitgegeven aandelen enerzijds
en de schuld anderzijds tot zijn winst rekenen. De schuldeiser kan het afwaarderingsverlies
binnen het kader van goedkoopmansgebruik definitief nemen. In de eerste plaats
twijfelen deze leden aan de onderliggende motivering van de nieuwe regeling.
Naar hun idee is het gebrek in de huidige wetgeving dat de regeling niet werkt
indien de schuldeiser nog geen aandeelhouder is, niet prangend aanwezig. Ook
de Raad van State ziet geen nova die thans dwingen tot een radicale herziening
van de regeling zoals thans wordt voorgesteld.Deze leden betwijfelen voorts de noodzaak om bij omzetting van een onvolwaardige
vordering in aandelenkapitaal het roer volledig om te gooien en een winstcorrectie
aan te brengen bij de schuldenaar. Ook de Raad van State wijst op een minder
ingrijpende wijze waarop het «lek» zou kunnen worden gedicht.
De regering zegt dat deze aanpak in eerste instantie is overwogen. De aangedragen
redenen waarom zij uiteindelijk tot de slotsom is gekomen dat een aanpak op
het niveau van de schuldenaar in zijn algemeenheid toch de voorkeur verdiende,
overtuigt de leden van de CDA-fractie echter niet. Zij hebben behoefte aan
een reactie op de opmerking van de Raad van State dat voorgestelde winstcorrectie
niet volledig aansluit bij het kwijtscheldingsregime voor onvolwaardige vorderingen
(artikel 8, onderdeel c, Wet IB 1964). Deze leden hebben ook behoefte aan
een reactie op de opmerking van de Raad van State dat met voorgestelde regeling
de vaste lijn doorbroken wordt dat voordelen die in het verkeer tussen vennootschap
en aandeelhouder opkomen de winst uit onderneming van de vennootschap niet
raken. De Raad ziet onvoldoende zwaarwegende redenen die deze inbreuk ten
principale kunnen rechtvaardigen. Is de regering van mening dat dit complexe stelsel de toets van het Europese
recht kan doorstaan indien een buitenlandse schuldenaar in een lidstaat van
de Europese Unie is gevestigd? Heeft de regering na de zware kritiek van de
Raad van State overwogen om de regeling terug te nemen, zo vragen de leden
van de CDA-fractie. Zo nee, waarom niet? Kan nauwkeurig worden berekend wat
de budgettaire consequenties zijn van voorgestelde reparatie?F.A. Engelen en G.H. de Soeten pleiten er in hun artikel in het WFR van
24 augustus jl. voor de winstneming bij de schuldenaar te beperken tot het
bedrag van de nog niet verrekende verliezen. De leden van de CDA-fractie vernemen
graag de reactie van de bewindslieden hierop.Niet voorzien is in een overgangsregeling. Doordat de nieuwe regeling
een ander aangrijpingspunt kent zou dubbele heffing kunnen optreden, zo vervolgen
deze leden. Indien bijvoorbeeld een Nederlandse BV in 1999 een afgewaardeerde
vordering aan een buitenlandse vennootschap heeft overgedragen, zal op basis
van het huidige artikel 13b Wet Vpb 1969 winst zijn genomen. Indien vervolgens
in 2001 de onvolwaardige vordering wordt omgezet in aandelenkapitaal zal op
basis van het voorgestelde artikel 12 winst moeten worden genomen door de
schuldenaar. De hieruit resulterende dubbele heffing is naar mening van de
leden van de CDA-fractie ongerechtvaardigd. De NOB suggereert in dit kader
een bepaling op te nemen die winstneming voorkomt indien en voor zover met
betrekking tot de lening artikel 13b Wet Vpb 1969 is toegepast.De regering stelt in het algemeen deel van de memorie van toelichting
(§ 4.1.3) dat bij omzetting van een afgewaardeerde vordering in
aandelenkapitaal de schuldeiser het verlies definitief heeft gedragen, aldus
de leden van de VVD-fractie. Is dit wel juist, want als het beter gaat met
de onderneming zullen de aandelen toch meer waard worden?Waarom moet de in aandelenkapitaal omgezette vordering ook tot winstneming
leiden indien deze vordering niet ten laste van in Nederland belastbare winst
of inkomsten is afgewaardeerd, zo vragen deze leden. En waarom moet winstneming
bij de schuldenaar plaatsvinden wanneer de uitgegeven aandelen bij de schuldeiser
niet tot een deelneming gaan behoren, het verlies wordt dan immers geen definitieve
aftrekpost ten laste van in Nederland belastbaar resultaat? Kan de regering
toelichten waarom de uitzondering van art. 12, lid 6, Wet Vpb (voorstel) niet
van toepassing zal zijn als een afgewaardeerde vordering wordt overgedragen
aan een met de schuldenaar verbonden natuurlijke persoon die in het buitenland
woont en die over de waardevermeerdering van de vordering per saldo een belasting
naar het inkomen verschuldigd is die naar Nederlandse maatstaven redelijk
is? Is hier geen sprake van een ongelijke behandeling ten opzichte van overdracht
aan een binnen Nederland wonende natuurlijke persoon?Is er ook sprake van een redelijke heffing bij de schuldenaar, waardoor
de toepassing van art. 13b Wet Vpb achterwege blijft, indien de schuldenaar
is onderworpen aan een regime zoals het voorgestelde art. 12 Wet Vpb maar
de winstneming ten gevolge van compensabele verliezen niet (volledig) tot
een acute belastingschuld leidt? Zo nee, is er dan wel sprake van een evenwichtig
geheel van regels en staat het EG-recht wel toe om de toepassing van art.
13b te beperken tot vorderingen op buitenlandse dochters, zo vragen de leden
van de VVD-fractie.Ook de leden van de VVD-fractie vernemen graag de reactie van de regering
op de overkill die in art. 13b Wet Vpb wordt gesignaleerd door F.A. Engelen
en G.H. de Soeten in WFR 2000, blz. 1204–1205. Vervolgens stellen deze
leden de volgende vragen. Zal onder het nieuwe regime ook rekening
worden gehouden met de toezeggingen van de staatssecretaris van Financiën
bij de parlementaire behandeling van de wetswijziging per 1 januari 1997 ten
aanzien van passieve concernfinancieringsmaatschappijen buiten de EU die met
betrekking tot buitenlandse deelnemingen als tussenhoudster optreden? Zal
het voorgestelde art. 12 Wet Vpb ook van toepassing zijn als de afgewaardeerde
vordering is gebruikt ter financiering van een vrijgestelde deelneming die
verliesgevend is? Hoe zal de debiteur van de afgewaardeerde vordering de desbetreffende
vennootschapsbelasting dan kunnen financieren als zij naast de deelneming
geen bezittingen van betekenis heeft?4.2 Overige reparaties in de vennootschapsbelastingEr is veel kritiek op de wijzigingsvoorstellen om de deelnemingsvrijstelling
aan te passen. Ook de leden van de CDA-fractie hebben met verontrusting kennis
genomen van het voorstel om de deelnemingsvrijstelling te vervangen door een
verrekeningssysteem voor beleggingsdochters en voor passieve buitenlandse
groepsfinancieringsmaatschappijen. De in de memorie van toelichting gegeven
motivering, namelijk het wegnemen van een ongelijkheid met buiten de EU gevestigde
beleggingsdochters, kan naar de mening van de leden het voorstel in het geheel
niet dragen. De in de memorie van toelichting genoemde ongelijkheid die de
regering wenst weg te nemen, wordt juist veroorzaakt door EU-recht, namelijk
de EU Moeder-Dochterrichtlijn, welke richtlijn tot gevolg heeft dat EU-vennootschappen
anders behandeld worden dan niet-EU vennootschappen. De door de memorie van
toelichting geconstateerde ongelijkheid wordt verder door het wetsvoorstel
helemaal niet opgeheven, doch slechts vervangen door een andere ongelijkheid:
de voorgestelde verrekeningsmethode is namelijk niet van toepassing op niet-EU
beleggingsdochters.De NOB wijst op het feit dat als het geheel wordt aangenomen ontstaan
met betrekking tot dividenden afkomstig van beleggingsdochters drie verschillende
systemen: (1) deelnemingsverschillen voor binnenlandse dividenden, (2) de
13g-23c credit methode voor dividenden van buiten Nederland maar van binnen
EU en (3) geen deelnemersvrijstelling noch verrekening voor dividenden buiten
de EU. Slechts voor binnenlandse beleggingsdochters vallen vermogenswinsten
op aandelen onder de deelnemingsvrijstelling. Verder ontstaat een verschil
in fiscale behandeling van pure valutaresultaten gerealiseerd op aandelen
in actieve en passieve vennootschappen. Deze waaier van verschillende mogelijkheden
maakt de regelgeving er in het geheel niet helderder op. Door het wetsvoorstel
herleeft de voor 1 januari 1992 bestaande situatie dat binnen de EU vastgesteld
zal moeten worden met welk doel door een Nederlandse vennootschap een investering
in een andere EU-lidstaat gedaan wordt, als belegging, of binnen het kader
van de onderneming van die vennootschap (of de groep waartoe zij behoort).
De NOB verwijst daarbij bijvoorbeeld naar situaties waarbij een niet-controlerend
belang wordt gehouden in een onderneming met een branchevreemde activiteit,
waarbij de inspecteur ter discussie stelt met welk doel dit belang is verworven.
Daarnaast worden onroerend-goedfondsen die EU onroerend goed belangen houden
via buitenlandse onroerend goed dochters, dubbel belast, terwijl fondsen die
direct buitenlands onroerend goed houden gebruik kunnen maken van de onroerend
goed vrijstelling in de verdragen.Het meest ingrijpende effect van het voorstel is dat bij vervreemding
van de aandelen in een buitenlandse beleggingsdochter de verkoopwinst (die
gelijk zal zijn aan de onderliggende beleggingswinst) tot volledige Nederlandse
belastingheffing leidt, terwijl meestal nog geen buitenlandse belasting geheven
zal zijn die tot verrekening zou kunnen leiden. De leden van de
CDA-fractie vragen of het geen internationale trend is om van een verrekensysteem
over te stappen op een vrijstellingssysteem (de recent in Duitsland aangenomen
Steuerreform en de recent in Spanje ingevoerde uitbreiding van de deelnemingsvrijstelling
in internationale verhoudingen). Gaat Nederland in dit opzicht niet juist
tegen de internationale trend in? Deze leden zijn ervan overtuigd dat hier
een negatief langere termijn effect kan optreden voor de aantrekkelijkheid
van Nederland als vestigingsland voor internationale ondernemingen. Waarom
wordt de voorgestelde maatregel niet uitgebreid tot buitenlandse beleggingsdochters
die niet een van de rechtsvormen hebben genoemd in de Moeder-Dochterrichtlijn?
Wat is daarvan vanuit Nederlandse optiek de materiële ratio, zeker nu
in EU verband het voornemen bestaat de werking van de Moeder-Dochterrichtlijn
daartoe uit te breiden? Is het verstandig om ook op dit punt ongelijkheid
te handhaven? De bijzonder-regimevoorwaarde blijft gehandhaafd in artikel
13g, lid 2, onderdeel a, zo vervolgen deze leden. Is dat niet in strijd is
met de Moeder-Dochterrichtlijn? De toelichting gaat geheel voorbij aan de
zeer complexe werking van het verrekeningssysteem in internationale verhoudingen.
De NOB schetst wat dat betreft een aantal illustrerende problemen.De verrekening wordt slechts gegeven voor belasting die wordt geheven
op het eerste niveau dochtermaatschappij, terwijl de meeste verrekensystemen
ook verrekening toestaan van de kleindochter (en meerdere niveaus omlaag)
geheven belasting. De NOB merkt op dat een dergelijke maatregel ook in EU
verband besproken wordt. Hoe wordt omgegaan met een directe dochtermaatschappij
in een verrekeningsland, die dividenden ontvangt uit een kleindochtermaatschappij?
De belasting op het niveau van de dochtermaatschappij wordt dan immers verminderd
met de op het kleindochtermaatschappij niveau geheven belasting. Gaat Nederland
die belasting nog een keer heffen, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Zij schetsen vervolgens een aantal situaties van verliesverrekening.– EU-dochter behaalt in 2001 een winst van 1000, in 2002 is er sprake
van een verlies van 250. Begin 2003 wordt 200 dividend uitgekeerd. Ervan uitgaande
dat de winst in 2001 wordt uitgekeerd, lijkt een credit te moeten worden gegeven
voor de in 2001 geheven belasting. Wordt dit standpunt door de regering gedeeld?– EU-dochter leidt verliezen in 2001 en 2002 zodat geen lokale vennootschapsbelasting
(Vpb) verschuldigd is. Begin 2003 wordt een dividend uitgekeerd. Dit dividend
moet dus betrekking hebben op voor 2001 behaalde winsten. Moet hier een credit
worden gegeven?– EU-dochter keert een dividend uit in 2001 uit lopende normaal
belaste winst. Nederland geeft een credit. In 2004 wordt een verlies geleden
dat volgens lokale wetgeving kan worden teruggewenteld, als gevolg waarvan
een deel van de in 2001 verschuldigde buitenlandse Vpb wordt gerestitueerd.
Heeft dit gevolgen voor de reeds in Nederland gegeven credit?Vervolgens gaan de leden van de CDA-fractie in op een aantal complicaties
die kunnen optreden bij buitenlandse fiscale eenheden of andere vormen van
consolidatie waarbij de ene vennootschap haar fiscale winst overdraagt aan
een andere vennootschap. Mag de van de topvennootschap geheven belasting worden
verrekend, als die ook betrekking heeft op door haar dochters (kleindochters
van Nederland) geheven belasting? De zelfde vraag stellen deze leden terzake
van bijvoorbeeld sub-part F belasting geheven bij de topvennootschap. Als
de topvennootschap winsten overdraagt naar verlieslijdende dochters, hoe wordt
daar dan rekening mee gehouden? Wat indien de topvennootschap op zichzelf
genomen belasting verschuldigd is, maar deze door consolidatie met een verliesgevende
dochter wordt gecompenseerd, waardoor na consolidatie geen belasting verschuldigd
is? Het realisatietijdstip naar Nederlandse maatstaven behoeft
geenszins hetzelfde te zijn als het realisatietijdstip in het land waar de
dochtervennootschap is gevestigd, zodat het mogelijk is dat in Nederland belasting
wordt geheven, terwijl de buitenlandse belasting nog niet (of al eerder) geheven
is. Hoe wordt daar rekening mee gehouden? Wat gebeurt er bij latere naheffingen
in het buitenland; mag die nageheven belasting alsnog worden verrekend en
zo ja, in welk jaar? Hoe wordt het begrip«toe te rekenen» in deze
uitgelegd? Welke maatstaven worden daarbij aangelegd: Nederlandse of buitenlandse?
Deze leden hebben – ook met het oog op de rechtszekerheid – behoefte
aan dat dit soort situaties in een nadere toelichting wordt uitgewerkt.De leden van de CDA-fractie vragen zich, net als VNO-NCW, af of de gunstiger
behandeling van Nederlandse deelnemingverhoudingen in overeenstemming is met
het in het EG-verdrag neergelegde verbod van ongelijke behandeling. Daarnaast
vragen deze leden of het redelijk is dat er een verschil ontstaat tussen een
belang van 5% of meer in de beleggingsmaatschappijen die in Nederland gevestigd
zijn, en vergelijkbare vennootschappen, die in andere EU-landen gevestigd
zijn. Is er bij de anti-constructieregeling wel sprake van een objectieve
en redelijke rechtvaardiging? Kan er geen dubbele belastingheffing optreden?
De NFB verwijst in haar commentaar naar uitspraken en jurisprudentie van het
Europese Hof. De leden van de CDA-fractie vragen de regering te reageren op
onder andere het recente arrest Verkooyen (arrest C 35/95) van 6 juni 2000.In het commentaar van VNO-NCW wordt een aantal vragen gesteld betreffende
art. 13 Wet Vpb. Genoemde leden vragen de staatssecretaris hier een reactie
op te geven.PriceWaterhouseCoopers geeft in haar commentaar enkele aanbevelingen om
de voorgestelde aanpassing van art. 13g Vpb te verbeteren. De leden van de
CDA-fractie wensen een reactie van de regering te ontvangen op de betreffende
aanbevelingen. Het gaat dan met name om:– een duidelijker en uitgebreider motivering– een betere toelichting van de term winstuitkering– het achterwege laten van de brutering van de buitenlandse winstbelasting– een regeling voor situaties waarin de winstuitkering afkomstig
is uit winst die tegen verschillende tarieven in de buitenlandse heffing is
betrokken– verduidelijking dat verrekening mogelijk is in situaties dat de
winst waaruit de winstuitkering afkomstig is, bij een ander subject in de
heffing betrokken is, dan de dochtermaatschappij die de uitkering doet– het eventueel vervallen van de beperking »verrekening slechts
bij door de lidstaat van de dochtermaatschappij geheven belasting»– een betere motivering waarom geen verrekening mogelijk is van
de winstbelasting die van indirect gebonden art. 13g dochters is geheven– een reactie op dubbele heffing– verduidelijking voorgestelde art 28b, vierde lid– overgangsregeling– arbitrage-gevaarVoorts worden diverse vragen worden in het commentaar van Loyens/Loeff
gesteld betreffende de Europees rechtelijke aspecten van art 13g Wet Vpb en
de praktische uitwerking. Genoemde leden zouden graag een reactie van de regering
hierop ontvangen.Ook de leden van de VVD-fractie vragen of het niet in strijd is met EG-recht
dat een als belegging gehouden aandelenbezit in een in Nederland gevestigde
vennootschap gunstiger wordt behandeld dan een soortgelijk belang in een buiten
Nederland gevestigde vennootschap. Waarom is de forfaitaire verrekeningsregel
voor vaste inrichtingen van art. 10, derde lid, Besluit voorkoming
dubbele belasting 1989 niet overgenomen voor binnen de EU gevestigde passieve
concerfinancieringsdochters? Is hier geen sprake van een ongerechtvaardigde
ongelijke behandeling?De leden van de VVD-fractie vragen voorts of art. 2, onderdeel c, van
de Moeder-Dochterrichtlijn de Nederlandse wetgever wel toestaat om nadere
voorwaarden aan de onderworpenheid van een buitenlandse dochter te stellen
door middel van een bijzonder regime-eis. Kan de regering toelichten waarom
alleen beleggingen in vennootschappen met een rechtsvorm die is opgenomen
in de bijlage bij de Moeder-Dochterrichtlijn in aanmerking komen voor toepassing
van art. 13g Wet Vpb? Is dit geen inbreuk op de vrijheid van vestiging binnen
de EU? Waarom wordt alleen een tegemoetkoming verleend voor belasting die
is geheven in de Lid-Staat van vestiging van de dochter?Kan de regering toelichten op welke wijze de in een Lid-Staat van vestiging
geheven belasting moet worden toegerekend aan winstuitkeringen van die dochtervennootschap?Gaarne ontvangen de leden van de VVD-fractie een toelichting op het voorbeeld
vermeld door F.A. Engelen en G.H. de Soeten in Weekblad Fiscaal Recht 2000,
blz. 1208 (linkerkolom bovenaan). Hoe werkt de voorgestelde regeling uit wanneer
de feitelijke belastingheffing over de winst van de buitenlandse dochter zal
plaatsvinden in een later jaar dan dat waarin de Nederlandse aandeelhouder
het deelnemingsvoordeel behaalt, bijvoorbeeld door verkoop van haar deelneming?
De leden van de VVD-fractie vragen voorts waarom art. 28b Wet Vpb moet worden
toegepast wanneer het indirect gehouden lichaam ook zelf onder het voorgestelde
art. 13g Wet Vpb. zou vallen.Ten aanzien van het overgangsrecht betreffende de toepassing van art.
13g Wet Vpb vragen de leden van de VVD-fractie waarom het nieuwe regime ook
zou moeten gelden voor dividenden en vermogenswinsten afkomstig uit winst
die is opgebouwd voor 1 januari 2001.De wijziging van artikel 13g beoogt de ongelijke behandeling op te heffen
voor als belegging gehouden deelnemingen respectievelijk binnen de EU en buiten
de EU. In diverse reacties op het voorstel, zo vervolgen de leden van de PvdA-fractie,
wordt echter gewezen op het feit dat de wijzigingen weliswaar de ene ongelijke
behandeling opheft, maar wel een nieuwe ongelijkheid creëert en wel tussen
een vennootschap die een Nederlandse deelneming als belegging aanhoudt en
een Nederlandse vennootschap die een EU-deelneming als belegging aanhoudt.
Diverse schrijvers en organisaties betwijfelen of dit verschil in behandeling
in overeenstemming is met de in het EG-verdrag neergelegde bepalingen inzake
de vrijheid van vestiging of die inzake het vrij verkeer van kapitaal.Bovendien wordt erop gewezen dat de voorgestelde wijziging een aanmerkelijke
achteruitgang van de concurrentiepositie van Nederland zal betekenen. In dit
kader vragen ook de leden van de PvdA-fractie de regering in het bijzonder
te reageren op de brieven van het VNO/NCW d.d. 21 augustus 2000, van NOB d.d.
23 augustus 2000, van Loyens & Loeff d.d. 21 augustus 2000, van Dr. R.A.
Sommerhalder van 10 augustus 2000 en het artikel van Mr. F.A. Engelen en Mr.
G.A. de Soeten in WFR weekblad 2000/6398 blz. 1205 e.v. aangaande deze materie.De leden van de fractie van D66 zien graag dat de regering reageert op
de stellingname dat door de voorgestelde beperking van de deelnemingsvrijstelling
voor deelnemingen in EU-dochters, die als belegging worden aangehouden, er
een principieel verschil ontstaat tussen de deelnemingsvrijstelling zoals
neergelegd in artikel 13 VpB en de voorgestelde regeling artikel 13g VpB.
Ook deze leden vragen de regering in het bijzonder of zij de opvatting van
verschillende ingekomen commentaren deelt dat een dergelijk verschil
in strijd is met de vrijheid van vestiging en/of de vrijheid van het kapitaalverkeer
en dat de in onderhavig wetsvoorstel voorgestelde situatie in hoge mate vergelijkbaar
is met de zaak Verkooijen van 6 juni 2000 (nr. C-35/98), waarin de beperking
van de dividendvrijstelling tot in Nederland gevestigde vennootschappen in
strijd met vrijheid van kapitaalverkeer werd geoordeeld. De leden van de fractie
van D66 verzoeken de regering te reageren op de brief van VNO/NCW van 21 augustus
jl. waarin ten aanzien van art. 13g wet VpB een aantal concrete vragen zijn
gesteld.Voorts willen de leden van de D66-fractie graag weten hoe de regeling
zich verhoudt tot fiscale beleidsontwikkelingen in Nederland omringende landen.
Is het juist dat in Duitsland is besloten om de deelnemingsvrijstelling uit
te breiden naar boekwinsten behaald bij de vervreemding van minderheidsbelangen
in andere ondernemingen die ter belegging worden aangehouden? In de brief
van Dr. R.A Sommerhalder van 10 augustus jl. worden enkele wijzigingsvoorstellen
gedaan met betrekking tot artikel 13g VpB en artikel 23c VpB. Ook de leden
van de D66-fractie verzoeken de regering zowel op de brief van Dr. R.A. Sommerhalder
als op de brief van 21 augustus van Loyens & Loeff te reageren.4.3 Niet meer toestaan commerciële herwaarderingDe leden van de PvdA-fractie vragen of de voorgestelde wijziging gevolgen
heeft op het gebied van het civiele recht en de kapitaalbelasting. Zo ja welke?
Kan de regering ook ingaan op de brief van De Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs
d.d. 17 augustus 2000 inzake het onderwerp «dubbele heffing».De leden van de fractie van D66 verzoeken de regering allereerst te reageren
op onder meer het commentaar van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs
in de brief van 17 augustus jl. met betrekking tot de geruisloze inbreng in
BV of NV. Voorts ontvangen deze leden graag een toelichting hoe de budgettaire
consequenties van het vervallen van de commerciële herwaardering zijn
bepaald. Wordt er daarbij uitgegaan van een toekomstig aantal geruisloze inbrengen
dat ongeveer gelijk is aan het huidige? Valt niet te verwachten dat bij het
niet meer toestaan van commerciële herwaarderingen geruisloze inbrengen
alleen nog zullen plaatsvinden als de stille reserves de mogelijkheden voor
het bedingen van extra lijfrenten aanzienlijk overtreffen?4.4 Reparatie landbouwvrijstelling (bestemmingswijzigingswinst)De leden van de D66-fractie ondersteunen het voorstel om de reikwijdte
van de landbouwvrijstelling meer in overeenstemming te brengen met de doelstelling.
Zij verzoeken de regering toe te lichten op grond waarvan zij verwacht dat
de reparatie landbouwvrijstelling een budgettaire opbrengst zal hebben van
50 miljoen. Deze leden begrijpen dat de landbouwvrijstelling niet langer van
toepassing is op de ondergrond van de agrarische bedrijfswoning voor zover
die is gerealiseerd doordat de woning niet langer in het kader van het landbouwbedrijf
wordt gebruikt.Naar aanleiding van veel maatschappelijke vragen die hierover zijn gerezen
verzoeken de leden van de D66-fractie de regering het onderhavige voorstel
in het licht van de uitspraak van de Hoge Raad van 8 juli 1996, nr. 30 962,
BNB 1996/311 en de antwoorden van de staatssecretaris van 29 januari 1997,
nr. 97/10 toe te lichten. Voorts verzoeken deze leden de regering te reageren
op de brief van 30 juni jl. van LTO Nederland, waarin wordt gesteld dat als
gevolg van de voorgestelde reparatie landbouwvrijstelling de staking van agrarische
ondernemingen wordt bemoeilijkt. Kan de regering in haar antwoord
de vrees van LTO-Nederland voor onnodige complicaties en administratieve lastenverzwaring
betrekken?De Hoge Raad heeft in het arrest van 8 juli 1996 beslist dat de winst
op de ondergrond van de eerste agrarische bedrijfswoning behaalt in het kader
van de staking van het landbouwbedrijf terwijl de oud-ondernemer in de woning
blijft wonen, onder de landbouwvrijstelling valt, zo vervolgen de leden van
de PvdA-fractie. In 1997 kon de regering zich in dit standpunt vinden en zag
ook geen aanleiding de wet op dit punt te wijzigen. Ook deze leden vragen
de regering welke argumentatie ten grondslag ligt aan de thans voorgestelde
wetswijziging.Kan de regering ook reageren op de stelling dat de regeling voor stakende
veehouders (besluit van 31 juli 2000, RTB 2000–335M) een inbreuk maakt
op de toepassing van het gelijkheidsbeginsel, zo vragen deze leden. Voor stakende
veehouders geldt een uitstelregeling voor de inkomstenbelasting over de boekwinst
behaald bij het overhevelen van de bedrijfswoning naar privé. Zou deze
regeling niet nu al voor alle ondernemers moeten gelden die hun onderneming
staken, te meer daar in een dergelijke regeling voor alle stakende ondernemers
is voorzien in dit wetsvoorstel.De landbouwvrijstelling wordt door de leden van de VVD-fractie aangemerkt
als een belastingheffing met een anti-inflatoir karakter en is daarbij uniek
in zijn soort. Tevens blijven bij deze belasting conjuncturele effecten buiten
de heffing. De hoge grondprijzen van nu hebben immers uitsluitend te maken
met schaarste. De waardestijging kan nooit worden toegeschreven aan te hoge
afschrijvingen, omdat op grond niet afgeschreven wordt, en zijn dus exogeen,
dat wil zeggen conjunctureel. Deze leden willen met betrekking tot het voorstel
de onderstaande drie opmerkingen maken. Met het huidige voorstel groeit Nederland
toe naar een systeem van twee verschillende soorten taxaties, de zogenaamde
agrarische grond-index en de vrije verkeerswaarde. Hiermee wordt de historische
waarde-ontwikkeling weergegeven. De leden van de VVD-fractie voorzien een
groot uitvoeringsprobleem. De bewijslast komt te liggen bij de Belastingsdienst.
Het zal erg moeilijk zijn aan te tonen hoe de waarden in de loop der jaren
worden opgebouwd, op welk tijdstip en welke waarde waarbij past, etc. Veel
procedures zullen het gevolg zijn. Waarom wordt niet gekozen voor een systeem
waarbij jaarlijks door een commissie – zoals bij het vaststellen van
de pachtnormen – een waarde-percentage wordt vastgesteld dat is vrijgesteld?
Dan is er het knelpunt van ontbreken van een overgangsmaatregel bij het verlaten
van de 72 maanden termijn. De leden van de VVD-fractie raden met klem aan
hier een goede overgangsmaatregel in te stellen. Indien dit niet gebeurt zullen
er zeer veel procedures te verwachten zijn. Waarom wil de regering de landbouwvrijstelling
op ondergrond agrarische woning verlaten?Hoewel de leden van de fracties van GPV en RPF sympathie hebben voor de
voorgestelde aanpassing van de landbouwvrijstelling waardoor bestemmingswijzigingswinst
in de heffing wordt betrokken, hebben zij moeite met de mogelijke financiële
gevolgen voor voormalige agrariërs als voortaan ook de ondergrond van
de eigen woning volledig buiten de landbouwvrijstelling blijft. Dit is immers
het logische gevolg van de door de regering gemaakte keuze om elk verschil
tussen WEV (waarde in het economisch verkeer) en WEVAB (waarde in het economisch
verkeer bij agrarische bestemming) te belasten. Genoemde leden wijzen de regering
erop dat een bestemmingswijziging van de landbouwgrond, niet hoeft te leiden
tot een bestemmingswijziging van de agrarische bedrijfswoning. Ook na beëindiging
van het bedrijf zal de bedrijfswoning de woonfunctie veelal behouden. Deelt
de regering hun mening dat door de voorgestelde maatregel het
voor veel voormalige agrariërs in financiële zin erg moeilijk wordt
gemaakt om in de voormalige bedrijfswoning te blijven wonen? Wat vindt de
regering van de suggestie van genoemde leden om in de invorderingswet een
faciliteit te creëren waardoor bij staking van de onderneming, waaronder
dus ook het beëindigen van het agrarische bedrijf, de ondergrond van
de eigen woning en de woning zelf worden gewaardeerd op 80% van de economische
waarde? Hieraan kan wat hun betreft de voorwaarde worden gekoppeld dat de
voormalige ondernemer nog minstens 3 jaar in de woning blijft wonen. Deze
faciliteit kan wat genoemde leden betreft worden gekoppeld aan het regeringsvoorstel
om in de invorderingswet een betalingsregeling op te nemen voor de belasting
die is verschuldigd over de meerwaarde van de eigen woning.De leden van de fracties van GPV en RPF missen in de toelichting een motivering
van het ontbreken van een overgangsregeling. Kan de regering die alsnog geven?
Is het niet billijk om bij een maatregel die op individueel niveau grote financiële
consequenties kan hebben op z'n minst een overgangsregeling te bieden? Zij
herinneren de regering eraan dat bij de wetswijziging in 1986 van een overgangsregeling
wel sprake was. In dit kader vragen genoemde leden tevens of het inderdaad
zo is dat er nog altijd een groot aantal aanvragen voor zogenaamde art. 70
beschikkingen op afhandeling wacht bij de belastingdienst. Zo ja, is dat wellicht
de reden dat de regering van een nieuwe overgangsregeling afziet?Ook de leden van de fracties van GPV en RPF zijn niet overtuigd van de
noodzaak om deze maatregel met terugwerkende kracht te laten ingaan per 27
juni 2000. Kan de regering op basis van de kabinetsnotitie over terugwerkende
kracht van 25 juni 1997 (kamerstuknr. 25 212 nr. 2) uiteenzetten waarom
ze van mening is dat terugwerkende kracht in dit geval noodzakelijk en gerechtvaardigd
is? Wordt ook de waardestijging die zich heeft voorgedaan voor 27 juni jongstleden
in de heffing betrokken?Het zal de regering bekend zijn dat de fractie van D66 grote terughoudendheid
wenst te betrachten op het punt van terugwerkende kracht. Deze leden zijn
nog niet overtuigd van de noodzaak om de reparatie van de landbouwvrijstelling
met terugwerkende kracht te laten ingaan. Zij verzoeken de regering dan ook
toe te lichten waarom hiervoor wordt gekozen en ook het desbetreffende onderdeel
van de brief van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs daarbij te
betrekken.Blijft de waardeverandering van de ondergrond van de bedrijfswoning die
tot 27 juni 2000 is ontstaan buiten de heffing, zo vragen de leden van de
PvdA-fractie.5. Overige maatregelen5.2 Teruggaaf paarse dieselolieDe leden van de fractie van D66 constateren met voldoening dat hun pleidooi
voor verruiming van de teruggaafregeling paarse dieselolie succes heeft gehad.
Wordt met de voorgestelde verruiming het gereserveerde budget voor de teruggaafregeling
volledig gebruikt? Voorts willen deze leden weten wat het budgettaire effect
zou zijn indien aan onderhavige regeling terugwerkende kracht wordt toegekend.De leden van de VVD-fractie vragen of de wijzigingen wat betreft de paarse
diesel, zoals voorgesteld in het Ondernemerspakket, volledig overeenkomen
met de afspraken die zijn gemaakt tijdens het algemeen overleg van 16 september
1999. Zo nee, op welke punten wijken de huidige wijzigingsvoorstellen af van
de gemaakte afspraken en waarom heeft de regering hiervoor gekozen?
Is het voorts wenselijk dat er een algehele derogatiemaatregel wordt genomen
in plaats van de huidige regeling, waarbij de regering jaarlijks een nieuwe
beschikking moet aanvragen? Kan de regering dit toelichten?Is er na doorvoering van de voorgestelde maatregelen nog sprake van onderuitputting,
zo vragen deze leden. Zo ja hoeveel en welke bestemming heeft de regering
daarvoor?De leden van de GroenLinks-fractie zijn kritisch over de aanpassing van
de boven- en ondergrens van de teruggaafregeling paarse dieselolie. Zoals
bekend zijn zij tegen de volledige teruggaafregeling. Een oprekking van de
grenzen wordt dan ook door deze leden negatief beoordeeld. Deze leden willen
ook van de regering weten wat het budgettaire belang is van de voorgestelde
oprekking van de grenzen, los van het feit dat de wijziging binnen de oorspronkelijke
raming blijft.5.3 Lidmaatschap coöperaties en aanmerkelijk belangDe leden van de fractie van D66 verzoeken de regering te reageren op het
commentaar van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs terzake. Deze leden
willen voorts graag toegelicht hebben op grond waarvan de regering een opbrengst
verwacht van f 25 mln als het fiscale belang niet goed is te kwantificeren.Voorzien wordt in uitbreiding van het aanmerkelijkbelangregime naar lidmaatschapsrechten
van een coöperatie, aldus de leden van de CDA-fractie. Art. I, onderdeel
X, bewerkstelligt dat het meesleepregime (resultaat uit overige werkzaamheden,
art. 3.92) ook op een juiste wijze van toepassing is op dergelijke aanmerkelijkbelanghouders.
Deze gelijkstelling strekt ertoe te voorkomen dat het aanmerkelijkbelangregime
wordt ontgaan door gebruikmaking van de rechtsvorm van de coöperatie.
Deze leden betreuren het ten zeerste dat het ab-regime kennelijk zo nadelig
uitpakt – zelf in vergelijking met Box I met een progressieve heffing,
dat kunstmatige anti-arbitrage maatregelen noodzakelijk zijn.J.J.M. Jansen suggereerde in zijn proefschrift
(Kluwer, 1996) al om leden niet-ondernemers van een coöperatie te behandelen
als aandeelhouders. Hij wilde daartoe in art. 2 onderdeel f, AWR opnemen dat
onder een aandeel mede wordt verstaan het lidmaatschap van coöperaties.
In het onderhavige wetsvoorstel is gekozen om een lidmaatschapsrecht gelijk
te stellen aan een winstbewijs waarmee het aanmerkelijkbelangregime in zicht
kan komen. Kan worden uitgelegd waarom het alternatief van J.J.M. Jansen terzijde
is geschoven?In de toelichting bij dit onderdeel wordt niet gesproken over een step-up
naar de waarde in het economische verkeer van de lidmaatschapsrechten e.d.
die vanaf 1 januari 2001 tot een aanmerkelijk belang behoren. Waarom
niet, zo vragen deze leden. Is de conclusie juist dat er strikt genomen geen
step-up is nu in de Invoeringswet Wet IB 2001 de gelijkstelling van lidmaatschapsrechten
aan winstbewijzen ontbreekt. Is dat ook bedoeld?5.4 Groen beleggenDe leden van de VVD-fractie willen allereerst weten of de maatregel ten
aanzien van het groen beleggen is aangemeld bij de Europese Commissie. Voor
groene beleggingen wordt een aanvullende aftrekpost in Box I voorgesteld.
Heeft de regering een afweging gemaakt tegen andere mogelijke maatregelen
om groen beleggen te stimuleren? Zo ja, welke alternatieven zijn dan in de
afwegingen betrokken en op basis van welke overwegingen is de
voorkeur gegeven aan een maatregel in de belastingwetgeving? Is de regering
bereid om over enige jaren de effectiviteit van deze maatregel te evalueren?
Kan zij met het oog op een dergelijke evaluatie zo exact mogelijk aangeven
wat zij met deze maatregel beoogt te bereiken?Is het niet tegenstrijdig, zo vragen deze leden, dat beleggingen in Box
III tegen een proportioneel tarief worden belast, terwijl nu ten aanzien van
een specifieke groep beleggingen een aftrekpost tegen het progressieve tarief
wordt gecreëerd. Waarom heeft de regering zich telkens op systematische
gronden ertegen verzet heeft een verlies uit aanmerkelijk belang, al is het
onder bepaalde voorwaarden, in Box I aftrekbaar te maken en waarom bestaan
dergelijke systematische bezwaren niet tegen een aftrekpost voor groen beleggen?
Wat zijn voor de regering precies de criteria om de systematiek van het boxenstelsel
aldus te doorbreken? In wat voor soort andere gevallen ziet zij argumenten
om dit systeem eveneens te doorbreken?De leden van de VVD-fractie merken vervolgens op dat de voorgestelde regeling
niet fraai van aard is. Beleggers met een beleggingshorizon langer dan 10
jaar komen/vallen na 10 jaar buiten de periode van het overgangsrecht. Waarom
is er voor een overgangstermijn van 10 jaar gekozen? Welke maatregelen overweegt
de regering indien de aangekondigde maatregelen niet het beoogde effect hebben,
met andere woorden wanneer de koers van huidige participaties en de belangstelling
voor toekomstige emissies aanzienlijk bij de verwachtingen achterblijven?De leden van de CDA-fractie memoreren dat in de Wet IB 2001 groene beleggingen
in box III reeds zijn vrijgesteld van de vermogensrendementsheffing tot een
bedrag van maximaal fl. 100 004. Thans wordt een verdere tegemoetkoming
voorgesteld. Investeerders in groene beleggingen krijgen naast de bestaande
vrijstelling in box III een persoonsgebonden aftrek in box I van 2,5% van
het in de groene beleggingen geïnvesteerde bedrag, voor zover dit bedrag
is vrijgesteld als maatschappelijke belegging in box III. Bovendien worden
groene beleggingen die voor 1 januari 2001 door de belastingen zijn aangekocht
volledig vrijgesteld van de vermogensrendementsheffing in box III. Op het
gehele bedrag van dergelijke groene beleggingen kan eveneens de persoonsgebonden
aftrek van 2,5% in box I worden toegepast. Het maximumbedrag van f 100 004
is dan niet van toepassing. Deze leden zijn verheugd over de verruiming van
de fiscale faciliteit met betrekking tot groen beleggen. Zij zijn van mening
dat groen beleggen zeer gewenst is, maar de interesse van beleggers in groenfondsen
zou afnemen als gevolg van een verminderde aantrekkelijkheid van groene beleggingen
na ingang van de Wet IB 2001.De leden van de CDA-fractie hebben behoefte aan een nadere uiteenzetting
met betrekking tot de criteria aan de hand waarvan projecten als donkergroen
zullen worden gekwalificeerd, welke gevolgen aan die kwalificatie worden verbonden
en welke verschillen bestaan met groen beleggen; voorts verzoeken zij een
wettelijke grondslag voor de aanwijzing als donkergroen project in de regeling
op te nemen. Ook de Raad van State wees daarop.Deze leden hebben behoefte aan een toelichting met betrekking tot de beoordeling
van de vraag of een maatregel niet als steunmaatregel in de zin van artikel
87 van het EG-Verdrag moet worden aangemerkt. De aanwijzing van bepaalde projecten
als «donkergroen» kan ertoe bijdragen dat het groen beleggen een
steeds meer op een bepaalde sector van bedrijvigheid gericht karakter krijgt.
Ook daarop wees de Raad van State. Deze leden zijn wel bang voor precedentwerking.
De persoonlijke aftrek voor groene beleggingen is wel een bijzonder fenomeen
binnen deze groep. In opzet was de persoonsgebonden aftrek weggelegd voor uitgaven die onder de Wet IB 1964 kwalificeren als persoonlijke verplichtingen,
buitengewone lasten en giften. Met de introductie van de persoonsgebonden
aftrek voor groene beleggingen wordt een element toegevoegd waar natuurlijk
in het geheel geen uitgaven aan ten grondslag liggen. Het is slechts een (aanvullende)
stimulans voor het groene beleggen. Het valt de leden van de CDA-fractie op
dat de aftrek van 2,5% wordt berekend over maximaal het bedrag van de groene
beleggingen dat in box III is vrijgesteld. Voor de op 31 december 2000 reeds
bestaande groene beleggingen wordt de persoonsgebonden aftrekpost echter berekend
over het gehele bedrag van de investering (zie in dit verband de overgangsregeling
in art. XI van dit wetsvoorstel). Deze leden hebben twijfels bij de evenwichtigheid
van dit voorstel.Ten slotte benadrukken de leden van de CDA-fractie dat de verrekeningssystematiek
van de persoonsgebonden aftrek ertoe leidt dat deze in eerste aanleg wordt
verrekend met het inkomen uit werk en woning (box I) en vervolgens met box
III en box II. Zij vragen of dat wel in overeenstemming is met de aard van
inkomsten uit beleggingen.Kan de regering een reactie geven op de zorg die er leeft dat de Tante
Agaath leningen door de wet IB 2001 minder interessant zijn geworden? Komt
de regering voor 1januari 2001 nog met nadere voorstellen? Waarom is box-overschrijdende
verliesverrekening bij groen beleggen wel mogelijk , terwijl box-overschrijdende
verliezen uit aanmerkelijk belang bij de behandeling van de Wet IB 2001 werd
afgewezen, zo willen ook deze leden weten.De leden van de fracties van GPV en RPF hebben bij de behandeling van
de Wet Inkomstenbelasting 2001 gepleit voor een vergroting van de aantrekkelijkheid
van het groen beleggen. Zij zijn blij dat hieraan door onderhavig wetsvoorstel
tegemoet wordt gekomen en constateren dat de regering heeft gekozen voor een
persoonsgebonden korting van 2,5% van het in groene beleggingen geïnvesteerde
bedrag. Deze korting wordt verrekend in box I, waarin progressieve tarieven
gelden. Waarom heeft de regering niet gekozen voor verrekening in Box III
door middel van een tax-credit, zodat de «netto-opbrengst» van
de voorgestelde aftrekpost niet afhankelijk is van de hoogte van ander inkomen
en onnodige box-overschrijding wordt voorkomen?De leden van de fractie van D66 beschouwen het streven van de regering
om het groen beleggen zo aantrekkelijk mogelijk te houden als een positief
antwoord op hun pleidooi dienaangaande. Het voorstel om investeerders in groene
beleggingen in Box I recht te geven op een persoonsgebonden aftrek van 2,5%
van het in deze beleggingen geïnvesteerde bedrag, voorzover dat bedrag
als maatschappelijke beloning is vrijgesteld, wordt met dat doel gedaan. Deze
leden hebben daar, gezien de doelstelling, sympathie voor, maar verzoeken
de regering wel nog eens in te gaan op de stelling van L. Stevens in het WFR,
dat een dergelijke aantasting van het analytisch karakter van het boxenstelsel
de deur openzet voor meer boxoverschrijdende verrekeningen. De leden van de
D66-fractie zouden voorts graag vernemen waarom de regering heeft gekozen
voor een persoonsgebonden aftrek en niet voor een heffingskorting.Ten aanzien van de aanvullende maatregelen naar aanleiding van belastingherziening
hebben de leden van de GroenLinks-fractie enkele opmerkingen. Deze leden zijn
verheugd dat er voor het groen beleggen is gekeken naar een verdere stimulering
om de wellicht negatieve consequenties van de stelselherziening te compenseren.
Over de vormgeving echter hebben deze leden grote twijfels. De keuze voor
een aanvullende aftrekpost in box I komt deze leden onlogisch voor en zorgt
ervoor dat het voor de hogere inkomens meer voordeel oplevert
dan voor lagere inkomens. Dit terwijl de invoering van de vermogensrendementsheffing
zoals deze leden bij de behandeling van de stelselherziening al naar voren
hebben gebracht juist negatieve consequenties heeft voor de kleine spaarder,
die geen 4% rendement op de spaarrekening maakt. Kan de regering nogmaals
de mogelijk negatieve effecten van de stelselherziening voor groen beleggen
in kaart brengen?Ook het voorgestelde overgangsregime slaat vooral neer bij de vermogenden
in dit land, terwijl het de leden van de fractie van GroenLinks beter lijkt
om het groen beleggen voor iedereen aantrekkelijker te maken. Voorts is het
deze leden niet duidelijk waarom de aanpassing in voorliggend wetsvoorstel
zit, terwijl de budgettaire derving wordt meegenomen met het wetsvoorstel
Belastingplan 2001. Hoe groot is de budgettaire derving die met voorliggende
aanpassing gemoeid is?5.5 Betalingsregeling inzake stakingswinst ondernemerswoningDe leden van de CDA-fractie merken op dat uitstel van betaling in beginsel
kan worden verkregen, mits voldoende zekerheid is gesteld, voor een periode
van ten hoogste tien jaar voor de inkomstenbelasting die verschuldigd is over
de winst terzake van de overgang van de ondernemerswoning naar het privé
vermogen. De voorgestelde regeling geeft een wettelijke basis aan het besluit
in de uitvoeringssfeer op grond waarvan in de hiervoor geschetste omstandigheden
uitstel van betaling kan worden verleend. Deze leden wijzen op de de behandeling
in de Tweede Kamer van de IB 2001 en vragen zich af of de voorgestelde tegemoetkoming
niet heel magertjes is.5.6 Audit File/ClairDe leden van de fractie van GroenLinks hebben moeite met het feit dat
de extra opbrengst van 30 miljoen, die samenhangt met de vrijvallende capaciteit
door het Audit File/Clair welke wordt ingezet voor fraudebestrijding, kan
worden ingezet voor verlaging van de ondernemerslasten. Tegelijkertijd is
er echter sprake van een totale capaciteitsverzwaring bij de Belastingdienst
door het ondernemerspakket die op 8 mln structureel wordt geraamd. De regering
stelt dat deze kosten zullen worden gedekt uit de aanvullende post fiscale
wetsvoorstellen. Hoe valt dit te rijmen met de Zalm-norm die een strikte scheiding
van inkomsten en uitgaven hanteert. Deze leden willen weten hoeveel de vrijvallende
capaciteit door het Audit File/Clair in fte's bedraagt.6. Budgettaire effectenDe leden van de CDA-fractie vragen de regering allereerst een samenhangend
overzicht te geven van de budgettaire consequenties voor ondernemers in de
diverse wetten.Ook de leden van de fracties van GPV en RPF vragen een nadere onderbouwing
van de budgettaire effecten van de verschillende maatregelen.De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat in Het Regeerakkoord
is afgesproken om in totaal 500 miljoen te besparen door het misbruik en oneigenlijk
gebruik tegen te gaan. Dit bedrag is structureel ingeboekt. In de toelichting
blijkt echter dat de bedragen die in tabel 6.1 zijn opgenomen niet allemaal
structurele bedragen zijn. Kan de regering van het huidige voorstel een nieuwe
tabel maken waaruit duidelijk wordt wat voor de komende 10 jaar de budgettaire
consequenties zijn, waarbij een onderverdeling wordt gemaakt van de afzonderlijke
maatregelen? Voor een goede beoordeling van het voorliggende
wetsvoorstel is de gevraagde tabel voor deze leden essentieel.In hun inbreng worden suggesties gedaan voor wijzigingen in het wetsvoorstel,
zo vervolgen de leden van de PvdA-fractie. Kunnen de bewindslieden de budgettaire
gevolgen aangeven van de verschillende suggesties? Hoe werken de voorgestelde
wijzigingen in dit wetsvoorstel door naar de verschillende categorieën
ondernemers?In de memorie van toelichting is sprake van een aantal maatregelen van
het Ondernemerspakket dat zal worden opgenomen in het Belastingplan 2001.
Uit het daarna gegeven overzicht wordt niet duidelijk welke maatregelen dit
zijn. De leden van de D66-fractie verzoeken de regering een en ander toe te
lichten. Voorts verzoeken zij de regering de verschillen tussen de maatregelen
en budgettaire effecten te verklaren, zoals vermeld in de bijlage (Budgettair
overzicht Ondernemerspakket 21e eeuw) van de brief van 18 januari 2000 (kenmerk
AFP 2000–00 029 M) en die in het onderhavige voorstel.7. UitvoeringsaspectenDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering welke gevolgen de afzonderlijke
maatregelen hebben voor de administratieve lastendruk.8. DiversenDe leden van de CDA-fractie zouden graag een reactie ontvangen van de
regering op het voorstel van de NAJK betreffende de oplossing voor de verzwaring
bedrijfsovername door verlaging van de stakingsvrijstelling in en de afschaffing
van het bijzonder tarief. Is de continueringsvrijstelling in te passen in
het ondernemerspakket? Wat zijn daarvan de budgettaire gevolgen?Wil de regering voorts een reactie geven op de volgende voorbeelden waaruit
blijkt dat bedrijfsovername aanzienlijk wordt verzwaard, bijvoorbeeld waar
het gaat om de belastingdruk bij het afrekenen voor en na de wet IB 2001 en
het ondernemerspakket 2001? Meerwaarde per 31-12f 650 000 Opheffing FORf 150 000 +Totaal (1)f 800 000Landbouwvrijstellingf 425 000 – Totaal (2)f 375 000 Stakingsvrijstellingf 
90 000 – Bijzonder tarief:f 285 000Te betalen bedrag aan belasting: f 128 250 (met terugbetalen
desinvestering is geen rekening gehouden). De belastingdruk bij afrekenen
na 2001 leidt tot een aanzienlijk hogere belasting, nl: f 186 680.
(ruim 30% meer). Is dit verschil te rechtvaardigen? Wordt bedrijfsovername
hierdoor niet aanzienlijk verzwaard? Herinneren de bewindslieden zich de passage
uit het Regeerakkoord waarin gerefereerd wordt aan faciliteiten die juist
fiscale belemmeringen wegnemen? Graag ontvangen deze leden een reactie op
deze zinsnede «naast de Starters Overname Regeling worden andere faciliteiten
onderzocht die de overname van gezonde bedrijven minder zwaar maken.»Tot besluit merken de leden van de CDA-fractie nog het volgende op. Hoewel
het tarief formeel geen onderdeel is van de Wet Ondernemerspakket 2001 ondergaan
de ondernemers in de IB-sfeer grote gevolgen door de afschaffing
van de bijzondere tarieven. Thans geldt bij overlijden een stakingstarief
van 20%. Bij overlijden na 1 januari 2001 bedraagt het tarief in de meeste
gevallen 52%. Het geeft (bij de erfgenamen) een enorm verschil of de ondernemer
voor of na 1 januari 2001 overlijdt. Op een stakingswinst van 1 miljoen scheelt
dit f 320 000. De NOB herhaalt zijn mening dat een heroverweging van
het overlijdenstarief wenselijk is. Er zou tenminste een gewenningsperiode
ingevoerd kunnen worden: bijvoorbeeld een oploop van 20% naar 52% in 5 jaar.
Een dergelijke regeling is er ook bij de stakingsvrijstelling. Tenslotte wijst
de NOB erop dat onder de Wet Overgangsrecht IB 2001 tot 2021 een bijzonder
tarief van 45% blijft bestaan (artikel Q, derde lid). De leden hebben hier
ook bij de behandeling van het Belastingplan IB 2001 op gewezen.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGAlgemeenDe leden van de D66-fractie verzoeken de regering in te gaan op het commentaar
van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs van 23 augustus jl. Voorts
brengen zij nog een aantal punten naar voren.Artikel I, onderdeel D (artikel 3.12 van de Wet inkomstenbelasting
2001)De leden van de PvdA-fractie vragen een nadere inhoudelijke toelichting
op het begrip WEVAB. Hoe wordt deze waarde bepaald? Hoe wordt voorkomen dat
in de praktijk hierover arbitrage ontstaat. Hoe is het mogelijk dat er een
verschil is tussen WEV en WEVAB als zowel aan- en verkoop van grond zich binnen
de uitoefening van het landbouwbedrijf afspeelt? Is het zo dat er vanaf 27
juni 2000 een historisch overzicht van de waarde van de gronden moet worden
bijgehouden, die zal leiden tot een verzwaring van de administratieve lasten
van de agrarische ondernemer?Artikel I, onderdeel E (artikel 3.33 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Bedrijfsmiddelen of groepen van bedrijfsmiddelen die in aanmerking komen
voor de willekeurige afschrijving kunnen door de Minister van Economische
Zaken alsnog worden uitgesloten van de willekeurige afschrijving, zo merken
de leden van de CDA-fractie op. Ook kan het afschrijvingspercentage daarvan
worden beperkt. Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden
gesteld met betrekking tot de verklaring als bedoeld in het derde lid. Kan
de regering verzekeren dat deze regels eerst aan de Tweede Kamer worden toegekend?Op welke gronden zou de Minister van Economische zaken een verzoek kunnen
afwijzen?Artikel I, onderdeel I (artikel 3.42 van de Wet inkomstenbelasting
2001)De leden van de D66-fractie verzoeken de regering in te gaan op de kanttekening
van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs bij het vereiste van een
accountantsverklaring.Artikel I, onderdeel N (artikel 3.52a en artikel 3.52b
van de Wet inkomstenbelasting 2001)Indien de omzet hoofdzakelijk bestaat uit de omzet van producten die zijn
voortgebracht op een wijze die is aangewezen als een duurzame, niet gangbare
wijze van voortbrengen en die in het belang is van de bescherming van het
Nederlandse milieu voor mens, plant of dier, kan aanvullend tot f 15 000
ten laste van de winst worden gebracht, zo vervolgen de leden van
de CDA-fractie. In reactie op het advies van de Raad van State schrijft de
regering dat de derving van de faciliteit voor het jaar 2000 geraamd is op
f 25 miljoen. Aan de andere kant wordt in de memorie van toelichting
uitgelegd dat de bepalingen betreffende de duurzame ondernemingsaftrek eerst
in werking zullen treden bij Koninklijk Besluit nadat de goedkeuring van de
Europese Commissie is verkregen. Is deze goedkeuring reeds verkregen? Zo nee,
hoe is de budgettaire derving voor 2000 dan te verklaren? Het gebruik van
de woorden «ondernemer» en «onderneming» is verwarrend,
aldus deze leden. Zij verwijzen ook naar het commentaar in VakstudieNieuws
(VN 2000/16 augustus). In het onderdeel hierboven betreft het de ondernemingsaftrek.
In het Nader Rapport wordt echter ook gesproken over ondernemersaftrek. Volgens
art. XVI moet de onderhavige wet worden aangeduid als «ondernemerspakket
2001» terwijl het Nader Rapport weer spreekt over het ondernemingspakket.Op grond van art. XV, vijfde lid, treedt dit onderdeel in werking op een
bij Koninklijk Besluit te bepalen tijdstip. Wanneer zal dit onderdeel in werking
treden? De leden van de CDA-fractie pleiten voor spoedige openbaarheid van
de indeling in klassen (klasse A, respectievelijk B). Kan de regering deze
reeds verstrekken?Artikel I, onderdeel P (artikel 3.54 van de Wet inkomstenbelasting
2001)De leden van de fractie van D66 merken op dat volgens het tweede lid als
eis geldt dat door het in mindering brengen van de herinvesteringsreserve
de boekwaarde van de nieuwe bedrijfsmiddelen niet lager mag worden dan de
boekwaarde van het eerder vervreemde bedrijfsmiddel ter zake waarvan de herinvestering
is gevormd. Deze leden zien graag dat naast de vraag van de Nederlandse Orde
van Belastingadviseurs of bij toepassing van de regeling rekening moet worden
gehouden met inmiddels op de vervangende bedrijfsmiddelen plaatsgevonden hebbende
fiscale afschrijvingen, indien men in het jaar van herinvestering heeft kunnen
overgaan, ook wordt geantwoord op de diverse vragen die over het onderhavige
onderdeel worden gesteld door BDO Walgemoed CampsObers in de brief van 22
augustus jl.De redactie van VakstudieNieuws heeft kritiek op de omschrijving van overheidsingrijpen
in het vierde lid, onderdeel a, aldus de leden van de CDA-fractie. Allereerst
lijkt de verwijzing naar art. 57, eerste lid, onderdeel a, van de Onteigeningswet
onjuist. De Onteigeningswet kent in dat artikel geen onderdeel a. Vermoedelijk
betreft het een foute verwijzing naar het thans nog bestaande artikel van
de Wet IB 1964. De passage van het vierde lid waarin overheidsingrijpen wordt
gedefinieerd is namelijk nagenoeg letterlijk ontleend aan onderdeel 2 van
het voormelde besluit (BNB 1992/313). In dat besluit
wordt verwezen naar art. 57, eerste lid, onderdeel a, «van die Wet»,
zijnde de Wet IB 1964. Verder is de passage «daaronder begrepen de totstandkoming
van een bestemmingsplan waarbij de nieuwe bestemming ertoe leidt dat de onderneming
uiteindelijk niet langer op de oorspronkelijke plaats kan worden uitgeoefend»,
te onduidelijk en onnodig. Onduidelijk omdat die tekst de vraag oproept wat
«totstandkoming» is. Dat duidt op een lopend proces, in welk stadium
moet dat zijn? Vastgesteld door de Gemeenteraad of een vaag idee dat een wethouder
krijgt tijdens een borrel met een makelaar? Hoe moet worden beoordeeld dat
de onderneming niet op de oorspronkelijke plaats kan worden uitgeoefend als
slechts een gedeelte van de grond onder de «totstandkoming» van
dat bestemmingsplan valt? Moet de inspecteur dan beoordelen of er voor het
niet-onteigende gedeelte van de onderneming nog levensvatbaarheid is? Kan
hierbij dan ook de kritiek van R. Russo worden betrokken, die in zijn artikel
in het Weekblad van 24 augustus jl. suggereert de herinvesteringsreserve
toepasbaar te verklaren over de staking heen?Artikel I, onderdeel Q (artikel 3.54a van de Wet inkomstenbelasting
2001)De leden van de CDA-fractie constateren dat dit artikel onderdeel is van
de geruisloze terugkeer uit de BV. De terugkeerreserve die op de balans van
de onderneming wordt opgenomen zorgt ervoor dat de gecombineerde vennootschapsbelasting-
en aanmerkelijk belangclaim wordt omgezet in een nagenoeg gelijkwaardige inkomenstebelastingclaim.
Deze leden achten de regeling weliswaar complex, maar zij leidt naar hun mening
tot een vaststelling van een juiste belastingclaim. Zij vragen zich alleen
af hoe wordt omgegaan met de meesleep- en meetrekregeling in Box I.Artikel I, onderdeel T (artikel 3.64 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Het is de leden van de VVD-fractie niet duidelijk hoe de termijn van 12
maanden voor de conserverende aanslag uitwerkt. In het eerste lid van art.
3.64 Wet IB 2001 (voorstel) wordt gesproken van een periode van 12 maanden
na staking, terwijl voor de conserverende aanslag een termijn van betalingsuitstel
van 12 maanden zal gelden te rekenen vanaf de uiterste betaaldag van die aanslag.
Zijn deze termijnen van 12 maanden wel op elkaar afgestemd?In het derde lid van art. 3.64 Wet IB 2001 is in het voorstel niet bepaald
door wie de termijn van 12 maanden kan worden verlengd, zo constateren de
leden van de VVD-fractie. Evenmin staat daarin dat dit zal gebeuren bij een
voor bezwaar vatbare beschikking. Dat verdient naar hun mening wel aanbeveling.De leden van de VVD-fractie vragen de regering voorts in welk stadium
van de planologische besluitvorming gesproken kan worden van de totstandkoming
van een bestemmingsplan in de zin van het voorgestelde artikel 3.64, lid 4,
onderdeel a van de Wet IB 2001.Artikel I, onderdeel U (artikel 3.65 van de Wet inkomstenbelasting
2001)In de memorie van toelichting wordt gemeld dat een wijziging van de standaardvoorwaarden
voor de geruisloze overgang naar de BV wordt voorbereid en dat deze voorwaarden
zullen worden gecodificeerd. Waarom is dat niet reeds in dit wetsvoorstel
gebeurd, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Is het mogelijk tijdens de
behandeling van dit wetsvoorstel reeds over een concept-versie van de nieuwe
standaardvoorwaarden te beschikken om aldus een goed beeld van de gevolgen
van de wijziging te krijgen?Artikel I, onderdeel AD (artikel 3 150 van de Wet
inkomstenbelasting 2001)Volgens het voorgestelde zesde lid van artikel 3 150 Wet IB 2001
kan het verlies dat op grond van art. 14c, derde lid van de Wet Vpb. door
de voortzettende aandeelhouder geacht wordt te zijn geleden, uitsluitend worden
verrekend met de winst uit de voortgezette onderneming, zo vervolgen de leden
van de VVD-fractie. Wat gebeurt er nu als deze aandeelhouder ook andere compensabele
verliezen heeft? Welk van beide verliezen wordt dan bij voorrang verrekend
met de winst uit de voortgezette onderneming? Kan de regering bevestigen dat
de vrijval van pensioenverplichtingen, die in geval van ontbinding van de
vennootschap plaatsvindt indien deze verplichtingen voorheen niet bij een
andere verzekeraar zijn ondergebracht, buiten de heffing van vennootschapsbelasting
kan blijven? Immers, de waarde van de aanspraak wordt reeds bij de aandeelhouder
naar het progressieve tarief in de loonen inkomstenbelasting betrokken, zodat geen aanleiding bestaat om daarnaast ook nog eens vennootschapsbelasting
over dezelfde waarde te heffen.Artikel II, onderdeel A (artikel 2, vierde lid, van de
Wet op de vennootschapsbelasting 1969)De leden van de CDA-fractie wijzen op de waarschuwing van de NOB, die
een steeds verdergaande afkalving van de vestigingsplaatsfictie van artikel
2, lid 4, Vpb constateert. De Orde maakt bezwaar tegen deze geleidelijke –
en wellicht voor sommige belastingplichtigen ongemerkte – uitholling
van de vestigingsplaatsfictie. Waarom kiest de regering niet voor een helder
en bespreekbaar regeringsstandpunt inzake de reikwijdte van de vestigingsplaatsfictie,
in plaats van deze sluipende inperking van de bepaling? In welke gevallen –
na invoering van het onderhavige wetsvoorstel – komt nog wel betekenis
toe aan de fictie en wat voor die gevallen de ratio is van fictieve vestiging
in Nederland op basis van het oprichtingscriterium? Was de fictie niet juist
opgenomen om duidelijkheid te scheppen, zowel ten behoeve van de fiscus als
ten behoeve van belastingplichtigen, en zo tijdrovende discussies over de
vestigingsplaats van Nederlandse lichamen te voorkomen? Is die ratio voor
de straks uitgezonderde bepalingen komen te vervallen?Artikel II, onderdeel D (artikel 12 van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969)Kan de regering uiteenzetten hoe het voorgestelde art. 12 Wet Vpb zich
verhoudt tot de vrijstelling voor kwijtscheldingswinst, zo vervolgen deze
leden. Indien een onvolwaardige schuld wordt omgezet in formeel aandelenkapitaal
wordt de schuldenaar belast over het verschil tussen de boekwaarde van de
schuld en de waarde in het economisch verkeer van de uitgegeven aandelen (art.
12, lid 1 Wet Vpb volgens het voorstel). In het vierde lid van art. 12 wordt
een regeling voorgesteld voor het geval een onvolwaardige schuld aan een verbonden
lichaam of een verbonden natuurlijke persoon het karakter krijgt van informeel
kapitaal. Dan wordt de schuldenaar belast over de boekwaarde van de schuld.
De leden van de VVD-fractie vragen zich af of dit wel evenwichtig is. Waarom
worden beide situaties verschillende behandeld?In het artikelgewijs commentaar staat dat de regeling in het voorgestelde
vijfde en zesde lid van art. 12 Wet Vpb ziet op binnen een concern afgewaardeerde
vorderingen. De beperking tot afwaarderingen binnen concern treft de VVD-fractie
niet aan in de tekst van het wetsvoorstel.In artikel 12, zesde lid en artikel 13b, vierde en vijfde lid Wet Vpb
1969 wordt gesproken van een belasting naar de winst die per saldo naar Nederlandse
maatstaven redelijk is. Kan worden verduidelijkt wanneer hiervan sprake is?
Is hierbij gedacht aan het in dit kader in de wetsgeschiedenis van artikel
10a Wet Vpb 1969 vermelde, zo vragen de leden van de CDA-fractie. In artikel
12, zesde lid Wet Vpb 1969 wordt ten aanzien van de Nederlandse vennootschapsbelasting
over «onderworpen» gesproken en ten aanzien van buitenlandse heffingen
over «geheven». Is hiermee een verschil beoogd? Leidt de aanwezigheid
van verliescompensatie in het buitenland tot winstneming?De NOB constateert dat het derde onderdeel (letter c) van artikel 12,
zesde lid minder zorgvuldig is geredigeerd. Waar sprake is van een natuurlijk
persoon dient «vennootschapsbelasting» en «belasting naar
de winst» te worden vervangen door «inkomstenbelasting»
en «belasting naar het inkomen». De leden van de CDA-fractie vernemen
graag de reactie van de bewindslieden op deze kritiek. Artikel II, onderdeel G (artikel 13g van de Wet op de
vennootschapsbelasting)Kan de regering verduidelijken wat in art. 13g, tweede lid, derde volzin
Wet Vpb moet worden verstaan onder de term «indirect», zo vragen
de leden van de VVD-fractie.De brutering bedoeld in het voorgestelde artikel 13g, lid 3 dient beperkt
te worden tot de daadwerkelijk in het betreffende jaar verrekenbare belasting.
Anders zou de situatie kunnen ontstaan dat er een hoger bedrag aan buitenlandse
belasting moet worden bijgeteld dan waarvoor verrekening verleend wordt; in
welk geval de brutering niet meer een technische correctie is, doch leidt
tot belasting over belasting. Is de juiste oplossing niet dat in artikel 13g,
lid 3, wordt verwezen naar de buitenlandse belasting welke met inachtneming
van artikel 23c in dat jaar verrekend kan worden, zo vragen de leden van de
CDA-fractie.Artikel II, onderdeel K (artikel 20a van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)Kan de regering meedelen of het achtste lid van art. 20a Wet Vpb. (voorstel)
de inspecteur ook de mogelijkheid biedt om bij beschikking vast te stellen
of zich een verdachte wijziging van zeggenschap heeft voorgedaan. Indien dat
op basis van de voorgestelde tekst niet mogelijk is, dan bepleiten de leden
van de VVD-fractie een aanpassing op dit punt.Artikel II, onderdeel L (artikel 23c van de Wet op de
vennootschapsbelasting)Dient in artikel 23c, niet slechts de situatie genoemd te worden waarin
25% van het nominaal gestort kapitaal wordt gehouden, doch ook de situatie
waarin 25% van de stemrechten worden gehouden, althans in de situatie zoals
genoemd in het voorgestelde artikel 13g, lid 5. Zo ja, hoe denkt de regering
deze omissie op te lossen? De NOB suggereert dat een evenwichtiger systeem
ontstaat indien aansluiting wordt gezocht bij de systematiek van de verliesverrekening
en dat achterwaartse verrekening (drie jaar conform de verliesverrekening)
eveneens mogelijk gemaakt zou moeten worden.Deelt de regering die mening,
zo vragen de leden van de CDA-fractie. Kan de regering bevestigen dat artikel
13g Vpb niet geldt voor winsten die kunnen worden toegerekend aan de periode
voor 1 januari 2001?Artikel IV, onderdelen A en B (artikelen 18 en 22 Wet
vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen)Bij wijze van experiment wordt voorgesteld de verplichte accountantsverklaring
bij opgaaf van gegevens, zoals genoemd in de tweede volzin van artikel 18,
derde lid, en artikel 22, zevende lid, van deze wet, te laten vervallen. Het
valt de leden van de CDA-fractie op dat het laten vervallen van de accountantsverklaring
enerzijds met terugwerkende kracht wordt bewerkstelligd (vanaf 1 januari
2000), terwijl er anderzijds nog zoveel onzekerheid wordt geëtaleerd
dat het duidelijk als een experiment – voor twee jaren – wordt
gepresenteerd. Voorlopig moet de Belastingdienst extra energie steken in de
controles en als dat niet tot een voldoende resultaat leidt wordt de accountantsverklaring
wederom verplicht gesteld onder het stellen van strakkere regels. Is deze
conclusie gerechtvaardigd? Kan worden toegelicht wat onder «bij wijze
van experiment» wordt verstaan. Hoe lang gaat dit experiment duren?
Wie en wanneer evalueert het experiment? Het effect van deze maatregel is dat de administratieve lasten voor het
bedrijfsleven verminderen met ca. 10 miljoen. Hoe is dit bedrag beoordeeld?
Kan worden meegedeeld hoe zwaar deze lasten thans zijn?Artikel IV.C (artikel 24 Wet vermindering afdracht loonbelasting
en premie voor de volksverzekeringen)In de memorie staat dat de medeondertekening door de moedervennootschap
van de fiscale eenheid zal vervallen aangezien in het verleden bleek dat door
de medeondertekening verzoeken niet tijdig werden ingediend. En bij de uitvoeringsorganisatie
is toch bekend welke ondernemingen het plafond van [euro] 15 000 000
bereiken. In de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel
Wet IB 2001 (Kamerstukken II 1999/2000, 26 727, nr. 7) daarentegen, waar
deze maatregel reeds was aangekondigd werd echter nog gesteld dat slechts
een enkele fiscale eenheid het plafond van de S&O-afdrachtvermindering
blijkt te bereiken. Deze leden hebben behoefte aan een nadere toelichting.
Wat is het budgettaire beslag van voorgestelde regeling? Wordt de ministeriële
regeling tijdig openbaar gemaakt? Kan dat voor de plenaire behandeling geschieden?Artikel VII, onderdelen E en F (artikelen 40 en 50 Invorderingswet
1990)Op welk moment moet het vermogen van de vennootschap voldoen aan de voorwaarden
omschreven in het voorgestelde art. 40 Invorderingswet: moet dit het moment
van de vervreemding zijn of de balansdatum, zo vragen deze leden. Volgens
het voorgestelde tweede lid van artikel 40 Invorderingswet bestaat er geen
aansprakelijkheid voor zover zekerheid is gesteld voor de vennootschapsbelastingschuld
bedoeld in het eerste lid. Het eerste lid spreekt onder meer over vennootschapsbelasting
die verschuldigd wordt over de drie jaren na het jaar waarin de vervreemding
plaatsvindt. De leden van de VVD-fractie vragen of het civielrechtelijk mogelijk
is zekerheid te stellen voor belastingschulden over toekomstige tijdvakken
en/of over reeds verstreken jaren waarvoor nog geen aanslag is opgelegd. Verder
vragen zij of er nog eisen worden gesteld aan de persoon die de zekerheid
stelt en hoe een en ander zich verhoudt tot de systematiek van het fiscale
aansprakelijkheidsrecht. Vloeit daaruit niet in algemene zin voort dat de
ontvanger gestelde zekerheden moet trachten uit te winnen voordat hij derden
aansprakelijk stelt voor de belastingschuld? Voor zover de zekerheid is gesteld
door de belastingschuldige zelf, is het de vraag of men dan kan volhouden
dat deze in gebreke is. Het is voorts de vraag hoe zekerheidstelling kan worden
geboden wanneer de koper van de aandelen slechts een minderheidsbelang verwerft.
Bestaat de mogelijkheid dat de regeling inzake zekerheidsstelling de verkoop
van minderheidsbelangen frustreert?Art. 40 Invorderingswet wordt op een aantal punten aangescherpt. De Raad
van State had twee bezwaren tegen de voorgestelde wijziging van artikel 40
van de Invorderingswet 1990. Enerzijds acht de Raad de regeling te ruim doordat
deze mede van toepassing kan zijn op bonafide aanmerkelijkbelanghouders die
hun aandelenbezit geheel of gedeeltelijk vervreemden en anderzijds doordat
aansprakelijkheid in het leven wordt geroepen zonderdat er een belastingaanslag
is vastgesteld waartegen in bezwaar of beroep kan worden gekomen. De Raad
adviseert het voorstel niet in die vorm in te dienen en doet de suggestie
in de regeling aan te sluiten bij de vermogenspositie van de vennootschap
en het onttrekken van vermogen aan de vennootschap teneinde de onderhavige
invorderingsmaatregel te kunnen rechtvaardigen. De opmerking van de Raad heeft
geleid tot een aanpassing van de regeling. De leden van de CDA-fractie vragen
of de voorstellen van de Raad nog zijn overwogen. De leden van de fractie van D66 willen graag een reactie op het voorstel
van Gerardts en Vetter, in de brief van 9 augustus 2000, om de regeling van
artikel 50 lid 2, Invorderingswet, zoals die is opgenomen in het aanhangig
zijnde wetsvoorstel nr. 25 035, op te nemen in onderhavig wetsvoorstel.De voorzitter van de commissie,Van GijzelDe griffier van de commissie,JanssenXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
voorzitter, Voûte-Droste (VVD), De Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Marijnissen (SP), Kamp (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Vendrik (GroenLinks),
Wijn (CDA), Stroeken (CDA), Remak (VVD), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA),
Kuijper (PvdA) en Dijsselbloem (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Koenders (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Balemans (VVD), Wilders (VVD),
Van Oven (PvdA), De Wit (SP), Patijn (VVD), Schimmel (D66), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Blok (VVD), Dankers (CDA), Rabbae
(GroenLinks), Van den Akker (CDA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), Weekers (VVD),
Bijleveld-Schouten (CDA), Timmermans (PvdA) en Hindriks (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27209-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl