Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief minister met concept-antwoorden op Groenboek EC tav toepasselijke recht en rechterlijke bevoegheid in echtscheidingszaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 413

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

22112 nr. 413

16-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamConcept-antwoorden op de vragen gesteld in het Groenboek
van de Europese Commissie over het toepasselijke recht en de rechterlijke
bevoegdheid in echtscheidingszaken, COM(2005) 82 definitiefOpmerking vooraf1234567891011121314151617181920
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 413BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 december 2005Daartoe gemachtigd door de ministerraad, doe ik u toekomen de concept-antwoorden
van de Nederlandse regering op het Groenboek van de Europese Commissie inzake
het toepasselijke recht en de rechterlijke bevoegdheid in echtscheidingszaken,
COM (2005) 82 definitief.Eventuele opmerkingen van Uw Kamer over de antwoorden worden graag binnen
een maand tegemoet gezien. Na het verstrijken van deze termijn zullen de antwoorden
aan de Europese Commissie worden doorgezonden.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerConcept-antwoorden op de vragen gesteld in het Groenboek
van de Europese Commissie over het toepasselijke recht en de rechterlijke
bevoegdheid in echtscheidingszaken, COM(2005) 82 definitiefOpmerking voorafMet de invoering van de verordening (EG) nr. 1374/2000 van 24 mei
2000 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen
in huwelijkszaken (verordening «Brussel II»), welke verordening
inmiddels is vervangen door de verordening (EG) nr. 2201/2003 van 27 november
2003 (PbEU L 338) (verordening «Brussel IIbis») is de wederzijdse
erkenning van echtscheidingsbeslissingen binnen de Europese Unie verwezenlijkt.
Een conform de verordening in een lidstaat uitgesproken echtscheiding wordt
in een andere lidstaat erkend zonder dat de erkennende instantie behoeft na
te gaan welk recht in de echtscheidingsprocedure is toegepast. Gelet hierop
heeft Nederland zich steeds uiterst terughoudend opgesteld in discussies over
de wenselijkheid van uniformering van het conflictenrecht ter zake van echtscheiding.
In het groenboek wordt de behoefte aan uniformering onvoldoende onderbouwd.De in hoofdstuk 2 geschetste complicaties zijn grotendeels te herleiden
tot verschillen in het materiële echtscheidingsrecht van de lidstaten
en niet tot – als onaanvaardbaar te beschouwen – verschillen in
regels van conflictenrecht.In voorbeeld 1 zal een rechter bij toepassing van de conflictenregels
van Portugal en die van Italië in het normale geval uitkomen op hetzelfde
toepasselijke recht. Het maakt dan niet uit of men in Portugal dan wel in
Italië procedeert.In voorbeeld 2 zijn de conflictenregels van Duitsland en Italië gelijkluidend
en is de complicatie gelegen in het door die regels aangewezen echtscheidingsrecht.In voorbeeld 3 zal men, als men de situatie omkeert (Iers echtpaar verhuist
naar Finland) ongetwijfeld tot andere conclusies komen over een wenselijk
conflictenrecht dan in de in dat voorbeeld beschreven situatie.Met betrekking tot voorbeeld 4 kan worden opgemerkt dat de commune bevoegdheidsregels
in Nederland gelijk luiden aan die van de verordening nr. 2201/2003. De vrouw
in dit voorbeeld kan op grond van de bevoegdheidsregels van de verordening
echtscheiding in Nederland aanvragen nadat zij daar gedurende zes maanden
heeft gewoond. Die termijn kan als redelijk worden beschouwd, mede in verband
met de omstandigheid dat de bevoegdheid ter zake van ouderlijke verantwoordelijkheid
in veel gevallen gekoppeld is aan de bevoegdheid ter zake van echtscheiding.
Wat betreft het in par. 2.5. (voorbeeld 5) beschreven gevaar voor een «rush
naar de rechter», kan worden opgemerkt dat de regel van de verordening
inzake litispendentie een instrument is om een «rush naar de rechter»
te voorkomen. De stelling dat die regel juist zou aanzetten tot een «rush
naar de rechter», wordt niet onderschreven. In Nederland is het verschijnsel
niet waargenomen. Voor zover dat probleem zich elders voordoet, zou de oplossing
moeten liggen in de sfeer van de algemene beginselen van procesrecht.1Zijn er naast de hierboven geschetste problemen nog
andere problemen die zich kunnen voordoen in de context van «internationale»
echtscheidingen?Neen. In de Nederlandse rechtspraktijk zijn de complicaties meer gelegen
op het gebied van de nevenvoorzieningen.2Bent u voorstander van een harmonisatie van de collisieregels?
Welke zijn de argumenten voor en tegen een dergelijke oplossing?De eerste vraag wordt ontkennend beantwoord.
Een uniformering van het conflictenrecht wordt niet gezien als een middel
om de verschillen in het materiële echtscheidingsrecht van de lidstaten
te overbruggen. Er is, ondanks het liberale Nederlandse conflictenrecht ter
zake van echtscheiding en ondanks het liberale Nederlandse echtscheidingsrecht,
geen «rush naar de Nederlandse echtscheidingsrechter» waargenomen.3Wat zouden de meest geschikte aanknopingspunten zijn?Naar Nederlandse opvatting moet niet worden gestreefd naar een uniform
Europees conflictenrecht. Zou daartoe toch worden besloten, dan zou, om praktische
redenen, uitgangspunt moeten zijn de toepasselijkheid van de lex fori. Daarnaast zou partijen de mogelijkheid moeten worden geboden
tot een beperkte rechtskeuze, bijvoorbeeld voor het recht van de gemeenschappelijke
nationaliteit van de echtgenoten.4Moeten de geharmoniseerde regels worden beperkt tot
echtscheiding of ook gelden voor scheiding van tafel en bed en nietigverklaring
van het huwelijk?Zoals hiervoor is uiteengezet, wordt in Nederland geen reden gezien om
te streven naar geharmoniseerde regels van conflictenrecht. Zouden deze toch
tot stand worden gebracht, dan zouden zij moeten gelden voor echtscheiding,
scheiding van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na scheiding van
tafel en bed. Het is niet wenselijk de conflictenregels voor echtscheiding
ook op de nietigverklaring van het huwelijk toe te passen. De nietigverklaring
van een huwelijk is in wezen een sanctie op schending van de regels die op
het aangaan van het huwelijk toepasselijk zijn. In Nederland zijn daarop toepasselijk
de regels, vervat in het Haags Huwelijksverdrag van 14 maart 1978 (Trb.
1987, 137). De vraag naar de erkenning van de rechtsgeldigheid van een in
het buitenland aangegaan huwelijk gaat vooraf aan de vraag of het huwelijk
nietig kan worden verklaard.5Moet in de geharmoniseerde regels een openbare-ordeclausule
worden opgenomen, zodat de rechter in bepaalde gevallen de toepassing van
vreemd recht kan weigeren?Ja. Zou een dergelijke regel ontbreken, dan zou de rechter verplicht zijn
om in voorkomend geval echtscheidingen tot stand te brengen op een wijze die
in strijd is met fundamentele beginselen van zijn eigen (proces)recht.6Moet partijen worden toegestaan het toepasselijke recht
te kiezen? Welke zijn de argumenten voor en tegen een dergelijke oplossing?Ja. Het bestaande Nederlandse conflictenrecht (Wet van 25 maart
1981, Stb. 1981, 166) voorziet reeds in een rechtskeuze voor het Nederlandse
recht. De gedachte die daaraan ten grondslag ligt, is de favor divortii: de regels van conflictenrecht
dienen op zodanige wijze te worden ingericht dat ze geen obstakel vormen voor
de totstandkoming van een echtscheiding. Neemt men toepasselijkheid van de lex fori als uitgangspunt, dan zal een keuze
voor, bijvoorbeeld, het gemeenschappelijke nationale recht uitkomst kunnen
bieden indien erkenning wordt gezocht in een land dat de echtscheiding toetst
aan het nationale recht. Neemt men echter een ander recht dan de lex fori als uitgangspunt, dan moet een keuze voor toepasselijkheid
van de lex fori mogelijk worden gemaakt.Een materieelrechtelijk argument ten gunste van de mogelijkheid van rechtskeuze
is dat echtscheiding ter dispositie van partijen staat.7Moet de keuze worden beperkt tot bepaalde rechtsstelsels?
Zo ja, welke zijn de geschikte aanknopingspunten? Moet de keuze worden beperkt
tot de rechtsstelsels van de lidstaten? Moet de keuze worden beperkt tot de «lex
fori»?Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 6. Het antwoord hangt, uiteraard,
mede af van de regel die bij gebreke van een keuze zou gelden. Uit een oogpunt
van proceseconomie is het wenselijk de keuzemogelijkheden te beperken.Een regeling van het conflictenrecht – met inbegrip van het recht
dat bij gebreke van een keuze toepasselijk is – zou universele werking
moeten hebben, hetgeen betekent dat zij zich niet zou moeten beperken tot
de aanwijzing van rechtsstelsels van lidstaten. Renvoi zou moeten worden uitgesloten.8Moet de mogelijkheid om het toepasselijke recht te
kiezen worden beperkt tot echtscheiding of ook gelden voor scheiding van tafel
en bed en nietigverklaring van het huwelijk?Een regeling van het conflictenrecht ter zake van echtscheiding, met inbegrip
van een rechtskeuze, zou beperkt moeten blijven tot echtscheiding, scheiding
van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en
bed. Wat nietigverklaring betreft, wordt verwezen naar het antwoord op vraag
4.9Welke passende vormvereisten moeten gelden voor de
rechtskeuze-overeenkomsten van de partijen?De rechter moet kunnen vaststellen dat er overeenstemming van partijen
is over de rechtskeuze. De rechtskeuze zal in verband daarmee uitdrukkelijk
en ondubbelzinnig moeten worden gedaan. Een impliciete rechtskeuze is niet
aanvaardbaar. Aansluiting zou kunnen worden gezocht bij artikel 12 van de
verordening nr. 2201/2003, welk artikel ziet op de forumkeuze in kwesties
van ouderlijke verantwoordelijkheid.10Blijkt in de praktijk dat het bestaan van verschillende
bevoegdheidscriteria leidt tot een «rush naar de rechter»?Neen, die ervaring is in Nederland niet opgedaan. Voor zover het verschijnsel
zich elders wèl mocht voordoen, zou de oplossing niet moeten worden
gezocht in een uniformering van het conflictenrecht, maar in toepassing van
algemene beginselen van procesrecht (misbruik van procesrecht; vgl. artikel
6, tweede lid, van de Verordening (EG) nr. 44/2001 van 22 december 2000
(Pb EG L122) (Verordening «Brussel I»).11Bent u van mening dat de bevoegdheidscriteria moeten
worden herzien? Zo ja, wat is de beste oplossing?De huidige bevoegdheidscriteria ter zake van echtscheiding zijn van recente
datum. Nederland is niet geporteerd voor wijziging van de bevoegdheidscriteria.
Het huidige systeem van bevoegdheidsregels, waarin een keuzemogelijkheid besloten
ligt, voldoet. Nederland ziet in een vermeende «rush naar de rechter»
geen argument om dat systeem aan te passen.12Bent u van mening dat de harmonisatie van de bevoegdheidsregels
moet worden versterkt en artikel 7 van Verordening nr. 2201/2003 moet worden
opgeheven of althans beperkt tot gevallen waarbij geen EU-burgers zijn betrokken?
Zo ja, hoe moeten deze regels er dan uitzien?Over de toelaatbaarheid van harmonisatie op EU-niveau van bevoegdheidsregels
die als «residueel» worden aangemerkt, kan geen standpunt worden
ingenomen zolang het EG-Hof zich niet heeft uitgesproken over deze materie,
die aan dat Hof is voorgelegd in verband met de herziening van het Verdrag
van Lugano (Trb. 1989, 58).Wat de huidige situatie betreft, kan het volgende worden opgemerkt. De
Nederlandse wetgever heeft gemeend dat het systeem van bevoegdheidsregels
van de verordening nr. 2201/2003 voldoende keuzemogelijkheden biedt. Hij heeft
aanleiding gezien in de nationale regelgeving daarop aan te sluiten (artikel
4, eerste lid, Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering) en heeft dus geen
gebruik gemaakt van de door artikel 7 van de verordening nr. 2201/2003 geboden
mogelijkheid om aanvullende regels te stellen. Het thans geldende stelsel
van bevoegdheidsregels leidt er onder omstandigheden toe dat personen die
elk de nationaliteit van een lidstaat hebben en die vele jaren buiten de Europese
Unie hebben verbleven, niet onmiddellijk binnen Europa een bevoegde rechter
vinden. Die personen zullen na een verblijf van een aantal maanden in de Europese
Unie wèl een bevoegde rechter vinden (artikel 3, eerste lid, van de
verordening nr. 2201/2003). Mede gelet op de omstandigheid dat de bevoegdheid
ter zake van ouderlijke verantwoordelijkheid over de kinderen in veel gevallen
is gekoppeld aan de bevoegdheid ter zake van echtscheiding, is er geen behoefte
om, door de totstandbrenging van additionele bevoegdheidsregels, hierin wijziging
te brengen. Opgemerkt zij voorts dat in Nederland voor de erkenning van een
in een derde staat gegeven echtscheidingsbeslissing een zeer liberaal regime
geldt. Ratificatie van het op 1 juni 1970 te ’s-Gravenhage tot
stand gekomen Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen
van tafel en bed (Trb. 1979, 131) door lidstaten van de Europese Unie en derde
staten zou het risico van niet-erkenning aanzienlijk reduceren.13Welke zijn de argumenten voor en tegen de invoering
van de mogelijkheid tot prorogatie in echtscheidingszaken?Vooropgesteld wordt dat er geen behoefte is aan wijziging van het stelsel
van bevoegdheidsregels van de verordening, en dus ook geen behoefte aan invoering
van de mogelijkheid tot prorogatie.Bij een gemeenschappelijk verzoek hebben de echtgenoten reeds de volgende
keuzemogelijkheden: de rechter van de lidstaat van de gewone verblijfplaats
van de echtgenoten; de rechter van de lidstaat van de gewone verblijfplaats
van een van hen; de rechter van de laatste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats
indien een van de echtgenoten zich nog daar bevindt, dan wel de rechter van
de lidstaat waarvan beide echtgenoten de nationaliteit hebben. Aan deze lijst
behoeven niet nog andere fora te worden toegevoegd. In de eerste plaats vergroot
men daarmee het gevaar van manipuleren van de bevoegdheid voor wat betreft
de ouderlijke verantwoordelijkheid voor de kinderen. Laatstgenoemde
bevoegdheid is immers in veel gevallen gekoppeld aan de bevoegdheid ten aanzien
van de echtscheiding. Invoering van de mogelijkheid van prorogatie roept voorts
nieuwe problemen op. Zou men prorogatie willen invoeren, dan zou men ook de
derogatie moeten regelen. Een verdere vraag is hoe men de criteria voor prorogatie
zou moeten formuleren. De echtgenoten zouden een nauwe band met het forum
moeten hebben. Kan een nauwe band worden verondersteld indien echtgenoten
gedurende tientallen jaren buiten de Europese Unie hebben gewoond? Moeten
personen die nimmer in de Europese Unie hebben gewoond, maar die een kind
hebben dat in Nederland woont, de Nederlandse rechter als bevoegd kunnen aanwijzen
om hun echtscheiding uit te spreken?14Moet prorogatie worden beperkt tot bepaalde rechterlijke
instanties?Zou prorogatie worden ingevoerd, dan zou zij beperkt moeten zijn tot een
forum van een lidstaat van de Europese Unie. Mogelijk zou zij moeten worden
beperkt tot het forum van de nationaliteit van een der echtgenoten.15Welke vormvereisten moeten gelden voor de prorogatie-overeenkomsten
van partijen?Het zou onwenselijk zijn op dit punt van de vereisten van artikel 12 van
de verordening 2201/2003 af te wijken.16Moet het mogelijk zijn de verwijzing van een zaak naar
een rechterlijke instantie van een andere lidstaat te vragen? Welke zijn de
argumenten voor en tegen een dergelijke oplossing?In het geval dat in de echtscheidingsprocedure óók de ouderlijke
verantwoordelijkheid over de kinderen aan de orde is en voor dat aspect een
overdracht wordt overwogen, kan overdracht van de gehele zaak naar de rechter
van een andere lidstaat de zaak vereenvoudigen. Naar Nederlandse opvatting
dient buiten dat geval geen mogelijkheid van verwijzing te worden overwogen,
aangezien deze het verloop van een zaak ernstig kan compliceren.17Op grond van welke aanknopingspunten moet worden vastgesteld
of een zaak naar een andere lidstaat kan worden verwezen?Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 16. Als men de mogelijkheid
van verwijzing zou overwegen, zou deze moeten worden gekoppeld aan de verwijzing
van de kwestie van de ouderlijke verantwoordelijkheid. De criteria zijn dan
die van artikel 15 van de verordening nr. 2201/2003.18Welke garanties zouden nodig zijn om de rechtszekerheid
te waarborgen en onnodige vertragingen te vermijden?Verwezen wordt naar het antwoord op de vragen 16 en 17.19Welke combinatie van oplossingen is volgens u het meest
aangewezen om de beschreven problemen aan te pakken?Zoals uiteengezet, wordt geen behoefte gevoeld aan het introduceren van
uniforme regels van conflictenrecht of aan een wijziging van het systeem van
bevoegdheidsregels van de verordening 2203/2002. Mocht daartoe toch worden
overgegaan, dan zou een oplossing kunnen bestaan in het introduceren van toepasselijkheid
van de lex fori, aangevuld met een beperkte rechtskeuze.
Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 3.20Heeft u andere oplossingen om de in hoofdstuk 2 geschetste
problemen aan te pakken?Neen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-413.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl