Wijziging van enige belastingwetten (Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen); Nota naar aanleiding van het nader verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31459, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

27-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31459 nr. 9

24-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingAlgemeenAfwegingskader en reikwijdteVestigingsklimaatPseudo-eindheffing – AlgemeenPseudo-eindheffing – backservice bij eindloonregelingenPseudo-eindheffing – vertrekvergoedingenCarried interestAchtergrond regime voor «lucratieve belangen»Het bereik van de maatregelHet invoeringsrechtOverigInternationale aspectenTopsporters30%-regeling en grondslag box 3OntslagrechtOpbrengstReactie op commentarenReactie op commentaar NOBReactie overigOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31459Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 459Wijziging van enige belastingwetten (Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen)nr. 9NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAGOntvangen 24 juni 2008InleidingHet kabinet heeft met belangstelling kennis genomen van de nadere vragen
en opmerkingen van de fracties van het CDA, de PvdA, de SP, de VVD, de ChristenUnie,
de PVV en D66.Bij de beantwoording van de vragen is zo veel mogelijk de volgorde van
het nader verslag aangehouden. Alle vragen die betrekking hebben op de carried
interest maatregel zijn geclusterd onder de paragraaf «Carried interest».
Voor zover ook voor andere vragen van de volgorde van het nader verslag is
afgeweken, is op de oorspronkelijke plaats van de vraag in het nader verslag
een verwijzing opgenomen naar het onderdeel waar die vraag is beantwoord.AlgemeenDe leden van de SP-fractie merken op dat de regering zegt dat zij het
beleid gericht op bestuursbeloningen op de agenda heeft geplaatst en vragen
of dit inhoudt dat het onderwerp bestuurdersbeloningen alleen wordt besproken
of dat ook iets concreets is voorgesteld.Ervan uitgaande dat de leden van de fractie van de SP doelen op de bespreking
van het beleid gericht op bestuursbeloningen in Europees verband, kan worden
geantwoord dat in eerste instantie vooral uitwisseling van kennis en ervaring
wordt beoogd. Afhankelijk van het verloop daarvan kan in een later stadium
worden bezien of er enige vorm van gezamenlijk optreden mogelijk en wenselijk
is.De leden van de SP-fractie vragen voorts of het kabinet met de zin «het
doet het kabinet deugd te zien dat de discussie over bestuurdersbezoldiging
recentelijk ook is opgepakt door de diverse betrokkenen» wil claimen
de discussie over de topinkomens zelf in gang te hebben gezet.Het kabinet wil hiermee alleen zeggen dat hij de recente discussies op
de aandeelhoudersvergadering over de bestuurdersbezoldiging verwelkomt. Het
toont aan dat het in 2004 versterkte stelsel van checks and balances met betrekking
tot de vaststelling van de bezoldiging goed kan werken. De leden van de SP-fractie vragen of de minister gaat monitoren dat de
prestatiecriteria voor de bestuurdersbezoldiging niet enkel financieel van
aard zijn. Zoals aangegeven in de nota naar aanleiding van het verslag is
het aan de vennootschap en haar betrokkenen zelf om hier invulling aan te
geven. In de kabinetsreactie op het derde nalevingsrapport van de Monitoring
Commissie Corporate Governance Code is voorts aangegeven dat het kabinet bij
de vaststelling van de prestatiecriteria bij haar eigen staatsdeelnemingen
zal kijken naar doelstellingen die gericht zijn op het bevorderen van specifieke,
publieke belangen.Het kabinet wijst er op dat aandeelhouders en raden van commissarissen
verantwoordelijk zijn voor de vaststelling van de bestuurdersbezoldiging.
In het vennootschapsrecht wordt zorg gedragen voor checks-and-balances, iets
dat overigens nog altijd in beweging is gezien bijvoorbeeld het wetsvoorstel
om de ondernemingsraad het recht te geven om bij naamloze vennootschappen
een standpunt in te nemen ter zake van nieuw vast te stellen bezoldigingsbeleid
of ter zake van een wijziging daarvan. Gebleken is echter dat ondanks de wettelijke
waarborgen en bepalingen van de Code er excessieve gevallen van bestuurdersbeloningen
hebben plaatsgevonden. De fiscale maatregelen kunnen de aandeelhouders en
commissarissen een stimulans geven om de bezoldiging op zodanige wijze vorm
te geven dat geen sprake is van excessieve beloningsbestanddelen.De leden van de fractie van de SP vragen of de regering iets meer kan
zeggen over de kritiek die is opgekomen uit de markt op het voorstel van de
commissie Tabaksblat om de variabele inkomens te maximeren.De conceptcode van de voormalige commissie Corporate governance code (hierna:
Commissie Tabaksblat) uit juli 2003 bevatte, zoals de SP-fractie terecht heeft
opgemerkt, een bepaling welke inhield dat variabele beloning niet hoger mocht
zijn dan 50% van de totale beloning. Mede naar aanleiding van een groot
aantal kritische commentaren uit de hoek aandeelhouders, bedrijfsleven en
politiek is de conceptbepaling niet opgenomen in de definitieve Code. Volgens
de respondenten zou de voorgestelde bepaling uit de pas lopen met buitenlandse
corporate governance codes. De Britse Combined Code en de Duitse Kodex stellen
juist dat sprake moet zijn van een significant variabel deel. Zij stelden
verder dat van de conceptbepaling een prikkel kan uitgaan om het vaste deel
van de bezoldiging te verhogen en voorts dat het voor de vennootschappen moeilijker
wordt om goede bestuurders aan te trekken. De commissie heeft in plaats van
de voornoemde conceptbepaling in de definitieve code de bepaling opgenomen
dat in het remuneratierapport een gemotiveerde verklaring moet worden gegeven
van het relatieve belang van het variabele en niet-variabele deel van de bezoldiging.
Daarnaast heeft de commissie in de definitieve code een bepaling opgenomen
inhoudende dat de toekenning van variabele bezoldigingscomponenten afhankelijk
is gesteld van de realisatie van prestatiecriteria. Het kabinet heeft in oktober
2004 de Code een wettelijke basis gegeven.Het kabinet vindt de argumenten zoals hierboven genoemd overtuigend om
de voorgestelde Codebepaling te schrappen. Het vaste deel van een bestuurdersbezoldiging
dient een adequate beloning te vormen voor de inspanningen en verantwoordelijkheden
van een bestuurder en de zwaarte van de functie. Het deel variabele bezoldiging
dient met name om een bestuurder te belonen voor goede prestaties of buitengewone
inspanningen en om een bestuurder te laten meeprofiteren van het eventuele
succes van de vennootschap. Het variabele deel wordt bij beursvennootschappen
voorts toegekend om de belangen van een bestuurder (meer) parallel te laten
lopen met de (lange termijn) belangen van de aandeelhouder. Van variabele
beloning kan een prikkelende en disciplinerende werking uitgaan. Het kabinet
is daarom zeker niet tegen variabel beloning van bestuurders, mits er een
goede en transparante relatie bestaat tussen de bezoldiging en
de prestaties van de onderneming. Excessieve beloningen moeten worden ontmoedigd.
Een voorgeschreven verhouding tussen vaste en variabele beloning lijkt hiervoor
echter niet het geschikte instrument vanwege onder meer de argumenten als
genoemd door respondenten op de geconsulteerde conceptcode.De leden van de VVD-fractie vragen de regering te beargumenteren waarom
zij het vaststellen van de beloning niet over wil laten aan aandeelhouders.Het vaststellen van de bestuurders bezoldiging is een verantwoordelijkheid
van aandeelhouders en in de praktijk ook van raden van commissarissen. Dit
blijft zo, ook na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel. Wat dit wetsvoorstel
beoogt is langs de fiscale weg het vaststellen van excessieve bezoldigingsonderdelen
te ontmoedigen. Aan de bevoegdheden van aandeelhouders en commissarissen wordt
niet getornd. Zij behouden alle vrijheid om de bezoldigingsstructuur op zodanige
wijze samen te stellen als wenselijk wordt geacht. Een keuze voor excessieve
bezoldigingsonderdelen zal evenwel fiscaal minder aantrekkelijk zijn.De leden van de VVD-fractie vragen de achtergronden van de inkomensgrenzen
bij de vertrekvergoedingenmaatregel.Ter zake van de inkomensgrens van € 500 000 wordt het volgende
opgemerkt. De vaststelling op een bedrag van € 500 000 –
in combinatie met een tarief van 30% – vormt de uitkomst van
een zorgvuldige afweging tussen de beoogde prikkelwerking van de maatregel,
de budgettaire opbrengst, het effect op het vestigingsklimaat en het creëren
van draagvlak.Met de grens van één jaarloon is deels aangesloten op het
principe uit de Corporate Governance Code dat de hoogte van een vertrekvergoeding
van een bestuurder in beginsel niet meer bedraagt dan het jaarloon.Het vorenstaande neemt uiteraard niet weg dat de keuze voor een inkomensgrens
per definitie in meer of mindere mate arbitrair blijft.Afwegingskader en reikwijdteDe leden van de SP-fractie vragen of het kabinet van mening is dat het
niet mogelijk is om meetbare doelen te stellen voor de voorgenomen maatregelen.
Zij vragen waarom geen inschatting kan worden gemaakt van de gedragsaanpassing
en waarom nog nader moet worden bezien hoe een evaluatie van de voorgestelde
maatregelen eruit moet komen te zien. Ook vragen de leden van de fractie van
de SP of een lagere budgettaire opbrengst als maatstaf wordt gezien voor het
succes van de maatregelen.De voorgestelde maatregelen kunnen tot drie gedragsreacties leiden. Ten
eerste kan de gewenste gedragsaanpassing plaatsvinden. Dat wil zeggen dat
de ontmoedigde excessieve beloningsbestanddelen minder vaak voorkomen. In
de tweede plaats kan zich een ongewenste gedragsaanpassing voordoen. Dat betekent
dat de heffing wordt ontweken. Ten slotte kan de uitkomst zijn dat geen gedragsaanpassing
plaatsvindt. De extra belastingheffing wordt in dat laatste geval door betrokkenen
voor lief genomen. In welke mate de genoemde gedragsreacties zich zullen voordoen
is op voorhand moeilijk te zeggen. De gedragsreacties zijn echter wel bepalend
voor de budgettaire opbrengst van de maatregelen. Een lagere budgettaire opbrengst
hoeft niet altijd te betekenen dat de voorgestelde maatregelen effectief zijn
geweest. Er kan bijvoorbeeld ook sprake zijn geweest van een ongewenste gedragsaanpassing.
Vaststelling van de effectiviteit aan de hand van de budgettaire opbrengst
is daarom lastig. Bezien zal moeten worden op welke wijze de effectiviteit
het beste kan worden gemeten. Dit zal mede afhankelijk zijn van
de beschikbare informatie.De leden van de VVD-fractie vragen hoe de maatregel voor excessieve vertrekvergoedingen
uitwerkt bij overgang van een werknemer binnen het concern. Het antwoord op
deze vraag hangt af van de wijze waarop deze overgang is vormgegeven. De werkgeversheffing
komt eerst aan de orde ingeval er sprake is van een beëindiging van de
dienstbetrekking. Bij verplaatsing binnen het concern zonder beëindiging
van de bestaande dienstbetrekking is de maatregel derhalve niet van toepassing.
In situaties waarin wel sprake is van beëindiging van de bestaande dienstbetrekking,
is de regeling op dezelfde wijze van toepassing als bij een overgang naar
een werkgever buiten het concern. Het kabinet acht het niet wenselijk om voor
deze situaties een uitzondering te maken. Een dergelijke uitzondering zou
mogelijkheden geven om de maatregel te ontgaan.VestigingsklimaatDe leden van de VVD-fractie vragen wat het kabinet gaat doen om te voorkomen
dat het door elkaar gebruiken van de termen topinkomens en excessieve beloningen
in de discussie over het beloningsbeleid leidt tot een verslechtering van
het vestigingsklimaat.Het kabinet acht het van belang dat in de huidige discussie zorgvuldig
wordt omgegaan met de begrippen topinkomens en excessieve beloningen. Duidelijk
moet zijn dat goede prestaties mogen worden beloond. Dit is van groot belang
om goede bestuurders te kunnen blijven aantrekken en te behouden. Wel wil
het kabinet excessieve beloningsbestanddelen ontmoedigen. Het effect op het
vestigingsklimaat van de voorgestelde maatregelen zal vanwege het gerichte
karaker en de discussie die ook elders wordt gevoerd over fiscale maatregelen
naar verwachting beperkt zijn.De leden van de fractie van de VVD vragen waarom een verhoging van het
tarief van 15% naar 30% voor de werkgeversheffing over backservice
bij hoge inkomens een nadelig effect heeft op het vestigingsklimaat en of
een tarief van 15% niet ook schadelijk is voor het vestigingsklimaat.De keuze voor een tarief van 15% is gebaseerd op een afweging tussen
de beoogde prikkelwerking van de maatregel, de budgettaire opbrengst, het
effect op het vestigingsklimaat en het creëren van draagvlak. Dat een
hoger tarief per definitie enig nadelig effect heeft op het vestigingsklimaat
is een gegeven. Zoals eerder aangegeven zal het effect op het vestigingsklimaat
vanwege het specifieke karakter van de voorgestelde maatregelen en het feit
dat in andere landen thans ook discussie wordt gevoerd over de mogelijkheid
van fiscale maatregelen naar verwachting beperkt zijn.De leden van de fractie van de PVV vragen waarom een aanpassing van de
30%-regeling wel een negatief effect zou hebben op het vestigingsklimaat
en de voorgestelde maatregelen niet.De 30%-regeling is specifiek gericht op werknemers die vanuit het
buitenland worden geworven om in Nederland te komen werken en heeft daarom
een internationaal karakter. Een aanpassing van deze regeling werkt daarom
direct door naar het vestigingsklimaat in Nederland. Het uitstralingseffect
is daardoor groter. De nu voorgestelde maatregelen hebben primair een nationaal
karakter en hebben hoogstens een indirect effect op het vestigingsklimaat.
Zoals eerder aangegeven is het effect van de voorgestelde maatregelen op het
vestigingsklimaat naar verwachting beperkt. Pseudo-eindheffing – AlgemeenDe leden van de VVD-fractie stellen dat met het wetsvoorstel een derde
heffingsregime (pseudo-eindheffing) – naast de reguliere heffing en
de eindheffing – aan de Wet op de loonbelasting 1964 wordt toegevoegd.Dit berust op een misverstand. Met het wetsvoorstel wordt geen derde heffingsregime
geïntroduceerd. Bij de voorgestelde werkgeversheffingen wordt namelijk
dezelfde systematiek gehanteerd als voor de VUT-heffing het geval is. In het
wetsvoorstel wordt dit derde – derhalve reeds bestaande – heffingsregime
alleen ook als zodanig benoemd en in een afzonderlijke afdeling ondergebracht.Pseudo-eindheffing – backservice bij eindloonregelingenDe leden van de CDA-fractie verzoeken de regering de factor 4 alsnog te
differentiëren.Het kabinet heeft bij de vormgeving van de maatregel een afweging gemaakt
tussen enerzijds het zoveel mogelijk aansluiten bij de individuele omstandigheden
en anderzijds de uitvoerbaarheid van de maatregel en het voorkomen van gedetailleerde
regelgeving. Het kabinet geeft nog steeds de voorkeur aan een forfaitaire
benadering van de backservicepremie met één factor en dus niet
voor een gedifferentieerde factor. Redengevend daarvoor is dat een verdergaande
differentiatie – waarbij meer rekening wordt gehouden met (combinaties
van) individuele omstandigheden van de desbetreffende werknemer – de
regeling gedetailleerder en dus ingewikkelder zou maken, terwijl de uitkomst –
zelfs bij de meest vergaande differentiatie naar leeftijd, naar aantal dienstjaren
en naar leeftijd partner – in de situatie van doorsneepremies nog steeds
geen relatie zou hebben met de feitelijk gestorte backservicepremie. Hoewel
het kabinet zich ervan bewust is dat een differentiatie in theorie mogelijk
is, geeft het kabinet op grond van voornoemde redenen nog steeds de voorkeur
aan een forfaitaire benadering van de backservicepremie met één
factor.Pseudo-eindheffing – vertrekvergoedingenDe leden van de VVD-fractie vragen naar de rechtvaardigheid van de werkgeversheffing
ingeval sprake is van een uitspraak van de (kanton)rechter. Voorts vragen
zij waarom er niet voor gekozen is om de kantonrechtersformule aan te passen
en in de wet te verankeren. De leden van de PVV-fractie vragen verder of het
kabinet overweegt om arbeidsrechtelijk te regelen dat vertrekvergoedingen
die meer bedragen dan één jaarsalaris nietig zijn.De maatregel is zodanig vormgegeven dat die generiek is, objectief vast
te stellen en bovendien eenvoudig door de Belastingdienst uit te voeren. Die
vormgeving bewerkt dat ingeval bij het ontslag van een werknemer met een jaarloon
(van het jaar t-2) van meer dan € 500 000 een vertrekvergoeding
wordt gegeven van meer dan dat jaarloon (van het jaar t-2), het meerdere volgens
die norm wordt aangemerkt als een excessieve vertrekvergoeding. Dit sluit
grosso modo aan bij de norm uit de Corporate Governance Code die inhoudt dat
de vertrekvergoeding in beginsel maximaal een vast jaarsalaris bedraagt. De
maatregel geldt dus ook in het geval de excessieve vertrekvergoeding het gevolg
is van een uitspraak van de rechter. Het maken van een uitzondering op dit
punt zou ten koste gaan van het generieke en objectieve karakter en van de
uitvoerbaarheid van de maatregel.In de adviesaanvraag van 3 juli 2007 van het kabinet aan de Stichting
van de Arbeid is over de herziening van het arbeidsovereenkomstenrecht, inclusief
het ontslagrecht, van de zijde van het kabinet onder meer voorgesteld te komen
tot een wettelijke regeling van de ontslagvergoeding. Zoals bekend
hebben de vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers verenigd in de Stichting
verdeeld geadviseerd over de voornemens van het kabinet en heeft het kabinet
geconcludeerd dat de discussie over de voorstellen niet vruchtbaar kon worden
afgerond, gehoord ook de discussie in en buiten het parlement. Vervolgens
heeft het kabinet een commissie ingesteld (de Commissie Arbeidsparticipatie)
met als opdracht advies uit te brengen over welke maatregelen nodig zijn om
te komen tot een structurele verhoging van de arbeidsparticipatie (waar de
eerdergenoemde voorstellen van het kabinet mede voor waren bedoeld). Deze
commissie heeft onlangs advies uitgebracht (16 juni jongstleden) en het
kabinet heeft in de brief aan de Kamer waarmee het advies is aangeboden, de
Kamer toegezegd op 27 juni een eerste standpuntbepaling te zullen doen
toekomen. Overigens is het arbeidsrecht niet gericht op het reguleren van
het beloningsbeleid van de onderhavige doelgroep maar op de rechtsverhouding
tussen werknemers en werkgevers. Vanuit die optiek is het niet direct logisch
om het tegengaan van excessieve vertrekvergoedingen, al dan niet door het
verankeren van (een gewijzigde vorm van) de kantonrechtersformule of het beperken
van de vertrekvergoeding tot één jaarsalaris, te bewerkstelligen
via het arbeidsrecht.De leden van de PVV-fractie vragen een toelichting op het verschil in
fiscale behandeling van de volgende twee situaties:– een werknemer die bij de beëindiging van de dienstbetrekking
de aandelen (niet zijnde een aanmerkelijk belang) moet verkopen die hij reeds
een aantal jaren in de desbetreffende vennootschap had;– een werknemer die bij de beëindiging van de dienstbetrekking
een vertrekvergoeding krijgt toegekend, welke even hoog is als de winst die
deze andere werknemer realiseert bij de verkoop van de aandelen.Zoals deze leden terecht veronderstellen, is in het eerste geval geen
werkgeversheffing verschuldigd en in het tweede geval onder omstandigheden
wel. Het zijn echter geen vergelijkbare gevallen. Het verschil in behandeling
dat de leden van de PVV-fractie signaleren, hangt samen enerzijds met het
tijdstip van belasten van een verstrekt aandelenpakket en anderzijds met het
feit dat bij het verstrekken van een aandelenpakket op een ruim voor het ontslag
liggend tijdstip niet in redelijkheid kan worden gezegd dat deze verstrekking
samenhangt met het beëindigen van de dienstbetrekking. De grens is hierbij
gelegd bij de aandelen die een werknemer vóór het jaar t-1 heeft
verkregen. Deze door de werkgever verstrekte aandelen zijn bij verstrekking
belast voor de waarde in het economische verkeer, hebben de sfeer van de loonbelasting
en box 1 op dat moment verlaten en zijn toen overgegaan naar de sfeer van
de vermogensrendementsheffing (box 3) in de inkomstenbelasting. Het uit de
verplichte verkoop bij beëindiging van de dienstbetrekking voortvloeiende
voor- of nadeel wordt daardoor niet in box 1 in aanmerking genomen, maar (op
forfaitaire wijze) in box 3.Het verstrekken van een aandelenpakket in het jaar van ontslag dan wel
in het aan dat jaar voorafgaande jaar wordt – net als ander loon dat
in die periode wordt verstrekt – uiteraard wel meegenomen (voor de waarde
in het economische verkeer op het moment van verstrekken) bij de vaststelling
van de hoogte van de eventueel in de werkgeversheffing te betrekken vertrekvergoeding.
Ook hier geldt evenwel dat bij latere verkoop als gevolg van een verplichting
daartoe bij het ontslag, de vermogenswinst in beginsel uitsluitend in box
3 belast is.Carried interestAchtergrond regime voor «lucratieve belangen»De leden van de fractie van de PvdA vragen hoe een «lucratief belang»
tot op heden wordt belast. Meer in het bijzonder stellen deze leden de vraag
of een dergelijk belang thans standaard na een heffing in de loonbelasting wordt belast in box 3, tenzij er sprake is van een aanmerkelijk belang,
in welk geval in box 2 wordt geheven. De leden van de SP-fractie vragen nogmaals
of de schoonmaakster naar verhouding meer belasting betaalt dan een private
equity-manager.Het kabinet heeft er eerder op gewezen dat in de huidige fiscale praktijk
onduidelijkheid bestaat, in die zin dat op grond van de huidige wetgeving
door belanghebbenden wel het standpunt wordt ingenomen dat de in het kader
van een dienstbetrekking toegekende vermogenstitels in de sfeer van carried
interest c.a. («lucratieve belangen») – afhankelijk van
de feitelijke vormgeving – als loon moeten worden belast op het moment
van toekenning en dat geen heffing moet plaatsvinden op het tijdstip van de
feitelijke realisatie van de met deze belangen behaalde voordelen.Het standpunt dat belastingheffing dient plaats te vinden op het moment
van toekenning, betekent dat het lucratieve belang na toekenning geen verband
meer houdt met de dienstbetrekking. In dat geval zou het lucratieve belang
de loonsfeer verlaten en in de rendementsgrondslag van box 3 moeten worden
betrokken. De Belastingdienst bestrijdt evenwel dit standpunt en is de mening
toegedaan dat lucratieve belangen geen onderdeel uitmaken van de rendementsgrondslag
van box 3, maar in box 1 moeten worden belast. Daarvan uitgaande kan niet
worden gezegd dat de schoonmaakster naar verhouding meer belasting betaalt
dan de private-equity manager over zijn lucratieve belangen (de in dienstbetrekking
werkzame private equity-manager zal daarnaast loon in geld genieten, dat vanzelfsprekend
in de heffing van box 1 wordt betrokken). Om discussies op het terrein van
de lucratieve belangen te voorkomen, wordt met de voorgestelde wetgeving beoogd
duidelijkheid te geven over de fiscale kwalificatie van lucratieve belangen
zodat ook een transparanter en evenwichtiger belastingheffing voor «lucratieve
belangen» wordt veiliggesteld.Zowel de leden van de VVD-fractie als de leden van de PVV-fractie vragen
waarom er ten aanzien van de maatregelen inzake de vertrekvergoedingen en
de backservice wel financiële criteria zijn geformuleerd, maar voor lucratieve
belangen niet. Deze vraag lijkt op een misverstand te berusten. Zowel bij
de maatregelen inzake de vertrekvergoedingen en de backservice als bij de
maatregel inzake de lucratieve belangen zijn – naast kwalitatieve criteria –
financiële criteria geformuleerd.De leden van de fractie van PVV stellen dat de voorgestelde carried interest-maatregel
een ander karakter heeft dan de voorgestelde werkgeversheffingen en vragen
zich – naar het kabinet begrijpt – af in hoeverre de carried interest-maatregel
past in een wetsvoorstel belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen.Het kabinet is van oordeel dat de carried interest-maatregel, naast de
voorgestelde werkgeversheffingen over excessieve beloningsbestanddelen, goed
past in het wetsvoorstel belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen.
Het excessieve karakter van lucratieve belangen bestaat eruit dat met deze
belangen potentiële rendementen kunnen worden behaald die veelal in geen
verhouding staan tot het geïnvesteerde kapitaal.Het bereik van de maatregelDe leden van de fractie van het CDA zijn tevreden met de toezegging van
het kabinet dat werknemersparticipaties, die enkel «bad leaver»-bepalingen
bevatten, niet onder de materiële werkingssfeer van de heffing zullen
vallen. De leden van de fractie van de SP hebben een vraag over de zogenaamde
leaversbepalingen. De leden van de fractie van D66 gaan in op twee door prof.
dr. A.H.M. Daniels aangedragen praktijksituaties, waarvan de eerste eveneens
de leaversbepalingen betreft. Hierna worden de vragen van de leden van de
CDA- en de SP-fractie over de leaversbepalingen behandeld aan de hand van
de eerste situatie die prof. dr. A.H.M. Daniels schetst. Die (eerste)
situatie betreft de aanbiedingsplicht bij beëindiging van het dienstverband
van een werknemer, zowel bij een «good leaver» als bij een «bad
leaver». De tweede situatie betreft de toekenning van gratis aandelen
door de werkgever, die de werknemer weer kan kwijtraken, indien bijvoorbeeld
bepaalde prestatiecriteria niet gerealiseerd zijn.Met betrekking tot de eerste situatie merken wij het volgende op. Indien
een werkgever bij de beëindiging van een dienstbetrekking de hoogste
van de initiële kostprijs of de marktwaarde van een aandeel betaalt,
dan is het economische effect van dit onderdeel van de aanbiedingsplicht,
zoals prof. dr, A.H.M. Daniels stelt, inderdaad vergelijkbaar met een gratis
verstrekte voorwaardelijke putoptie, waarbij de uitoefenprijs gelijk is aan
de initiële kostprijs. Met andere woorden: de werknemer loopt geen neerwaarts
risico met betrekking tot de koersontwikkeling van zijn aandelen. Daarmee
heeft een dergelijke «good leaver»-bepaling een positief effect
op het rendement dat naar verwachting op de aandelen zal worden behaald. De
hoogte van dit positieve effect zal afhangen van de mate van waarschijnlijkheid
dat de «good leaver»-bepaling toegepast zal worden. Als dit alleen
in het geval van overlijden of arbeidsongeschiktheid is en dus niet ook in
andere situaties (zoals bij pensionering of einddatum arbeidscontract), dan
is de kans op toepassing en daarmee het positieve effect zeer gering. Onder
de veronderstelling dat er geen andere bijzondere condities of voorwaarden
gelden, zal er in dat geval geen sprake zijn van een lucratief belang. Als
toepassing van de «good leaver»-bepaling waarschijnlijker is,
bijvoorbeeld als een einddatum van een arbeidscontract tevoren in de arbeidsovereenkomst
is vastgelegd, dan is het positief effect op het rendement groter. Het rendement
dat als gevolg van deze leaversbepaling wordt behaald, zal dan gelet op de
feiten en omstandigheden waaronder een en ander is overeengekomen, mede een
beloning zijn van degene die de aandelen verwerft.De tweede situatie die prof. dr. A.H.M. Daniels beschrijft, betreft een
variant waarin sprake is van de toekenning van gratis aandelen door de werkgever
met de mogelijkheid dat het er later minder kunnen worden (Restricted stock).
De leden van de VVD-fractie refereren aan diezelfde situatie als zij stellen
dat het kabinet redelijk duidelijk is dat «reguliere werknemersaandelenplannen
zonder bijzondere voorwaarden op basis van normale voorwaarden» niet
onder het bereik van de wetgeving vallen, maar deze leden vragen nog wel een
bevestiging dat het verliezen van voorwaardelijk toegekende aandelen die de
werknemer onder bepaalde omstandigheden moet inleveren bij een beëindiging
van de dienstbetrekking onder het bereik van de voorgestelde wetgeving valt.Wij verwijzen naar de memorie van toelichting1,
waarin een vergelijkbare situatie als de bovenstaande is besproken aan de
hand van het voorbeeld over de zogenaamde «reverse ratchet». Daarbij
wordt het voordeel van de gratis aandelen als loon in aanmerking genomen.
Onder artikel 3.92b, eerste lid, Wet inkomstenbelasting 2001 in verbinding
met het vierde lid van dat artikel, wordt de gehele opbrengst – met
inbegrip van het verlies van het vervallen van de aandelen en een eventuele
koersstijging van de aandelen – als het te belasten resultaat van een
werkzaamheid aangemerkt.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het mogelijk is het verschil
tussen een middellijk en een onmiddellijk gehouden lucratief belang op te
heffen, zodat beide op dezelfde wijze belast worden. De leden van de fracties
van de VVD en de PVV vragen het kabinet te verduidelijken waarom, in verband
met de keuzemogelijkheid van artikel 3.95b, vijfde lid, van de Wet inkomstenbelasting
2001, een middellijk gehouden belang anders wordt behandeld dan een onmiddellijk
gehouden belang. De leden van de fracties van de VVD en de PVV vragen waarom
de eis gesteld wordt dat ten minste 95% van de voordelen
binnen hetzelfde kalenderjaar wordt doorgegeven.Onder het wetsvoorstel worden lucratieve belangen in beginsel belast als
het resultaat uit een werkzaamheid, waarbij het niet uitmaakt of het een middellijk
of een onmiddellijk gehouden lucratief belang betreft. Het aangrijpingspunt
van het wetsvoorstel in artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting 2001 is
identiek. Het «in beginsel» ziet erop dat een lucratief belang
alleen in het resultaat wordt betrokken, indien het belang reeds het winstregime
of het loonregime heeft verlaten. Dit vloeit voort uit de rangorderegeling
van artikel 2.14 van de Wet inkomstenbelasting 2001.In het tweede, vierde en vijfde lid van artikel 3.95b van de Wet inkomstenbelasting
2001 zijn voor middellijk gehouden lucratieve belangen uitzonderingen opgenomen.
De uitzondering in het tweede lid heeft betrekking op middellijk gehouden
lucratieve belangen en voorkomt dat gerealiseerde voordelen niet aanstonds
(op het moment van de feitelijke realisatie) als resultaat uit een werkzaamheid
in aanmerking worden genomen. Anders zou door het middellijk houden van een
lucratief belang de belastingheffing naar believen kunnen worden uitgesteld.
De uitzondering in het vierde lid hangt samen met de wens om te voorkomen
dat verliezen op middellijk gehouden lucratieve belangen twee maal in de fiscaliteit
kunnen worden vergolden. De eerste keer in de sfeer van de vennootschapsbelasting
en de tweede keer in de sfeer van de inkomstenbelasting bij de bepaling van
het resultaat uit een werkzaamheid. Zonder de uitzonderingen voor middellijk
gehouden belangen in het tweede en het vierde lid van artikel 3.92b van de
Wet inkomstenbelasting 2001 zouden de maatregelen met betrekking tot carried
interest beloningen pas op een zeer lange termijn tot een budgettaire opbrengst
leiden, die bovendien structureel lager uitpakt. In antwoord op de vraag van
de leden van de fractie van de PvdA zien wij daarom geen ruimte om het verschil
tussen een middellijk en een onmiddellijk gehouden lucratief belang op te
heffen.Het tweede lid van artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting 2001 zou
niet nodig zijn, wanneer niet naar believen de belastingheffing uitgesteld
zou kunnen worden. Van het zogenaamde «oppotten» is geen sprake
indien de vennootschap door middel waarvan een lucratief belang gehouden wordt,
de gerealiseerde vermogenswinsten en de genoten inkomsten na aftrek van de
daarover bij de vennootschap verschuldigde vennootschapsbelasting direct uitdeelt.
Vandaar dat het vijfde lid van artikel 3.95b van de Wet inkomstenbelasting
2001 voor de situatie waarin ten minste 95% uitgedeeld wordt een uitzondering
maakt op het tweede lid. Omdat de uitzondering van het tweede lid alleen van
toepassing is op middellijk gehouden lucratieve belangen, zo kunnen wij de
leden van de fracties van de VVD en de PVV antwoorden, is ook het vijfde lid
alleen van toepassing op middellijk gehouden lucratieve belangen.De leden van de fractie van de PvdA vragen een reactie op het artikel
van mr. A.J. van Soelen in het Financieele Dagblad van 12 juni 2008.In dit artikel stelt mr. A.J. van Soelen voor om het aanmerkelijk belangregime
ook van toepassing te verklaren op personen die minder dan 5% van de
aandelen in het geplaatste aandelenkapitaal van een vennootschap bezitten
en tevens voor die vennootschap werkzaamheden verrichten. Die oplossing zou «onnodige
bijvangst» voorkomen. Dat zijn wij niet met Van Soelen eens, omdat in
deze variant elke werknemer die in het kader van zijn dienstbetrekking aandelen
verkrijgt in zijn werkgever onder het aanmerkelijk belangregime zou komen
te vallen.Zowel de leden van de VVD-fractie als de leden van de PVV-fractie vragen
een nadere uitleg van de in de memorie van toelichting gebruikte term «hefboommechanisme».
De leden van de VVD-fractie en de PVV-fractie vragen voorts naar het toepassingsbereik
van de maatregel voor carried interest en naar de grens tussen normaal rendement
en excessief rendement. De leden van de VVD-fractie verzoeken
om het begrip carried interest te specificeren.Met de term hefboommechanisme wordt bedoeld dat een financieringsstructuur
wordt gekozen waardoor aandelen (of andere vermogensbestanddelen), gelet op
de omvang van het geïnvesteerde kapitaal en het risicoprofiel in aanmerking
genomen, meer dan evenredig kunnen delen in het rendement op een totale investering.
Een dergelijk mechanisme is bijvoorbeeld aan de orde als een private equity-fonds
een overname doet door middel van een tussenholding, die als overnemende entiteit
een financieringsstructuur hanteert (verhouding eigen en vreemd vermogen)
waarbij een zeer substantieel deel van het kapitaal bestaat uit vreemd vermogen.
Door van een dergelijke structuur gebruik te maken wordt een hoger rendement
op het geïnvesteerde eigen vermogen bereikt. Het hefboommechanisme kan
vervolgens worden versterkt door gebruik te maken van meer soorten aandelen,
waarbij een bepaalde soort een (zeer) beperkt deel van het totale eigen vermogen
vormt en welke soort dan volledig deelt in de »overwinst», zijnde
de winst die resteert nadat de renteverplichtingen zijn voldaan en «reguliere»
dividenden zijn uitgekeerd. Degenen die werkzaamheden ten behoeve van de private
equity-fondsen verrichten, participeren in dit lucratieve deel van het eigen
vermogen van de (tussen)holding. Het door de private equity-manager behaalde
rendement is disproportioneel ten opzichte van het door die manager geïnvesteerde
kapitaal, zodat niet kan worden gezegd dat de behaalde voordelen rendementen
vormen voor geïnvesteerd kapitaal: dit rendement beoogt (mede) een beloning
te zijn voor de door de private equity-manager verrichte werkzaamheden.Uit het voorgaande blijkt dat het bereik van de voorgestelde wetgeving
beperkt is tot vermogensbestanddelen – waaronder aandelen – waaraan
bepaalde bijzondere condities of voorwaarden zijn verbonden die (mede) dienen
als beloning voor werkzaamheden van degene aan wie de vermogensbestanddelen
zijn verstrekt, waarbij kenmerkend is dat rendementen kunnen worden behaald
die door genoemde »hefboommechanismen» niet in verhouding staan
tot het geïnvesteerde kapitaal, noch tot het feitelijk bij de investering
gelopen risico. Aandelenpakketten (en andere vermogensbestanddelen) waaraan
dergelijke bijzondere condities niet zijn verbonden, worden derhalve niet
door het wetsvoorstel bestreken.Het geven van een verdergaande precisering van het onderscheid tussen
normaal en excessief rendement is niet mogelijk, mede omdat dit zou leiden
tot ontwijkgedrag door belanghebbenden. Alsdan zou immers op betrekkelijk
eenvoudige wijze de grens kunnen worden opgezocht van het gedefinieerde normaal
rendement. Verder moet bedacht worden dat situaties waarin wordt gewerkt met
carried interest en carried interestachtige beloningen vaak uiterst ingewikkeld
zijn vormgegeven. Het is om die reden ook ondoenlijk een juiste, sluitende
en uitvoerbare definitie van normaal rendement of excessief rendement te geven
waarop het wetsvoorstel zou moeten zien. Uiteindelijk komt het aan op het
feitencomplex van een concrete situatie die moet worden beoordeeld. Vanzelfsprekend
kan de rechtmatigheid van een dergelijke beoordeling van de inspecteur altijd
aan de rechter worden voorgelegd. De leden van de fractie
van het CDA vragen in hoeverre door onduidelijkheid met betrekking tot het
begrip «hefboomwerking» bedrijfsopvolgingen zouden kunnen worden
belemmerd.In het voorgaande is het begrip hefboomwerking behandeld. Wij voegen daaraan
toe dat het niet de bedoeling is dat reguliere bedrijfsopvolgingen, al dan
niet in de familiesfeer, onder het regime voor lucratieve belangen vallen.
In dit verband is van belang of de voordelen die met de verworven vermogenstitels
worden behaald, gelet op de feiten en omstandigheden waaronder de vermogenstitels
zijn verkregen, geobjectiveerd bezien, mede een beloning beogen te zijn voor
de werkzaamheden van de belastingplichtige. Tot de hier bedoelde
feiten en omstandigheden behoort mede de vraag of een reële bedrijfsopvolger
in specifieke aandelen participeert. Of dit het geval is, hangt af van de
concrete situatie en moet derhalve per geval worden beoordeeld. Daarbij tekenen
wij aan dat voor bedrijfsopvolgingen als deze het ook thans al gebruikelijk
is om in vooroverleg te treden met de Belastingdienst, onder meer om overeenstemming
te bereiken over de waarde van de aandelen en de eventuele omvang van eventuele
materiële schenkingen waarover schenkingsrecht verschuldigd is.Overigens wordt opgemerkt dat in bedrijfsopvolgingsstructuren het uitzonderlijk
is dat de bedrijfsopvolger de aandelen in de werkmaatschappij in privé
houdt, zoals in het voorbeeld van de Orde, maar dat deze aandelen om verschillende
fiscale en niet-fiscale redenen via een persoonlijke holdingvennootschap worden
gehouden. Daarnaast zal in een dergelijke structuur waarin de bedrijfsopvolger
de aandelen in de werkmaatschappij houdt door tussenkomst van een persoonlijke
holding, het aandelenbelang in de werkmaatschappij normaal gesproken niet
slechts 1% van het totaal bedragen (zoals in het voorbeeld van de Orde),
maar in verband met de gewenste toepassing van de deelnemingsvrijstelling
ten minste 5% van het nominaal gestorte aandelenkapitaal.Onder lucratieve belangen kunnen begrepen worden het hebben van schulden
die rechtens dan wel in feite tegemoetkomingen kennen van geheel of gedeeltelijke
kwijtschelding, waarbij die tegemoetkomingen, gelet op de feiten en omstandigheden
waaronder de schulden zijn aangegaan, naar moet worden aangenomen mede een
beloning beogen te zijn voor werkzaamheden van de belastingplichtige. De leden
van de VVD-fractie vragen te bevestigen dat deze kwijtschelding niet belastbaar
is als de schuld ook zou zijn kwijtgescholden wanneer de debiteur niet tevens
werknemer zou zijn geweest.Het beoordelingsmoment voor de vraag of een schuld begrepen wordt onder
een lucratief belang ligt op het moment van de toekenning van de aanspraak
op tegemoetkomingen van geheel of gedeeltelijke kwijtschelding. Op dat moment
moet de band met de werkzaamheden aanwezig zijn. Indien op een later moment
een niet voor verwezenlijking vatbare schuld door de crediteur wordt kwijtgescholden,
zo kunnen we de leden van de VVD-fractie bevestigen, is dat in beginsel niet
belast uit hoofde van dit wetsvoorstel. Voor de directeur-grootaandeelhouder
is deze beoordeling niet anders. Zoals gebruikelijk moet wel opgelet worden
of de directeur-grootaandeelhouder met zijn vennootschap zakelijk handelt.De leden van de fractie van de PVV vragen waarom niet een keuze is gemaakt
tussen box 1 en box 2. Daarnaast vragen deze leden aandacht voor de verschillen
tussen het fiscale regime voor de «gewone» directeur-grootaandeelhouder
en het voorgestelde regime voor lucratieve belangen.Wij gaan er vanuit dat met directeur-grootaandeelhouder in dit verband
wordt gedoeld op de belastingplichtige, die arbeid verricht ten behoeve van
een lichaam waarin hij een aanmerkelijk belang heeft. Op deze groep is, zoals
de leden van de PVV ook aanhalen, de regeling van artikel 12a van de Wet op
de loonbelasting 1964 van toepassing, op grond waarvan bij de directeur-grootaandeelhouder
een gebruikelijk salaris in aanmerking dient te worden genomen, in overeenstemming
met de werkzaamheden die deze persoon voor de vennootschap gericht. Op deze
wijze wordt bij de directeur-grootaandeelhouder ook veiliggesteld dat de beloning
voor verrichte werkzaamheden op een gebruikelijk tijdstip wordt genoten (zie
ook artikel 13a van de Wet op de loonbelasting 1964). In het voorgestelde
regime voor lucratieve belangen gaat het eveneens om de belastingheffing over
inkomen als beloning voor verrichte werkzaamheden (het rendement dat met de
lucratieve vermogenstitels wordt behaald, beoogt mede een beloning
te zijn voor de werkzaamheden van de belastingplichtige). Het voorgestelde
artikel 3.95b, tweede lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001, zorgt ervoor
dat het fiscale genietingtijdstip van gerealiseerde rendementen ingeval een
lucratief belang middellijk wordt gehouden niet op een later moment is gelegen
dan wanneer het lucratief belang onmiddellijk zou zijn gehouden, waarmee tot
op zekere hoogte eenzelfde resultaat wordt bereikt als bij de directeur-grootaandeelhouder
door de toepassing van de artikelen 12a en 13a van de Wet op de loonbelasting
1964.De leden van de fractie van de PVV vragen of de kwalificatie in het voorgestelde
artikel 3.92b, vierde lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001 »waarvan
het waardeverloop in enigszins belangrijke mate afhankelijk is van managementdoeleinden
of aandeelhoudersdoeleinden» alleen betrekking heeft op de in datzelfde
lid eerder genoemde «overige rechten of verplichtingen» of dat
deze kwalificatie ook ziet op de zinsnede in dit vierde lid «vermogensrechten
die economisch overeenkomen of vergelijkbaar zijn met aandelen als bedoeld
in het tweede lid of vorderingen als bedoeld in het derde lid».In het tweede lid van het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting
2001 gaat het om aandelen volgens een specifieke definitie. Voor deze aandelen
geldt dat de afhankelijkheid van het rendement of het waardeverloop van managementdoeleinden
of aandeelhoudersdoeleinden geen rol speelt. Hetzelfde geldt dan voor de met
deze aandelen economisch overeenkomende of vergelijkbare vermogensrechten
als bedoeld in het vierde lid van het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet
inkomstenbelasting 2001.In het derde lid van het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting
2001 gaat het om vorderingen. Voor deze vorderingen is de afhankelijkheid
van het rendement of het waardeverloop van managementdoeleinden of aandeelhoudersdoeleinden
het doorslaggevende criterium. Dit betekent dat ook voor de economisch met
deze vorderingen overeenkomende of vergelijkbare vermogensrechten als bedoeld
in het vierde lid van het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting
2001 deze afhankelijkheid van het rendement of het waardeverloop van managementdoeleinden
of aandeelhoudersdoeleinden van belang is.De leden van de fractie van de PVV vragen of kan worden bevestigd dat
het lucratief belangregime nooit aan de orde kan zijn in de situatie waarin
een vennootschap slechts één soort aandelen heeft en een werknemer
daarvan een gedeelte bezit. Ook vragen de leden van de fractie van de PVV
een bevestiging dat een situatie waarin een vennootschap achtergestelde aandelen
heeft met een nominale waarde van 11% van het totale (aandelen)kapitaal
en preferente aandelen met een nominale waarde van 89% van het totale
kapitaal niet onder het bereik van de wetgeving valt.Deze leden vragen hiermee naar de verhouding tussen het tweede lid en
het vierde lid van het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting
2001. Bij nota van wijziging is in dat verband een verduidelijking aangebracht
in het voorgestelde artikel 3.92b, vierde lid, Wet inkomstenbelasting 2001
door toevoeging van het begrip «gelet op de feiten en omstandigheden».
Zoals ook in de toelichting op de nota van wijziging is aangegeven, kan het
daarbij onder specifieke omstandigheden ook gaan om situaties dat sprake is
van één soort aandelen, die derhalve niet rechtstreeks onder
de tekst van artikel 3.92b, tweede lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001
vallen, maar waarbij wel een, gelet op de feiten en omstandigheden, in economisch
opzicht vergelijkbaar effect wordt bereikt. Verwezen wordt naar het voorbeeld
dat is gegeven in de toelichting op de nota van wijziging1.Het invoeringsrechtDe leden van de fracties van CDA en VVD vragen een nadere toelichting op de vermeende terugwerkende kracht van de invoering van de maatregelen
voor carried interest beloningen. Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie
een reactie op de notitie van de professoren Zwemmer en Cornelisse op dit
punt.In de eerste plaats wordt opgemerkt dat hier geen sprake is van formeel
terugwerkende kracht. Het onderhavige wetsvoorstel treedt in werking op 1 januari
2009 en ziet uitsluitend op inkomsten die op of na die datum worden genoten
en vermogenswinsten die op of na die datum worden gerealiseerd. Wordt een
lucratief belang derhalve nog vóór 1 januari 2009 vervreemd
aan een derde, dan is met betrekking tot die vervreemding de voorgestelde
maatregel niet van toepassing; die vervreemding wordt nog volledig beheerst
door de tekst van de wet zoals die nu luidt. De door de leden van de PvdA-fractie
genoemde notitie («Notitie terugwerkende kracht en eerbiedigende werking»)
is hier dan ook niet van toepassing. Deze notitie heeft betrekking op situaties
waarin sprake is van de inwerkingtreding van wetgeving vóór
de dag van uitgifte van het Staatsblad waarin het wetsvoorstel wordt gepubliceerd
(formele terugwerkende kracht). De in deze notitie opgenomen regels ter zake
van terugwerkende kracht en eerbiedigende werking zijn niet van toepassing
op de onderhavige maatregel.De leden van de CDA-fractie vragen waarom de verkrijgingsprijs niet gesteld
is op de waarde in het economische verkeer op de datum van indiening van het
wetsvoorstel dan wel op de ingangsdatum van de wet.In de afwegingen over de vormgeving van het invoeringsrecht zijn deze
varianten in de beschouwingen betrokken. Het wegnemen van de materiële
terugwerkende kracht van de maatregel, bijvoorbeeld op de wijze zoals door
de leden van de CDA-fractie wordt gesuggereerd, zou – gelet op de standpunten
die de Belastingdienst tot nu toe heeft ingenomen – feitelijk betekenen
dat een vrijstelling zou worden verleend voor waardestijgingen van lucratieve
belangen die zijn aangegroeid voor 1 januari 2009 en daarna worden gerealiseerd.
Wij achten dit onevenwichtig ten opzichte van belastingplichtigen die voor
1 januari 2009 belasting betaald hebben over een voor die datum gerealiseerde
aangroei van een lucratief belang. Voorts is een aspect dat ter bepaling van
de waarde in het economische verkeer de desbetreffende lucratieve vermogensbestanddelen
gewaardeerd zouden moeten worden en daarmee ook de onderliggende ondernemingen
en vennootschappen. Dat is een zware uitvoeringslast, met uitgebreide discussies
over de waarde van de lucratieve belangen. In de variant waarin de verkrijgingsprijs
wordt gesteld op de waarde in het economische verkeer per 1 januari 2009
zouden aankondigingseffecten optreden, waarbij nog snel voor 1 januari
2009 lucratieve belangen worden toegekend. Het budgettaire effect van de maatregel
voor carried interest-beloningen zou dan een stuk lager uitvallen. Het precieze
(budgettaire) effect is lastig te bepalen.De leden van de CDA-fractie vragen of er mogelijkheden bestaan de heffing
volgens het voorgestelde regime te ontwijken door onder meer contracten voor
31 december 2008 tot uitkering te laten komen. Zoals hiervoor is opgemerkt,
vallen onder het voorgestelde regime niet vervreemdingen aan derden die vóór
1 januari 2009 perfect worden. Tot 1 januari 2009 kunnen contracten
worden afgewikkeld volgens de bestaande wetgeving.Deze leden vragen tevens aandacht voor de situatie dat een lucratief belang
vóór 1 januari 2009 wordt ingebracht in een vennootschap
en vragen hoe voor die situatie tegen een doorschuifregeling wordt aangekeken.Kennelijk doelen deze leden op de situatie dat onder het huidige recht
sprake is van een aanmerkelijk belang, dat onder het nieuwe regime met ingang van 1 januari 2009 als een lucratief belang zou gaan kwalificeren.
Wij zijn bereid om voor deze overgangssituatie te kijken naar een beleidsmatige
oplossing zodat afrekening in het aanmerkelijk belangregime achterwege mag
blijven en op de openingsbalans voor het regime van resultaat uit overige
werkzaamheden de aandelen te boek worden gesteld op de historische kostprijs.De leden van de CDA-fractie vragen, althans zo begrijpen wij deze leden,
of iemand die voor 1 januari 2009 in Nederland komt wonen en op dat moment
in het bezit is van een lucratief belang recht heeft op een step-up naar de
waarde op het moment van binnenkomst.Wij kunnen deze leden antwoorden dat op een dergelijke persoon het invoeringsrecht
van toepassing is, zoals dat is opgenomen in het voorgestelde artikel VI van
het onderhavige wetsvoorstel. Voor de situatie dat een belastingplichtige
in Nederland komt wonen en op dat moment in het bezit is van een lucratief
belang, is in het voorgestelde artikel VI van het wetsvoorstel geregeld dat
deze persoon een step-up kan krijgen naar de waarde in het economische verkeer
van het lucratieve belang op het moment van «binnenkomst».OverigDe leden van de fractie van de VVD vragen naar de mogelijkheid dat over «phantom
income» belasting wordt geheven. De leden van de fractie van de ChristenUnie
vragen inzicht in het aantal durfinvesteerders dat zal vertrekken naar aanleiding
van dit wetsvoorstel. Tot slot vragen deze leden of het kabinet redenen ziet
om de Technopartners van de regeling uit te zonderen.De leden van de ChristenUnie doelen op kleine venture capital en buy-out
fondsen die met gebruikmaking van de subsidieregeling voor «Seed Capital
Technostarters1 » zijn opgezet. Een punt
dat bij deze fondsen speelt, maar ook bij andere kleine durfkapitaalfondsen,
is de problematiek van het zogenaamde «phantom income» waar ook
de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen aandacht voor vraagt
in haar brief aan de Tweede Kamer van 13 juni 2008. De problematiek die
daarbij een rol speelt, is de mogelijkheid dat participanten in kleine durfkapitaalfondsen
die als gevolg van het wetsvoorstel vanaf 1 januari 2009 onder het
regime van resultaat uit overige werkzaamheden worden belast, als gevolg van –
contractueel reeds voor indiening van het wetsvoorstel overeengekomen –
substantiële terugbetalingen van het preferente aandelenkapitaal op een
later moment. Het gaat er om dat niet meer aan de voorwaarden van het regime
voor lucratieve belangen zou worden voldaan, omdat de gewone aandelen meer
dan 10% van het totale geplaatste aandelenkapitaal zijn gaan bedragen
(sfeerovergang), met als gevolg dat zou moeten worden afgerekend over de meerwaarde
die op dat moment in het lucratieve belang is begrepen. Of dat zo is hangt
af van de feiten en omstandigheden, want zoals volgt uit de nota van wijziging2 leidt niet iedere wijziging tot een afrekening. Wel
zou het kunnen betekenen dat belasting moet worden betaald op het moment dat
nog niet daadwerkelijk voordelen zijn gerealiseerd («phantom income»).
Voor deze specifieke situatie, voor zover het thans bestaande posities betreft,
zijn wij voornemens in de beleidssfeer een regeling te treffen op grond waarvan
belanghebbenden met dergelijke contractuele clausules kunnen opteren voor
een doorschuifregeling die qua strekking overeenkomt met de regeling van het
fictieve aanmerkelijk belang. Met deze toezegging zullen naar wij aannemen
ook de Technopartners zijn geholpen. Omdat partijen in de toekomst bij het
opstellen van toekomstige overeenkomsten rekening kunnen houden met de regeling
voor carried interest-beloningen, verwachten wij op dit punt geen structurele
problemen. De leden van de VVD-fractie en de leden van de fractie van de PVV vragen
of een op een lucratief belang feitelijk geleden verlies aftrekbaar is voor
de inkomstenbelasting.Indien het lucratieve belang onmiddellijk wordt gehouden, is een eventueel
geleden verlies aftrekbaar onder het regime van resultaat uit overige werkzaamheden
op grond van de toepassing van het winstregime. Indien het lucratieve belang
middellijk wordt gehouden, is het op het lucratieve belang geleden verlies
in de eerste plaats aftrekbaar voor de vennootschapsbelasting (tenzij uiteraard
op het lucratieve belang de deelnemingsvrijstelling toepassing vindt). Daarnaast
betekent het gegeven dat indien de vennootschap die het lucratief belang houdt
en waarin de belastingplichtige een aanmerkelijk belang heeft een verlies
lijdt op het lucratieve belang, dit doorwerkt naar de waarde van de aanmerkelijk
belangaandelen die de belastingplichtige in de houdstervennootschap bezit.
Dit heeft tot gevolg dat het verlies dat wordt geleden op het lucratieve belang
in de inkomstenbelasting kan worden vergolden in de aanmerkelijk belangsfeer
en dat, als de waarde van de aandelen in de houdstervennootschap daalt tot
beneden de verkrijgingsprijs, onder voorwaarden een verlies uit aanmerkelijk
belang kan worden geclaimd.De leden van de fractie van de VVD vragen of de vennootschap bij de uitdeling
van met lucratieve belangen gerealiseerde voordelen gelet op het percentage
in de wettekst van 95% rekening mag houden met de eventueel verschuldigde
vennootschapsbelasting over de voordelen.Wij kunnen deze vraag, gelet op de achtergrond van de bepaling, bevestigend
beantwoorden. Met het begrip «voordelen» wordt inderdaad gedoeld
op de netto voordelen. Dit betekent tevens, in antwoord op de hiermee samenhangende
vraag van de Orde over «95 versus 85,5», dat indien er naast de
voordelen uit een lucratief belang ook nog andere opbrengsten zijn in de tussenhoudster,
door de tussenhoudster gemaakte kosten naar evenredigheid moeten worden toegerekend
aan het lucratieve belang en de overige «assets», waarna van de
netto opbrengst behaald met het lucratieve belang 95% moet worden dooruitgedeeld.De leden van de fractie van de SP geven aan dat in de nota naar aanleiding
van het verslag wordt gewezen op de mogelijkheid om vooraf met de inspecteur
overleg te plegen over de fiscale gevolgen van complexe beloningsinstrumenten.
Deze leden vragen of het overleg met de inspecteur de duidelijkheid over en
de effectiviteit van de belastingheffing op carried interest niet kan ondergraven.
Daarnaast vragen deze leden of er richtsnoeren komen om de uitwerking in de
praktijk voor de Belastingdienst te vergemakkelijken. De leden van de fractie
van de PVV stellen dat alle fiscale dossiers van bestuurders van ondernemingen
die tevens aandelen bezitten, zowel binnen als buiten de Belastingdienst,
tegen het licht gehouden moeten worden. Deze leden vragen hoe dit gegeven
zich verhoudt tot de beleidsdoelstelling van dit kabinet om de administratieve
lastendruk voor het bedrijfsleven te verminderen. Voorts vragen deze leden
of een advies is ingewonnen bij Actal.Bij complexe beloningsinstrumenten is het van groot belang de fiscale
gevolgen vooraf met de inspecteur af te stemmen. In veel gevallen gebeurt
dit momenteel al. Veelal neemt de belastingadviseur namens de werkgever en
de gezamenlijke werknemers contact op met de inspecteur. Voor het gehele topmanagement
van een onderneming wordt dan getracht om in één keer tot een
vaststellingsovereenkomst te komen. Dit vloeit thans mede voort uit de onzekerheid
of de belastingheffing moet aansluiten bij het moment van toekenning of bij
het moment van de feitelijke realisatie. Na inwerkingtreding van het wetsvoorstel
zal deze onduidelijkheid verdwenen zijn. De inspecteur zal uitgaan, zo kunnen
wij de leden van de fractie van de SP antwoorden, van dit wetsvoorstel. Vooroverleg
met de inspecteur vermindert niet de effectiviteit van de belastingheffing
over carried interest beloningen, maar verschaft zekerheid aan alle partijen
over de fiscale gevolgen van deze complexe beloningsinstrumenten. Wij kunnen
de leden van de fractie van de SP antwoorden dat indien nodig met behulp van
beleidsbesluiten de Belastingdienst voor iedereen kenbare richtsnoeren zal
ontvangen over de fiscale behandeling van complexe beloningsbestanddelen.
De leden van de fractie van de PVV kunnen wij antwoorden dat gelet op de hiervoor
genoemde onzekerheid ook thans veelal (voor)overleg loopt met de inspecteur.
Het beeld van extra administratieve lastendruk, zowel binnen als buiten de
Belastingdienst, klopt daarom niet. Wij kunnen de leden van de fractie van
de PVV antwoorden dat over dit wetsvoorstel advies is ingewonnen bij Actal.De leden van de fracties van de VVD en de PVV vragen of het kabinet beschikt
over een overzicht van Nederlandse ondernemingen die een werknemersparticipatieregeling
kennen.Het kabinet beschikt niet over een overzicht van Nederlandse ondernemingen
die een werknemersparticipatieregeling kennen. Wel is gekeken naar de fiscale
praktijk van de belastingheffing over carried interest in het kader van het
in de brief van 18 december 2007 aan de Eerste Kamer aangekondigde onderzoek1.De leden van de SP-fractie vragen of in internationaal verband initiatieven
zijn genomen met betrekking tot de belasting op carried interest en vragen
verder in te gaan op de genomen maatregelen in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe het tarief in het Verenigd Koninkrijk
zich verhoudt tot het tarief dat de regering met onderhavig wetsvoorstel introduceert.Er zijn in internationaal verband geen initiatieven genomen met betrekking
tot de belasting op carried interest. Zoals in de nota naar aanleiding van
het verslag is aangegeven vergt een zinnige vergelijking van de regimes in
de verschillende landen een analyse van een veelheid van aspecten. Een vergelijking
van slechts enkele elementen in deze regeling, zoals het nominale tarief,
zou geen recht doen aan de complexiteit van deze vragen. Een uitgebreide studie
naar het totale effect van de regelingen in de genoemde landen is niet voorhanden.
Een dergelijk onderzoek is naar de mening van het kabinet ook niet nodig om
de voorgestelde maatregel met betrekking tot carried interest te implementeren,
mede gezien de vaak van het Nederlandse systeem afwijkende belastingstelsels
(capital gains taxation).Internationale aspectenDe leden van de CDA-fractie vragen hoe de Nederlandse regering zal omgaan
met situaties waarin het inkomen in een ander land als inkomen uit kapitaal
geclassificeerd wordt en dienovereenkomstig laag belast wordt en Nederland
ook een heffingsrecht heeft en het in Nederland als lucratief belang gezien
wordt.In de bilaterale verdragen is de mogelijkheid ingebouwd om deze situaties
van mogelijke dubbele belasting als gevolg van kwalificatieverschillen op
te lossen met behulp van een onderlinge overlegprocedure.In het kader van het vestigingsklimaat vragen de leden van de CDA-fractie
hoe omgegaan wordt met door (tijdelijke) inwoners van Nederland gehouden buitenlandse
lucratieve belangen.Voor een lucratief belang is het onder meer noodzakelijk dat deze naar
moet worden aangenomen mede een beloning beoogt te zijn voor de werkzaamheden
van de belastingplichtige of een met hem verbonden persoon. De waardestijging
van een buitenlands lucratief belang, bijvoorbeeld afkomstig van een voormalige
werkgever, zal gelet op een voldoende band met de dienstbetrekking in de regel
ter heffing aan het voormalige werkland zijn toegewezen. Naar
onze mening wordt het vestigingsklimaat door dit element niet geraakt.Ook vragen de leden van de fractie van het CDA hoe omgegaan wordt met
vermogensrechten die zijn toegekend ter zake van werkzaamheden die in het
buitenland zijn verricht.In internationale gevallen zullen steeds twee vragen beantwoord moeten
worden. Ten eerste de vraag of de Nederlandse wetgeving het mogelijk maakt
over deze voordelen te heffen. Ten tweede de vraag of deze voordelen op grond
van het van toepassing zijnde verdrag ter voorkoming van dubbele belasting
aan Nederland zijn toegewezen. Het antwoord op beide vragen zal steeds afhankelijk
zijn van de feitelijke situatie en is niet op voorhand te geven.De leden van de fractie van de VVD vragen wanneer er in EU-verband conclusies
worden getrokken over de afbakening van excessieve beloningsvormen en vragen
of het niet voorbarig is en slecht voor het vestigingsklimaat om op de Europese
discussie vooruit te lopen. Ook vragen deze leden in hoeverre het kabinet
zijn plannen wil aanpassen na overleg met de EU.Excessieve beloningen vormen net als in Nederland ook in andere EU-landen
onderwerp van discussie. In EU-verband vindt informatie-uitwisseling plaats
over deze discussie en de eventuele maatregelen die worden genomen op het
terrein van het beloningsbeleid. Hierbij zal uiteraard een rol spelen wat
lidstaten onder excessieve beloningen verstaan (de afbakeningsvraag), iets
dat in eerste instantie door iedere lidstaat zelf zal moeten worden beantwoord.
Gezien het specifieke karakter van de maatregelen en het feit dat in andere
landen thans ook discussie wordt gevoerd over de mogelijkheid van fiscale
maatregelen gericht op excessieve beloningen, zal het effect op het vestigingsklimaat
naar verwachting beperkt zijn.De leden van de VVD-fractie vragen waarop het kabinet haar argumenten
stoelt dat artikel 6 EVRM niet van toepassing is.Artikel 6 EVRM bevat waarborgen voor de positie van verdachten en is slechts
van toepassing indien er sprake is van een criminal charge. Het voorstel bevat
geen verbodsbepalingen en sancties; derhalve is er geen sprake van een criminal
charge in de zin van artikel 6 EVRM. Om deze reden wordt hier niet toegekomen
aan toetsing van artikel 6 EVRM.TopsportersDe leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan aangeven wat zij
als excessief ziet bij een topsporter.Zoals in de nota naar aanleiding van het verslag is aangegeven mogen goede
prestaties worden beloond. Ook is uiteengezet hoe de voorgestelde maatregelen
uitsluitend zijn gericht op excessieve beloningsbestanddelen. Een vertrekvergoeding
wordt als excessief gezien als deze meer bedraagt dan één jaarloon
(van het toetsjaar) en het desbetreffende jaarloon hoger is dan € 500 000.
Daarmee wordt grosso modo aangesloten bij de best practice bepaling ten aanzien
van vertrekvergoeding uit de de Corporate Governance Code. Indien sprake is
van een door de werkgever verstrekte excessieve vertrekvergoeding, zal de
werkgever een heffing van 30% verschuldigd zijn. Dit geldt ook voor
werkgevers van topsporters. Deze werkgevers worden hetzelfde behandeld als
andere werkgevers in vergelijkbare omstandigheden. 30%-regeling en grondslag box 3De leden van de PVV-fractie vragen naar de behandeling van werknemersaandelenplannen
voor CEO’s die aanspraak kunnen maken op de 30%-regeling en buiten
de heffingsgrondslag blijven van box 3. Deze leden vragen naar de rechtvaardiging
van deze behandeling.In het geval een CEO van een concern via een werknemersaandelenplan een
(vaak substantieel) aantal aandelen in dat concern heeft ontvangen, dan zijn
die aandelen op het moment van het verstrekken belast in de loonbelasting
voor de waarde in het economische verkeer van die aandelen op het moment van
verstrekken. Na de belastingheffing op het moment van het verstrekken van
de aandelen verlaat het aandelenpakket de loonsfeer en zou het aandelenpakket –
gelet op de vraagstelling is er geen sprake van een lucratief belang –
onder de vermogensrendementsheffing komen te vallen. De heffing in box 3 geldt
inderdaad niet, zoals de leden van de PVV-fractie terecht opmerken, voor de
werknemer waarvoor de 30%-regeling wordt toegepast, mits deze werknemer
opteert voor partieel buitenlandse belastingplicht. Veelal betreft het hier
werknemers die niet in Nederland gaan wortelen maar na verloop van tijd naar
hun (oorspronkelijke) woonland terugkeren. Bovendien is niet uitgesloten dat
het andere land geen stelsel voor pensioenvoorziening kent, waardoor de werknemer
zelf over relatief veel vermogen moet beschikken. Door de behandeling als
buitenlandse belastingplichtige worden de forfaitaire inkomsten uit dit vermogen
niet via box 3 in de heffing betrokken, zodat het Nederlandse fiscale stelsel
geen fiscale barrière opwerpt om hier te komen werken. Dit draagt bij
aan de mogelijkheid voor Nederlandse ondernemingen om deskundig personeel
aan te trekken die een bijdrage kunnen leveren aan de positie van de Nederlandse
economie.OntslagrechtDe vragen van de leden van de PVV-fractie met betrekking tot vertrekvergoedingen
en het ontslagrecht zijn beantwoord in de paragraaf «Pseudo-eindheffing-vertrekvergoeding».OpbrengstDe vraag van de leden van de fractie van de SP of een lagere budgettaire
opbrengst van de voorgestelde maatregelen als maatstaf wordt gezien voor het
succes van de maatregelen is reeds beantwoord in de paragraaf «Afwegingskader
en reikwijdte».De leden van de fractie van de SP vragen in hoeverre bij de raming van
de budgettaire opbrengst rekening is gehouden met de belastingderving die
de pseudo-eindheffingen bij de vennootschapsbelasting veroorzaken.Bij de raming van de budgettaire opbrengst is zoals gebruikelijk geen
rekening gehouden met doorwerking naar de grondslag van andere belastingen.Reactie op commentarenReactie op commentaar NOBDe Orde stelt voor om in de Wet op de loonbelasting 1964 op te nemen dat
(het voordeel uit) een lucratief belang niet tot het loon behoort.Als het voorstel van de Orde zou worden overgenomen, zou dit betekenen
dat ook in gevallen waarin het duidelijk is dat de toekenning en afwikkeling
van een lucratief belang valt onder het loonbegrip van de loonbelasting, de
heffing van loonbelasting niet meer aan de orde komt. Daarmee zou het loonbegrip
worden uitgehold. In verband met de toepassing van de rangorderegeling is
deze uitsluiting in de Wet op de loonbelasting 1964 niet nodig.
De rangorderegeling betekent dat pas indien over een lucratief belang als
bedoeld in het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting 2001
is «afgerekend» in de loonsfeer en de desbetreffende vermogenstitels
derhalve de loonsfeer verlaten, deze overgaan naar het regime van resultaat
uit overige werkzaamheden. Op de openingsbalans voor de bepaling van het resultaat
uit overige werkzaamheden worden de vermogenstitels dan te boek gesteld op
de historische kostprijs vermeerderd met het bedrag waarover in de loonsfeer
is afgerekend.De Orde merkt op dat de keuze om de belastingheffing ter zake van een
lucratief belang te plaatsen in het regime van het belastbaar resultaat uit
overige werkzaamheden mede tot gevolg heeft dat de 30%-regeling (extraterritoriale
kosten) van de loonbelasting niet van toepassing is en vraagt of dit ook is
beoogd.Het is correct dat de 30%-regeling niet van toepassing is op het
regime van het belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden. Waar de Orde
in het voorgaande voorstelt om (het voordeel uit) een lucratief belang niet
tot het loon te laten behoren, wordt op deze plaats voorgesteld dat (het voordeel
uit) een lucratief belang met het oog op de toepassing van de 30%-regeling
wel tot het loon zou moeten worden gerekend. Wij hebben getracht daarin zo
goed mogelijk een middenweg te bewandelen. Het voorgestelde regime brengt
geen wijziging aan in het loonbegrip van de loonbelasting, zodat de 30%-regeling
onder bepaalde voorwaarden nog steeds van toepassing kan zijn.De Orde vraagt een bevestiging dat het gaan verrichten van werkzaamheden
na het verkrijgen van het lucratieve belang niet leidt tot de toepassing van
het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting 2001. De Orde
verzoekt ook om in te gaan op de situatie waarin de relatie met de arbeid
verdwijnt of de verbondenheid naderhand wordt opgeheven.De bevestiging dat het gaan verrichten van werkzaamheden na het verkrijgen
van het lucratieve belang niet leidt tot de toepassing van het voorgestelde
artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting 2001 kan niet worden gegeven.
Indien de opvatting van de Orde juist zou zijn, zou dat ruimte bieden voor
gemakkelijke ontgaansmogelijkheden. De bedoeling van partijen is doorgaans
met lucratieve belangen te belonen voor werkzaamheden die nog verricht moeten
worden. Denk bijvoorbeeld aan het aannemen van een topmanager waarmee eerst
een arbeidsovereenkomst gesloten wordt – met inbegrip van het toekennen
van een lucratief belang – voordat de werkzaamheden aanvangen.Medebepalend voor de vraag of er sprake is van een lucratief belang, is
het antwoord op de vraag of het houden van de aandelen, vorderingen of rechten
gelet op de feiten en omstandigheden waaronder deze aandelen, vorderingen
of rechten zijn verkregen, naar moet worden aangenomen mede een beloning voor
werkzaamheden van de belastingplichtige beogen te zijn. De feiten en omstandigheden
bij de toekenning zijn derhalve bepalend. De situatie dat de relatie met de
arbeid verdwijnt, doet zich het vaakst voor als de werknemer uit dienst treedt.
In de regel worden op basis van zogenaamde leaversbepalingen de openstaande
posities van de betreffende aandelen, vorderingen en rechten dan afgewikkeld.
Aan de fiscale behandeling van deze bepalingen is in het voorafgaande aandacht
besteed. Als de vertrekkende werknemer toch zijn lucratief belang mag behouden,
bijvoorbeeld omdat er geen leaversbepalingen overeengekomen waren, dan blijft
er sprake van een lucratief belang. In zoverre hoeft over de waardeontwikkeling
van het lucratief belang nog niet afgerekend te worden, zodat een uitstelregeling
in de invorderingssfeer niet nodig is. Bij de beëindiging van een verbondenheid
tussen belastingplichtigen, bijvoorbeeld in het geval van een echtscheiding,
verandert de aard van een lucratief belang evenmin. Door de verknochtheid
met de dienstbetrekking en de afhankelijkheid van de arbeidsprestaties
zal het lucratief belang in de regel toegescheiden worden aan de echtgenoot
die werkzaamheden verricht ten behoeve van de verstrekker van het lucratief
belang. In dat geval is er geen realisatiemoment over de waardeontwikkeling
van het lucratief belang.Voorts vraagt de Orde naar de verduidelijking van een aantal begrippen
in de voorgestelde wettekst.Over de gekozen formuleringen in de wettekst kan verschillend worden gedacht.
Waar de Orde van mening is dat een aantal begrippen verduidelijking behoeft,
was de Raad van State van mening dat het wetsvoorstel zeer gedetailleerd de
vermogenstitels aangeeft waarop het regime ziet en pleitte de Raad voor een
meer abstracte formulering. Getracht is om enerzijds zo veel mogelijk recht
te doen aan het beginsel van rechtszekerheid en anderzijds te voorkomen dat
belanghebbenden door geringe aanpassingen van overeenkomsten net buiten de
werkingssfeer van het regime kunnen blijven (een notie die ook bij de Raad
van State leefde). Tussen beide (belangen) bevindt zich een zeker spanningsveld.
Bij nota van wijziging is een van de begrippen waarnaar wordt gevraagd reeds
verduidelijkt, namelijk dat het bij het totale aandelenkapitaal gaat om het
totale geplaatste aandelenkapitaal.De Orde vraagt om een verduidelijking van het begrip «feiten en
omstandigheden». Omdat de praktijk veelkleurig is en de belastingadviespraktijk
inventief, is niet op voorhand aan te geven welke feiten en omstandigheden
van belang zijn voor de vraag of, kort gezegd, sprake is van (het beogen van)
een beloning. In de memorie van toelichting, in de nota naar aanleiding van
het verslag en de toelichting op de nota van wijziging zijn al diverse voorbeelden
opgenomen.Met de woorden «naar moet worden aangenomen» is bedoeld een
objectivering aan te brengen van de term «mede een beloning beogen te
zijn».Met betrekking tot het woord «beogen» verzoekt de Orde op
een aantal casusposities in te gaan. Alvorens wij dat doen, willen wij enkele
algemene opmerkingen plaatsen. Het onderdeel «lucratieve belangen»
is gericht op carried interest-beloningen en carried interest-achtige beloningen,
zoals die oorspronkelijk voortkomen uit de private equity-wereld. Een bekende
vorm van private equity betreft de (leveraged) buy-out (de koop van een meerderheidsbelang
in een onderneming met gebruikmaking van een aanzienlijke schuld). Het management
investeert daarbij mee in het bedrijf, waarbij onder omstandigheden sprake
kan zijn van de verwerving van een «lucratief belang» in de holding
die het bedrijf overneemt. De voorbeelden die de Orde geeft betreffen eveneens
situaties van (leveraged) buy-outs, met dien verstande dat naar de mening
van de Orde deze als «reguliere» buy-outs te kenschetsen zouden
zijn, zodat deze volgens de Orde niet onder het bereik van het voorgestelde
regime zouden behoren te vallen. De grens tussen leveraged buy-outs die onder
het voorgestelde regime thuishoren en «reguliere» buy-outs, is
echter naar zijn aard niet scherp te trekken. Dat is ook een reden dat in
de voorgestelde wettekst een aantal begrippen niet verder gedetailleerd kan
worden, zonder enerzijds teveel gevallen te treffen en anderzijds de deur
open te zetten voor ontgaansmogelijkheden. Of een (aandelen)belang dat een
manager verwerft in de houdster van een overgenomen onderneming als een lucratief
belang heeft te gelden, is dan onder meer afhankelijk van de mate dat er is «geleveraged»
en de overige feiten en omstandigheden waaronder de vermogenstitels (bijvoorbeeld
de aandelen) zijn verkregen en of daarmee mede is beoogd te voorzien in een
beloning voor werkzaamheden van de manager. Op het voorbeeld onder a van de Orde (de bedrijfsopvolging van vader door
zoon) is hiervoor al ingegaan. Het voorbeeld onder b van de Orde, de retailonderneming,
valt niet onder het bereik van het voorgestelde regime, voor zover dat op
basis van deze globale feiten te beoordelen valt. De gewone aandelen bedragen
meer dan 10% van het totale geplaatste aandelenkapitaal en de financieringspreferente
aandelen die uitstaan bij een bank – derhalve een onafhankelijke derde –
zullen een zakelijk dividend dragen. Het voorbeeld onder c bevat onvoldoende
feiten om op voorhand te kunnen bevestigen dat de situatie niet onder de voorgestelde
wetgeving valt. Bij voorbeeld d is dat niet anders, al kan daarvan wel worden
gezegd dat een optie op de cumulatief preferente aandelen de beoordeling in
beginsel niet essentieel anders maakt. Met betrekking tot voorbeeld e is enkel
een vergelijking met het private equity-fonds onvoldoende om conclusies te
trekken.De Orde vraagt naar de behandeling van certificaten van aandelen onder
het voorgestelde artikel 3.92b van de Wet inkomstenbelasting 2001. Wij kunnen
bevestigen dat certificaten van aandelen en aandelen voor de toepassing van
deze bepaling met elkaar zijn gelijk te stellen.De Orde verzoekt nader toe te lichten wanneer er sprake is van «soort
aandelen» als bedoeld in het voorgestelde artikel 3.92b, tweede lid,
van de Wet inkomstenbelasting 2001 en of daarvoor dezelfde criteria gelden
als voor de toepassing van artikel 4.7 van de Wet inkomstenbelasting 2001.Wij bevestigen dat het begrip «soort» overeenstemt met het
begrip «soort» zoals dat in artikel 4.7 van de Wet inkomstenbelasting
2001 wordt gebruikt. Genoemd artikel 4.7 beoogt – net als het oude artikel
39, derde lid, en later artikel 20a, derde lid, van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 – te voorzien in een eenvoudige en heldere regeling: aandelen die
op enigerlei wijze van elkaar verschillen en daardoor niet dooreen leverbaar
zijn, behoren tot een aparte soort. Een uitzondering op deze hoofdregel geldt
uitsluitend voor de in het tweede lid van genoemd artikel 4.7 omschreven niet-vermogensrechtelijke
rechten, te weten benoemingsrechten, het recht de naam van de vennootschap
te mogen bepalen of een met die rechten vergelijkbaar recht, dan wel indien
ter zake van die aandelen een bijzondere aanbiedingsregeling of een daarmee
vergelijkbare regeling geldt. Van aparte soorten is in ieder geval sprake
in de volgende gevallen: het aandelenkapitaal bestaat uit aandelen met verschillende
letters en eigen winstreserves, de aandelen verschillen ter zake van de nominale
waarde, aan de aandelen zijn verschillende stemrechten verbonden, of de aandelen
kennen verschillende preferenties (bijvoorbeeld bij dividenduitkering of bij
liquidatie). Ook behoren aandelen tot een aparte soort ingeval aan de aandelen
speciale rechten zijn toegekend om belangrijke economische beslissingen betreffende
de (onderneming van de) vennootschap te nemen, zoals met betrekking tot fusie,
splitsing, consolidatie, verkoop of afstoting van activa of wijzigingen in
de aard van de onderneming. Deze rechten zijn essentieel en ingrijpender van
betekenis dan de vermelde benoemingsrechten en het recht om de naam van de
vennootschap te wijzigen.De Orde gaat in op het begrip «totale aandelenkapitaal». Zoals
aangegeven, is krachtens de op 8 juni 2008 ingediende nota van wijziging
een verduidelijking voorgesteld die inhoudt dat het hier gaat om het totale
geplaatste aandelenkapitaal.De Orde pleit voor een tegenbewijsregeling voor één van
de kwantitatief gedefinieerde vermogenstitels, namelijk voor de aandelen met
een preferentie van ten minste 15%. Indien het tegenbewijs wordt geleverd,
zouden dergelijke aandelen dan niet onder het resultaat uit overige werkzaamheden
vallen. Wij zijn van mening dat een dividendpercentage van 15% of meer
op (cumulatief) preferente aandelen een zodanig uitzonderlijk hoog percentage
is, dat het een belangrijke aanwijzing betreft dat er sprake is van een aandeel
dat onder het regime voor lucratieve belangen dien te worden belast. Vanzelfsprekend
moet de toekenning van dit (cumulatief) preferente aandeel met een uitzonderlijk
hoog percentage, gelet op de feiten en omstandigheden, mede beogen om de werkzaamheden
van degene die de aandelen verwerft te belonen. De bewijslast hiervoor rust
op de inspecteur, zodat hierdoor al sprake is van een soort tegenbewijsregeling.De Orde vraagt te bevestigen dat de zogenaamde deelnemerschapslening niet
valt onder de vorderingen als bedoeld in het voorgestelde artikel 3.92b, derde
lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001. Op grond van de door de Orde genoemde
jurisprudentie is van een deelnemerschapslening sprake, indien (1) de vergoeding
over de lening afhankelijk is van de winst, (2) de uit de lening voortvloeiende
vordering is achtergesteld bij alle concurrente vorderingen; en (3) de lening
geen vaste looptijd heeft, maar slechts opeisbaar is bij faillissement, surséance
van betaling of liquidatie.De definitie van de desbetreffende lucratieve schuldvorderingen in het
voorgestelde artikel 3.92b, derde lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001
is van een andere orde1. Het is daarom niet uitgesloten
dat een vordering als bedoeld in het voorgestelde artikel 3.92b, derde lid,
van de Wet inkomstenbelasting 2001 onder specifieke omstandigheden tevens
kwalificeert als een deelnemerschapslening. De ervaring leert echter dat de
aan een deelnemerschapslening verbonden fiscale gevolgen, in het bijzonder
de niet-aftrekbaarheid voor de vennootschapsbelasting van de op een dergelijke
lening verschuldigde rente, als onwenselijk worden ervaren. In de praktijk
wordt de lening daarom in de regel aldus ingekleed dat een kwalificatie als
deelnemerschapslening wordt vermeden.De Orde vraagt om een verduidelijking van de term «in enigszins
belangrijke mate». Zoals ook in de memorie van toelichting2 op het onderhavige wetsvoorstel is aangegeven, is de term «in
enigszins belangrijke mate» afkomstig van het inmiddels vervallen artikel
15b, achtste lid, onderdeel d, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969
en staat dit begrip voor ten minste 15%.De Orde vraagt of ook ingeval de loonbelasting weliswaar niet formeel,
maar wel materieel als eindheffing functioneert, voor de teboekstelling de
kostprijs wordt verhoogd met het bedrag waarover de belasting is geheven.Wij bevestigen dat dit het geval is, omdat in dat geval nog steeds sprake
is van belastbaar loon, ook voor de toepassing van de inkomstenbelasting.De Orde constateert voor de situatie dat sprake is van een middellijk
lucratief belang en «niet is geopteerd voor bevrijdende box 2-heffing»
op grond van het voorgestelde artikel 3.95b, vijfde lid, van de Wet inkomstenbelasting
2001, voordelen zowel worden belast in box 2 als in box 1.Hoewel dit op zich een terechte constatering is, zijn wij van mening dat
in een dergelijke situatie van een middellijk (gehouden) lucratief belang
in de praktijk gebruik zal worden gemaakt van het voorgestelde artikel 3.95b,
vijfde lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001. In het verlengde van het vorige
punt verzoekt de Orde om in de regeling op te nemen dat de ter zake van het
voordeel uit lucratieve belang verschuldigde vennootschapsbelasting kan worden
verrekend met de verschuldigde inkomstenbelasting in box 1. Zoals opgemerkt,
hoeft in de praktijk een belastingheffing in box 1 niet aan de orde te zijn.
Mocht er toch belasting in box 1 verschuldigd zijn, kan een verrekening van
de verschuldigde vennootschapsbelasting met de verschuldigde
inkomstenbelasting niet aan de orde zijn. De op het niveau van de tussenhoudster
geheven vennootschapsbelasting is evenmin verrekenbaar met de verschuldigde
belastingheffing in box 2 (aanmerkelijk belangheffing), een bekende systematiek
(het zogenaamde klassieke stelsel).De Orde vraagt of het bij de toepassing van deze regeling van artikel
3.95b, vijfde lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001 relevant is of het heffingsrecht
ter zake van dat inkomen uit aanmerkelijk belang aan Nederland is toegewezen.Voor de nationaalrechtelijke vraag of voldaan wordt aan de in het vijfde
lid van artikel 3.95b genoemde voorwaarde, is slechts relevant dat het daar
bedoelde voordeel uit aanmerkelijk belang wordt genoten. Ook in gevallen waarin
onder een belastingverdrag het heffingsrecht over inkomsten uit aanmerkelijk
belang aan een andere verdragsluitende staat zijn toegewezen, wordt aan deze
voorwaarde voldaan.De Orde vraagt naar de begrippen «onmiddellijk of middellijk»
en «direct of indirect». Met betrekking tot «onmiddellijk
of middellijk, direct of indirect» wordt verwezen naar de betekenis
van deze begrippen, zoals elders gebruikt in de Wet inkomstenbelasting 2001
(onder meer de artikelen 3.91, 3.92 en 4.6) en de Wet op de vennootschapsbelasting
1969 (onder meer de artikelen 8c en 10a).De Orde verzoekt tot slot ook aandacht te besteden aan de kwalificatie
van het voordeel uit een lucratief belang voor verdragstoepassingen.Zoals uit de memorie van toelichting blijkt, is de doelstelling van dit
wetsvoorstel te komen tot een meer transparante en evenwichtige belasting
van voordelen uit bijzondere vermogenstitels die worden ontvangen als beloning
voor verrichte arbeid. In de tekst van het voorgestelde artikel 3.92b, eerste
lid, is daarom ook de voorwaarde opgenomen dat de voordelen mede een beloning
beogen te zijn voor werkzaamheden van de belastingplichtige. In de meeste
gevallen waarin aan deze voorwaarde is voldaan, zullen de verwerving en de
waardestijging van het lucratieve belang in zodanig verband staan met een
dienstbetrekking dat deze inkomsten onder voorwaarden (vergelijk artikel 15
van het OESO Modelverdrag) ter heffing aan het werkland zijn toegewezen. Of
dat zo is, is afhankelijk van de feiten en omstandigheden. Beloningen die
worden verkregen in de hoedanigheid van lid van de raad van beheer, van bestuurder
of van commissaris worden (vergelijk artikel 16 van het OESO Modelverdrag)
ter heffing toegewezen aan de staat waar het lichaam gevestigd is. Zoals nu
reeds gebruikelijk is, worden deze beloningen in internationaal verband toegerekend
aan de werkzaamheden in hun hoedanigheid van bestuurder. Een zogenoemde «salary
split» is daarvan het gevolg. De buitenlands belastingplichtige die
voor zijn werkzaamheden in Nederland een lucratief belang verkrijgt en af
en toe een periode werkzaamheden in Nederland verricht, maakt op het moment
van toekennen van het lucratief belang een openingsbalans. Dit is uiteraard
alleen nodig in de situaties dat Nederland ook een heffingsrecht heeft. Het
einde van een periode van werken heeft geen slotbalans tot gevolg, aangezien
de werkzaamheden voortgezet worden. Dat is niet anders dan voor de binnenlandse
belastingplichtige.De Orde vraagt in het kader van «duurzame wetgeving» te bevestigen
dat de kwantitatieve elementen in de wettekst uitdrukkelijk als zodanig zijn
bedoeld en dat deze grens ook niet zal worden gewijzigd bij het eerstvolgende
Belastingplan of een ander wetsvoorstel.De wetgeving is mede aan het parlement. Een dergelijke garantie kan derhalve
niet worden gegeven. In onderdeel 4 stelt de Orde nogmaals het invoeringsrecht aan de orde.
Hierop is in de nota naar aanleiding van het verslag echter al ingegaan, waarvan
de Orde echter kennelijk nog geen kennis had genomen bij het schrijven van
het nadere commentaar. Wij volstaan derhalve op deze plaats met een verwijzing
naar de nota naar aanleiding van het verslag. Zoals in de nota naar aanleiding
van het verslag is beschreven zullen indien belastingplichtigen met lucratieve
belangen op of na 1 januari 2009 in box 1 in de heffing worden betrokken
over de waardeaangroei in de voorafgaande periode, de aanslagen over de jaren
waarin deze waardeaangroei heeft plaatsgevonden worden herzien voor zover
belasting in box 3 is betaald.De Orde vraagt een bevestiging dat alle bestaande, door private equity-partijen
met de Belastingdienst gesloten vaststellingsovereenkomsten zullen worden
geëerbiedigd.Een fiscale vaststellingsovereenkomst is een civielrechtelijke overeenkomst.
Dat betekent dat bij een verandering van de omstandigheden waaronder een overeenkomst
gesloten is, partijen in overleg zullen treden op welke wijze de overeenkomst
aangepast kan worden aan de veranderde omstandigheden. Tenzij dat uitdrukkelijk
anders is overeengekomen, sluit een vaststellingsovereenkomst de werking van
een wetsvoorstel niet uit.Reactie overigDe reactie op de commentaren van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen,
de professoren Cornelisse en Zwemmer, mr. van Soelen en de Maxeda Retail Group
is verwerkt in de paragraaf «Carried interest».De staatssecretaris van Financiën,J. C. de Jager XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 3, blz. 17.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 7, blz. 2.XNoot1Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 24 maart
2005, nr. WJZ 5017251, houdende regels inzake het verstrekken van middelen
in verband met de verschaffing van risico-kapitaal aan bedrijven van technostarters.XNoot2Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 7, blz. 2.XNoot1Kamerstukken I 2007/08, 31 205, nr. 63.XNoot1Vorderingen waarvan het rendement in enigszins belangrijke mate afhankelijk
is van managementdoeleinden of aandeelhoudersdoeleinden zoals winst, omzet,
kostenvermindering, aantrekken van financieringsbronnen, het gereed maken
voor verkoop of overname van een onderneming of onderdelen daarvan, het aankopen
of overnemen van ondernemingen of onderdelen daarvan, of die in enigszins
belangrijke mate in waarde vermeerderen bij een verkoop of overname van een
onderneming, dan wel bij een wijziging van een belang in een onderneming.XNoot2Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 3, blz. 13. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31459-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl