Arbeidsomstandighedenwet 1998; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25879, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25879 nr. 5

16-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen 1.1 Inleiding1.2 Internationaal1.3 Wet- en regelgeving2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel 2.1 Inhoudelijke algemene principes voor arbeidsomstandighedenbeleid2.2 Het beleidsproces; systeembepalingen2.3 Bijzondere aspecten van arbeidsomstandighedenbeleid2.4 (Deskundige bijstand) arbodiensten2.5 Medezeggenschap2.6 Certificatie2.7 Sanctionering, toezicht en handhaving2.8 Informatie3. Financiële gevolgenARTIKELSGEWIJZE OPMERKINGEN Artikel 1Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikelen 6 en 7Artikel 8Artikel 10Artikel 13Artikel 15Artikel 28Artikel 32Artikel 34Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25879Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 90 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 879Arbeidsomstandighedenwet 1998nr. 5VERSLAGVastgesteld 16 april 1998De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1, belast met het voorbereidend onderzoek van het wetsvoorstel, brengt
als volgt verslag uit van haar bevindingen. Indien de regering de vragen en
opmerkingen tijdig zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging
voldoende voorbereid. 1.Algemeen2   1.1Inleiding2 1.2Internationaal51.3Wet- en regelgeving7    2.Hoofdlijnen
van het wetsvoorstel7   2.1Inhoudelijke algemene
principes voor arbeidsomstandighedenbeleid7 2.2Het beleidsproces;
systeembepalingen11 2.3Bijzondere aspecten van het arbeidsomstandighedenbeleid152.4Deskundige bijstand arbodiensten16 2.5Medezeggenschap182.6Certificatie20 2.7Sanctionering, toezicht
en handhaving21 2.8Informatie24    3.Financiële
gevolgen25   Artikelsgewijze opmerkingen261. Algemeen 1.1 InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. Enerzijds zien zij in het voorstel een aantal verbeteringen
in vergelijking met de hedendaagse praktijk, aan de andere kant vrezen zij
dat het wetsvoorstel de huidige situatie op een aantal essentiële punten
verslechtert.Het stoort de aan het woord zijnde leden dat zowel in de wetstekst als
in de memorie van toelichting voorbij wordt gegaan aan de intrinsieke waarde
van een goed arbeidsomstandighedenbeleid. Te vaak en te veel wordt bij arbeidsomstandigheden
de nadruk gelegd op de instrumentele waarde van ARBO-beleid, in het bijzonder
voor wat betreft het terugdringen van ziekteverzuim en preventie van arbeidsongeschiktheid.
Daar komt bij dat deze leden zich niet aan de indruk kunnen onttrekken dat
bij de ontwikkeling van het ARBO-beleid de regering veelal en derhalve te
vaak de werkgeversoptiek onderschrijft. Daar staat tot hun voldoening tegenover
dat in het wetsvoorstel een aantal nuttige aanbevelingen van het SER-advies
«Heroriëntatie Arbo-beleid en Arbo-wet» is opgevolgd. Ook
de introductie van het zogeheten «lik-op-stuk-beleid», waardoor
een werkgever kan worden beboet zonder dat de rechter er aan te pas hoeft
te komen, heeft hun instemming.De leden van de PvdA-fractie kunnen niet genoeg benadrukken dat het accentueren
van de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor goede arbeidsomstandigheden
niet mag betekenen dat de overheid een te afwachtende positie inneemt. Wet-
en regelgeving blijven noodzakelijk, waarbij het deze leden niet gaat om het
aantal regels (wat telkens weer een hobby in werkgeverskringen lijkt te zijn)
maar om de aard en praktische betekenis van deze regels.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel. Zij hebben waardering voor het feit dat de regering rekening
heeft willen houden met het SER-advies over de nota «Heroriëntatie
arbobeleid en Arbowet».De doelstelling van de regering om de effectiviteit en de efficiency van
het arbeidsomstandighedenbeleid te vergroten wordt door deze leden onderschreven.
De huidige Arbeidsomstandighedenwet is aan een grondige vernieuwing toe.Ook kunnen zij zich vinden in het streven van de regering om de verantwoordelijkheid
van werkgevers en werknemers voor het arbeidsomstandigheden- en verzuimbeleid
te vergroten en meer ruimte voor maatwerk te creëren. Op de manier waarop
dit in het wetsvoorstel wordt vormgegeven, zetten de leden van de CDA-fractie
op een aantal onderdelen echter wel vraagtekens.In het regeerakkoord is uitgesproken te komen tot minder regelgeving en
administratieve druk voor vooral het midden- en kleinbedrijf, aldus de leden
van de VVD-fractie. In dat kader past een overgang van middelregelgeving naar
doelregelgeving in de arbeidsomstandighedenwetgeving. Dit temeer omdat door
de privatisering van de ziektewet en de invoering van de PEMBA het belang
van de werkgever om te komen tot een goed arbeidsomstandighedenbeleid nog
evidenter is. De verplichte aansluiting bij een arbodienst en de verplichting
een risico-inventarisatie en -evaluatie (r.i. & e.) op te stellen zijn
eveneens een garantie voor een grotere betrokkenheid van een bedrijf bij het
arbeidsomstandighedenbeleid. Bovendien heeft de wijziging van de wet op de
ondernemingsraden ervoor gezorgd dat de werknemers meer betrokken zijn bij
het arbo-beleid. Het voorliggende wetsvoorstel past in de steun die de Kamer
heeft gegeven aan de nota «Heroriëntatie arbobeleid en Arbowet».
De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel. Het uitgangspunt, om de effectiviteit en efficiency
van het arbeidsomstandighedenbeleid te vergroten, en daartoe de verantwoordelijkheid
van werkgevers en werknemers voor het arbo- en verzuimbeleid in ondernemingen
te versterken, onderschrijven zij. Het Arbobeleid was tot dusverre onvoldoende
effectief. Uit het rapport «Maatwerk in bescherming» blijkt dat
de werkgever nog weinig ruimte voelt om aan de verantwoordelijkheid voor de
arbeidsomstandigheden inhoud te geven en dat er prikkels ontbreken om van
de reeds bestaande mogelijkheden gebruik te maken. Ook blijkt uit dit rapport
dat de sterk gedetailleerde regelgeving de werkgevers niet uitnodigt om een
preventief beleid te voeren en er nauwelijks financiële voordelen zijn
om tot een dergelijk beleid te komen. Er moeten beter kenbare regels komen.
De aan het woord zijnde leden zijn van mening dat er met de veranderingen
in het stelsel van de sociale zekerheid, waardoor er een grotere financiële
verantwoordelijkheid is voor ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid van de
werkgever, een stimulans is gekomen tot het voeren van een preventief beleid.
Toch toont de praktijk aan dat regelvrijheid in samenhang met financiële
prikkels geen overtuigende garantie biedt voor versterkte zelfregulering en
investeringen in preventie. De marktwerking mag onder geen beding met zich
brengen dat het beschermingsniveau op arbo-gebied wordt aangetast. De verantwoordelijkheid
moet niet alleen bij werkgevers en werknemers worden gelegd, ook de overheid
moet volgens deze leden zijn verantwoordelijkheid nemen. Kennis op het terrein
van arbeidsomstandigheden moet in hoge mate toegankelijk zijn.De leden van de fractie van D66 onderschrijven de insteek van de regering
om, waar de Europese regelgeving dit toelaat, op korte termijn regelgeving
te vereenvoudigen, overbodige detaillering te schrappen en administratieve
verplichtingen te beperken. Het huidige regelgevingcomplex is zo omvangrijk
dat het niet meer mogelijk is om alle regels te handhaven en het leidt tot
aanzienlijke administratieve lasten. Toch mag de deregulering en marktwerking
geen doel op zich zijn.De leden van de fractie van D66 vragen de regering in te gaan op de opmerkingen
vanuit de werknemersgeleding van de SER. Deze geleding pleit ervoor dat de
overheid zich committeert aan concrete verbeteringen die binnen een bepaalde
termijn bereikt moeten worden. Dat levert ook een duidelijke taakstelling
voor werkgevers en werknemers op. Zulke beleidsdoelstellingen prikkelen tot
zelfwerkzaamheid van het bedrijfsleven. Wanneer de zelfwerkzaamheid onvoldoende
blijkt, kan vlot worden overgeschakeld naar bijstelling van beleid en kan
zo nodig aanvullende wetgeving worden ingevoerd.De aan het woord zijnde leden constateren dat de regering optimaal gebruik
wil maken van de grotere gemotiveerdheid van bedrijven tot arbeidsomstandighedenbeleid,
evenals de verbeterde toerusting daarvoor door deskundige ondersteuning en
de introductie van de r.i. & e. Daarom stelt de regering voor middelvoorschriften
zoveel mogelijk te vervangen door doelvoorschriften. Deze leden zijn van mening
dat deze doelvoorschriften zo duidelijk mogelijk het te bereiken beschermingsniveau
definiëren. Zij zijn van mening dat de nieuwe arbeidsomstandighedenwet
veel verbeteringen met zich brengt. De regering heeft rekening gehouden met
SER-advies en met het rapport «maatwerk in bescherming» van de
MDW-werkgroep Arbeidsomstandighedenwet.De regering heeft een aantal actielijnen voor ogen.In Europees verband zal de regering aandringen op het creëren van
betere mogelijkheden voor decentrale uitvoering. De CNV is van mening dat
concrete normen in de wetgeving een effectief arbobeleid niet in de weg staan.
Het schrappen van wettelijke verplichtingen leidt in de ogen van het CNV niet
tot een beter arbobeleid, in het werknemersdeel van het SER-advies wordt daar
uitdrukkelijk op ingegaan. De praktijk toont aan dat regelvrijheid
in samenhang met de financiële prikkels geen overtuigende garantie biedt
voor versterkte zelfregulering en investering in preventie, zoals inmiddels
uit onderzoek blijkt. De leden van de D66-fractie zouden graag een reactie
hierop krijgen van de regering.De leden van de fractie van D66 stemmen in met de keuze van de regering
om niet met een wijzigingsvoorstel te komen maar met een geheel nieuw wetsvoorstel.
Onoverzichtelijkheid en een moeilijke inzichtelijke structuur komt de werking
van een wet namelijk niet ten goede, deze leden zijn voorstander van vereenvoudiging
zodat de uitvoering en handhaving daarvan zal verbeteren.Met grote belangstelling hebben de leden van de fractie van GroenLinks
kennisgenomen van het voorstel voor een nieuwe Arbeidsomstandigheden. Het
wetsvoorstel beoogt basisnormen vast te leggen waarop een deugdelijk arbo-beleid
kan worden geënt. Van aanvankelijke plannen tot een vrij verregaande
«privatisering» van de arbowet is de regering gelukkig teruggekomen.
Niettemin is tot op zekere hoogte in dit voorstel wel sprake van een «terugtredende
overheid». De naleving van voorschriften op het gebied van samenwerking
en informatieverstrekking en de nakoming van maatwerk-afspraken moet door
werknemers zelf (civielrechtelijk) georganiseerd worden. In het algemeen vinden
de leden van de fractie van GroenLinks dit een verzwakking van de positie
van werknemers. Hiervoor dienen goede argumenten te bestaan, argumenten die
deze leden nog niet hebben gehoord.De leden van de fracties van RPF en GPV hebben met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel. De nieuwe wet moet de nog betrekkelijk jonge
Arbeidsomstandighedenwet vervangen. De regering draagt daarvoor enkele valide
argumenten aan. Niettemin dringt zich de vraag op in hoeverre de huidige wet,
die gefaseerd en daarom voor een deel zeer recent is ingevoerd, de kans heeft
gekregen zich te bewijzen. Werkgevers zullen in samenwerking met werknemers
moeten leren werken met een geheel nieuwe wet. Het zou goed zijn als er na
inwerkingtreding van dit wetsvoorstel meer rust komt op het terrein van arboregelgeving
en dat de sociale partners zich kunnen concentreren op het vormgeven van hun
arbobeleid.Belangrijk kenmerk van het voorstel is de beoogde versterking van de verantwoordelijkheid
voor arbeidsomstandigheden- en verzuimbeleid op bedrijfsniveau. De leden van
de fracties van RPF en GPV constateren dat de regering in deze niet kan worden
verweten inconsequent te zijn. De strekking van dit wetsvoorstel is in lijn
met de in diverse wetten vastgelegde grotere, met name financiële verantwoordelijkheid
van werkgevers voor ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Het verschuiven
van verantwoordelijkheden van de overheid naar de sociale partners heeft,
naast voordelen, ook evidente nadelen. Gelet op de negatieve gevolgen die
de toename van private verantwoordelijkheden met zich brengt, zoals de toenemende
risicoselectie, zijn deze leden van oordeel dat de overheid in belangrijke
mate verantwoordelijk moet blijven voor het arbeidsomstandighedenbeleid. Uiteraard
verdient het de voorkeur dat werkgevers in samenwerking met de werknemers
zelf zoveel mogelijk werk maken van een optimaal arbobeleid, maar zolang daarvan
geen sprake is dient de overheid nadrukkelijk sturend aanwezig te zijn. Zij
verzoeken de regering in dit verband nader in te gaan op de vraag of in het
voorliggende wetsvoorstel voldoende randvoorwaarden worden gecreëerd
om de beoogde zelfwerkzaamheid bij de sociale partners op verantwoorde wijze
gestalte te geven. Wil de regering daaraan een nadere beschouwing wijden?Nu de regering ervoor heeft gekozen een geheel nieuwe wet te ontwerpen
dringt zich bij de leden van de fracties van RPF en GPV de vraag op of in
alle opzichten voldoende is ingespeeld op de actualiteit. Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan de integratie van zorgsystemen. Daarnaast
vragen deze leden waarom niet meer aandacht is besteed aan de preventieve
taak van de Arbodiensten. Wil de regering hierop nader ingaan? Aansluitend
vragen zij of op grond van de nieuwe wet wel voldoende aandacht zal worden
besteed aan het verbeteren van de kwaliteit van de arbeidsomstandigheden.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel. De regering heeft besloten om een nieuwe Arbeidsomstandighedenwet
vast te stellen. In hoofdzaak geeft de regering daarvoor drie redenen aan:
de verbetering van de kwaliteit van het arbeidsomstandighedenbeleid, het creëren
van meer ruimte voor maatwerk en de introductie van de bestuurlijke boete
naast de strafrechtelijke handhaving. De aan het woord zijnde leden kunnen
de doelstellingen van de regering onderschrijven. Zij vinden het van groot
belang dat al het mogelijke in het werk wordt gesteld om de veiligheid van
werknemers tijdens het werk te garanderen. Deze leden realiseren zich dat
hierbij evenwicht gevonden moet worden tussen de verantwoordelijkheid van
de werkgever en die van de werknemer. Bij de invulling van de bepalingen in
het wetsvoorstel heeft de regering zich mede laten leiden door het advies
van de SER van 21 februari 1997 «Heroriëntatie Arbobeleid en Arbowet».
Deze leden waarderen het, dat de regering zich op onderdelen ontvankelijk
toonde voor kritiek van de SER en sommige voornemen overeenkomstig het SER-advies
heeft willen aanpassen. Als voorbeeld hiervan noemen zij het schrappen van
het oorspronkelijke voorstel om regels inzake niet-ernstige risico's niet
langer van overheidswege te sanctioneren, maar naar het civielrecht over te
dragen. Het betreft hier een essentieel onderdeel van het handhavingsregime
van de nieuwe Arbowet, dat na aanpassing aan het advies van de SER ook in
de ogen van deze leden aanmerkelijk verbeterd is. De positieve houding die
zij tegenover het wetsvoorstel willen innemen, neemt niet weg dat zij op enkele
onderdelen vragen om nadere verduidelijking of toelichting.Ook de leden van de SP-fractie wensen enkele vragen te stellen en opmerkingen
te maken. 1.2 InternationaalDe leden van de PvdA-fractie vragen de aandacht voor een merkwaardige
paradox in het beleid. Aan de ene kant constateert bijvoorbeeld VNO NCW al
in de introductie op haar commentaar dat het wetsvoorstel meer regelt dan
de Europese richtlijnen voorschrijven, terwijl Nederland in Europees verband
toch vooral niet voorop loopt als het gaat om goede arbeidsomstandigheden
en een daarop toegespitst overheidsbeleid. Zij vragen de regering om een reactie.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering om in te gaan op de
vraag op welke punten van het wetsvoorstel de meeste kans is op frictie met
de Europese regelgeving. Welke stappen heeft zij ondernomen om tot aanpassing
en vereenvoudiging in de Europese regelgeving te komen? Op welke punten verwacht
de regering dat de Europese regelgeving met betrekking tot arbeidsomstandigheden
zal worden aangepast en welke gevolgen zal dit in grote lijnen voor het onderhavige
wetsvoorstel kunnen hebben?In dit verband vragen de leden van de CDA-fractie bijzondere aandacht
voor het toepassingsgebied van de wet, zoals dat in artikel 2 in samenhang
met artikel 15, vierde tot en met zevende lid, wordt geregeld. Hoe verhouden
deze artikelen zich tot artikel 2 van de richtlijn nr. 89/391 van de Raad
van de Europese Gemeenschappen van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging
van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid
en de gezondheid van de werknemers op het werk? Volgens de Raad van State
staat artikel 15 veel ruimere afwijkingsmogelijkheden toe dan europeesrechtelijk
is toegestaan en is de Europese richtlijn dan ook niet correct geïmplementeerd.Kan de regering iets zeggen over de ontwikkeling van de regelgeving over
arbeidsomstandigheden in de andere Europese landen? En voldoet het bedrijfsleven
in vergelijking tot Nederland daar in meerdere of in mindere mate aan de regels?De mogelijkheden tot deregulering worden sterk beperkt door de Europese
regelgeving, zo merken de leden van de VVD-fractie op. De Nederlandse regering
is verplicht de Europese regelgeving te implementeren, ook waar die soms zeer
detaillistisch is. Kan de regering aangeven op welke punten het wetsontwerp
afwijkt van de Europese regelgeving en kan de regering aangeven waarom zij
dit doet?De leden van de fractie van D66 vragen de regering te reageren op het
standpunt van de NVVK dat niet op Europees niveau aandacht gevraagd moet worden
voor deregulering, maar dat een een coördinerende rol van de overheid
noodzakelijk is. De NVVK acht het zinvoller om op Europees niveau aan te sluiten
bij de aandacht voor handhaving, een belangrijk item op Europees niveau in
verband met oneerlijke concurrentie als Arbo-regelgeving niet wordt nageleefd.De leden van de fracties van RPF en GPV hebben begrepen dat de regering
ernaar streeft de regelgeving terzake van het arbobeleid op Europees niveau
te vereenvoudigen, overbodige detaillering te schrappen en administratieve
verplichtingen te beperken. Hoe moet dit worden gezien in het licht van het
feit dat Nederland de richtlijnen betreffende het arbobeleid niet beleidsarm
heeft geïmplementeerd, bijvoorbeeld in het vigerend Arbobesluit en de
Arboregeling? Streeft de regering naar vereenvoudiging teneinde een versterking
van enkele elementen uit het voorliggende wetsvoorstel te kunnen realiseren,
zoals het werken met doelvoorschriften?Ervan uitgaande dat er mogelijkheden bestaan om te komen tot vereenvoudiging
informeren deze leden in hoeverre een dergelijk streven voortkomt uit de wens
oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Zijn er lidstaten waar de implementatie
van de betreffende richtlijnen te wensen overlaat, waardoor de concurrentiepositie
van het Nederlandse bedrijfsleven wordt verzwakt? Als dat zo is, menen deze
leden dat het een verkeerd signaal zou zijn als in reactie hierop de teugels
op Europees niveau gevierd worden door over de hele linie het niveau van arbeidsbescherming
te verlagen. Dit is zonder twijfel in het nadeel van vele duizenden werknemers
en dat kan nooit de bedoeling zijn. Zou het derhalve niet voor de hand liggen
dat meer aandacht wordt gevraagd voor de handhaving op Europees niveau?Met het voorliggende wetsvoorstel wil de regering het accent verschuiven
van middel- naar doelvoorschriften. Dat beoordelen de leden van de SGP-fractie
positief. Echter, in het kader van internationale regelgeving beoordeelt de
regering de ruimte die zij heeft voor het hanteren van doelvoorschriften als
te beperkt. Bovendien wil zij in Europees verband aandringen op vereenvoudiging
en modernisering van bestaande richtlijnen en het brengen van meer samenhang
tussen de verschillende beleidsterreinen. Concreet zouden deze leden willen
vernemen welke actie de regering in dit opzicht al genomen heeft en voornemens
is te nemen. Voorts vernemen zij gaarne of de zienswijze van de regering op
Europees niveau aansluit bij de ideeën die leven bij andere lidstaten.
Met andere woorden, is er draagvlak voor de gedachten die de regering heeft
ten aanzien van de Europeesrechtelijke aspecten van het arbeidsomstandighedenbeleid
bij andere EU-landen? 1.3 Wet- en regelgevingZoals bekend is uit de arbo-monitoring gebleken dat er in ons land nog
veel mis is op het terrein van de arbeidsomstandigheden, zo merken de leden
van de PvdA-fractie op. Met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt is een
cumulatie van tekortkomingen op dit vlak zichtbaar. Ook daar hebben werknemers
het meest last van slechte arbeidsomstandigheden en de gevolgen daarvan voor
hun gezondheid en welbevinden. In dit verband lijkt het deze leden onverantwoord
dat in het vervolg niet meer bij algemene maatregelen van bestuur nadere regels
gesteld kunnen worden met betrekking tot bijvoorbeeld werkdruk c.q. -stress,
kwaliteit van de arbeid, seksuele intimidatie, agressie en geweld op en rond
de werkvloer. Is dit niet des te meer bevreemdend omdat nog maar kort geleden
juist op een aantal van deze terreinen bij wet nadere regels gesteld zijn?
Of beschikt de regering misschien over informatie waaruit bij voorbeeld blijkt
dat van seksuele intimidatie niet of nauwelijks meer sprake is. Aangezien
deze leden zich dit niet kunnen voorstellen, blijft de vraag welke de overwegingen
zijn om tot een dergelijke verslechtering van de wetgeving over te gaan. Zijn
er wellicht aan deze leden nog onbekende evaluaties van de vigerende arbowetgeving
die hier aanleiding toe geven? Waren de destijds, bij de invoering van de
Arbo-wet 1994, aangekondigde evaluaties niet veel meer bedoeld om te kijken
of juist een uitbreiding van de regelgeving niet meer voor de hand zou liggen.
In dit verband herinneren zij bij voorbeeld aan de aangehouden motie-Middel
c.s. over arbeidsomstandigheden in het thuiswerk. Heeft de regering dit aspect
over het hoofd gezien, bijvoorbeeld om dezelfde redenen waarom het ILO- verdrag
177 inzake thuiswerk nog steeds niet is geratificeerd? Graag zien de leden
van de PvdA-fractie een nadere beschouwing hieromtrent van de regering tegemoet.Het zal de regering niet ontgaan zijn dat in onze samenleving de uitzonderingspositie
van overheidspersoneel nauwelijks meer op enig draagvlak kan rekenen. Binnen
de arbeidsverhoudingen wordt alom gelijkschakeling met andere werknemers nagestreefd,
wat inmiddels binnen de medezeggenschap ook al het geval is. De aan het woord
zijnde leden vragen zich dan ook af waarom in de voorgestelde wetgeving wordt
vastgehouden aan een uitzonderingspositie en daarnaast aan ruime mogelijkheden
voor vrijstelling en ontheffing. Is dit juist niet des te meer wrang waar
blijkt dat de rijksoverheid op het terrein van de arbeidsomstandigheden als
werkgever nou niet bepaald een voorbeeldfunctie vervult? Ter illustratie wijzen
deze leden in dit verband op het rapport van de werkgroep uit de Tweede Kamer
die de gang van zaken binnen de Cannerberg onderzocht. Dit rapport verscheen
ongeveer gelijktijdig met dit wetsvoorstel.Het wetsvoorstel biedt vrij veel ruimte voor ontheffingen en vrijstellingen,
aldus de leden van de fractie van GroenLinks. Is deze ruimte wel in overeenstemming
met de Europese kaderrichtlijn (89/319/EG)? Is, los daarvan, de behoefte aan
een dergelijk ruim vrijstellingen- en ontheffingenbeleid wel geïndiceerd?
Wat is precies de ratio van artikel 15, vierde lid? Op basis van welke nadere
regels en overwegingen zal tot ontheffing of vrijstelling kunnen worden overgegaan?
Zullen deze regels gepubliceerd worden en zo ja, hoe? 2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel 2.1 Inhoudelijke algemene principes voor arbeidsomstandighedenbeleidArbeid neemt in het leven van veel mensen een centrale plaats in. Veel
tijd in een mensenleven wordt besteed aan arbeid. Dat deze arbeid
boven alles menswaardig moet zijn is voor de leden van de PvdA-fractie het
belangrijkste uitgangspunt. Menswaardigheid gaat boven winstgevendheid. Daarmee
geven zij aan wat het eerste doel van het arbeidsomstandighedenbeleid moet
zijn, namelijk voorwaarden scheppen voor en bijdragen leveren aan arbeidsklimaat,
werkomgeving en sfeer op en rondom de werkplek die mensen plezier in het werk
geeft. Tegen deze achtergrond vinden deze leden het dan ook onbegrijpelijk
dat in het wetsvoorstel het begrip «welzijn», en daarmee de implementatie
van dit begrip in de praktijk, naast de begrippen «veiligheid»
en «gezondheid» is weggevallen. Het heeft er alle schijn van dat
de regering het welzijnsbegrip te «soft» vindt, waarbij voorbij
wordt gegaan aan de impliciete betekenis van dit begrip.Deze leden vragen de regering te reageren op het welzijnsbegrip zoals
dat door de FNV in haar commentaar op het wetsvoorstel wordt gehanteerd.Verder lijkt de regering een beetje op hol geslagen te zijn in haar al
te enthousiaste benadering van de marktwerking binnen het arbo-beleid. Voor
de leden van de PvdA-fractie is marktwerking nooit en te nimmer een doel op
zich, maar een mogelijk instrument om tot een doelgerichte en doelmatige arbo-regelgeving
te komen. In de ogen van deze leden is de marktwerking, en zeker de nadelige
gevolgen ervan, al meer dan voldoende aanwezig op het arbo-terrein. Als voorbeeld
kan verwezen worden naar de positie en werkwijze van de arbo-diensten, die
toch centraal staan in de uitvoeringspraktijk van het arbo-beleid en daarbij,
generaliserend gesproken, wel erg vaak hun oren laten hangen naar degenen
die hen contracteren, de werkgevers derhalve, terwijl toch de positie van
de werknemers in het functioneren van de arbo-diensten centraal behoort te
staan.De aan het woord zijnde leden vragen de regering een beschouwing te geven
over de blijkbaar zeer defensieve opvatting van de Nederlandse werkgevers
over het arbo- en verzuimbeleid in hun bedrijf. De nadruk ligt vooral op verzuimcontrole
en daarmee dus niet op gezonde arbeidsomstandigheden. Driekwart van de bedrijven
blijkt volgens een recent «ZARA-werkgeverspanel» geen verplichte
risico-inventarisatie uitgevoerd te hebben. Deze en soortgelijke bevindingen
uit ander onderzoek pleiten eerder voor een scherpere formulering van het
arbo-beleid dan voor een afzwakking zoals die uit het voorliggende wetsvoorstel
blijkt.Vanuit de werknemersorganisaties is bezwaar gemaakt tegen het loslaten
van het begrip welzijn in het voorliggende wetsvoorstel. De leden van de CDA-fractie
verzoeken de regering hierop in te gaan teneinde de binnen die fractie levende
ongerustheid op dit punt weg te nemen.De leden van de VVD-fractie zijn zich ervan bewust dat deregulering er
niet toe mag leiden dat de werkomstandigheden in de bedrijven gevaarlijker
worden. Het voorliggende wetsvoorstel biedt hiertoe naar de mening van deze
leden voldoende garanties. Wel vragen deze leden zich af waarom de definitie
van het begrip «arbeidsomstandigheden» in het wetsvoorstel ontbreekt.
De FNV heeft in haar commentaar gewezen op het feit dat de overheid zich mede
verantwoordelijk dient te stellen voor inhoudelijke en concrete verbeteringen
in de arbeidsomstandigheden. Deelt de regering de kritiek van de FNV? Biedt
het wetsvoorstel hiertoe voldoende garanties, zo vraagt deze leden zich af.Het uitgangspunt van het wetsvoorstel is dat het voeren van een beleid
inzake arbeidsomstandigheden de verantwoordelijkheid is van werkgevers in
samenwerking met de werknemers, en waar nodig met deskundige ondersteuning.
De leden van de fractie van D66 merken op dat uit het NIA'TNO-rapport «Voor
en na de privatisering van de Ziektewet» blijkt dat werknemers redelijk
op de hoogte zijn van de wetswijzigingen en de door hun werkgever
ondernomen activiteiten. Dit zou tot gevolg kunnen hebben dat er veranderingen
in de houding en gedrag van de werknemers inzake ziekteverzuim optreden. De
vraag is of dit zich ook inderdaad heeft voorgedaan. Deze leden achten het
van belang om dit te onderzoeken, op deze manier kan duidelijk worden of de
verantwoordelijkheid inzake arbeidsomstandigheden ook door zowel werkgevers
als werknemers wordt genomen. De leden van de fractie van D66 zijn het eens
met het uitgangspunt van de regering, maar zijn van mening dat er tegelijkertijd
meer aandacht moet komen voor de verbetering van de kwaliteit van arbeid.In artikel 3 lid 1 gaat het om algemene doelvoorschriften bij de invulling
van de eigen beleidsruimte die de werkgever in samenwerking met de werknemers
heeft, zo merken de leden van de fractie van D66 op. Er gelden geen concrete
middelvoorschriften voor onder andere werkstress. Uit de Rapportage 1997 monitoring
arbeidsomstandigheden blijkt dat 31% van de werknemers regelmatig met werkstress
te maken heeft. Deze leden vinden dit percentage veel te hoog, hieruit blijkt
ook dat hier «nog» niet genoeg aandacht voor is. Zij betwijfelen
of de aandacht hiervoor toeneemt indien werkstress in zijn algemeenheid onder
artikel 3 lid 1 sub c valt, dit deel vereist volgens deze leden bijzondere
aandacht.Uit de memorie van toelichting blijkt dat aan het verdwijnen van het woord
«welzijn» geen bijzondere betekenis moet worden gehecht. Zowel
de MHP, de CNV als de FNV zijn het niet eens met deze opmerking van de regering.
Het begrip «welzijn» heeft voor bovengenoemde organisaties wel
degelijk een bijzondere betekenis. De FNV stelt dat dit begrip refereert aan
aspecten die verband houden met het geestelijk welbevinden en de sociale ontplooiing
van de werknemer, het CNV is van mening dat met het schrappen deze bepaling
een verkeerd signaal door de regering wordt afgegeven en de MHP is van mening
dat de aspecten van welzijn die nu genoemd worden in ad g van artikel 3 van
de huidige wet, en die niet terug zijn te vinden in de nieuwe wet, aanknopingspunten
bieden voor de intensivering van het arbobeleid. Ook vragen deze leden een
reactie op de toevoeging van een extra onderdeel aan het eerste lid van artikel
3 dat de FNV voorstelt. Deze toevoeging luidt: «zoveel als redelijkerwijs
kan worden gevergd, moet de kwaliteit van de arbeid worden bevorderd».Het wetsvoorstel formuleert de zorgplicht van de werkgever beperkter dan
de oude wet, aldus de leden van de fractie van GroenLinks. De huidige wet
hanteert nog de begrippen «zo goed mogelijke bescherming van de gezondheid
en het bevorderen van het welzijn bij de arbeid». Kennelijk hoeft de
werkgever conform het wetsvoorstel niet meer te streven naar optimale arbeidsomstandigheden.
Ook het begrip welzijn is uit de tekst verdwenen. Hoe dienen deze wijzigingen
opgevat te worden? Betekent het wijzigen van de tekst «zo goed mogelijke
bescherming» in «een zo goed mogelijk arbobeleid» inderdaad
een versoepeling? Moet deze wijziging gezien worden als het veranderen van
een resultaatsverplichting in een inspanningsverplichting? Zo ja, zet dit
niet de deur open naar een veel globaler arbobeleid, waar uiteindelijk de
veiligheid en gezondheid van werknemers door in gevaar kan komen? Dreigt niet
door een zwaarder accent op de procedurele kant van het arbobeleid de aandacht
voor de precieze inhoud van dat beleid ondergesneeuwd te raken?Moeite hebben de leden van de fractie van GroenLinks ook met het schrappen
van het begrip «welzijn». Dit begrip ziet op het psychisch welbevinden
van de werknemer, op de mogelijkheden om zich autonoom te ontplooien in het
werk, op het recht op humane arbeid en op de mogelijkheden tot sociale steun
en het onderhouden van sociale betrekkingen. Ook het hebben van invloed op
omgevingsfactoren en het voorkomen van «vervreemding» zijn aspecten
van welzijn. De regering zegt dat de toepassing van het begrip nooit voldoende
van de grond is gekomen. Dit is echter geen reden om het dan maar uit de wet
te schrappen. Integendeel: welzijn wordt in de ogen van de aan
het woord zijnde leden een hoe langer hoe belangrijker aspect van arbeid.
Gebrek aan aandacht voor het welzijn van de werknemer kan resulteren in gevoelens
van onvrede en zelfs stress. In die zin kan het veronachtzamen van het welzijn
van de werknemer een oorzaak zijn voor ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid.
Wil de regering overwegen om in artikel 3, eerste lid, onder a na het woord
«gezondheid» toe te voegen, «daaronder begrepen het geestelijk
welbevinden», of woorden van gelijke strekking? Kan de regering de stelling
onderschrijven dat «welzijn» een ruimer begrip is dan gedekt wordt
door een aanpak van werkstress?Waar het gaat om het begrip werkstress hebben de leden van de GroenLinks-fractie
overigens de indruk dat de regering in het voorstel voor een vrij beperkte
invalshoek kiest (artikel 3, lid 1 onder c en d). Oorzaken van werkstress
zijn niet alleen gelegen in een tekort aan aanpassingen of een te snel afgestelde
lopende band. Factoren als de sfeer op het werk, de manier van leidinggeven,
de onderlinge verhoudingen en de tijdsdruk zijn minstens even regelmatig oorzaak
van stress. Door de keuze van de bewoordingen van artikel 3 heeft het er de
schijn van dat de regering deze andere oorzaken onvoldoende onderkent. Zou
bij werkgevers (en hun arbodiensten!) ook de indruk kunnen postvatten dat
aandacht voor genoemde stresserende factoren niet noodzakelijk is?De leden van de fracties van RPF en GPV hebben geconstateerd dat de nieuwe
Arbowet beknopter is dan de bestaande wet. Enkele opvallende elementen uit
de huidige wet zijn vervallen. Zo komt de verplichting een jaarplan en jaarverslag
op te stellen te vervallen, is het begrip welzijn verdwenen en wordt het werkoverleg
in het kader van de medezeggenschap geschrapt. Hoewel deze leden voorstander
zijn van deregulering komt niet elke voorgestelde versobering hen wenselijk
voor.Aan de keuze voor doelvoorschriften ligt een duidelijke filosofie ten
grondslag. Voorzover dat op grond van het Europees beleid mogelijk is wordt
het gewenste resultaat, het beschermingsniveau, voorgeschreven en niet de
weg waarlangs dat moet worden bereikt. De leden van de fracties van RPF en
GPV menen dat een dergelijke aanpak tot goede resultaten kan leiden, omdat
een arbobeleid dat door werkgevers en werknemers zelf zoveel mogelijk gestalte
kan worden gegeven binnen de onderneming op meer draagvlak zal kunnen rekenen
dan minitieus voorgeschreven arbobeleid. Toch vragen deze leden zich af of
de verantwoordelijkheid van de wetgever ophoudt bij het formuleren van doelvoorschriften.
Zij hebben in dit kader met sympathie kennis genomen van het voorstel van
de FNV om door kwantitatieve beleidsdoelstellingen tot zelfwerkzaamheid te
prikkelen. Wat vindt de regering hiervan?De leden van deze fracties informeren waarom in de wet de begrippen welzijn,
ergonomie en fysieke belasting verdwijnen. Weegt het voordeel hiervan, te
weten deregulering, echt op tegen het loslaten van een ander voordeel, te
weten gerichtere mogelijkheden om te komen tot een verbetering van de arbeid?Het begrip welzijn wordt mede weggelaten, omdat het een veel bredere betekenis
heeft gekregen en tot verwarring kan leiden. Maar is in het kader van het
arbobeleid niet duidelijk wat de intentie is van een dergelijk begrip, waaronder
bijvoorbeeld ook het geestelijk welbevinden en de mogelijkheden tot sociale
ontplooiiing kunnen worden verstaan? Vindt de regering dat opneming van het
begrip welzijn een dode letter dreigt te worden?In de wet wordt de werkgever, als degene die een ander onder zijn gezag
arbeid doet verrichten, aangesproken op zijn verantwoordelijkheden. De leden
van de fracties van RPF en GPV vragen waarom niet is gekozen voor een risicobenadering,
waardoor naar alle waarschijnlijkheid meer aandacht wordt besteed aan de oorzaak.
De Nederlandse vereniging voor veiligheidskunde (NVVK) stelt dat bij een dergelijke
benadering beter vorm zou kunnen worden gegeven aan bronbeleid.
Klopt het dat door het ontbreken van een integrale benadering grote ondernemingen
wellicht minder snel geneigd zijn aandacht te besteden aan preventieve zorg
binnen de onderneming, hetgeen o.a. zou blijken uit het feit dat veel veiligheidsdeskundigen
de afgelopen jaren buiten de onderneming, in externe arbodiensten zijn geplaatst?De leden van de SP-fractie zien dat in het wetsvoorstel (art. 3) het begrip
welzijn niet meer voorkomt. Van diverse zijden wordt erop gewezen dat dit
begrip in de wet thuishoort omdat het te maken heeft met de positie van de
werknemer in het bedrijf, zijn autonomie, sociale steun, leermogelijkheden.
Deze leden vragen de regering of zij bereid is «welzijn» alsnog
in de wet op te nemen. 2.2 Het beleidsproces; systeembepalingenDe werknemersgeleding in de SER pleit ervoor dat de regering zich committeert
aan concrete verbeteringen binnen de arbeidsomstandigheden die binnen een
bepaalde termijn bereikt zouden moeten worden (bijvoorbeeld 50% reductie van
stress-gerelateerde klachten in een periode van vijf jaar). Zulke kwantitatieve
beleidsdoelstellingen prikkelen tot zelfwerkzaamheid van het bedrijfsleven.
Als die op haar beurt onvoldoende blijkt te zijn, kan worden overgeschakeld
naar bijstelling van het beleid, zo nodig via aanvullende wet- en regelgeving.
Zo'n samenhangend systeem biedt niet alleen ruimte voor maatwerk, maar is
tevens voor alle betrokkenen een stimulans om zich in te spannen voor een
goed arbo-beleid. Uitwerking van goede doelen zoals hierboven geformuleerd
ontbreekt in het wetsvoorstel, terwijl tevens de randvoorwaarden voor zelfwerkzaamheid
niet zijn ingevuld. Ook hieruit blijkt volgens de PvdA-fractie een ongefundeerd
optimisme van de regering ten aanzien van de mogelijkheid en met name bereidheid
van werkgevers om uit zichzelf iets aan de arbeidsomstandigheden in hun eigen
bedrijf te doen.Het lijkt de leden van de PvdA-fractie voor de hand te liggen dat de jaarplan-
en jaarverslagsystematiek gehandhaafd wordt. Hiermee kan ook worden aangegeven
welke ontwikkelingen zich in het specifieke arbo-beleid binnen de onderneming
voordoen. Op deze wijze wordt inzichtelijk gemaakt hoe de stand van zaken
met betrekking tot beroepsziekten is en of binnen het bedrijf wel rekening
wordt gehouden met nieuwe risico's, zoals bij voorbeeld RSI («muisarm»).
Vanuit een dergelijke systematiek is het eenvoudiger om overzicht te houden
op en inzicht te krijgen in de aanwezigheid van beroepsziekten. In het verlengde
hiervan lijkt het deze leden beter om ook de verplichting tot het opstellen
van een ongevalsrapport te handhaven. Het is hen een raadsel waarom de regering
het huidige artikel 9, lid 4 wil laten vervallen.Mede in het kader van administratieve lastenverlichting vervalt in de
nieuwe wet de verplichting tot het opstellen van een arbo-jaarplan en een
arbo-jaarverslag. Dit spreekt de leden van de CDA-fractie wel aan. Immers,
een en ander wordt begrepen te zijn in de structurele r.i. & e. Kan de
regering aangeven of en zo ja in welke mate onder de huidige regelgeving in
ruimere mate wordt voldaan aan de verplichting tot r.i.& e. dan aan de
verplichting tot arbojaarplan en arbojaarverslag?Voorts verzoeken deze leden de regering nader in te gaan op het punt van
de beroepsziekten tegen de achtergrond van het commentaar vanuit de werknemersorganisaties.
Moet de arbodienst hierin niet een expliciete rol hebben?De regering wil, waar dit mogelijk is, meer vrijheid creëren voor
werkgever(s) en werknemers om zelf concreet inhoud te geven aan het arbeidsomstandighedenbeleid.
De leden van de VVD-fractie delen de mening van de regering dat
regels rond arbeidsomstandigheden binnen bepaalde kaders beter door praktijk
mensen kunnen worden uitgewerkt dan achter Haagse burelen. Toch baart het
hen dat de vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers op het gebied van
de arbeidsomstandigheden zo weinig in staat zijn gezamenlijk oplossingen te
vinden. Het poldermodel lijkt hier niet te werken. Hoe denkt de regering dit
in de toekomst te verbeteren? Op welke wijze heeft de regering dit bij betrokkenen
aangekaart? Vormt het arbo-beleid, een vast gesprekspunt in het jaarlijks
overleg met de Stichting van de Arbeid?De Nederlandse Vereniging van Veiligheidsdeskundigen (NVVK) wijst er in
haar commentaar op dat het wetsvoorstel vooral gericht is op «hij die
onder gezag arbeid laat verrichten». Het wetsvoorstel is dus geconcentreerd
rond het begrip arbeid en niet rond het begrip risico. Deelt de regering deze
kritiek van de NVVK? Door het gericht zijn op «arbeid» en niet
op «risico's» sluit volgens de NVVK de Arbowet niet aan op de
behoefte in de ondernemingen aan een integrale beheersing van, en dus een
integrale benadering van risico's. Hierbij wordt verwezen naar de milieuwetgeving.
Nu is het deze leden opgevallen dat in de praktijk de voorschriften die uit
de milieu- en arbowetgeving voortvloeien strijdig met elkaar kunnen zijn.
Hoe voorkomt de regering deze strijdigheid die de onderneming kan dwingen
of de ene of de andere wet te overtreden? Vindt in de uitvoeringsfase voldoende
afstemming plaats tussen de vergunningverleners van de milieuregelgeving en
de controleurs van de Arbowet? Hoe denkt de regering dit in de toekomst te
verbeteren?De leden van de fractie van D66 hechten zeer aan een goede r.i.& e.
Met name de kleinere bedrijven kunnen er veel aan hebben wanneer inventarisatiesystemen
praktisch beter toepasbaar worden. Al vanaf 1994 is onderkend dat arbodiensten
en branche-organisaties zouden moeten investeren in methoden om efficiënte
en doelmatige r.i.& e.'s op te stellen, zoveel mogelijk op maat van het
bedrijf, er moest een omslag in het denken komen. De bijdragen van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan het ontwikkelen hiervan vinden deze
leden dan ook zeer belangrijk.De leden van de fractie van D66 vragen de regering wat de status is van
de adviezen en de uitspraken over bijvoorbeeld interpretatievragen van een
Centraal College van Deskundigen.De verantwoordelijkheidsverdeling die de staatssecretaris in zijn brief
van 30 maart 1998 voorstelt: hoofdpunten in de regelgeving, uitwerking door
betrokken partijen, is de middenweg tussen twee uitersten. De leden van de
fractie van D66 vragen de regering wat er gebeurt als die verantwoordelijkheid
niet wordt genomen. Ondanks het feit dat de regering mede op grond van documenten
die haar als resultaat van het gevoerde overleg zijn voorgelegd, het vertrouwen
heeft dat het systeem in de praktijk goed zal werken, vragen deze leden of
hij een «stok achter de deur heeft» indien het onverhoopt niet
zou werken.De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat de r.i. & e. de
basis vormt voor het arbobeleid in de onderneming, het opstellen van een plan
van aanpak is een onderdeel hiervan. De regering ziet geen reden om vast te
houden aan het verplichte jaarplan en jaarverslag voor bedrijven met 100 werknemers
en meer. Het CNV pleit voor handhaving van de jaarplan- en jaarverslagsystematiek
en denkt daarbij zelfs aan uitbreiding van de verplichting tot ondernemingen
met 50 of meer werknemers. De jaarplan- en jaarverslagsystematiek biedt concrete
aanknopingspunten voor het overleg in de onderneming. Er is dan een vast moment
waarop arbobeleid kan worden geëvalueerd en opnieuw geïnventariseerd.
In het voorstel van de regering is het niet duidelijk wanneer de evaluatie
dient plaats te vinden. Het algemene criterium «wanneer de omstandigheden
wijzigen» biedt weinig of geen houvast voor de werknemers. Ook de FNV
pleit hiervoor. Arbodiensten spelen een belangrijke rol bij het nader concretiseren van
de maatstaven waaraan een r.i. & e. in verschillende omstandigheden moet
voldoen. De verplichte toetsing van de r.i. & e. door de arbodienst blijkt
zowel door werkgevers als door arbodiensten vaak te worden beschouwd als op
gespannen voet staande met de door de overheid beoogde marktwerking. Het VNO/NCW
stelt voor dat een arbodienst vervangen moet kunnen worden met onder andere
instemming van de O.R. met de r.i. & e. De leden van de fractie van D66
gaan er van uit dat de regering met deze leden van mening is dat we die weg
niet in moeten slaan. De kennis en ervaring die arbodiensten hebben met toetsen
van r.i. & e.'s en de certificatie van arbodiensten waarmee de kwaliteit
van de dienstverlening door arbodiensten wordt gehandhaafd, achten deze leden
van zeer groot belang.Medio 1997 in de categorie kleinste bedrijven bedroeg het bezit van een
r.i. & e. 21%, medio 1996 was dat nog maar 13%. De regering maakt daar
uit op dat er veel werk wordt verricht door arbodiensten en kleine bedrijven.
De leden van de fractie van D66 willen dit zeker niet ontkennen, maar het
feit blijft dat nog steeds het overgrote deel geen r.i. & e. heeft. Kan
de regering aangeven waarom de bedrijven die in het bezit zijn van r.i. &
e. dit wel hebben gedaan en die welke nog niet in het bezit zijn daarvan,
dit nog niet hebben gedaan? Is er duidelijkheid over het soort bedrijven die
dit wel of niet hebben?De aan het woord zijnde leden vragen aandacht voor het feit dat er door
dit wetsvoorstel nog geen duidelijkheid is over de volledigheid van de r.i.
& e. De mogelijkheid blijft bestaan dat in het kader van de certificering
andere eisen worden gesteld dan de Arbeidsinspectie doet. In de memorie van
toelichting wordt ook gesteld dat de Arbeidsinspectie niet tot taak heeft
om de kwaliteit van de r.i. & e. op zichzelf te toetsen, maar hoe verhoudt
zich dit met de stelling dat die taak dan wel in de tweede lijn zou moeten
gelden, namelijk in het geval dat de Arbeidsinspectie de werkgever attent
maakt op een gebrek in de r.i. & e. ?De leden van de fractie van D66 zijn, mede naar aanleiding van de reactie
van het CNV en de FNV, voorstander van een vast moment van evaluatie en bijstelling.
Hetgeen staat in artikel 5 lid 3 is volgens deze leden te weinig concreet
en voor verschillende uitleg vatbaar. De uitleg van de regering, dat de omstandigheden
van bedrijven te divers zijn voor een vaste periodiciteit, is voor hen juist
aanleiding om wel een vast moment te introduceren. Het aanwijzen van een vast
moment heeft als voordeel dat er dan aandacht aan wordt besteed en het niet
wordt «vergeten» als gevolg van de dagelijkse drukte.De verplichte jaarlijkse arboplanning en -verslaglegging wordt in het
voorstel losgelaten. Daarvoor in de plaats komt een wat vagere norm van het
derde lid van artikel 5. De leden van de GroenLinks-fractie menen dat hierdoor
onvoldoende is gewaarborgd dat werkgevers alert blijven op het arbobeleid
van hun onderneming. Deze leden staan eerder een uitbreiding van de verplichting
tot jaarlijkse planning en verslaglegging naar kleinere bedrijven voor. Een
dergelijke verplichting biedt medezeggenschapsorganen ook een duidelijker
handvat om aandacht te vragen voor bepaalde aspecten van arbobeleid.Vooral een jaarlijkse evaluatie is volgens deze leden van belang. Immers,
door periodiek te bezien wat de ervaringen zijn met het gevoerde beleid, kan
het inzicht worden gescherpt en het formuleren van (beter) alternatieven worden
aangemoedigd. Een en ander klemt te meer waar het wetsvoorstel ook de koppeling
tussen arbobeleid en algemeen ondernemingsbeleid los lijkt te laten. Waarom
is daarvoor trouwens gekozen? Leiden deze twee factoren er niet toe dat de
aandacht voor arbobeleid (zeker bij de wat kleinere bedrijven) gemakkelijk
kan verwateren en minder op preventie zal worden gericht?Zij verzoeken de regering artikel 5 op dit punt te heroverwegen. De leden van de fracties van RPF en GPV hebben kennis genomen van het
voornemen om de verplichting tot het opstellen van een jaarplan en een jaarverslag
te laten vervallen. Zeker vanuit werkgeversoogpunt is hiervoor veel te zeggen,
omdat de hiermee gepaard gaande administratieve belasting fors is.Toch kan moeilijk worden volgehouden dat de risico-inventarisatie en evaluatie
het vervallen van het jaarplan en het jaarverslag helemaal ondervangt. Zo
wordt niet gekozen voor een vaste periodiciteit. Dit doet de vraag rijzen
of dat niet zal leiden tot een zekere passiviteit bij ondernemingen. Hoe groot
zal de druk zijn om de r.i. & e. te actualiseren? Daarnaast wordt door
het schrappen van het schriftelijk jaarplan en het jaarverslag de medezeggenschapsorganen
de mogelijkheid ontnomen minimaal eenmaal per jaar het beleid terzake te toetsen.
Op welke wijze wordt de betrokkenheid van de medezeggenschapsorganen op dit
onderdeel gewaarborgd?Het is de leden van de fracties van RPF en GPV niet duidelijk waarom de
r.i. & e. bij ondernemingen die voor meer dan 40 uur werkzaamheden voor
zich laten verrichten door een gecertificeerde Arbodienst moet worden getoetst.
Waarom wordt hierin verder gegaan dan in de Europese regelgeving wordt voorgeschreven?
Kan deze toetsing bijvoorbeeld niet worden overgelaten aan de OR? Als desondanks
onverhoopt toch zou blijken dat de r.i. & e. niet adequaat is, is dan
niet te verwachten dat de Arbeidsinspectie dat opmerkt en zonodig de werkgever
verplicht actie te ondernemen?Kan de regering nog nader ingaan op de inhoud van de r.i. & e. en
de eisen die daaraan worden gesteld? Blijkens de memorie van toelichting heeft
de Arbeidsinspectie niet tot taak om de kwaliteit op zichzelf te toetsen.
Het is deze leden niet duidelijk wat dan moet worden verstaan onder het handhaven
van de kwaliteit van de r.i. & e., zij het in tweede lijn. Betreft het
slechts een marginale toets?De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling de toelichting met
betrekking tot de risico-inventarisatie en -evaluatie gelezen. Zij zijn van
mening dat een r.i. & e. een zeer nuttig instrument is om de veiligheid
van de werknemer te helpen waarborgen door het integraal in kaart brengen
van de (potentiële) risico's. Belangrijk achten deze leden dat een r.i.
& e. blijvend actueel is voor een bepaalde onderneming.Zo kunnen zij instemmen met de bepaling dat zo dikwijls als een opgedane
ervaring dat vergt, de r.i. & e. aangepast dient te worden. Toch leeft
bij deze leden de vraag of deze benadering niet te repressief is. Dat opgedane
ervaringen worden verwerkt is uiteraard de een goede zaak, zo betogen zij,
maar gestreefd dient te worden naar een zo optimaal mogelijke preventieve
werking van de r.i. & e. In dat verband is het naar hun oordeel goed dat
de r.i. & e. periodiek integraal wordt getoetst, zodat bijvoorbeeld nieuwe
inzichten op arbo-gebied er zo spoedig en volledig mogelijk in worden opgenomen.
Daarom kunnen zijn niet zonder meer met het standpunt de regering instemmen,
dat geen reden aanwezig is om de r.i. & e. geregeld te herzien en bij
te stellen. Levert het aanpassen van de r.i. & e. na opgedane ervaringen
in de loop van de tijd niet een te onsamenhangend pakket aan arbo-maatregelen
op? Erkent de regering het nut van een geregelde integrale beoordeling van
de r.i. & e., ook indien opgedane ervaringen daartoe niet direct nopen?
Deelt de regering de opvatting dat een herhaalde herziening van de r.i. &
e. de preventieve kracht daarvan alleen maar vergroot?De leden van de SP-fractie hebben vastgesteld dat het jaarverslag wordt
vervangen door een plan van aanpak. De FNV noemt het onlogisch en betreurenswaardig
dat het jaarverslag verdwijnt omdat een goed middel is in de
praktijk voor planning en evaluatie van het arbobeleid binnen de onderneming.Onderschrijft de regering deze voordelen van het jaarverslag? Vindt de
regering dat deze voordelen ook aanwezig zijn als er een plan van aanpak komt,
te meer nu dit plan evenals trouwens de r.i. & e. slechts worden aangepast
afhankelijk van een wijziging van omstandigheden? Houdt de regering vast aan
het plan van aanpak, hoe ziet zij dan het risico dat het plan van aanpak (en
de r.i. & e.) niet up to date is?De aan het woord zijnde leden zijn van mening dat stress op het werk steeds
meer voorkomt. Vindt de regering niet dat dit risico ook in de wet en de r.i.
& e. moet worden opgenomen?Deze leden vragen tenslotte een reactie van de regering op de mogelijkheid
van ontheffing en vrijstelling van de r.i. & e.-verplichting. Wil de regering
reageren op de opvatting van de FNV dat geen ontheffing of vrijstelling mag
worden verleend? 2.3 Bijzondere aspecten van arbeidsomstandighedenbeleidTen aanzien van specifieke groepen lijkt een intensivering van arbobeleid
eerder voor de hand te liggen dan een afzwakking, aldus de leden van de PvdA-fractie.
De vele ongevallen waar jeugdige werknemers bij betrokken zijn, de verruiming
van de arbeidstijden en de vele tekortkomingen op en rond de arbeidsplek bij
vakantiewerk brengen deze leden ertoe de regering te vragen extra aandacht
te besteden aan voorlichting en scholing. Deelt de regering de indruk dat
het juist hieraan nog al eens ontbreekt? Moet bij de risico-inventarisatie
hier ook geen aparte aandacht aan besteed worden?Overigens lijkt het deze leden in het algemeen niet overbodig om individuele
werknemers meer rechten binnen het arbo-beleid te geven. Waarom, zo vraagt
zij de regering, mogen werknemers niet zonder toestemming van hun werkgever
een arbeidsomstandighedenspreekuur (art. 12, lid 3d)? Waarom mag een individuele
werknemer niet op eigen gezag het werk neerleggen, als hem blijkt dat voorschriften
worden overtreden die bedoeld zijn om ernstige risico's te voorkomen.De leden van de fractie van D66 hebben met instemming kennis genomen van
het feit dat op grond van artikel 4 de werkgever twee specifieke beleidsopdrachten
binnen het algemene arbeidsomstandighedenbeleid krijgt, te weten ziekteverzuimbeleid
en beleid met betrekking tot seksuele intimidatie en agressie en geweld.Deze leden merken op dat met het schrappen van de bepaling van het huidige
artikel 4, lid 7 de werkgever niet langer verplicht is over het beleid met
betrekking tot het ziekteverzuim vooraf overleg te plegen met de belanghebbende
werknemers. Dit wordt niet ondervangen door de gewijzigde Wet op de ondernemingsraden.
De FNV heeft hier ook een opmerking over gemaakt.Het wetsvoorstel kent een breed bereik. Zo vallen ook uitzendkrachten,
ingeleende krachten en bijvoorbeeld thuiswerksters onder de reikwijdte van
de wet. Dat is terecht. Niettemin menen de leden van de fractie van GroenLinks
dat extra aandacht voor de arbeidsomstandigheden van flexibele arbeidskrachten,
voorzichtig uitgedrukt, geen kwaad kan. In het verleden leek deze aandacht
nog wel eens onvoldoende. Zo krijgen uitzendkrachten niet altijd dezelfde
persoonlijke beschermingsmiddelen als vaste krachten. Met grote verontrusting
hebben deze leden kennis genomen van de bevindingen van de Arbeidsinspectie
over de arbeidsomstandigheden van jeugdige vakantiewerkers. Ook voor de werkomstandigheden
van thuiswerksters was vaak onvoldoende aandacht. Kan de regering aangeven
welke bepalingen in het wetsvoorstel zien op het vergroten van de aandacht
voor de arbeidsomstandigheden van flexibele krachten? Vormt de
aantasting van de aandacht voor de bescherming van jeugdige werknemers (het
schrappen van de huidige artikelen 7 en 8 Arbowet) niet een extra vergroting
van hun tot al betrekkelijk grote risico? Wat is de uitkomst van de arbomonitor
naar de arbeidsomstandigheden van thuiswerksters? Heeft de Arbeidsinspectie
enigszins de arbeidsomstandigheden van thuiswerksters inderdaad gecontroleerd
en is in de praktijk opgetreden tegen opdrachtgevers die de bescherming van
thuiswerksters onvoldoende bleken te waarborgen? Geeft de uitkomst van deze
«thuiswerkmonitor» aanleiding tot een intensiever arbobeleid voor
deze groep werkenden?Zijn genoemde groepen werknemers «bijzondere categorieën»
als bedoeld in artikel 5, eerste lid?De leden van de fractie van GroenLinks achten het van belang dat individuele
werknemers meer mogelijkheden krijgen zich te beschermen. Dit betekent dat
zij bijvoorbeeld een arbospreekuur moeten kunnen bezoeken, zonder dat daartoe
toestemming van de werkgever nodig is. Deelt de regering die mening?Voorts is het van belang dat duidelijk wordt dat een werknemer het recht
heeft het werk te onderbreken indien sprake is van overtreding van voorschriften
die bedoeld zijn om ernstige risico's te voorkomen. Is de regering het met
deze leden eens dat een dergelijke bepaling duidelijk in de wet verankerd
zou moeten worden?De leden van de SP-fractie vernemen graag het standpunt van de regering
over de suggestie van de FNV om in de wet een aparte passage op te nemen waarin
vastgelegd wordt dat binnen de onderneming rekening wordt gehouden met de
specifieke positie van jeugdige werknemers. 2.4 (Deskundige bijstand) arbodienstenIn diverse recente overleggen tussen Kamer en regering is het functioneren
van de arbo-diensten aan de orde geweest. De leden van de PvdA-fractie hebben
daarbij nimmer onder stoelen of banken gestoken dat zij twijfelen aan de beoogde
en zelfs voorgeschreven onafhankelijkheid van deze deskundige diensten. Het
bevreemdt hen dat de regering dit beeld versterkt door bij voorbeeld af te
willen zien van de regel dat arbodiensten mede tot taak hebben het verlenen
van bijstand aan het medezeggenschapsorgaan, alsmede de regel dat zij aan
het medezeggenschapsorgaan een kopie zenden van hun schriftelijke adviezen
aan de werkgever. In het verlengde hiervan vragen deze leden agt zich af of
de situatie bij kleinere bedrijven niet nog zorgwekkender is. Juist hier ziet
er met de arbeidsomstandigheden verhoudingsgewijs niet best uit, terwijl de
medezeggenschapsconstructie hetzij zwak hetzij afwezig is. Op zijn minst is
werkoverleg noodzakelijk, hetgeen ook al bij de parlementaire behandeling
van de herziening van de Wet op de Ondernemingsraden is geconstateerd. In
dit licht is het dan ook onbegrijpelijk dat de regering het thans in artikel
16 neergelegde verplichte werkoverleg in ondernemingen met minder dan tien
werknemers wil schrappen. De PvdA-fractie verzoekt de regering hierop terug
te komen.In het wetsvoorstel wordt veel belang gehecht aan de rol van de arbodiensten,
aan de verplichting tot het opstellen van een r.i. & e. en aan de ondersteuning
door een arbodienst. De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering nader
in te gaan op het zekerstellen van de onafhankelijkheid van de arbodiensten,
die immers voor hun financiering geheel afhankelijk zijn van de werkgevers.
Wat is de relatie tussen de verplichting van certificering van een arbodienst
en zijn onafhankelijkheid? Bijzondere aandacht vragen deze leden hierbij voor
de onafhankelijkheid van de bedrijfsarts van de arbodienst. Kan de regering
hierbij de recente studies vanuit de werknemersorganisaties over
dit onderwerp betrekken?In artikel 13 lid 2 is de eis van onafhankelijkheid van de bijstand door
arbodiensten duidelijker geformuleerd dan het overeenkomstige artikel in de
bestaande wet, aldus de leden van de fractie van D66. Uit de enquête
van prof. Willems onder bedrijfs- en verzekeringsartsen blijkt dat op dit
moment ruim eenderde van de artsen meent dat er sprake is van verlies van
de onafhankelijke positie van de arts. Wat de reden hiervoor ook is, deze
leden vinden dit een zorgelijke ontwikkeling die alleen door een duidelijkere
formulering van de eis van onafhankelijkheid waarschijnlijk niet zal worden
veranderd. Het blijkt dus dat de waarborgen in de wet niet voldoende zijn.
De omstandigheid dat arbodiensten voor de werkgevers ook andere taken dan
de wettelijke verplichte verrichten zoals het uitoefenen van controle op het
ziekteverzuim van werknemers, kan met zich brengen dat het vertrouwen van
de werknemer in de arbo-arts wordt geschaad. De arts van de arbo-dienst heeft
te maken met «tegengestelde» belangen, de werkgever wil dat de
zieke werknemer zo snel mogelijk weer aan het werk gaat en de zieke werknemer
zal soms van mening zijn dat hij daar nog niet aan toe is, al dan niet op
advies van de huisarts. Dit alles maakt de positie van de arts van de arbodienst
een moeilijke. Deze leden vragen een reactie van de regering.De FNV doet een aantal voorstellen om tegenwicht te bieden tegen de financiële
en wettelijke verankerde afhankelijkheid van arbodiensten van de werkgever,
te weten:1) van de zijde van de regering wordt uitdrukkelijk verklaard dat de OR
en de pvt instemmingsrecht hebben met betrekking tot het aangaan, het verlengen,
het wijzigen en het opzeggen van het contract met de arbodienst en dat dit
niet alleen instemmingsrecht impliceert met betrekking tot de inhoud van het
contract, maar ook met betrekking tot de keuze van de arbodienst;2) van de zijde van het ministerie van SZW wordt, zoveel als mogelijk
is, gelet op zijn specifieke verantwoordelijkheid, bijgedragen aan de totstandkoming
van een Richtlijn Arbodiensten, waarin de onafhankelijkheid van de arbodiensten
optimaal, d.w.z. meer dan minimaal uit de wet voortvloeit, wordt gewaarborgd.Wat betreft de positie van de Arbodiensten vragen de leden van de fracties
van RPF en GPV zich af in hoeverre nu echt onafhankelijkheid kan worden gewaarborgd.
Deze diensten zijn niet alleen financieel afhankelijk van de werkgever, maar
ook worden zij geacht bijstand te verlenen aan de werkgever. Moet niet worden
gevreesd dat het risico groot is dat Arbodiensten omwille van het behoud van
hun contracten minder kritisch zijn jegens de werkgever dan zij zouden moeten
zijn?De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van het commentaar van
de Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde op het wetsvoorstel. Daarin
wordt o.a. gezegd dat doordat de afgelopen jaren veel tot voor kort interne
veiligheidskundigen buiten de onderneming zijn geplaatst in externe arbodiensten,
binnen die ondernemingen veel minder aandacht is voor het voorkomen, beperken
en beheersen van risico's. Onderschrijft de regering deze opvatting?Deze leden hebben vanzelfsprekend kennis genomen van de recente rapporten
en onderzoeken over het functioneren van de arbo-artsen. Een van de belangrijkste
punten die daarin naar voren komen is de vrees van de arbo-artsen dat hun
onafhankelijkheid in het gedrang komt. Deze leden beschouwen dit als een gevolg
van het feit dat de arbodiensten commerciële bedrijven zijn, met een
werkgever afspraken maken over het te leveren «produkt», terwijl
vervolgens de arbo-arts wordt «gemangeld» tussen de belangen van
zowel zijn eigen arbodienst bij het behouden van een opdrachtgever
als de opdrachtgever zelf die een laag ziekteverzuim wil. Zij vragen de regering
of zij deze opvatting onderschrijft. Zij vragen de regering verder te reageren
op het voorstel om over te gaan tot regionale onafhankelijke arbodiensten,
niet langer gefinancierd door de werkgever maar vanuit de ziektekostenverzekering.Daarnaast willen zij de regering vragen welke maatregelen zij wil treffen
om tegemoet te komen aan de klachten over het functioneren van de arbodiensten,
in het bijzonder de onafhankelijkheid van de arbo-arts. De regering wijst
in dit verband op het instemmingsrecht van de OR. Kan de regering bevestigen
dat dit instemmingsrecht geldt voor alle medezeggenschapsorganen, dus ook
voor de personeelsvertegenwoordiging in de kleine ondernemingen? Geldt dit
instemmingsrecht niet alleen de inhoud van het contract met de arbodienst
maar ook de keuze van de arbodienst? 2.5 MedezeggenschapDe leden van de PvdA-fractie zijn geïnteresseerd in de opvatting
van de regering over de rol van de medezeggenschapsorganen in het arbo-beleid.
Immers, uit onderzoek blijkt dat een kwart van de ondernemingsraadplichtige
bedrijven geen risico-inventarisatie in huis heeft. Daar komt bij dat in ruim
een kwart van de bedrijven die wel een risico-inventarisatie hebben, geen
plan van aanpak is opgesteld, waarmee de risico-inventarisatie wat dit punt
betreft dus niet aan de eisen voldoet. Dit komt de PvdA-fractie op zijn minst
als merkwaardig voor, aangezien ondernemingsraden overlegrecht bezitten en
de plicht hebben om toe te zien op naleving van de Arbowet. Daar staat tegenover
dat in bedrijven met een ondernemingsraad of peroneelsvertegenwoordiging het
arbo-beleid breder van opzet en effectiever lijkt te zijn. Zo blijkt ook in
bedrijven met formele medezeggenschap meer aan reïntegratie gedaan te
worden en blijkt daarin de positie van werknemers met een handicap sterker
te zijn. Is het tegen deze achtergrond niet vreemd dat de Arbo-wet de medezeggenschapsorganen
slechts informatierecht verschaft en dat de ondernemingsraden hun instemmingsrecht
bij het Arbo-beleid ontlenen aan de onlangs herziene Wet op de Ondernemingsraden?
Ook is er nog altijd onduidelijkheid over de toepassing van dit instemmingsrecht.
Bedrijven zijn verplicht om een arbodienst in te schakelen bij de vier kerntaken,
te weten risico-inventarisatie, begeleiding van zieke werknemers, het vrijwillig
periodiek arbeidsgeneeskundig onderzoek en het arbeidsgezondheidskundig spreekuur.
Dit is dus wettelijk geregeld en daarmee komt de vraag naar voren welke betekenis
het instemmingsrecht van de ondernemingsraad in dit verband heeft. Over wettelijke
verplichtingen valt immers niets in te stemmen. De vraag is echter of de ondernemingsraad
ook instemmingsrecht heeft over extra taken die de werkgever voorstelt in
te voeren. In hoeverre kan een ondernemingsraad een bepaalde door de werkgever
uitverkoren arbodienst, die wel aan de formele voorschriften voldoet, tegenhouden
ten gunste van een andere die op grond van aanpak en werkwijze de voorkeur
van de werknemersvertegenwoordiging heeft. Verder is het voor de leden van
de PvdA-fractie nog altijd een vraag hoe de ondernemingsraad kan handelen
als de uitgevoerde risico-inventarisatie naar zijn mening beneden de maat
is, of als bijvoorbeeld een plan van aanpak ontbreekt. Is de manier waarop
de risico-inventarisatie wordt georganiseerd op te vatten als een regeling
of niet. In het eerste geval lijkt van instemmingsrecht sprake te zijn en
in het tweede geval niet. Kan de regering de onduidelijkheid hierover wegnemen
door eenduidig aan te geven hoe volgens haar de vork in de steel zit.In het verlengde hiervan wijzen deze leden op het commentaar van de CNV
waarin wordt ingegaan op het in de huidige Arbo-wet vastgelegde overlegrecht
van de ondernemingsraad (of bij het ontbreken daarvan van de
belanghebbende werknemers) in artikel 4, lid 7 en artikel 4a, lid 4, dat nu
is komen te vervallen en evenmin in de nieuwe Wet op de Ondernemingsraden
is geregeld. Het CNV bepleit een herstel van dit overlegrecht, hetgeen de
aan het woord zijnde leden niet onlogisch voorkomt. Ook hier zien zij graag
een reactie van de regering tegemoet. De leden van de CDA-fractie vinden het van belang dat het ook in ondernemingen
met minder dan 10 werknemers mogelijk gemaakt wordt een personeelsvertegenwoordiging
in te stellen, als een meerderheid van de werknemers daarom verzoekt. Zo kunnen
ook werknemers van kleine bedrijven met de werkgever overleg voeren over arbeidsomstandigheden
en ziekteverzuim.De medezeggenschap wil de regering zoveel mogelijk onder het regime van
de Wet op de Ondernemingsraden brengen. De leden van de VVD-fractie onderschrijven
deze zienswijze. Zij vragen zich echter af hoe de medezeggenschap geregeld
is in de overheidssector en de onderwijssector die niet onder de WOR vallen.
Zijn er nog meer organisaties die niet onder de WOR vallen, zo ja welke en
hoe is in die gevallen gegarandeerd dat werknemers voldoende bij het arbo-beleid
betrokken zijn?De leden van de fractie van D66 hebben met waardering kennis genomen van
de voorstellen om de regels voor de medezeggenschap zoveel mogelijk onder
het regime van de Wet op de ondernemingsraden te brengen en afzonderlijke
regels in de Arbowet tot het noodzakelijke te beperken. Dit komt volgens deze
leden de duidelijkheid ten goede. Maar deze leden zijn ook van oordeel dat
de medezeggenschap van werknemers niet mag worden aangetast door een te dogmatische
opvatting over wat met betrekking tot dit thema wel of niet in hetzij de Arbowet
hetzij de WOR past. In de huidige Arbowet is voorgeschreven dat de werkgever
met de OR voorafgaand overleg voert over het ondernemingsbeleid voor zover
dat van aanwijsbare invloed kan zijn op de arbeidsomstandigheden. Een dergelijke
algemene plicht is in de WOR niet te vinden. De leden van de D66-fractie zijn
van mening dat een dergelijke overlegplicht wel terug moet komen.Deze leden constateren dat de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de
arbeidsomstandigheden tot uitdrukking komt in de medezeggenschap van werknemers
omtrent het arbeidsomstandighedenbeleid van de werkgever. Deze medezeggenschap
is grotendeels vastgelegd in de WOR. Deze leden hebben met waardering kennis
genomen van het feit dat medezeggenschapsaspecten zoveel mogelijk in een regime
wordt geregeld en dat de regering daarbij heeft gekozen voor de WOR. Het instemmingsrecht
op het gebied van de arbeidsomstandigheden is zodanig expliciet geregeld in
de gewijzigde WOR, dat dit een regeling in de Arbowet inzake het voeren van
overleg met de OR of de personeelsvertegenwoordiging (pvt) overbodig maakt.
Zij gaan er van uit dat het schrappen van deze medezeggenschapsbepalingen
in de Arbowet worden ondervangen door nieuwe bepalingen in de WOR. De FNV
en het CNV hebben er in hun reactie op het onderhavige wetsvoorstel op gewezen
een algemene plicht tot voorafgaand overleg die in de huidige Arbowet is opgenomen
niet in de WOR is terug te vinden. Dit wil zeggen dat niet alle beleidsvoornemens
van de werkgever met aanwijsbare gevolgen voor de arbeidsomstandigheden onderworpen
zijn aan een overlegplicht. De aan het woord zijnde leden vragen een reactie
van de regering.De leden van de fractie van D66 vragen de regering voorts in te gaan op
de suggestie van de FNV en de CNV inzake instemmingsrecht voor de pvt in ondernemingen
met minder dan 10 werknemers met betrekking tot regelingen op het gehele terrein
van de arbeidsomstandigheden en het ziekteverzuim. De regering erkent het belang van medezeggenschap in verband met het arbobeleid,
merken de leden van de fractie van GroenLinks op. Dat is terecht: het arbobeleid
vormt een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers.
Toch valt er op enkele onderdelen in dat verband wel kritiek te leveren. Zo
zou het volgens deze leden van groot belang zijn dat het medezeggenschapsorgaan
meer te zeggen krijgt over de keuze en werkwijze van de arbodienst. Zij stellen
op dit punt een instemmingsrecht voor. Dit wordt onder meer ingegeven door
de vele klachten die van werknemerszijde te vernemen zijn over de handelwijze
van een aantal arbodiensten en de diepgang en onafhankelijkheid van de arbodienstverlening.
Hoe denkt de regering over een instemmingsrecht waar het gaat om het aangaan,
verlengen en beëindigen van een contract met een arbodienst? Kennelijk
komt de OR in de ogen van de regering instemmingsrecht toe bij de r.i. &
e. en het plan van aanpak. Dient dit niet in de tekst van de (arbo)wet verankerd
te worden? Hoe denkt de regering verder over een overlegverplichting als het
gaat om de periodiciteit van r.i. & e. en plan van aanpak?Ook zijn deze leden van oordeel dat een bepaling terzake van overleg over
het ondernemingsbeleid voor zover dat van aanwijsbare invloed is op de arbeidsomstandigheden,
node wordt gemist. Deze overlegverplichting ware opnieuw in de wet op te nemen
en niet slechts tot ondernemingsraden te beperken, doch uit te breiden naar
personeelsvertegenwoordigingen of de belanghebbende werknemers. Wil de regering
een dergelijke aanvulling overwegen? Wil de regering bovendien overwegen om
de pvt in kleine ondernemingen instemmingsrecht te geven met betrekking tot
regelingen op het gebied van ziekteverzuim en arbeidsomstandigheden en werknemers
in kleine bedrijven adviesrecht te geven terzake besluiten die belangrijke
consequenties hebben voor de arbeidsomstandigheden?De leden van de fracties van RPF en GPV hebben de indruk dat de medezeggenschap
van werknemers door het voorliggende wetsvoorstel eerder wordt aangetast dan
wordt versterkt. Zij gaan ervan uit dat het niet de bedoeling is dat er sprake
zal zijn van een dergelijke aantasting. Zou het in dit kader niet de voorkeur
verdienen de overlegplicht van de huidige Arbowet, zoals geregeld in artikel
4 lid 7, ook in de nieuwe wet op te nemen? 2.6 CertificatieInmiddels is de Kamer geïnformeerd over de wijze waarop het voornemen
om de uitvoering van de certificatie over te dragen aan private organen, moet
worden gerealiseerd. Met instemming hebben de leden van de D66-fractie kennis
genomen van het feit dat de overdracht van de certificering door het ministerie
van SZW niet betekent dat de overheid geen bemoeienis meer heeft met de kwaliteit
van arbodiensten en het toezicht daarop. Deze leden vragen de regering welke,
reeds bestaande, certificatie-instellingen zij in gedachten heeft om de certificeringsregeling
uit te voeren. Deze leden vragen de regering op welke wijze de Raad voor Accreditatie
toezicht houdt op de wijze waarop de certificatie-instelling haar werkzaamheden
uitvoert.Zij hechten zeer aan de toezichthoudende taak van de Arbeidsinspectie
en onderschrijven, evenals de regering, de opvatting van de SER dat certificatie
niet in de plaats treedt van het optreden van de Arbeidsinspectie.Certificerende instellingen die door de minister worden aangewezen zijn
een zelfstandig bestuursorgaan voorzover het de uitvoering van de publieke
taak betreft. Er gaan geen collectieve middelen in om en zij werken onder
marktomstandigheden. In verband hiermee zijn regels gesteld met betrekking
tot een periodiek verslag van de publieke taakuitoefening, een
informatieplicht en een taakverwaarlozingsregeling. Deze leden willen nog
eens benadrukken dat de wetgever de certificeringseisen maakt.De leden van de D66-fractie vragen een reactie van de regering op de wens
van de SER dat er sprake is van een echt onafhankelijk College van Deskundigen,
dat losstaat van de Certificerende instellingen.Deze leden vragen de regering voorts in hoeverre het certificeringsproces
van arbodiensten duidelijkheid moet verschaffen in de concretiserings van
de kwaliteitsregels van de r.i. & e.Op welke wijze vindt dan afstemming met de Arbeidsinspectie plaats? 2.7 Sanctionering, toezicht en handhavingHet lijkt de leden van de PvdA-fractie redelijk dat waar bestuurlijke
boetes worden opgelegd, van te voren de normen voor deze boetes vaststaan.
Als een werkgever een boete opgelegd krijgt, behoort hij te weten waarom dit
het geval is, zoals hij ook vooraf dient te weten of hij in bepaalde gevallen
kans loopt een boete te krijgen. Dit verhoogt de preventieve werking van het
beleid in de praktijk. In het commentaar van de werkgeversorganisatie VNO
NCW op het wetsvoorstel wordt hier expliciet op in gegaan. Deze leden willen
hier graag een reactie van de regering op.Overigens wordt evenmin duidelijk waar de maxima van de boeten op gebaseerd
zijn. Waarom gaat de regering niet van hogere bedragen uit? Het komt deze
leden voor dat 25 000 gulden voor een ernstig feit met risico van gezondheidsschade
op termijn, in zekere zin een lachertje is. Juist nu steeds meer bekend wordt
over beroepsziekten en hun op termijn verschrikkelijke gevolgen (denk aan
asbest-gerelateerde ziekten en Organo Psycho Syndroom), lijkt het in de rede
te liggen de hoogte van de boeten daarop aan te sluiten. Waarom heeft de regering
dit niet overwogen?De leden van de CDA-fractie kunnen instemmen met de invoering van het
instrument van de bestuurlijke boete. Zij zijn met de regering van mening
dat er geen situatie mag ontstaan waarin de werkgever om economische redenen
het betalen van een boete prefereert boven aanpassing van de arbeidsomstandigheden.
Is de regering van oordeel dat deze situatie zich ook niet voor zal doen,
nu overeenkomstig het advies van de Raad van State het maximum bedrag van
de boete in het wetsvoorstel is verlaagd van 50 000 naar 25 000
gulden?Een bestuurlijke boete geldt als straf in de zin van art. 6 EVRM. Betekent
dit nu dat een ondernemer, bij wie tijdens een controle een overtreding wordt
geconstateerd, een beroep kan doen op zijn zwijgrecht?De regering is voornemens om een jaar na invoering van de wet de werking
van de bestuurlijke boete te evalueren. De leden van de CDA-fractie verzoeken
dan niet alleen de budgettaire aspecten te evalueren, maar daar meerdere aspecten
bij te betrekken, zoals frequentie en hoogte van de boetes, verdeling over
de sectoren, effecten en voorbeeldwerking van de boetes, etc. Is de regering
nog steeds van mening dat bezwaar en beroep geen opschortende werking hebben
in het kader van de bestuurlijke boete, in tegenstelling tot de opvatting
van de Raad van State?De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de overheid terughoudend
dient te zijn in regelgeving, doch dat de regelgeving die is vastgesteld wel
moet worden nagekomen. Zitten er in het huidige wetsvoorstel voorstellen waarvan
te verwachten is dat de handhaafbaarheid gering is ? Zo ja welke? Heeft de
regering op dit wetsontwerp een handhaafbaarheids toets toegepast?
Zo ja wat was het resultaat van deze handhaafbaarheidstoets.De regering noemt als één van de mogelijkheden tot handhaving
het systeem van bestuurlijke boeten. De leden van de VVD-fractie zijn van
mening dat dit instrument effectief kan werken. Zij vragen zich af of de normen
waarop de bestuurlijke boeten zijn gebaseerd, voldoende helder zijn. De Raad
van State heeft hier op gewezen. Verder vragen zij zich af of in de verschillende
regio's voor vergelijkbare gevallen regels worden gehanteerd. Hoe denkt de
regering uniformiteit in het beleid te garanderen?De leden van de fractie van D66 merken op dat uit de memorie van toelichting
kan worden opgemaakt dat de regering de meeste nadruk legt op het bestrijden
van overtredingen. Deze leden zijn van mening dat de aanpak van achterliggende
oorzaken ook veel aandacht verdient, dit blijkt evenwel niet uit de memorie
van toelichting.Deze leden willen benadrukken dat uniformiteit in de handhaving, zowel
door het ministerie, de Arbeidsinspectie, alsmede door het stellen van criteria
aan arbodiensten via de certificeringsinstelling, van belang is.De aan het woord zijnde leden delen het onderscheid dat door de regering
wordt aangebracht tussen de strafrechtelijke en de bestuursrechtelijke aanpak.
Zij merken op dat met betrekking tot het derde criterium van de Toetsingscommissie
het globale karakter van sommige regels die onder de Arbowet vallen introductie
van de bestuurlijke boete niet in de weg staat. De SER heeft in haar eerder
genoemde advies te kennen gegeven dat zij het gewenst acht dat de wetgever
zich nadrukkelijk de vraag stelt welke bepalingen zich lenen voor lik-op-stukbeleid.
De aan het woord zijnde leden kunnen uit de memorie van toelichting niet opmaken
of de regering dit heeft gedaan en vragen een reactie hierop. Ook vragen zij
de regering in te gaan op de vrees van de NVVK dat de bestuurlijke boete minder
dan het beoogde effect zal sorteren aangezien er bij het toepassen van deze
sanctie sprake moet zijn van een duidelijke motivering. Dit kan op gespannen
voet komen te staan met het gegeven dat er meer en meer wordt overgegaan tot
het geven van doelvoorschriften plaats van middelvoorschriften.De leden van de D66-fractie vragen de regering of het systeem van bestuurlijke
boetes, met betrekking tot arbeidsomstandigheden, ook in andere lidstaten
bestaat.De FNV heeft in haar reactie op het onderhavige wetsvoorstel de suggestie
gedaan om naast de bestuurlijke boete de figuur van de bestuurlijke dwangsom
te introduceren. Hoe reageert de regering op deze suggestie?De aan het woord zijnde leden vragen de regering of het overzicht van
ernstige overtredingen limitatief is. Deze leden kunnen zich voorstellen dat
er omstandigheden kunnen voordoen waardoor deze lijst moet worden aangevuld.Deze leden constateren dat het verzoek om wetstoepassing niet in de Arbeidsomstandighedenwet
1998 wordt opgenomen. In de memorie van toelichting staat dat deze mogelijkheid
voor een deel overbodig is omdat te allen tijde een klacht kan worden ingediend
bij de Arbeidsinspectie, die deze altijd onderzoekt. Deze leden vragen de
regering welk deel van deze mogelijkheid niet overbodig is.De leden van de D66-fractie vragen de regering voorts in te gaan op de
stelling van de NVVK dat er thans sprake is van een wet die slecht wordt nageleefd;
als daar via de juridische weg wordt opgetreden dan kost dat tijd. De inschatting
van de regering dat de introductie van de bestuurlijke boete niet tot meer
werk zal leiden kan dan ook slechts zo geïnterpreteerd worden dat de
overheid niet bereid is tot meer handhaving. De voorstellen van de regering leiden ertoe dat handhaving zich meer kan
concentreren op die bedrijven waar de regels niet worden nageleefd en zich
primair moet richten op de «spelregels» en de ernstige risico's.
Met zoveel woorden zegt de regering dat ten aanzien van bedrijven waarin de
regels worden nageleefd, het toezicht minder intensief kan zijn. De leden
van de fractie van D66 begrijpen deze inzet maar denken dat dit ook gevaarlijk
kan zijn. Deze manier van werken kan een bepaalde bedrijven een vrijbrief
geven om, na een keer gecontroleerd te zijn, het minder nauw te nemen met
de regels. De leden van de fractie van D66 constateren dat de regering met
de voorstellen een verhoging van de effectiviteit van het toezicht op de naleving
door de Arbeidsinspectie zal gerealiseren en de handhaafbaarheid wordt verbeterd.
Deze leden vragen of dit zal worden geëvalueerd.De leden van de GroenLinks-fractie hebben met instemming geconstateerd
dat de regering eerdere voornemens met betrekking tot een verregaande «privatisering»
van de handhaving van arboregels heeft laten varen.Verder stemmen de leden van deze fractie in met de invoering van een bestuurlijke
boete. Deze sanctiemogelijkheid zal, zo is hun indruk, de handhaving kunnen
verbeteren. Onder de huidige wet worden verhoudingsgewijs weinig sancties
toegepast. Uit de studie «Handhaven op niveau» blijkt dat er in
1996 in 662 gevallen een boete werd opgelegd. Tevens blijkt uit deze studie
dat de inzet van de Arbeidsinspectie per regio verschilt. Wat vindt de regering
van deze gegevens? Is het de bedoeling van de regering dat er een betere en
per regio gelijkere verhouding komt tussen het aantal geconstateerde overtredingen
en het aantal sancties?De maximale boete wordt gesteld op f 25 000,-. Tegelijkertijd
stelt de regering dat het niet de bedoeling mag zijn dat een werkgever goedkoper
af is door de boete te betalen, omdat naleving van arbonormen duurder zou
zijn. Is in dat verband het maximum hoog genoeg gesteld? Is het niet denkbaar
dat naleving van de arbonormen dusdanig duur kan zijn, dat het riskeren van
een boete uit bedrijfseconomisch oogpunt voor en werkgever aantrekkelijker
is? Medezeggenschapsorganen en vakbeweging verliezen de mogelijkheid van een
verzoek om wetstoepassing. Heeft de regering overwogen dat van deze bepaling
thans wellicht een goede (preventieve) werking uitgaat, die straks wellicht
gemist wordt?De introductie van een systeem van bestuurlijke boetes is naar het oordeel
van de leden van de fracties van RPF en GPV goed onderbouwd. Dit systeem,
waarbij handhaving en sanctionering in één hand liggen, kan
bijdragen tot een geloofwaardig arbobeleid. Deze leden vragen met VNO-NCW
of niet duidelijker kan worden aangegeven waarvoor werkgevers beboet kunnen
worden. Kan daarnaast worden ingegaan op de vraag in hoeverre Inspectiediensten
of inspecteurs een verschillend handhavings- en sanctioneringbeleid kunnen
gaan voeren? Naar hun mening verdient uniformiteit hier de voorkeur.De termijn, waarbinnen na de dag waarop een beboetbaar feit is geconstateerd,
een bestuurlijke boete kan worden opgelegd is twee jaar. Waarom is voor deze
termijn gekozen? Is bij een dergelijke keuze nog wel sprake van een lik-op-stuk-beleid?De regering motiveert de voorgestelde maatregelen vanuit de gedachte,
dat de effectiviteit van het arbeidsomstandighedenbeleid vergroot kan worden
door verdere versterking van de verantwoordelijkheid voor arbo- en verzuimbeleid
op bedrijfsniveau. De leden van de SGP-fractie kunnen deze gedachtegang volgen.
Zo vinden zij het juist dat verantwoordelijkheden worden gelegd waar zij in
eerste instantie thuishoren. Dit neemt niet weg dat er in hun ogen ook een
andere kant aan de medaille is. Versterking van de verantwoordelijkheid van
de werkgever dient in hun ogen gepaard te gaan met een effectievere
controle op de naleving van de wettelijke bepalingen van de zijde van de overheid.
Wat dat betreft achten zij het wetsvoorstel evenwichtig opgebouwd. Het toezichts-
en handhavingsinstrumentarium wordt naar hun wijze van zien dusdanig aangepast,
dat vooral de snelheid waarmee overtredingen van de Arbowet kunnen worden
vastgesteld en gesanctioneerd toeneemt. Zij achten dit aspect van groot belang
voor een adequate handhaving. Met betrekking tot het opleggen van de bestuurlijke
boete hebben de aan het woord zijnde leden echter begrepen dat er twee personen
in het geding zijn: de inspecteur die de overtreding vaststelt en de ambtenaar
die de boete oplegt. De regering motiveert deze constructie door te wijzen
op het belang van een uniforme afdoening van overtredingen op landelijk niveau.
Hoewel de aan het woord zijnde leden inzien, dat het van groot belang is om
de voor gelijke omstandigheden een gelijke boete te bedingen, vragen zij toch
of dat door middel van de gekozen constructie kan worden bereikt. Immers,
de boete-oplegger heeft geen weet van de feitelijke situatie dan door middel
van het rapport van de inspecteur. Is deze persoon voldoende geïnformeerd
om «op afstand» te kunnen beoordelen of bepaalde overtredingen
van de Arbowet een al dan niet gelijke sanctionering behoeven? Wordt bovendien
aan het gewenste «lik-op-stuk»-beleid door de boete-afdoening
via een derde (de boete-oplegger) te laten verlopen toch niet onnodig afbreuk
gedaan?Uitgangspunt van het wetsvoorstel is dat arbobeleid de verantwoordelijkheid
van werkgever en werknemer is, zo constateren de leden van de fractie van
de SP. Een deel van de arbovoorschriften moet volgens het wetsvoorstel worden
afgesproken in de verhouding werkgever en werknemer. De handhaving ervan moet
vervolgens ook geschieden tussen deze beide partijen, zonodig via een civiele
procedure. Zien deze leden het goed dat dit vooral de «lichtere»
normen betreft en dat de handhaving van de andere normen op het terrein ligt
van de Arbeidsinspectie en aanverwante instanties?De leden van de SP-fractie hebben bij de handhaving van de normen via
de civielrechtelijke weg bedenkingen. De SER heeft dat ook tot uitdrukking
gebracht. Wordt op die manier de arbeidsverhopuding niet te zwaar onder druk
gezet? Kan van een werknemer verwacht worden, afgezien van de kosten, om tegen
zijn eigen werkgever te gaan procederen? Anders gezegd, hoe effectief is deze
manier van handhaving?Het wetsvoorstel gaat voor de andere normen uit van de handhaving door
de Arbeidsinspectie en aanverwante instellingen. Zijn beide soorten normen
naar de mening van de regering voldoende duidelijk afgebakend? Kan de regering
verder verduidelijken waarom uit het wetsvoorstel is verdwenen het thans nog
bestaande verzoek aan de Arbeidsinspectie om van haar bevoegdheden gebruik
te maken?Een nieuw instrument wordt de bestuurlijke boete. Acht de regering de
bestuurlijke boete hoog genoeg om te kunnen spreken van een serieuze prikkel
om te zorgen voor een goed arbobeleid? Of bestaat het risico dat de bestuurlijke
boete beschouwd gaat worden als een soort afkoop van foutief gedrag? De leden
van de SP-fractie vernemen graag een reactie van de regering op dit punt. 2.8 InformatieVolgens de leden van de PvdA-fractie ligt het in de rede Arbo-diensten
te verplichten om (vermoede) beroepsziekten te melden aan de Arbeidsinspectie
en het onlangs ingestelde Centrum voor Beroepsziekten. Het vervallen van deze
verplichting is voor de aan het woord zijnde leden dan ook vele bruggen te
ver. Zou de regering uiteen kunnen zetten hoe het komt dat de laatste jaren
de werkgevers de wettelijke meldingsplicht ten aanzien van arbeidsongevallen
en beroepsziekten in geringe mate hebben nageleefd, zo vragen de leden van
de VVD-fractie.De leden van de fractie van D66 zijn voorstander van het verplicht melden
van beroepsziekten door arbodiensten. Tijdens het algemeen overleg van 1 april
jl. over arbeidsomstandigheden hebben zij dit ook al aan de orde gesteld.
De staatssecretaris van SZW stond daar niet heel afwijzend tegenover. Deze
leden vragen de regering welke initiatieven zij al heeft ondernomen om de
mogelijkheid tot verplichting van de melding van beroepsziekten te onderzoeken.De leden van de fractie van GroenLinks betreuren het dat het wetsvoorstel
de verplichting schrapt tot het melden van (vermoedelijke) beroepsziekten.
Hiermee brengt de regering een goede informatiebron over de ontwikkeling op
dat gebied in gevaar. Weegt dit in haar ogen op tegen de (vrij geringe) administratieve
belasting die gepaard gaat met handhaving van dit voorschrift?Iets soortgelijks geldt voor het ongevalsrapport. Een ongeval waarbij
grote materiële schade plaatsvindt, maar (gelukkig) geen letsel, kan
toch van belang zijn voor een toetsing van het arbobeleid. Rapportage over
dergelijke ongevallen kan inzicht bieden in de manco's in het gevoerde beleid
en in eventueel niet voorziene risico's. Geldt hier niet dat de wil om de
administratieve verplichtingen te beperken op een te kortzichtige manier de
overhand heeft gekregen?De leden van de fracties van RPF en GPV onderschrijven de opvatting dat
de overheid verantwoordelijk is voor de arbomonitoring. Als blijkt dat daartoe
aanleiding bestaat dient de overheid op basis van representatieve informatiemaatregelen
te treffen.Deze leden vragen in dit kader speciale aandacht voor de mogelijkheid
kwantitatieve doelstellingen te formuleren. Zij verwijzen daarbij naar de
motie Van Middelkoop/Marijnissen terzake, waarin om een kwantitatieve benadering
wordt gevraagd. Wil de regering aangeven wat de stand van zaken is bij het
maken van afspraken met branches en de Arbeidsinspectie terzake?De leden van de SP-fractie hebben vastgesteld dat de registratie van beroepsziekten
uit het wetsvoorstel is gehaald. Zij zijn het daar niet mee eens. Juist met
het oog op het voeren van beleid ten aanzien van beroepsziekten, in het algemeen
vanuit preventief oogpunt is de registratie van beroepsziekten van groot belang.
Zij vragen de regering te reageren op de suggestie van de FNV om de arbodiensten
te verplichten beroepsziekten te registreren en te melden bij het Centrum
voor Beroepsziekten. Deze leden zijn er voorstander van de registratieplicht
in deze vorm in de wet wordt vastgelegd. 3. Financiële gevolgenBij de parlementaire behandeling van de Arbowet 1994 bleek dat de regering
de kosten voor de werkgevers te laag inschatte, aldus de leden van de PvdA-fractie.
Heeft de regering daaruit de les geleerd in het vervolg zorgvuldiger te zijn
en zo ja, waaruit blijkt dat dan?Van de zijde van het bedrijfsleven is ingebracht dat de kosten voor de
bedrijven onvoldoende in beeld zijn gebracht, aldus de leden van de VVD-fractie.
Zo zou volgens VNO NCW onvoldoende aandacht zijn besteed aan de kosten van
het uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie, de uitvoering van
de activiteiten door de Raad van Accreditatie alsmede de activiteiten
van certificerende instellingen voor zover deze activiteiten voortvloeien
uit voorschriften van de wet. Deelt de regering deze kritiek? Zo nee, zou
ze de verschillende kostenposten dan verder kunnen toelichten, zodat deze
kritiek van het bedrijfsleven wordt ontzenuwd, zo vragen deze leden.Het VNO-NCW kan zich niet aan de indruk onttrekken dat met betrekking
tot de tweedelijnsinfrastructuur en met betrekking tot de normalisatie en
certificatie gepoogd wordt, een belangrijk deel van de kosten af gewenteld
worden op het bedrijfsleven, zo merken ook de leden van de fractie van D66
op. VNO NCW wijst erop dat vergroting van de eigen verantwoordelijkheid niet
als vanzelf ertoe zal leiden dat alle kosten die voorheen door de overheid
werden betaald, voortaan door werkgevers en werknemers worden betaald. De
leden van de D66-fractie vragen de regering hierop te reageren.De leden van de fracties van RPF en GPV vragen zich af of bepaalde kostenposten
voor het bedrijfsleven niet ten onrechte buiten beeld worden gelaten in de
toelichting. Zijn alle relevante kosten die moeten worden gemaakt wel in beeld
gebracht?Deze leden informeren hoe het mogelijk is dat arbodiensten kosteloos informatie
aan de overheid kunnen verstrekken. Door wie wordt dit dan betaald? ARTIKELSGEWIJZE OPMERKINGEN Artikel 1Zou in dit artikel ook geen definitie opgenomen moeten worden wat onder
arbeidsomstandigheden wordt verstaan, zo vragen de leden van de VVD-fractie
zich af. Zou ook het begrip risico niet gedefinieerd moeten worden?Deelt de regering de kritiek van het VNO-NCW dat het voorliggende wetsvoorstel
onvoldoende rekening houdt met de consequentie van de toenemende flexibilisering
van de arbeidsrelaties voor de definities in het voorliggende wetsvoorstel? Artikel 3De leden van de fractie van D66 vragen de regering of het juist is dat
met het algemener formuleren van de principes voor arbeidsomstandigheden niet
beoogd wordt elementen van het huidige artikel 3 te schrappen, maar juist
aan te geven dat die algemene principes tenminste die in het huidige artikel
3 expliciet genoemde elementen inhouden. Artikel 4Zoals de leden van de fractie van D66 in het algemeen deel hebben opgemerkt,
hebben zij geconstateerd dat met het schrappen van artikel 4, lid 7 de werkgever
niet langer verplicht is over het beleid met betrekking tot het ziekteverzuim
vooraf overleg te plegen met de belanghebbende werknemers. Dit wordt niet
opgevangen door de Wet op de Ondernemingsraden. Deze leden ontvangen graag
een reactie van de regering. Artikel 5De tweede volzin van het eerste lid achten de leden van de fracties van
CDA en D66 onduidelijk. Wat is het verschil tussen de daar genoemde «gevaren»
en de «risico's» in de eerste zin? Gaat het bij de «risico-beperkende
maatregelen» om reeds genomen maatregelen? Artikelen 6 en 7De leden van de VVD-fractie vragen zich af in hoeverre de in de memorie
van toelichting vermelde tekst over de handhaving van de arbeidsveiligheidsrapportage
aansluit op de reactie van de regering de motie-Klein Molekamp cs. In deze
reactie zegt de regering de verplichte arbeidsveiligheidsrapportage af te
schaffen en te vervangen door andere modaliteiten. Welke zijn de overwegingen
van de regering geweest op haar eerder ingenomen standpunt terug te komen?In hoeverre kan het uitlekken van bedrijfsgeheimen een overweging zijn
tot het niet openbaar maken van bepaalde gegevens? Wat gebeurt er als een
bedrijf hierdoor onevenredig schade lijdt, zo vragen de leden van de VVD-fractie
zich af. Artikel 8De leden van de fractie van D66 vragen de regering in te gaan op het voorstel
van de FNV om een nieuw lid 5 aan dit artikel toe te voegen, luidende: «Indien
binnen de onderneming jeugdige werknemers werkzaam zijn, houdt de werkgever
bij de uitvoering van de in de voorgaande leden genoemde verplichtingen in
het bijzonder rekening met de aan de jeugdige leeftijd inherente beperkte
werkervaring om onvoltooide lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van deze
werknemers; tevens bevordert de werkgever zoveel als redelijkerwijs kan worden
gevergd het leer- en vormingsproces van die jeugdige werknemers». Artikel 10Dit artikel regelt het gevaar voor derden hetgeen geregeld wordt in de
milieuwetgeving door de verplichte opstelling van een extra veiligheidsrapport.
De leden van de VVD-fractie vragen zich dan ook af of dit artikel geen doublure
wordt met de bestaande milieuwetgeving en of dit artikel in de arbo-wetgeving
thuishoort. Artikel 13De leden van de fractie van D66 pleiten voor handhaving van de regel dat
arbodiensten mede tot taak hebben het verlenen van bijstand aan het medezeggenschapsorgaan,
alsmede de regel dat zij aan het medezeggenschapsorgaan een kopie zenden van
hun schriftelijke adviezen aan de werkgever. Artikel 15Ingevolge het nieuwe artikel 15 is het mogelijk om bij of krachtens amvb
nadere regels te stellen met betrekking tot arbeidsomstandigheden. In het
tweede lid, onder a, is een opsomming gegeven van de onderwerpen waar die
regels betrekking op hebben. Deze opsomming is afgeleid van de in het Arbobesluit
opgenomen hoofdstukindeling en geeft, naar het oordeel van de regering, een
volledig beeld van al die onderwerpen die in het kader van arbeidsomstandigheden
voor nadere regelgeving aan de orde zijn.In het tweede lid, onder b, is bepaald dat bedoelde bij of krachtens amvb
te stellen nadere regels mede kunnen strekken ter uitvoering van een aantal
expliciet genoemde artikelen van de nieuwe wet. De in het tweede lid gegeven
opsomming vervangt de extreem lange opsomming van onderwerpen die in artikel
24 van de huidige wet is opgenomen en dit geschiedt volgens de regering «zonder
de scoop van de delegatiemogelijkheden aan te tasten».De leden van de CDA-fractie zijn met de FNV van oordeel, dat deze laatste stelling onjuist is. Op grond van het voorgestelde artikel 15 kunnen
bij of krachtens amvb geen nadere regels worden gesteld met betrekking tot
onderwerpen zoals werkstress, kwaliteit van de arbeid, uitzicht, ziekteverzuim,
seksuele intimidatie, agressie en geweld. Dit betekent een aanzienlijke verslechtering
ten opzichte van artikel 24 van de huidige wet. De leden van de CDA-fractie
ondersteunen dan ook het voorstel van de FNV om in het tweede lid van het
nieuwe artikel 15, onder b, niet alleen te verwijzen naar de artikelen 5,
8, 13, 14 en 17 van de nieuwe wet, maar ook naar de artikelen 3 en 4.Welke zijn de overwegingen om onderwijsinstellingen uit te zonderen van
de arbo-wet? De gehanteerde redenering verbaast de leden van de VVD-fractie.
De arbeidsomstandigheden zijn immers op de leerkracht van toepassing, niet
op de leerling.Het VNO NCW meent hier een strijdigheid te constateren tussen de arbo-wet
en het bouwbesluit. Deze leden vragen de regering of er inderdaad sprake is
van strijdigheid, en zo ja, of beide regelingen dan niet beter op elkaar afgestemd
dienen te worden. Kan de regering aangeven hoe dit onderdeel Europees is geregeld?De leden van de D66-fractie vragen de regering te reageren op de suggestie
van de FNV om in het tweede lid van artikel 15 sub b tevens te verwijzen naar
artikel 4. Dit klemt temeer nu de bepaling van het huidige artikel 4 lid 9
niet terugkomt in het nieuwe artikel 4. Een aantal elementen in artikel 4
is relatief nieuw; het is niet wenselijk dat, op het moment dat aanleiding
bestaat tot nadere concretisering, daarvoor eerst een wetswijziging noodzakelijk
is.In dit artikel wordt op grond van de leden 4 tot met 7 de mogelijkheid
geschapen om te bepalen dat de wet en de daarop gebaseerde voorschriften geheel
of gedeeltelijk niet van toepassing zijn op specifieke in die leden genoemde
maatschappelijke sectoren. De leden van de fractie van D66 zijn van mening
dat het streven erop gericht moet zijn om zo min mogelijk uitzonderingen te
maken.De leden van de fracties van RPF en GPV vragen of de regering in de wet
niet uitgaat van een te beperkte benadering van de risico's van werkstress.
Zij verzoeken de staatsecretaris in te gaan op de suggestie van de FNV om
in het tweede lid van artikel 15, onder b, ook te verwijzen naar de artikelen
3 en 4. Artikel 28Voor de leden van de fractie van D66 is het van belang dat de werknemer
zoveel mogelijk bescherming geniet. Dit houdt voor deze leden in dat de werknemer
zich ook effectief moet kunnen beschermen tegen het optreden van gezondheidsschade.
Op grond van deze wet heeft de werknemer een aantal preventieve actiemogelijkheden,
alhoewel deze vrij geclausuleerd zijn. Het gevaar bestaat hierbij dat dit
de arbeidsverhouding onder druk kan zetten. De FNV heeft een aantal voorstellen
gedaan om deze tekortkomingen op te heffen. Wil de regering daar op reageren
? Artikel 32De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat het tweede lid van
dit artikel wat onduidelijk is. Artikel 15, lid 9, waarnaar verwezen wordt,
geeft immers niet de bevoegdheid om een handeling of nalaten als beboetbaar
feit aan te merken. Daarom stellen zij voor dit eerst in artikel 32, lid 2
zelf te regelen. Artikel 34Onduidelijk in de eerste zin van het eerste lid is de betekenis van de
woorden «voor zover het de boete-oplegging betreft», mede gelet
op de in dezelfde zin al opgenomen woorden «terzake van die gedraging»,
aldus de leden van de fracties van fracties van CDA en D66. De voorzitter van de commissie,WoltersDe griffier van de commissie,Van Dijk XNoot1Samenstelling: Leden: Wolters (CDA), voorzitter, Van Nieuwenhoven (PvdA),
Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA), Vliegenthart (PvdA), ondervoorzitter,
Scheltema-de Nie (D66), Van Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller
(GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Van
Hoof (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Adelmund (PvdA),
Dankers (CDA), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel
(VVD), Van Dijke (RPF), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Van Blerck-Woerdman
(VVD) en R. A. Meyer (Groep Nijpels).Plv. leden: Terpstra (CDA), Oudkerk (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn
(CDA), Mulder-van Dam (CDA), A. de Jong (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Van
der Vlies (SGP), Fermina (D66), Rabbae (GroenLinks), Van der Ploeg (PvdA),
G. de Jong (CDA), Dijksma (PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Oudkerk (PvdA), Apostolou (PvdA), Heeringa (CDA), Van Boxtel (D66), vacature
CD, J. M. de Vries (VVD), B. M. de Vries (VVD), Leerkes (U55+), Van Vliet
(D66), Hofstra (VVD), Hoogervorst (VVD) en Nijpels-Hezemans (Groep Nijpels). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25879-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl