Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2003; Verslag wetgevingsoverleg in het kader van het begrotingsonderzoek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28600-VIII, nr. 92

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-12-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28600-VIII nr. 92

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en WetenschappenEerste termijn van de commissieEerste termijn van de staatssecretarisTweede termijn van de commissieTweede termijn van de staatssecretaris
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28600-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 168 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 600 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2003nr. 92VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 27 november 2002De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 25 november 2002 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
Leeuwen in het kader van het begrotingsonderzoek.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,CornieljeDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,De KlerStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en WetenschappenMaandag 25 november 2002 10.15 uurDe voorzitter: CornieljeAanwezig zijn 9 leden der Kamer, te weten:Azough, Cornielje, Van de Camp, Dittrich, De Grave, Hamer, Van Velzen,
Van der Vlies en Wiersma,alsmede de heer Van Leeuwen, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen.Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel
Vaststelling van de begrotingsstaat van het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen voor het jaar 2003, onderdeel Cultuur (28600-VIII).De voorzitter:De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heet de staatssecretaris,
de ambtenaren die hem vergezellen en alle belangstellenden van harte welkom.
Aan de orde is het onderdeel Cultuur van de begroting voor 2003 van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen. Wij hebben vaste spreektijden afgesproken. Mij is
doorgegeven dat de heer Van Bommel van de SP is verhinderd; op dit moment
wordt gezocht naar een vervanger. Zelf had ik vanmorgen ook het idee om me
ziek te melden vanwege de actie die nu op het Plein plaatsvindt tegen de vrijspraak
van imam El Moumni in de rechtszaak vanwege zijn voor homoseksuelen kwetsende
uitspraken, maar dat heb ik maar niet gedaan, want ik ben niet ziek. Wij zullen
de begrotingsvolgorde aanhouden.Eerste termijn van de commissieMevrouwHamer(PvdA)Voorzitter. Met de algemene beleidsdoelstelling die de staatssecretaris
van Cultuur ten grondslag legt aan zijn beleid, kan men het moeilijk oneens
zijn: het gaat om het waarborgen van een hoogwaardig en divers aanbod en het
bevorderen van de publieke belangstelling daarvoor. En ook de aanvankelijke
ambities van de staatssecretaris klonken ons zeer loffelijk: vermindering
van de bureaucratie, meer cultuur voor meer mensen, de inzet van andere overheden
en iedereen al vanaf zijn schooltijd in contact brengen met de rijkdom van
de Nederlandse cultuur. Dat is allemaal prachtig. Het is echter de vraag in
hoeverre deze nobele doelstellingen thans gestalte krijgen binnen het cultuurbeleid
van wat zo langzamerhand het "tussenkabinetje-Balkenende I" kan worden genoemd.
Duidelijkheid ontstaat pas zodra men aan den lijve ondervindt waar prioriteiten
en postprioriteiten liggen. Daar begint gelijk onze teleurstelling. Cultuur
kwam namelijk al niet voor bij de regeringsverklaring, maar wij moeten ook
constateren dat de begroting van OCW voor cultuur buitengewoon mager is en
dat we in de enveloppebrief maar weinig kunnen terugvinden. Daarom heeft de
Kamer bij de regeringsverklaring de motie-De Grave aangenomen, die de regering
opriep om in een beleidsdocument haar visie op het cultuurbeleid te presenteren.
Nu horen we dat de regering pas van plan is om medio 2003 de hoofdlijnen voor
het cultuurbeleid 2005-2008 aan ons toe te zenden en dat ons daarvóór
weinig zal bereiken. Eigenlijk betekent dit dat de tussenliggende periode
voor kunst en cultuur verloren is. Bij staatssecretaris Nijs voor het hoger
onderwijs kregen we – in de woorden van mevrouw Azough – het beeld
voor ogen van een moeras waarin we door de mist de weg niet meer konden vinden,
maar nu hebben wij enigszins het gevoel dat we in een stiltecentrum zonder
muziek en beeld terecht zijn gekomen. Dat betreuren wij buitengewoon.De PvdA meent dat kunst en cultuur overheidssteun verdienen vanwege de
autonome, intrinsieke waarde van de kunst en vanwege de maatschappelijke betekenis
ervan. Kunst en cultuur gedijen niet uitsluitend bij gratie van overheidssteun,
maar het Rijk draagt wel degelijk de verantwoordelijkheid om voorwaarden te
scheppen voor kunst- en cultuuruitingen die van belang zijn voor de samenleving.
In het vorige kabinet gaf staatssecretaris Van der Ploeg gestalte aan het
cultuurbeleid door een aantal maatstaven aan te geven, bijvoorbeeld de culturele
activiteiten onder jongeren en allochtonen. De nieuwe staatssecretaris, al
bijna weer de vertrekkende, pleit voor de inzet van andere overheden, maatschappelijke
organisaties, bedrijven en burgers. Dat zou kunnen betekenen dat overheidssteun
wordt aangewend voor activiteiten die zonder de steun van de rijksoverheid
ook heel goed van de grond waren gekomen, terwijl andere activiteiten juist
verdwijnen bij gebrek aan overige subsidiegevers. Acht de staatssecretaris
dit aanvaardbaar? De PvdA wil dat één procent van de rijksbegroting
voor kunst en cultuur beschikbaar wordt gesteld. Dat was onze ambitie ook
al in de vorige kabinetsperiode. Ook Kunsten '92 bepleit dit uitgavenniveau.
Maar uit de begroting blijkt dat wij helaas nog ver van huis zijn. Cultuur
wordt bovendien zó breed opgevat, dat vrijwel alle menselijke activiteiten ertoe worden gerekend. Dat kan volgens ons niet de bedoeling
zijn, want daardoor ontstaat onduidelijkheid.Het is gebruikelijk dat de regering haar cultuurbeleid vastlegt in een
vierjaarlijkse Cultuurnota. Over de vormgeving daarvan is in de vorige periode
een uitgebreid debat gestart. Graag vernemen wij van de staatssecretaris hoe
het daarmee staat. Hij kondigt ons namelijk beleid aan voor 2003, daarna zal
de regering ons meedelen hoe het in de periode 2005 tot 2008 zal gaan, maar
ons bereiken allerlei signalen dat het departement wel degelijk reeds vooruitloopt
op de nieuwe systematiek. Wij denken dat een nieuwe systematiek toch wel degelijk
eerst in de Kamer zal moeten worden besproken. Graag hoor ik dus van de staatssecretaris
wanneer de Kamer iets verneemt over de procedure rond de Cultuurnota en dat
hij, als hij zegt dat hij van plan is om niets meer te doen, de keuze maakt
dat hij ook op dit punt daadwerkelijk niets meer doet.Nu de arbeidsvoorwaarden in de kunstensector. De staatssecretaris schrijft
daar geruststellende woorden over. Hij laat ons weten dat in de afgelopen
periode, mede naar aanleiding van de rapportage van Cap Gemini, verschillende
voorstellen ter verbetering zijn geformuleerd. Voor een deel klopt dit. De
eerste tranche is gedeeltelijk uitgevoerd, maar wij weten ook dat de tweede
tranche voor bijvoorbeeld de film, de productiehuizen en de popmuziek nog
niet is uitgevoerd en dat de productiehuizen nu ook worden uitgesloten van
afspraken die in de eerste tranche zijn en worden gemaakt. Ook moet nog steeds
het nodige gebeuren aan bijvoorbeeld de omscholingsregeling voor de dans,
waarover de Kamer al eerder een motie-Dittrich c.s. aannam. Hoe zit het daar
nu mee? De staatssecretaris zegt immers dat alles goed gaat, terwijl wij weten
dat de zaak nog niet op orde is. Wanneer wordt de zaak op orde gebracht en
is de staatssecretaris bereid daar nog in deze begroting geld voor uit te
trekken?De regering wil ook nog eens fors bezuinigen op de Melkertbanen, waarbij
cultuur niet als een prioritaire sector wordt genoemd. Naar onze mening doet
dit geen recht aan de gevolgen voor de sector: juist die Melkertbanen houden
veel kleine producties en kunstvormen op gang. Wat gaat de staatssecretaris
hieraan doen? Gaat hij zich hiervoor net zo hardmaken als de minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft aangekondigd?De staatssecretaris vindt dat de podiumkunsten minimaal 15% van de uitgaven
moeten financieren met publieksinkomsten. Wat betekent dit bijvoorbeeld voor
de podiumactiviteiten van bepaalde allochtone groepen?Over de muziekscholen en bibliotheken spraken wij al in een uitgebreid
algemeen overleg. De staatssecretaris spoorde de Kamer aan om hém zoveel
mogelijk aan te sporen om daarvoor een oplossing te vinden; het ging om een
bedrag van 204 mln waarvoor nog geen dekking was. Wat is er in de tussentijd
gebeurd? Aan onze aansporing kan het niet gelegen hebben.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Het intrigeert mij wat mevrouw Hamer aan de staatssecretaris
vraagt over de allochtone gezelschappen. Vindt zij dat allochtone gezelschappen
die kennelijk een wat minder publieksbereik hebben, op een andere manier moeten
worden behandeld dan andere gezelschappen? Is dat de achterliggende gedachte
van haar vraag?MevrouwHamer(PvdA)Ik sprak over de allochtone groepen, maar ik wil graag dat de gevolgen
bekend worden voor groepen die minder kansen hebben als 15% van de uitgaven
via publieksinkomsten moet komen, terwijl van tevoren bekend is dat dit voor
dergelijke groepen moeilijk haalbaar is. Moet je in de beginfase, en dat geldt
zeker voor allochtone groepen, die eis niet laten vallen?De heerDittrich(D66)Wil de PvdA dat voor sommige groepen uitzonderingen worden gemaakt door
bijvoorbeeld een ander percentage te hanteren?MevrouwHamer(PvdA)Dat is mogelijk, maar het kan ook dat er zoveel groepen buiten de boot
vallen dat dit helemaal niet haalbaar is. Daarom heb ik eerst gevraagd naar
de consequenties voor bepaalde doelgroepen.Ik constateer bij de amateurkunst een afname van het budget voor amateurkunst
en kunsteducatie vanaf 2003. Hoe valt dat te verklaren? Dit geldt ook voor
de inkomenspositie van beeldende kunstenaars. Volgens ons zit hier een onrechtvaardigheid
in.Er is op dit moment geen geld uitgetrokken voor de hersteloperatie van
de rijksmonumenten. Het gaat om een bedrag van 182 mln euro. Waarom zijn die
middelen niet beschikbaar gesteld?Vanmiddag zullen wij uitgebreid de mediabegroting bespreken. Er is echter
een indirect gevolg voor alle kunstprogramma's en -producties die door de
beperking van het budget niet meer kunnen worden uitgevoerd. Daarover wil
ik de staatssecretaris nu een vraag stellen. Vindt hij dit aanvaardbaar?Wij hebben een brief ontvangen over het mooie initiatief om te komen tot
een sportmuseum. De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
heeft daar geen middelen voor en verwijst, logischerwijze, naar de staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Wat gaat deze staatssecretaris hieraan
doen, juist gelet op het feit dat hij zegt dat cultuur er ook is voor de gewone
dingen? Sport is een heel laagdrempelige vorm hiervan. Hoe staat hij daar
tegenover?De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter. Ik ben het met de toonzetting van mevrouw Hamer niet helemaal
eens, maar haar opening komt mij bekend voor. Het is een bijzonder moment
om deze eerste cultuurbegroting van de nieuwe staatssecretaris met elkaar
te bespreken, terwijl hij demissionair is. Ik weet dat ze bij OCW een groot
collectief geheugen hebben. Ik hoop dus maar dat wanneer de heer Van Leeuwen,
onverhoopt, niet meer op deze post terugkeert, onze opmerkingen in dat collectieve
geheugen terechtkomen, zodat wij er in 2003 toch nog wat van kunnen terugzien.Een demissionaire behandeling biedt ook veel kansen. Je kunt vooruitlopen
op een nieuw regeerakkoord en je kunt een kleine verkenning houden. Dit alles
kan onder het adagium: nieuwe kansen, nieuw prijzen.Ik hoop het cultuurbeleid van het CDA de komende jaren vorm te kunnen
geven. Voor mij is het een nieuwe sector, maar je bent nooit te oud om te
leren. Toen ik gisterenavond via de radio de herdenking van Van Dorp van Boudewijn
Büch hoorde, dacht ik: o, die valt nu ook onder mij. Dit
is misschien een wat vreemde connotatie, maar ik ging eerst over de misdadigers,
maar nu ga ik over de cultuurmensen en dan gaat er, potjandorie, de eerste
keer ook nog eentje dood.Ik ben het eens met de staatssecretaris dat een vergroting van de culturele
participatie moet plaatsvinden. Ook ben ik het met hem eens dat er meer cultuur
moet komen voor meer mensen. Zingen in georganiseerd verband is de grootste
hobby van Nederland. Je kunt je afvragen of dit de nodige politieke aandacht
krijgt. In onze ogen is dit niet het geval. Ik kan mij vinden in de openingspassage
van de staatssecretaris en de minister in de zogenoemde enveloppebrief van
1 november waarin staat dat de culturele participatie versterkt moet worden.
Wij zijn het dan ook eens met het interview dat de staatssecretaris op 15
november heeft gegeven in De Telegraaf, waarin hij zei dat hij wilde proberen
om het begrip cultuur dichter bij de mensen te brengen.Een van de mooiste kreten uit dit vak vind ik Hafabra, een afkorting voor
harmonieën, fanfares en brass bands. Er zijn echter ook talloze popmusici
en cabaretiers die meer aandacht behoeven. In dat opzicht zie ik als nieuwe
waarnemer in dit speelveld een groot onderscheid tussen cultuur met hoofdletter
C en cultuur met een kleine c. De cultuur met hoofdletter C lijkt mij toch
erg Haags.Wij zijn content met de succesvolle introductie van CKV1 en CKV2, culturele
en kunstzinnige vorming in de tweede fase van het voortgezet onderwijs. Toch
begrijp ik uit het veld dat de basisvorming en het vmbo op dit punt extra
steun van de staatssecretaris kunnen gebruiken.Een ander voorbeeld van leerlingen op school is de muzikale vorming op
de basisschool. Wat doet de staatssecretaris daar nu aan? Ik begrijp dat veel
leerlingen die thuis een enorme hobby opbouwen – wij horen dat nu ook
terug in de campagne "Kinderen hebben het druk" – op school geen enkele
aansluiting vinden op het feit dat zij in hun vrije tijd goed kunnen musiceren.
Dit zijn geen onderwerpen die veel extra geld eisen. Men zou kunnen volstaan
met iets meer inzet.MevrouwHamer(PvdA)Als ik de heer Van de Camp goed interpreteer, is hij ervoor dat het begrip
cultuur wordt verbreed. Wat trekt hij daar voor gevolgen uit? Je kunt het
begrip wel verbreden, maar als je vervolgens het budget versmalt, dan schiet
men daar weinig mee op.De heerVan de Camp(CDA)Over het budget kom ik nog uitvoerig te spreken. Natuurlijk wil men meer
geld voor cultuur hebben, maar de CDA-fractie is van mening dat de rijksbegroting
die ruimte op dit moment niet biedt. Dus moeten wij op zoek moeten gaan naar
andere werkmethoden en ander geld.MevrouwHamer(PvdA)U zegt dat het budget niet toereikend is. Is het dan verstandig om het
begrip te verbreden?De heerVan de Camp(CDA)Ja. Wij moeten af van de oude politiek die ervan uitging dat meer cultuur
alleen te bereiken is met meer geld. Je moet proberen om het cultuurbegrip
hoog op de agenda te houden, ook in de begroting, maar daarnaast kun je veel
aan cultuur doen met ander en nieuw geld. Ik kom daar zo meteen op terug.In de optiek van de CDA-fractie moet er een versterking komen van de regio,
om het maar even populair uit te drukken: niet de Randstad. De regio kan meer
aandacht krijgen in het cultuurbeleid. Om de oude discussie te vermijden,
denkt de CDA-fractie niet aan verplaatsing vanuit de Randstad, want dat geeft
eindeloze verplaatsingsdiscussies met allerlei rechtspositionele gevolgen.
Ook meen ik dat dit een ouderwetse benadering is. Wij willen sterker pleiten
voor een versterking in de regio, naast het culturele bestand in de Randstad.
De provincies Noord-Brabant en Limburg kennen bijvoorbeeld geen rijksinstelling
voor cultuur. Daardoor is er een achterstand opgetreden in de financiële
stromen naar die provincies, terwijl je moet toegeven dat de provincie Noord-Brabant
een stevige bijdrage levert aan het bruto nationaal product. Ik noem nu enige
voorbeelden van hoe je dat cultuurbeleid in de regio kan versterken. Het Stedelijk
Museum in Amsterdam kent enorme depotvoorraden. Wij vragen ons af of die niet
met relatief weinig geld kunnen worden geëxposeerd in de musea in Enschede,
Arnhem of Sittard. Ik heb na nadere oriëntatie begrepen dat het verzekeren
ervan een probleem is. Ik wil derhalve aan de staatssecretaris vragen om hier
expliciet op in te gaan. Bedrijven hebben namelijk eveneens problemen met
de verzekering van kunstexposities.De heerDittrich(D66)Ik vind het voorbeeld van de heer Van de Camp interessant. Hij weet dat
het Stedelijk Museum een gemeentemuseum is en geen rijksmuseum. Betekent het
feit dat hij dit voorbeeld aanhaalt dat hij vindt dat het Rijk de verantwoordelijkheid
op zich zou moeten nemen zodra gemeentelijke musea met financiële problemen
kampen?De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter. Dit vind ik een moeilijke vraag. Ik heb stiekem bij de feitelijke
vragen gevraagd of het Stedelijk Museum niet "verrijkst" kon worden. Het is
namelijk wel heel moeilijk wat daar op dit moment gebeurt. Ik las afgelopen
vrijdagavond in het cultureel supplement dat de heer Van Heusden op dit moment
voor verzelfstandiging pleit om minder afhankelijk te worden van de fractie
van de PvdA in de Amsterdamse raad. Die voert namelijk voortdurend een innovatief
cultureel beleid.MevrouwHamer(PvdA)Doet de fractie van het CDA daar niet aan mee in de gemeenteraad?De heerVan de Camp(CDA)U werd met name daarvoor gecomplimenteerd. Onze fractie is wat dat betreft
nog niet zover.De voorzitter:Wilt u antwoord op de vraag geven?De heerVan de Camp(CDA)Dat heb ik niet.De voorzitter:Dan kunt u het beste uw betoog vervolgen.De heerVan de Camp(CDA)Ik zal er nog een zin over zeggen. Ik denk dat de heer Dittrich gelijk
heeft dat de positie van het Stedelijk Museum een probleem is, als je met
die collecties wilt gaan reizen. Maar zulke problemen zijn er om opgelost
te worden. Het zou te ver gaan om nu keihard te roepen dat het Stedelijk Museum
een rijksmuseum of geprivatiseerd moet worden, ook in de discussies
die op dit moment in Amsterdam worden gevoerd.De heerDittrich(D66)Mag de conclusie wel zijn dat het CDA zich de problemen van het Stedelijk
Museum in Amsterdam aantrekt en bereid is mee te zoeken naar een oplossing?De heerVan de Camp(CDA)Ja, als u dat probleem maar niet meer verengt tot: met 30 mln euro is
alles opgelost op de zuidas. Dan willen wij graag met u meedenken.Een tweede voorbeeld van de cultuur in de regio is het bevorderen van
samenwerking tussen professionals, bijvoorbeeld koren en orkesten, en de amateurs.
Wij hebben bij een experiment in Groningen gezien dat de professionals van
het gezelschap in Groningen in samenwerking met de amateurs een geweldige
stap voorwaarts hebben gezet.Het derde voorbeeld zijn de zogenaamde provinciale cultuurprofielen die
op dit moment tot stand worden gebracht, mede ter voorbereiding van de nieuwe
Cultuurnota. Ik wil graag weten hoe ver de ontwikkeling is. Er is bijvoorbeeld
een conceptcultuurprofiel van Oost-Nederland. Liggen alle provincies wat dit
betreft op tijdschema?Een laatste voorbeeld betreft het idee van het zogenaamde "Kulturhus"
dat men in Overijssel en Gelderland tot stand brengt. Het is een multifunctioneel
gebouw met een bibliotheek naast een verzorgingshuis voor ouderen, een plek
voor de lokale omroep, een jongereninformatiepunt, kinderopvang en een expositieruimte.
Is de staatssecretaris bereid om hierin enig stimulerend beleid tot stand
te brengen?Het derde punt uit het cultuurbeleid van het CDA is de participatie van
Nederlanders van allochtone afkomst. Wij zouden de zaak wat dat betreft fors
willen omgooien, niet door een quoteringsbeleid à la staatssecretaris
Van der Ploeg met een rigide structuur – je moet dit en je moet dat –
maar door een meer uitnodigend beleid, eventueel ondersteund door vouchers.
Is een eerder idee dat ik van de staatssecretaris heb gehoord voor een zogenaamde
"tienrittenkaart" voor bepaalde groepen jongeren in onze samenleving inmiddels
tot uitwerking is gebracht? Ik kan mij niet voorstellen dat culturele instellingen
zo gek zouden zijn om deze groeimarkt, met name in de grote en middelgrote
steden, te laten schieten.Het vierde punt zijn de monumenten. Wij willen graag weten wat de status
is van de beleidsbrief van Van der Ploeg, gedateerd op 18 december 2001. Wij
hebben de indruk – mevrouw Hamer wees er in een ander verband al even
op – dat er toch reeds geanticipeerd wordt op deze brief, terwijl die
nota bene tweemaal controversieel is verklaard door de Kamer. Hangt die brief
nu ergens of heeft de staatssecretaris die al in uitvoering genomen? Ik vraag
dit vooral omdat er veel klachten bij ons binnenkomen over de fiscale regelingen
voor kerkbesturen en molenstichtingen, voor mij weer zo'n nieuw woord. De
particuliere monumenteneigenaren zijn via de inkomstenbelasting blijkbaar
vrij gunstig af op dit moment, maar juist die kerkbesturen en molenstichtingen
komen in het gedrang, ook vanwege aangekondigde veranderingen in de subsidiepercentages
die blijkbaar in de praktijk worden uitgevoerd.Ik vraag in dit verband in het bijzonder aandacht voor de maatschappijen
voor stadsherstel, die op dit moment vrij ernstige hinder ondervinden bij
het uitvoeren van hun werk, juist doordat zij geen particuliere woonmonumenteneigenaren
zijn.Het valt mij ook op dat prachtig gerestaureerde monumenten niet kunnen
worden benut door een overdaad aan arbo-wetgeving en allerlei andere rimram.
Zo schijnen er kerken te zijn met een zitstoelcapaciteit voor 500 mensen,
terwijl er maar 200 in kunnen omdat anders de brandweer het niet redt.Na al deze prachtige uitgangspunten kom ik bij de duidelijke financiële
krapte op de rijksbegroting. Gelukkig – in dat opzicht mogen wij de
huidige staatssecretaris voor Europese Zaken danken – is cultuur relatief
ontzien bij het opstellen van het Strategisch akkoord en het invullen van
de volume- en de efficiencytaakstellingen. Maar ook wij zien dat met name
het probleem van de ID-banen de cultuursector extra hard raakt. In dat opzicht
heb ik een vraag, wellicht een beetje vooruitlopend op het centraal akkoord.
Als ik goed ben geïnformeerd, hebben wij ongeveer 50.000 ID-banen. Daarvan
moeten er 5000 worden wegbezuinigd, maar er wordt ook een poging gedaan om
10.000 banen te regulariseren. Dat zal met name gebeuren in de sectoren veiligheid,
onderwijs en zorg. Bij zo'n verschil tussen die 5000 en 10.000 is de vraag
of de vrijvallende ID-banen niet voor de cultuursector kunnen worden aangewend.De heerDittrich(D66)Ik hoorde de heer Van de Camp zeggen dat er eigenlijk niet bezuinigd was
en dat dit allemaal was te danken aan de heer Nicolaï. Bijvoorbeeld bij
rijksdiensten en buitendiensten wordt er wel degelijk bezuinigd. Kijk naar
het Nationaal archief en het Instituut collectie Nederland. Er wordt een taakstelling
opgelegd van minimaal 11% tot zelfs 17%. Dan kan hij toch niet met droge ogen
beweren dat er niet wordt bezuinigd op cultuurbeleid?De heerVan de Camp(CDA)De heer Dittrich moet goed luisteren. Ik heb niet gezegd dat er op de
cultuursector niet bezuinigd wordt. Ik heb gezegd dat de cultuursector relatief
is ontzien. Wij hebben het bij de rechterlijke macht ook gezien. Bijvoorbeeld
de prijscompensatie wordt niet uitbetaald. Dergelijke zaken werken keihard
door in de sector. Dat begrijp ik. Maar als ik dat relateer aan andere sectoren,
dan ben ik blij dat het via een samenspanning tussen het CDA en de VVD van
de zomer is gelukt om in ieder geval dat gedeelte binnenboord te houden.MevrouwHamer(PvdA)Dit kabinetsbeleid is tot stand gekomen onder het motto: eerst het zuur
en dan het zoet. Uit de enveloppebrief maak ik op dat het zoet voor de cultuursector
uitblijft. Vindt de heer Van de Camp dat terecht? Hij heeft het over "relatief
ontzien" en is daar blij mee. Dan mag je toch verwachten dat de CDA-fractie
vindt dat de cultuursector iets van dat zoet zou mogen gebruiken?De heerVan de Camp(CDA)Er is eindeloos gediscussieerd over de wijze waarop de drie bewindslieden
hun beperkte begrotingsruimte zouden invullen. Zowel binnen het reguliere
basisonderwijs als in het speciaal onderwijs zijn er allerlei problemen. Voor
dit moment zit er gewoon niet meer geld in. Als u vindt dat dit een verkeerde
priori tering is van de CDA-fractie, neem ik dat voor kennisgeving
aan. Wilt u het anders doen, amendeert u dan de cultuurbegroting. Op dit moment
ligt deze keuze voor. De cultuursector krijgt, ook in het maatschappelijk
debat, gelukkig wat meer aandacht. Wij zullen proberen de sector te positioneren,
maar ik kan niet met een lege broekzak valse beloftes doen.MevrouwHamer(PvdA)Ik constateer dan, dat het motto niet is "geen woorden maar daden", maar
"geen daden maar woorden". De CDA-fractie wil de cultuursector uitbreiden,
maar heeft daarvoor geen middelen. U hebt ook geen alternatieven genoemd.
U kunt dan wel zeggen dat er meer cultuur moet komen, maar vervolgens gebeurt
er helemaal niets.De heerVan de Camp(CDA)Er moet meer aandacht komen voor het cultureel ondernemerschap. Er zijn
allerlei signalen die wijzen op de mogelijkheid om te komen tot vormen van
matching en om te komen tot een "culture of giving", denk bijvoorbeeld aan
de congressen die de afgelopen weken zijn gehouden over de fiscale mogelijkheden
in de cultuur. Kan de staatssecretaris ons een overzicht verstrekken van wat
er allemaal mogelijk is op dit terrein? De terughoudendheid van de culturele
sector ten opzichte van sponsoring en matching verandert. Men staat er positiever
tegenover. Ik ben het met mevrouw Hamer eens dat dit een andere werkhouding
vereist. Ik betwijfel echter of de cultuursector in Nederland alleen meer
kan bloeien als er meer rijksgeld bij komt.Hoe staat het met de bibliotheken? Uit het algemeen overleg heb ik begrepen
dat de staatssecretaris nog op zoek is naar extra geld om het grote reorganisatieproces
door te zetten. Tegelijkertijd hebben ons verontrustende berichten bereikt
dat de kosten van de begeleidende organisatieadviseurs een groot gedeelte
van het beschikbare bedrag "opeten". Ik vraag de staatssecretaris om op dat
punt de vinger meer aan de pols te houden.Waarom is er geen Nederlands popmuseum? Wat vindt het departement daarvan?
Waar blijven de particuliere collecties van Golden Earring, Shocking Blue
en Kayak?De heerDe Grave(VVD)De heer Van de Camp vraagt wat het departement ervan vindt. Wat betekent
dat in staatsrechtelijke zin?De heerVan de Camp(CDA)Mijn vraag is, of de staatssecretaris bereid is om de totstandkoming van
een nationaal popmuseum te bevorderen. Er ligt te veel op zolders, er branden
te veel huizen af en er overlijden in die sector helaas ook mensen. De vraag
is of een en ander fatsoenlijk wordt bewaard. Wij hebben zoveel goede Nederlandse
muziek.Ik sluit mij kortheidshalve aan bij de vraag van mevrouw Hamer over het
sportmuseum. Het kabinet mag dan demissionair zijn, maar dit betekent niet
dat de heer Van Leeuwen niet mag communiceren met mevrouw Ross. Het is toch
te gek voor woorden dat ook op dit punt het kabinet niet tot daden kan komen?
Wat heeft de staatssecretaris de afgelopen weken gedaan in het overleg met
mevrouw Ross om dit probleem ter hand te nemen?Het opleiden van restauratoren schijnt niet meer te behoren tot de kerntaak
van het Instituut collectie Nederland. De vraag is of die opleiding verloren
gaat voor Nederland en of men in de toekomst naar Antwerpen of Brugge moet.
Wat is de stand van zaken op dit moment?MevrouwAzough(GroenLinks)Gisteren zong de Stem des Volks voor het laatst, ooit het koor van de
sociaal-democraten. Gisteren overleed ook de schrijver Boudewijn Büch.
Op een dag verloor Nederland twee typische exponenten van het Nederlandse
cultuurgoed. Wat mij betreft was het gisteren een trieste dag. Nu zitten wij
een paar weken voor het reces met een demissionaire staatssecretaris voor
cultuur en media. Dit overleg kun je wat ons betreft op zijn zachts gezegd
relatief noemen. Misschien moeten wij überhaupt constateren dat cultuur
relatief is. Immers, ondanks de mooie woorden en bespiegelingen – wij
delen die van harte met de staatssecretaris – vinden wij hiervan weinig
terug, zowel in de begroting OCW als in de eerder genoemde enveloppebrief.GroenLinks heeft het beleid van voormalig staatssecretaris Van der Ploeg
op veel onderdelen gesteund. De knuppel in het hoenderhok was nodig om de
broodnodige discussie los te krijgen. Het ging om meer aandacht voor het bereiken
van jongeren en allochtonen en het verbreden van het publieksbereik. Tegelijkertijd
is en wordt er weinig gedaan aan de verdieping van dit concept. De ideeën
blijven hangen in quota en publiekscijfers in plaats van dat men met een scherpe
visie komt op wat cultuur als confrontatie uiteindelijk echt inhoudt. Die
visie heb ik nog niet echt mogen bespeuren bij de staatssecretaris. Hij heeft
daar weinig tijd voor gehad, maar ik vind dat toch jammer. Bovendien dienen
wij ervoor op te passen cultuur slechts als vermaak of als een kwestie van
zakendoen op te vatten. Kunst en cultuur zijn intrinsiek waardevol en daarmee
ook intrinsiek kwetsbaar. Zeker in een tijd waarin alles wordt afgewogen op
winst en consumentisme of op zelfbedruiping mogen geld en cijfers niet de
leidraad worden voor onze waardering van kunst en cultuur. De klassieke tweespalt
tussen high en low, tussen elite en volks, mag niet worden gebuikt om nodeloos
hiërarchie aan te brengen. Voor GroenLinks zijn sociaal-culturele instellingen
als het Rotterdams Wijktheater even waardevol als de huidige tentoonstelling
in het Boymans van Beuningen van Kees van Dongen. Daarbij moeten beide kunst-
en cultuuruitingen in hun waarde worden gelaten.Er moet wel sprake zijn van blikverruiming. De overheid moet voorwaarden
scheppen voor de verschillende doelgroepen en individuen, zodat zij hun geest
openstellen. Mensen moeten echter zelf de keuzen maken. Het gaat er niet alleen
om bijvoorbeeld muziek van Bach dichter bij mensen te brengen, maar ook om
mensen hun eigen Bach te laten vinden.Het kabinet-Balkenende lijkt het recht op de eigen roots te willen afbreken.
Nederlandse normen en waarden, dat is de essentie. Men beseft echter niet
dat de Nederlandse cultuur een onbekend gegeven is. Welke jongere heeft het
nog over Spinoza, Vermeer of Erasmus? Kennis en culturele vorming zijn daarom
essentieel. De Nederlandse cultuurgeschiedenis moet hier absoluut een rol
in spelen. Daarom was ik bijzonder verbaasd te horen dat het ICN, het Instituut
collectie Nederland, een bezuiniging van 17% krijgt opgelegd, waardoor de
restauratorenopleiding dreigt te worden opgeheven. Zonder deze
vakmensen zal de kwaliteit van de zorg voor rijkscollecties afnemen en op
termijn tot schade en verlies van delen van die collecties leiden. Ofwel,
eerst bezuinigen en dan zien hoe erg het is gesteld met het behoud van het
culturele erfgoed, lijkt mij geen goed idee. Graag een reactie hierop.Behalve de Nederlandse cultuurgeschiedenis is er ook de rest van de wereld.
De rest van de wereld heeft voor een deel ook in Nederland een thuis gevonden.
Je gaat daarom voorbij aan de realiteit als je zou kiezen voor een beleid
van eigen cultuur eerst. Gelukkig heb ik hiervoor weinig aanknopingspunten
gevonden in de bewoordingen tot nu toe. De verdieping blijft echter achterwege.
Als je het hebt over cultuur als confrontatie en over meer cultuur voor meer
mensen, als je dat wilt voortzetten, dan wil ik weten wat dat inhoudt. Daarom
is de discussie broodnodig, samen met de organisaties in het veld. Ik denk
daarbij aan nieuwkomers als Feniks en Atana en aan de gevestigde organisaties.Deze staatssecretaris heeft als slogan: meer cultuur voor meer mensen.
Met de voorgenomen bezuiniging op de ID-banen zal de cultuursector echter
onevenredig had worden getroffen. De circa 2000 mensen die in de cultuursector
werken, werken niet alleen als ondersteunend personeel. Juist in de kleinere
instellingen en organisaties houden zij bij wijze van spreken het licht aan.
Zonder deze ID-banen zullen deze organisaties soms definitief het licht uit
moeten doen. GroenLinks vindt het onbegrijpelijk dat de staatssecretaris dit
lijkt te laten gebeuren. Wat gaat u hieraan doen? Ik sluit mij verder aan
bij de vragen die mijn voorgangers hebben gesteld. Welk resultaat heeft de
staatssecretaris op het oog met het maken van onderscheid tussen "witte ID-banen"
en de ID-banen die wellicht afgeschaft of wegbezuinigd zullen worden?Jongeren en kinderen zijn de kunstenaars en de kunst- en cultuurliefhebbers
van de toekomst. Daarom pleit de GroenLinks-fractie voor een offensief om
de cultuureducatie, zowel op school als daarbuiten, een stevige impuls te
geven. Wie immers publieksbereik tot stand wil brengen en wil uitbreiden,
moet publiek kweken. Daarom was ik ook bijzonder teleurgesteld dat er op de
basisschool en op het vmbo, een belangrijke risicofactor, minder aandacht
is voor cultuureducatie dan in andere onderwijssectoren. Dat baart mij echt
zorgen.De staatssecretaris heeft zelf gezegd dat het kind een van de partners
is in het cultuurbeleid. Toch zien wij geen daadkracht in het kader van de
problemen bij de voorgenomen nieuwe subsidieregeling: het Fonds voor podiumprogrammering
en -marketing van podia. Deze regeling zal waarschijnlijk een bijzonder negatieve
invloed hebben op het aanbod van kleinere podia, waaronder ook op laagdrempelig
jeugdtheater dat juist, dichtbij kinderen, in dorpshuizen en buurthuizen wordt
geprogrammeerd. Wij nemen aan dat het niet de bedoeling is van deze staatssecretaris
om het toch al beperkte aanbod van goed jeugdtheater verder terug te dringen.Op het gebied van arbeidsvoorwaarden bestaat nog steeds een enorme achterstand
in de culturele sector. De uitvoering van het rapport van Cap Gemini waarin
deze tekorten zijn berekend, had tot voor kort een hoge prioriteit. Ondertussen
is door deze achterstand en het gevoerde beleid sprake van willekeurige verschillen
tussen mensen en instellingen. Dat lijkt mij niet de bedoeling. Ik wil graag
van de staatssecretaris horen hoe hij dit gaat oplossen.Uit zijn antwoord blijkt dat de staatssecretaris van mening is dat de
problemen in de ensemblesector voor een aanzienlijk deel zijn opgelost. Hij
heeft het dan over de arbeidsvoorwaarden en de achterstand die men in de ensemblesector
moet inlopen. Het gat bedraagt echter nog steeds 20%, dus die 2,2% stelt natuurlijk
helemaal niets voor. Hoe denkt de staatssecretaris dit gat vóór
het volgende Kunstenplan in te lopen?In een gepolariseerde tijd als deze, dienen sociaal-culturele activiteiten
beschermd te worden. Als de woorden "vormingswerk" of "vormingstheater" vallen,
is er volgens de GroenLinks-fractie soms sprake van een onterecht dédain.
Juist door de vele soorten sociaal-culturele activiteiten, met name in de
grote steden, creëer je bij velen aandacht voor het nieuwe en zicht op
de eigen omgeving. De slogan is: zonder sociaal-cultureel werk minder leefbaarheid.
Daarom moet de overheid hierover blijven waken.In dit kader ben ik dan ook zeer geïnteresseerd in de stand van zaken
bij de actieprogramma's cultuurbereik van de grote gemeenten en provincies.
Wij vonden dat indertijd een goed experiment voor de periode tot en met 2004.
Het is uitstekend dat door "matching" verstofte landelijke budgetten worden
gebruikt voor nieuwe cultuurdoelstellingen met lagere overheden. Dat is een
nieuwe vorm van regionale cultuurspreiding en vernieuwing. Klopt het dat regionale
en lokale programma's op het ogenblik halverwege gevisiteerd worden? Als dat
zo is, zijn wij zeer benieuwd naar de resultaten en willen wij graag weten
wanneer deze resultaten beschikbaar zijn. Een andere belangrijke vraag is
wat er na 2004 gebeurt. In hoeverre is er na 2004 budgettaire ruimte gereserveerd
om hiermee door te kunnen gaan? Ik vraag dit natuurlijk ook omdat er na maart
2003 nieuwe provinciale bestuurders aantreden. Krijgen deze bestuurders een
signaal dat zij tot 2007 hun "matchingdeel" moeten blijven reserveren? Dat
is belangrijk omdat het lokaal en regionaal immers gaat om extra vrijgemaakte
gelden voor cultuur.De heerDe Grave(VVD)Voorzitter. Collega Van de Camp heeft al gezegd dat cultuur relatief is
ontzien in het Strategisch akkoord dat ten grondslag ligt aan het functioneren
van het huidige, inmiddels alweer demissionaire, kabinet. Dat is minder dan
de VVD-fractie, gelet op haar eigen verkiezingsprogramma, had gewild. Wij
weten ook allemaal dat de economische situatie is verslechterd. Dat betekent
dat er nadere keuzes moeten worden gemaakt. Er zijn miljardenbezuinigingen
op de collectieve uitgaven afgesproken, maar als wordt gekeken naar de sector
cultuur, kan de conclusie geen andere zijn dan dat cultuur relatief is ontzien.
Het is goed dat dit is gebeurd. Anderzijds betekent het natuurlijk ook dat
er keuzes moeten worden gemaakt, omdat er nog steeds een aantal belangrijke
problemen in de cultuursector in ons land zijn. Er zijn vele vaak terechte
wensen en zonder additionele middelen moeten er dus keuzes worden gemaakt.De staatssecretaris is niet bij de pakken neer gaan zitten, maar heeft gezegd dat hij bondgenoten gaat zoeken, binnen en buiten het publieke
domein. In de memorie van toelichting bij de begroting zegt de staatssecretaris
het zo: "Voor een goed cultuurklimaat is meer nodig dan een van rijkswege
gesubsidieerd aanbod. Dat behoeft evenzeer de inzet van andere overheden en
maatschappelijke organisaties, maar ook van actieve burgers. Ook bedrijven
en marktpartijen die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid in dezen serieus
nemen, zijn onmisbare partners. Van de Nederlandse cultuurmakers en hun organisaties
worden een actieve instelling en initiatieven verwacht om deze partijen voor
zich te winnen". Dit spreekt de VVD-fractie zeer aan, maar wij zijn wel zeer
benieuwd naar de concrete uitwerking, ook van de kant van de staatssecretaris.In de eerste plaats een enkele opmerking over de "andere overheden" waar
in de memorie van toelichting over wordt gesproken. Daarbij denk ik allereerst
aan andere ministeries, zoals OCW, maar ook Economische Zaken vanuit het belang
van een goede culturele omgeving voor het vestigingsklimaat, en VROM vanuit
de samenhang tussen een goed ruimtelijk en woonbeleid enerzijds en culturele
infrastructuur en monumenten anderzijds. Onze vraag is wat er op dat punt
inmiddels door de staatssecretaris concreet is gedaan en of er al resultaten
zijn. Hoe kunnen wij het partnerschap zien? Houdt dat in dat er ook extra
budgetten voor de cultuursector beschikbaar komen, of gaat het meer om het
breder binnen de overheid verankeren van het belang van cultuur?Daarnaast intrigeert natuurlijk de passage uit het gegeven citaat, waarin
verwezen wordt naar het grote belang van de inzet van actieve burgers. Dat
is een goed liberaal uitgangspunt. Hetzelfde geldt voor de verwijzing naar
het bedrijfsleven als onmisbare partner. Ook hier de vraag: hoe stelt de staatssecretaris
zich de vertaalslag van dit terechte uitgangspunt naar het resultaat voor?In een interview in Het Financieele Dagblad van 5 oktober – ook
zeer informatief als het gaat om het belangrijke cultuurgoed wijn –
heeft de staatssecretaris onder andere de inzet van fiscale stimulansen genoemd.
In antwoord op de vraag van de VVD-fractie bij de schriftelijke vragenronde
hoe het staat met het overleg met zijn collega Van Eijck, zegt de bewindsman
dat een eerste oriënterende bespreking heeft plaatsgevonden. Dat is prettig,
maar de vraag is natuurlijk of er al wat meer concreets over deze oriënterende
gesprekken kan worden gezegd. Waar gaan ze precies over en is staatssecretaris
Van Leeuwen bij zijn collega die volgens mij de fiscale kerstboom juist wil
aftuigen, al wat verder gekomen?Er zijn veel besprekingen gaande over de betrokkenheid van bedrijven en
particulieren bij de cultuursector. Ik ben zelf aanwezig geweest bij een bijeenkomst
in Amsterdam met medewerking van Boer & Croon en een groot aantal deelnemers
uit de cultuursector, het bedrijfsleven, overheden en adviesorganen en bijvoorbeeld
ook de Van den Ende Foundation. Uit die bijeenkomst heb ik opgemaakt dat er
niet eens primair wordt gedacht aan versterking van fiscale stimulansen, maar
dat het vooral zou gaan om andere problemen en belemmeringen. In de eerste
plaats kwam naar voren – voor mij was dat wel bijzonder – dat
cultuur heel sterk wordt beleefd als een overheidsverantwoordelijkheid, in
de zin van "Er is toch een staatssecretaris voor de cultuur en die gaat toch
over de cultuur?". Dat cultuur een zaak van een bredere verantwoordelijkheid
is, wordt dus nog niet zo goed beleefd. Ook hoorde ik veel tijdens die bijeenkomst,
dat grote delen van de culturele sector nog zo sterk gericht zijn op het subsidiecircuit
dat men slecht openstaat voor bijdragen van particulieren en bedrijven. Men
ziet dat vaak als bedelen. Ik vond het overigens wel een grappige term, omdat
men blijkbaar het vragen van bijdragen aan bedrijven en particulieren als
bedelen beschouwt en het vragen van bijdragen aan de belastingbetaler via
subsidies niet. Ik vind dat wel een interessant fenomeen. Het is blijkbaar
een mentaliteitskwestie. Men hoort ook wel dat men vreest voor de onafhankelijkheid
van de desbetreffende culturele instelling als een partnerschap wordt gezocht
met de particuliere sector. Dat probleem is niet denkbeeldig, hoewel ik de
uit die gesprekken de indruk kreeg dat het in Nederland wel meevalt. Als een
culturele instelling een bedrijf of een vermogende particulier echter slechts
ziet als een geldbron en niet nadenkt over wat partnerschap inhoudt, schiet
het natuurlijk niet op. Kan de staatssecretaris ingaan op concrete beleidsvoornemens
op dit terrein?Mijn suggestie is om "best practices" in Nederland te inventariseren en
er bekendheid aan te geven. Ik heb namelijk de indruk dat heel veel mensen
en culturele instellingen bezig zijn om telkens het wiel opnieuw uit te vinden
en dat men eigenlijk niet weet welke ervaringen anderen al hebben opgedaan.
Bij best practices denk ik aan succesvolle programma's zoals "Fonds op Naam"
van het Prins Bernhard Cultuurfonds en het initiatief van de Van den Ende
Foundation. Het zou ook goed zijn om hierbij voorbeelden van best practices
uit het buitenland te betrekken. Ik geloof dat hierover in Engeland ook heel
interessante ideeën zijn ontwikkeld. Hier zou bekendheid aan moeten worden
gegeven, zodat instellingen en de samenleving weten wat er kan. Op deze manier
kan ook duidelijk worden gemaakt dat de overheid via subsidies uit belastinginkomsten
zorgt voor een brede basis voor het culturele beleid in Nederland, maar dat
voor een gezonde en bloeiende ontwikkeling ook bijdragen van bedrijven en
particulieren noodzakelijk zijn.Ik heb nog een aantal variapunten. Het eerste punt is de vermindering
van de administratievelastendruk in de cultuursector. In de beantwoording
van de schriftelijke vragen over de begroting stelt de staatssecretaris dat
de Tweede Kamer door middel van het voorgeschreven format in de verantwoording
2003 zal worden geïnformeerd. Dat is mooi. Het bevalt mij echter minder
dat de staatssecretaris voor deze vermindering geen kwantificeerbare doelstellingen
formuleert. Hij beargumenteert dit door erop te wijzen dat het beleid inzake
de verschillende aandachtsgebieden zich in verschillende fases bevindt en
dat het niet voor alle sectoren hetzelfde effect heeft. Dat is de gebruikelijke
argumentatie om niet te kwantificeren. Het probleem hiervan is dat nooit kan
worden nagegaan of het beleid succesvol is. Het argument klopt ook niet. Het
maken van kwantificeerbare doelstellingen is wel mogelijk, maar dan moet men
met een nulmeting per sector beginnen. Dan kan ook worden gedifferentieerd per sector door per sector vast te stellen wat de concrete kwantificeerbare
doelstellingen zijn. Alleen zo is het voor de Kamer mogelijk haar controlerende
taak goed uit te oefenen en de staatssecretaris – in algemene zin –
op zijn beleid te beoordelen. Dat is natuurlijk wat ingewikkeld omdat het
kabinet demissionair is. Het gaat mij ook meer om het gedachtegoed erachter.
Het is belangrijk dat er concrete, kwantificeerbare doelstellingen worden
geformuleerd. Kan de staatssecretaris toezeggen om op dit punt het ambitieniveau
wat scherper te stellen?Het volgende punt is de systematiek van de Cultuurnota. Het is bekend
dat mijn voorganger als woordvoerder cultuur namens de VVD, de heer Nicolaï,
een geharnast voorvechter was van het harmoniseren en stroomlijnen van deze
systematiek. Ik ga allemaal niet herhalen wat hij heeft gezegd. De staatssecretaris
is nog in overleg met betrokkenen bezig zijn standpunt nader de bepalen. Wij
wachten dat af. Ik ben wel van plan op dit punt het stokje van mijn voorganger
over te nemen.Tijdens mijn werkbezoek aan de Amsterdamse cultuursector werd ik geconfronteerd
met de vraag hoe het staat met de procedure om de Amsterdamse binnenstad op
de lijst van culturele erfgoederen van de Unesco geplaatst te krijgen. Volgens
mijn informatie is de zaak urgent en coördineert OCW dit proces. Hoe
staat het hiermee? Kunnen wij hierover binnenkort een positief besluit van
Unesco verwachten? Met andere woorden: is de lobby krachtig genoeg?Ik heb al gezegd dat de cultuursector relatief gesproken wordt ontzien,
maar een belangrijk probleem is natuurlijk dat deze sector relatief veel gebruik
maakt van gesubsidieerde arbeid. De VVD steunt voluit het beleid van het kabinet,
gericht op doorstroming van deze mensen. Ook de cultuursector zal hierop moeten
inspelen. Diverse organisaties hebben echter gewezen op de naar hun oordeel
forse financiële consequenties. Ik heb begrepen dat het kabinet in het
kader van het najaarsoverleg 80 mln euro heeft vrijgespeeld voor instellingen
die Melkert- of ID-banen omzetten in reguliere banen. Nu weet ik dat bepaalde
sectoren prioriteit hebben, maar dat hoeft niet te betekenen dat de cultuursector
geen graantje kan meepikken van die 80 mln euro. Heeft de staatssecretaris
hierover al contacten gehad met staatssecretaris Rutte? Vindt hij het ook
niet een goede gedachte om van dat bedrag een deel te vrij te spelen voor
de cultuurbegroting?Ik geloof dat ik mag zeggen dat de VVD-fractie met de vorige staatssecretaris
een soort van haat-liefdeverhouding had. Hij was een kleurrijk, bijzonder
en ononorthodox bewindspersoon die voor veel beroering in het wereldje van
de cultuur heeft gezorgd. Dat vinden wij mooi, want wij houden wel van enige
beroering, maar over zijn beleid zelf waren wij wat minder enthousiast. Wat
de nieuwe staatssecretaris in zijn korte periode aan uitgangspunten en ideeën
heeft geformuleerd, spreekt de VVD-fractie meer aan. Ook in het veld hebben
wij veel positieve reacties over deze staatssecretaris gehoord. Daarvoor spreek
ik mijn waardering uit.MevrouwAzough(GroenLinks)In hoeverre verschilt het beleid van deze staatssecretaris met dat van
de vorige staatssecretaris?De heerDe Grave(VVD)Daarover kan ik natuurlijk heel veel zeggen. Het lijkt mij dat de uitgangspunten
nogal verschillen. Ik denk aan eigen initiatieven, de rol van het bedrijfsleven
e.d. Daarover heb ik de heer Van der Ploeg weinig gehoord. Het kan zijn dat
ik iets gemist heb, maar hij is er in ieder geval niet erg bekend door geworden.MevrouwAzough(GroenLinks)De heer Van der Ploeg streefde ernaar meer allochtonen en jongeren naar
de cultuurinstellingen te trekken. Ik heb de heer Van Leeuwen dat niet horen
tegenspreken.De heerDe Grave(VVD)Dat is heel wat anders. De dirigistische wijze waarop de heer Van der
Ploeg dat wilde, sprak ons bepaald niet aan. Ik heb niet de indruk dat deze
staatssecretaris ook op die manier te werk wil gaan.MevrouwHamer(PvdA)U zegt dat u groot voorstander bent van prestaties. Als u de heer Van
der Ploeg bekritiseert en de heer Van Leeuwen positief bejegent, hoor ik graag
van u welke prestaties de huidige staatssecretaris heeft geleverd. U mag natuurlijk
rekening houden met het feit dat hij hier nog maar kort zit.De heerDe Grave(VVD)Dat lijkt mij geen faire vraag.MevrouwHamer(PvdA)Ik zei dat u rekening mag houden met het feit dat hij hier nog maar kort
zit.De heerDe Grave(VVD)Ik wil niet herhalen wat namens mijn fractie over het beleid van de vorige
staatssecretaris is gezegd. Tijdens het afrondende debat over vier jaar Van
der Ploeg was de heer Nicolaï nogal kritisch en daar wil ik dan maar
naar verwijzen. Ik heb vandaag aangegeven wat wij positief vinden in het beleid
van de huidige staatssecretaris en verder heb ik enkele vragen gesteld. De
initiatieven en de daarachter liggende gedachten van deze staatssecretaris
spreken mij aan, maar dat laat onverlet dat ik ook waardering heb voor de
kleurrijke en onorthodoxe wijze van werken van de heer Van der Ploeg. Het
eindoordeel van mijn fractie over de heer Van der Ploeg was echter niet in
alle opzichten positief. Wij zijn positiever over de inzet en de uitgangspunten
van deze staatssecretaris.MevrouwHamer(PvdA)Welke initiatieven zijn genomen waarvan wij hadden mogen verwachten dat
ze tot resultaat zouden hebben geleid als deze staatssecretaris was aangebleven?De heerDe Grave(VVD)Dat is vragen naar de bekende weg, de staatssecretaris zit hier pas enkele
maanden. Ik heb uitvoerig aangegeven welke onderwerpen en hoofdkenmerken van
zijn gedachtegoed ons zeer aanspreken. Een staatssecretaris die slechts enkele
maanden in functie is, is moeilijk af te rekenen op concrete resultaten. Dat
maakt ook de vergelijking met de heer Van der Ploeg moeilijk, in tegenstelling
tot een vergelijking op inzet- en uitgangspunten. Die vergelijking heb ik
gemaakt.De heerWiersma(LPF)Voorzitter. Pim Fortuyn heeft ooit gezegd dat kunst en cultuur zichzelf
moeten bedruipen. Met andere woorden: laat kunst en cultuur aan de mensen
en aan de werking van de vrije markt over. Wat mensen mooi, boeiend of interessant
vinden, blijft dan over. Wat mensen niet mooi of leuk vinden,
verdwijnt dan vanzelf, doordat niemand ernaar komt kijken of het koopt. Dit
klinkt logisch, maar zo eenvoudig is het helaas niet. Nederland heeft een
enorm rijk en gevarieerd cultuuraanbod. Dit is een uniek bezit waarmee wij
zorgvuldig moeten omgaan. Als kunst en cultuur zichzelf zouden moeten bedruipen,
dan zou een aantal waardevolle en vernieuwende kunst- en cultuuruitingen verloren
gaan, omdat die nu eenmaal onder te weinig mensen populair zijn. De LPF is
daarom voor een zorgvuldig cultuurbeleid waarin die unieke diversiteit aan
cultuuruitingen gewaarborgd is.De LPF is van mening dat kunst en cultuur nooit te elitair mogen zijn.
Zeker de kunst en de cultuur die door de overheid mede worden gefinancierd,
mogen dat niet zijn. Vaak zijn kunst en cultuur dat echter wel. Ook met een
flinke overheidssubsidie is een kaartje voor het Concertgebouworkest voor
de gewone man onbetaalbaar. Bij een avond experimentele jazz in het Bimhuis
zit hoogopgeleid grachtengordelpubliek; Jan met de pet zul je er niet vinden.
Ik chargeer natuurlijk een beetje, maar het beeld is duidelijk: kunst en cultuur
moeten interessant, bereikbaar en betaalbaar zijn voor zo veel mogelijk mensen,
van jong tot oud en van rijk tot arm. Voor de LPF is Cultuur met een grote
"C" prima, maar alleen als die ingebed is in een goed klimaat voor cultuur
met een kleine "c"; kortom, cultuur voor iedereen. Dat betekent wel dat je
tijdens de opvoeding en het onderwijs kinderen al vroeg in aanraking moet
brengen met aansprekende vormen van kunst en cultuur die passen bij hun belevingswereld.
Zo kun je al vroeg in hun ontwikkeling begrip en interesse voor kunst en cultuur
aankweken; daarvan zullen zij dan later veel plezier hebben. Belangrijk hierbij
is de totstandbrenging van duurzame relaties tussen scholen en culturele instellingen.
De LPF-fractie ondersteunt dan ook van harte de initiatieven van staatssecretaris
Van Leeuwen om cultuur minder elitair te maken en de "cultuurkoek te vergroten".
Hij wil de cultuur meer naar de scholen brengen door bijvoorbeeld kunstenaars
voor de klas te zetten, een gratis tienrittencultuurkaart voor jongeren in
te stellen en één nationale Uit- of ticketlijn in te voeren,
waar de consument alle cultuuruitingen in Nederland kan vinden; dus inclusief
de lokale amateurtoneelvereniging en het inhuren van een clown. Graag horen
wij van de staatssecretaris hoe ver zijn initiatieven gevorderd zijn.Wij mogen trots zijn op ons cultuurbezit en dat mogen wij ook best uitdragen.
Het Nederlands cultureel erfgoed zal daarom beter zichtbaar moeten worden.
Er zijn al presentaties op bijvoorbeeld Schiphol en de Floriade, maar dat
is niet voldoende. Veel in de musea opgeslagen kunst zal zichtbaar moeten
worden gemaakt in de publieke ruimte, bijvoorbeeld in scholen, bibliotheken
en andere openbare gebouwen. In het kader van het behoud van ons cultureel
erfgoed vraagt de LPF-fractie zich overigens af waarom het ministerie de opleiding
voor restauratoren van het Instituut collectie Nederland niet langer als kerntaak
van dit instituut beschouwt. Wat zijn de redenen van het ministerie hiervoor?Over de kwaliteit van bestuur en toezicht in de culturele sector wordt
niet altijd even positief gedacht. Er zijn signalen over een eenzijdige samenstelling
van besturen en raden van toezicht en een beperkt blikveld bij het aantrekken
van nieuwe leden, die vaak uit diezelfde bestuursnetwerken afkomstig zijn.
De LPF-fractie pleit ook in de kunst- en cultuursector voor een gedegen verantwoording
van het gevoerde beleid door deze besturen en raden, zeker waar het gaat om
besteding van publieke gelden.De LPF-fractie verneemt graag van de staatssecretaris of er al resultaten
zijn geboekt bij het project Atana. Bij dit project worden bekwame mensen
met een niet-Nederlandse achtergrond in contact gebracht met culturele instellingen
die een bestuursvacature hebben.In het licht van het idee om kunst en cultuur dichter bij de mensen te
brengen, is de LPF-fractie bezorgd over de positie van de bibliotheken in
Nederland. Bibliotheken zijn bij uitstek geschikt als een voor iedereen toegankelijke
bron van informatie, maar zijn daarnaast vaak actief op cultureel, educatief
en sociaal terrein. Twee maanden geleden is tijdens een algemeen overleg gebleken
dat er in de Tweede Kamer grote overeenstemming bestaat over de brede invulling
van de functie van de bibliotheken. De LPF-fractie vraagt zich echter af of
met de nu beschikbare middelen de omvorming van bibliotheken tot multifunctionele
centra wel kan worden bekostigd. Zowel het ministerie als de Vereniging van
Nederlandse gemeenten hebben de intentie uitgesproken om met dit traject verder
te gaan; dat lijkt ons een goede zaak. Met belangstelling wacht de LPF-fractie
het verdere overleg hierover af.Tot slot vraag ik de staatssecretaris aandacht voor ICT in het cultuurbeleid.
Cultuureducatie is in de toekomst ondenkbaar zonder het gebruik van digitale
informatie. De ICT biedt ongekende mogelijkheden voor het realiseren van een
groot deel van de doelstellingen van het cultuurbeleid. Zeker voor het bereiken
van een breed, nieuw en groot publiek. Gezien het belang dat de LPF-fractie
hecht aan het voortbestaan van de infrastructuur van Kennisnet, moet de aanwezigheid
van culturele instellingen op Kennisnet vanzelfsprekend worden.Ik wil mij nog aansluiten bij het voorstel met betrekking tot het sportmuseum –
gezien mijn sportachtergrond lijkt dit logisch – en ook het voorstel
van de heer Van de Camp voor een popmuseum lijkt mij een goede suggestie.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Ik herinner mij dat de staatssecretaris een van zijn eerste
interviews op 19 juli van dit jaar aan Het Parool gaf. Het interview had als
kop "een man die van schikkingen houdt". Wij vonden dat een heel mooie kop.
Verderop in het interview zei de staatssecretaris dat hij meer naar de sector
wilde luisteren om te horen wat er leeft en dat hij meer dan in het verleden
contacten met de sector wilde leggen. Dat waarderen wij, maar wij merken ook
op dat de staatssecretaris niet naar de Kamer heeft geluisterd en dat is natuurlijk
wél heel jammer. Bij de algemene politieke beschouwingen is immers
de motie van de heer De Graaf aangenomen die strekte tot het schrijven van
een beleidsdocument, zodat wij de ideeën over het cultuurbeleid van de
nieuwe regering snel zouden kunnen bespreken; voorafgaand uiteraard aan de
Cultuurnotaprocedure. Zo is het ook besproken en de Kamer heeft die motie
aanvaard. Helaas is dit document er nog steeds niet. Ook in de enveloppebrief
van minister Van der Hoeven staan eigenlijk slechts enkele zaken
over cultuur. Cultuurbeleid en een visie op cultuur zien wij niet in deze
brief; hetgeen wij zeer betreuren.Ik ga nu in op een hoofdpunt van het cultuurbeleid dat tevens enigszins
aansluit op wat de staatssecretaris in interviews naar voren brengt. Het betreft
de private financiering van musea en andere culturele instellingen. Wij stellen
al enige jaren voor om bovenop overheidssubsidies, ook private financiering
te stimuleren om aldus een offensief voor de cultuur mogelijk te maken. Dat
voornemen van de staatssecretaris dat hij wel in interviews naar voren heeft
gebracht, blijkt niet uit de begroting. Wij hadden afgelopen maandag in het
ING-house in Amsterdam een grote bijeenkomst over private financiering georganiseerd
samen met de Mondriaanstichting en de Boekmanstichting. Iedereen die daarbij
betrokken en aanwezig was signaleerde het grote gebrek aan enthousiasme in
Nederland om privaat te financieren. Hoe komt het dat dit in Nederland veel
minder het geval is dan in bijvoorbeeld de VS, waar maar liefst 39% van de
museumfinanciering van private financiers afkomstig is? In Nederland is dat
8%. Prof. Schuyt hield een betoog over het gegeven dat private filantropie
in Nederland steeds belangrijker zal worden, mede gelet op de bevolkingssamenstelling
en het ouder worden van mensen. Cultuur maakt daar echter een minimaal onderdeel
van uit. Iedereen was het erover eens dat in Nederland de voorwaarde ontbreekt,
het schenken voor cultuur aantrekkelijker te maken. Bij het verbeteren van
die voorwaarde speelt de overheid een doorslaggevende rol.Ik heb een vijfpuntenplan opgesteld dat ik aan de staatssecretaris wil
laten overhandigen. Ik heb ook kopieën voor de collega's. In dit plan
stellen wij voor, veel meer koppelsubsidies of matching grants, te verlenen.
Deze matching grants dagen particulieren uit om aan cultuur te schenken. Verder
moeten musea een bonus krijgen als zij particuliere financiering aantrekken.
De organisatie Kunst en meerwaarde heeft bewezen op deze manier met 2 mln
euro, 3,5 mln aan private financiering te kunnen genereren. Ik heb op dit
punt ook een amendement ingediend. Met relatief weinig overheidsgeld kun je
een enorm vliegwieleffect organiseren en private financiering binnenhalen.Wij menen verder dat een onderzoek gedaan moet worden naar een integraal
pakket maatregelen.De heerVan der Vlies(SGP)Ik wil over dat amendement een vraag stellen. Ik heb het bestudeerd, omdat
de invalshoek van de heer Dittrich de SGP-fractie belang inboezemt. De dekking
van zijn amendement valt samen met de dekking van tenminste een ander amendement
van de heer Dittrich. Ik vraag of dit kan. Het gaat om de dekking van de budgetflexibiliteit
op artikel 14 van de begroting van OCW en twee amendementen die daarop een
beslag van 1 mln euro leggen. Heeft deze pot wel zoveel flexibiliteit dat
dit op een fatsoenlijke manier daaruit kan worden gedekt? Het gaat niet om
de materie maar om de dekking.De heerDittrich(D66)In de budgetflexibiliseringspot zit 8 mln. Dit amendement haalt daar 1
mln uit ter ondersteuning van de culturele wereld. Wat overblijft, en daarop
is ook beslag gelegd door een ander amendement, maakt het niet onmogelijk
om die budgetflexibilisering te handhaven. Zoals u ziet, dien ik bij de cultuurbegroting
maar een amendement in.De heerVan der Vlies(SGP)Mijn kritiek richt zich niet op het feit dat u een amendement indient,
maar dat u bij een ander deel van dezelfde begroting een ander amendement
indient met dezelfde dekking. Dat is dus cumulatief.De heerDittrich(D66)Dat snap ik wel, maar daarmee is niet de hele pot leeg.De heerVan der Vlies(SGP)Maar wel voor een belangrijk deel. U haalt er 25% uit.De heerDittrich(D66)En er blijft maar liefst 75% over. Dat is voldoende voor de budgetflexibiliteit
om in 2003 gestalte te krijgen.De heerVan der Vlies(SGP)Het is een benadering.De heerDittrich(D66)Als de heer Van der Vlies een suggestie heeft voor een andere dekking,
houd ik mij aanbevolen, maar ik denk dat dit een verantwoorde dekking is. Wij stellen ook voor, hiernaar in de fiscale sfeer onderzoek te verrichten,
zodat gemakkelijker aan cultuur kan worden gegeven. Wat dat betreft kan staatssecretaris
Van Leeuwen een voorbeeld nemen aan Chris Smith, de oud-staatssecretaris uit
het Verenigd Koninkrijk. Hij bracht een prachtige brochure uit waar ik heel
enthousiast over ben. De titel is Getting Brittain giving to culture. Daarin
staan allerlei vormen van stimulering van private financiering plus de fiscale
component daarin. In het Verenigd Koninkrijk werkt dit enorm goed. Voor Nederland
moeten wij dit absoluut ook doen.Dan kom ik toe aan het onderdeel van de bezuinigingen. In de media lijkt
het – en de staatssecretaris heeft het ook zelf gezegd – dat er
helemaal niet wordt bezuinigd op cultuur. Dat zou veiliggesteld zijn, maar
zo is het absoluut niet. Ondanks allerlei toezeggingen lees ik in de stukken
dat vrijwel alle buitendiensten van het ministerie taakstellingen van maar
liefst 11% of meer opgelegd hebben gekregen. Reeds genoemd is het Instituut
collectie Nederland. Ik vind het raar dat daar zoveel op bezuinigd wordt.
De vorige regering, Rick van der Ploeg onder anderen, heeft enorm geïnvesteerd
in restauratie, in conservering. Er is een deltaplan geweest. Het is pure
kapitaalvernietiging als dat nu, terwijl het net enigszins loopt, weer wordt
afgeroomd. Dat is disproportioneel. Hier wil ik graag een reactie van de staatssecretaris
op.Voor het Nationaal archief geldt hetzelfde. Het heeft eveneens een taakstelling
van 11%, terwijl het juist een uitbreiding van wettelijke taken heeft ervaren
in de vorige periode. Dit archief is de beheerder van ons nationaal historisch
geheugen. Deze taken kunnen echt niet met zo'n taakstelling op een goede manier
volbracht worden. Mijn vraag is of dit ook voor de andere buitendiensten geldt
zoals de Raad voor cultuur en monumentenzorg. Ik heb begrepen dat zelfs op
het ministerie op een bepaalde afdeling bezuinigingen plaatsvinden. Ook hier
wil ik graag een reactie van de staatssecretaris op.Kortheidshalve sluit ik mij aan bij opmerkingen van voorgaande sprekers
over de ID-banen. Ik wil even stilstaan bij de Leidse universiteit. Wij schrokken
ervan dat de heer Vredevoogd te kennen gaf dat dit kabinet hem zoveel bezuinigingen had opgelegd dat hij voorstelde een deel van de collectie van de universiteit
te verkopen. Ik vind dat een rare gang van zaken. Ik had er schriftelijke
vragen over gesteld en ben met een kluitje in het riet gestuurd. Een universiteit
kan toch niet, terwijl zij niet de eigenaar maar de bezitter is, een collectie
van groot cultuurhistorisch belang of delen daarvan verkopen om een gat in
de begroting te dekken? Het gaat om een collectie die met publieke middelen
tot stand is gebracht. Ik wil hier een visie op hebben van de staatssecretaris.
Ook een universiteit moet zich houden aan de leidraad voor het afstoten van
collecties zoals wij die kennen.Kortheidshalve sluit ik mij aan bij de opmerkingen van mevrouw Hamer over
de omscholingsregeling voor dansers. Wat betreft de systematiek van de Cultuurnota
sluit ik mij eveneens aan bij eerdere sprekers die het vreemd vinden dat dit
vertraging oploopt. Wij zullen hierover stukken krijgen. Als wij daarover
nu stukken van het kabinet krijgen in 2003, dan komt dat wel erg in de buurt
van de datum waarop de adviezen van de Raad voor cultuur en de uitgangspuntennotitie
worden uitgebracht. Dat is een kwalijke zaak, ook voor het veld, dat absoluut
gehoord moet worden bij die Cultuurnotaprocedure.Het stelt mij teleur dat er nog steeds getreuzeld wordt bij de bekrachtiging
en de ondertekening van het Unidroit-verdrag. Staatssecretaris Van der Ploeg
heeft destijds toegezegd dat hij het verdrag snel naar de Kamer zou brengen
voor behandeling. Deze regering heeft dat echter nog niet gedaan. De dreigende
opheffing van het onderdeel kunst en antiek werpt eigenlijk ook al een smet
op de manier waarop Nederland in internationaal verband met cultuurgoederen
omgaat. Door opheffing van dat rechercheonderdeel is het namelijk ontzettend
moeilijk om gestolen kunst weer boven water te halen. Ik wil daarop dan ook
een reactie van de staatssecretaris krijgen.Ik merk op dat de verbouwing van het Stedelijk Museum en het Rijksmuseum
vertraging oploopt en dat er minder geld voor ter beschikking wordt gesteld.
Dit betekent dat de Nederlandse cultuurcollectie jarenlang minder te zien
zal zijn. Welke taak heeft het Rijk volgens deze staatssecretaris bij het
financieren van een tijdelijke publieksfaciliteit voor beide musea, zodat
wij dat cultuurgoed toch kunnen zien?Verder kent Nederland dit moment geen rijksmuseum voor hedendaagse kunst.
Welke mogelijkheden ziet de staatssecretaris om in de toekomst tot een nieuw
rijksmuseum voor hedendaagse kunst te komen? Dat is erg belangrijk. Tot slot
heb ik vorig jaar een pleidooi gehouden voor de vaste boekenprijs. De toenmalige
staatssecretaris was daarvoor niet geporteerd. Inmiddels heb ik samen met
collega Halsema een initiatiefwetsvoorstel daarover ingediend. Toch wil ik
vandaag tijdens deze begrotingsbehandeling een eerste reactie horen op het
voorstel om het Nederlandstalige en Friestalige boek via de vaste boekenprijs
te beschermen.De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter. Ik begin met een citaat uit "In de schaduwen van morgen" van
J. Huizinga, ons allen wel bekend: "Hoe meer zich in een cultuur de bijzondere
gevoelens van verschuldigd zijn rangschikken en voegen onder één
beginsel van menschelijke afhankelijkheid van een hoogste macht, des te zuiverder
en vruchtbaarder zal zich het begrip realiseeren, dat voor alle ware cultuur
onmisbaar is: dat van dienst. Van den dienst Gods af tot dien van een door
eenvoudige maatschappelijke verhouding boven iemand geplaatsten persoon toe.
De ontworteling van het dienstbegrip in den volksgeest is de meest verwoestende
actie van het oppervlakkig rationalisme der achttiende eeuw geweest".Waarom geef ik dit citaat? Ik heb een streepje gezet onder het begrip
"dienst". Dat heb ik mij gerealiseerd toen ik het kennismakingsinterview met
deze staatssecretaris aantrof op 31 augustus jl. in de Volkskrant, waarin
hij als inzet van zijn beleid bepleitte meer cultuur voor meer mensen zonder
meteen de portemonnee te trekken; zo vat ik hem even samen in dat interview.
Die lijn sprak de SGP-fractie wel aan, evenals het accent op voortzetting
van het bestaande beleid. De toekomstvisie voor de cultuursector als geheel
komt meer ten principale echter pas in 2003 in de uitgangspuntenbrief aan
de orde ter voorbereiding op de Cultuurnotaperiode 2005-2008. In de begroting wordt een verschuiving van het subsidie-instrument naar
het versterken van de culturele component in de samenleving aangekondigd.
Wat bedoelt de staatssecretaris precies met "het versterken van de culturele
component in de samenleving" en hoe wil hij dat gestalte geven? Hoe verhouden
het versterken van de culturele component in de samenleving en het hanteren
van het subsidie-instrument zich eigenlijk tot elkaar? De staatssecretaris
lijkt te veronderstellen dat deze elementen kunnen worden gezien als communicerende
vaten. Kan hij dat nader toelichten? Mijn fractie is er vooralsnog niet van
overtuigd dat de metafoor van de communicerende vaten in dit geval van toepassing
is.De begroting blinkt niet uit in een consistente visie op de rol van cultuur
in de samenleving. Als beleidsdoelstellingen komen namelijk zowel het creëren
van ruimte voor pluriformiteit als het zichtbaar maken van de Nederlandse
culturele identiteit naar voren. Die doelstellingen staan minstens met elkaar
op gespannen voet. Hoe verhouden de genoemde doelstellingen zich volgens de
regering tot elkaar en hoe denkt zij die met elkaar te kunnen verbinden? Wat
wordt in het kader van internationaal cultuurbeleid eigenlijk bedoeld met
"het culturele profiel van Nederland"? Wat mijn fractie betreft, dient in
het cultuurbeleid de Nederlandse identiteit met de daarbij horende ontstaansgeschiedenis
voorop te staan en ook overgedragen te worden aan inwoners met een andere
culturele achtergrond. De tijd van vrijheid blijheid, hoe meer pluriformiteit
hoe beter, ligt nu echt achter ons. Graag krijgen wij een reactie van de staatssecretaris
in de geest van duidelijkheid, daadkracht – de trefwoorden van het Strategisch
akkoord – en wat mij betreft ook dienstbaarheid; let op het citaat.De SGP-fractie volgt met belangstelling het proces van digitalisering
van ons uniek historisch cultureel erfgoed. In dat kader ben ik benieuwd naar
de advisering van de Raad voor cultuur over het onderwerp e-cultuur. Wat mijn
fractie betreft, krijgt de digitalisering van het cultureel erfgoed prioriteit
bij de verdere ontwikkeling van ICT-toepassingen in de cultuursector. Is dat
ook de insteek van de regering?In het kader van de monumentenzorg is een nieuwe regeling in voorbereiding
die meer nadruk legt, op zichzelf niet ten onrechte, op het planmatig onderhoud
van monumenten. Wanneer komen daarover eindelijk nadere en meer specifieke
voorstellen? Het is belangrijk dat het wegwerken van de nog bestaande achterstanden
in de restauraties van monumenten gestaag kan worden voortgezet en ook afgerond.
Anders heeft een accent op onderhoud niet zoveel zin. Voor het wegwerken van
de restproblematiek monumentenzorg is een meerjarig financieel perspectief
noodzakelijk. De begroting geeft weliswaar aan dat er nog een restproblematiek
is ter waarde van 182 mln euro, maar verbindt daar helaas geen budgettaire
consequenties aan. Dat is jammer, want de restauratiekosten stijgen jaarlijks
met gemiddeld vijftien procent. Het loont dus om daar zo spoedig mogelijk
van af te komen. Het loont om nog een reden. Een euro investeren in monumentensubsidie
levert het Rijk 1,2 euro aan inverdieneffecten op. Dat is weliswaar een gegeven
van het vorige kabinet, maar ik neem aan dat er in die tijd niet zoveel is
veranderd dat deze parameter nu anders zou zijn. Dat moeten wij ons realiseren.
Het loont dus om er een schepje extra bij te doen. Gaat de staatssecretaris
daar in overleg met de minister van Financiën aan werken? In hoeverre
verdient het volgens hem overigens aanbeveling om het mogelijk te maken dat
ook relatief jonge gebouwen, jonger dan 50 jaar, als monument worden aangewezen?De toekomst van Kasteel Amerongen ligt in handen van het Rijk, zo las
ik ergens. De stichting die het kasteel beheert kan het onderhoud niet langer
bekostigen. Voor verbouw en het veiligstellen van de inventaris is momenteel
25 mln euro nodig. Dat schud ik natuurlijk niet uit mijn mouw. Hoe moet dat
nu verder? Is de staatssecretaris bereid om het kasteel mee te helpen redden?
Komt er snel een derde kanjerregeling?Ik sluit mij volstrekt aan bij collega Dittrich wat de universitaire collecties
betreft. Het is toch een onrustig bezit als bij bezuinigingen in onderwijsinstellingen
wordt overwogen om unieke universitaire collecties te verkopen aan het binnenland
of, wat nog erger is, aan het buitenland. Dat kan niet. Ik ben het volstrekt
met zijn pleidooi eens. Ik hoop dat de staatssecretaris dat wil bevestigen
en zijn inzet zo wil richten.De vernieuwing van het bibliotheekstelsel ontbeert tot nu toe een financiële
impuls van de rijksoverheid. Zonder die impuls staan de ambities uit het bibliotheekconvenant
sterk onder druk. Herkent en erkent de staatssecretaris dat en hoe staat hij
daar tegenover? Op 9 oktober jl. is het Rijksvoorzieningenplan bibliotheekwerk
voor blinden en slechtzienden 2002-2004 aan de Kamer voorgelegd. Dat wordt
toch geen monopoliepositie, zo mag ik hopen, voor deze bijzondere soort bibliotheekwerk.
Ruimte voor identiteit moet er blijven, zo vindt mijn fractie. Ik hoop dat
de staatssecretaris daarvoor ruimte wil houden.Naar aanleiding van het thema bibliotheken wil ik in het kader van de
hernieuwde discussie over waarden en normen de aandacht vestigen op het grove
taalgebruik en de vele vloeken die in culturele uitingen, waaronder boeken,
voorkomen. Neem Winterijs van Peter van Gestel, gesierd met een Gouden griffel.
Dat gun ik de auteur graag. Maar de Bond tegen het vloeken inventariseert
dat dit boek stijf staat van het onnodig grove en ook kwetsende taalgebruik
in verband met vloeken. Ik vraag mij dan ook af waar wij mee bezig zijn. Vorig
jaar hebben wij daarover een interessante discussie gevoerd, ook in het licht
van de Grondwet en de kwestie van geen preventief toezicht. Wij moeten met
elkaar dit soort taalgebruik echter niet willen. Ik vind dat de staatssecretaris
daarin een verantwoordelijkheid heeft.De heerDittrich(D66)In heel veel literatuur wordt geschreven over moord, verkrachting en dergelijke.
Die dingen zijn erger dan vloeken. U zegt dat er in literatuur niet moet worden
gevloekt. Vindt u dan ook dat er over dergelijke zaken niet meer moet worden
geschreven?De heerVan der Vlies(SGP)Er moet natuurlijk wel over worden geschreven, maar fatsoen moet je doen,
ook in literatuur en dergelijke. Literatuur heeft een geweldige voorbeeldfunctie
en, voorzover het kinderboeken betreft, een uitstraling naar kinderen en naar
het onderwijs. Gelet op de inventarisatie van de Bond tegen vloeken vind ik
dat het hoog tijd is om daar de vinger bij te leggen. Ik ga uit van een bepaalde
werkelijkheidszin wat betreft moord en doodslag. Overigens vind ik moord en
doodslag ook erg, evenals vloeken. Ik hanteer geen hiërarchie in dat
soort "gebrekkigheden". Ik vind het een kwestie van pure armoede als auteurs
van een bepaalde standaard en van een bepaald niveau de boodschap niet kunnen
overbrengen dan alleen door middel van laakbaar taalgebruik. Dat moeten wij
ons eens realiseren.Als ik in uw midden de stelling zou verdedigen dat het Nederlands een
verdwijnende taal is die niet om nostalgische redenen kan worden gehandhaafd,
denk ik dat u allen zou steigeren, en terecht. Ikzelf zou dat ook doen. Hoe
komt het dan toch dat instellingen van groot publiek belang zich aanmatigen
de Nederlandse taal in hun strategische informatie in het vervolg te kunnen
weglaten en daarvoor standaard het Engels te gebruiken? De voorkeur voor Engels
in dit verband begrijp ik wel, maar ik vind het een verarming van onze cultuur.
Ik vind dat instellingen van groot publiek belang gehouden zijn hun strategische
informatie mede in het Nederlands aan te bieden. Ik heb het nu over het concrete
geval van de Luchthaven Schiphol, waar u de bewegwijzering niet meer in het
Nederlands aantreft. Het gaat daarbij om strategische informatie. Het is de
enige luchthaven in de wereld die dat zo doet. Ik vind het een schande.De voorzitter:Ik geef het woord aan mevrouw Van Velzen. Zij is geen lid van de vaste
commissie voor OCW, maar ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat als
zij nu het woord voert.MevrouwVan Velzen(SP)De heer Van Bommel is wegens familieomstandigheden verhinderd deze vergadering
bij te wonen. Daarom vervang ik hem.Deze regering is nauwelijks aan regeren toe gekomen. Dat heeft de cultuursector
niet voor problemen gesteld. In het Strategisch akkoord komt het woord cultuur
namelijk helemaal niet voor, maar beter geen beleid dan slecht beleid. Wat
dat betreft is er sprake van winst ten opzichte van de vorige regering. Het
is een cynische constatering, maar daarom niet minder waar. Deze regering
komt niet meer toe aan de uitvoering van de motie-De Graaf, waarin zij wordt
opgeroepen een visie op het cultuurbeleid te presenteren. Medio
2003 zouden de hoofdlijnen van het nieuwe cultuurbeleid worden gepresenteerd,
maar vrijwel zeker zal er dan een andere regering zijn. De SP-fractie is daar
niet rouwig om. De visie uit de enveloppebrief spreekt ons niet aan. Daarin
vraagt de regering bijvoorbeeld meer aandacht voor het economische belang
van cultuur en spreekt zij over culturele initiatieven als potentiële"moneymakers".
Dat belooft weinig goeds. Als het aan mijn fractie ligt, berust het cultuurbeleid
op de volgende vier pijlers. De eerste pijler is het tegengaan van verdere
commercialisering van cultuur. De tweede is het verruimen van het cultuurbudget
naar 1% van de rijksuitgaven. De derde pijler is het versterken van de onafhankelijkheid
van de Raad voor cultuur. In de vierde plaats gaat het om het verbeteren van
de inkomenspositie van kunstenaars. Ik daag de staatssecretaris uit om op
deze vier uitgangspunten te reageren. Niet alleen de Kamer, maar ook de cultuursector
weet dan waar men met deze staatssecretaris aan toe is.De regering bezuinigt niet op cultuur, maar toch komen de instellingen
in de problemen. Dat komt onder andere, omdat andere ministeries invloed hebben
op het cultuurbeleid, bijvoorbeeld Sociale Zaken wat de ID-banen betreft en
Financiën wat betreft de fiscale regeling voor het cultuurbeleid. De
staatssecretaris kan mooi weer spelen, maar het gaat met de sector nog steeds
slecht. Omdat instellingen met steeds zwaardere eisen te maken krijgen –
neem het terrein van de veiligheid, maar ook de arbo-regelgeving – betekent
een gelijkblijvend budget een stille achteruitgang. De vaak uitgesproken wens
om minimaal 1% van de rijksuitgaven aan cultuur te besteden, is daarmee actueler
dan ooit. Verschillende Kamerfracties spraken zich daar al eerder over uit
in een motie. Hoe staat de staatssecretaris tegenover dit streven? Als hij
dit doel niet nastreeft, hoe moet de sector dan met de genoemde problemen
omgaan?Er zijn grote tekorten onder culturele instellingen, als gevolg van centraal
beleid, maar ook door hard financieel beleid van gemeenten. Wij kennen de
verhalen van de gemeente Rotterdam waar sprake was van forse bezuinigingen.
Het was goed dat deze staatssecretaris zich daartegen uitsprak, maar als ik
kijk naar wat er in de enveloppebrief van 1 november over cultuur staat, dan
stelt mij dat teleur. Waarom lees ik niets over extra middelen? In De Telegraaf
van 15 november staat dat de staatssecretaris verdere bezuinigingen op cultureel-maatschappelijk
niveau onverantwoord vindt. Dat is goed nieuws, maar wat gaat hij doen om
te voorkomen dat de sector alsnog in de problemen komt door het beleid op
andere ministeries? Niet alleen bij onderwijs en zorg, maar ook in de cultuursector
worden de ID-banen bedreigd. De circa 2500 mensen met een gesubsidieerde baan
moeten wat ons betreft een volwaardige baan krijgen. Deze mensen spelen een
grote rol bij het in stand houden van de cultuursector. Ze werken overal in
de sector. Grote en kleine instellingen, buurttheaters, musea en bibliotheken
kunnen niet zonder deze krachten. Als je deze functies weg bezuinigt, dan
betekent dat een ramp voor de sector, met als resultaat minder cultuur voor
minder mensen. Ik vraag de staatssecretaris om voor deze mensen op te komen,
niet alleen in het belang van de ID-baners zelf, maar juist ook in het belang
van de sector. Laat hij de Kamer anders vandaag vertellen hoe het wel moet.Dan iets over het Muziekcentrum van de omroep. Hier dringt de vraag zich
op of de regering toch niet bezuinigt op cultuur. Het Muziekcentrum van de
omroep krijgt namelijk een generieke korting opgelegd van 4%. Dit komt, omdat
het MCO onder het hoofdstuk media valt. In de brief van november gaat het
weliswaar over het mediabeleid, maar deze heeft ook gevolgen voor het cultuurbeleid.
In de brief staat dat de genoemde bedragen voor het MCO worden betrokken bij
de bezuinigingstaakstelling voor de mediabegroting. Ik loop hier nog niet
zo lang rond, maar ik begrijp daar niets van. Wordt er nu wel of niet bezuinigd?
Als er wel sprake is van een bezuiniging, is dat dan niet onrechtvaardig ten
opzichte van andere orkesten die geen bezuiniging krijgen opgelegd, puur omdat
zij onder een ander hoofdstuk in de begroting vallen? Is dit ook niet in strijd
met de belofte dat de rust in het orkestenbestel zou terugkeren? Kan de staatssecretaris
dat toelichten?Dan iets over de arbeidsvoorwaarden. Nog steeds zijn de aanbevelingen
van Cap Gemini op het gebied van de arbeidsvoorwaarden niet volledig uitgevoerd.
Er zou structureel nog steeds 10,4 mln euro moeten worden toegevoegd en incidenteel
30 mln euro. Als er niets wordt gedaan, dan worden de achterstanden groter.
Is de staatssecretaris bereid om zich hiertegen te verzetten?De omscholingsregeling voor de dans moet nu ook worden geregeld, al was
het maar vanwege de aangenomen motie-Dittrich. Dit kan door de huidige uitzonderingsmogelijkheid
voor dansers te herstellen, want met behulp daarvan kunnen zij met behoud
van WW-uitkering een studie van vier jaar volgen. Dit kost 550.000 euro structureel.
Een en ander kan ook worden geregeld door het omscholingsfonds te compenseren
voor de wegvallende WW-rechten. Dat kost eenmalig ruim 8 mln euro. Kan de
staatssecretaris daar een toelichting op geven?Dan een opmerking over de Raad voor cultuur. De raad dient een onafhankelijke
positie ten opzichte van de regering te krijgen. Dan wordt voorkomen dat deze
te veel een instrument van de regering is om instellingen mee op te jagen
om te voldoen aan allerlei arbitraire criteria. Dat is ook in lijn met het
Thorbecke-principe; heel toepasselijk. Daarnaast moeten de aanvragen en beoordelingen
transparant zijn. Het drama van de vorige Cultuurnota ligt mijn fractie nog
helder op het netvlies. Hoe zou de staatssecretaris dit aanpakken als hij
nog in functie is als de nieuwe Cultuurnota wordt opgesteld? Ik krijg nog
graag een reactie op het bericht van de Kunstenaarsfederatie dat de staatssecretaris
bezig is om overtollige ambtenaren van OCW over te hevelen naar de fondsen,
waaronder het Fonds voor de podiumkunsten. Mocht dit gebeuren, omdat hij de
fondsen een grotere rol wil geven bij de subsidietoedeling van de kleinere
instellingen, dan moet dit gepaard gaat met een forse verhoging van de fondsbudgetten.
De federatie stelt terecht dat, als het slechts gaat om het eenzijdig wegzetten
van ambtenaren, de staatssecretaris zich gedraagt als een vos in een kippenhok.
Wat is zijn verweer daartegen?De positie van kunstenaars staat al jaren onder druk en dat heeft bij
velen geleid tot een identiteitscrisis. Kunstenaars moeten in plaats van ondernemer
weer kunstenaar mogen zijn. De WIK-regeling zou daarom eigenlijk
op bijstandsniveau moeten liggen, in plaats van op de huidige 70% van dit
niveau. Wat de SP-fractie betreft kan de mogelijkheid om tot 125% bij te verdienen
intact blijven. Uit de evaluatie van de WIK blijkt dat deze wet kleine gemeenten
veel tijdrovend werk oplevert, omdat deze niet altijd de nodige deskundigheid
in huis hebben. Heeft de staatssecretaris ideeën voor de verbetering
van de WIK op dit punt? Ik mag dat toch hopen.Ik heb nog een puntje over de amateurkunsten. De financiële problemen
van 30 van de 38 kindertheaterscholen worden steeds groter. In antwoord op
vragen van de SP-fractie hierover heeft de voorganger van deze staatssecretaris
op 5 juli jl. geschreven dat hij het probleem van de jeugdtheaterscholen aan
de orde zou stellen bij de VNG en de Kunstconnectie, de branchevereniging
voor educatie en participatie in de kunsten. Heeft de staatssecretaris dit
probleem inmiddels opgepakt? Als gevolg van een bureaucratische fout komen
500 leerlingen van het Jeugdtheater Hofplein in Rotterdam mogelijk op korte
termijn op straat te staan. Wat gaat de staatssecretaris doen om dit te voorkomen?Ook de poppodia verkeren in problemen door strengere eisen en het feit
dat zij vaak de sluitpost zijn op de begroting van gemeenten. Te vaak blijkt
dat ook de gevestigde orde maar weinig affiniteit heeft met het popcircuit.
Deelt de staatssecretaris deze mening? Als voormalig bassist van Kayak zouden
deze problemen hem toch zeer ter harte moeten gaan?Het slepend conflict rond het Stedelijk Museum in Amsterdam toont aan
dat ook de overheid voor een dubbeltje op de eerste rang wil zitten wanneer
het er écht op aan komt. Nog steeds is er geen besluit genomen over
verbouw of nieuwbouw. Het jaarplan voor 2003 is nog niet eens goedgekeurd
en nu moet er ook nog eens 10% bezuinigd worden. Het Stedelijk luidt dan ook
niet voor niets de noodklok. In december komt er een rapport met aanbevelingen
over restauratie, dan wel verhuizing naar de zuidas. Ik hoor graag nu al hoeveel
waarde de staatssecretaris hecht aan een bevredigende oplossing. Volgens het
Stedelijk is er nog steeds een tekort van 37 mln euro. De functie van het
Stedelijk is allang niet stedelijk meer. Wordt het niet tijd om ook eens vanuit
Den Haag over de brug te komen?De heerDittrich(D66)Bent u, net als de fracties van het CDA en D66, van mening dat de rijksoverheid
het Stedelijk Museum vanwege de internationaal befaamde collectie moet ondersteunen,
zodat het museum in een beter jasje komt te zitten?MevrouwVan Velzen(SP)Dat is een mooie samenvatting van hetgeen ik net heb gezegd. Dat ben ik
helemaal met u eens.De heerDittrich(D66)Als wij daarover straks bijvoorbeeld een motie indienen, kunnen wij dan
op uw steun rekenen?MevrouwVan Velzen(SP)In principe wel. Ik zou de motie uiteraard eerst moeten zien, maar ik
ben het in essentie absoluut met u eens. Ik ontvang de motie dan ook graag.Tegelijk met het Stedelijk Museum, gaat het Rijksmuseum van 2003 tot 2008
dicht. Het gevolg is dat deze twee essentiële Amsterdamse musea lange
tijd gesloten zullen zijn. Het lijkt mij ronduit slecht voor de uitstraling
van de hoofdstad als twee culturele trekpleisters langdurig dicht gaan. Aanvaart
deze staatssecretaris de consequentie of gaat hij voorkomen dat het zover
komt?Een bloeiende cultuursector is van groot belang voor de samenleving. Daarom
is, juist in tijden waarin het economisch minder voor de wind gaat, een actief
en alert cultuurbeleid onmisbaar. Dat is een citaat van de staatssecretaris
uit de enthousiaste enveloppebrief van 1 november. Het is een prachtige constatering,
maar wat is die waard als de sector noodlijdend blijft? De SP-fractie roept
de regering op om de economisering van kunst en cultuur te staken en een visie
te ontwikkelen die past bij de zojuist geciteerde zin uit de enveloppebrief.De vergadering wordt van 12.00 uur tot 12.45 uur geschorst.De voorzitter:Ik stel aan de collega's voor om de staatssecretaris in de gelegenheid
te stellen eerst zonder interrupties zijn inleiding te houden. Ik zie dat
de collega's het daarmee eens zijn.Eerste termijn van de staatssecretarisStaatssecretarisVan LeeuwenVoorzitter. Ook ik wil, evenals enkele Kamerleden, kort stilstaan bij
het overlijden van Boudewijn Büch, een bijzondere man, schrijver en kunstenaar.
Het heeft mij zeer getroffen dat hij ons ontvallen is, niet in de laatste
plaats omdat zijn eerste boekje, De Kleine Blonde Dood, dat ik uiteraard ooit
heb gelezen, zich afspeelt in de plaats waar ik ook zelf ben opgegroeid. Het
is heel erg dat hij er niet meer is.Op 15 november jl. heb ik met de Kamer gesproken in het kader van de begrotingsbehandeling
OCW, althans gesproken: ik zat er twee dagen voornamelijk voor spek en bonen
bij. Niettemin ging het toen ook wel enigszins over onderwerpen waar ik mee
te maken heb, namelijk ICT en Cultuur en school. Vandaag praat ik meer specifiek
met de Kamer over de beleidsartikelen cultuur en media, de hoofdbestanddelen
van mijn portefeuille. Een enkel Kamerlid heeft al een vraag over media gesteld,
maar dat onderwerp zal pas later vandaag aan de orde komen.Ik dank de Kamerleden voor hun bijdragen. Alleen al gezien het aantal
vragen dat zij op mij hebben afgevuurd, blijkt dat de problematiek zeer bij
de Kamer leeft. Dat doet mij natuurlijk veel deugd. Ook bij mij leeft die
problematiek uiteraard zeer. Het gaat om een portefeuille die bijzonder boeiend
is. In de bijdragen zijn verschillende onderwerpen aan de orde gekomen die
ook al aan de orde zijn gesteld in de schriftelijke vragen ter voorbereiding
van dit debat. Ik kom daar straks op terug. Overigens verheugt het mij dat
één van uw leden inmiddels wijn tot cultureel erfgoed heeft
gebombardeerd.Het is het eerste echte cultuurdebat met de Kamer na mijn aantreden. Ik
wil dit moment graag benutten door mijn voorganger in dit ambt te bedanken.
Van der Ploeg heeft veel bereikt, vooral als zijn verdiensten worden uitgedrukt
in de groei van het budget. Toch is hij, bij al zijn verdiensten, naar mijn
smaak in één ding onvoldoende geslaagd, namelijk de cultuur
met de grote C te bevrijden van haar gesloten imago. Dat kan natuurlijk ook
niet in een periode van vier jaar; daar is een langere adem voor
nodig. Ik wil, hoewel in nog veel kortere tijd en ook nog eens in demissionaire
status, toch de komende maanden gebruiken om op die weg verder te gaan, onder
het al gememoreerde motto: meer cultuur voor meer mensen.In dit verband wil ik meteen reageren op een vraag van de heer Dittrich
naar aanleiding van de motie-De Graaf, waarin het kabinet wordt uitgenodigd
om zijn visie te geven op het cultuurbeleid in de komende jaren. In de enveloppebrief
OCW die de Kamer recent is toegezonden, heb ik daarover gezegd dat die visie
gestalte zal krijgen in de uitgangspuntenbrief cultuurbeleid 2005-2008. Dat
is de vaste procedure sinds de introductie van die brief door voormalig staatssecretaris
Nuis, in 1995. Ik kan mij overigens best voorstellen dat de heer Dittrich
deze vraag heeft gesteld. Uit mijn plannen die ik in concrete vorm heb aangeduid,
moge blijken dat er wel degelijk een visie aan ten grondslag ligt. Die is
dan weliswaar nog niet mooi op een aantal A4'tjes beschreven – straks
gaat dat wel gebeuren, naar alle waarschijnlijkheid door mijn opvolger –
maar ik zou het niet plezierig vinden als de indruk zou ontstaan dat er bij
mij helemaal geen visie is. Die visie ligt ten grondslag aan de ideeën
die ik op allerlei fronten naar voren heb gebracht en die ik heb samengevat
in het motto: meer cultuur voor meer mensen.In de bijlage van de enveloppebrief is overigens een overzicht gegeven
van mogelijke aandachtspunten voor toekomstig cultuurbeleid. Ik besef dat
het huidige kabinet hier niet meer aan toe zal komen. Deze opsomming is vergelijkbaar
met de brief over het meerjarig perspectief voor het cultuurbeleid die mijn
voorganger vorig jaar rond dezelfde tijd op haar verzoek aan de Kamer zond.
Het is geen allesomvattende visie op het cultuurbeleid, maar een nuttig overzicht
van knelpunten en beleidsalternatieven dat een aanzet kan zijn voor discussie
op weg naar een volgende uitgangspuntenbrief. In de resterende maanden van
dit kabinet wil ik binnen de gegeven budgettaire kaders zoveel mogelijk in
het werk stellen om cultuur dichter bij de mensen te brengen. Ik kan de indieners
van deze motie niet verder tegemoetkomen zonder een volgend kabinet voor de
voeten te lopen. Ik begrijp dat u alle interviews met mij hebt gelezen, hoewel ik mij afvraag
of ik ooit een interview heb gehad met Het Parool, mijnheer Dittrich. Ik wil
concreet aangeven wat ik de komende paar maanden voor elkaar wil krijgen.
Dat is in de eerste plaats de kunsttienrittenkaart. Een kanttekening hierbij
is dat dit een moeilijke bevalling zal zijn. Ik heb het echter nog niet opgegeven.
De vraag is of er mogelijkheden zijn om hiervoor sponsoring te vinden. Ik
ben daar druk mee bezig, maar ik kan u niet toezeggen dat het zal lukken.
Ik zal mij er zeker voor inspannen. Ik voel mij niet prettig bij het beeld
van een stiltecentrum zonder muziek dat mevrouw Hamer schetste. Ik ga zeker
niet stilzitten in een stiltecentrum zonder muziek de komende maanden. Ik
probeer nog zoveel mogelijk te bereiken.De heerVan de Camp(CDA)Is het probleem met die tienrittenkaart budgettair of is het een beleidsprobleem
inzake afstemming met de instellingen? Waar zit die zware bevalling?StaatssecretarisVan LeeuwenHet is een volledig budgettair probleem. Het idee is uit te voeren. Er
zijn wellicht allerlei praktische uitvoeringsproblemen bij te bedenken, maar
het gaat om het benodigde geld. Er wordt hard gerekend. Het hangt ervan af
hoe het wordt ingekleed: wordt het helemaal gratis of wordt allerlei instellingen,
theaters en gezelschappen gevraagd om een deel mee te betalen door het geven
van korting. Er wordt hard aan gewerkt. Het probleem is dus vooral budgettair.Het tweede punt is de nationale Uitlijn. Ik ben hierover druk in gesprek
met organisaties die al met dergelijke zaken bezig zijn. Ik heb gezamenlijk
gesproken met de Amsterdamse Uitlijn en drie commerciële ticketlijnen.
Zij waren allemaal erg enthousiast over het plan om door middel van een linksysteem
te komen tot een nationale Uitlijn, die ik voorlopig nog maar even heb aangeduid
als de nul.nl. Ik doel hierbij op één telefoonnummer en één
site op internet waarmee allerlei culturele bestellingen kunnen worden gedaan.
Ik zal proberen dit voor elkaar te krijgen tot mijn laatste adem als staatssecretaris. Het derde en het vierde idee betreffen het vormgeven van de culturele
hoofdstad in Nederland en de cultuurschool in Nederland. Dit zijn vier concrete
ideeën en ik denk dat je daarmee aan de slag moet gaan in plaats van
allerlei lange nota's te schrijven. Aan dat laatste kom ik overigens helemaal
niet meer toe. Zo zit ik ook een beetje in elkaar. Ik ben een praktisch mens
en wil graag iets bereiken. Natuurlijk zit daar wel een visie achter, maar
ik heb nog niet de gelegenheid gehad die uitgebreid op papier te zetten. Dat
zal gebeuren in de uitgangspuntenbrief. Het aardige van dit soort ideeën
is verder dat ze nauwelijks extra geld hoeven te kosten omdat ze zich goed
lenen voor sponsoring. Er is meer geld in de markt dan alleen OCW-subsidies.
De context van de gesubsidieerde cultuur is op dit punt voortdurend in ontwikkeling.
Ik noem de particuliere fondsen die erbij zijn gekomen en aan de mogelijkheden
van cultureel beleggen. In een aantal sectoren is er veel publiek bij gekomen
en naast de gesubsidieerde cultuur is er een complete culturele industrie
die het al tijden rooit zonder directe overheidssteun. Al met al kunnen de
vier door mij genoemde projecten in samenwerking met andere belanghebbende
partijen en onafhankelijk van de Cultuurnota worden gerealiseerd. Ik zal in
ieder geval mijn uiterste best doen om ze gerealiseerd te krijgen in de komende
maanden. Ik ga ervan uit dat de kabinetsformatie nog enkele maanden in beslag
neemt en dat ik tot ongeveer april hieraan kan werken.Meer mensen in aanraking brengen met meer cultuur, met het beste wat onze
beschaving nu te bieden heeft en in het verleden te bieden had. Daarin schuilt
een uitgelezen kans om het besef van gezamenlijke en gedeelde waarden te versterken.
Zoals u weet, werkt het kabinet aan een herstel van normen en waarden –
voor het CDA waarden en normen – want gedeelde normen en waarden overbruggen
de grenzen van het individualisme dat naar mijn mening de laatste tijd te
ver is doorgeschoten. Dat lukt niet zonder voldoende draagvlak in de samenleving.
Cultuurdragers, musea en de makers van kunst hebben daarin een eigen verantwoordelijkheid.
Wij mogen van die kant een geïnspireerde bijdrage aan het waarden-en-normendebat verwachten. Wat mij betreft kan het debat vele kanten opgaan en hoeven
heilige huisjes niet te worden ontzien. Dat is in mijn politieke kringen overigens
ook niet gebruikelijk. Er is eigenlijk maaréén voorwaarde: wederzijds
respect voor elkaars meningen, ook al liggen die nog zo ver uit elkaar. Ik
heb mij wat dit betreft actief opgesteld in de groep van bewindslieden die
meewerkt aan het waarden-en-normendebat. Ik vind namelijk dat waarden en normen
tot de cultuur behoren. Zo bezien, hoef je het begrip "cultuur" helemaal niet
zo erg op te rekken om die conclusie te kunnen rechtvaardigen. Je kunt mensen
pas echt in hun waarde laten als je weet wat zij waard zijn. Cultuuruitingen
als symbolen van beschaving vormen daarvoor een goede indicatie en verdienen
als zodanig een respectvolle benadering. Respect is tegelijkertijd de voorwaarde
voor een beschaafde omgang met elkaar in de publieke ruimte. Dan doel ik ook
op het aspect van de veiligheid. Ik heb al eerder gezegd dat het incident
in Venlo niets met veiligheid heeft te maken. Al situeer je 100 agenten extra
in Venlo, morgen kan het weer gebeuren. Het heeft daarentegen alles te maken
met waarden en normen en met de wijze waarop mensen met elkaar omgaan. Respect
voor elkaar kan alleen maar vorm en inhoud worden gegeven in de opvoeding,
op school en ook via cultuur en kunst. Aan dat laatste kan ik dan mijn bijdrage
leveren.Ook vanwege het waarden-en-normenperspectief vindt kabinet cultuur belangrijk.
Het wil daarop ook in tijden van economische tegenwind niet bezuinigen. Sterker
nog, in het kader van de enveloppemiddelen is door OCW extra geld uitgetrokken
voor het programma cultuur en school. Er zijn weinig delen van de samenleving
waarin met zoveel toewijding en hartstocht wordt gewerkt aan de cultuursector.
Een van de mooiste ervaringen van de afgelopen maanden was te zien hoe jonge
kinderen enthousiast kunnen raken voor kunst en cultuur door naar een museum
te gaan, een theatervoorstelling te bezoeken, door zelf muziek te maken of
te leren dansen. Het deed mij dan ook deugd te merken dat de minister met
mij het belang van cultuur en school onderschrijft. In deze kabinetsperiode
willen wij realiseren dat alle leerlingen de mogelijkheid krijgen om in een
doorlopende leerlijn van basisschool tot afronding van de opleiding te leren
over cultuur en met cultuur. Daarvoor wordt een bedrag van 6 mln euro extra
uitgetrokken.Naast het cultuur dichter bij de mensen brengen, is een ander belangrijk
doel het verminderen van administratieve lasten.Eerst wil ik algemene zin iets zeggen over het stelsel van de Cultuurnota
en de ondergrens. In een algemeen overleg eerder dit jaar is met mijn voorganger
gesproken over een eventuele herziening van de systematiek rond de Cultuurnota.
De Kamer stelde destijds dat de juridische en administratieve druk op het
stelsel te groot was en dat dichtslibbing van de Cultuurnota moest worden
voorkomen. Ook de bureaucratische werklast van de Raad voor cultuur en van
het departement werden in dit kader genoemd. Nu was ik nog niet binnen op
het ministerie, of mij werd uit diverse gesprekken, ook in de kennismakingsgesprekken
met de leden van de Raad voor cultuur, duidelijk dat dit een groot probleem
was. Het drong na die verhalen snel tot mij door dat daar iets aan moest worden
gedaan. Aangezien mijn voorganger er geen voorstander van was om in de korte
periode voor de kabinetswisseling een wijziging van de Cultuurnotasystematiek
door te voeren, zegde hij in het overleg toe dat een ambtelijke werkgroep
zou worden ingesteld die een aantal scenario's moest ontwikkelen om die problematiek
te onderzoeken en oplossingen te vinden. Die werkgroep heeft enige tijd geleden
haar bevindingen aan mij gerapporteerd. Anders dan de heer Dittrich stelt,
werk ik door aan verbeteringen in het stelsel. Ik vind de Cultuurnota een
belangrijk en waardevol instrument bij de uitvoering van het cultuurbeleid
in Nederland. De systematiek heeft een open karakter, biedt de nodige flexibiliteit,
maakt vernieuwing in de kunsten mogelijk – ik denk bijvoorbeeld aan
het sportmuseum, waarover eventueel later of een popmuseum, als de Raad voor
cultuur dat adviseert – en geeft instellingen enige zekerheid voor een
langere periode, wat nu eenmaal nodig is voor een fatsoenlijk beleid.De heerDittrich(D66)Staatssecretaris Van der Ploeg had voor september de notitie met scenario's
toegezegd. Dat was belangrijk, want daarin zouden de inhoudelijke gronden
voor de verplaatsing van aanvragen naar de fondsen duidelijk worden gemaakt.
Bovendien zou een accreditatiesysteem worden opgezet. Ik begrijp uit de stukken
dat deze staatssecretaris de Kamer pas in het voorjaar deze scenario's wil
laten zien. Is dat niet veel te laat, omdat ook de Raad voor cultuur moet
adviseren en de Cultuurnotaprocedure in werking moet treden? Zit dit niet
allemaal veel te dicht op elkaar?StaatssecretarisVan LeeuwenIk kom hierop in de loop van mijn verhaal terug; het past in het komende
stukje.Ik wil duidelijk stellen dat ik de door de Kamer vastgestelde problematiek
van het grote aantal cultuurinstellingen onderschrijf. Het zal niet vreemd
overkomen dat ik een voorstander ben van minder bureaucratische werklast.
De VVD deed in het voorjaar vanuit dezelfde gedachte het voorstel om een financiële
ondergrens in te voeren, namelijk van 250.000 euro voor subsidieaanvragen.
Daarboven zou een aanvraag alleen worden toegelaten tot de Cultuurnotaprocedure.
Tegen dat plan heb ik drie bezwaren. Ten eerste ben ik van mening dat de instelling
van een financiële ondergrens een soort ongesorteerde uitname van instellingen
uit de Cultuurnota tot gevolg heeft, die inhoudelijk moeilijk te beredeneren
is: het ene jeugdtheatergezelschap zal namelijk via het fonds, het andere
via het ministerie worden gesubsidieerd. Dat is al erg verwarrend en daarmee
wordt afstand gedaan van een integrale afweging binnen de diverse disciplines.
In de tweede plaats staat het voor alle instellingen open om zichzelf te beschouwen
als essentieel onderdeel van het bestel of als van bijzondere nationale betekenis.
Met andere woorden, je introduceert een zacht criterium. Invoering van zoiets
zou de werklast van de raad alleen maar doen toenemen, evenals de juridische
procedures. Het derde bezwaar is dat het instellen van een financiële
ondergrens ter hoogte van 250.000 euro strategisch gedrag uitlokt. Vele instellingen
zullen immers een aanvraag indienen die boven dat bedrag reikt, wat in tegenspraak
is met de pleidooien voor een meer private financiering in deze
Kamer.De heerDe Grave(VVD)Dat laatste bezwaar begrijp ik niet: dat hangt er maar van af welke strategie
verstandig is. Als de procedure via fondsen financieel aantrekkelijker is
dan via de systematiek van de Cultuurnota, dan is het namelijk helemaal niet
strategisch verstandig om dat te doen. Het hangt dus puur af van hoe het is
georganiseerd. Laat ik het omdraaien: de kansen op strategisch gedrag zijn
via de Cultuurnota groter dan via een andere methode. Dat laatste bezwaar
moet de staatssecretaris me dus maar even toelichten.StaatssecretarisVan LeeuwenIk ben het met u eens dat het eventueel anders kan werken, maar in algemene
zin wil ik wel zeggen dat de introductie van zo'n grens uitlokt dat daarmee
wordt gespeeld. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn. Of het nu de ene
kant uitwerkt of de andere, is wellicht minder interessant, maar een dergelijk
effect lijkt me sowieso niet handig.Het veld is evenmin voor de instelling van een financiële ondergrens.
Uit gesprekken met de ambtelijke werkgroep bleek dat een meerderheid van de
koepelorganisaties, fondsen, belangenverenigingen en werkgeversorganisaties
van mening is dat bij een eventuele wijziging van het systeem inhoudelijke
overwegingen de doorslag moeten blijven geven. Met een dergelijke financiële
grens wordt dat zeker minder het geval. Maar de intentie om dit probleem op
te lossen, is mij wel lief. Daarom heeft de ambtelijke werkgroep scenario's
ontwikkeld om op grond van inhoudelijke criteria in plaats van een financieel
criterium een verdeling van instellingen te maken. Instellingen zullen in
dat geval op grond van hun functie, karakter of werkwijze voor een subsidie
verwezen worden naar de cultuurfondsen, dan wel naar het ministerie. In eerste
instantie richt het scenario zich op de podiumkunstensector, omdat de problematiek
vanwege het grote aantal aanvragende instellingen met name die sector betreft.
Er wordt uitgegaan van een overheveling van categorieën podiumkunstinstellingen
van de Cultuurnota naar het Fonds voor de podiumkunsten en het nieuwe Fonds
voor programmerings- en marketingondersteuning podia. Hierbij wordt gedacht
aan de categorieën muziekensembles, podia, festivals, productiehuizen
en werkplaatsen. De muziekensembles, de festivals met een producerende functie,
de productiehuizen en de werkplaatsen kunnen worden overgeheveld naar het
Fonds voor de podiumkunsten. Daarnaast kunnen de podia en de festivals met
een presentatiefunctie worden overgeheveld naar het tweede, nieuwe Fonds voor
programmerings- en marketingondersteuning podia.Enkele overwegingen hierbij zijn de volgende. Een aantal muziekensembles
heeft een projectmatige werkwijze, waardoor een projectsubsidie of wellicht
een meerjarige projectsubsidie van het Fonds voor amateurkunst en podiumkunsten
meer op haar plaats is dan een Cultuurnotasubsidie. Ten tweede kan met betrekking
tot de podia worden gesteld dat een groot aantal ervan naast de Cultuurnotasubsidie
sowieso al een relatie heeft met het Fonds voor programmerings- en marketingondersteuning
podia. Hier is dus sprake van een subsidiestapeling en daarmee een onnodige
bureaucratie, wat wordt opgelost als wij voor deze nieuwe weg zouden kiezen.
Ik heb de ambtelijke werkgroep gevraagd dit scenario nader uit te werken,
maar ik ben van mening dat een definitief besluit over de invoering van het
scenario door mijn opvolger dient te worden genomen. Daarbij komt uiteraard
aan de orde of taken die momenteel bij het departement worden verricht, in
de toekomst bij genoemde fondsen terechtkomen. Als er al ambtenaren overgaan
naar die fondsen, dan heeft dat te maken met het principe van mens volgt werk.
Ik hoop dat ik hiermee impliciet de vraag van de heer Dittrich heb beantwoord:
ik heb die namelijk niet beantwoord, want ik vind dat ik dit moet overlaten
aan mijn opvolger. Ik deel zijn mening dat de zaak niet op de lange baan moet
worden geschoven, maar ik zie niet dat een demissionair staatssecretaris deze
ideeën nu kan doorvoeren.De heerVan der Vlies(SGP)Het aspect van de demissionaire status van het kabinet is een relevante
overweging. Ook kan de impact van een dergelijk nieuw beleid, de ontwikkeling
van een nieuwe systematiek, nu niet tot op het naadje worden gewogen; dat
moet eerst maar eens opgeschreven worden. Een van de knelpunten was echter
de moeilijkheid hoe nieuwe initiatieven, die hun kwaliteit nog niet kunnen
tonen, zich moeten invechten in het bestaande. Een grens van 250.000 euro
is dan te rigide, daar kan ik me iets bij voorstellen. Maar het andere aspect
van het invechten in het bestaande, is er ook. De route van het rijksbeleid
bood daar een zekere objectivering en bescherming. In een fondsconstructie
kan dat ook gegarandeerd zijn, maar dat moet dan weer wel worden geregeld.StaatssecretarisVan LeeuwenIk ben het met u eens dat nieuwe initiatieven in een systeem van vier
jaar alle kansen moeten krijgen, anders wordt de cultuursector een log apparaat.
Wat dat betreft, heb ik alle vertrouwen in de serieuze benadering en beoordeling
van de Raad voor cultuur. Ik ga ervan uit dat fondsen, waar niet de minste
mensen in zitten, op een vergelijkbare wijze heel zorgvuldig naar juist nieuwe
ideeën kijken. Ik ben niet negatief over de beoordeling.De heerVan der Vlies(SGP)Voor de toekomst heb ik een open mind, maar kijkend naar de achterliggende
jaren constateer ik dat er gemengde gevoelens bij mij resteren.De heerDittrich(D66)Ik begrijp dat u zegt dat het in een demissionaire status lastig is om
dit te doen, maar ik wijs erop dat de Raad voor cultuur nog een officieel
advies moet uitbrengen. Ook de Kamer moet nog de plannen die niet op schrift
staan goed kunnen doorgronden. Wanneer denkt u dat de plannen naar de Kamer
stuurt zodat ze door het veld beoordeeld kunnen worden? De nieuwe staatssecretaris
weet dan hoe men daarop reageert. Ik wil nog een vraag stellen over de departementen
of het ministerie. Klopt het dat u zegt dat de mensen nog niet de Cultuurnotaprocedure
volgen?StaatssecretarisVan LeeuwenNaar aanleiding van de laatste vraag merk ik op dat het inderdaad nog
niet zover is. Het eindstadium is nog niet bereikt, dus moeten wij nog afwachten.
Verder vroeg u om, al was het maar bij wijze van informatievoorziening, te
vernemen hoever het met de plannen staat. Ik zal proberen daarop
in tweede termijn terug te komen. Misschien kunnen wij u in de vorm van een
brief laten weten hoe op dit moment de vlag ervoor staat.MevrouwHamer(PvdA)Ik had dezelfde vraag in eerste termijn gesteld. Ik wil u zo verstaan
dat u óf ook de politieke discussie aangaat óf dat u deze aan
uw opvolger overlaat. Bij een aantal sectoren bestaat echter nu het idee dat
u op die plannen al vooruitloopt. Ik hoop dat ik begrepen heb dat u dit niet
doet en dat u de normale route volgt: eerst de politieke discussie en dan
de nota.StaatssecretarisVan LeeuwenIk heb u in duidelijke bewoordingen aangegeven dat er gedacht wordt aan
een ander systeem waardoor de werkdruk voor de Raad voor cultuur minder wordt
en dat er meer naar fondsen wordt doorgeschoven. Daarop wordt nog gestudeerd.
De echte politieke besluitvorming daarover zal door mijn opvolger moeten geschieden.
Ik kan wel toezeggen, maar ik zal dat in tweede termijn definitief doen, dat
ik u in de vorm van een brief aangeef welke gedachten daarover bestaan, zonder
dat daarover besluiten worden genomen.MevrouwHamer(PvdA)"Besluiten" betekent dus niet dat het sluipenderwijs wordt ingevoerd.StaatssecretarisVan LeeuwenWaarom zouden wij dit zonder overleg met u doen? Ik ben ook heel nieuwsgierig
naar uw mening daarover. Er is geen sprake van dat dit door mij of mijn opvolger
stiekem wordt uitgevoerd.De heerVan de Camp(CDA)Mijn vraag sluit aan op die van de heer Van der Vlies. Komt de staatssecretaris
nog apart over de fondsen te spreken? Hoe zijn zijn eerste ervaringen met
het Fonds voor podiumprogrammering en -marketing van podia? Dat fonds is recent
van start gegaan en moet algemene toegankelijkheid voor de podia kunnen garanderen.StaatssecretarisVan LeeuwenIk vind dit overleg heel plezierig, maar ik moet denken aan het beklimmen
van een berg. Ik begon onderaan, maar nu sta ik op een lagere plek dan waarop
ik begon. Ik moet nog aan het beantwoorden van vragen beginnen, maar er komen
steeds nieuwe vragen bij. Misschien wilt u mij in de gelegenheid stellen,
eerst een aantal vragen te beantwoorden.Ik wil nog een algemene opmerking maken over de taakstelling. U weet dat
een korting van 11% aan het departement is opgelegd. Momenteel ligt er een
voornemen voor de verdeling van deze korting binnen OCW. De SG werkt hier
hard aan. Hierbij is ook sprake van kortingen op cultuurdiensten, waarbij
overigens moet worden gesteld dat de opleiding restauratoren niet langer tot
de kerntaken van het ICN behoort. Op dit moment wordt uitgezocht of de opleiding
elders kan worden ondergebracht. Op grond van resultaten van het onderzoek
zal een definitief besluit worden genomen. Bij de overige cultuurdiensten
en binnen het departement wordt goed gekeken naar een zorgvuldige invulling
van de taakstellingen. Ik kan niet anders dan ervan uitgaan dat wat aan cultuur
en media op het departement wordt gedaan op een adequate wijze wordt voortgezet
met een andere taakstelling in de komende maanden. Ik heb in de afgelopen
maanden een belangrijke term geleerd: beleidsrijk bezuinigen. Dit betekent
dat men bekijkt waar het efficiënter kan. Dit hoeft niet negatief uit
te vallen. Het is mogelijk dat straks met minder mensen een beter resultaat
wordt behaald. Ik ga daarvan uit en meer dan dat kan ik er nu niet van zeggen,
omdat het proces pas gestart is. Ik zie echter met vertrouwen tegemoet dat
ook op het gebied van cultuur straks met een nieuwe organisatie op goede wijze
de zaken kunnen worden behandeld.De heerDittrich(D66)Ik wil hier toch een korte vraag over stellen en neem als voorbeeld het
Nationaal archief. Het is te gemakkelijk om te zeggen: ik ga er met goed vertrouwen
van uit dat die 11% bezuiniging gemakkelijk gevonden kan worden, als tegelijkertijd
de wetgever het Nationaal archief meer taken heeft opgelegd. Enerzijds zeggen
wij dat er meer moet gebeuren en anderzijds wordt er 11% weggehaald. Dat is
toch niet met elkaar in overeenstemming?StaatssecretarisVan LeeuwenIk ben het met u eens dat dit oppervlakkig gezien in strijd met elkaar
is. Je kunt je afvragen hoe je meer kunt doen met minder mensen. Niemand vindt
dat leuk, maar toch blijkt in een heleboel organisaties waarin bezuinigingen
zijn doorgevoerd dat er met minder mensen hetzelfde werk kan worden gedaan.
Natuurlijk doet het even pijn, maar het kan vaak wel, zeker nu wij een flink
aantal economisch sterke jaren achter de rug hebben. Het maakt niet uit met
welke organisatie je praat; u weet dat ik in het verleden op een advocatenkantoor
heb gewerkt, daar gold hetzelfde. Ik heb er vertrouwen in dat dit ook hier
mogelijk moet zijn, maar meer dan dat kan ik er niet van zeggen.De heerDittrich(D66)Kunt u wel garanderen...De voorzitter:U hebt die vraag in eerste termijn gesteld. De staatssecretaris is nu
bezig om antwoord te geven op alle vragen. Nu pikt u er één
vraag uit en gaat die helemaal opblazen. Ik stel toch voor dat de staatssecretaris
gewoon zijn betoog vervolgt zonder dat op ieder onderdeel een uitvoerig interruptiedebat
gevoerd wordt. Anders kunnen wij niet om 16.00 uur afronden.De heerDittrich(D66)Ik snap uw opmerking, maar mijn vraag gaat over het antwoord dat de staatssecretaris
geeft. Kan hij garanderen dat het voor het Nationaal archief ook met de nieuwe
taakstelling mogelijk zal blijven alle door de wetgever opgedragen taken uit
te voeren?StaatssecretarisVan LeeuwenIk wil die vraag beantwoorden. Ik heb niet het idee dat de heer Dittrich
het opblaast en ik meen dat enige zorg op zijn plaats is. Garanderen kan ik
niets, maar ik meen dat men zich ervoor inspant om zonder meer dezelfde hoeveelheid
werk te verzetten met minder mensen, ook in de naaste toekomst. Ik denk dat
de heer Dittrich vertrouwen moet hebben in de mensen die dit vervelende –
niemand vind het leuk – organisatieproces in gang hebben gezet. En dat
alleen maar omdat het nu eenmaal moet in deze wat moeilijkere tijd.De heer Van de Camp en mevrouw Van Velzen, die helaas moest vertrekken,
hebben een vraag gesteld over de oprichting van een popmuseum. U begrijpt
dat dit mij aanspreekt. Ik ben al jaren bekend met de stichting
Popmuziek Nederland. Verder zijn er natuurlijk popencyclopedieën. Liefhebbers
die mij nog een keer met lang haar willen zien, moeten maar zo'n encyclopedie
opslaan bij de groep Kajak. Het antwoord op de vraag is dat Nederland geen
popmuseum heeft, omdat er blijkbaar nog geen initiatieven zijn geweest die
tot de inrichting van een dergelijk museum hebben geleid. Er is tot dusverre
ook nog geen voldragen beleidsplan als Cultuurnota-aanvraag ingediend dat
tot een positief advies van de Raad voor cultuur zou kunnen leiden. Dat is
hier aan de orde, daar moeten wij mee beginnen. Wel beschikt het Nationaal
popinstituut over een uitgebreide mediatheek met een zo breed mogelijke collectie
van beeld- en geluidsdragers, tijdschriften, literatuur en andere items betreffende
de Nederlandse popmuziek en popmuziekcultuur. Dus alles waarvan de heer Van
de Camp meent dat het op zolders opgeslagen ligt, zou je voor een deel daar
terug moeten kunnen vinden. Wat dat betreft steun ik deze gedachtegang van
harte. Er moet echter wel een aanvraag voor worden ingediend bij de Raad voor
cultuur.Nu wij toch nu toch over musea spreken, reageer ik direct op de vraag
of er een sportmuseum kan worden opgericht. Die vraag was afkomstig van de
heer Van der Camp, mevrouw Hamer en mijnheer Wiersma. Die laatste spreekt
dat natuurlijk aan als ex-sporter. Een aantal branchemusea zoals het Legermuseum
en het Tropenmuseum wordt gefinancierd vanuit de begroting van het vakdepartement.
Wil men via de cultuurbegroting een financiering krijgen, is dit in dit geval
ook alleen via de Cultuurnota mogelijk. Er is geen ruimte op de begroting
om tussentijds de financiering van een museum te dekken. Ik denk ook dat ik
ruzie zou krijgen met het Stedelijk Museum – als die er niet al is;
daar kom ik straks op terug – als ik ineens twee nieuwe musea zou oprichten
en daar dus wel geld voor zou zijn. De Cultuurnota verplichtingen loopt, zoals
u weet, tot en met het begrotingsjaar 2004. Het Nederlands sportmuseum kan
dus een subsidieaanvraag indienen voor de komende Cultuurnotaperiode 2005-2008.
Vanuit het oogpunt van gelijke behandeling is dit natuurlijk van belang. Mijn
collega mevrouw Ross-van Dorp zal het daarmee eens moeten zijn, want zo werkt
het systeem.Ik heb meer dan één oriënterend gesprek gehad met de
staatssecretaris van Financiën inzake de verruiming van fiscale faciliteiten
voor particulieren en bedrijven. Het is namelijk bewezen dat in de Verenigde
Staten die ruime fiscale faciliteiten een belangrijke reden vormen waardoor
er in de Verenigde Staten zo'n ruime steun wordt geboden. Ik heb het zelf
bijvoorbeeld met muziekconcoursen ervaren. Neemt u bijvoorbeeld maar het Van
Cliburn pianoconcours in Texas. Zij zijn ooit bij mij op bezoek geweest en
lieten boekwerken zien van mensen die daaraan zo'n 500 tot 1000 dollar bijdroegen
en er zelf enorm betrokken bij raakten. Dat is natuurlijk de keerzijde van
de medaille: een concours ontvangt geld van mensen die erbij betrokken raken.
Dat is voor die mensen plezierig. Daarvoor doen zij het deels ook. En dit
spreekt mij al langer aan. Daarom ben ik er hier snel ingedoken. De hoofdconservator
van het Museum of Modern Arts in New York heeft afgelopen dinsdag tijdens
een bijeenkomst van de Vereniging Rembrandt gemeld dat het er in de Verenigde
Staten zo aan toegaat. Gelet op de demissionaire status van het kabinet dien
ik mijn plannen voor verruiming van het schenkingenbeleid, bijvoorbeeld van
10 naar 20%, helaas ook in de ijskast te zetten. Het was mijn bedoeling om
er iets mee te doen.Hetzelfde geldt voor het fiscaal betrekken van bedrijven bij bijvoorbeeld
de aankopen van musea. Ik heb dat in het interview met het FD de kunstinvesteringsaftrek
genoemd. Die dingen spreken mij zeer aan. Helaas was ik niet in staat om erbij
te zijn, maar ik heb begrepen dat vorige week maandag het symposium werd gehouden,
georganiseerd door D66 met de Mondriaanstichting. Er zijn ook twee andere
bijeenkomsten geweest, zo heb ik mij laten vertellen. Vorige week was wat
dat betreft een heel "hotte" week over dit onderwerp. Zo zie je maar hoe dit
leeft. Ik ben wel blij dat het cultureel beleggen is gered, samen met het
groen beleggen en de andere vormen die erbij horen. Het is natuurlijk niet
het allerbelangrijkste waarvan je heel veel mag verwachten, maar het is in
ieder geval iets dat de banken ermee aan de slag kunnen. Ik vind dat de inzet
van particulieren en ook van bedrijven zeer sterk kan worden uitgebreid. Dat
blijkt ook uit het percentage dat de heer De Grave heeft genoemd. Hier is
het rond de 8% en in de Verenigde Staten en Engeland ongeveer 40%. Dat moet
in Nederland absoluut omhoog kunnen worden gebracht. Ik denk in dit verband
aan het verrekenen met subsidierechten: als je nu als particulier een schilderij
wilt aankopen voor een museum, doe je dat in de vorm van een lening die te
zijner tijd wordt verrekend met verschuldigde successierechten aan de overheid.
Dat vind ik een fantastisch voorbeeld van een sublieme win-winsituatie. De
particulier is blij, want die kan in kunst investeren. De overheid is blij,
want men kan een schilderij krijgen en zij is dubbel blij, want vanaf dat
moment verdwijnt de waardestijging van zo'n kunstvoorwerp in de zak van de
overheid. Het heeft een heleboel voordelen. Ik vind het jammer dat ik dat
in de huidige demissionaire status niet meer kan effectueren. Ik heb staatssecretaris
Van Eijck er een tweetal weken geleden nog over gebeld, omdat dit misschien
minder gevoelig ligt dan andere besluiten. Maar nee, hij gaf mij daarop een
duidelijk antwoord dat hij er op dit moment echt niets meer aan kon doen,
helaas.Ik wil nog iets zeggen over cultureel beleggen. De Regeling cultureel
beleggen gaat ervan uit dat commerciële banken cultuurfondsen instellen.
In het Strategisch akkoord is een passage opgenomen over het schrappen van
de heffingskorting. De banken hebben daarop laten weten dat het gevaar bestaat
dat de regeling niet van de grond komt, maar inmiddels hebt u begrepen dat
het alsnog goed is gekomen. Tijdens de behandeling van het Belastingplan 2003
in de Tweede Kamer heeft de fractie van D66, gesteund door uw Kamer, een amendement
ingebracht om het schrappen van de heffingskorting te voorkomen. Dat amendement
is op 14 november in stemming gebracht en heeft geresulteerd in het handhaven
van die korting.Een ander belangrijk en meer principieel punt is door onder anderen mevrouw
Hamer en mevrouw Van Velzen naar voren gebracht, te weten de vraag of je er
niet naar moet streven dat 1% van de rijksbegroting voor cultuur wordt bestemd.
Ik ben geen voorstander van zo'n koppeling, hoewel de daaraan
ten grondslag liggende intentie om zoveel mogelijk geld aan cultuur te kunnen
besteden mij sympathiek voorkomt. De hoogte van het budget voor cultuur moet
een afgeleide zijn van het beleid, dat weer een afgeleide is van de maatschappelijke
behoefte. Vasthouden aan een percentage, in dit geval 1%, van de rijksbegroting
zou er in theorie toe kunnen leiden dat, als de uitgaven op het gebied van
bijvoorbeeld de sociale zekerheid – denkt u aan werkloosheidsuitkeringen –
omhoog gaan, om die reden ook het cultuurbudget navenant moet stijgen. Dat
lijkt mij toch een rare connectie, want waarom zou dat? Het lijkt mij ook
niet de bedoeling. Als je je al te zeer concentreert op die laatste nul komma
zoveel procent, zou je uit het oog kunnen verliezen dat er binnen het totale
kabinetsbeleid nog andere aangrijpingspunten zijn. Cultuurbeleid is immers
meer dan alleen subsidiebeleid. Samengevat, de gedachte om zoveel mogelijk
geld te hebben met een doelstelling in je achterhoofd, in dit geval 1%, is
op zichzelf sympathiek. Maar als je erover doordenkt, is het niet logisch
om je per se daarop te richten. Wij kunnen veel beter uitgaan van beleid en
aangeven wat wij nodig hebben en graag willen. Dan komen wij uit op een bepaald
percentage.Vandaag precies een week geleden bespraken museumdirecteuren en bankdirecteuren,
andere vermogensbeheerders en particuliere verzamelaars in het openbaar de
mogelijkheid om de verschillen tussen de Nederlandse en de Britse "culture
of giving" tot kleinere proporties terug te brengen. Een van de inleiders
was de heer Dittrich, hier aanwezig. Hij kan kennelijk veel: niet alleen in
de Kamer zitten, maar ook op symposia het woord voeren. Hij gaf ter plekke
al een voorproefje van zijn pleidooi voor meer en betere vormen van belastingfaciliteiten.
De heer Dittrich heeft zo-even gerefereerd aan de Engelse staatssecretaris
Chris Smith. Mij werd overigens verteld dat het een minister was. Ik weet
niet of ik terugkom. Dat is heel ongewis. Ik ga er niet van uit, want onze
partij moet natuurlijk afwachten hoe de verkiezingen lopen. Als mijn partij
gaat meedoen aan de formatiebesprekingen voor een nieuw kabinet, zal ik als
standpunt inbrengen dat cultuur zo belangrijk is dat er in de toekomst weer
een minister voor cultuur moet komen. Dit staat los van mijn eigen persoon.
Een vergelijkbare discussie wordt ook gevoerd op het terrein van ontwikkelingssamenwerking,
maar deze geldt a forteriori voor cultuur. Ik neem aan dat ook het volgende
kabinet focust op het waarden-en-normendebat. Ik vind dat cultuur in dat verband
geprofileerd mag worden met een minister, meer dan nu het geval is met een
staatssecretaris.De heerDittrich(D66)Ik vind het een interessante gedachte, maar kunt u aangeven wat u als
staatssecretaris, bijvoorbeeld in de ministerraad, op beleidsinhoudelijk terrein
minder of niet geprononceerd genoeg kunt doen dan u als minister zou kunnen
doen?StaatssecretarisVan LeeuwenAfgelopen zondag heb ik gekeken naar een discussie tussen mevrouw Terpstra
en mevrouw Dijksma in het programma Buitenhof, waarin ook argumenten voor
en tegen dit punt naar voren kwamen. Ik zit regelmatig in de ministerraad
als er een bepaald onderwerp aan de orde is, maar een minister kan toch iets
meer aan beeldvorming doen. Het profiel van een minister is daardoor in algemene
zin iets sterker dan dat van een staatssecretaris. Daarom vind ik dat het
aanbeveling verdient om daarop in te zetten bij een volgende kabinetsformatie.De heerDe Grave(VVD)Ik raak nu in de knoop met het gedachtegoed van de heer Fortuyn. Volgens
mij was hij voorstander van zes ministers. Als u van de staatssecretaris voor
cultuur nu ook een minister gaat maken, worden het er zometeen dertig.StaatssecretarisVan LeeuwenU hebt nog niet gehoord hoeveel ik er wil afschaffen.De heerDe Grave(VVD)Van de zes ministers is er straks dus een van cultuur en een van ontwikkelingssamenwerking.
Dan blijven er nog vier over. Dat is wel iets heel anders dan wat de heer
Fortuyn heeft gezegd.StaatssecretarisVan LeeuwenDe heer De Grave kan goed optellen en aftrekken. Daarbij laat ik het op
dit moment. In ieder geval heb ik aangegeven dat ik voor de toekomst het belang
zie van een minister in plaats van een staatssecretaris voor cultuur. Ik neem
niet aan dat de hier aanwezige Kamerleden daartegen zouden zijn.De heerVan der Vlies(SGP)Op zichzelf genomen is het niet relevant wat de heer Fortuyn heeft voorgesteld.
Wij hebben in deze vergadering te maken met een staatssecretaris, een dienaar
van de Kroon, niet met een doorgeefluik van wijlen de heer Fortuyn. Los daarvan
is het duidelijk dat de staatssecretaris vanuit zijn portefeuille geredeneerd
een dergelijk pleidooi voert. Dan dringt zich echter meteen de vraag op naar
de posterioriteiten. Elke staatssecretaris die zichzelf en zijn beleidsterrein
respecteert, kan dit pleidooi voeren.StaatssecretarisVan LeeuwenWij moeten niet lang doorpraten over een zijdelingse opmerking van mijn
kant, want er zijn nog veel vragen die ik graag wil beantwoorden. Met name
in deze tijden moet het waarden-en-normendebat prominent worden gevoerd. Het
voortouw daarbij kan volgens mij het beste worden genomen door een minister
voor cultuur. Er is dan een bewindspersoon als aanspreekpunt die dit coördineert.
Ik vind het ongelooflijk belangrijk dit debat diepgaand te voeren en te bezien
of wij op dit gebied resultaat kunnen boeken. In dat verband heb ik deze opmerking
gemaakt, maar wij moeten daaraan niet te veel belang hechten.Wat mij in de "culture of giving" heeft getroffen, is het wederzijdse
belang van geldschieters en musea bij een goede culturele infrastructuur.
Niet voor niets is het Groninger Museum een aantal dagen geleden een duurzame
sponsorrelatie aangegaan met de noordelijke tak van de werkgeversorganisatie
VNO-NCW. Ik geloof dat het daar Cultuur en economie heet. Deze kans op het
creëren en uitbuiten van win-winsituaties is een thema dat in de nota
van mijn voorganger wellicht wat onderbelicht is gebleven. Ik zou dit dan
ook als eerste willen opnemen in de lijst met "good practices" waarop de heer
De Grave heeft aangedrongen. Ik begrijp dat hij onlangs in Amsterdam een goed
gesprek heeft gevoerd met een aantal mensen uit de cultuursector. Er zijn
op die avond in Amsterdam meer goede voorbeelden genoemd, zoals
dat van particuliere verzamelaars die soms schilderijen, beelden of installaties
bezitten waar musea geen geld voor hebben, maar die zij dolgraag in bruikleen
zouden willen exposeren. Samenwerking tussen die twee kan tot leuke dingen
leiden. De ideeën liggen dus eigenlijk op straat. Ik vind het niet de
taak van het departement van OCW hierbij steeds het voortouw te nemen. OCW
kan wel raamregelingen treffen en de zaken stimuleren. Dat is van groot belang.
Het lijkt mij typisch iets voor de Mondriaanstichting om daar verder iets
mee te doen. Deze stichting is niet voor niets een van de organisatoren van
het gesprek vorige week tussen de haute cultuur en de haute finance.Dan iets over de matching grants, de koppelsubsidies, waarover de heer
Dittrich een amendement heeft ingediend. De gedachte van D66 om matching van
gelden te stimuleren, spreekt mij aan. Bezien moet worden welke activiteiten
zich lenen voor financiering via de toepassing van matching grants. Dat zal
per type sector en instelling moeten worden bekeken. Ik beschouw het amendement
als een ondersteuning van mijn ideeën over de culture of giving, maar
ik ben nog niet toe aan een reservering van de schaarse middelen. Er wordt
momenteel wel gekeken naar een nieuw bekostigingsmodel voor de rijksgesubsidieerde
musea. De gedachte van D66 vind ik sympathiek, maar er zijn nu geen middelen
voor. Ik kan de aanneming van het amendement dus niet aanraden.De heerDittrich(D66)Ik heb dekking gevonden, namelijk via de pot budgetflexibiliteit. Die
bevat vele miljoenen. Ik haal daar een miljoen uit, dus er blijven nog vele
over. Ik vraag de staatssecretaris of hij, gelet op die dekking, toch positiever
naar het amendement wil kijken.De heerDe Grave(VVD)De heer Dittrich stelt dat hij dekking heeft gevonden, maar daarmee wekt
hij de indruk dat hij ergens een miljoen heeft zien liggen. Ik neem echter
aan dat de staatssecretaris de reservering voor de pot budgetflexibiliteit
niet zomaar heeft opgenomen. Ik wil precies weten, ook voor mijn afweging
aangaande het amendement, wat voor ellende er ontstaat als er nog een keer
een miljoen uit die pot wordt gehaald. Dan kunnen wij het belang van het een
ten opzichte van het ander afwegen.StaatssecretarisVan LeeuwenDaar ben ik het van harte mee eens. Ik hoor ook graag wat de heer Dittrich
met die dekking voor heeft.De heerDittrich(D66)Ik stelde die vraag aan u. U reserveert budgetflexibiliteit om flexibel
in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen. U moet dus aangeven dat
dit geld niet overal is belegd. Dat is ook het geval. Het geld is niet overal
belegd.De heerDe Grave(VVD)Ik wil inderdaad weten hoe ik dit moet afwegen. Stel dat de Kamer er een
miljoen afhaalt, welke gevolgen heeft dat?StaatssecretarisVan LeeuwenDat is helder, maar ik dacht dat u die vraag aan de heer Dittrich stelde.
Wij zullen dit in tweede termijn aangeven.Dan kom ik te spreken over de culturele diversiteit en de eigeninkomsteneis
van allochtone groepen. Culturele diversiteit blijft van belang voor het cultuurbeleid.
De veranderende samenstelling van de bevolking – binnenkort is 50% van
de inwoners van de grote steden allochtoon – vraagt om een cultuurbeleid
dat zich hiervan rekenschap geeft. Mijn voorganger was zich hiervan bewust,
maar niet alleen hij. Er wordt soms een vertekend beeld geschetst van de situatie
op dit punt, in die zin dat hij dit zou hebben uitgevonden, maar dat is niet
het geval. De heer Nuis en ook mevrouw d'Ancona hebben zich ingespannen voor
dit beleid. De heer Van der Ploeg deed het op zijn manier. Ik doe het weer
op mijn manier. De groeiende aandacht voor het thema integratie geeft bovendien
duidelijk aan dat dit thema niet van de agenda kan worden afgehaald, want
het is actueler dan ooit. Net als mijn voorgangers wil ik dan ook de nadruk
leggen op interculturele dialoog en ontmoeting tussen culturen, want cultuur
is bij uitstek het forum waarop verschillende opvattingen, ideeën, waarden
en uitingen met elkaar kunnen worden uitgewisseld of met elkaar in concurrentie
kunnen treden. Ook in de cultuursector schuren de verschillende bevolkingsgroepen
nog te veel langs elkaar heen. Een belangrijk aspect van diversiteit is voor
mij dan ook culturele integratie. Het culturele diversiteitsbeleid, dat de
afgelopen jaren vorm heeft gekregen, zal wat mij betreft dan ook onverkort
worden doorgezet.In de praktijk zijn er natuurlijk al de nodige ontwikkelingen. De organisatie
Atana is hier een voorbeeld van. Deze organisatie houdt zich bezig met de
samenstelling van besturen van culturele instellingen. Ik heb vertegenwoordigers
van Atana op bezoek gehad en daaruit heb ik afgeleid dat deze organisatie
ongelooflijk goed bezig is en heel veel resultaat boekt. Een organisatie als
de Phenix Foundation richt zich op kunstenaars en de veelkleurigheid van de
kunstpraktijk. Verder kan gedacht worden aan organisaties als Netwerk en CSI,
dat zich focust op de professionalisering van instellingen. Deze organisaties
doen belangrijk werk en moeten dat vooral blijven doen.In antwoord op vragen van de PvdA-fractie over de eigeninkomsteneis aan
allochtonengroepen, wil ik opmerken dat er nog geen duidelijkheid is of en,
zo ja, in hoeverre groepen niet kunnen voldoen aan die eigeninkomsteneis.
Dat zal pas blijken na ontvangst van de jaarrekeningen over 2002. Bovendien –
en dat is misschien belangrijker – kan ik hieraan toevoegen dat groepen
niet verdwijnen als niet wordt voldaan aan de eigen inkomsteneis. Dat gaat
niet zomaar, want er moet worden gekeken naar een periode van een aantal jaren.
Tussen jaren onderling kan namelijk worden gecompenseerd: per jaar moet een
gemiddelde worden gehaald van 15%. Als in één jaar niet wordt
voldaan aan de eigeninkomsteneis, betekent dit niet dat zo'n groep zomaar
verdwijnt, want zo werkt het niet. Dat zal van geval tot geval moeten worden
bekeken en daarmee wordt uiteraard heel zorgvuldig omgegaan.Ik kom nu te spreken over de monumentenzorg, een heel belangrijk onderdeel
van mijn portefeuille, al was het alleen omdat ik daar zelf veel belangstelling
voor heb. Wat betreft de restauratieachterstand zijn wij de afgelopen jaren
een stuk dichterbij ons doel gekomen: het terugbrengen van de achterstand
tot 10% in het jaar 2010. Binnenkort zal ik bekendmaken welke grootschalige
restauratieprojecten de komende jaren kunnen worden gerestaureerd
met de 29,6 mln euro uit de tweede Kanjerregeling. In aanmerking komen zo'n
30 topmonumenten, als de Sint-Jan in Den Bosch, de Beurs van Berlage en Kasteel
De Haar in Haarzuilens.Zeer binnenkort wordt daarover een besluit genomen, maar daarmee zijn
wij er nog niet. Zoals bekend, toont de behoefteraming 2001 aan dat nog 181
mln euro aan extra middelen nodig is om ons doel te bereiken. Ik heb al eerder
schriftelijk gemeld dat ik het belangrijk vind dat het uitvoeringsplan geen
vertraging oploopt. Ik zal daarom bekijken wat het financiële perspectief
is om dit nog tijdens deze kabinetsperiode te verwezenlijken. In reactie op
vragen van de heer Van de Camp en mevrouw Hamer over de hoogte van dat bedrag
van 181 mln zeg ik dat het bedrag nodig is om het programma om de restauratieachterstanden
weg te werken, in 2010 af te ronden. Dat er geen bedrag in de begroting is
opgenomen, betekent dat er in de begroting van 2003 geen extra geld is uitgetrokken
voor de monumentenzorg.MevrouwHamer(PvdA)Hoe komen wij dan in 2010 aan dat bedrag als het niet oploopt?StaatssecretarisVan LeeuwenDie 181 mln euro moet nog gevonden worden.De voorzitter:Is de vraag van de heer Van der Vlies daarmee ook beantwoord?De heerVan der Vlies(SGP)Ik heb nog wel een vervolgvraag, namelijk of wij het erbij laten zitten,
dan wel of wij toch in het kader van de najaarsnota die deze week dichtgespijkerd
wordt, of in het kader van iets anders gaan proberen om te komen tot een inspanningsverplichting.
De staatssecretaris heeft in die hoedanigheid nog slechts een week of wat
te gaan, althans voor de lopende periode, maar het zal er toch eens van moeten
komen. Ik heb daar een aantal argumenten voor gegeven, onder andere dat het
staatssecretaris Vermeend was die de Kamer indertijd helder voorrekende dat
het actief inzetten van één gulden in deze sector dezelfde overheid
één gulden 20 cent oplevert. Vanmorgen heb ik daar maar euro's
van gemaakt, want in dat tijdvak leven wij nu en het zal nu ook ongeveer wel
gelden in euro's. Ik begrijp dan ook niet goed waarom er wordt geaarzeld om
hier 181 mln bij te passen. Micro gezien begrijp ik dat wel, maar macro gezien
zeg ik: wij zijn dom bezig.StaatssecretarisVan LeeuwenHet zal duidelijk zijn dat ik dit met u eens ben. Het gaat inderdaad om
het macrobeeld, niet om het microbeeld. Straks zal ik nog iets zeggen over
Amerongen, eveneens een nijpend probleem, en daar speelt hetzelfde. In het
overleg over de najaarsnota zal ik alles in het werk proberen te stellen om
de 181 mln alsnog voor elkaar te krijgen, maar of dat ook daadwerkelijk kan
worden gevonden is lang niet zeker, gezien het huidige economische tij. Maar
goed, ik zal daar mijn best voor blijven doen.Eind september gaf ik u mijn standpunt over een aantal brieven van mijn
ambtsvoorganger over monumentenzorg. Daarbij kondigde ik aan dat ik in het
najaar zou komen met mijn voornemens voor het nieuwe monumentenzorgbeleid,
ofwel het nieuwe instandhoudingsbeleid. Gezien de huidige politieke situatie
acht ik een zaak voor mijn ambtsopvolger om zijn plannen op dit punt aan u
kenbaar te maken. Wel zal ik u binnenkort schriftelijk informeren over de
stand van zaken, waarbij ik zal schetsen op welke wijze nu de voorstellen
voor het nieuwe beleid ambtelijk worden uitgewerkt.Ten slotte nog een opmerking over de arbo-wetgeving in verband met monumentenzorg.
Dat speelt niet alleen in de monumentenzorg, maar ook in de kunstensector.
Ik wijs op Paradiso dat nu wordt verbouwd en waar enorme investeringen moeten
plaatsvinden in verband met arbo-eisen. Ik heb begrepen dat de arbo-wetgeving
herbestemming en restauratie van monumenten in de weg kan staan of kostbaar
kan maken, waardoor het gebruik van bepaalde monumenten inderdaad kan worden
belemmerd. Ik zal bezien wat de omvang van dit probleem is en zo nodig hierover
in overleg treden met het ministerie van SZW.Ik kom vervolgens tot het Stedelijk Museum. Er zijn natuurlijk veel méér
stedelijke musea, althans musea die niet rijksgefinancierd zijn. Wij moeten
dan ook oppassen wanneer wij spreken over het Stedelijk Museum, omdat dit
een precedentwerking kan hebben naar andere stedelijke musea. Niettemin moet
ik volmondig toegeven dat wij niet over zo maar een stedelijk museum praten;
wij praten hier echt over hét Stedelijk Museum, waarbij iedereen weet
waar het over gaat. Ook in de pers is dat duidelijk naar voren gekomen en
in een televisieprogramma is mij al eens gevraagd of ik hier niet iets mee
zou moeten doen. Mijn voicemail stond toen vol met berichten van bekende lieden
die mijn voicemailnummer kennen en die in Amsterdam wonen, die allemaal neerkwamen
op: Doe er wat aan. Dat is echter niet zo eenvoudig, want het is geen rijksmuseum.
In het televisieprogramma heb ik mij echter toch laten ontvallen dat, voorzover
ik mij met de discussie mag en kan bemoeien – maar mevrouw Belliot is
ook wel eens bij mij op bezoek geweest hierover – ik de gedachte om
een onderdeel van het museum te verplaatsen naar de zuidas, misschien nog
niet zo gek vind. Ook in andere wereldsteden zie je steeds vaker musea verschijnen
in buitenwijken en dat kan ook zeer positief werken en zo'n deel van een stad
een heel nieuw leven inblazen. Dat zou hier ook het geval kunnen zijn. Ik
begreep echter later dat men het hele museum naar de zuidas wil verplaatsen.
Dat vind ik geen goede gedachte, want het is natuurlijk ook heel aardig om
een aantal musea bij elkaar te hebben in het Museumkwartier. Het valt mij
overigens op dat men in Amsterdam met de staart van de discussie begint, namelijk
met het gebouw. Er wordt niet echt beleid gevoerd. Er is geen visie op het
museum vastgelegd. Er komen ineens losseflodderideeën binnenwaaien en
daarover wordt gesproken. Ik vind dat geen goede benadering.De heerDittrich(D66)U hebt het over losseflodderideeën. Is het probleem niet dat men
in Amsterdam oploopt tegen het feit dat die collectie internationaal befaamd
is, maar dat het de gemeente aan geld ontbreekt om het museum op een behoorlijke
manier uit te breiden en te verbouwen? Is dat niet de reden dat men naar allerlei
kleinere oplossingen zoekt die misschien niet volwaardig zijn? Vindt u niet
dat het Rijk een verantwoordelijkheid heeft om actief en creatief mee te denken
met Amsterdam om een wezenlijke oplossing voor dit probleem te
vinden?StaatssecretarisVan LeeuwenDe heer Dittrich vraagt mij nu om mijn mening als staatssecretaris. Mijn
voorganger Van der Ploeg heeft natuurlijk al met de burgemeester van Amsterdam
gesproken over dit punt. Het gaat natuurlijk altijd om geld. De heer Van der
Ploeg heeft gezegd dat misschien ook hier moet worden gezocht naar een mogelijkheid
voor cultureel beleggen zodat mensen worden betrokken bij het zoeken naar
financiën. Meer dan dat kan de overheid niet doen vanwege de manier waarop
de verdeling tussen rijksmusea en stedelijke musea is geregeld. Ik begrijp
best dat men geneigd is iets meer te doen gezien de internationale allure
en de waarde van het museum. Wij moeten daarmee enorm oppassen, want de kans
bestaat dat dan binnen de kortste keren andere, niet-onbelangrijke stedelijke
musea op stoep staan. Wat moet ik dan zeggen als het gaat om een gelijke behandeling?
Meedenken kan altijd. En als u mij een financiële onderbouwing kunt geven,
kan erover worden gedacht om meer te doen. In dit stadium zie ik daar echter
geen mogelijkheden voor.De heerVan de Camp(CDA)Wij moeten wel een beetje oppassen. Het gaat om de autonomie van de gemeente
Amsterdam. Er wordt hier gezegd dat Amsterdam het niet kan betalen. Amsterdam
zou het wel kúnnen betalen, maar de raad heeft een andere prioritering
in de uitgaven vastgesteld. Dat moet worden gerespecteerd. De staatssecretaris
zou wel een iets actievere houding kunnen aannemen. Het zit vast. Hij zegt
dat er losse flodders zijn, maar dat zijn dan wel losse flodders die al heel
lang bestaan. Als het zo doorgaat, denk ik dat het probleem verder verzandt.
De staatssecretaris zou mee kunnen denken zonder meteen met een budget te
komen.StaatssecretarisVan LeeuwenHet beeld van losse flodders had ik beter niet kunnen gebruiken. Ik heb
duidelijk willen maken dat ik een goed structureel beleid mis. Overigens denk
ik al een beetje mee. Onlangs gaf een Amsterdamse ondernemer in een interview
met een bekend landelijk ochtendblad nogal af op mij. Ik ken die man niet,
maar ik wil toch graag even met hem praten. Daarom heb ik een afspraak met
hem gemaakt, want deze problematiek intrigeert mij. Misschien zijn er wel
Amsterdamse ondernemers die er iets mee willen. Ik wil mij er graag mee bemoeien,
maar het is natuurlijk wat gratuite om van alles te beloven. Het feit dat
ik weinig financiële mogelijkheden heb, betekent niet dat ik stil zit.In de beleidsbrief "Bibliotheken in beweging" heeft mijn voorganger zijn
plannen uiteengezet voor een grootscheepse vernieuwingsslag ten behoeve van
het stelsel van openbare bibliotheken. Knelpunten liggen vooral op het gebied
van bestuurlijke structuur, ICT-dienstverlening en -infrastructuur en human
capital. In mijn aanvullende beleidsbrief "Bibliotheken in beweging 2" heb
ik mijn accenten gelegd. Ik zie de openbare bibliotheek met fijnmazige vertakkingen
in de samenleving als een instrument bij uitstek voor de communicatie van,
met en tussen burgers op allerlei terreinen. Ik denk hierbij met name aan
jeugd en allochtonen. Het heersend economisch klimaat maakt wel dat de ambities
van de vernieuwingsoperatie of het tempo daarvan aangepast moeten worden aan
de financiële mogelijkheden. Het belangrijkste is echter – hiermee
kunnen de convenantspartners instemmen – dat het vernieuwingstraject
als zodanig niet stil komt te liggen. Die afspraak is dan ook nadrukkelijk
gemaakt. Ik was verheugd over de positieve reactie van de commissie tijdens
het algemeen overleg over bibliotheken van 26 september jl. De commissie onderschreef
namelijk dat een goede benutting van het stelsel van openbare bibliotheken
veel kan betekenen voor thema's als culturele participatie, onderwijsondersteuning,
sociale cohesie, normen en waarden, integratie van nieuwkomers en het vormen
van tegenwicht tegen de afbrokkeling van de voorzieningen in kleine dorpen.
Hiervoor is overleg nodig met de betrokken overheden. In het vroege voorjaar
van 2003 – dan ben ik er nog wel – zal ik de Kamer een rapportage
toezenden over de voortgang van het interdepartementaal overleg op dit punt.
In dezelfde rapportage zal ik berichten over de verschillen in de toerusting
van bibliotheken, speciaal met betrekking tot de situatie op het platteland
en over de voortgang van de bestuurlijke hervorming.MevrouwAzough(GroenLinks)Tijdens het algemeen overleg hebt u toegezegd dat u met uw vuist op tafel
zult slaan om het benodigde geld te krijgen. U hebt het nu over interdepartementaal
overleg, maar kunt u nu al iets zeggen over de financiële gevolgen voor
de bibliotheken?StaatssecretarisVan LeeuwenNee, dat overleg loopt nog. Begin volgend jaar zal ik u schriftelijk informeren.De heerVan de Camp(CDA)Ik heb nog gevraagd naar de overheadkosten van dat proces. Er schijnt
een heel dure organisatie te zijn ingehuurd.StaatssecretarisVan LeeuwenHet lijkt mij het beste dat ik ook hierop terugkom in de brief die de
Kamer begin volgend jaar zal bereiken.De heer Van de Camp heeft gevraagd naar de positie van de regio in het
cultuurbeleid. Hierop moet ik vooral in procedurele zin antwoorden. Naar aanleiding
van gebeurtenissen rondom de totstandkoming van de vorige Cultuurnota is besloten
om meer ruimte in de procedure te reserveren voor de inbreng van de acht convenantspartners,
het IPO en de VNG. Daarover zijn goede afspraken gemaakt met laatstgenoemde
partijen. Die afspraken zijn vastgelegd in het zogenaamd algemeen kader voor
het bestuurlijke overleg. De basis van die besprekingen vormen de zogenaamde
regionale cultuurprofielen die op dit moment door de betreffende gemeenten
en provincies worden opgesteld. Daarin presenteren de bestuurspartners de
stand van zaken op dit moment en hun plannen voor de toekomst. Er is ook gezegd
dat er in het zuiden van het land te weinig voor cultuur wordt gedaan en in
dat verband is op het idee gewezen om kunst uit de depots van het Stedelijk
Museum in bijvoorbeeld Limburg te gebruiken. Ik maak daar de kanttekening
bij dat er in Limburg veel aan cultuur wordt gedaan waarvan veel door het
ministerie wordt gesubsidieerd. Daarmee weerspreek ik het hier geschetste
beeld; ik denk dat er in het Zuiden van het land heel wat wordt gedaan.Ik beperk mij verder tot de belangrijkste vragen en ik hoor dan wel in tweede instantie op welke vragen u alsnog antwoord hebben wilt. Cultuur
en school is een belangrijk onderwerp waaraan ik ook de nodige aandacht heb
besteed tijdens het debat over de onderwijsbegroting op 13 en 14 november.
Verscheidene fracties, waaronder die van het CDA en GroenLinks, hebben aandacht
gevraagd voor het cultuuronderwijs in de basisvorming en het vmbo. Zoals ik
twee weken geleden bij de onderwijsbegroting heb toegelicht, is voor dit kabinet
het belang van cultuureducatie voor de opleiding van jonge mensen evident.
Het gaat dan om alle leerlingen en niet alleen die in het vbo, maar ook de
60% van de leerlingen die in het vmbo zitten. Cultuureducatie is niet alleen
een belangrijke bijdrage aan de culturele en kunstzinnige vorming van individuele
leerlingen, maar ook een belangrijk middel voor scholen om een brede onderwijskundige
opdracht te realiseren. Ook hier snijdt het mes weer op zijn minst aan twee
kanten.Cultuureducatie is evenzeer belangrijk vanuit de invalshoek van normen
en waarden. Kunst en cultuur vormen een belangrijke waarde voor de samenleving:
cultuur kan mensen verbinden, de sociale cohesie versterken en het democratisch
gehalte van onze samenleving waarborgen. Bovendien biedt het tegenwicht aan
het "materiële" en biedt het inspiratie en plezier. Daaraan kunnen wij
toevoegen dat wij een groot probleem hebben: het lerarentekort. Dit tekort
is een van dé hete hangijzers van mijn ministerie. Met een project
als "kunstenaars in de klas", kunnen wij de kwestie wellicht niet oplossen,
maar wel een kleine bijdrage leveren aan een verzachting van het probleem.
Volgend jaar wordt het vak CKV, dat u natuurlijk kent, ook in het vmbo. Nu
beschikken leerlingen in dit onderwijs al over vouchers. Ook in de basisvorming
zijn er inmiddels vouchers beschikbaar. De vragen van verschillende fracties
zie ik als een aanmoediging om verder te gaan met het versterken van de aandacht
voor cultuur in het onderwijs.Er zijn diverse beleidsnota's over de digitalisering van het cultureel
erfgoed en de beleidsbrief van 27 mei 2002 is de meest recente. In de afgelopen
jaren is weliswaar veel geïnvesteerd in de digitalisering van het erfgoed,
zonder dat dit echt heeft bijgedragen aan de zichtbaarheid en toegankelijkheid
ervan. De meeste digitaliseringsinitiatieven staan nog los van elkaar en het
wiel wordt nog steeds op verschillende plaatsen tegelijk uitgevonden. Projecten
houden onvoldoende rekening met duurzaamheid, toekomstig gebruik en continuïteit.
Daarom heb ik mij voorgenomen om in de komende maanden nog de nodige voorbereidingen
te treffen, zodat de overheid duidelijke eisen kan stellen aan het digitaliseringsproces
bij erfgoedinstellingen. De basis hiervoor ligt in de beleidsbrief Digitalisering
cultureel erfgoed die op 27 mei aan de Kamer is gezonden. Ik heb die brief
inhoudelijk overgenomen. Een knelpunt daarbij is dat hogere eisen aan digitalisering
ook meer kosten voor de instellingen betekenen. Binnen de huidige begroting
zijn er geen extra middelen structureel beschikbaar. De Raad voor cultuur
adviseert begin 2003 in de marge van een vooradvies ook over dit onderwerp.
Wij zullen daarop moeten wachten.De heer De Grave refereerde aan de ID-banen. Hierover is contact geweest
met staatssecretaris Rutte. De ID-banen zijn inderdaad belangrijk voor de
cultuursector: veel mensen met ID-banen zijn juist werkzaam in die sector.
Ik ben hierover herhaaldelijk door mensen benaderd. Dat is logisch, want men
maakt zich grote zorgen. Ik heb de staatssecretaris hierover dus benaderd
en zal dit naar aanleiding van uw vragen nog eens onder zijn aandacht brengen.
Daarnaast wil ik over het belang van deze banen voor de cultuur ook met de
VNG in contact treden.De heerDe Grave(VVD)Misschien kan het ietsje concreter. Als ik goed ben geïnformeerd,
stelt de regering in het kader van de najaarsoverlegenveloppe een niet onaanzienlijk
bedrag beschikbaar om de doorstroom van ID-banen naar een vaste baan te bevorderen.
Het ging mij erom of u in de discussie met de heer Rutte een deel van dit
bedrag voor uw sector heeft weten te reserveren, juist omdat een aantal andere
sectoren, zoals onderwijs, veiligheid en gezondheidszorg als prioritaire sectoren
zijn genoemd. Dus het komt hierop neer: kunt u een deel van die pot krijgen?StaatssecretarisVan LeeuwenIk zal het als zodanig meenemen in het gesprek met de heer Rutte.De heerVan de Camp(CDA)Daar komt nog een ding bij: als de "variant-De Grave" wordt uitgewerkt,
dan komt er een aantal Melkertbanen vrij: de mensen stromen immers door in
de prioritaire sectoren. Het is de vraag of staatssecretaris Rutte bereid
is om die vrijgekomen gelden van de blijvende Melkertbanen dan ten gunste
van de cultuur aan te wenden. Volgens mij is dat een tweede variant, die daarnaast
moet worden uitgewerkt. Ik heb mij ook laten informeren: er wordt bezuinigd
en dat doet pijn, maar binnen die bezuiniging zouden van de 10.000 banen normale
banen gemaakt worden. Daarmee lijkt er geld voor de cultuursector beschikbaar,
mits je er alert op inspringt.StaatssecretarisVan LeeuwenOok deze sympathieke suggestie zal ik meenemen. Ik heb begrepen dat dit
ook een onderwerp van gesprek is in het overleg met de vakbonden. Uiteraard
heeft dit mijn volle aandacht. De Kamer zal er nader over worden geïnformeerd.De arbeidsvoorwaarden vormen een belangrijk onderwerp. Welnu, ik heb goed
nieuws. Om een eind aan de discussie te maken die is gestart onder mijn voorganger
en uit het oogpunt van gelijkberechtiging, ben ik bereid om een finale bijdrage
te leveren aan de arbeidsvoorwaardenproblematiek in de kunstensector, ondanks
het feit dat er in de cultuursector geen sprake is van arbeidsmarktkraptebeleid.
Daarmee heb ik het ook over de omscholingsregeling voor dansers en de muziekensembles.
Door een interne herschikking zal ik binnen mijn begroting een structureel
bedrag vrij kunnen maken van circa 1 mln euro voor de omscholingsregeling
voor dansers en de muziekensembles. Ik was laatst bij de Dansdagen in Maastricht
en daar werd ik ook hierover aangesproken, dus daar zullen ze hier erg blij
mee zijn. Wij hebben dit door een herschikking gelukkig kunnen doen. Dit bedrag
zou niet alleen een bijdrage aan het omscholingsfonds voor dansers moeten
omvatten, maar ook een bijdrage aan het inlopen van achterstanden zoals Cap
Gemini dat in zijn rapport beschreef. Ik denk dat het gat van 2,2% waaraan
mevrouw Azough refereerde, hiervan ook deel uitmaakt. Ik ben ervan overtuigd
dat met deze bijdrage en die van het vorige kabinet een substantiële verbetering kan optreden. Overigens ben ik ten principale van mening
dat de arbeidsvoorwaarden primair thuishoren in het overleg tussen werkgevers
en werknemers. Ik acht mijn bijdrage aan de oplossing van deze problematiek,
althans, wat het materiële aspect betreft, hiermee afgerond.De heerVan der Vlies(SGP)Herschikking op het departement maakt het de staatssecretaris mogelijk
hier iets aan te doen. Zo vat ik dit samen. Betekent dit echter dat er een
nota van wijziging op de begroting komt waarover wij binnenkort zullen gaan
stemmen? Ik weet hier namelijk nog niets van en ik heb behoefte aan een duidelijk
beeld op dat punt.StaatssecretarisVan LeeuwenVaak wordt, als je iets hebt gevonden, de wedervraag gesteld of er nog
meer te vinden is. Er komt geen nota van wijziging. Af en toe heb je een meevaller
en in dit geval kun je denken aan geld dat gereserveerd is voor juridische
procedures die kunnen meevallen. Daar zit een budgetflexibiliteit in waardoor
de mogelijkheid voor een dergelijke herschikking ontstaat.De heerVan der Vlies(SGP)Het is uitstekend dat er meevallers zijn die dan weer een bestemming moeten
krijgen. De Kamer, als begrotingswetgever, is uitermate geïnteresseerd
in de punten en komma's van een dergelijke operatie. Ik vraag de staatssecretaris,
op dit punt een toelichtende brief bij de begroting te leggen, zodat wij kunnen
lezen wat er gebeurt en kunnen beoordelen of dit goed is.De heerDe Grave(VVD)Ik sluit mij hier graag bij aan, al is het om te kunnen beoordelen dat
de meevallers bij juridische procedures incidenteel of structureel zijn. Ik
vind het buitengewoon knap van de staatssecretaris dat hij voor de komende
tijd structureel kan zien dat er meevallers bij juridische procedures zijn.
Dat is een prestatie van formaat. Dit is ook een van de weinige terreinen
waarbij ik mij iets voor de geest kan halen. Ik zit hier manmoedig het amendement
van collega Dittrich over het bedrag van 1 mln inzake de budgetflexibiliteit
tegen te houden, onder het mom dat je geld niet zo maar in een kast vindt,
maar quod licet Jovi, non licet bovi: dit kan het geval niet zijn. Ik kan
niet de heer Dittrich toespreken over zijn regeltjes en budgetflexibiliteit,
terwijl de staatssecretaris vrolijk meldt dat hij wél budgetflexibiliteit
heeft. Het doel is fantastisch, maar ik moet met collega Van der Vlies erop
aandringen om dit precies uitgeschreven te zien: incidenteel, structureel.
De Kamer moet dit exact kunnen beoordelen. Het betekent namelijk dat de Kamer
u de vorige keer te veel geld heeft gegeven.StaatssecretarisVan LeeuwenHet heeft er misschien mee te maken dat ik, zoals ik eerder meldde, in
mijn vorige leven advocaat was en goed kan beoordelen wat de kosten van juridische
procedures horen te zijn. U hebt volledig recht op een schriftelijke uiteenzetting
en die krijgt u ook van mij.De heerDittrich(D66)Overigens wil ik het de staatssecretaris niet zo moeilijk maken. Het is
fantastisch dat hij dit bedrag gevonden heeft. Kunnen wij hier echter uit
afleiden dat de pot budgetflexibiliteit groter is geworden? De staatssecretaris
heeft elders geld gevonden via herschikking van taken en dat betekent volgens
mij dat de dekking van mijn amendement alleen maar sterker is geworden.StaatssecretarisVan LeeuwenWij spraken daarnet over the culture of giving. Het lijkt erop dat als
de staatssecretaris daar zélf aan doet, hij moet uitleggen waarom er
niet nog meer mogelijkheden zijn.De heerDittrich(D66)Het is een soort koppelsubsidie.StaatssecretarisVan LeeuwenU krijgt een uitleg daarover en ik wil mijn verhaal op dit punt afronden.
Mede op grond van de voorlopige conclusie uit het derde rapport van Cap Gemini
blijf ik in gesprek met de sector over de wijze waarop in meer organisatorische
zin vormgegeven kan worden aan de doelstellingen ten aanzien van een verbetering
van de professionaliteit van de bedrijfsvoering van de sector en de rollen
van de verschillende actoren in dat proces.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Hamer, maar wij krijgen nog een brief.MevrouwHamer(PvdA)Wij krijgen nog een brief, maar ik heb een heel andere vraag. Iedereen
is ontzettend blij met de toegezegde 1 mln euro, maar volgens mij is ons voorgerekend
dat er een structureel tekort van 2,3 mln euro is. Wij kunnen even blij zijn,
maar ik wil toch weten wat er met die andere 1,3 mln euro moet gebeuren.StaatssecretarisVan LeeuwenDaar zal ik nog op terugkomen in diezelfde brief.Ten slotte ga ik in op een vraag van de heer Van de Camp en mevrouw Van
Velzen over de efficiencykorting en de zogenoemde OVA, de overheidsbijdrage
voor arbeidskosten. Indien de heer Van de Camp daarmee doelt op de wijze waarop
in de sectoren cultuur respectievelijk media is omgegaan met de efficiencykorting
uit het Strategisch akkoord, zeg ik hem bij deze toe dat wij daar vanmiddag
nog nader over komen te spreken bij de behandeling van de mediabegroting.Ik realiseer mij dat er nog een paar zaken zijn blijven liggen, maar het
is in verband met de tijd niet mogelijk om alle vragen te beantwoorden. Het
lijkt mij het beste als u in tweede termijn aangeeft wat volgens u nog is
blijven liggen.De voorzitter:U kunt de Kamer ook altijd schriftelijk nader informeren. Laten wij afspreken
dat de vragen wel beantwoord worden, maar dan schriftelijk.Ik wijs u op de beperkte spreektijd in tweede termijn: de PvdA 6 minuten,
het CDA 6 minuten, GroenLinks 3 minuten, de VVD 3 minuten, de LPF 7 minuten,
D66 1 minuut, de SGP afrondend 1 minuut en de SP is niet meer aanwezig.De vergadering wordt van 14.18 uur tot 14.25 uur geschorst.De voorzitter:Ik heropen de vergadering. Ik verzoek iedereen om weer de plaatsen in
te nemen, ook de gedeputeerde uit Overijssel. Wij beginnen nu aan de tweede
termijn van de commissie. Ik heb zojuist al aangegeven hoeveel minuten iedereen
in de tweede termijn nog heeft en ik verzoek iedereen zich daaraan te houden.
Het voorlezen van eventuele moties valt binnen de spreektijd.Tweede termijn van de commissieMevrouwHamer(PvdA)Voorzitter. Allereerst bedank ik de staatssecretaris voor zijn antwoorden.
Ik heb in mijn eerste termijn schertsend gezegd dat het beleid mij op grond
van het papier deed denken aan het stiltecentrum. Ik moet dat terugnemen.
Nu ik de staatssecretaris heb horen spreken, is dit beeld niet blijven hangen.
Er is echter een ander beeld ontstaan dat enerzijds positiever is en anderzijds
niet. Het is het beeld van de staatssecretaris die in een sprookjesbos rondloopt.
Ik heb een dochter van vier, dus ik verdiep mij erg in sprookjes. Dat heeft
zeer veel leuke kanten. Je kunt bijvoorbeeld erg veel dromen. Het vervelende
aan die sprookjes is echter dat er altijd boze heksen, vervelende dwergen
of andere nare zaken op de weg komen en aangezien deze staatssecretaris van
het ministerschap droomt, terwijl in het Strategisch akkoord het woord cultuur
niet voorkwam, kwam deze associatie bij mij op. Als ik de reactie van de staatssecretaris
op het voorstel van de PvdA-fractie goed begrijp, vindt hij 1% van het budget
voor cultuur te star. Hij houdt echter tekorten in stand op onder andere bibliotheken,
hersteloperaties en amateurkunst.Deze staatssecretaris wil een aantal praktische punten uitgevoerd hebben.
Dat is heel lovenswaardig, maar hij lost de grote knelpunten op bijvoorbeeld
het vlak van de arbeidsvoorwaarden niet op. Deze staatssecretaris droomt er
namelijk van om met minder mensen hetzelfde werk te doen en kwaliteitsverbeteringen
door te voeren. Hij noemt dat zelfs beleidsrijk bezuinigen. Volgens mij is
beleidsrijk bezuinigen echter iets anders, want dan heb je een doel voor ogen.
Mij lijkt dit eerder beleidsarm bezuinigen, want de kaasschaaf gaat er gewoon
overheen. Kortom, de droom is op zichzelf prima, maar de realiteit is toch
dat er heel veel beren, heksen en dwergen op de weg zijn gekomen. Ik hoop
dat deze staatssecretaris voor maart uit het sprookjesbos zal komen, terug
in de werkelijkheid. Die zal zuur zijn, zeker voor de betrokkenen. Ik heb nog twee praktische vragen die in eerste termijn niet zijn beantwoord.
Ik heb gevraagd of wij inzicht kunnen krijgen in de oplossingen voor de Melkertbanen
voor de begrotingsbehandeling van Sociale Zaken. Mijn tweede vraag gaat over
de bezuinigingen op de kunstenprogramma's als gevolg van de bezuinigingen
op de media.Ik wil mijn resterende tijd gebruiken om drie moties in te dienen, onder
andere over de arbeidsvoorwaarden. Wij leken wel zo'n verheugend bericht te
krijgen dat het probleem structureel opgelost zou worden, maar ik hoorde de
staatssecretaris zeggen dat dit het laatste punt ter verbetering was. Als
het maar om de helft van het bedrag gaat, zijn wij er natuurlijk nog niet.
Dan wordt de sector blij gemaakt met een dooie mus; vandaar mijn motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat stagnatie in de ontwikkeling van de arbeidsmarkt in de
cultuursector zeer onwenselijk is voor zowel het waarborgen van het cultuuraanbod
als voor de werkgelegenheid;verzoekt de regering, de verbetervoorstellen onder andere geformuleerd
door Cap Gemini voortvarend ter hand te nemen en de ontstane verschillen tussen
delen van de sector structureel weg te nemen, evenals de problemen met de
omscholingsregeling dansers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Azough en Dittrich. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 79 (28600-VIII).MevrouwHamer(PvdA)Mijn tweede motie betreft de bibliotheken. Wij hebben er eerder een heel
uitgebreid overleg over gehad en kregen toen mooie toezeggingen van de staatssecretaris.
Hij vroeg ons toen om hem aan te sporen. Ik heb gemerkt dat die aansporing
nog steeds hard nodig is, want de oplossing is er nog niet. Hij moet het dan
maar als een steuntje in de rug zien. Ik dien daartoe de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat bibliotheken toegankelijk en betaalbaar moeten zijn en
blijven;verzoekt de regering, zo spoedig mogelijk in overleg met de bibliotheeksector
de eerder gemaakte afspraken tot reorganisatie en innovatie tot uitvoering
te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Azough en Dittrich. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 80 (28600-VIII).MevrouwHamer(PvdA)Mijn laatste motie betreft de sport. Misschien is dat dan toch een sprookje
dat wij samen tot een goed einde kunnen brengen. Het is zeer te prijzen dat
de staatssecretaris zegt dat ook gewone dingen – sport is van heel veel
mensen – tot de cultuur behoren. Daarom vind ik het betreurenswaardig
dat de mensen die met de oprichting van het Nederlands sportmuseum bezig zijn
van het kastje naar de muur worden gestuurd en met bureaucratische procedures
worden belast.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat sport en sportgeschiedenis een belangrijk deel is van
de Nederlandse cultuur;verzoekt de regering, de mogelijkheden nader te onderzoeken voor de exploitatie
van een sportmuseum en de Kamer hierover zo spoedig mogelijk te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Azough, Dittrich en Wiersma.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 81 (28600-VIII).De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter. Ook ik wil mijn dank en waardering uitspreken voor de beantwoording
door de staatssecretaris. Wij hebben vanochtend al geconstateerd dat het voor
een staatssecretaris in demissionaire toestand die ook nog eens voor zijn
eerste begroting staat buitengewoon moeilijk kan zijn, maar ik meen dat het
overleg op een aantal punten tot toezeggingen en verheldering heeft geleid.Uit mijn parlementaire ervaring weet ik dat een goede staatssecretaris
soms beter kan zijn dan een zwakke minister. Maar ik heb wel een beetje een
hekel aan mensen die zeggen dat zij weggaan. Dat moet u niet te vaak doen.
U blijft gewoon totdat er een nieuw kabinet is. Ook in het veld wordt uw onderhandelingspositie
daardoor aanmerkelijk verzwakt. Wellicht blijft de heer Nawijn in de Kamer
en bent u de enige die geroepen wordt tot het departement. Dan hebt u al die
opmerkingen voor niks gemaakt. Mijn advies is: roep niet te vaak dat u weggaat,
want dat krijgt zijn eigen dynamiek.Ik heb niet begrepen of er een overzicht komt zoals de heer De Grave en
ik hebben gevraagd over de best practices en alle initiatieven die tot dit
moment zijn genomen. Moet er worden gewacht totdat het overleg met staatssecretaris
Van Eijck is afgerond? Ik wil er graag iets over horen.De staatssecretaris heeft bij mijn weten vier brieven toegezegd, wat op
zichzelf al heel wat is. Ik begrijp dat wij nader worden geïnformeerd
over de restauratorenopleiding. Het was nog niet helemaal duidelijk hoe hij
die bezuiniging zal invullen. De Kamer hecht er zeer aan dat de restauratorenopleiding
overeind blijft. Wij worden er nog schriftelijk over geïnformeerd.Ik was een punt uit mijn eerste termijn vanwege de tijd vergeten, te weten
de filmindustrie. Hoe zit het nu met de fiscale faciliteit voor de filmindustrie?
Is dat overleg afgerond met uw collega van Financiën? Mij bereiken namelijk
berichten dat het toch nog een beetje vastzit op deze en gene. Ik hoor graag
dat die fiscale faciliteit wordt uitgebreid.Ik heb er ook nota van genomen dat wij een brief krijgen over de Cultuurnotasystematiek,
de inventarisatie van wat er tot op dit moment ligt en de resultaten van de
ambtelijke werkgroep, opdat de Kamer tijdig haar positie op dat punt kan markeren.
Het is mij duidelijk geworden dat met de regionale cultuurprofielen ernstig
rekening wordt gehouden.Ik roep de mensen van het popmuseum en van het sportmuseum nadrukkelijk
op om een aanvraag in te dienen bij de Raad voor cultuur in het kader van
de Cultuurnota. Dat schijnt de koninklijke weg te zijn. Wij willen de grote
C een beetje kleiner maken en beide musea lijken mij daarin te passen. Ik
sta sympathiek tegenover de motie van mevrouw Hamer om in de tussentijd iets
te doen voor het sportmuseum. De heer Meijer, een van de eerdere initiatiefnemers
van een motie bij de behandeling van de begroting VWS, heeft mij gemeld dat
ook hier particulier geld beschikbaar is. Er zijn in Nederland ondernemers
die er best iets voor willen doen om een sportmuseum op poten te zetten. Daarmee
zouden wij de komende twee jaar tot aan de systematiek van de Cultuurnota
kunnen overbruggen. De staatssecretaris gaat binnenkort met een ondernemer
praten over het Stedelijk Museum. Wil hij de ondernemers ook in contact brengen
met het sportmuseum?Ik heb begrepen dat de derde brief een tussentijdse monumentenbrief is,
waarin de staatssecretaris de Kamer bijpraat over wat er sinds 18 december
2001 is gebeurd en over de mogelijkheden en onmogelijkheden van dit moment
binnen het immer omvangrijke monumentendossier.In de vierde brief legt de staatssecretaris uit hoe het bedrag van 1 mln
structureel voor de arbeidsvoorwaardenvorming in de cultuursector wordt gedekt.
Ik zou hem op een punt willen stimuleren. Bij de Regeling overheidsbijdrage
vorming arbeidsvoorwaarden (OVA-regeling) gaat het niet alleen om de media.
Het betreft alle mensen in de cultuursector. Wil de staatssecretaris onderzoeken
of de OVA-regeling kan worden ingezet voor de cultuursector in brede zin?De staatssecretaris lijkt op een echte politicus als hij zegt dat de bezuiniging
op het Muziekcentrum van de omroepen in het volgende notaoverleg aan de orde
komt. Ik neem wel aan dat het dan wordt opgelost.MevrouwAzough(GroenLinks)Voorzitter. De staatssecretaris wil graag minister zijn. Ik had al begrepen
dat hij graag lintjes uitdeelt. De afgelopen maanden heeft hij er daarvan
vele opgespeld. Een staatssecretaris die minister wordt met deze middelen,
zonder steun in het regeerakkoord of in het kabinet, lijkt mij niet meer dan
een symbolisch lintje te krijgen. Juist in een economisch lastige tijd lijkt
het mij zinnig de eerder door ons voorgestelde 1%-regeling serieus te bekijken
en daarop serieus te reageren. Als de staatssecretaris minister wil zijn,
gaat hij volgens mij iets te gemakkelijk voorbij aan het voorstel van de 1%-regeling.Sommige initiatieven op het gebied van samenwerking tussen bedrijfsleven
en de kunstensector, zoals dat in Groningen, zijn prima. Kunst en cultuur
hebben echter een intrinsieke waarde en zijn intrinsiek weerloos. De fractie
van GroenLinks keert zich dan ook fel tegen de vercommercialisering, die in
de publieke opinie zo nu en dan naar voren komt. Cultuur en kunst mogen, net
zo min als onderwijs, vervallen in een geldcarrousel.De beantwoording van de vragen over de bezuinigingen baart mij zorgen.
Over zaken als ICN en het Nationaal archief heb ik geen bevredigend antwoord
gekregen. Hetzelfde geldt voor de arbeidsvoorwaarden. Het is prima dat de
staatssecretaris nog schriftelijk antwoord geeft op de vraag daarover. Ik
hoop dat het niet bij 1 mln blijft, maar dat hij in zijn brief zal toezeggen
dat hij in de flexibiliteitsregeling 2,3 mln hebt gevonden.De verdere ontwikkeling van de bibliotheek als academie van het volk is
noodzakelijk. Daarom vind ik het jammer dat de staatssecretaris verwijst naar
brieven die hij in januari 2003 zal toesturen. Wij zijn niet bezig met een
uitstelronde, want dan zouden wij meteen kunnen vertrekken. Daarom pleit ik
ervoor om in de brief die wij in januari krijgen concreet antwoord te geven
op hoe de knelpunten met betrekking tot de bibliotheken worden opgelost. Als
dat met geld gebeurt, dan hoor ik graag waar dat vandaan komt.In de inleiding op zijn visie op kunst en cultuur sprak de staatssecretaris
vaak over normen en waarden. Ik ben benieuwd wat hij daar precies mee bedoelt,
want dit is een zeer breed begrip. De staatssecretaris denkt
dat vreselijke wandaden als die in Venlo, met Meindert Tjoelker en met Joes
Kloppenburg via cultuur kunnen worden voorkomen, maar ik twijfel daaraan.
Ik wil graag weten hoe de staatssecretaris dat denkt te realiseren, vooral
omdat hij niet veel extra investeert in bijvoorbeeld cultuureducatie. Het
lijken mij vooralsnog enigszins obligate opmerkingen.De heerDe Grave(VVD)De staatssecretaris heeft de brede veelzijdigheid van de cultuursector
opnieuw aan de orde gesteld. Hij heeft ook heel wat wensen en verlangens op
zijn bordje gekregen. Er moet meer aandacht komen voor zang, brassbands, fanfares,
drumbands, popmuseum en sportmuseum. Hij moet dus een hoop doen. Een collega
van mij heeft daarover het begrip "kangoeroemanagement" het licht doen zien.
Daarmee bedoelde hij: grote sprongen met een lege buidel. Kangoeroemanagement
is dus lastig. Cultuur moet relatief worden ontzien, maar alles ligt wel vast.
Met veel peuren en kijken naar goedkope advocatenkantoren is er een miljoen
euro voor een acuut probleem gevonden. Daar krijgen wij nog nadere inlichtingen
over, maar voor de rest ligt het allemaal nogal vast. Dat betekent dat het
vooral moet komen van de gesprekken met de particuliere sector. Ik vind het
wel van belang dat de Kamer scherp kijkt naar de prioriteitenstelling op dat
punt. Het antwoord van de staatssecretaris over het sportmuseum vond ik heel
positief, maar ik zit wel een beetje met de motie in mijn maag. Het sportmuseum
vind ik een fantastisch idee, maar gaat het wat dit betreft om een motie waarin
algemene ondersteuning wordt uitgesproken, of moet ik de motie zien als een
motie waarin de staatssecretaris iets wordt gevraagd? Moties zijn scherpe
wapens. Daarin wordt soms aangegeven dat wij ontevreden zijn met wat een staatssecretaris
doet. Daar is in dit geval geen sprake van, want daar is geen aanleiding voor.
Ook kan in de motie staan dat er met het oog op de begroting nadere afwegingen
moeten worden gemaakt. Het is mij niet helder wat deze motie precies betekent.
Ik hoor graag hoe de staatssecretaris die ziet. Ik ben het met het doel eens,
maar ik wil waken voor het beeld dat als gevolg van de motie kan ontstaan,
in de richting van een derde partij, namelijk dat de overheid de verantwoordelijkheid
daarvoor draagt. Dat is wat wij niet willen, want als het sportmuseum alleen
maar een rijksaangelegenheid wordt qua financiering, dan hebben wij een probleem.MevrouwHamer(PvdA)Misschien moet u de motie even lezen en de tekst tot u laten doordringen.De heerDe Grave(VVD)Dat heb ik heel goed gedaan, maar ik zit al lang genoeg in dit vak om
te weten dat moties soms slecht worden geformuleerd. Er staat geen onvertogen
woord in de motie, maar wat is het concrete doel ervan? Welke scherpe uitspraak
legt u de Kamer via deze motie voor?MevrouwHamer(PvdA)Ik wil graag dat met men dit initiatief niet van het kastje naar de muur
wordt gestuurd. In de brief van de staatssecretaris van VWS staat dat zij
er niets mee kan, om dezelfde reden die de staatssecretaris van Cultuur aangeeft,
namelijk dat de kwestie niet past in de procedure met betrekking tot de Cultuurnota
die nog twee jaar duurt. Ik wil graag dat er in de tussenliggende periode
toch iets gebeurt.De heerDe Grave(VVD)Wat wilt u dan precies?MevrouwHamer(PvdA)Het ondersteunen van het particulier initiatief op dit punt. Dat laat
de motie vrij, maar dat is niet toegezegd. Er is alleen maar aangegeven dat
er over twee jaar een aanvraag kan worden ingediend. Dat was het antwoord.De heerDe Grave(VVD)Ik heb het antwoord van de staatssecretaris wat uitvoeriger verstaan.
Hij heeft gewezen op de procedure met betrekking tot de Cultuurnota. Ik neem
aan dat u daar niet van wilt afwijken, want anders moet u een concreet voorstel
indienen. Ik heb de staatssecretaris horen zeggen dat hij dit soort initiatieven
zeer waardeert. Het is mij nog steeds niet helder wat de uitspraak van de
Kamer inhoudt als het gaat om het corrigeren van het beleid van de staatssecretaris.
Misschien kan hij daar in tweede termijn op reageren. Dan kunnen wij dat vervolgens
meewegen in de beoordeling van de motie. Op twee van mijn opmerkingen heb ik nog geen reactie gehad. Op het gebied
van administratievelastendruk heb ik de staatssecretaris gevraagd concrete,
kwantificeerbare doelstellingen te formuleringen. Zonder deze doelstellingen
kan de Kamer niet goed beoordelen wat er op dat punt wordt gepresteerd. Ook
had ik nog een vraag gesteld over het op de Unesco-lijst plaatsen van de Amsterdamse
binnenstad.Tot slot wil ik nog een opmerking maken over de motie over het Stedelijk
Museum.De heerDittrich(D66)Die motie is nog niet ingediend.De voorzitter:De heer De Grave zal zijn vraag dus moeten bewaren totdat de motie is
ingediend.De heerDe Grave(VVD)In dat geval zal ik de heer Dittrich dadelijk interrumperen.De heerWiersma(LPF)De LPF-fractie dankt de staatssecretaris voor de gegeven antwoorden, hoewel
niet alle vragen zijn beantwoord die de LPF-fractie in eerste termijn heeft
gesteld. De LPF-fractie is blij dat er toch min of meer Kamerbreed overeenstemming
bestaat over cultuur voor een brede doelgroep. Cultuur moet minder elitair
gemaakt worden en er moet meer cultuur naar jongeren gebracht worden. Wij
hopen dat de mogelijke opvolger van de huidige staatssecretaris diens initiatieven
in die richting zal voortzetten. De LPF-fractie zal daarvoor in de komende
kabinetsperiode blijvend aandacht vragen.De LPF-fractie staat sympathiek tegenover het amendement van de D66-fractie
over investeringen van particulieren en het bedrijfsleven in de museumsector.
Een en ander moet qua dekking echter wel in orde zijn. Behalve het percentage
van 1% van de rijksbegroting voor cultuur, vindt de LPF-fractie ook de andere
punten van het plan van de D66-fractie sympathiek. Eerst zal er echter gekeken
moeten worden naar de financiële haalbaarheid.Wat betreft de eis van 15% aan eigen inkomsten die wellicht zou moeten
gelden voor minderheidsgroepen, wil de LPF-fractie benadrukken dat het hier
moet gaan om de inhoud van de subsidieaanvragen en niet om de herkomst van
de indieners. Het lijkt de LPF-fractie niet juist wanneer subsidie-eisen,
waarover je op zich van mening kunt verschillen, voor de ene groep wel en
de andere groep niet gelden.Ik onderschrijf de opmerkingen van de heer Van der Vlies over het waarden-en-normendebat
dat tegen de achtergrond van media en cultuur speelt. Dit punt is overigens
nauwelijks aan de orde geweest. De heer Van der Vlies legde de nadruk op de
doorgeschoten uitingen die de normen en waarden in onze samenleving bezoedelen.
Waar doen wij het eigenlijk voor? Bij cultuur staat de mens centraal en volgens
Van Dale is cultuur ook nauw verweven met beschaving in het kader van de ethische
en educatieve aspecten van onze samenleving. Alles begint immers met zelfreflectie
en vervolgens gaat het om de vraag hoe wij ons binnen de context van culturele
waarden horen te gedragen. Verdere verdieping laat ik liever over aan het
komende waarden-en-normendebat.Ook wil ik nog een opmerking maken over het door de heer De Grave aangehaalde
gedachtegoed van Pim Fortuyn. Ik wil zijn opmerking, vooral gezien zijn achtergrond,
enigszins ontwapenen. Een inleidend betoog op filosofisch en esoterisch niveau
laat ik achterwege en spaar ik op voor het komende normen-en-waardendebat.
Als de staatssecretaris de positie van cultuur wil verbeteren, is dat mijns
inziens juist om daarmee invloed uit te oefenen op de manier waarop wij met
elkaar omgaan. Het gedachtegoed van Pim Fortuyn heeft daaraan een belangrijke
bijdrage geleverd. Iedereen omhelst nu immers de "hot items" die hij voor
het eerst heeft aangekaart.De heerDe Grave(VVD)Het was helemaal niet mijn bedoeling om een filosofische of een esoterische
opmerking te maken. Ik maakte juist een heel platte opmerking, namelijk dat
de heer Fortuyn er volgens mij voor pleitte om het aantal ministers terug
te brengen van veertien naar zes. In dat verband vond ik een pleidooi voor
een minister voor cultuur wat lastig te begrijpen.De heerWiersma(LPF)Op het moment dat zo'n opmerking wordt gemaakt, probeer ik een soort innerlijke
beschaving aan de dag te leggen om de heer De Grave niet te interrumperen
en daarom kom ik nu met mijn reactie. Ik denk dat de zaak op dit moment geneutraliseerd
is en op de juiste plaats is gezet.Op enkele vragen van ons is geen antwoord gekomen. Wij verzoeken de staatssecretaris
dan ook om de antwoorden op de vragen over cultuurvouchers en de ticketcultuurlijn
per brief aan de Kamer te doen toekomen.De heerDittrich(D66)Mijnheer de voorzitter. In de eerste plaats dank aan de staatssecretaris
die heeft laten zien dat hij een heel open houding heeft en goed luistert
naar de Kamer. Helaas komt hij niet altijd met goede antwoorden, maar dat
ligt natuurlijk ook aan de demissionaire status waarin hij verkeert. In vergelijking
met voorgaande debatten vind ik het heel zinvol om met deze staatssecretaris
te debatteren. Wat mij betreft had hij minister mogen zijn.De heerDe Grave(VVD)Moet je wat van hem?De heerDittrich(D66)De staatssecretaris heeft echter niet op al mijn vragen antwoord gegeven.
Ik wijs op de vragen over het Unidroit-verdrag, de verkoop uit de collectie
van de Leidse universiteit en de visie op de vaste boekenprijs. Ik wil daar
graag alsnog iets van hem over horen.Ik vind het belangrijk dat de Kamer aan de regering vraagt om de particuliere
financiering te accentueren. Daarom dien ik een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat naast overheidssubsidie ook private financiering de culturele
sector een belangrijke impuls kan geven en dat de overheid private financiering
dient te bevorderen;verzoekt de regering, de mogelijkheid voor een integraal pakket aan maatregelen
ter bevordering van private financiering van culturele instellingen te onderzoeken,
waarbij gedacht kan worden aan:- verhoging van de maximale belastingaftrekbaarheid van giften
aan culturele instellingen van 10 naar 20%;- aanpassing van het successierecht bij legatering aan culturele instellingen;- afschaffing van de minimale aftrek van giften aan culturele instellingen;- koppelsubsidies (matching grants);- een voorlichtingsbrochure voor bedrijven, particulieren en fondsen over
het belang en de (fiscale) voordelen van het schenken aan culturele instellingen,en de Kamer hierover op korte termijn te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich en Wiersma. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 82 (28600-VIII).De heerDe Grave(VVD)Wat is in deze motie "op korte termijn"?De heerDittrich(D66)Ik hoorde de staatssecretaris zeggen dat hij verwacht dat het nieuwe kabinet
rond april 2003 geïnstalleerd is. Ik zal de gevraagde informatie in ieder
geval graag daarvóór krijgen. Ik hoop dat deze staatssecretaris
dit nog wil onderzoeken, samen met zijn collega op Financiën, en de onderzoeksresultaten
wil voorleggen, zodat de Kamer met het volgende kabinet spijkers met koppen
kan slaan.De heerDe Grave(VVD)Wat zou er dan precies moeten worden onderzocht?De heerDittrich(D66)In de motie worden een aantal oerbeeldrichtingen genoemd. D66 vindt dat
in ieder geval organisaties uit het veld, zoals Kunst en meerwaarde en Kunst
en zaken, bij elkaar gehaald moeten worden, om na te gaan hoe daar structuur
in aangebracht kan worden en welke mogelijkheden er zijn om, net als in het
Engelse voorbeeld, een slag te maken door als overheid te stimuleren dat private
financiering op gang gebracht wordt. Daarvoor zijn een aantal randvoorwaarden
nodig die overheidsbeleid vergen. Die zaken kunnen in het onderzoek op een
rijtje worden gezet en er kan een prijskaartje aan gehangen worden, zodat
de nieuwe Kamer met het nieuwe kabinet spijkers met koppen kan slaan.De heerDe Grave(VVD)Het gaat dus om een inventarisatie van mogelijkheden.De heerDittrich(D66)U gaat nu ongetwijfeld zeggen dat wij alles al weten, maar dat is niet
zo. Er moet bovendien ook richting worden gegeven aan het veld, door bijvoorbeeld
te stimuleren dat mensen in het veld samen gaan werken.De heerDe Grave(VVD)Op zichzelf is een inventarisatie van mogelijkheden interessant, maar
de staatssecretaris kan dat ook gewoon toezeggen. Ik vraag mij af waarom u
hier met een motie over komt. Een motie is immers een nogal zwaar instrument
om iets te vragen. Het is normaal om gewoon aan de bewindsman te vragen om
dit voor 1 april te inventariseren en aan ons beschikbaar te stellen. Ik vind
dat zeker interessant en het thema spreekt mij ook zeer aan, maar ik zou niet
weten waarom daar per se een motie bij hoort. Dan lijkt het erop alsof de
Kamer iets wil dat de regering niet zou willen.De heerDittrich(D66)Ja, nu begrijp ik waarom u dit vraagt. Ik heb het bewust in de vorm van
een motie gevraagd, omdat wij niet alleen met deze staatssecretaris te maken
hebben, maar ook met die van Financiën.De heerDe Grave(VVD)De regering spreekt met één mond; dat weet u.De heerDittrich(D66)Mensen die iets willen, worden soms van het kastje naar de muur gestuurd,
van departement naar departement. Dan komt het gewoon niet van de grond. In
de motie wordt de regering aangesproken. De regering is inderdaad ondeelbaar.
Wij denken dat door het aanvaarden van deze motie een stap voorwaarts kan
worden gezet.Het antwoord van de staatssecretaris op mijn vraag over het Stedelijk
Museum vond ik bemoedigend, maar wel wat aan de magere kant. Daarom dien ik
een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging, overwegende dat het Stedelijk Museum in Amsterdam een collectie van internationale
kwaliteit en faam heeft die vanwege de behuizing van het museum niet in volle
omvang kan worden getoond;overwegende dat de noodzakelijke uitbreiding en verbouwing niet alleen
door de gemeente Amsterdam kan worden gefinancierd;spreekt als haar mening uit dat de rijksoverheid zich het ruimtegebrek
van het Stedelijk Museum Amsterdam moet aantrekken;verzoekt de regering, naar een oplossing te zoeken en opnieuw met de gemeente
Amsterdam de ontstane situatie te bespreken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Wiersma, Hamer en Azough.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 83 (28600-VIII).De heerVan der Vlies(SGP)Ik kan mij best inleven in de probleemstelling van de heer Dittrich als
het gaat om behuizing, logistiek en wat dies meer zij. Er is een fors probleem
en dat moet worden opgelost. Het is echter de vraag wie daarop moet worden
aangesproken. Vindt de heer Dittrich eigenlijk dat de collectie gezien internationale
faam en kwaliteit onterecht in beheer is van het gemeentebestuur? Vindt hij
dat het beheer eigenlijk een taak is van het Rijk? Wij hebben een aantal jaar
geleden de relevante musea ingedeeld op rijks- en gemeentelijk niveau. Is
hierbij een vergissing begaan?De heerDittrich(D66)Dat vind ik een interessante vraag. Het gaat om een gemeentemuseum dat
een internationale collectie heeft waarvoor mensen zelfs naar Nederland komen.
De vraag is wat er moet gebeuren als blijkt dat de gemeente Amsterdam te weinig
geld heeft om deze collectie op een goede manier te laten zien. Er moet dan
worden gezocht naar creatieve mogelijkheden om de gemeente te helpen. Dan
komt de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid in zicht. Ik snap de antwoorden,
mondeling en schriftelijk, van de staatssecretaris op de vragen van de heer
Hoogendijk van de LPF-fractie wel. In die beantwoording zegt de staatssecretaris
dat het Stedelijk Museum een gemeentemuseum is en dat straks allerlei gemeentemusea
op de stoep staan. Dat willen wij ook niet. Er zijn echter wel degelijk mogelijkheden
voor private financiering. De staatssecretaris zou het voortouw kunnen nemen
bij het zoeken naar mogelijkheden hiervoor zonder dat de gemeentelijke autonomie
en de gemeentelijke zeggenschap over het museum in gevaar worden gebracht.De heerVan der Vlies(SGP)Dat is mijn punt. Het is prima dat men zijn zorg uitspreekt over het Stedelijk
Museum. Het gaat er echter om wie erop wordt aangesproken. Dachten wij nu
echt dat het gemeentebestuur van Amsterdam niet in de gelegenheid is om private
geldstromen te activeren of daaraan niet denkt? Ik moet een objectief motief
hebben om het Rijk hier ook op aan te spreken, anders dan een algemene zorg
voor het cultureel erfgoed, het kunsthistorisch erfgoed en de kunstschatten
die wij binnen onze landsgrenzen hebben.De heerDittrich(D66)Uiteraard zoekt Amsterdam ook naar andere geldstromen, maar telkens als
bij het Rijk wordt aangeklopt, wordt gezegd: dit is een taak van de gemeente
en daar hebben wij niets mee te maken. Als deze staatssecretaris in het openbaar
laat zien dat het Rijk zich verantwoordelijk voelt voor het tonen van de grote
en mooie collectie van het museum, zal dat helpen bij het vinden van een oplossing
van de problemen in Amsterdam.De heerDe Grave(VVD)Het doel is prima, maar voorkomen moet worden dat de verantwoordelijkheden
door elkaar heen gaan lopen. Het Stedelijk Museum heeft zijn mooie collectie
kunnen krijgen onder het beheer van de gemeente. Verder maakt de gemeente
Amsterdam haar eigen afwegingen, ook als het gaat om cultuurbudgetten. De
stelling van de heer Dittrich dat de gemeente Amsterdam daar geen geld voor
heeft, klopt dus niet. Nee, de gemeente Amsterdam heeft een afweging gemaakt
en een niet onaanzienlijk bedrag ter beschikking gesteld aan het museum, alleen
vindt het museum dat te weinig. Het lijkt mij erg bezwaarlijk
dat er verwarring gaat ontstaan over de verdeling van verantwoordelijkheden
tussen de gemeente en het Rijk. De motie van de heer Dittrich zet echter alle
sluizen open. Elk museum heeft uiteraard een waardevolle collectie en tegelijkertijd
te weinig geld. De heer Dittrich zou moeten kunnen aantonen dat dat probleem
zich niet zal voordoen.De heerDittrich(D66)Het gevaar is minder groot dan het lijkt. De staatssecretaris heeft zelf
al gezegd dat hij belang hecht aan contacten met Amsterdam over het Stedelijk
Museum. Hij is mans genoeg om in die besprekingen de verantwoordelijkheden
van Rijk en gemeente van elkaar te scheiden. Door samen te zoeken naar een
oplossing, kan echter wel degelijk een situatie ontstaan waarin die oplossing
gemakkelijker gevonden wordt dan wanneer alleen maar wordt gezegd dat het
een gemeentemuseum is en dat het Rijk dus niets hoeft te doen.De heerDe Grave(VVD)Als de staatssecretaris dat al heeft toegezegd, waarom dan het zware instrument
van een motie?De heerDittrich(D66)In de motie staat dat de rijksoverheid zich het ruimtegebrek van het Stedelijk
Museum moet aantrekken. Dat slaat direct op de opmerking van de heer Van de
Camp dat die prachtige collectie niet kan worden getoond omdat het museum
te klein is. Daar heeft hij gelijk in. De staatssecretaris zegt dat er grote
musea liggen aan het Museumplein en het lijkt mij dat het ook een verantwoordelijkheid
voor het Rijk is om ervoor te zorgen dat het Stedelijk Museum aan dat plein
kan blijven en ook de gehele collectie kan tonen.De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter. Ik voelde mij aangesproken door het pleidooi van de staatssecretaris
om cultuur nadrukkelijker te verankeren in het kabinetsbeleid door er een
ministerspost voor te creëren. Cultuur is inderdaad een uiterst relevant
beleidsterrein in het kader van de waarden-en-normendiscussie. Cultuur initieert
de tijdgeest en verschuivingen daarin. Cultuur in de zin van het conserveren
van cultuurhistorisch erfgoed en het toegankelijk maken ervan is natuurlijk
iets anders dan cultuur in de zin van podiumkunsten. Dat laatste kan rebels
en provocerend en niet zelden een breekijzer in normen-en-waardenpatronen
zijn, soms heel bewust. Er is al met al alle reden voor meer aandacht voor
de cultuurportefeuille, ook al zie ik liever geen breekijzer als het gaat
om wezenlijke waarden en normen. Cultuur zou eerder een voorbeeldfunctie moeten
hebben. Daarin past geen grof taalgebruik. Ik erken dat deze overheid niet
het instrument heeft – ik wil haar dat ook niet meteen aanreiken –
om vloeken te verbieden. Zij moet echter wel iets van innerlijke beschaving
en fatsoen uitstralen.De staatssecretaris heeft drie concrete vragen van mij niet beantwoord.
De eerste betreft Kasteel Amerongen. De tweede ging over de blindenbibliotheken
die een wezenlijke functie vervullen voor een zeer kwetsbare groep in onze
samenleving. Er is nu nog sprake van een pluriform aanbod, dat echter door
een monopolie dreigt verloren te gaan. Mijn derde vraag betrof Schiphol waar
de Nederlandse taal aan het verdwijnen is. De luchthaven heeft een performance
waarbij de strategische informatie in de Nederlandse taal is verdwenen. Die
informatie is geheel in het Engels gesteld. Het woord "performance" gebruik
ik overigens om een zekere relativering aan te geven, want ik begrijp best
dat je op een internationale luchthaven niet om de Engelse taal heen kunt.
Het is echter wel een Nederlandse luchthaven en de enige ter wereld die de
relevante informatie niet ook in de landstaal geeft. Dat vind ik een verkeerd
signaal en ik wil dat deze regering zich daartegen keert; ik heb daarop nog
geen antwoord gekregen.Tweede termijn van de staatssecretarisStaatssecretarisVan LeeuwenVoorzitter. Mevrouw Hamer vertelde mij dat zij met haar kind af en toe
in het sprookjesbos loopt. Ik loop daar ook af en toe met mijn kleine kinderen,
maar ik loop daar nooit in mijn hoedanigheid van staatssecretaris, alleen
als privé-persoon. Als mens heb ik dan ook...De voorzitter:Laten wij die discussie hier nu maar niet voeren!StaatssecretarisVan LeeuwenMijn vriend de voorzitter, ik loop daar inderdaad als mens en niet in
mijn hoedanigheid van staatssecretaris. Ik kan mij ook niet vinden in het
beeld dat ik een dromer ben. Mensen die mij goed kennen, zullen dat –
denk ik, althans dat hoop ik – met mij eens zijn. Ik ben meer een pragmaticus
die probeert doelen te bereiken. Ik ben het wel met u eens dat het sprookjesbos
iets positiever is dan een stiltecentrum; het gaat dus wel de goede kant op
met mevrouw Hamer.Ik wil graag een misverstand uit de weg ruimen dat door diverse Kamerleden
in tweede termijn is genoemd: het beeld is ontstaan dat ik minister wil worden.
Ik zou bijna zeggen dat dit niet het geval is, omdat ik met deze leuke baan
als staatssecretaris erg tevreden ben. Bovendien hebben ministersposten ook
zo hun nadelen. Daarover kan de heer De Grave misschien meespreken: iedere
vrijdag moet je bijvoorbeeld in de ministerraad zijn. Ik heb uitdrukkelijk
bedoeld te zeggen dat het voor "cultuur" goed zou zijn als die onder een minister
zou vallen. Het heeft dus niets met mijn persoon te maken.Mevrouw Hamer en mevrouw Azough hebben opmerkingen gemaakt over het 1%-verhaal.
Mevrouw Hamer heeft gezegd dat ik het 1%-verhaal te star zou vinden. Dat is
niet per se het geval; misschien ben ik wel voorstander van 2%. Het gaat mij
puur om het punt dat ik het geen juiste denkwijze vind om met een percentage
te werken. Ik heb in eerste termijn geprobeerd dat uiteen te zetten. Dat is
de enige reden waarom ik tegen de link met welk percentage dan ook ben. Dat
wilde ik zeggen. U mag dit als doelstelling natuurlijk best nastreven, maar
ik vind alleen kwantificeren niet bij cultuur passen. Bij cultuur moet beleid
worden gevoerd en op basis daarvan moet een financiële onderbouwing worden
gevonden.Mevrouw Hamer heeft ook gezegd dat de arbeidsvoorwaardenkwestie niet is
opgelost, waarbij zij terugkwam met het punt van die 2,3 mln waarover zij
zelfs een motie heeft ingediend. Ik heb haar al toegezegd dat ik daarover
schriftelijk het nodige zal uiteenzetten. De problematiek is wat mij betreft
opgelost en haar visie op die 2,3 mln is naar mijn mening niet correct. Dat
geldt ook voor het inzicht in de Melkertbanenkwestie. Het traject
is in gang gezet, het heeft terecht mijn volledige aandacht. De motie met
betrekking tot de bibliotheek lijkt mij overbodig, omdat hierover een duidelijke
brief komt in januari. Ook de motie ten aanzien van het sportmuseum lijkt
mij onnodig. Ik sluit mij in dezen aan bij de interruptie van de heer De Grave.
Alleen al vanwege het gelijkheidsbeginsel kunnen we dit museum niet ineens
anders gaan behandelen; het moet nu eenmaal via het systeem van de Cultuurnota.
Wel kan VWS eventueel een andere manier van financiering vinden, maar daar
ga ik niet over. Vanuit mijn verantwoordelijkheid kan ik niet anders zeggen
dan dat de procedure van de Cultuurnota moet worden gevolgd en dat een aanvraag
kan worden ingediend.MevrouwHamer(PvdA)In dat geval is mijn motie helemaal niet overbodig, want er is al een
antwoord van de staatssecretaris van VWS. Ik wil dat u daarmee aan de slag
gaat, eventueel met andere ministeries. U benadrukt namelijk deze weg, maar
andere musea zijn ook op heel andere wijzen totstandgekomen. Het Wetenschapsmuseum
in Amsterdam komt bijvoorbeeld voort uit zowel particuliere als overheidsinitiatieven.
Ik vraag u toch om er actiever mee aan de slag te gaan.StaatssecretarisVan LeeuwenActiever dan ik heb aangegeven, is niet mogelijk. Ik verval een beetje
in herhalingen, maar ik kan niet ineens aan de Raad voor cultuur zeggen dat
er een aantal zó speciale musea zijn, dat die niet volgens het systeem
van de Cultuurnota moeten worden beoordeeld. Dan zou het eind echt zoek zijn.
Ik heb alle sympathie voor het museum, maar ik zit vast aan het bestaande
beoordelingssysteem. Het Stedelijk Museum is natuurlijk van een heel andere
orde en wellicht heeft het niets met elkaar te maken, maar ook daar zouden
vreemde gevoelens ontstaan als een sportmuseum ineens zo zou worden behandeld.
We moeten de bestaande systematiek en de bestaande afspraken dus maar gewoon
handhaven.MevrouwHamer(PvdA)Mijn woorden worden omgedraaid. Ik heb niet gezegd dat u het buiten de
systematiek over twee jaar moet zoeken, maar ik vraag u om in de tussenliggende
periode in de archieven te duiken en te bekijken hoe het in de overbruggingsperiode
bij een aantal andere musea is gegaan.StaatssecretarisVan LeeuwenIk heb niets toe te voegen aan hetgeen ik heb gezegd.De heer van de Camp raadde mij aan om niet te vaak te zeggen dat ik wegga.
Laat ik hem het volgende zeggen: ik ga niet weg. Ik weet niet of dit helpt,
want twee andere bewindslieden van de LPF riepen ook voortdurend dat zij bleven
en die zijn nu wel weg. Moet ik hem hierover nog schriftelijk informeren?
Ik blijf dus tot de komende kabinetsformatie.Hij refereerde verder aan een viertal brieven. Ik kan me niet herinneren
dat ik een brief heb toegezegd over de best practices. Ik heb de Kamer geïnformeerd
over mijn regelmatige overleg met de heer Van Eijck hieromtrent. Het spreekt
hem aan, maar hij zegt in deze demissionaire fase niets te kunnen doen. Een
brief hierover schrijven, lijkt mij dus overbodig.Het huidige pakket stimuleringsmaatregelen voor de film is, zoals bekend,
van kracht tot eind 2003. De Film-CV is een onderdeel hiervan. Het zal ook
van kracht blijven tot eind 2003. Voor volgend jaar is hiervoor op de begroting
van Financiën nog een bedrag van 23 mln euro gereserveerd. Begin volgend
jaar zal de fiscale maatregel worden geëvalueerd. Naast de 23 mln is
op grond van de fiscale maatregel tot en met 2003 ook nog een bedrag van 7
mln beschikbaar voor een aanvullende regeling met specifieke aandacht voor
publieksbereik. De Raad voor cultuur zal begin 2003 ook een sectoranalyse
van de filmsector uitbrengen. De regering zal op basis van deze bevindingen
beslissen wat in de periode na 2003 zal worden gedaan. Het beleid op dit terrein
loopt dus tot 2004. De afgesproken termijn wordt gewoon aangehouden en er
is in dit verband geen sprake van een korting op het cultuurbudget.Het weekend van 16 en 17 november stonden vijf Nederlandse producties
in de top 20 van de best bezochte films. In totaal waren deze films verantwoordelijk
voor een kwart van de omzet in de bioscopen. Hieruit blijkt een doorbraak
voor wat betreft de stimuleringsmaatregelen die enkele jaren geleden ingezet
zijn om de Nederlandse filmproductie te stimuleren. Ook blijkt dat veel aanbod
van kwalitatief hoogwaardig niveau heeft aangetoond dat er wel degelijk publiek
is te vinden voor Nederlandse films. Het is verheugend dat kan worden vastgesteld
dat het heeft gewerkt. Ik zie de ingezette fiscale maatregel dan ook als een
doeltreffend middel om de filmindustrie te blijven voeden. Eind van het jaar
zullen wij bezien hoe de evaluatie verder uitpakt.De heer Van de Camp refereerde aan de OVA die in brede zin kan worden
ingezet. Ik erken dit. De NCO is geen kwestie van verschuiven. De begroting
van de media wordt gescheiden behandeld en ik zal hierop straks terugkomen.Mevrouw Azough kwam terug op de bezuinigingen, maar meer dan wat ik hierover
in eerste instantie heb gezegd kan ik niet zeggen. Ik heb er alle vertrouwen
in dat, ondanks de bezuinigingen, dit zodanig gestalte wordt gegeven dat het
beleid op het gebied van cultuur en kunst kan worden voortgezet. Deze gang
van zaken is nog maar net begonnen. Er wordt over gesproken en besluiten worden
in overleg genomen. Dit wordt niet eenzijdig van bovenaf opgelegd. Met alle
onderdelen op het ministerie wordt gecommuniceerd en wij moeten de resultaten
afwachten.Ik wil wel ingaan op de wijze waarop ik de betekenis van waarden en normen
zie. Opgemerkt werd dat er geen geld zou zijn voor cultuureducatie, maar dat
is niet terecht. Hiervoor is 6 mln euro beschikbaar. Omdat die waarden en
normen mij aan het hart gaan, wil ik hierover nog iets zeggen. Cultuur en
kunst zijn voor een groot deel een kwestie van communicatie. De heer Van der
Vlies sprak daarnet over een breekijzer, maar dat gaat nog verder, hoewel
het in dezelfde lijn gaat. Het is een uitstekend communicatiemiddel om te
praten over en te kijken naar kunst. Verleden week mocht ik dit ervaren in
het buitenland waar de winnaar van het Frans Liszt-concours een concert gaf.
Omdat de ambassadeur er ook bij was, levert dit ook voor Nederland enorme
goodwill op. Dit heeft een enorm goed effect op een concours dat in Nederland
eenmaal in de drie jaar georganiseerd. In het debat over waarden en normen
en sociale cohesie kan cultuur daarin een cruciale rol vervullen.
Het komt erop neer dat je meer respect voor elkaar moet hebben en meer met
elkaar moet praten en dat kunstvoorwerpen in bijvoorbeeld achterstandwijken
een goede rol kunnen vervullen om mensen weer met elkaar in contact te brengen.
Ik realiseer mij dat ik in zekere zin op abstract niveau praat, maar wij zijn
concreet bezig om daaraan invulling te geven. Ik ben bijvoorbeeld in gesprek
met de heer Diekstra die in Rotterdamse achterstandswijken onderzoek heeft
verricht met als onderwerp om cultuur, kunst, aldaar in te zetten en concreet
vorm te geven.De heer De Grave sprak over kangoeroemanagement met lege buidels. Ik vind
dit een mooie beeldspraak, maar ik wil mijn aanpak liever duiden als "leeuwmanagement".
Ik heb namelijk niet altijd een lege buidel. Hij stelde een vraag over de
administratieve lastendruk. Kan ik een concrete toets inbouwen? Het is niet
mijn bedoeling om dit vrijblijvend te houden. Binnenkort zullen de drie bewindslieden
van OCW concreet aangeven hoe wij menen dit te kwantificeren. Dit betekent
verantwoording op hoofdlijnen en in een tranche van vier jaar waarin kan worden
getoetst. Nogmaals, u krijgt dit schriftelijk van ons toegezonden.De heer De Grave woont in Amsterdam en hij vraagt zich af hoe het zit
met de binnenstad als onderdeel van de Unesco Wereld Erfgoed Lijst. De binnenstad
van Amsterdam staat op de zogenaamde tentatieve lijst, een soort groslijst
voor nominaties die Nederland heeft aangemeld toen ons land in 1992 besloot
om partij te worden bij die conventie. Inmiddels heeft Nederland verschillende
nominatiedossiers die op die tentatieve lijst staan, ingediend en gehonoreerd
gekregen. Een nominatiedossier binnenstad van Amsterdam is in voorbereiding.
Een definitief besluit om tot indiening over te gaan valt onder de verantwoordelijkheid
van de regering en is nog niet genomen. De regering wacht daarvoor een gunstig
moment af, want zij is gebonden aan een in het Wereld Erfgoed Comité
gemaakte afspraak dat de westerse landen een beetje terughoudend zouden zijn
omdat de derdewereldlanden een achterstand hebben. Zij moeten dus eerder in
de gelegenheid gesteld worden om met dit soort voorstellen te komen. In een
brief aan de Kamer van 17 december 2001 is bericht over deze terughoudendheid
en is de stand van zaken gepresenteerd. In deze brief wordt uiteengezet dat
Nederland als West-Europees land bij het voordragen van nominatiedossiers
ook oog zal hebben voor de huidige ondervertegenwoordiging op de Wereld Erfgoed
Lijst van erfgoed uit de minder ontwikkelde regio's van de wereld. Het heeft
de aandacht en er wordt op teruggekomen.Dan kom ik bij de opmerkingen van de heer Wiersma. Op het gebied van waarden
en normen behandel ik die samen met wat de heer Van der Vlies heeft gezegd
over de doorgeschoten uitingen. Ook ik vind scheldwoorden niet plezierig.
De Gouden griffel is verleend aan een boek met grof taalgebruik. Ik moet er
toch op wijzen dat de jurering van boeken en ook kinderboeken – ik heb
de prijs zelf uitgereikt – valt onder de verantwoordelijkheid van een
daartoe aangestelde jury. Ik heb er geen behoefte aan in die verantwoordelijkheid
te treden, daar weegt de vrijheid van expressie te zwaar voor. Toch heb ik
begrip voor de zorg die de heer Van der Vlies op dit punt heeft uitgesproken
en waar de heer Wiersma zich bij aansloot.De heerVan der Vlies(SGP)Dank voor het delen van die zorg. Ik ken de grenzen van de bevoegdheden
van de overheid. Als iets genomineerd wordt, ligt de verantwoordelijkheid
daarvoor elders, daar wil ik ook niet in treden. Toch wordt de zorg gedeeld
en ik vind dat wij met elkaar een verantwoordelijkheid hebben om auteurs en
initiators ervan te overtuigen dat er een hogere standaard is dan je te bedienen
van grove taal.StaatssecretarisVan LeeuwenIk heb begrip voor uw standpunt en kan u toezeggen dat wij daarover kunnen
denken.De heerVan der Vlies(SGP)In het kader van de discussie over normen en waarden.StaatssecretarisVan LeeuwenIk vind het wel een goede suggestie.Mijnheer Wiersma heeft een opmerking gemaakt over de Nationale Uitlijn.
Hij vroeg zich af of er niet een brief over kon komen. Ik kan hem daarin echter
niet meer zeggen dan ik in eerste termijn heb gedaan. Ik wil hetgeen ik heb
gezegd best in een brief vastleggen, maar dat zal alleen zijn dat er overleg
is geweest met de Amsterdamse Uitlijn en drie commerciële ticketlijnen
van Van den Ende, het postkantoor en nog een instantie, waarvan ik de naam
ben vergeten en dat die partijen alle vier erg enthousiast waren. Er wordt
nu concreet aan gewerkt, want iemand maakt een inventarisatie en stelt een
businessplan op. Dit is het enige wat ik erover kan zeggen, dus laten wij
nog even afwachten.De heer Dittrich heeft een aantal vragen gesteld, in de eerste plaats
over het Unidroit-verdrag. Die kwestie heb ik een paar maanden geleden ter
hand genomen door naar collega Donner van Justitie toe te stappen. Zijn ministerie
kijkt anders tegen dit verdrag aan dan mijn ministerie, maar wij willen echt
snel doorgaan met het incorporeren in concrete Nederlandse wetgeving van het
verdrag aangaande gestolen kunstvoorwerpen. Justitie is er angstiger voor,
omdat het voor de Nederlandse rechter problematisch is om erover te oordelen.
Het gaat namelijk vaak over kunstvoorwerpen in het buitenland. Uiteindelijk
zijn wij wel tot een gezamenlijke insteek gekomen die maakt dat er wordt gewerkt
aan een toetsingsdocument waarin de implicaties van implementatie in de nationale
wetgeving zullen worden bestudeerd. Ik hoop u zelf nog over de verdere aanpak
te kunnen rapporteren in het voorjaar van volgend jaar.De heerDittrich(D66)Dat is hopelijk wel namens de regering, dus ook namens Justitie, want
al jarenlang worden wij geconfronteerd met het probleem dat de staatssecretaris
van Cultuur iets wil en wij vervolgens te horen krijgen dat Justitie niet
wil. Wij maken onszelf in de internationale kunstgemeenschap belachelijk,
dus wij moeten vooruitgang boeken in dit dossier. Allerlei landen hebben het
verdrag namelijk al goedgekeurd en Nederland nog steeds niet.StaatssecretarisVan LeeuwenIk kan het alleen maar met de heer Dittrich eens zijn. Daarom heb ik er
hard aan getrokken. Wij hebben Justitie ervan overtuigd dat het echt moet
gebeuren. Het ligt dus niet stil bij Justitie; er wordt echt aan gewerkt.
Ik zeg u toe dat ik er in het voorjaar op terugkom.De heer Dittrich heeft een vraag gesteld over de vaste boekenprijs. Die
wordt niet binnenkort uitgereikt, zoals sommigen denken; ik zal geen namen
noemen. U hebt er zelf een wetsvoorstel over ingediend. Feitelijk en cultuurpolitiek
bezien loopt de huidige regeling tot 2005 en kost die de Staat geen geld.
Daarom staat de vaste boekenprijs niet op mijn begroting; het is voor de toekomst.
Het door mijn voorganger gevraagde advies van de Raad voor cultuur over het
evaluatierapport van het CPB en het SCP zal naar verwachting tegen het einde
van het jaar worden uitgebracht. Ik heb met belangstelling kennisgenomen van
het onlangs door u ingediende initiatiefwetsvoorstel, dat nu voor advies bij
de Raad van State ligt. Ik neem aan dat ik u daarover nader zal horen. Meer
dan dat kan ik er op dit moment niet over zeggen. Ik wacht dat af.De heerDittrich(D66)Wat vindt u nu zelf van het systeem van de vaste boekenprijs uit cultuurpolitieke
overwegingen? Het heeft niks met geld en begrotingen te maken, maar met de
vraag wat u er zelf van vindt.De voorzitter:Ik kan die vraag niet toestaan, want het wetsvoorstel is ingediend bij
de Tweede Kamer. De staatssecretaris zal te gelegener tijd zijn oordeel daarover
geven, maar eerst is de Kamer aan zet.De heerDittrich(D66)Vorig jaar hebben wij bij de begrotingsbehandeling dit punt aan de orde
gesteld, omdat de regering het niet wilde. Dan doe je het zelf, maar vervolgens
kun je er niet met de regering over spreken.De voorzitter:Nu u zelf dat initiatief hebt genomen en het aan de Kamer voorlegt, is
eerst de Kamer aan zet om daarover een oordeel te geven. Vervolgens kan de
regering worden gevraagd om er een oordeel over te geven. Ik verzoek de staatssecretaris
zijn betoog te vervolgen.De heerDittrich(D66)Hier maak ik echt bezwaar tegen. Wat u zegt is staatsrechtelijk onjuist.
Een lid van de regering heeft niet opeens een pleister op de mond, omdat er
een initiatiefwetsvoorstel bij de Raad van State ligt.De voorzitter:U vraagt een oordeel over uw initiatiefwetsvoorstel.De heerDittrich(D66)Nee, dat heb ik juist niet gevraagd. Ik heb een oordeel gevraagd over
het systeem van de vaste boekenprijs. Hoe kijkt de staatssecretaris daar tegenaan?De voorzitter:Daar gaat uw wetsvoorstel over.De heerDittrich(D66)Ik vraag geen oordeel over het wetsvoorstel, maar over het systeem van
de vaste boekenprijs. Ik vraag hoe deze staatssecretaris daar tegenover staat.StaatssecretarisVan LeeuwenVoorzitter. Ik moet de heer Dittrich ook op dit punt teleurstellen. Ik
wilde hem op vele punten graag ter wille zijn, maar op dit punt kan ik dat
niet. Ik wil niet vooruitlopen op het evaluatierapport, maar dat rustig afwachten.
Mijn standpunt op dit moment is dan ook niet interessant. Bovendien is er
nog tijd genoeg om dat een keer van mij te horen. Ik vraag de heer Dittrich
dan ook om nog enig geduld te betrachten.Hij heeft een aantal andere vragen gesteld, waarop ik hem het volle pond
zal geven. Hij vond het een schande dat universiteitscollecties worden verkocht.
Dit onderwerp ligt een cultuurbewindsman uiteraard aan het hart, want het
gaat meestal om unieke collecties. Misschien is dat ook de reden – wellicht
denk ik te slecht – dat juist die collecties als eerste bezuinigingspost
worden genoemd. Op zichzelf is de universiteit daar vrij in. Er is weliswaar
een leidraad voor de verkoop van collecties, maar het is slechts een leidraad
en geen wet. Ik kan er gevoelsmatig wel iets mee, maar ik kan u niet echt
helpen. Het is vervelend dat het gebeurt.De heerDittrich(D66)Ziet u dan met lede ogen aan dat openbaar kunstbezit uit collecties wordt
verkocht en wellicht naar het buitenland verdwijnt? Welke stappen gaat u ondernemen?
Gaat u met de universiteiten spreken? Gaat u kijken of bezuinigingstaakstellingen
niet op een andere manier kunnen worden ingevuld?De heerVan der Vlies(SGP)Ik deel de zorg van collega Dittrich, zoals in de eerste termijn al duidelijk
is geworden. Ik vind dat de staatssecretaris een agressievere houding moet
overwegen om hier een stokje voor te steken. Wij hebben indertijd een wet
gehad om bepaalde kunstvoorwerpen niet naar het buitenland te laten verkopen
met een soort eerste kooprecht van de rijksoverheid. Dat was een tijdelijke
wet, die naar ik meen alweer is ingetrokken. Een dergelijke constructie ware
hier te overwegen, want het zou toch te gek voor woorden zijn dat dingen in
universitaire collecties die in de loop der eeuwen door allerlei inspanningen
hier bijeen zijn gebracht voor ons land verloren gaan en dat ik naar de andere
kant van de wereld moet om het nog een keer te zien. Het is wat populistisch
geformuleerd, maar ik vind dat er een heel heldere overheidsverantwoordelijkheid
ligt om in samenspraak met de eigenaren tot overeenstemming te komen over
de route die moet worden ingeslagen als er geldgebrek is. Daar komt het gewoon
op neer.StaatssecretarisVan LeeuwenIk ben bereid dit nader uit te zoeken met mijn collega Nijs en wellicht
ook met de minister. U krijgt hier nadere schriftelijke informatie over.De heer Dittrich heeft twee moties ingediend. In een daarvan heeft hij
gevraagd of ik een soort integraal pakket wil aangeven inzake het particulier
initiatief met betrekking tot cultureel beleggen. Veel meer dan een inventarisatie
van de mogelijkheden kan ik niet toezeggen. Misschien doelt hij op zijn Britse
vriend die hij zojuist aanhaalde en die daarover een boekje heeft geschreven.
Ik ben bereid dit nog eens te bezien en vind het zelf ook een goede zaak om
dit nog eens op een rijtje te zetten. Daarom ontraad ik de Kamer het aannemen
van de motie.De heerDittrich(D66)Wanneer komt u met een rapport of een brief naar de Kamer?StaatssecretarisVan LeeuwenOm misverstanden te voorkomen, zeg ik u dat het om een inventarisatie
gaat. In de eerste termijn heb ik al aangegeven dat overleg met de heer Van
Eijck niet zoveel zin heeft, omdat het kabinet in demissionaire staat wat
hem betreft niet verder kan gaan. Dit betekent echter niet dat de zaak dan
maar geheel stil moet komen te liggen. Ik zie het nut van een inventarisatie
in. De Kamer kan deze in het voorjaar tegemoet zien.De heerDittrich(D66)Ik vind dit een beloftevolle reactie van de staatssecretaris. Ik wil echter
wel boter bij de vis hebben, dus ik wil eerst de brief van de staatssecretaris
lezen.De voorzitter:Op verzoek van de heer Dittrich stel ik voor, de motie-Dittrich/Wiersma
(28600-VIII, nr. 82) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.StaatssecretarisVan LeeuwenIk denk dat de heer Dittrich ook de tweede motie, over het Stedelijk Museum,
wel zal willen aanhouden. Hij heeft daarvoor geen financiële onderbouwing
gegeven. Ik heb de Kamer laten weten dat de problematiek mij aangaat. Ik ben
er ook mee bezig. Ik heb bijvoorbeeld met een ondernemer een afspraak gemaakt.
Ik moet echter oppassen, dat deze "museale drol" nu ineens op mijn bord komt
te liggen en dat iedereen denkt dat ik daarvoor wel een oplossing zal vinden.
Dat is heel vervelend, want dan word ik in een bepaalde hoek gezet, alsof
ik de Kamer ga toezeggen dat ik iets kan doen. Dat is niet reëel en het
brengt mij in een lastige positie, omdat dan ook de gemeente Amsterdam gaat
afwachten wat de staatssecretaris gaat doen. Om verschillende redenen vind
ik dit erg onverstandig. In de eerste plaats is er geen financiële onderbouwing.
Bovendien doen wij heel veel in het Museumkwartier in Amsterdam. Denkt u eens
aan al het geld dat wij in de verbouwing van het Rijksmuseum en het Van Goghmuseum
steken. De gemeente Amsterdam heeft wat dat betreft niets te klagen. Wij moeten
ervoor oppassen dat Amsterdam als gevolg van het aannemen van de motie van
de heer Dittrich zou kunnen denken dat de overheid een en ander wel even zal
regelen. Ik zou het aannemen van de motie erg betreuren, omdat daarmee ineens
een verband wordt gelegd tussen de financiële mogelijkheden en de rol
van de overheid. Ik zou dat jammer vinden. De heer Dittrich legt ook een verband
met de vraag van de heer Van de Camp. Dat lijkt mij niet terecht, want dit
heeft niets met de depots te maken. Bij alle musea zijn er depots. Ik zou
het jammer vinden als de heer Dittrich deze motie zou handhaven. Ik doe echter
wel de toezegging dat ik, los van mijn formele rol, daarin wil blijven meedenken.
Dat moet echter niet gebeuren op een formele basis, want dan krijgen wij een
geheel andere situatie. Dat lijkt mij niet verstandig.De heerDittrich(D66)De heer Van de Camp heeft gelijk met zijn opmerking dat er in de depots
van het Stedelijk Museum kunst ligt van internationale faam en kwaliteit.
Bij andere musea zou je dat kunnen betwijfelen. Het is dus wel degelijk van
belang dat wij ons het ruimtelijk gebrek van het museum aantrekken en dat
wij daarmee iets doen. Ik begrijp uw zorgen. Ik ga deze motie nu niet intrekken
of aanhouden; ik ga er nog eens goed over nadenken. Ik ben wel blij met uw
toezegging dat u met anderen dan alleen de gemeente Amsterdam gaat bezien
of een gezamenlijke aanpak tot vooruitgang kan leiden.StaatssecretarisVan LeeuwenIk stel uw reactie op prijs. Wij wachten nog even af hoe het gaat lopen.
Ik denk overigens wel dat er nog veel meer musea zijn met heel mooie stukken
in de kelder. Dat is echt niet alleen bij het Stedelijk het geval.De heer Van der Vlies sprak over Schiphol, maar ik heb nog niet gemerkt
dat je daar alleen maar Engelse bewegwijzering hebt. Volgens mij is die tweetalig.
De heer Van der Vlies zegt dat ook de directeur van Schiphol zich daar zorgen
over maakt, maar het lijkt mij dat hij daarover beslist.De heerVan der Vlies(SGP)Het lijkt mij het beste als ik de correspondentie van de Stichting Taalverdediging
met de Schiphol Group ter beschikking stel. Er staat niets in wat verborgen
moet blijven.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in dit verslag geen bezwaren
bestaan.(De noot is ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer)StaatssecretarisVan LeeuwenDank voor die correspondentie. Als lid van het Comité van ministers
van de Nederlandse Taalunie heb er ik kort geleden met mijn collega Van Grembergen
in Brussel over gesproken. Ik onderschrijf vanzelfsprekend het belang van
een stevige positie van de Nederlandse taal, maar dat neemt niet weg dat instellingen
of bedrijven zich ook van andere talen moeten kunnen bedienen als de internationale
context waarin zij functioneren daarom vraagt. Het ligt overigens niet in
mijn bevoegdheid om Schiphol richtlijnen voor te schrijven over het verstrekken
van informatie in de Nederlandse taal, maar ik herhaal dat er volgens mij
sprake is van een bewegwijzering in twee talen.De heerVan der Vies(SGP)De correspondentie suggereert heel stevig dat dit niet meer het geval
is. Het wordt niet door de directie ontkend. Dit zou dus gelden voor Schiphol,
als enige luchthaven ter wereld. Dat vind ik voor de Nederlandse taal en het
Taaluniegebied een verkeerd signaal.StaatssecretarisVan LeeuwenAls het alleen in het Engels zou zijn, dan ben ik het met u eens, maar
volgens mij is dat niet het geval. Wij zullen het nagaan, al kan ik er niet
veel aan doen.Dan het gestelde over Amerongen en de blindenbibliotheek. Kasteel Amerongen
is een heel groot probleem. In de media is bericht dat de stichting het kasteel
in eigendom aan het Rijk teruggeeft, maar dat is een misverstand. Het kasteel
is geen eigendom van het Rijk geweest. Het Rijk heeft bij de verwerving door
een stichting in de jaren zeventig een financiële bijdrage geleverd.
Daarbij zijn geen afspraken over verantwoordelijkheden van het Rijk gemaakt.
De aanvaarding in eigendom door het Rijk is niet vanzelfsprekend. Dat neemt
niet weg dat ik de zorglijke situatie onderken. Ik heb het bestuur onder voorzitterschap
van de heer Beelaerts van Blokland kortgeleden op bezoek gehad. Ik heb begrepen
dat de stichting via het interim-bestuur de komende maanden een plan van aanpak
gaat opstellen, gericht op restauratie en duurzame exploitatie. Vertegenwoordigers
van de Rijksdienst voor monumentenzorg en het Instituut collectie Nederland
kunnen daaraan meewerken. Er liggen namelijk ongelooflijk dure spullen. Ik
heb met het bestuur afgesproken dat die spullen zo snel mogelijk naar Rijswijk
worden getransporteerd, want de situatie is zodanig ernstig dat de spullen
worden aangetast. Die worden op deze manier dus voorlopig gered van verdere
achteruitgang. Ik heb het bestuur laten weten de desbetreffende aanpak te
ondersteunen. Er wordt nu constructief overlegd tussen rijksdiensten, de provincie
Utrecht en de stichting om te onderzoeken hoe er in deze fase kan worden samengewerkt.
In financieel opzicht kan ik nog melden dat binnen de bestaande subsidiemogelijkheden
de reeds genoemde Kanjersubsidie is verleend voor restauratie. Het gaat om
een bedrag van ongeveer 1 mln euro. Dat is echter onvoldoende om te voorzien
in een gehele restauratie. Ik heb echter rekening te houden met de achterstand
in de monumentenzorg, met een groot aantal Kanjermonumenten en met een beperkt
beschikbare middelen. Eerder vanmiddag spraken wij over de 181 mln euro.Dan het bibliotheekwerk voor blinden en slechtzienden. Het betreft het
Rijksvoorzieningenplan van 2002 tot 2004. Daarmee is een invulling gegeven
aan de Cultuurnotabeschikking van 18 september 2000. De concentratie van productietaken
bij of onder regie van de koepelorganisatie FNB is daarin vastgelegd. Deze
ordening heeft niet te maken met monopolisering, maar vloeit voort uit de
technische vereisten die het ICT-tijdperk aan de voorziening stelt. In het
aanbod van leesmaterialen voor visueel gehandicapten is diversiteit, ook op
levensbeschouwelijk gebied, zonder meer gewaarborgd. In het Rijksvoorzieningenplan
zijn de behoeften en wensen van de gebruikers immers als leidend uitgangspunt
genomen.De heerVan der Vlies(SGP)Is dat ook de opvatting van de blindenbibliotheken? Ik neem natuurlijk
met belangstelling kennis van de weergave van de staatssecretaris, maar ik
meen te weten – ik druk mij in termen van waarschijnlijkheid uit –
dat dit niet klopt. Ik herinner mij een brief van oud-minister Van Dijk, de
voorzitter van de christelijke blindenbibliotheek in Ermelo. De heer Van Dijk
heeft hierover een bepaalde opvatting en heeft dat ons, Kamerleden, doen weten.StaatssecretarisVan LeeuwenDie brief is mij bekend en de heer Van Dijk heeft zelfs antwoord gekregen
van de minister, omdat zij de heer Van Dijk goed kent. Ik weet niet of u dit
antwoord kent.De heerVan der Vlies(SGP)Eerlijkheidshalve moet ik dat ontkennen. Ik ken de correspondentie tot
twee weken geleden.StaatssecretarisVan LeeuwenIk kan u de antwoordbrief doen toekomen.De heerDe Grave(VVD)Ik dacht dat de staatssecretaris klaar was, maar ik heb nog een ander
punt.StaatssecretarisVan LeeuwenAls u mij mijn zin laat afmaken, ben ik klaar.De heerDe Grave(VVD)Voordat de staatssecretaris een laatste stichtelijke zin uitspreekt, wil
ik hem nog één klemmende vraag onder de aandacht brengen. Hij
zou nog iets zeggen over de 1 mln euro budgetflexibiliteit, waarmee de heer
Dittrich zijn amendement heeft gedekt.De heerVan de Camp(CDA)Dat miljoen was toch voor de herschikking van de dans?De heerDe Grave(VVD)Ik zal het nog een keer scherp formuleren. De staatssecretaris heeft 1
mln euro gevonden voor de herschikking van de dans. In het amendement-Dittrich
wordt een voorstel gedaan om de matching grants uit te breiden. Nu de heer
Dittrich de toezegging heeft gekregen dat er een inventarisatie komt, is het
overigens de vraag of hierop vooruit moet worden gelopen. De dekking vond
de heer Dittrich in de vermindering van de budgetflexibiliteit met 1 mln euro.
Wij hebben het daarover in eerste termijn gehad en ik heb de staatssecretaris
gevraagd wat die budgetflexibilisering precies inhoudt. Hij heeft de Kamer
7 mln euro budgetflexibiliteit voorgesteld en nu stelt de heer Dittrich voor
om daar 1 mln euro vanaf te halen. Voor mijn afweging wil ik graag weten waar
die vermindering ten koste van gaat, zodat ik de plussen en de minnen van
het amendement-Dittrich tegenover elkaar kan zetten. De staatssecretaris zei
dat hij daarop in tweede termijn zou reageren.StaatssecretarisVan LeeuwenIk dacht dat ik u daarover schriftelijk zou informeren.De heerDe Grave(VVD)Nee, op dit punt heeft de staatssecretaris gezegd dat hij daarop in tweede
termijn zou terugkomen, want wij moeten daarover stemmen.StaatssecretarisVan LeeuwenDat begrijp ik. Goed, dan zal ik daarover nog iets zeggen. Gelden die
opgenomen zijn onder de categorie budgetflexibiliteit zijn weliswaar juridisch
niet verplicht, maar hebben wel een beleidsmatige bestemming. Indien het amendement
uit deze categorie wordt gefinancierd, zal ik pijnlijke ingrepen moeten doen
in de budgetten die incidenteel gelden verstrekken voor andere dingen: internationale
samenwerking, podiumkunsten, filmintendant, investeringssubsidies, filmhuizen,
filmmanifestaties, het conserveringsprogramma, bibliotheken, ICT-cultuur,
internationaal cultuurbeleid, de kunstaankoopregeling enzovoort.De heerDe Grave(VVD)Allemaal voor 1 mln euro?StaatssecretarisVan LeeuwenOp grond hiervan moet ik aanname van het amendement van de heer Dittrich
ontraden. Voor het overige krijgt u nog een uitgebreide uiteenzetting over
die 1 mln euro voor de dans en de reden waarom het geen 2,3 mln euro is.De heerDe Grave(VVD)Het misverstand ontstond omdat er sprake was van twee maal 1 mln euro:
de staatssecretaris had 1 mln euro gevonden voor de dans en de heer Dittrich
had een dekking van 1 mln euro gevonden voor zijn amendement. Wij hadden haast
met de uitleg van de staatssecretaris over de dekking van het amendement-Dittrich
omdat wij hier binnenkort over moeten stemmen. Wat betreft het miljoen van
de staatssecretaris zijn wij meer geïnteresseerd in de onderbouwing.StaatssecretarisVan LeeuwenIk ontraad dus aanname van het amendement van de heer Dittrich.De heerDittrich(D66)Ik wil daarop nog even ingaan. De staatssecretaris vertelde net dat hij
advocaat is geweest. Hij weet dus dat je met herschikking een heleboel kunt
doen, als je nog eens goed kijkt. Er zit zo'n grote marge in de budgetflexibiliteit,
dat het specifiek bestemmen van één miljoen er niet toe leidt
dat de zaken die hij zojuist noemde, ineens allemaal niet meer
door kunnen gaan. Daarom heet het ook budgetflexibiliteit.StaatssecretarisVan LeeuwenHet leven is nu eenmaal geven en nemen en er moeten dus altijd keuzes
worden gemaakt. Ik heb ervoor gekozen om de 1 mln beschikbaar te stellen voor
de arbeidsvoorwaarden, een kwestie die al jarenlang sleept. Daar geef ik de
voorkeur aan boven de besteding die in dit amendement wordt voorgesteld.De heerDittrich(D66)Dat is toch vreemd, want u gaf aan dat de 1 mln die u kon vinden, komt
uit een herschikking en niet uit de pot budgetflexibiliteit. Nu zegt u dat
het wel uit die pot komt, maar dat is niet het geval.StaatssecretarisVan LeeuwenIn feite is het wel degelijk budgetflexibiliteit. Als je schuift met middelen
die ineens over zijn, is dat volgens mij een vorm van flexibiliteit binnen
het budget.Voorzitter. Wij hebben vandaag gesproken over van alles, ook over leeuwen,
dwergen, kangoeroes en sprookjesprinsen. Laat daaruit niet de indruk ontstaan
dat wij over een onbelangrijk onderwerp hebben gesproken. Onze cultuur raakt
veel meer de kern van ons leven dan ooit in een percentage van de rijksbegroting
kan worden uitgedrukt.De voorzitter:Wij zijn hiermee aan het eind gekomen van de behandeling van het onderdeel
Cultuur van de begroting van OCW. Op een nader te bepalen moment zullen wij
stemmen over de moties.Sluiting 15.55 uur.XNoot1 Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Jorritsma-Lebbink (VVD),
Cornielje (VVD), voorzitter, Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Netelenbos
(PvdA), Monique de Vries (VVD), Atsma (CDA), Hamer (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Mosterd (CDA), Bonke (LPF), ondervoorzitter, Van Ruiten (LPF), Hoogendijk
(LPF), Vergeer-Mudde (SP), Jense (Leefbaar Nederland), Herben (LPF), Tichelaar
(PvdA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA),
Azough (GroenLinks) en Eski (CDA).Plv. leden: Slob (ChristenUnie), Ferrier (CDA), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Van Aartsen (VVD), Dittrich (D66), De Grave (VVD), Adelmund (PvdA), Luchtenveld
(VVD), Hessels (CDA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van Oerle-van der Horst (CDA),
Eerdmans (LPF), Wiersma (LPF), Zeroual (LPF), Van Bommel (SP), Teeven (Leefbaar
Nederland), Eberhard (LPF), Dijksma (PvdA), Van Fessem (CDA), Van Haersma
Buma (CDA), Sterk (CDA), Halsema (GroenLinks), Van Bochove (CDA) en Bos (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28600-VIII-92.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl