Corporate governance, hedgefondsen en private equity; Brief regering; De positie van werknemers en commissarissen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139334
 2009-2010
 
 31 083
 Corporate governance, hedgefondsen en private equity
 
 
 
 
 Nr. 
 36
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 9 december 2009
 Inleiding
 Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen op donderdag 17 september
jl. is naar aanleiding van een vraag van het lid Hamer (PvdA) een brief toegezegd
betreffende de positie van werknemers en commissarissen (Handelingen der Kamer
II, vergaderjaar 2009–2010, nr. 3, blz. 198). Aangezien de
positie van werknemers noch die van commissarissen op zichzelf kan worden
bezien, refereer ik in deze brief tevens aan de relatie met andere belanghebbenden
binnen de onderneming (bestuurders en aandeelhouders). De context van de vraag
betreft immers de positie van werknemers en commissarissen in het corporate
governance stelsel. Door middel van deze brief, die ik u mede namens de ministers
van Justitie, Financiën en Economische Zaken aanbied, voldoe ik graag
aan deze toezegging.
 Indeling van de brief
 Eerst wordt beknopt de verhouding tussen de verschillende belanghebbenden,
met name de werknemers en de raad van commissarissen, in het Nederlandse corporate
governance stelsel geschetst. Vervolgens wordt specifiek aandacht besteed
aan de positie van werknemers in Nederlandse ondernemingen. Hierbij komt ook
de relatie tussen de werknemers en het bestuur van de onderneming of het concern
aan de orde. Daarna wordt de positie van de raad van commissarissen en de
relatie tussen werknemers en de commissarissen behandeld. Ook ga ik in op
de relatie tussen werknemers en aandeelhouders. Ten slotte ga ik in op de
vraag of behoefte is aan een hernieuwd evenwicht in het corporate governance
stelsel en sluit ik af met een conclusie.
 Werknemers en commissarissen in het Nederlandse corporate
governance stelsel
 Inleidend merk ik op dat de onderhavige brief een beschrijving geeft van
de huidige positie van werknemers en commissarissen in het Nederlandse corporate
governance stelsel betreft. Op de dagelijkse praktijk van de medezeggenschap
en het functioneren van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) kom ik terug
in de toegezegde nota over de stand van zaken van de medezeggenschap. Deze nota zal u binnenkort worden aangeboden.
 Het ontstaan van de Structuurwet en de eerste commissie
corporate governance
 Het bewerkstelligen van (goed) ondernemingsbestuur, ofwel corporate governance,
is van belang voor alle bij de onderneming betrokken partijen. Corporate governance
betreft met name de verhouding tussen het bestuur, de raad van commissarissen
en de (algemene vergadering van) aandeelhouders. Daarnaast zijn er uiteraard
meer partijen betrokken bij de vennootschap, waaronder de werknemers. Het
zoeken van een evenwicht in het Nederlandse corporate governance stelsel is
een voortdurend proces.
 In 1964 heeft de commissie Verdam een rapport uitgebracht over de herziening
van het ondernemingsrecht. Dit leidde tot twee adviezen van de SER en uiteindelijk tot de Structuurwet in 1971. Deze wet
was zowel voor de positie van werknemers als die van de raad van commissarissen
van groot belang. De structuurwet schreef voor dat grotere BV’s en NV’s
een raad van commissarissen moesten instellen, die toezicht zou houden op
het bestuur van de onderneming. De ondernemingsraad kreeg invloed op de samenstelling
van de raad van commissarissen.
 In 1996 is, na enige kritiek op het structuurregime en op het functioneren
van het bestuur en de raad van commissarissen, de eerste commissie corporate
governance ingesteld onder voorzitterschap van de heer Peters. De commissie
kreeg tot taak te onderzoeken of het toenmalige evenwicht tussen belanghebbenden
binnen beursvennootschappen toereikend was. De commissie meende dat het evenwicht
voor verbetering vatbaar was en deed in dat kader veertig aanbevelingen. Een
deel van deze aanbevelingen was gericht op de rol van de raad van commissarissen.
De naleving van de aanbevelingen was vrijwillig.
 De Nederlandse Corporate Governance Code en samenhangende
wettelijke maatregelen
 Aan het begin van deze eeuw bleek dat het toezicht binnen beursvennootschappen
toch voor verbetering vatbaar was. Het beeld van de raad van commissarissen
was dat van een «old boys network». Er ontstond behoefte aan «countervailing
powers». Tegen die achtergrond heeft de Commissie Tabaksblat in 2003
de eerste Nederlandse Corporate Governance Code (hierna: Code) voor beursvennootschappen
vastgesteld. De Code gaat uit van het in Nederland gehanteerde uitgangspunt
dat de vennootschap een lange termijn samenwerkingsverband is van diverse
bij de vennootschap betrokken partijen. Het betreft werknemers, aandeelhouders
en andere kapitaalverschaffers, klanten, toeleveranciers, de overheid en maatschappelijke
groeperingen. Het bestuur en de raad van commissarissen zijn verantwoordelijk
voor de afweging van de belangen van al deze stakeholders, doorgaans gericht
op de continuïteit van de onderneming en het creëren van aandeelhouderswaarde
op de lange termijn.
 Naast de in 2003 vastgestelde Code zijn omvangrijke wettelijke maatregelen
doorgevoerd. Voor de positie van werknemers en commissarissen is met name
van belang de wijziging van de Structuurwet in 2004. In het kader
van de «countervailing powers» werden de bevoegdheden van de ondernemingsraad
in structuurvennootschappen uitgebreid. Bovendien werden meer bevoegdheden
toegekend aan aandeelhouders. Zij kregen bijvoorbeeld het recht om commissarissen
te benoemen, om belangrijke bestuursbeslissingen goed te keuren en om het
bezoldigingsbeleid ten aanzien van bestuurders goed te keuren.
 De mate van naleving van de Code is gemonitord door de Monitoring Commissie
Corporate Governance Code, onder leiding van de heer Frijns. De Commissie
Frijns heeft enkele aanbevelingen gedaan aan de wetgever. Zo is een wetsvoorstel
ingediend dat het corporate governance systeem in Nederland beoogt te versterken. De verhouding tussen de verschillende belanghebbenden
binnen het corporate governance stelsel is dus dynamisch van aard. De rapporten
van de Commissie Frijns en enkele praktijkontwikkelingen leidden op verzoek
van belangenorganisaties tot een aanpassing van
de Code in 2008 (hierna: aangepaste Code). Het kabinet heeft haar waardering
over de aangepaste Code uitgesproken. Een nieuwe monitoring commissie, onder
leiding van de heer Streppel, zal de komende jaren over de naleving hiervan
rapporteren.
 
 In de discussie over corporate governance en in de Code staat de verhouding
tussen bestuur, raad van commissarissen en algemene vergadering centraal.
Daarnaast zijn er uiteraard meer partijen betrokken bij de vennootschap, waaronder
de werknemers.
 De positie van werknemers
 Werknemers zijn, zoals hierboven reeds opgemerkt, belangrijke belanghebbenden
in de onderneming. Zij kunnen invloed uitoefenen op besluiten die worden genomen
in de onderneming of de vennootschap via de ondernemingsraad (OR). Daarnaast
kunnen werknemers worden vertegenwoordigd door een vakbond. Volgens de WOR
dient een ondernemer wanneer er ten minste vijftig personen werkzaam zijn
een OR in te stellen «in het belang van het goed functioneren van de
onderneming in al haar doelstellingen». De OR heeft een tweeledige taak
(artikel 2 WOR). Enerzijds is hij overlegpartner van de ondernemer, waarbij
hij meedenkt bij besluitvorming. Anderzijds is de OR vertegenwoordiger van
de werknemers en kan daarbij als belangenbehartiger optreden. De OR kan dus
invloed uitoefenen op besluiten die in de onderneming worden genomen. De Nederlandse
medezeggenschapsregelingen zijn, met name in vergelijking tot een aantal omringende
landen, substantieel.
 De bevoegdheden van werknemers op grond van de WOR
 Op grond van de WOR heeft de OR informatie-, initiatief-, advies- en instemmingsrechten.
De rechten van de OR kunnen worden uitgebreid door middel van een ondernemingsovereenkomst
tussen de OR en het bestuur. In de WOR is geregeld dat de medezeggenschapsstructuur
afgestemd kan worden op de structuur van de organisatie. Zo kan in concerns
gekozen worden voor instelling van een groepsondernemingsraad of een centrale
ondernemingsraad, waarbij de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende
ondernemingsraden wettelijk is voorgeschreven.
 Informatierecht
 Op grond van artikel 31 WOR dient de ondernemer desgevraagd aan de OR
tijdig alle inlichtingen en gegevens te verstrekken die deze voor de vervulling
van zijn taak redelijkerwijze nodig heeft. Daarnaast kent de WOR enkele artikelen
die de ondernemer verplichten om uit eigen beweging, dus zonder dat de OR
daarom hoeft te vragen, bepaalde informatie te verstrekken. Een
voorbeeld hiervan is informatie over de beloningsverhoudingen, inclusief de
beloning van bestuurders en commissarissen.
 Initiatiefrecht
 In overlegvergaderingen tussen OR en ondernemer kunnen beide partijen
alle aangelegenheden die de onderneming betreffen aan de orde stellen (artikel
23 WOR). Ook buiten de overlegvergadering heeft de OR het recht om schriftelijk
initiatiefvoorstellen te doen. De OR dient dan zijn voorstel met een toelichting
voor te leggen aan de ondernemer. Vervolgens moet over het voorstel minimaal
eenmaal worden overlegd. Na het overleg moet de ondernemer gemotiveerd meedelen
of en in hoeverre hij overeenkomstig het voorstel van de OR zal besluiten.
Door dit initiatiefrecht kan de OR onderwerpen op de agenda zetten.
 Adviesrecht
 De OR heeft een adviesrecht over vrijwel alle strategische besluiten,
waaronder fusies, overnames, reorganisaties, investeringen en het aantrekken
of verstrekken van kredieten (artikel 25 WOR). Het dient te gaan om een voorgenomen
belangrijk besluit. Wanneer er bijzondere bedrijfsorganisatorische of financieel-economische
gevolgen zijn (beoogd), wordt een besluit al snel «belangrijk».
Daarnaast zijn uiteraard de gevolgen voor het personeel(sbeleid) een belangrijke
factor. Het advies moet op een zodanig tijdstip worden gevraagd dat het van
wezenlijke invloed kan zijn op het te nemen besluit. Wanneer het besluit van
de ondernemer afwijkt van het advies van de OR, moet de ondernemer de uitvoering
van zijn besluit een maand opschorten. In die maand kan de OR beroep instellen
tegen het besluit bij de Ondernemingskamer. Als deze oordeelt dat de ondernemer
niet in redelijkheid tot zijn besluit heeft kunnen komen, kan hij voorzieningen
treffen zoals een verbod op uitvoering en eventueel het terugdraaien van uitvoeringshandelingen.
 Instemmingsrecht
 Wanneer het gaat om besluiten die betrekking hebben op de vaststelling,
wijziging of intrekking van een regeling op het terrein van het sociale beleid
in de onderneming, heeft de OR een instemmingsrecht (artikel 27 WOR). Als
de ondernemer een dergelijk besluit neemt zonder de instemming van de OR,
is het besluit in beginsel nietig.
 Bevoegdheden van vakbonden bij fusies en overnames
 Wanneer sprake is van een fusie of overname, en de OR dus een adviesrecht
heeft, dienen bovendien de vakbonden op grond van het SER-besluit Fusiegedragsregels
2000 te worden geïnformeerd en geconsulteerd. Dit moet – logischerwijs –
gebeuren vóórdat partijen overeenstemming over de fusie hebben
bereikt. Het doel van de Fusiegedragsregels is de bescherming van de belangen
van werknemers in geval van een (voorgenomen) fusie.
 Enquêterecht
 Vakbonden hebben bovendien toegang tot het enquêterecht (artikel
2:347 BW). Wanneer sprake is van gegronde redenen om aan een juist beleid
te twijfelen kunnen zij een verzoek indienen bij de Ondernemingskamer om een
onderzoek in te stellen naar het beleid en de gang van zaken in de vennootschap.
Indien wanbeleid wordt vastgesteld kan de Ondernemingskamer vergaande voorzieningen
treffen, zoals vernietiging van een besluit of schorsing, ontslag of tijdelijke
aanstelling van bestuurders of commissarissen. Voordat een vakbond
een enquêteprocedure start, dient zij de OR hiervan op de hoogte te
stellen en in de gelegenheid te stellen schriftelijk van zijn mening blijk
te geven. Desgewenst kan de OR zich voegen in de procedure. Ook kan de OR
zelf het enquêterecht contractueel toegekend krijgen (artikel 2:346
aanhef en onder c BW). Er zijn meerdere voorbeelden bekend waarin een OR (of
een personeelsvertegenwoordiging) op deze manier gebruik heeft gemaakt van
het enquêterecht.
 In 2007 kondigde de minister van Justitie een herbezinning op de geschillenbeslechting
in de onderneming aan (Kamerstukken II 2007–2008, 29 752, nr. 5).
In dit kader is eind oktober op de website van het ministerie van Justitie
een consultatiedocument openbaar gemaakt dat strekt tot herziening van het
enquêterecht. In het consultatiedocument is onder meer voorgesteld te
bepalen dat de rechtspersoon zelf kan vragen om een enquête. Dit betekent
dat het bestuur van de vennootschap een beroep op de Ondernemingskamer kan
doen indien bijvoorbeeld sprake is van een patstelling tussen het bestuur
en de algemene vergadering. De OR dient in kennis te worden gesteld van het
voornemen een enquêteprocedure te starten. Daardoor kan hij overwegen
zich te voegen in de procedure. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen wanneer het
bestuur een verzoek van de algemene vergadering niet wil opvolgen omdat dit
tot een aanzienlijk verlies van werkgelegenheid zou leiden. Dan kan een enquêteprocedure
ook van groot belang zijn voor werknemers.
 Relatie tussen OR en het bestuur
 Uit het voorgaande blijkt dat het bestuur van de onderneming waar de OR
is ingesteld in de regel de gesprekspartner is van de OR. Wanneer de onderneming
deel uit maakt van een concern is er vaak een centrale ondernemingsraad (COR)
ingesteld. De concernleiding is de gesprekspartner van de COR wanneer het
gaat over aangelegenheden die van belang zijn voor het hele concern. Door
de structuur van de WOR vindt er een continue dialoog plaats tussen de OR
en het bestuur. Naast bovenstaande omvangrijke en invloedrijke medezeggenschapsrechten
uit de WOR kan de OR rechten ontlenen aan bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek
(BW). Deze bepalingen bewerkstelligen een relatie tussen de OR en de raad
van commissarissen en tussen de OR en de algemene vergadering. In de volgende
twee paragrafen wordt mede op deze verhouding ingegaan.
 De positie van de raad van commissarissen en de relatie
met de ondernemingsraad
 De taak van de raad van commissarissen
 De taak van de raad van commissarissen is het houden van toezicht op het
bestuur en de algemene gang van zaken in de vennootschap en de met haar verbonden
onderneming. Daarnaast staat de raad van commissarissen het bestuur van de
vennootschap met raad terzijde (artikel 2:140 BW). De wet bepaalt dat de raad
van commissarissen zich, evenals het bestuur, bij de uitvoering van zijn taak
dient te richten naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden
onderneming. De aangepaste Code bepaalt voor beursvennootschappen dat de raad
van commissarissen bij de vervulling van zijn taak de relevante maatschappelijke
belangen van ondernemen dient te betrekken (Principe III.1). Tot die belangen
behoren vanzelfsprekend ook de belangen van de werknemers. De aangepaste Code
bepaalt voorts dat de raad van commissarissen kritisch moet opereren (Principe
III.2).
 
 De toezichthoudende en adviserende taak van de raad van commissarissen
is op een aantal plaatsen in de wet nader uitgewerkt. Zo heeft de raad
van commissarissen de bevoegdheid om bestuurders te schorsen (artikel 2:147/257
BW) en in het geval van een structuurvennootschap ook de bevoegdheid om bestuurders
te benoemen en te ontslaan (artikel 2:162/272 BW). Van schorsing of ontslag
zal onder andere sprake kunnen zijn als de bestuurders zich niet richten naar
het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming.
 De toezichthoudende taak behelst het waken over het functioneren, de kwaliteit
en de continuïteit van het bestuur. De raad van commissarissen houdt
toezicht op de algemene lijn van het te voeren beleid. Dit betreft in ieder
geval toezicht op belangrijke bestuursbesluiten zoals fusies en overnames,
bedrijfssluitingen en het nemen of afstoten van belangrijke deelnemingen.
Deze bestuursbesluiten dienen dan ook door de raad van commissarissen te worden
goedgekeurd (artikel 2:164/274 BW). Het gaat daarbij om besluiten die in de
regel diep ingrijpen in de structuur of het voortbestaan van de vennootschap
of de door haar gedreven onderneming en om die reden belangrijke gevolgen
kunnen hebben voor bijvoorbeeld de werknemers.
 Als gevolg van de huidige economische tegenwind zien veel ondernemingen
zich gedwongen tot herstructureringsoperaties. Deze kunnen gepaard gaan met
een verlies van arbeidsplaatsen. Een besluit tot herstructurering kan dus
ingrijpende gevolgen hebben voor de werknemers. In zulke gevallen mag van
commissarissen worden verwacht dat zij scherp toezicht houden en frequent
vergaderen, zowel onderling als met het bestuur (Hoge Raad 8 april 2005,
JOR 2005/119 (Laurus)). Dit alles heeft als doel te waarborgen dat de belangen
van alle bij de onderneming betrokkenen worden gerespecteerd. Bij herstructureringsoperaties
is dit in het bijzonder van belang voor werknemers.
 De relatie tussen de OR en de raad van commissarissen
 Op basis van de structuurregeling heeft de OR invloed op de samenstelling
van de raad van commissarissen in grote BV’s en NV’s. De OR is
betrokken bij het opstellen van de profielschets voor de raad van commissarissen
(artikel 2:158/268 lid 3 BW). Commissarissen worden benoemd door de algemene
vergadering op voordracht van de raad van commissarissen. De OR heeft het
recht personen voor die voordracht aan te bevelen. Voor een derde van het
aantal leden van de raad van commissarissen heeft de OR een versterkt aanbevelingsrecht
(artikel 2:158/268 lid 5 en 6 BW). Dit betekent dat de aanbeveling in beginsel
moet worden overgenomen en moet worden voorgelegd aan de algemene vergadering.
De taak van een commissaris die wordt benoemd op voordracht van de OR verschilt
niet van die van de overige commissarissen. De betreffende commissaris dient
zonder last of ruggespraak te functioneren en dient zich dus te richten op
het belang van de vennootschap als geheel.
 Bij collectief ontslag van de raad van commissarissen moet de OR eerst
in de gelegenheid worden gesteld hierover een standpunt op te stellen. De
OR kan zijn standpunt toelichten in de algemene vergadering (artikel 2:161a
lid 2 BW).
 De relatie tussen de ondernemingsraad en de (algemene
vergadering van) aandeelhouders
 Het bestuur en de raad van commissarissen moeten beide verantwoording
afleggen over hun taakvervulling aan de algemene vergadering. De algemene
vergadering heeft bij een aantal onderwerpen de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid.
Te noemen is het goedkeuren van besluiten van het bestuur van een NV omtrent
een belangrijke verandering van de identiteit of het karakter van de vennootschap
of de onderneming (artikel 2:107a BW).
 In februari van dit jaar is door de minister van Justitie en mijzelf een
wetsvoorstel ingediend dat een «spreekrecht» voor
ondernemingsraden introduceert bij besluiten van de algemene vergadering tot
vaststelling van het bezoldigingsbeleid, de goedkeuring van belangrijke bestuursbesluiten
en besluiten tot benoeming, schorsing en ontslag van bestuurders en commissarissen
(Kamerstukken II 2008–2009, 31 877). Op grond van het wetsvoorstel
krijgt de OR het recht een standpunt op te stellen over de betreffende besluiten
en zijn standpunt in de algemene vergadering toe te lichten. Een dergelijk
recht maakt het voor de OR mogelijk om invloed uit te oefenen op het hoogste
besluitvormingsniveau in de organisatie: de algemene vergadering. Tegelijkertijd
zorgt het ervoor dat aandeelhouders over alle relevante informatie beschikken,
waaronder de opinie van de werknemers, om een goed afgewogen besluit te kunnen
nemen. Dit is van belang omdat de betreffende besluiten de positie van werknemers
direct kunnen raken. Een goed gebruik van het spreekrecht kan de dialoog tussen
de verschillende belanghebbenden in de onderneming ten goede komen.
 Een hernieuwd evenwicht?
 Het kabinet heeft zich de vraag gesteld of het beoogde evenwicht in het
Nederlandse systeem van corporate governance wel in alle opzichten gerealiseerd
wordt. Sinds de totstandkoming van de Code hebben aandeelhouders zich namelijk
actiever opgesteld en meer gebruik gemaakt van hun rechten. Dit is op zichzelf
bezien vanuit het oogpunt van «checks en balances» geen onwenselijke
ontwikkeling. Wel heeft het kabinet diverse maatregelen genomen en in voorbereiding
die tot een betere corporate governance kunnen leiden. Bovendien heeft de
SER verkend of de positie van werknemers versterking behoeft.
 Het SER-advies Evenwichtig Ondernemingsbestuur
 Mede op basis van notities van Winter en Van het Kaar heeft de SER eensluidend
geconcludeerd dat voor een fundamentele herziening van de Nederlandse medezeggenschapsregelingen
thans geen aanleiding bestaat (SER-advies Evenwichtig Ondernemingsbestuur,
2008/01). De bestaande medezeggenschapsregelingen zijn substantieel. Zij vormen
op zichzelf doorgaans al een enorme prikkel voor de ondernemer om rekening
te houden met het werknemersbelang. Waar dat niet het geval is kunnen OR en
vakbonden naar de Ondernemingskamer stappen. Ook wanneer een aandeelhouder
beoogt zijn belang te laten prevaleren boven dat van de onderneming en haar
werknemers bieden Nederlandse medezeggenschapsregelingen volgens Winter en
Van het Kaar aanmerkelijk meer bescherming aan de positie van werknemers dan
elders. Wel hebben zij beiden gewezen op mogelijke onderbenutting van bevoegdheden
door zowel ondernemingsraden als door vakbonden.
 Onderzoek naar onderbenutting
 Naar aanleiding van het advies van de SER is in opdracht van mijn ministerie
onderzoek gedaan naar de mogelijke onderbenutting van bevoegdheden door de
OR. Hieruit bleek dat niet van alle wettelijke
mogelijkheden evenveel gebruik wordt gemaakt. Dat houdt echter nog niet direct
in dat deze bevoegdheden onderbenut worden. Wanneer een bevoegdheid bewust
niet gebruikt wordt, kan hiervoor een aannemelijke verklaring zijn. Bijvoorbeeld
dat er een goed alternatief voorhanden is of dat een bevoegdheid een preventieve
werking heeft. Wanneer een bevoegdheid onbewust niet gebruikt wordt, is sprake
van onderbenutting. Dit is bijvoorbeeld het geval als ondernemingsraden onvoldoende
op de hoogte zijn van die bevoegdheid, zoals bij het gebruik van de ondernemingsovereenkomst
en de halfjaarlijkse bespreking van de algemene gang van zaken in de
onderneming. Een betere benutting van OR-bevoegdheden kan volgens het onderzoek
vooral worden bereikt door een meer pro-actieve opstelling van de OR.
 Conclusie
 De positie van werknemers en die van de raad van commissarissen dient
in samenhang te worden bezien met de positie van het bestuur en de (algemene
vergadering van) aandeelhouders. Zowel het bestuur als de raad van commissarissen
is verantwoordelijk voor de afweging van de belangen van alle belanghebbenden
bij de onderneming, waaronder die van de werknemers. De verhouding tussen
de verschillende belanghebbenden binnen het corporate governance stelsel is
dynamisch van aard.
 Door wetgeving en codes wordt beoogd een bijdrage te leveren aan een evenwichtig
corporate governance stelsel. Het kabinet heeft in de afgelopen periode te
dien aanzien een aantal maatregelen genomen. Ik ben van mening dat nu eerst
enige tijd moet worden genomen om het effect van de voorgestelde maatregelen
te bezien.
 Wetgeving en codes hebben onmiskenbaar geleid tot een verbeterde governance
structuur bij beursvennootschappen en oog voor de belangen van de werknemers.
Het komt er nu op aan dat alle betrokkenen, ook de werknemers, goed gebruik
maken van de hun toekomende bevoegdheden. Het kabinet stimuleert juist gedrag
door bevordering van de dialoog tussen de verschillende stakeholders. Hierbij
kan gedacht worden aan het wetsvoorstel spreekrecht voor de ondernemingsraad
bij belangrijke besluiten van de algemene vergadering. De dialoog bevordert
dat de stakeholders ieder vanuit hun eigen positie elkaar adviseren en controleren,
uitgaande van een gezamenlijk belang: continuïteit van de onderneming
en lange termijn waardecreatie.
 
 De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 J. P. H. Donner
 
 
 
 
 Kamerstukken II 2006–2007, 29 818, nr. 30.
 
 
 SER-advies inzake uitbreiding bevoegdheden ondernemingsraden (1968/13)
en SER-advies inzake de herziening van het ondernemingsrecht (1969/14).
 
 
 Wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet
giraal effectenverkeer en het Burgerlijk Wetboek naar aanleiding van het advies
van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code van 30 mei 2007
(32 014).
 
 
 Christelijk Nationaal Vakverbond, Eumedion, de Federatie Nederlandse Vakbeweging,
het Nederlands Centrum voor Directeuren en Commissarissen, NYSE Euronext,
de Vereniging van Effectenbezitters, de Vereniging van Effecten Uitgevende
Ondernemingen en de Vereniging VNO-NCW.
 
 
 Ook wel bekend als de Wet Harrewijn, artikel 31d WOR.
 
 
 R. Goodijk, H. van Ees en P. van Beurden (2009), Gebruik, niet-gebruik
of onderbenutting, Den Haag: SZW (Werkdocument). Bijlage bij Kamerstukken
II 2008/09, 31 700 XV, nr. 75