Toekomstig sportbeleid; Nota Tijd voor sport, Bewegen, Meedoen, Presteren
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30234, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

09-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30234 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave1 INLEIDING2 SPORT ANNO 2005Tabel 1: Sportbeoefening in Nederland naar leeftijdin
% van de bevolking van 6 jaar en ouder, 2003 (tenzij anders aangegeven)3 DE DOELEN VAN HET SPORTBELEID4 GEZOND DOOR SPORT4.1 Doel van het beleid4.2 Nationaal Actieplan Sport & Bewegen4.2.1 Vele sectoren doen meeSportOnderwijsRecreatie, ruimte en sportaccommodatiesWerkZorg4.2.2 Inactieven staan centraal4.2.3 Informeren en stimuleren4.3 Gezonde sportbeoefening4.3.1 Sportgeneeskunde4.3.2 Sportmedisch begeleiden van topsporters4.3.3 Sportblessures5 MEEDOEN DOOR SPORT5.1 Doel van het beleid5.2 Opvoeden door sport en school5.2.1 Alliantie School en Sport samen sterker5.2.2 Onderzoeksprogramma: sport en bewegen op school5.3 Vernieuwen lokaal sportaanbod5.3.1 Nieuwe sportmogelijkheden5.3.2 Integratie sporters met een beperking5.3.3 Meedoen allochtone jeugd door sport5.4 Versterken waarden en normen door sport5.4.1 Gedragscode sportiviteit en respect5.4.2 Vrijwillige inzet5.4.3 Trainers en coaches5.4.4 Scheidsrechters vooruit: masterplan arbitrage5.4.5 Topsporters en -coaches als ambassadeur5.4.6 Vandalisme, agressie en geweld5.5 Integrale buurtaanpak en sport6 SPORT AAN DE TOPTabel 2: Redenen waarom mensen trots op Nederland zijnin
% van de bevolking van 16 jaar en ouder, 20046.1 Doel van het beleid6.2 Talentherkenning en -ontwikkeling6.2.1 Talentherkenning en regionale talentontwikkeling6.2.2 Talentontwikkeling en onderwijs6.2.3 Nationale talentontwikkelingsprogramma's6.3 Stipendium topsporter6.4 Topsporters met een beperking6.5 Coaches aan de top6.6 Tegengaan dopinggebruik6.7 Topsportevenementen en -accommodaties7 SAMENWERKEN VOOR DE SPORT7.1 Partners in sport7.2 Sportprogramma 2006–20107.3 Wet- en regelgeving7.4 Kennis voor en over sportbeleid7.5 Koninkrijksband en internationale samenwerking8 GELD VOOR BELEID8.1 Subsidies ministerie VWS8.2 Afstemmen geldstromen8.3 Financiering beleidsvoornemens VWSTabel 3: Budgetten sportprogramma 2006–2010 Budgetten
Sportbeleid in de Ontwerp-begroting 2006 (bedragen x 1 miljoen)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30234Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 108 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 234Toekomstig sportbeleidnr. 2NOTA TIJD VOOR SPORTBewegen, Meedoen, PresterenInhoudsopgave1Inleiding2   2Sport anno 20053   3De doelen van het sportbeleid5   4Gezond door sport84.1Doel van het beleid84.2Nationaal Actieplan Sport &
Bewegen9 4.2.1Vele sectoren doen mee9 4.2.2Inactieven staan centraal114.2.3Informeren en stimuleren12 4.3Gezonde sportbeoefening12 4.3.1Sportgeneeskunde124.3.2Sportmedisch begeleiden van topsporters124.3.3Sportblessures13    5Meedoen door sport135.1Doel van het beleid135.2Opvoeden door sport en school14 5.2.1Alliantie School en Sport samen
sterker14 5.2.2Onderzoeksprogramma: sport en
bewegen op school15 5.3Vernieuwen lokaal sportaanbod15 5.3.1Nieuwe sportmogelijkheden155.3.2Integratie sporters met een beperking155.3.3Meedoen allochtone jeugd door
sport165.4Versterken waarden en normen door
sport175.4.1Gedragscode sportiviteit en respect175.4.2Vrijwillige inzet17 5.4.3Trainers en coaches18 5.4.4Scheidsrechters vooruit: masterplan
arbitrage18 5.4.5Topsporters en -coaches als ambassadeur18 5.4.6Vandalisme, agressie en geweld195.5Integrale buurtaanpak en sport19   6Sport aan de top206.1Doel van het beleid20 6.2Talentherkenning en -ontwikkeling216.2.1Talentherkenning en regionale
talentontwikkeling216.2.2Talentontwikkeling en onderwijs226.2.3Nationale talentontwikkelingsprogramma's226.3Stipendium topsporter23 6.4Topsporters met een beperking23 6.5Coaches aan de top236.6Tegengaan dopinggebruik24 6.7Topsportevenementen en -accommodaties25    7Samenwerken voor de sport257.1Partners in sport267.2Sportprogramma 2006–201026 7.3Wet- en regelgeving27 7.4Kennis voor en over sportbeleid287.5Koninkrijksband en internationale
samenwerking28   8Geld voor beleid298.1Subsidies ministerie VWS29 8.2Afstemmen geldstromen298.3Financiering beleidsvoornemens
VWS301 INLEIDINGWaarom een nieuwe Sportnota? Sport is niet weg te denken uit onze maatschappij.
Velen doen aan sport, velen dragen een steentje bij aan sportorganisaties,
velen kijken naar sport. Sport vertegenwoordigt belangrijke maatschappelijke
waarden: sport verbroedert, sport stimuleert sportief gedrag.Nederland is een sportieve samenleving. Maar dat is niet nieuw. Wel nieuw
zijn allerlei ontwikkelingen in de maatschappij en in de sport. Er komen tal
van nieuwe sporten bij, de invloed van de media op de sport is enorm gegroeid
evenals het economische belang van sport. Maar ook blijkt dat met sport een
antwoord kan worden gegeven op nieuwe uitdagingen. De uitdaging bijvoorbeeld
hoe we een gezondere samenleving en gezondere burgers kunnen krijgen en hoe
we de maatschappelijke samenhang kunnen bevorderen.Nederland is een sportland. Dat is gekomen door de bewoners van ons land
die actief aan sport doen of daarbij op andere wijze zijn betrokken. Het is
de verdienste van de vele sportverenigingen, de bonden en sportkoepels in
dit land. Het is de verdienste van gemeentebesturen die een actief sportbeleid
voeren en de belangrijkste investeringen in sportvoorzieningen voor hun rekening
nemen. Het komt voort uit enthousiaste scholen waar sport wordt gestimuleerd
of bedrijven waar de bedrijfsfitness hoog in het vaandel staat. Of ondernemingen
die lokaal en op grotere schaal de sport sponsoren. Het kabinet steunt de
totstandkoming van een sportieve samenleving. Sport vertegenwoordigt waarden
die het kabinet hoog in het vaandel heeft: gezond leven, meedoen en topprestaties
leveren, een samenleving waarin men sportief met elkaar omgaat. Een samenleving
waarin prestaties worden gewaardeerd, maar die ook tegen een stootje kan.De verantwoordelijkheid van de rijksoverheid is complementair aan die
van andere partijen. Het sportbeleid richt zich daarom vooral op het benutten
van sport voor maatschappelijke doelen. De sport moet daarvoor voldoende toegerust
zijn. Zorg voor de kwaliteit van het sportaanbod is derhalve een taak voor
de rijksoverheid.De bijdrage van het rijk hieraan is aan vernieuwing toe. Sinds de nota Wat sport beweegt van bijna tien jaar geleden is er veel
veranderd, zowel in de sport als bij de overheid. Wat de sport aangaat, is
hierboven al een aantal ontwikkelingen aangestipt. Wat de overheid betreft
is relevant dat die geen verantwoordelijkheid op zich moet laden die haar
niet past en dat zij selectief is in haar bemoeienissen en inzet van middelen.
Dat wordt in de nota nader uiteengezet.De nota heeft als motto Tijd voor sport. Daarmee
wordt tot uitdrukking gebracht dat de overheid vindt dat sport nu extra aandacht
moet hebben, zowel van burgers, maatschappelijke organisaties als van de overheid
zelf. In de nota zijn de hoofdlijnen van het beleid uiteengezet. De verdere
uitwerking hiervan wordt met de relevante partners in de sport ter hand genomen
en vastgelegd in een zogeheten uitvoeringsprogramma: het Sportprogramma 2006–2010.Veel partijen hebben een bijdrage geleverd aan deze nota. Er is natuurlijk
geput uit de kennis en ervaring van de sportsector, maar ook het onderwijs,
de wetenschap, de media, bestuur en management en het bedrijfsleven zijn geconsulteerd.
In verschillende ronde tafelbijeenkomsten met zeer uiteenlopende deelnemers
zijn belangrijke ideeën naar voren gebracht. Die hebben het kabinet geïnspireerd
bij de totstandkoming van het nieuwe sportbeleid dat in deze nota wordt gepresenteerd.2 SPORT ANNO 2005Bijna 60 procent van de Nederlanders gaat tenminste 12 keer per jaar sporten.
Op een bevolking van 16,3 miljoen inwoners kent ons land ruim 28 000
sportverenigingen, met gezamenlijk 4,9 miljoen leden. Bij die verenigingen
zijn in totaal 1,2 miljoen vrijwilligers actief. Voorts sporten Nederlanders
in toenemende mate ongeorganiseerd, hetzij geheel op zichzelf, hetzij door
een bezoek aan sportaccommodaties als ijsbaan, zwembad, tennisbaan of fitnesscentrum.
Daarnaast wordt op school aan sport gedaan, maar ook in bedrijven, in het
buurtwerk en op vakanties.Het levert een indrukwekkend beeld op van sporten in Nederland:Tabel 1: Sportbeoefening in Nederland naar leeftijdin
% van de bevolking van 6 jaar en ouder, 2003 (tenzij anders aangegeven) 6–19
jaar20–55 jaar55+ jaarTotaal Doet tenminste één keer per maand aan sport82603959 Waarvan minder dan één keer per week26282026 Waarvan één of twee keer per week24181117 Waarvan tenminste drie keer per week3214916      Aantal beoefende sporten (absoluut)4,02,82,12,9     Doet een teamsport15123627     Doet een solo-sport187888788     Lid sportvereniging177483853 Waarvan lid van meer dan één sportvereniging2310812      Neemt deel aan competitie en training169362341 Waarvan aan meer dan één competitie en training2184101 % sportersBron: SCP (AVO 2003)De sportdeelname is de laatste jaren aan het veranderen. Er komen nieuwe
sporten op die zich vooral lenen voor beoefening in ongeorganiseerd verband.
Joggen, skaten, golfen, skiën, skateboarden, fitness, aerobics, windsurfen
en nordic walking zijn daar mooie voorbeelden van. Het zijn sporten die gedaan
kunnen worden op een moment dat het uitkomt, alleen of in klein verband. Sporten
met overwegend een sterk recreatief karakter. Deze veranderingen zetten de
deelname aan wedstrijdsport, met name bij de sporten in teamverband, wat onder
druk. De veranderingen houden overigens niet alleen verband met toevallige
ontwikkelingen in de sport zelf maar ook met sociaal-culturele en demografische
ontwikkelingen.De achterstand van vrouwen bij het sporten is de laatste decennia in een
hoog tempo ingelopen. Dat geldt in mindere mate voor ouderen. Maar de inhaalslag
bij hen is overduidelijk. De sportdeelname van allochtonen loopt nog altijd
zo'n tien procent achter bij de autochtone bevolking. Slechts een fractie
van mensen met een beperking komt aan (aangepast) sporten toe.De verenigingen hebben het met alle maatschappelijke veranderingen soms
moeilijk. Ze zien dat commerciële aanbieders nieuwe delen van de sportmarkt
voor zich opeisen. Het systeem dat wij hebben met bonden en verenigingen is
uniek in de wereld, maar ook kwetsbaar. Van de sportverenigingen geeft 72
procent aan dat ze in 2003 problemen hebben gehad met het vinden van trainers,
begeleiders en ander kader. Dat knelt omdat juist verenigingen een uiterst
waardevolle rol spelen bij het bieden van sportmogelijkheden aan mensen voor
wie sport een middel is om erbij te horen.De beoefening van sport uit het oogpunt van gezondheid staat onder druk.
Zoals gezegd zijn er veel mensen die aan een of andere vorm van sport doen.
Maar toch beweegt ruim 40 procent van de volwassen bevolking onvoldoende om
ziekte of voortijdige sterfte te voorkomen. Overgewicht, hart- en vaatziekten
en diabetes zijn veel voorkomende ziektes geworden die een directe relatie
hebben met te weinig bewegen. Ook op scholen is het beeld uiteenlopend. Er
zijn scholen waar veel gesport wordt, maar er zijn er te veel waar dit niet
het geval is. Zorgelijk is dat juist bij het primair onderwijs circa 70 procent
van de scholen onvoldoende aan sport doet. Bij het voortgezet onderwijs is
het beter, maar nog altijd slechts 50 procent van de scholen. Gemeten naar
de Nederlandse Norm Gezond Bewegen – voor jongeren tot 18 jaar elke
dag een uur sporten en bewegen – komt van de schoolgaande jeugd daar
maar ongeveer eenderde aan toe.Om sport en bewegen mogelijk te maken zijn voldoende accommodaties en
ruimte als randvoorwaarde belangrijk. Er zijn weliswaar veel sportaccommodaties
in Nederland, maar die zijn niet altijd even goed bereikbaar en passen ook
niet altijd meer bij de kwaliteitseisen van de hedendaagse gebruiker. In probleemwijken
staan de sportvoorzieningen en de sportorganisaties onder druk. Accommodaties
leggen het loodje of worden naar de rand van de stad verplaatst. Verenigingen
dreigen te verpieteren omdat vooral in sociaal zwakke wijken de bereidheid
om veel vrijwilligerswerk te doen achteruit loopt. Daardoor kan in die wijken
zonder sport snel een negatieve spiraal ontstaan.Sport is prachtig, om te doen en om naar te kijken. Sport levert tal van
ontroerende momenten op, van euforie, van inspanningen, van saamhorigheid.
De taferelen na een geweldige finale illustreren dat. Sport verbroedert ook
buiten de topsport, zoals joggers weten die een halve of hele marathon lopen
en hun buurman bij de hand nemen om gezamenlijk de finish te halen. Of zoals
de leden van een sportvereniging merken die een weekendlang als sporter, bestuurslid
of toeschouwer bij hun club doorbrengen. Diezelfde sportvereniging waar men
is begonnen als pupil en men eindigt bij jeu de boules of klaverjasavond.Sport is niet alleen maar fantastisch, sport levert niet alleen nationale
helden of idolen op. Op het sportveld wordt niet altijd fair play tentoongespreid,
ontoelaatbare overtredingen komen regelmatig voor, scheidsrechters worden
beschimpt en soms zelfs aangevallen. Het publiek is niet altijd in juichstemming
maar gaat zich ook te buiten aan scheldpartijen en zelfs vandalisme. Dopinggebruik
is een element van de sport dat grote zorg geeft. Niet alleen omdat het leidt
tot concurrentievervalsing, maar ook omdat het voor de sporter zelf ernstige
gezondheidsschade oplevert. Het feit dat doping niet beperkt blijft tot topsport
maar doordringt in lagere niveaus, verergert dit.Sport maakt het beste in de mens wakker, maar soms ook minder mooie kanten.
De meeste sportkantines zijn gezellige goed functionerende gelegenheden, maar
een gezellig biertje kan soms behoorlijk uit de hand lopen. Ook het probleem
van sportblessures blijft om aandacht vragen voor een gezonde sportbeoefening.De combinatie media en sport blijkt een heel sterke, met evenementen die
buitengewoon veel aandacht trekken. Het gaat niet alleen om een EK-voetbal
of wedstrijden van de Champions League, maar ook om tal van andere sporten
met veel publieke belangstelling: de Daviscup, de TT-races, om van sportevenementen
buiten ons land zoals de Olympische Spelen nog maar te zwijgen. Daardoor wordt
ongetwijfeld het zelf sporten aangemoedigd. Topsport draagt zo bij aan de
sportbeleving. Niet voor niets worden in Nederland sportprestaties de belangrijkste
reden genoemd om trots op je land te zijn. Nederland doet het
goed in de topsport. Met 22 medailles bij de Olympische Spelen en 29 bij de
Paralympische Spelen in Athene behoorde Nederland tot de beste 17 respectievelijk
27 van de wereld. Maar dat gaat niet vanzelf, de internationale concurrentie
is groot. Een grote inspanning om talenten te herkennen en te begeleiden is
dan ook essentieel voor de groei en bloei van topsport.Kortom: de positieve waarden van sport zijn groot, maar een open oog voor
de negatieve kanten is eveneens op zijn plaats. Sport is belangrijk voor de
individuele beoefenaar én de maatschappij als geheel. Sport is een
wezenlijk onderdeel van onze cultuur. Maar bovendien kan sport een grote bijdrage
leveren aan een aantal belangrijke beleidsdoelstellingen:• het verbeteren van de gezondheid;• het vergroten van de maatschappelijke samenhang;• het stimuleren van topsport, als bron van nationale trots en uitstraling.Daar liggen de ankerpunten van het nieuwe sportbeleid.3 DE DOELEN VAN HET SPORTBELEIDSport is aantrekkelijk en belangrijk. Het biedt spelplezier, motiveert
om te presteren en combineert ontspanning met ontplooiing. Daarom kiezen zoveel
mensen voor sport. Het zijn deze aan sport verbonden kwaliteiten die maken
dat sport ook een grote maatschappelijke waarde heeft. Hier kan een vergelijking
met cultuur gemaakt worden. Sport vormt, sport geeft richting, sport stimuleert
mensen. Sport is leverancier van talloze in het dagelijkse spraakgebruik gangbare
gezegdes: een kans voor open doel missen, een gele kaart krijgen, het estafettestokje
doorgeven, een lange adem hebben etc. De toegevoegde waarde van sport uit
zich op tal van terreinen. Sport bevordert een gezonde leefstijl, voorkomt
ziekte, verhoogt de arbeidsproductiviteit en de leerprestaties. Sport draagt
bij aan integratie van specifieke groepen of individuen, het draagt bij aan
de sociale samenhang en geeft een zinvolle invulling aan vrije tijd. Sport
zorgt voor fantastisch entertainment waarbij de topsporters ook als rolmodel
functioneren, als voorbeeld voor andere Nederlanders. Of als promotors van
Nederlandse bedrijvigheid en export.Wat staat het kabinet nu voor ogen met het sportbeleid en welke doelen
wil het realiseren?Kort samengevat streeft het kabinet naar het volgende:Een sportieve samenleving waarin zowel veel aan sport
wordt gedaan als van sport wordt genoten.Daarbij zijn de volgende doelen gekozen:• mensen gaan meer sporten en bewegen voor hun gezondheid;• via de sport ontmoeten meer mensen elkaar en doen mee aan maatschappelijke
activiteiten;• mensen gedragen zich sportief en respecteren (spel)regels;• de topsport in Nederland wordt bevorderd als symbool voor ambitie,
als bron van ontspanning en voor ons nationale imago in binnen- en buitenland.De sportsector vervult hierbij een belangrijke rol. Immers voor veel van
deze doelen zijn een kwalitatief verantwoorde sportbeoefening en een goede
sportinfrastructuur noodzakelijk. In het sportbeleid zijn dit de randvoorwaarden
om de genoemde doelstellingen te realiseren. In het vervolg van deze nota
worden de doelstellingen nader uitgewerkt. Om te concretiseren waar het kabinet
naar streeft, volgt hieronder een beeld van de te bereiken situatie. Daarbij
wordt de indeling gevolgd die al meermalen is aangegeven: gezondheid, meedoen
en topsport.In de sportieve samenleving zoals het kabinet die nastreeft, doen meer
mensen dan nu regelmatig aan sport. Volgens TNO beweegt nu 60 procent van
de Nederlanders voldoende om langer gezond te blijven. Het kabinet wil dat
verhogen. Een leven lang sporten is daarbij het ideaal. Kinderen beginnen
met voetballen bij de F-jes of turnen bij de pupillen. Uiteindelijk wordt
dat het veteranenteam en de fitness gymles. Op hogere leeftijd blijkt dat
de club ook nog wat rustiger sportbeoefening mogelijk maakt. Of men wisselt
van activiteit en gaat recreatief hardlopen, fietsen, wandelen of zwemmen.
Het zijn zaken die iedereen zelf moet regelen. Maar het kan natuurlijk worden
bevorderd. Het onderwijs is in dit verband een uiterst belangrijke factor.
De school legt de basis voor gedrag in de toekomst, de school biedt bij uitstek
een goede infrastructuur voor sportbeoefening, de school heeft profijt bij
fitte leerlingen, mens sana in corpore sano. Juist bij kinderen tekenen zich
ernstige gezondheidsproblemen af, overgewicht en andere symptomen van ongezonde
leefstijl. In de sportieve samenleving loopt dat overgewicht terug en hoeven
leerlingen niet meer te hijgen als ze een paar meter hard gelopen hebben.
De werkgever is vergelijkbaar betrokken, hij heeft belang bij fitte werknemers
die tegen een stootje kunnen en op oudere leeftijd langer kunnen blijven werken.
Bedrijfsfitness zou een normale zaak moeten zijn.De overheid stimuleert de deelname aan sport. De totstandkoming van goede
sportaccommodaties en ruimte voor bewegen, niet alleen aan de rand van de
stad, wordt bevorderd. De overheid prikkelt ook anderen om hun beste beentje
voor te zetten. Zorgverzekeraars bijvoorbeeld zullen worden uitgedaagd om
aan actieve preventie te doen, in gezondheidscentra en bij zorgverleners zal
aandacht voor de preventieve werking van sport normaal moeten zijn. Op scholen
wordt als vanzelfsprekend de ontwikkeling van een sportieve leefstijl van
de jeugd bevorderd. In de sportieve samenleving van de toekomst zullen het
echter niet alleen de jongeren en de fitheidsadepten zijn die aan hun trekken
komen, maar ook – en misschien vooral – de ouderen en de mensen
die niet meer zo makkelijk bewegen. Juist voor hen is sport in een of andere
vorm van belang. In de sportieve samenleving is dat normaal, zoals het ook
normaal is dat mensen die om welke reden dan ook niet tot beweging kwamen,
dat nu wel doen. Voor iedereen is het Tijd voor sport.In de sportieve samenleving fungeert sport als ontmoetingsplaats voor
velen. Verschillen tussen burgers in opleiding, religie, politieke voorkeur,
klasse, seksuele geaardheid of kleur worden in de sport overbrugd. Mensen
met een beperking kunnen via de sport er weer bij gaan horen. Er ontstaan
spontaan of georganiseerd groepen die aan sport doen in plaats van zich als
hangjongeren tot bron van ergernis te maken. De georganiseerde sport speelt
hierbij een belangrijke rol. De sportvereniging is niet alleen maar de toevallige
facilitator van sportwedstrijden maar biedt veel meer. De moderne sportvereniging
zoekt partners op in de maatschappij, zoals scholen en bedrijven. De moderne
sportvereniging tracht via nieuwe diensten mensen aan zich te binden en haar
maatschappelijke rol te vergroten. Het sportaanbod bij de vereniging is kwalitatief
van een hoog niveau. Daarbij is een behoorlijke professionalisering gewenst
die overigens niet ten koste mag gaan van het plezier dat vrijwilligers beleven
aan het werk voor hun vereniging. Werk dat niet genoeg op zijn waarde kan
worden geschat. Goed opgeleide trainers en coaches verzorgen de begeleiding
van met name jeugdige sporters.In de sportieve samenleving die het kabinet nastreeft zijn we trots op
onze topsporters en zeker als die een hoge klassering weten te bereiken. Goede
prestaties bij wereld en Europese kampioenschappen, Olympische en Paralympische
Spelen zijn zaken waar we warm voor blijven lopen. De inzet en de ambities
van topsporters zijn een inspiratiebron en voorbeeld. Talenten
worden daarom opgespoord, begeleid en verantwoord opgeleid. Met aansprekende
evenementen komt Nederland regelmatig succesvol voor het voetlicht. Het «Oranjegevoel»
is een belangrijk verbindend element in de samenleving, ook voor mensen die
alleen maar naar sport kijken. Dopinggebruik, wangedrag en voetbalvandalisme
zijn in deze sportieve samenleving uitgebannen, sport wordt vereenzelvigd
met plezier, niet met geweld of bedrog. Scheidsrechters worden gerespecteerd
en behoren tot de elite van de sport: zonder «scheids» geen wedstrijden.
Gezondheidsrisico's zijn door verantwoorde begeleiding, door goede materialen,
effectieve voorlichting en veilige accommodaties zoveel mogelijk teruggedrongen.Voor het bereiken van een dergelijke sportieve samenleving is de inzet
van velen nodig. De rijksoverheid heeft daarbij maar een bescheiden rol. Het
zijn vooral de sporters zelf en de sportorganisaties die hier een verantwoordelijkheid
hebben. Aan de overheidskant zijn het de gemeenten die als eerstbetrokkenen
voor het fundament van het sportbouwwerk gezorgd hebben. Zonder al de lokale
voorzieningen is Nederland sportland een illusie. Het kabinet draagt wel zijn
steentje bij door heel gericht op onderdelen te stimuleren. De genoemde doelstellingen
zijn daarbij maatgevend en de inzet zal ook selectief zijn. Voor een deel
zal die bestaan uit geld, voor een deel uit andere middelen.Rijksoverheid en sport: enkele voorbeelden– Het ministerie van OCW heeft op het terrein
van de lichamelijke opvoeding een lange traditie en veel verbindingen opgebouwd
met sport. Dat is evident voor het opleiden van sportkader op HBO- en MBO-niveau.
Het bewegingsonderwijs is onmisbaar voor het introduceren van jeugd in de
diverse sporten. Het Landelijk Overleg Onderwijs en Topsport heeft geleid
tot het erkennen van zogenoemde LOOT-scholen. Scholen waar het onderwijsprogramma
wordt afgestemd op de sportieve ambities en wedstrijd- of competitieprogramma's
van talentvolle sporters. Er bestaan al 15 van dit type scholen. Dit aantal
wordt naar 20 uitgebreid waardoor de spreiding over het land verbetert.– Het ministerie van Defensie is terecht trots
op zijn succesvolle selectie topsporters. Militairen die in staat gesteld
worden om de hoogste eer te behalen. Bij de Olympische spelen in Athene 2004
wisten twee van de vijf defensie-atleten brons te behalen.– Het ministerie van VROM schept op het terrein
van ruimtelijke ordening belangrijke voorwaarden voor sport en bewegen. In
de Nota Ruimte (mei 2005) is dat terug te vinden. Daar wordt het richtgetal
van 75 m2 groenvoorziening per woning genoemd. Groene ruimtes in
wijken die onder meer bestemd dienen te zijn voor recreatie, speel- en trapveldjes.
Bij het realiseren daarvan zijn provincies en gemeenten aan zet. Als hulpmiddel
daarvoor heeft NOC*NSF een concrete ruimteclaim voor sportterreinen laten
berekenen.– Het ministerie van AZ heeft in het «Breed
Initiatief Maatschappelijke Binding» van het kabinet een belangrijke
waarde toegedicht aan de rol van sport bij de versterking van de sociale samenhang
en binding in de samenleving. Ook in het hoofdlijnenakkoord van het kabinet
Balkenende II (2003) wordt de maatschappelijke betekenis van sport onderstreept.Omdat sport vele aspecten van de samenleving raakt, zijn ook vele departementen
bij het sportbeleid betrokken. VWS natuurlijk en OCW omdat juist scholen zo'n
belangrijke rol spelen in de sport. Maar ook SZW, in verband met de arbeidsomstandigheden,
VenW, VROM en LNV als belangrijke instanties als het gaat om ruimte voor sport
en gebruik van recreatiegebieden. Het ministerie van BZK als eerste ingang
naar de voor sport zo belangrijke gemeenten en in verband met het tegengaan
van uitwassen. Het ministerie van EZ ziet in de topsport een instrument dat
innovatie bevordert en daarnaast een economische waarde vertegenwoordigt.
Justitie als het gaat om de inzet van sport voor integratie en het ministerie
van AZ in verband met maatschappelijke binding en normen en waarden.
Defensie natuurlijk, die veel topsporters in dienst heeft als rolmodel en
wervend voorbeeld. In het vervolg van deze nota zullen deze inspanningen nader
uiteengezet worden.Rijksoverheid en sport: enkele voorbeelden– De minister van Vreemdelingenzaken en Integratie
hecht grote waarde aan sport voor het ingroeien van de allochtone jeugd in
de Nederlandse samenleving. Recent is een onderzoeksprogramma van NWO afgesloten
dat richt zich op de rol en betekenis van de sportvereniging voor de multiculturele
samenleving.De eerste resultaten van dit onderzoekprogramma zijn hoopvol.
Gemengde en allochtone sportverenigingen zijn vergeleken. In beide soorten
clubs vinden belangrijke sociale leerprocessen plaats. Ondervraagden geven
aan in de sport dingen te leren die in het dagelijkse leven van pas komen:
hoe je met anderen omgaat, hoe je contacten legt, hoe je conflicten kan oplossen
enzovoorts. Natuurlijk steekt niet iedereen er evenveel van op en niet elke
sportomgeving is in dit opzicht even leerzaam. De waargenomen leereffecten
zijn voor vrijwel niemand de hoofdreden om te gaan sporten of voor een bepaalde
vereniging te kiezen. Het is een belangrijke bijkomstigheid waarvan men zich
vaak nauwelijks bewust is.– «Samen voor goud» heet het programma
waarin NOC*NSF en TNO, gesteund door het ministerie van EZ samengewerkt hebben.
Het doel is sportieve successen te boeken met nieuwe innovaties om vandaar
uit commercieel succesvolle producten te ontwikkelen. Sensoren worden steeds
kleiner en kunnen steeds meer meten: snelheid, temperatuur, vochtafgifte en
druk en rek. De sensoren worden verwerkt in kleding en schoeisel leveren continu
meetprestaties op. Beproefd in de training van topsporters, ideaal voor recreanten
die verantwoord willen sporten.De hiervoor genoemde doelstellingen worden in desbetreffende hoofdstukken
verder uitgewerkt. Gekozen is voor een beperkt aantal programma's per doelstelling.
Waar mogelijk zijn de programma's steeds vertaald naar concreet te bereiken
resultaten.4 GEZOND DOOR SPORTIn het gewone dagelijkse leven zijn flinke lichamelijke inspanningen vrijwel
verdwenen. Bewegingsarmoede en verkeerde voedingspatronen leiden tot gezondheidsproblemen.
Sport en bewegen dragen bij aan een actieve en gezonde leefstijl van het individu.
Door gericht en gecoördineerd te werken aan sporten bewegingsstimulering
en door op een gezonde en verantwoorde manier te sporten kan aanzienlijke
gezondheidswinst worden gerealiseerd.4.1 Doel van het beleidHet kabinet wil bereiken dat mensen voor hun gezondheid meer gaan sporten
en bewegen. Dat de keuze voor een gezonde en actieve leefstijl de logische
keuze van de burger zelf wordt. Het kabinet wil daarnaast randvoorwaarden
scheppen voor een gezonde sportbeoefening. Om deze doelstelling te bereiken
worden de volgende programma's ingezet:• Nationaal Actieplan Sport & Bewegen• Gezonde sportbeoefeningDe beide programma's leiden tot de volgende resultaten.– In 2010 voldoet minstens 65 procent (in 2004 60 procent) van de
Nederlandse volwassen bevolking aan de beweegnorm.– Het deel van de volwassen bevolking dat gemiddeld geen enkele
dag per week voldoende beweegt is in 2010 teruggedrongen van 8 procent naar
7 procent. – Het aantal bedrijven dat aandacht heeft voor sport en bewegingsactiviteiten
tijdens of na werkuren (14 procent) moet verhoogd te worden tot 25 procent
in 2010.– In 2008 heeft sportgeneeskunde een volwaardige plaats in de beroepen-
en opleidingsstructuur gezondheidszorg.– In 2008 is de uitvoering preventie sportmedische begeleiding voor
topsporters via 4 regionale centra georganiseerd.– In 2010 is de kans op een blessure per 1000 uur sportbeoefening
met 10 procent gedaald van 1,0 naar 0,9 letsels.Juist op het terrein van sport en bewegen zijn er veel verbindingen te
leggen met andere initiatieven en maatregelen van de rijksoverheid –
zoals het Convenant overgewicht (2005) en de nota Langer Gezond Leven (2004). Bij de invulling van de hierna
volgende programma's is daar terdege rekening mee gehouden.4.2 Nationaal Actieplan Sport & BewegenEr is een krachtige impuls nodig voor sport en bewegingsstimulering om
overgewicht tegen te gaan en diabetes en andere belangrijke chronische aandoeningen
te voorkomen en te genezen. Het kabinet zet hiervoor een nieuw programma op:
het Nationaal Actieplan Sport & Bewegen.Het Nationaal Actieplan werkt langs drie lijnen:• Meerdere sectoren doen mee• Inactieven staan centraal• Informeren en stimulerenDe drie lijnen worden zo ingericht dat de verschillende interventies samenhangen,
elkaar versterken en ondersteunen. De afzonderlijke onderdelen zullen zichtbaar
effect hebben bij de jeugd en de groep inactieven in onze samenleving. Aansprekende
beweeg- en sportvormen en takken van sport die daar aantoonbaar bij helpen,
vervullen in dit plan een belangrijke functie.De waarde van voldoende bewegenTe weinig bewegen is één van de belangrijkste
onafhankelijke risicofactoren voor te vroeg overlijden van mensen aan hart-
en vaatziekten en tal van andere chronische aandoeningen.Het RIVM stelt vast dat 6 procent van de sterfgevallen
(in 2000 waren dat er in Nederland 140 000) komt door onvoldoende lichaamsbeweging.
Daarnaast hebben mensen (heel) veel zorg nodig vanwege ongezond gedrag, overgewicht
en hoge bloeddruk. De medische kosten hiervoor liggen tussen de 5 en 9 procent
van de totale uitgaven aan gezondheidszorg (€ 2,8 à 5,1 miljard,
CBS 2003).4.2.1 Vele sectoren doen meeDiverse sectoren spelen een rol om mensen aan het bewegen te krijgen.
Uiteraard de sport en het onderwijs, maar ook de recreatiesector, het bedrijfsleven
en andere belangrijke commerciële partners (zoals de verzekeraars en
de fitnessbranche) hebben er belang bij dat doelgroepen op hun werkterrein
bereikt worden. Om te bevorderen dat verschillende sectoren inderdaad hieraan
gaan meedoen, zal het ministerie van VWS sport en bewegingsbevordering hoog
op de agenda zetten bij de beleidspartners én sectoren en lokale overheden
aansporen om dergelijke programma's te ontwikkelen. SportDe georganiseerde sport en ook andere sportaanbieders zijn belangrijke
bondgenoten bij het realiseren van de doelstellingen van het actieplan. Zij
moeten dan wel in staat zijn reeds actieve leden en klanten nog meer te laten
bewegen en inactieven naar hun activiteiten te trekken.Veel sportverenigingen en sportscholen lukt dat nog onvoldoende. Ouderen
en ook andere weinig bewegende doelgroepen zijn gebaat met een breder en toegankelijker
sportaanbod. Experimenten in het kader van het programma Vernieuwen lokaal
sportaanbod (zie hoofdstuk 5) worden mogelijk gemaakt. Voor ouderen kan aansluiting
worden gezocht bij reeds bestaande initiatieven zoals de Task Force 50+ Sport
en Bewegen, een gezamenlijk initiatief van het Nederlands Instituut voor Sport
en Bewegen (NISB) en NOC*NSF met ouderenorganisaties, en bewegingsprogramma's
gelieerd aan de sport zoals GALM en SCALA.OnderwijsOnderwijs heeft een belangrijke sleutel in handen om onvoldoende bewegen
en ongezond gedrag van jongeren tegen te gaan. Het onderwijs kan een belangrijke
rol spelen door een goed aanbod van lichamelijke opvoeding en schoolsport
te presenteren en door overgewicht tegen te gaan. Juist in het onderwijs kan
het fundament gelegd worden voor een duurzame actieve en gezonde leefstijl.
De concrete activiteiten sluiten aan bij de uitwerking van de alliantie op
het terrein van school en sport van het ministerie van OCW en NOC*NSF en het
convenant overgewicht dat VWS met onder meer het bedrijfsleven en sport heeft
afgesloten.Recreatie, ruimte en sportaccommodatiesGemeenten en provincies moeten voldoende ruimte realiseren voor op loop-
en fietsafstand liggende sportterreinen en recreatiemogelijkheden in en om
de stad. Op gemeentelijk niveau dient bijzondere aandacht uit te gaan naar
de meerwaarde van sportvoorzieningen in het centrum van steden en woonwijken.
Met name vanuit de noodzaak tot meer leefbaarheid en sociale cohesie. Het
gaat hierbij zowel om het handhaven en opwaarderen van bestaande als om het
realiseren van nieuwe mogelijkheden. Het rijk rekent er op dat gemeenten bij
de opzet van nieuwe locaties het richtgetal van circa 75 vierkante meter «groen»
(inclusief recreatie, speelmogelijkheden en trapveldjes) per woning hanteren.
In de Welvaart en Leefomgeving-studie van drie planbureaus (RPB, CPB en MNP)
worden de gevolgen en knelpunten van diverse ruimtelijke thema's tot 2040
in kaart gebracht. De groene recreatie, sport en «leisure» wordt
als subthema meegenomen in deze studie.Doel is dat de leefomgeving zo uitnodigend wordt ingericht dat het bewegen
en sporten stimuleert. In dit kader verwelkomt het kabinet het initiatief
van de ANWB, NOC*NSF, Zorgverzekeraars Nederland en Staatsbosbeheer om een
coalitie te vormen om de directe leefomgeving van burgers te verbeteren, zodat
meer Nederlanders in beweging komen.WerkHet stimuleren van sport en bewegen op het werk is belangrijker dan menig
werkgever denkt. Sport en bewegen van werknemers leidt tot minder en minder
lang ziekteverzuim (sportblessures meegewogen) en fitte werknemers zijn (vaak)
productiever.Er wordt al geëxperimenteerd met methodieken om beweegwensen bij
werknemers zichtbaar te maken. De expertise of het sportaanbod van verenigingen
en sportscholen kunnen worden benut bij de realisering van die wensen. Het
succes van bedrijfsfitness en lunchwandelen moet verder verbreid worden. ARBO-diensten
kunnen met de stimulering van een flankerend beweeg- en sportaanbod voor werknemers
arbeidsongeschiktheid voorkomen dan wel de terugkeer op de werkvloer bevorderen.BedrijfssportEen grote Arbo-dienst uit Amstelveen is gestart met
bedrijfssport-trainingen. Een deel van de werknemers traint nu na werktijd
onder begeleiding bij de plaatselijke volleybalvereniging. De overige medewerkers
krijgen looptraining van een ervaren looptrainer van de Atletiekunie (KNAU).
Sindsdien volgt een tiental andere bedrijven dit voorbeeld van bedrijfssport
en is een aantal verenigingen gestart met het aanbieden van bedrijfssport.
Op dit moment bestaat het aanbod van bedrijfssport al uit hardlopen, volleybal,
hockey en squash. De georganiseerde sport zal de komende periode het aanbod
uitbreiden met andere sporttakken.ZorgDe zorgsector vervult een spilfunctie bij het meer rendement halen uit
sport en bewegen omdat zij te maken heeft met groepen die niet meer voldoende
bewegen zoals chronisch zieken en mensen met een beperking. Zorgcentra zijn
enthousiast over de «beweegweken voor 55-plussers» en bieden programma's
aan voor hun bewoners en andere ouderen uit de wijk. Een jeugdarts die (over)gewichtsproblemen
signaleert kan tijdig sport en bewegen adviseren. Een revalidatiearts heeft
een belangrijke stimulerende rol gericht op sportbeoefening door mensen met
een beperking. Ook voor zorgverzekeraars is het stimuleren van bewegen interessant
omdat het immers kan leiden tot vermindering van schadelast. Het kabinet staat
positief tegenover zorgverzekeraars die zich naar hun (potentiële) verzekerden
als «sportieve» verzekeraars profileren. Dat gebeurt al, bijvoorbeeld
via het aanbieden van beweeg- en sportfaciliteiten of (deels) vergoeden van
lidmaatschapskosten van health centers of «gezonde» sportverenigingen
en het opnemen van een preventieve sportkeuring in het aanvullend pakket van
de ziektekostenverzekering.4.2.2 Inactieven staan centraalHet sport- en beweegaanbod moet meer ingericht worden op het in beweging
brengen van inactieven, mensen die niet of nauwelijks sporten of bewegen.
Het huidige aanbod past veelal niet bij hun mogelijkheden of voorkeuren. De
groep inactieven is erg gevarieerd: mensen met fysieke en geestelijke beperkingen
of chronische aandoeningen, andere culturele tradities en gewoonten. Vaak
hebben ze weinig financiële mogelijkheden.Abou RakRak project in DelfshavenAcht Marokkaanse vrouwen van de eerste generatie allochtonen
volgen taalles in een buurtcentrum. De meeste vrouwen spreken geen Nederlands.
Zij beginnen op een bepaald moment met één keer per week een
uur «sporten». De vrouwen komen eerst in hun gewone kleren, met
lange jurken en hoofddoeken. Na verloop van tijd nemen ze sportkleding mee.
De vrouwen hebben veel plezier in het bewegen. Na de taal- en de sportles
maken de vrouwen collages van plaatjes uit kranten en tijdschriften en geven
met «smilies» aan welke vormen van bewegen zij dagelijks toepassen.
Dit geeft de vrouwen een eenvoudig instrument om zich te uiten. Nu zijn het
er veertig en wekelijks melden zich vijf nieuwe vrouwen aan.Het initiatief vindt plaats in een zelforganisatie,
de stichting Abou RakRak. Ineke Geerdink, projectleider: «Het is goed
om aan te sluiten bij de activiteiten die er al zijn. Zo bereik je vrouwen
die je anders nauwelijks bereikt.»Bron: Communities in Beweging, NISB 2004Een door het NISB met welzijns- en zorgorganisaties ontwikkelde aanpak
voor deze doelgroepen verdient verdere uitwerking. Vooral meer alledaagse
beweegvormen zoals lopen, fietsen en zwemmen worden gebruikt. Het kabinet
wil deze aanpak als onderdeel van het totale actieplan laten
uitvoeren door interventieteams die samenwerken met verschillende organisaties
en gemeenten.4.2.3 Informeren en stimulerenMassamediale campagnes gaan de activiteiten ondersteunen. Zo komt het
onderwerp in de belangstelling en vergroten mensen hun kennis. Vooroordelen
worden er door weggenomen en initiatieven aan elkaar verbonden. Samen met
concrete, vaak lokale, initiatieven zullen deze campagnes moeten leiden tot
blijvende gedragsverandering.De beweegcampagne FLASH! – acroniem voor Fietsen, Lopen, Actiemomenten,
Sporten en Huishoudelijke activiteiten – gaat door. Maar daarnaast komen
er campagnes voor specifieke problemen zoals overgewicht, diabetes en andere
chronische aandoeningen. Die campagnes gaan niet alleen over het belang van
het bewegen maar ook over onderwerpen die te maken hebben met het ontstaan
en voorkomen van het (betreffende) gezondheidsprobleem, bijvoorbeeld ongezonde
voeding of stress.4.3 Gezonde sportbeoefeningSportbeoefening kan leiden tot overbelasting of blessures. Dat hoort nu
eenmaal bij intensieve bewegingsactiviteiten. Een hoop leed is te voorkomen
met goede begeleiding en instructie en het gebruiken van beschermingsmiddelen.
De sportsector kan knelpunten op dit terrein goed zelf oplossen, ook al omdat
daar al jaren aandacht voor is in het beleid van de sport en de overheid.Het kabinet wil zich daarom vooral richten op:• het kwaliteitsbeleid in de sportgeneeskunde• de sportmedische begeleiding van topsporters• doelgerichte blessurepreventieprogramma's.4.3.1 SportgeneeskundeDe sportgeneeskunde ontwikkelt zich via de inspanningsfysiologie en blessurebehandeling
naar een herkenbare discipline met een breed onderzoeksterrein en wordt gevoed
met vragen uit de klinische praktijk. Er zijn momenteel 45 sportmedische instituten
en centra, waarvan 30 binnen de ziekenhuizen. In deze centra werden in 2004
ongeveer 100 000 verrichtingen gedaan waarvan 75 procent gericht was
op het behandelen van blessures en 25 procent gericht op preventie en prestatieverbetering.
Daarnaast is er thans een derde-lijns (topklinische) sportgeneeskunde voor
zowel top- als breedtesporters in het Universitair Centrum Sportgeneeskunde
te Utrecht. Het kabinet vindt een verdere ontwikkeling en betere toegankelijkheid
van de sportgeneeskunde van belang. Het dringt er bij de Stuurgroep Modernisering
Opleidingen en Beroepsuitoefening Gezondheidszorg (MOBG) op aan in de nieuwe
beroepen- en opleidingenstructuur gezondheidszorg daar aandacht aan te besteden.
De ondersteuning van het kwaliteitsbeleid in de sportgeneeskunde wordt voortgezet.
Dat geldt ook voor de organisatie van de opleidingen sportgeneeskunde en de
derde-lijns voorziening voor sportgeneeskundige zorg.4.3.2 Sportmedisch begeleiden van topsportersDe sportmedische begeleiding van de topsporters wordt doelmatiger ingericht.
De begeleiding wordt meer geconcentreerd aangeboden in plaats van via alle
landelijke sportorganisaties afzonderlijk. De ondersteuning van de sportmedische
begeleiding voor topsporters wordt beperkt tot drie of vier centra. Het aantal
topsporters van een sportbond bepaalt aan de hand van nieuwe criteria het
recht op een vastgesteld aantal uren sportmedische begeleiding in deze centra.
De rijksoverheid bundelt eveneens haar middelen voor de uitvoering
van deze medische begeleiding. Landelijke sportorganisaties worden na 2007
niet langer hiervoor afzonderlijk ondersteund.4.3.3 SportblessuresSportblessures worden nu vooral voorkomen en aangepakt door een beleid
dat zich richt op innovatie van blessurepreventieve maatregelen en persoonlijke
beschermingsmiddelen, verbetering van de kwaliteit van kader en kennisverspreiding
over en monitoring van blessurepreventie. Dat beleid wordt aangescherpt en
bestrijkt ook het bewegingsonderwijs. De nadruk komt te liggen op sporten
met – absoluut of relatief – veel blessures. Voorlichting in het
kader van leefstijlcampagnes via ZonMw blijft een belangrijke rol spelen.
Consument & Veiligheid en NOC*NSF werken aan een informatieve website
voor de preventie van blessures bij voetbal, hockey, tennis, hardlopen en
fitness. Die site zal uitgebreid worden met korfbal, skiën en skaten.
Het Blessure Informatie Systeem (BIS), dat clubs en bonden meer inzicht geeft
in de aard en oorzaak van blessures, wordt op basis van de goede ervaringen
verder uitgebreid.5 MEEDOEN DOOR SPORTSport kan een prominente rol spelen in het «Breed Initiatief Maatschappelijke
Binding» dat het kabinet in 2004 lanceerde omdat sporten in iedere context
voor zowel jong als oud, ontspannend en leuk is. Het is een uitgelezen ontmoetingsplaats
voor iedereen. De educatieve waarde van de sport en de lichamelijke opvoeding
kan optimaal worden benut voor doeleinden zoals integratie, voorkomen van
vroegtijdig schoolverlaten, sociale activering van burgers en bevordering
van een gezonde leefstijl. Lokale instellingen en de sportsector kunnen meer
doen met de maatschappelijke betekenis van sport op het terrein van waarden
en normen en het bestrijden van overlast en vandalisme.5.1 Doel van het beleidHet kabinet wil bereiken dat meer mensen elkaar ontmoeten via de sport
en meedoen aan maatschappelijke activiteiten. Hierbij gaat speciale aandacht
uit naar ouderen, allochtone jeugd en mensen met een beperking. Daarnaast
wil het kabinet dat mensen zich sportief gedragen en de (spel)regels accepteren.Om deze doelstellingen te realiseren worden de volgende programma's ingezet:• Opvoeden door sport en school• Vernieuwen lokaal sportaanbod• Meedoen allochtone jeugd door sport• Versterken waarden en normen door sport• Integrale buurtaanpak en sportDe programma's leiden tot de volgende resultaten:– in 2010 kan op 90 procent van alle scholen elke leerling dagelijks
sporten binnen en buiten de schooluren;– het aantal jeugdigen (12–17 jaar) dat de beweegnorm haalt
stijgt van 35 procent in 2004 tot 40 procent in 2010;– in 2010 is het aantal ouderen en mensen met een beperking binnen
de georganiseerde sport toegenomen met 5 procent;– in 2010 is de achterstand in sportdeelname van de allochtone jeugd
ingelopen en werken 500 sportverenigingen en sportscholen mee aan extra begeleiding
en 50 aan zorgtrajecten voor de allochtone jeugd;– in 2010 is het keurmerk voor de moderne sportvereniging bij 25
procent van verenigingen ingevoerd;– in 10 takken van sport waarbij arbitrage belangrijk is, worden
de wedstrijden in bondscompetities in 2010 voor 90 procent geleid door daarvoor
gekwalificeerde scheidsrechters;– inzet van sport door school, buurt en sportorganisaties bij integrale
buurtaanpak in 400 projectgebieden in 2007;– in 20 takken van sport worden proefprojecten begonnen voor samenwerkingsverbanden
tussen traditionele en nieuwe sportaanbieders;– in 2008 hebben alle sportbonden en supportersverenigingen met
hun leden afspraken gemaakt over «regels voor goed gedrag in de sport».5.2 Opvoeden door sport en schoolDe school speelt een belangrijke rol bij het ontwikkelen van een sportieve
leefstijl voor de jeugd. Dat gebeurt bovendien in een omgeving waarbij verschil
in talent of achtergrond er nog niet toe doet. Daarom moet er naast het aanbod
van sportverenigingen in het onderwijs een ruim en structureel pakket aan
lichamelijke opvoeding en sport zijn.Een opwaardering van het sport- en bewegingsaanbod voor de jeugd in en
rondom de school is noodzakelijk. Het vernieuwde aanbod zal gericht zijn op
alle leerlingen inclusief motorisch meer en minder begaafden of leerlingen
met een beperking. Het resultaat daarvan zal zijn dat het aandeel jeugdigen
dat voldoet aan de voor hen gestelde beweegnorm zal stijgen van 35 tot 40
procent.Het kabinet stimuleert daarnaast dat school en sportverenigingen gaan
samenwerken. Samen kunnen zij lichamelijke opvoeding en sport aanbieden en
het gebrek aan geschikte accommodaties terugbrengen. Tevens kan het te verwachten
tekort aan leerkrachten op school en het tekort aan trainers in sportverenigingen
worden aangepakt via een (duale) inzet van docenten lichamelijke opvoeding.
Het Europees Sociaal Fonds biedt mogelijkheden om dergelijke combinatiefuncties
te bevorderen. Hiertoe worden pilots opgezet.Het kabinet hecht waarde aan voldoende aandacht voor het vak lichamelijke
opvoeding om de vastgestelde kerndoelen in de diverse schooltypes waar te
maken. De Inspectie van het Onderwijs wijst in het onderwijsverslag 2003/2004
er op dat scholen al jaren dezelfde hoeveelheid tijd aan bewegen besteden
terwijl er steeds meer problemen zijn met overgewicht. Schoolbesturen gaan
volgens de Inspectie op dit punt onvoldoende mee in de maatschappelijke ontwikkelingen.
Het kabinet is hierover bezorgd en vraagt actie van de schoolbesturen in het
primair en voortgezet onderwijs. Met de overkoepelende brancheorganisatie
in het middelbaar beroepsonderwijs (BVE-Raad) wordt overlegd hoe het te beperkte
sport- en beweegaanbod in dit onderwijs aan te pakken.5.2.1 Alliantie School en Sport samen sterkerHet succesvolle Europees jaar van opvoeding door sport (EYES) in 2004
is voor het kabinet reden de samenwerking tussen school en sport te intensiveren.
In de alliantie tussen de minister van OCW en NOC*NSF is vastgelegd dat die
samenwerking zich vooral richt op scholen in het primair en voortgezet onderwijs,
de BVE en sportverenigingen. Die samenwerking moet leiden tot een situatie
waarin iedere leerling dagelijks binnen en buiten de schooluren op 90 procent
van alle scholen kan sporten. Scholen zouden hun sport- en beweegaanbod zo
moeten inrichten dat hun leerlingen de beweegnorm makkelijk kunnen halen.
Dat bevordert de gezondheid van hun leerlingen en leert de kinderen een bewuste
gezonde levensstijl aan. Scholen kunnen zich op deze wijze bovendien profileren
als een «sportactieve» gecertificeerde school.5.2.2 Onderzoeksprogramma: sport en bewegen op schoolNaast de alliantie School en Sport samen sterker
wordt een breed onderzoeksprogramma uitgevoerd. Door dit onderzoek wil het
kabinet zicht krijgen op de voorwaarden die nodig zijn om in het onderwijs
meer ruimte te geven voor sport en beweging. De resultaten van het onderzoek
dienen in 2007 als input voor plannen op dit terrein van een nieuw kabinet.
Belangrijke elementen van het onderzoek zijn een analyse van het vak lichamelijke
opvoeding zoals genoemd in de motie-Rijpstra (december 2004) en een nieuwe
financieringssystematiek van het bewegingsonderwijs.5.3 Vernieuwen lokaal sportaanbodHet kabinet koestert de bindende waarde van de sport. Het gaat dan vooral
om aansluiting. Die zorgt ervoor dat je mee kan doen aan de samenleving. Bijvoorbeeld
door lid te zijn van een sportvereniging of door in een kleine groep van vrienden
te sporten. Samen toeschouwer te zijn en je favoriete team of sporter aan
te moedigen.5.3.1 Nieuwe sportmogelijkhedenSportverenigingen die aantrekkelijk willen blijven voor een brede doelgroep
voelen de noodzaak tot vernieuwing steeds meer. Veranderende samenstelling
van de bewoners uit de omgeving, hoge eisen en groeiend consumentengedrag
van de leden zijn uitdagingen waar menig club niet direct op berekend is.
Niet voor niets zijn sportraden en enkele sportbonden in actie gekomen om
aangesloten verenigingen intensiever te ondersteunen. De KNVB werkt bijvoorbeeld
met de vier grote gemeenten aan het gezond maken van voetbalverenigingen die
worstelen met financiële problemen en integratie van nieuwe Nederlanders.
Maar de ambitie dat verenigingen meer burgers moeten binden en zorgen dat
mensen frequenter sporten vraagt een intensieve benadering. Het kabinet steunt
die ambitie en streeft ernaar dat ook inactieve groepen, mensen met een beperking,
ouderen en allochtone Nederlanders worden bereikt zodat de vereniging de functie
van een brede ontmoetingsplaats kan blijven waarmaken. Het kabinet daagt de
sport uit ook oplossingen te zoeken buiten de traditionele tak-van-sportvereniging,
die zich hoofdzakelijk op wedstrijden richt. Samenwerking met commerciële
sportaanbieders, sportbuurtwerk, scholen en andere organisaties kan daarbij
helpen.Met twintig sportbonden wordt een programma met diverse proefprojecten
opgesteld. Verenigingen en sportscholen die willen vernieuwen, zullen worden
geholpen. Gemeenten worden hierbij intensief betrokken.Verenigingen die dit veranderingsproces met succes hebben doorgemaakt
komen in aanmerking voor een keurmerk. De ontwikkeling daarvan wordt ondersteund.
Dat keurmerk richt zich naast een aantal kwaliteitseisen over accommodatie
en kwalificaties van sportinstructeurs, trainers en coaches op gezondheid
en hygiëne, sportiviteit, toegankelijkheid en talentontwikkeling. Het
huidige keurmerk van de gezonde sportvereniging wordt daarvoor verbreed. De
sportsector kan het keurmerk vervolgens zelf invoeren.5.3.2 Integratie sporters met een beperkingGehandicapte sporters – sporters met een beperking – kunnen
vaak maar bij weinig reguliere sportverenigingen in de buurt terecht en dan
slechts voor een beperkt aantal sporten. Bovendien is het aantal georganiseerde
sporters met een beperking verhoudingsgewijs nog aan de lage kant. Op basis
van nieuw te verzamelen cijfers wil het kabinet beter inzicht krijgen in de
sportdeelname van mensen met een fysieke of verstandelijke beperking.
Bevorderd zal worden dat de mensen die (vrijwel) niet sporten toch kunnen
worden bereikt.Het bestaande programma «organisatorische integratie» van
NebasNsg en NOC*NSF gericht op het ontwikkelen en onderbrengen van sportonderdelen
voor mensen met een beperking bij de betreffende takken van sport wordt voortgezet.
Waar mogelijk wordt bevorderd dat het sportaanbod toegankelijk is voor sporters
met en zonder een beperking. Daarmee wordt een zinvolle aanvulling gegeven
op de bestaande omni-sportverenigingen voor gehandicapte sporters. Die zijn
immers zeer laagdrempelig, hebben een aantrekkelijk recreatief aanbod en zijn
gespecialiseerd in sporten voor mensen met een beperking.Momenteel vindt een discussie plaats over de bekostiging van hulpmiddelen.
De positie van sporthulpmiddelen zal daarin worden meegenomen. In de loop
van 2006 zal het kabinet zijn standpunt kenbaar maken. Voor het vervoer van
teamsporters met een beperking is een separate oplossing gevonden. NebasNsg
ontvangt een vergoeding voor specifieke vervoerskosten in verband met trainingen
en wedstrijden.5.3.3 Meedoen allochtone jeugd door sportSport biedt allochtonen en in het bijzonder de jeugd onder hen veel mogelijkheden
om zich een plaats in de samenleving te verwerven. Vanuit het integratiebeleid
is al een aantal initiatieven in gang gezet. In het Breed Initiatief Maatschappelijke
Binding, waarin allochtone Nederlanders wegwijs worden gemaakt in de samenleving,
is jeugd en sport een belangrijk aandachtspunt.Ondanks deze initiatieven blijft de sportdeelname van allochtone Nederlanders
voorlopig nog achter in vergelijking met andere Nederlanders. Het duidelijkst
is dat bij mensen met een Turkse en Marokkaanse herkomst en bij islamitische
en hindoestaanse meisjes en vrouwen. Ook de vrijwillige inzet in de sport
blijft achter, bijvoorbeeld in kaderfuncties en in sportbesturen.Om de sport gericht in te zetten voor opvoedings- en integratiedoelen
van met name de allochtone jeugd, en zodoende hun uitval uit de Nederlandse
samenleving te voorkomen of reïntegratie te bewerkstelligen, stellen
de minister van Vreemdelingenzaken en Integratie en de staatssecretaris van
VWS een vijfjarig programma op en dragen hier financieel aan bij. In dit programma
worden de specifieke kenmerken van sport benut om volwaardig burgerschap na
te streven.In het programma Meedoen allochtone jeugd door sport (2006–2010)
zal langs twee sporen worden gewerkt. Aan de ene kant zal de bestaande sportinfrastructuur
worden gevraagd zich meer «open» te stellen; aan de andere kant
zal de allochtone jeugd worden gestimuleerd om aan sport deel te nemen en
samen met hun ouders, actief in sportorganisaties te participeren. De achterstand
in de sportdeelname, vooral bij het sporten in georganiseerd verband, wordt
hierdoor ingelopen. In een periode van 5 jaar worden circa 500 sportverenigingen
en sportscholen actief betrokken bij het preventieve jeugdbeleid (kwetsbare
jeugd) en nog eens 50 bij zorg- en reïntegratietrajecten (probleemjongeren).Bij de totstandkoming van het programma zal de overheid de dialoog tussen
allochtone organisaties en sportorganisaties stimuleren. Allochtone topsporters
wordt gevraagd te fungeren als rolmodellen en deel te nemen aan een integratiecampagne
die najaar 2005 van start gaat.Voor de Antilliaanse jongeren in Nederland zal de aanloop tot de Koninkrijksspelen,
die Nederland in 2007 organiseert, worden benut om vanuit de sport deze groepen
beter te bereiken.5.4 Versterken waarden en normen door sportHet kabinet vindt het belangrijk dat aandacht voor waarden en normen in
de samenleving niet verslapt. De sport is bij uitstek de sector waar het belang
van waarden en normen overduidelijk en alom aanwezig is. Fair play als grondregel,
respect voor elkaar als medespeler en tegenstander, accepteren van groepsnormen,
je gebonden voelen door de spelregels van de sport.Eerdere campagnes in de sport waren een succes, maar moeten wel beklijven.
Het beleid spitst zich na eerdere campagnes toe op de volgende onderwerpen:– de vrijwillige inzet van burgers;– het belang van goed sporttechnisch kader;– voldoende goede scheidsrechters;– het inzetten van bekende sporters en coaches;– het bestrijden van vandalisme, agressie en geweld.5.4.1 Gedragscode sportiviteit en respectSportiviteit en respect zijn essentiële begrippen in de sport en
dragen bij aan een positieve sportbeoefening. Toch ontstaat bij veel verenigingen
rondom wedstrijden geregeld opschudding en commotie. Heftig protesteren komt
bij bijna tweederde van de verenigingen voor en schelden/vloeken bij iets
meer dan de helft van de verenigingen. Verenigingsbestuurders, van voornamelijk
teamsporten, geven aan dat ze graag zouden willen dat er iets binnen hun tak
van sport wordt gedaan om sportief gedrag te bevorderen. Veel bonden werken
al aan sportiviteit en respect. Het kabinet zou graag zien dat alle sportbonden
en supportersverenigingen met hun leden afspraken maken over regels voor goed
gedrag in de sport. Het kabinet vraagt betrokken organisaties hiervoor een
gedragscode te ontwikkelen. De uitkomsten van de binnenkort te verwachten
evaluatie van door het ministerie van Justitie gesubsidieerde experimenten
met gedragscodes in de sport (in het bijzonder voetbal) kunnen daarbij betrokken
worden.Alle sporters, kaderleden, ouders van jeugdige sporters en supporters
moeten die code naleven. Sportverenigingen en supportersverenigingen kunnen
op de handhaving hiervan zelf toezien. Voor de aanpak van geweld in het publieke
en semi-publieke domein in breder verband, wordt verwezen naar de dit najaar
te verschijnen nota van het kabinet daarover.5.4.2 Vrijwillige inzetVrijwillige inspanningen van leden voor de uitvoering van de clubactiviteiten
dragen bij tot een houding waarbij het gewoon is dat je klaar staat voor elkaar.
Dat is een belangrijke waarde binnen onze samenleving. Vrijwillige inzet is
ook noodzakelijk om de verenigingen in stand te houden en het aanbod betaalbaar
te houden. De afgelopen jaren is er fors geïnvesteerd in het stimuleren
van vrijwillige inzet. Maar blijvende aandacht, vooral van de lokale overheden
en de sport zelf, is gewenst want het verloop blijft groot.In navolging van de commissie Vrijwilligersbeleid wil het kabinet meer
aandacht geven aan jongeren, allochtonen en ouderen. Allochtone groepen krijgen
daarbij bijzondere aandacht omdat zij vaak nog niet gewoon zijn met vrijwillige
inzet en de bestuurlijke cultuur van verenigingen. In de vrijwilligersbrief
van de staatssecretaris van VWS aan de Tweede kamer zijn de beleidsvoornemens
voor de vrijwillige inzet ook in de sport nader uitgewerkt. De voorgestelde
maatschappelijke stages vanuit het voortgezet onderwijs en de rol van het
bedrijfsleven kunnen een belangrijke impuls aan de sport geven. Zeker als
bedrijven en organisaties hun medewerkers in de gelegenheid stellen zich tijdens
werktijd voor één of meerdere dagen als vrijwilliger
in te zetten. Het kabinet zal dit laatste ook voor de rijksoverheid zelf stimuleren.5.4.3 Trainers en coachesTrainers en coaches moeten natuurlijk sporttechnisch en -tactisch hun
vak verstaan. Maar ze moeten daarnaast waarden en normen op de sporters kunnen
overdragen. Het kabinet wil deze competenties goed vastgelegd hebben in de
opleidingen voor trainers en coaches. In de toekomst zou alleen kader met
dit soort competenties trainingen en begeleidingsactiviteiten mogen verzorgen.De OCW-opleidingsinstituten moeten de belangrijkste leveranciers voor
het sporttechnisch kader worden. Die zijn daartoe het best geëquipeerd,
zeker indien de opleidingen binnen de vereniging zelf kunnen worden uitgevoerd
en deeltijdvarianten in takken van sport mogelijk worden. Een goede samenwerking
met de landelijke sportorganisaties is dan wel nodig. De minister van OCW
en de staatssecretaris van VWS bezien of alle tak van sportopleidingen in
de toekomst onder één wettelijk OCW-kader kunnen worden gebracht.De volgende maatregelen worden genomen:• een impuls wordt gegeven om tot een aanzienlijke uitbreiding te
komen van het huidig bestand van goed opgeleide trainers en coaches; een output
gericht programma vervangt de instellingssubsidie deskundigheidsbevordering
vanaf 2007;• innovatie en ontwikkeling van opleidingen, bijscholingen en (internationale)
kennisuitwisseling worden niet langer via afzonderlijk landelijke sportorganisaties
ondersteund, maar gebundeld;• aan de hand van een haalbaarheidsonderzoek worden met de landelijke
sportorganisaties en NL.Coach verdere afspraken gemaakt over de organisatorische
invulling.5.4.4 Scheidsrechters vooruit: masterplan arbitrageDe scheidsrechter leidt niet alleen het spel maar heeft op het sportveld
ook een belangrijke rol als opvoeder en rolmodel (voor vooral de jeugd) in
zaken als waarden en normen en in het bijzonder fair play. Het tekort aan
scheidsrechters bedreigt veel verenigingen in het uitvoeren van hun kerntaak:
meedoen aan wedstrijden en competities. Het dalende animo is het gevolg van
verruwing en geweld op de velden en onheus gedrag tegenover scheidsrechter.
Spelers, trainers, bestuurders, toeschouwers maar ook de media trekken de
autoriteit van de scheidsrechters veel te vaak in twijfel, met negatieve gevolgen
voor het imago van de scheidsrechter.Sportbonden moeten zelf zorgen dat er voldoende scheidsrechters zijn en
hebben daar eigen, specifiek beleid voor. Sommige knelpunten zijn echter gebaat
bij een gezamenlijke aanpak.Het kabinet gaat daarbij helpen door tien landelijke
sportorganisaties te ondersteunen bij het opstellen en uitvoeren van een masterplan
arbitrage. De eerste aandacht gaat uit naar contactsporten die in teamverband
worden beoefend. Het plan moet het imago van de scheidsrechter verbeteren.
Verder komen er projecten om verruwing, geweld, discriminatie en onheus gedrag
naar scheidsrechters op de velden en langs de lijn aan te pakken.5.4.5 Topsporters en -coaches als ambassadeurBekende sporters en hun coaches hebben door de grote media-aandacht een
enorme voorbeeldwerking. Sporters kunnen met hun prestaties vooral jongeren
inspireren om zelf ook aan sport te gaan doen en zich op een sportieve manier
te gedragen binnen het sportveld en daarbuiten. Dat geldt ook voor hoe je
omgaat met elkaar. Zo gaat nog dit najaar een integratiecampagne
van start waarvoor autochtone én allochtone sporters worden benaderd
als integratie-ambassadeurs. Allochtone voetballers worden opgenomen in de
integratiekaravaan die door Nederland zal trekken.Topsporters moeten zich bewust zijn van hun maatschappelijke rol maar
ook van de investeringen die via onderwijs en sport aan hen ten goede zijn
gekomen. Een voorbeeldrol mag dan ook van hun verwacht worden. Het kabinet
is blij met het groeiende aantal particuliere initiatieven van (ex-)topsporters
die steeds vaker hun vruchten afwerpen. Dergelijke initiatieven, in lokale
buurtprojecten of in het kader van ontwikkelingssamenwerking, zijn van onschatbare
waarde. Het kabinet heeft veel waardering voor initiatieven als die van Mohammed
Allach (MaroquiStars), Johan Cruyff (Foundation), Foppe de Haan (Score), Richard
Krajicek (Foundation), Stanley Menzo (Suriprofs), Johan Neeskens (Stichting
de Nees), Arnold Vanderlyde, Barbara de Loor e.a. (Right to Play) en alle
overige sporters die naast hun sport een steentje bijdragen aan de ontwikkeling
van de samenleving.5.4.6 Vandalisme, agressie en geweldSport heeft ook last van negatieve ontwikkelingen in de samenleving. Het
zichtbaarst is de overlast van een relatief kleine groep vandalen bij betaald-voetbalwedstrijden.
Zij misdragen zich «in naam van hun club» nog steeds en dit leidt
tot verstoringen van de openbare orde: vernielingen, vechtpartijen (mishandeling)
en soms veldslagen tussen supportersgroepen of met de politie. Dit is onacceptabel,
dit schaadt zowel de sport als de samenleving.Het kabinet blijft het vandalisme met de betrokken verantwoordelijke partijen
aanpakken met als basis het gemeenschappelijke Beleidskader Bestrijding Voetbalvandalisme
en Voetbalgeweld.Van even groot belang zijn de sociaal-preventieve activiteiten die met
steun van de clubs en diverse organisaties zijn opgezet. Die blijken te werken
en moeten voortgezet worden. Het Landelijk Informatiepunt Supportersprojecten
zal de goede voorbeelden van initiatieven en activiteiten die op lokaal niveau
succes hebben verzamelen en verspreiden. Ze leveren veel informatie op over
goede sociaal-preventieve activiteiten bij het voorkomen en bestrijden van
vandalisme. Een sluitende aanpak ontbreekt overigens nog wel. Het kabinet
nodigt betaald-voetbalorganisaties en gemeenten uitdrukkelijk uit zelf lokale
initiatieven voor jeugdigen te blijven ontwikkelen en uitvoeren. Lokale overheden
kunnen daartoe aansluiten bij de ketenaanpak van het lokale preventieve jeugdbeleid.5.5 Integrale buurtaanpak en sportHet kabinet is bezorgd over toenemend vandalisme in de wijk, ongezond
leefgedrag in de buurt, segregatie tussen verschillende groepen en teruglopende
binding in de wijk. Vanuit deze zorg heeft het kabinet al eerder verschillende
initiatieven genomen in het kader van het Grote Stedenbeleid, waarin sport
en vrijetijdsactiviteiten een belangrijke rol spelen. Deze activiteiten worden
voortgezet en moeten leiden tot meer bewegingsruimte voor jongeren, zoals
speelmogelijkheden en trapveldjes.Specifiek rijksbeleid gericht op de jeugd in de buurt wordt eveneens voortgezet.
De operatie-JONG, die als belangrijkste doel heeft het voorkomen van uitval
van jongeren, heeft inmiddels geleid tot diverse geslaagde projecten. Waar
mogelijk bevordert het kabinet dat in het kader van het integratiebeleid belemmeringen
om ontmoetingskansen tussen groepen jongeren worden weggenomen en vooroordelen
op basis van culturele verschillen worden aangepakt.In 2004 is de tijdelijke stimuleringsregeling buurt, onderwijs en sport
(BOS) in werking getreden. Met behulp van buurtgerichte sportactiviteiten
werkt het kabinet aan de achterstanden bij de jeugd die zich kunnen voordoen
op het gebied van gezondheid, welzijn, onderwijs, opvoeding en sport of bewegen.
Ook de overlast van jongeren wordt er mee bestreden. De samenwerking tussen
het onderwijs, de buurtorganisaties en de sport staat er in centraal. Het
kabinet informeert de Tweede Kamer eind 2005 over de eerste resultaten van
de BOS-regeling. Dan bekijkt het kabinet ook of de regeling werkt zoals is
beoogd of dat aanpassingen nodig zijn.BOS-Jeugd in DelftHet BOS-Jeugd project is gericht op jongeren van Vmbo-scholen
die in één Delftse buurt gelegen zijn. In het project worden
de jongeren actief betrokken bij zowel het opzetten, organiseren, begeleiden
als het zelf deelnemen aan de sport-, spel- en beweegactiviteiten. Met het
project wil Delft, naast de actieve participatie, tevens integratie (zowel
op de scholen als in de buurt), vermindering van overlastsituaties, en stijging
en vooral structurele sportdeelname bewerkstelligen. Samenwerking tussen de
voetbalvereniging Delfia, badmintonclub BC Delft en Twirlteam Colours met
buurtbewoners, buurten jongerenwerk, commerciële sportinstellingen,scholen,
gemeente en jongeren zelf staat centraal. Door de samenwerkingsverbanden moet
het voor de inwoners mogelijk worden aan de beweegnorm te voldoen. Inmiddels
zijn er groepen van 20–40 jongeren gevormd die wekelijks vooral aan
street dance en voetbalactiviteiten deelnemen. Negentig procent van hen is
geen lid van een sportvereniging.6 SPORT AAN DE TOPMedailles, finaleplaatsen en bijzondere prestaties van excellerende topsporters
stralen het beeld uit van de Nederlandse sportieve samenleving: een sportief
land dat presteert, een land waar je trots op mag zijn! Topsport op hoog niveau
heeft mede door de grote media-aandacht een enorm bereik, niet alleen in Nederland
maar over de hele wereld. Daarmee is het een element bij uitstek voor Hollandpromotie.Tabel 2: Redenen waarom mensen trots op Nederland zijnin
% van de bevolking van 16 jaar en ouder, 2004sportprestaties83 wetenschap en technologie prestaties82 geschiedenis van het land76kunst en cultuur prestaties72 sociale zekerheid systeem71 democratie69 economische prestaties63gelijke behandeling van groepen in het land51 politieke invloed in de wereld40Bron: SCP (ISSP 2004)6.1 Doel van het beleidHet kabinet steunt het streven van de sportsector om Nederland te laten
horen bij de Top-10 landenklassering in de internationale sportwereld. Daarvoor
tellen de prestaties op wereldkampioenschappenen en (Para-) Olympische Spelen
mee.Uiteraard kan Nederland niet bij iedere sport of ieder sportonderdeel
bij de top van de wereld horen. Om de Top-10 ambitie te helpen realiseren
maakt het kabinet in navolging van de sport keuzes. Die topsportonderdelen
waarin Nederland goed presteert of goed kan presteren en die bovendien goed
passen in de beleidsdoelstellingen, zal het kabinet ondersteunen bij nationale
talentontwikkelingsprogramma's, de aanstelling van coaches en organisatie
van evenementen in Nederland. Welke topsportonderdelen dat zijn
wordt op basis van een advies van NOC*NSF vastgesteld. De gekozen onderdelen
krijgen deze status en extra steun voor vier jaar, bij voorkeur gelijk aan
een (Para-)Olympische cyclus. Hetzelfde principe past het kabinet toe op de
sportonderdelen voor sporters met een beperking.Een nadere keuze van het kabinet is dat niet alle beleidsthema's prioriteit
hebben. Het rijk concentreert zich op aspecten van het topsportbeleid die
passen in het nieuwe sportbeleid. Dat betekent een beleidsinzet gericht op
het professionele topsportklimaat, het beschermen van de gezondheid van de
sporter en het positieve imago van de sport en (de maatschappelijke uitstraling
van) de organisatie van evenementen in Nederland. Het kabinet weegt bij zijn
inzet mee dat de internationale concurrentie steeds meer toeneemt, mede door
stimulerende maatregelen van overheden elders. De volgende zes programma's
dragen bij aan de realisering van de doelstelling van het topsportbeleid:• Talentherkenning en -ontwikkeling• Stipendium voor topsporters• Topsporters met een beperking• Coaches aan de top• Voorkomen dopinggebruik• Evenementen & Accommodaties.Binnen diverse programma's is er specifieke aandacht voor innovatie. Innovatie
is een noodzakelijke voorwaarde voor Nederland om aan de internationale top
te blijven. De ontwikkelingen in de topsport voltrekken zich immers snel.
Met het project Innosport is hiervoor een belangrijke
basis gelegd.De programma's leiden tot de volgende resultaten:– in 2007 zijn er 20 LOOT-scholen in Nederland en bieden de MBO-opleidingen
voor sport en bewegen vergelijkbare faciliteiten voor talentvolle sporters;– een gericht nationaal talentontwikkelingsprogramma leidt tot een
toename van 10 procent van het aantal talentvolle sporters;– 350 A-sporters, inclusief die met een beperking, doen een beroep
op de stipendiumregeling– 50 jonge nationale toptalenten worden ondersteund;– met ingang van 2007 worden ongeveer 75 topcoaches van geselecteerde
topsportonderdelen ondersteund;– het aantal sanctioneerbare zaken van dopinggebruik in de Nederlandse
topsport is vanaf 2007 jaarlijks minder dan 1 procent;– jaarlijks kunnen gemiddeld 15 topsportevenementen van senioren,
jeugd of mensen met een beperking met steun van het rijk in Nederland worden
georganiseerd.6.2 Talentherkenning en -ontwikkelingHet herkennen en ontwikkelen van talent, het verbinden van breedte- en
topsport, kan nog veel beter. Dat vraagt om een programmatische aanpak. Die
werkt alleen als die aanpak uitgaat van een brede persoonlijke en maatschappelijke
ontwikkeling van de jeugdige sporters. Die bewandelen hun weg naar de top
soms in een kwetsbare periode. Dat vraagt bovendien om professionele begeleiding.6.2.1 Talentherkenning en regionale talentontwikkelingEr is geen talentontwikkeling zonder goede talentherkenning. Clubs hebben
in sommige gevallen talentherkenningsprogramma's; die programma's worden nu
ook elders en in ieder geval in het onderwijs begonnen. Olympische netwerkorganisaties
in provincies en grote steden krijgen de kans een extra impuls
te geven aan talentherkennings- en ontwikkelingsprogramma's bij clubs en scholen
in hun regio. Alle door NOC*NSF erkende takken van sport komen daarvoor in
aanmerking mits de inrichting van de programma's voldoet aan nader te formuleren
eisen ten aanzien van inhoud, de begeleiding van talenten en opleidingsmogelijkheden.6.2.2 Talentontwikkeling en onderwijsSporters moeten ook goed onderwijs kunnen volgen om zo ook na hun topsportcarrière
elders een goede baan te kunnen vinden. Studiepunten met sport of daaraan
gelieerde activiteiten kan de onderwijsloopbaan van aankomende topsporters
vergemakkelijken en zou in Nederland, net als in het buitenland, mogelijk
moeten zijn.Talentontwikkeling krijgt niet alleen een kans bij de op sport gerichte
HBO's en universiteiten maar ook op de zogenoemde LOOT-scholen in het voortgezet
onderwijs. De minister van OCW breidt het aantal LOOT-scholen uit met 5 tot
20. Afhankelijk van de behoefte zal in 2007 bezien worden of verdere uitbreiding
nog noodzakelijk is. Talentvolle sporters van 12 tot 15 jaar die liever naar
een school in de directe woon- en leefomgeving gaan dan naar een verder gelegen
LOOT-school, zouden gebruik moeten kunnen maken van een aanvullend netwerk
van specifieke sportactieve scholen met faciliteiten voor topsportleerlingen.
Het kabinet gaat de mogelijkheden na voor zo'n netwerk.SatellietscholenDe Gelderse Sport Federatie heeft succesvol geëxperimenteerd
met een model waarbij naast de twee LOOT-scholen zes zogenaamde satelliet
scholen zijn aangewezen. De combinatie onderwijstopsport in de directe woonomgeving
van talentvolle sporters is daardoor mogelijk gemaakt.Zeker twintig regionale opleidingscentra (ROC) hebben een opleiding voor
sport en bewegen.De staatssecretaris van OCW gaat met deze ROC's overleggen over meer ruimte
voor talentontwikkeling van de betreffende leerlingen. Bij enkele sporten
(turnen, kunstschaatsen, zwemmen) zitten de jongste sporters nog op de basisschool.
Bestaande initiatieven van talentontwikkeling op dat punt worden beoordeeld
op hun geschiktheid en waar nodig krijgen scholen ook in het primair onderwijs
een bijzondere status. Het kabinet bekijkt of «doorlopende leerlijnen»
voor talenten te realiseren zijn vanuit het primair onderwijs naar het voortgezet
onderwijs en vervolgens naar het middelbaar en hoger onderwijs.6.2.3 Nationale talentontwikkelingsprogramma'sHet huidige beleid voor talentontwikkeling wordt verbeterd. Het is nu
te versnipperd en te weinig transparant. Het kabinet ziet graag dat bonden
en NOC*NSF een nationaal vierjarig talentontwikkelingsprogramma maken waarbij
wordt geïnvesteerd in die topsportonderdelen waarin Nederland internationaal
succesvol kan zijn. Ook NL.Coach en de AtletenCommissie zullen hierbij worden
betrokken. Er komt in 2007 een nieuw programma. De huidige ondersteuning van
bonden kan dan vervallen. Bij de inrichting van een dergelijk programma worden
ervaringen uit het buitenland zoals in Frankrijk, Australië en Noorwegen
meegenomen. Daarnaast onderzoeken bovengenoemde partijen of er speciale coaches
voor talenten moeten komen. Deze coaches krijgen de taak om hun kennis en
kunde te delen met vakgenoten. Er worden experimenten opgezet om de hiervoor
geschetste aanpak uit te werken en te testen.6.3 Stipendium topsporterTopsporters komen steeds vaker bij de rijksoverheid en het bedrijfsleven
in dienst om zo hun topsportcarrière en maatschappelijke carrière
goed te combineren. Zo heeft het ministerie van Defensie zeer positieve ervaringen
met een eigen groep van circa 25 topsporters, de zogenoemde «Defensie
Topsport Selectie». De politie gaat net zoiets doen. Dat zijn goede
ontwikkelingen.Ook kan gebruik worden gemaakt van de fiscale regeling voor directe beleggingen
in «durfkapitaal» (de zogeheten Tante Agaath-regeling). Talentvolle,
aankomende topsporters kunnen onder voorwaarden door de belastingdienst als
ondernemer worden aangemerkt. Daardoor is het voor derden fiscaal aantrekkelijk
om geld te lenen aan deze sporters.Toch moeten ook tal van topsporters, of de ouders, veel geld investeren
in de topsportcarrière omdat de sporter de topsport niet met werk kan
combineren. Dit is verreweg de grootste categorie en betreft zeker de topsporters
met een beperking. Er is echter geen ontkomen aan: de almaar toenemende internationale
concurrentie dwingt topsporters fulltime met sport bezig te zijn om aan de
top te komen en te blijven. Het kabinet heeft daarom in 2001 een vervangende
inkomensregeling ingevoerd, de stipendiumregeling voor A-topsporters (sporters
die tot de «top 8 van de wereld» behoren). De regeling is onderzocht
en blijkt te voldoen. Het aantal stipendia voor A-sporters wordt dan ook met
75 vergroot en voor jonge toptalenten met 50.Er komt een ruimere bijverdienregeling voor extra inkomsten die worden
gebruikt om na afloop van de actieve topsportcarrière een brug te slaan
naar beroep of studie. Daarnaast wordt de hoogte van het stipendium gekoppeld
aan de omvang van het door de sporter gevolgde trainings- en wedstrijdprogramma:
loon naar prestatie. Ten slotte stimuleert het kabinet dat topsporters zich
als tegenprestatie inzetten voor maatschappelijke activiteiten en als ambassadeurs
bij bepaalde projecten optreden.6.4 Topsporters met een beperkingDe gehandicaptensport verdient een speciale plaats. Naast de gezondheidswaarde
van sport en bewegen voor mensen met een beperking, ontlenen sporters met
een beperking ook een gevoel van eigenwaarde aan sportdeelname en sportprestaties.
Een extra inspanning blijft nodig om de deelname aan sport door mensen met
een beperking te verhogen. Hier ligt ook voor de sportsector een uitdaging
om participatie in de breedtesport te vergroten en de doorstroming te bevorderen
naar de Paralympische top. Net als in de andere topsportonderdelen is de ambitie
om Nederland een plek te geven in de top 10.Het kabinet stelt sporters met een beperking die zich kwalificeren voor
internationale deelname op het hoogste niveau in staat gebruik te maken van
voorzieningen voor topsporters of indien nodig van aangepaste voorzieningen.Media-aandacht voor de gehandicaptensport draagt bij aan het informeren
van kijkers over ontwikkelingen in de sport en aan bekendheid van sporters
met een beperking. De inzet van rolmodellen van sporters met een beperking,
die een belangrijke voorbeeldfunctie voor met name jongeren kunnen vervullen
krijgt verdere aandacht. Het succes van sporters als Esther Vergeer laat zien
dat niet «gehandicapt zijn» centraal staat, maar met ambitie invulling
geven aan je leven.6.5 Coaches aan de topAchter iedere succesvolle topsporter staan een of meer topcoaches. Gedreven
mensen die alles opzij moeten zetten om hun atleten of team de top te laten
bereiken. Het opleiden en tewerkstellen van topcoaches is een groot
knelpunt. Daarom is het een doorbraak dat enkele HBO-instellingen nu reguliere
opleidingen starten voor topsportcoaches. Vanaf 1 september 2005
beginnen de eerste onderwijsprogramma's.De maatschappelijke positie van topcoaches is vaak wankel. Dat heeft te
maken met een zwakke arbeidsmarktpositie en de aard van hun dienstverband.
Het kabinet onderkent dat het uitermate lastig is om topcoaches voor de Nederlandse
sport te behouden. Veel meer dan een deeltijdfunctie op contractbasis kan
de sport hun niet bieden. Bijscholing en specialisaties zijn posten die voor
eigen rekening genomen moeten worden. Voor sportbonden is het moeilijk om
goede coaches vast te houden. Gerenommeerde topcoaches zien in het buitenland
of in het bedrijfsleven meer zekerheid en een betere toekomst en vertrekken.
Hierdoor gaat veel kennis en expertise verloren.Het kabinet gaat samen met de sportbonden, NOC*NSF en NL.Coach een ambitieus
programma ontwikkelen voor coaches die zowel in de valide sport als in de
gehandicaptensport gaan werken. Hoofdpunten van dit programma zijn een nationale
werkgeversrol die topcoaches meer continuïteit biedt en het voor meer
sporten inzetten van topkennis. Dit betreft trainingsleer, krachttraining,
mental coaching etc.Het programma is gericht op die topsportonderdelen waarin Nederland zich
bij de beste landen van de wereld heeft geplaatst of daar redelijkerwijze
binnen 4 jaar bij kan behoren. Aanvragen worden verder gewogen naar de mate
waarin zij het rendement vergroten en versnippering tegengaan. De bijdrage
die geleverd wordt aan de andere doelstellingen van deze sportnota speelt
hier ook een rol bij. Om te kunnen profiteren van dit programma dient de bond
haar topsportambitie en de rol van de coach hierin, in een meerjarig beleidsplan
aan te tonen. Er moet aandacht zijn voor de rol van de coach bij talentontwikkeling
en de wijze waarop de coach functioneert en aangestuurd wordt binnen de bond.
Naar verwachting komen ongeveer 75 topcoaches (vol- en deeltijd) voor dit
programma in aanmerking.In 2007 wordt het nieuwe beleid in gang gezet. De afzonderlijke ondersteuning
van bonden voor hoogwaardige begeleiding stopt op dat moment.6.6 Tegengaan dopinggebruikDoping leidt tot competitievervalsing, is ongezond voor de sporter en
tast de geloofwaardigheid – en daarmee de voorbeeldwerking – van
topsporters aan. Door de mondialisering van de topsport heeft het antidopingbeleid
bij uitstek een internationale dimensie. Met de oprichting van het Wereld
Anti-Doping Agentschap (WADA) in 1999 hebben sportorganisaties en overheden
een signaal afgegeven voor een gezamenlijke aanpak. Inmiddels heeft de sportwereld
een anti-dopingcode onderschreven. In de concept-conventie van UNESCO worden
taken en verantwoordelijkheden van de samenwerkende nationale overheden, afgestemd
met de anti-dopingcode van de sport, juridisch verankerd. De verplichtingen
die uit de conventie voortvloeien, bieden Nederland evenwel voldoende ruimte
eigen accenten in het dopingbeleid aan te brengen. Het houden van controles
en het opleggen van sancties blijven de verantwoordelijkheid van de sport.
Het kabinet steunt de sport bij een meer strikte aanpak conform internationale
kwaliteitsnormen en een mogelijke ophoging van het aantal controles. Het kabinet
streeft naar ratificatie van de UNESCO-conventie en het Aanvullend Protocol
bij de Overeenkomst ter bestrijding van doping van de Raad van Europa. Doping
Controle Nederland (DoCoNed) en het Nederlands Centrum voor dopingvraagstukken
(NeCeDo) fuseren in 2006 om de doelmatigheid te verhogen. De nieuwe organisatie
gaat, met behoud van specifieke verantwoordelijkheden, samenwerken met organisaties
als NOC*NSF en Trimbos-instituut.6.7 Topsportevenementen en -accommodatiesHet kabinet past het topsportevenementenbeleid aan. Aansprekende topsportevenementen
zoals Europese en wereldkampioenschappen, ondersteunt de rijksoverheid alleen
bij sportonderdelen waarin Nederland bij de beste landen van de wereld hoort
of binnen 4 jaar daarbij behoort. Die sportonderdelen waarbij de desbetreffende
sportbond laat zien dat via een goede aanpak van talenten de doorstroom naar
de top is verzekerd, hebben bij ondersteuning voorrang. Tevens zal gekeken
worden in hoeverre een bepaald onderdeel bijdraagt aan het bereiken van de
in deze nota genoemde doelstellingen. Ook topsportevenementen voor de jeugd
en mensen met een beperking komen voor ondersteuning in aanmerking.In de aanloop naar grote sportevenementen werken de staatssecretarissen
van EZ en van VWS samen. Dat biedt de mogelijkheid om Nederlandse bedrijven
en producten op buitenlandse markten onder de aandacht te brengen en het profileren
van Nederland als sportland door het inzetten van wereldbekende (ex-)sporters
en coaches. Beide ministeries zullen de economische betekenis van sport onderzoeken
ten einde de raakvlakken tussen sport en economie beter te benutten.Het succesvol organiseren van topsportevenementen vraagt uiteraard om
moderne, hoogwaardige topsportaccommodaties. Het kabinet heeft de afgelopen
jaren financieel bijgedragen aan de bouw van topsportaccommodaties: het Nationale
Zwemstadion in Eindhoven en het Omnisportcentrum voor indooratletiek en baanwielrennen
in Apeldoorn en het Nationaal Denksportcentrum te Utrecht. De meeste topsporten
in Nederland kunnen in de toekomst met deze nieuwe en de bestaande voorzieningen
beschikken over één of meer goede trainings- en wedstrijdaccommodaties.Voor zeer grote evenementen als Olympische Spelen, de wereldkampioenschappen
voetbal en atletiek of de Universiade is deze aanpak niet toereikend. NOC*NSF
onderzoekt momenteel de haalbaarheid van het houden van deze grote evenementen
in Nederland. Mede in dat kader vindt nader onderzoek plaats naar mogelijke
«witte vlekken» in de infrastructuur van topsportaccommodaties
in Nederland voor Olympische topsportonderdelen.Economische bedrijvigheid: een voorbeeldHet Europees voetbalkampioenschap 2000 (EURO 2000)
heeft Nederland economisch € 145 miljoen opgeleverd. De belangrijkste
bijdrage kwam van buitenlandse bezoekers aan het toernooi; in totaal waren
dit er 180 000. Zij bezochten 339 000 keer één van
de stadions en verbleven gezamenlijk 589 000 nachten in Nederland. Zij
besteedden in die periode circa € 108 mln. Nederlandse supporters
besteedden € 14 mln., behorende bij 284 000 stadionbezoeken.
Hiervan is 9.5 mln. te beschouwen als het verplaatsen van binnenlandse vraag.
De extra bestedingen bedroegen derhalve € 4.5 mln. De toegevoegde
waarde van EURO 2000, ofwel het inkomen dat door de impuls extra in Nederland
verdiend is, bedroeg € 103 mln. Aan extra werk heeft het evenement
1 800 mensjaren opgeleverd. (Bron: Dr E. Oldenboom)7 SAMENWERKEN VOOR DE SPORTDe diverse voorstellen in deze nota vragen om een nieuwe aanpak en andere
instrumenten dan tot dusver gebruikelijk. Ook de inzet van de financiële
middelen zal aangepast worden. Veel van de voornemens uit deze nota kunnen
gerealiseerd worden omdat er extra budgetten zijn toegekend of omdat bestaande
budgetten gerichter voor sport worden ingezet.7.1 Partners in sportHet sportbeleid kent een groot aantal partners en partijen. De georganiseerde
sportsector, commerciële sportaanbieders, bedrijfsleven, media, andere
overheden en Haagse departementen zijn partijen die zich achter de doelstellingen
van de sportieve samenleving kunnen scharen. De partners aan de kant van de
overheid stemmen hun beleid vooral af in termen van complementariteit. Lokale
verantwoordelijkheden kunnen aangevuld worden maar nooit door rijk of provincie
worden overgenomen. Het rijksbeleid richt zich dan ook primair op landelijke
taken. Tot de rijksverantwoordelijkheid behoort op de eerste plaats de afstemming
met en ondersteuning van andere landelijke beleidspartners. Daarnaast is er
een verantwoordelijkheid voor die vraagstukken die het lokale draagvlak te
boven gaan. Veel van de beleidsmaatregelen hebben betrekking op het signaleren
van ontwikkelingen en knelpunten, het leveren van oplossingen in de zin van
tijdelijke stimulansen, het bewaken van kwaliteit en tot slot het stimuleren
en innoveren van beleid.Wel moet duidelijk zijn wat daarbij van een ieder wordt verwacht. Partijen
kunnen niet verschillende petten tegelijk dragen. Dat is ook de kern van de
motie Atsma/Rijpstra (december 2004) over meer inhoudelijke afstemming van
het landelijke beleid. Partijen die verschillende rollen tegelijk vervullen
zouden die moeten ontvlechten. Zij scheppen daarmee duidelijkheid over de
eigen inbreng en verantwoordelijkheid. Het kabinet deelt die opvatting van
de Kamer en constateert dat de sportsector zelf met het werk van de commissie-Loorbach
een goede start heeft gemaakt voor het bestuurlijk functioneren van landelijke
sportorganisaties.Het kabinet heeft de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid gevraagd
een debat te organiseren over de rol en betekenis van sport voor een sportieve
samenleving. Deze sportnota biedt daarvoor een aantal aanknopingspunten. De
uitkomsten van dit debat wil het kabinet onder meer gebruiken bij het uitzetten
van de marsroute naar een sportieve samenleving. De inzichten zijn ook van
belang voor de deelname van de diverse partners en hun bijdragen aan het welslagen
van de missie van deze nota. De sport is er mee gediend als de landelijke
partners duidelijk maken wat ze doen en hoe ze hun activiteiten beter op elkaar
kunnen afstemmen. Een tijdelijke commissie zal hiertoe een advies opstellen.7.2 Sportprogramma 2006–2010In deze nota staan de voornemens van het Kabinet voor het nieuwe sportbeleid
beschreven. De hoofdlijnen van het nieuwe sportbeleid moeten op veel punten
nog verder uitgewerkt worden. Het politieke en publieke debat, dat begint
met het aanbieden van de nota aan de Tweede Kamer zal daar zeker richting
aan geven. Anderen zal worden gevraagd een bijdrage te leveren om de ambities
uit deze nota te helpen realiseren. Daarbij gaat het om landelijke sportbonden,
NOC*NSF, de sporters (de AtletenCommissie en NL.Sporter) gemeenten (VNG en
LC), provincies (IPO), de recent opgerichte Nederlandse Sport Alliantie, bedrijfsleven,
ziektekostenverzekeraars enz. Voor de ondersteuning in dit proces zal een
beroep worden gedaan op de kennisinstituten als NISB, SCP en het Mulierinsituut.
Het kabinet geeft de voorkeur aan prestatieafspraken per onderwerp en overeenkomsten
voor specifieke programma's uit deze nota. De komende tijd wordt gebruikt
om de voornemens uit de nota met de diverse veldpartijen verder in te vullen
en te concretiseren. Maar ook om de partijen enthousiast te maken en steun
te verwerven. Op basis daarvan zal het zogeheten Sportprogramma 2006–2010
worden opgesteld.7.3 Wet- en regelgevingDe sport heeft een aantal wensen op het terrein van wet- en regelgeving.
Vermindering van administratieve lasten staat daarbij bovenaan. In het rapport
van de werkgroep-Atsma geeft NOC*NSF een helder beeld van praktische knelpunten
op het gebied van regelgeving en administratieve lasten bij sportverenigingen.
De lastendruk is hoog en kost de vrijwilligersorganisaties veel tijd en energie
die naar hun mening beter gestoken kan worden in de vrijwillige inzet zelf.
De eisen die aan verenigingen worden gesteld ervaren zij vaak als niet duidelijk.
De wet- en regelgeving hebben betrekking op zaken die samenhangen met de Warenwet,
Tabakswet Drank- en Horecawet en fiscale zaken zoals de onkostenvergoeding.
Ook gemeentelijke regels worden als een last ervaren.Dit najaar komt het kabinet met een integrale reactie op het rapport van
de werkgroep-Atsma. Vooruitlopend daarop kan nu al het volgende meegedeeld
worden.De afgelopen jaren is al het nodige gedaan aan het wegnemen van belemmerende
wet- en regelgeving:• er is in het kader van de Warenwet een gedifferentieerde hygiënecode
voor sportkantines gekomen;• vrijwilligersorganisaties hebben een uitzonderingspositie bij de
risico-inventarisatie en -evaluatie in het kader van ARBO-wetgeving gekregen.
De gehele ARBO-wetgeving zal overigens worden vereenvoudigd;• subsidies worden zoveel mogelijk op basis van meerjarenafspraken
voor programma's verstrekt.In aanvulling daarop zal het kabinet in de komende tijd initiatieven nemen
om de administratieve lasten in de sport verder te verminderen.Goede en toegankelijke informatie over wetten en regels, zowel van het
rijk als van gemeenten, is van belang voor het terugdringen van administratieve
lasten. Daarom zal het kabinet het landelijke kennisinstituut voor vrijwillige
inzet, CIVIQ, ondersteunen met de uitbreiding van haar helpdesk. Om de sportsector
actief te betrekken bij de informatievoorziening zal CIVIQ samenwerken met
NOC*NSF en het NISB.Vanwege de grote maatschappelijke waarde van vrijwilligerswerk wil het
kabinet de deelname aan vrijwilligerswerk bevorderen. Om daar een impuls aan
te geven, wordt de vrijwilligersregeling wettelijk vastgelegd. Verder onderzoekt
het kabinet de mogelijkheden om het maximum van de onbelaste vrijwilligersvergoeding
(momenteel € 735 per jaar) te verhogen.Voorts zal er gewerkt worden aan een efficiënter toezicht op de regels.
Sportverenigingen krijgen bijvoorbeeld te maken met slechts één
inspecteur voor alle regelingen van Warenwet, Drank- en Horecawet, Tabakswet
en Arbowet samen. De ministeries van VWS en SZW nemen daartoe het initiatief.
In het verlengde daarvan zal worden bekeken of dat kan worden uitgebreid naar
andere regelgeving.Daarnaast zal het kabinet onderzoeken of een keurmerk voor sportverenigingen
mogelijk is op basis waarvan een lichter toezichtregime of een vorm van zelfcontrole
van toepassing kan zijn.Dit zal in overleg met de sportwereld en betrokken partijen en in aanvulling
op het al lopende traject van bijvoorbeeld het rookverbod in de Tabakswet,
gebeuren.7.4 Kennis voor en over sportbeleidBeleidsbeslissingen vragen om betrouwbare gegevens en goede kengetallen
over de sector. Daarnaast heeft de sport behoefte aan inzicht in de veranderingen
in de sport. Het uitgangspunt voor het kennisbeleid is dat kennis voor en
over de sport in hoofdzaak een «collectief goed» is.De georganiseerde sport beschikt zelf over veel administratieve gegevens
van aangesloten leden en organisaties. Een onmisbare bron om tal van ontwikkelingen
te signaleren. Daarnaast doen verschillende instituten nuttig werk bij het
uitvoeren van het kennisbeleid in de sport, zoals het W.J.H. Mulierinstituut
(sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek), het SCP (maatschappelijke trends),
TNO en ZonMw (sport gezondheid en bewegen). Het NISB houdt vooral lokale sportontwikkelingen
en het toepassen van kennis voor de professional bij en ondersteunt het uitvoerende
veld zoals bij het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen.De steun voor deze instituties die op verschillende wetenschapsterreinen
werken, blijft bestaan.Regelmatig terugkerende rapportages over sport• Tweejarige Rapportage Sport van het SCP (2003)
en bijbehorende website www.rapportage-sport.nl• Brancherapporten Welzijn en Sport in 2002 en
2004 door het NIZW en NISB• Topsportklimaat in Nederland 2000 en 2004 van
het W.J.H. Mulier Instituut• Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2000/2001
en 2002/2003 van TNO• Jaarlijkse publicatie Ledental NOC*NSFSport en vooral topsport worden steeds afhankelijker van kennis en technologie.
Denk aan de klapschaats en de opmars van de kunstgrasvelden. De sport voorziet
deels zelf in de ontwikkeling en overdracht van kennis via de expertisecentra
voor topsport (TEC) en breedtesport (BEC). Veel van die kennis wordt buiten
de sport ontwikkeld. Het kabinet wil de bestaande kennisallianties tussen
universiteiten, onderzoeksinstituten, sport en bedrijfsleven versterken en
de onderzoekscapaciteit voor innovaties vergroten.7.5 Koninkrijksband en internationale samenwerkingOp basis van het politieke belang dat wordt gehecht aan sport als onderdeel
van de koninkrijksband is de samenwerking met Aruba geformaliseerd en met
de Nederlandse Antillen verlengd tot eind 2008. Mede in het kader van de nieuwe
bestuurlijke ontwikkelingen binnen de Nederlandse Antillen zal de samenwerking
daar vooral worden gericht op de ontwikkeling van de sport op de verschillende
eilanden. Het kabinet zet tevens het ondersteunende beleid voort ten aanzien
van de Koninkrijksspelen voor de talentvolle jeugd.De komende periode zal het internationale beleid en vooral het dopingbeleid
en het Europese sportbeleid in wording nauwlettend en actief worden gevolgd.
De Nederlandse inzet is gericht op de positieve aspecten van sport zoals opvoeding
door sport, gezondheid door sport, integratie door sport. Ook de negatieve
aspecten van sport worden genoemd. Dopinggebruik en wangedrag bij sportwedstrijden
kunnen worden gezien als maatschappelijke problemen, maar raken wel de sport
in zijn hart en moeten internationaal worden aangepakt. De ondertekening van
de antidopingconventie van de UNESCO is een volgende stap in die aanpak.De samenwerking met een aantal specifieke landen op het terrein van sport
wordt voortgezet. Het betreft vooral (voormalige) gebiedsdelen van het Koninkrijk,
landen waarmee de Nederlandse overheid een bijzondere relatie
heeft of landen die voor het sportbeleid van de rijksoverheid interessant
zijn bijvoorbeeld in verband met de komende Olympische Spelen. Doel is expertise-uitwisseling
op beleidsonderdelen van het top- en breedtesportbeleid vooral op het gebied
van deskundigheidsbevordering en doping. Het programma sport en internationale
samenwerking wordt beperkt voortgezet. Samenwerking tussen sport en ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties
en personele assistentie voor projecten zijn onderdelen waar het ministerie
voor Ontwikkelingssamenwerking via financiële ondersteuning van non-gouvernementele
organisaties en NCDO mede bij betrokken is.8 GELD VOOR BELEIDBurgers en de sportsector betalen sport- en bewegingsactiviteiten in beginsel
zelf. Maar andere bronnen zijn onontbeerlijk om sport en bewegen voor iedereen
toegankelijk en betaalbaar te houden en vernieuwing van het aanbod mogelijk
te maken. Gemeenten trekken in Nederland het meeste geld uit voor sport- en
beweegbeleid. Daarna dragen de opbrengsten van de Stichting Nationale Sporttotalisator,
de bijdragen van provincies en investeringen van het bedrijfsleven bij aan
de sportieve samenleving. De financiële inzet van het ministerie van
VWS en andere departementen is bedoeld om knelpunten te helpen oplossen waar
de sport dit niet alleen kan en om doelstellingen voor het overheidsbeleid
te realiseren. Het kabinet reageert in dit hoofdstuk ook op de motie van de
Tweede Kamer over beter afstemmen van geldstromen.8.1 Subsidies ministerie VWSDe subsidieregelingen van VWS voor de sport worden vernieuwd. Bestaande
subsidieregelingen worden afgebouwd om nieuwe initiatieven te kunnen honoreren.
Daarnaast worden extra budgetten vrijgemaakt om de voornemens te realiseren.
Vanaf 2007 zal de omzetting van subsidieregelingen zijn beslag krijgen.
De subsidies aan afzonderlijke sportbonden voor sportmedische begeleiding,
verenigingsondersteuning, deskundigheidsbevordering, hoogwaardige begeleiding
en talentherkenning en -ontwikkeling zullen meer outputgericht worden ingezet.
Er komen daartoe gerichte programma's voor de sportmedische begeleiding van
topsporters, de vernieuwing van het lokale sportaanbod, de uitbreiding van
gekwalificeerde trainers, de nationale topcoaches en talentontwikkeling en
-herkenning op regionaal en nationaal niveau. De vervangende inkomensregeling
voor topsporters (stipendiumregeling) komt in een ruimer jasje te zitten en
de subsidieregeling voor evenementen wordt gebruiksvriendelijker gemaakt en
beperkt tot geselecteerde topsportonderdelen. Nieuwe subsidiemogelijkheden
ontstaan voor activiteiten in het kader van het Nationaal Actieplan Sport
& Bewegen, het Masterplan Arbitrage en Meedoen allochtone jeugd door sport.8.2 Afstemmen geldstromenDe sport beschikt in Nederland over twee landelijke geldstromen: de inkomsten
van de Lotto en het begrotingsgeld van de rijksoverheid. De rijksmiddelen
komen voor het merendeel voor rekening van VWS. Ook andere departementen dragen
bij aan het realiseren van de beleidsvoornemens uit deze nota. De substantiële
bijdrage vanuit de Lotto is een eigen geldstroom van de sport waarover de
sportsector zelf kan beschikken. Uiteraard moet dat geld worden gebruikt volgens
de spelregels van de Wet op de Kansspelen en ook publiekelijk worden verantwoord.
Mogelijke wijzigingen in toewijzingscriteria en subsidieregels, statusverlening
aan sporters en topsportonderdelen komen aan de orde in een nieuw
bestuurlijk overleg met NOC*NSF. Het kabinet ziet op basis van deze scheiding
van geldstromen af van het oprichten van een Sportautoriteit die de financiële
middelen van de rijksoverheid en de Lotto over de sport verdeelt. Wel bestaat
het voornemen om een tweejarig overzicht te presenteren van de publieke en
private geldstromen in de sport.8.3 Financiering beleidsvoornemens VWSHet kabinet onderschrijft het belang van sport en bewegen voor individuele
burgers en voor de samenleving in totaliteit. Daarom heeft het kabinet geld
vrij gemaakt om de doelen uit deze nota te kunnen realiseren.Allereerst is besloten het geld dat binnen de sportbudgetten van de VWS-begroting
vrij valt, vanwege het aflopen van de Breedtesportimpuls, te investeren in
de beleidsvoornemens uit deze nota. Het betreft een oplopende reeks van € 5
miljoen in 2005 naar € 14,4 miljoen in 2010. Deze vrijvallende middelen
worden ingezet binnen de speerpunten Gezond door sport en Meedoen door sport.Daar bovenop heeft het kabinet extra geld vrij gemaakt binnen de begroting
van VWS. Dit betreft een reeks die oploopt van € 6,3 miljoen in
2006, via € 12,0 miljoen in 2007 naar € 13,2 miljoen structureel
vanaf 2008. Deze middelen worden ingezet op de drie speerpunten uit deze
nota.Tot slot heeft het kabinet extra middelen toegevoegd aan de VWS-begroting
om de maatschappelijke participatie van allochtone jeugd te verhogen. Hierbij
is in de ogen van het kabinet een belangrijke rol weggelegd voor de sport.
Voor de programmalijn Meedoen van allochtone jongeren door sport heeft het
kabinet voor de jaren 2006 en 2007 een bedrag van € 11,5 miljoen
per jaar beschikbaar gesteld. Vanaf 2008 stelt het kabinet hiervoor jaarlijks € 14
miljoen beschikbaar.Binnen de begroting van VWS is daarmee de komende jaren ca. € 100
miljoen per jaar beschikbaar voor sport en bewegen. De verdeling van deze
middelen over de speerpunten van het sportbeleid, en daarbinnen de diverse
programmalijnen, is in onderstaande tabel weergegeven. In het Sportprogramma
2006–2010 zal nader aangegeven worden hoe deze middelen ingezet worden
op de verschillende activiteiten.Tabel 3: Budgetten sportprogramma 2006–2010 Budgetten
Sportbeleid in de Ontwerp-begroting 2006 (bedragen x 1 miljoen) 200520062007200820092010Speerpunt Gezond door Sport      Nationaal Actieplan Sport en Bewegen € 3,7€ 5,9€ 9,4€ 12,7€ 13,7 Gezonde Sportbeoefening € 2,4€ 2,8€ 2,8€ 2,8€ 2,8Kennis en informatie € 1,2€ 2,3€ 2,6€ 2,6€ 2,6Totaal Gezond door Sport€ 4,5€ 7,3€ 11,0€ 14,8€ 18,1€ 19,1       Speerpunt Meedoen door Sport      Opvoeden door sport en school1 € 1,0€ 1,5€ 1,5€ 1,5€ 1,5Vernieuwen lokaal sportaanbod € 10,4€ 13,5€ 13,5€ 13,5€ 13,5Meedoen allochtone jongeren € 11,5€ 11,5€ 14,0€ 14,0€ 14,0Versterken waarden en normen € 5,2€ 5,3€ 5,3€ 5,3€ 5,3Integrale buurtaanpak en sport2 € 29,8€ 26,5€ 22,7€ 19,7€ 18,7Kennis en informatie € 4,8€ 4,8€ 4,8€ 4,8€ 4,8Totaal Meedoen door sport€ 39,9€ 62,7€ 63,1€ 61,8€ 58,8€ 57,8       Speerpunt Sport aan de top      Talentherkenning en -ontwikkeling € 4,8€ 4,8€ 4,8€ 4,8€ 4,8Stipendium voor topsporters € 4,9€ 5,3€ 5,3€ 5,3€ 5,3Coaches aan de top € 4,5€ 4,5€ 4,5€ 4,5€ 4,5Voorkomen dopinggebruik € 1,6€ 1,6€ 1,6€ 1,6€ 1,6Evenementen & Accommodaties € 9,0€ 4,7€ 4,7€ 4,7€ 4,7Kennis en innovatie € 0,9€ 0,9€ 0,9€ 0,9€ 0,9Totaal Sport aan de top€ 20,5€ 25,7€ 21,8€ 21,8€ 21,8€ 21,8        Apparaatskosten€ 2,5€ 2,5€ 2,5€ 2,5€ 2,2€ 2,2       Totaal artikel Sportbeleid€ 67,4€ 98,2€ 98,4€ 100,9€ 100,9€ 100,91 Binnen de begroting van OCW wordt voor deze programmalijn
eenzelfde reeks als extra investering vrij gemaakt.2 De budgetten op deze programmalijn vertonen een dalende reeks
vanwege het aflopen van de Breedtesportimpuls.Het kabinet is van mening dat de sport in Nederland hiermee een stevige
impuls krijgt. Het kabinet doet een beroep op de partners, op het gebied van
sport en bewegen, om eveneens een extra financiële inspanning te leveren.
Naast de lagere overheden en andere departementen zoekt het kabinet daarbij
uitdrukkelijk samenwerking met de bestaande organisaties in de sport- en beweegsector.
Steeds vaker zal een beroep worden gedaan op het bedrijfsleven en partijen
in de gezondheidszorg om tot publiek-private samenwerking te komen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30234-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl