Wijziging WID en Wet MOT ter uitvoering van derde witwasrichtlijn (richtlijn nr. 2005/60/EG) en uitvoeringrechtlijn (richtlijn nr. 2006/70); Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31237, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

16-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31237 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Risicogeoriënteerde benadering3. Open normen4. Uiteindelijke belanghebbende5. Gevolgen voor de Wet MOT6. Administratieve lastenAdministratieve lasten verbonden aan voorgestelde wijzigingen
per artikelProcedures voor de identificatie: Artikel 3 WIDGeen hernieuwde identificatie bij transactie boven € 10 000
indien de dienst vanuit een ander filiaal wordt verleendIdentificeren van de uiteindelijk belanghebbende: Artikel
3 WIDVerplichting om na het aangaan van een zakelijke relatie
te blijven toezien op de transacties van een cliënt: Artikel 3 WIDSchrappen van de verplichting om de vertegenwoordiger
te identificerenVrijstellingsregeling: Artikel 3 WIDVereenvoudigd cliëntenonderzoek: Artikel 5 WIDIdentificatie op afstand: Artikel 7 WIDIntroductie van cliënten: Artikel 7b WIDUitbesteding: Artikel 7c WIDDocumenten aan de hand waarvan geïdentificeerd kan
worden: Artikel 7d WIDVastleggen van gegevens: Artikel 7e WIDWijzigingen in de reikwijdte: Artikel 1 Wet MOTUitbreiding meldformulier: Artikel 9 Wet MOTVrijstelling belastingaangiften en Wet MOT6.1 Nalevingskosten7. Ingewonnen adviezeni. De risicogeoriënteerde benadering en open normenii. Risicogeoriënteerd toezichtiii. Wijze van identificeren en verifiëren van de
identiteitiv. Identificeren van de vertegenwoordigerv. Verbod om transacties uit te voerenvi. Overgangstermijn invoering nieuwe wetgevingArtikelsgewijze toelichtingARTIKEL IAArtikel 1, onderdeel aArtikel 1, onderdeel bArtikel 1, onderdeel cArtikel 1, onderdeel dArtikel 1, onderdeel eArtikel 1, onderdeel gArtikel 1, onderdeel hArtikel 2Artikel 3, eerste lidArtikel 3, tweede lid, onderdeel aArtikel 3, tweede lid, onderdeel bArtikel 3, tweede lid, onderdeel cArtikel 3, tweede lid, onderdeel dArtikel 3, derde lid, onderdeel eArtikel 3, vierde lidArtikel 3, vijfde lidArtikel 3, zesde lidArtikel 4Artikelen 5 en 6Artikel 7BArtikel 7aArtikel 7bArtikel 7cArtikel 7dArtikel 7eArtikel 7fCARTIKEL IIAArtikel 1, eerste lid, onderdeel aBArtikel 1, tweede en derde lidCArtikel 9DArtikel 10, eerste lidEArtikel 10, tweede lidFArtikel 12, eerste lidGArtikel 12, tweede lidHArtikel 13IArtikel 17JArtikel 17bKArtikel 19Artikel IIIArtikel IVAOndertekeningLichaamTransponeringstabel richtlijn nr. 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 26 oktober 2005 tot voorkoming
van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld
en de financiering van terrorisme (PbEU L 309) en van richtlijn nr. 2006/70
van de Commissie van de Europese Gemeenschappen van 1 augustus 2006 tot
vaststelling van uitvoeringsmaatregelen van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad wat betreft de definitie van politiek prominente personen
en wat betreft de technische criteria voor vereenvoudigde klantenonderzoeksprocedures
en voor vrijstellingen op grond van occasionele of zeer beperkte financiële
activiteiten (PbEU L 214) 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 107 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 237Wijziging van de Wet identificatie bij dienstverlening en de Wet melding
ongebruikelijke transacties ter uitvoering van richtlijn nr. 2005/60/EG van
het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 26 oktober
2005 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het
witwassen van geld en de financiering van terrorisme (PbEU L 309) en
ter uitvoering van richtlijn nr. 2006/70 van de Commissie van de Europese
Gemeenschappen van 1 augustus 2006 tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen
van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft
de definitie van politiek prominente personen en wat betreft de technische
criteria voor vereenvoudigde klantenonderzoeksprocedures en voor vrijstellingen
op grond van occasionele of zeer beperkte financiële activiteiten (PbEU
L 214)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. AlgemeenHet onderhavige wetsvoorstel strekt tot implementatie van de richtlijn
2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van
26 oktober 2005 tot voorkoming van het gebruik van het financiële
stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (PbEU
L 309; hierna: de derde witwasrichtlijn), en richtlijn nr. 2006/70/EG
van de Commissie van de Europese Gemeenschappen van 1 augustus 2006 tot
vaststelling van uitvoeringsmaatregelen van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad wat betreft de definitie van politiek prominente personen
en wat betreft de technische criteria voor vereenvoudigde cliëntenonderzoeksprocedures
en voor vrijstellingen op grond van occasionele of zeer beperkte financiële
activiteiten (PbEU L 214; hierna: de uitvoeringsrichtlijn). De richtlijnen
dienen op 15 december 2007 in de nationale wetgeving geïmplementeerd
te zijn.De Nederlandse regelgeving op het gebied van het voorkomen en bestrijden
van het gebruik van het financiële systeem voor het witwassen van geld
en het financieren van terrorisme vindt voor een belangrijk gedeelte haar
oorsprong in de zogenoemde 40 aanbevelingen van de Financial Action Task Force
against money laundering (FATF). De FATF is het samenwerkingsverband tussen
inmiddels 32 staten en twee internationale organisaties, dat een
leidende rol heeft bij de totstandkoming van het internationale beleid ter
voorkoming en bestrijding van witwassen. De FATF is zich na de aanslagen van
11 september 2001 in de Verenigde Staten ook gaan richten op het bestrijden
van het financieren van terrorisme. Met dat doel heeft zij in oktober 2001
in aanvulling op de bestaande aanbevelingen voor de bestrijding van het gebruik
van het financiële systeem voor witwassen, negen speciale aanbevelingen
ter voorkoming van het gebruik van het financiële systeem voor het financieren
van terrorisme opgesteld.De 40 aanbevelingen van de FATF, die reeds enkele malen zijn herzien,
vormen de basis voor de Europese richtlijnen tot voorkoming van het gebruik
van het financiële stelsel voor het witwassen van geld.1In 2003 zijn de 40 aanbevelingen van de FATF op een groot aantal punten
herzien. Naar aanleiding daarvan is de derde witwasrichtlijn vastgesteld (onder
intrekking van richtlijn nr. 91/308/EEG). De derde witwasrichtlijn betreft
in het bijzonder verduidelijking van de procedures met betrekking tot het
onderzoek naar de identiteit en achtergrond van (rechts)personen aan wie diensten
worden verleend; gesproken wordt in internationaal verband van «Customer
Due Diligence» (CDD). In dit voorstel van wet wordt het begrip «cliëntenonderzoek»
gehanteerd. Dit onderzoek dient altijd plaats te vinden bij aanvang en gedurende
de relatie van de instellingen, bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel
a, met de cliënt.De implementatie van de derde witwasrichtlijn betreft vooral een wijziging
van de Wet identificatie bij dienstverlening (hierna: WID) door het opnemen
van nieuwe regels met betrekking tot het cliëntenonderzoek. Instellingen
krijgen bijvoorbeeld de verplichting om de uiteindelijk belanghebbende van
een transactie of zakelijke relatie te identificeren. Zij dienen tevens de
structuur van de groep waartoe een cliënt behoort in kaart te brengen.
Dit is bijvoorbeeld aan de orde indien de cliënt een rechtspersoon is
die wordt bestuurd door een andere rechtspersoon.De derde witwasrichtlijn introduceert de mogelijkheid tot differentiatie
in het cliëntenonderzoek. Instellingen dienen in beginsel aan alle maatregelen
zoals voorgeschreven in de richtlijn te voldoen, maar de intensiteit van de
toepassing van het cliëntenonderzoek kan worden aangepast naar gelang
het risico dat een bepaald type cliënt, relatie, product of transactie
oplevert in verband met witwassen of financieren van terrorisme. Verscherpt
cliëntenonderzoek moet plaatsvinden bij dienstverlening aan zogenoemde
politiek prominente personen en in andere gevallen waarin er een verhoogd
risico op witwassen of financieren van terrorisme bestaat. Bij dienstverlening
die minder risico’s oplevert op dit vlak, kan onder voorwaarden worden
volstaan met een vereenvoudigd regime van maatregelen. Deze aanpak wordt aangeduid
als «risicogeoriënteerde benadering».De vereisten inzake cliëntenonderzoek die op grond van de derde witwasrichtlijn
moeten worden gesteld vormen in potentie een behoorlijke verzwaring van de
inspanningen die instellingen moeten leveren. De richtlijn biedt echter door
de ruimte voor differentiatie in het cliëntenonderzoek mogelijkheden
om de stijging van de administratieve lasten en nalevingskosten beheerst te
houden. Deze ruimte wordt in het voorliggende wetsvoorstel ook benut.De invoering van risicogeoriënteerde benadering en de toepassing
van vereenvoudigd cliëntenonderzoek geven de mogelijkheid om de administratieve
lasten van de WID voor het bedrijfsleven te verminderen door de identificatieverplichting
op te heffen voor bepaalde categorieën van cliënten die nauwelijks
kwetsbaar zijn voor witwaspraktijken, zoals beursgenoteerde vennootschappen
en publiekrechtelijke lichamen. Een ander voorbeeld van vereenvoudiging is
te vinden in de verplichtingen voor belastingadviseurs, accountants en vergelijkbare
beroepsgroepen. Waar de huidige WID bepaalt dat er ook bij het invullen van
belastingaangiften, werkzaamheden met betrekking tot het opstellen van de
jaarrekening of het voeren van administraties geïdentificeerd (en gemeld)
moet worden, zal dit in het vervolg alleen nog behoeven te gebeuren bij belastingadvies.
Het toestaan van identificatie aan de hand van een elektronisch uittreksel
van de Kamer van Koophandel is een voorbeeld van het vereenvoudigen van de
identificatieprocedures.Voorts geeft de implementatie van de derde witwasrichtlijn aanleiding
om het begrip «instelling», gecombineerd met het begrip «zakelijke
relatie» centraal te stellen in de WID en de Wet melding ongebruikelijke
transacties (hierna: Wet MOT). Tot dusver werd het toepassingsbereik van de
WID en de Wet MOT bepaald door het aanwijzen van diensten. Het in dit voorstel
gekozen uitgangspunt van het centraal stellen van het begrip «instelling»
sluit aan bij de wijze waarop de derde witwasrichtlijn en FATF-aanbevelingen
zijn vormgegeven.Ten slotte heeft het ministerie van Financiën in het voorjaar van
2006 een onderzoek laten uitvoeren door KPMG.1
Doel van dit onderzoek was om vast te stellen op welke wijze de implementatie
van de maatregelen opgenomen in de derde witwasrichtlijn het beste zou aansluiten
bij de bestaande bedrijfsvoering van de instellingen. De opvattingen van de
instellingen over de inrichting van een effectief systeem van cliëntenonderzoek
speelden hierbij een centrale rol en zijn waar mogelijk verwerkt in dit voorstel.2. Risicogeoriënteerde benaderingDe invoering van de risicogeoriënteerde benadering creëert de
nodige flexibiliteit voor de instellingen die onder het bereik van de Wet
MOT en de WID vallen. Deze benadering behelst immers dat instellingen zelf
een inschatting maken van de risico’s die bepaalde cliënten of
producten met zich meebrengen en schept de mogelijkheid hun inspanningen aan
te passen aan deze risico’s. Dit betekent dat er in de praktijk meer
aandacht zal worden geschonken aan het cliëntenonderzoek bij dienstverlening
die grotere risico’s oplevert (zoals dienstverlening aan buitenlandse
rechtspersonen en cliënten van trustkantoren) en minder bij dienstverlening
aan cliënten of producten die een geringer risico met zich meebrengen
(bijvoorbeeld een rekening-courant relatie met een particulier).De rol van de toezichthouder is cruciaal om tot een succesvolle toepassing
van de risicogeoriënteerde benadering te komen. De toezichthouder kan
per instelling beoordelen of het verrichte cliëntenonderzoek voldoet
aan de maatstaf. Ook wat betreft verschillen in de inschatting van de risicogevoeligheid
van bepaalde cliënten en producten is de rol van de toezichthouder belangrijk.
Het is immers denkbaar dat instellingen de risico’s van vergelijkbare
producten verschillend inschatten. Hiervoor kan overigens in de praktijk een
legitieme verklaring bestaan; dit dient een toezichthouder uiteraard in zijn
oordeel mee te wegen.3. Open normenUit het genoemde onderzoek van KPMG kwam naar voren dat instellingen zeer
specifieke (wettelijke) eisen met betrekking tot de wijze waarop identificatie
moet plaatsvinden, als onnodig knellend ervaren. Om hieraan tegemoet te komen
wordt in dit wetsvoorstel, net als in de financiële toezichtswetgeving,
een «principle-based» benadering als uitgangspunt genomen.
Dit betekent dat niet dwingend wordt voorgeschreven hoe een instelling iets
moet bereiken, maar slechts wat bereikt moet worden.Om de nieuwe maatregelen voortkomend uit de derde witwasrichtlijn zo goed
als mogelijk aan te laten sluiten bij dit uitgangspunt, en hiermee ook de
kosten zo gering mogelijk te houden, wordt in dit wetsvoorstel bepaald dat
instellingen een dusdanig adequaat cliëntenonderzoek verrichten, dat
ze in staat zijn om aan de vereisten van het voorgestelde artikel 3 van de
WID te voldoen. Het staat de instelling vrij te kiezen op welke wijze aan
deze verplichting wordt voldaan. Op deze wijze wordt ook rekening gehouden
met de specifieke kenmerken van de verschillende groepen identificatie- en
meldingsplichtige instellingen. De wijze van uitvoering van cliëntenonderzoek
kan in de praktijk verschillen. Een grote internationaal opererende financiële
instelling zal misschien geavanceerde software gebruiken, die haar in staat
stelt om bij de grote hoeveelheid transacties die zij verwerkt aan de verplichtingen
te voldoen. Voor een handelaar in goederen die een enkele maal een transactie
moet melden, ligt dit niet voor de hand. Binnen een bepaalde beroepsgroep
kunnen er ook verschillen bestaan. Dit hangt af van bijvoorbeeld de grootte
van de instelling, het cliëntenbestand en de dienstverlening die wordt
aangeboden. Om aan de voornoemde verschillen tegemoet te komen kunnen overkoepelende
beroepsorganisaties de instellingen bijstaan bij het inrichten van het cliëntenonderzoek.4. Uiteindelijke belanghebbendeDe aandacht voor de uiteindelijk belanghebbende in het anti-witwasbeleid
is ingegeven door het feit dat bij witwassen gebruik wordt gemaakt van allerlei
constructies om de ware herkomst van gelden te verhullen. Vooral relevant
in dit verband is het gebruik van rechtspersonen.De juridische eigenschappen die het een rechtspersoon mogelijk maken op
relatief eenvoudige wijze deel te nemen aan het rechtsverkeer – het
optreden onder een handelsnaam, het snel kunnen wisselen van bestuur, de verhandelbaarheid
van aandelenkapitaal – kunnen personen met kwaad in de zin in staat
stellen om op anonieme wijze opbrengsten verkregen uit misdrijven onder te
brengen in een rechtspersoon. Zo komt het met regelmaat voor, dat criminelen
hun vermogen proberen te verhullen door gebruikmaking van een keten van rechtspersonen
die ergens in een ver buitenland eindigt: denk aan de oprichting van een Nederlandse
BV als dochteronderneming van een in het buitenland gevestigde rechtspersoon
of vennootschap, die op haar beurt weer de dochter is van een vennootschap
gevestigd in een ander land. De vraag wie de aandelen houdt van de vennootschap
in het buitenland, en wie de uiteindelijke belanghebbende is van de Nederlandse
BV, kan door opsporingsautoriteiten vaak slechts met grote moeite worden beantwoord.
De kwetsbaarheid van rechtspersonen in verband met witwassen en financiering
van terrorisme is nogmaals bevestigd in het typologierapport van de FATF «Misuse
of corporate vehicles»1 dat in oktober 2006
is verschenen.Om te voorkomen dat een achter een rechtspersoon of keten van rechtspersonen
schuil gaande natuurlijke persoon anoniem kan blijven als deze deelneemt aan
het financiële verkeer, wordt in dit wetsvoorstel voorgesteld een verplichting
te regelen voor instellingen om in risicovolle gevallen naast de cliënt,
ook de uiteindelijk belanghebbende van een transactie te identificeren. Verder
zal een instelling zich dienen te vergewissen van de structuur van de groep
waartoe de cliënt behoort. Zie verder ook de artikelsgewijze toelichting
bij artikel 3 van de WID. 5. Gevolgen voor de Wet MOTDe derde witwasrichtlijn bevat in hoofdstuk III voorschriften met betrekking
tot de meldingsplicht. In de meeste van de op grond van dit hoofdstuk vereiste
maatregelen wordt reeds voorzien door de Wet MOT. Toch worden er enkele wijzigingen
voorgesteld voor een correcte implementatie.De grootste verandering die voortvloeit uit de implementatie van de richtlijn
betreft de introductie van het begrip «instelling» in de Wet MOT.
Net als in de WID zal het begrip «dienst» vervallen. De introductie
van het begrip «instelling» zorgt ervoor dat de meldingsplicht
van de Wet MOT, die op dit moment voor een ieder die beroeps- of bedrijfsmatig
een dienst verleent geldt, in de toekomst voor instellingen zal gaan gelden.
Een verwijzing naar een transactie bij een specifieke dienst is daardoor bij
de vormgeving van de meldingsplicht niet meer nodig. De keuze van de instelling
als uitgangspunt voor de inrichting van de meldingsplicht, heeft geen gevolgen
voor de omvang en reikwijdte van de meldingsplicht.Voorts worden de mogelijkheden voor toezichthouders om informatie te verstrekken
aan het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties, bedoeld in artikel 2 van de
Wet MOT (hierna: meldpunt) verruimd. Deze verplichting zal gaan gelden voor
de toezichthouders op alle instellingen en niet meer enkel voor de toezichthouders
op de financiële instellingen. In de toekomst zullen dus ook het Bureau
financieel toezicht (BFT) en de Belastingdienst Holland-Midden Unit MOT informatie
over naleving van de meldingsplicht kunnen verstrekken aan het meldpunt.De derde witwasrichtlijn bepaalt verder dat er passende maatregelen dienen
te worden genomen om melders te beschermen tegen eventuele bedreigingen. Van
belang is in dit verband dat de persoonsnamen van de (balie-)medewerkers zoveel
mogelijk worden weggelaten uit meldingsberichten van ongebruikelijke transacties.
Voor zover in de meldingsberichten wel namen van medewerkers voorkomen, zal
het meldpunt bij het doorgeven van verdachte transacties aan de opsporingsinstanties
deze kunnen weglaten. Het is echter niet geheel uit te sluiten dat in het
kader van een strafzaak nadere vragen opkomen over de melding. In het uitzonderlijke
geval waarin er als gevolg van het afleggen van een verklaring met betrekking
tot de melding een bedreigende situatie zou kunnen ontstaan voor de getuige,
kan een oplossing worden gevonden in de toepassing van de strafvorderlijke
regeling met betrekking tot bedreigde en anonieme getuigen.6. Administratieve lastenAdministratieve lasten zijn kosten die instellingen maken om te voldoen
aan informatieverplichtingen die voortvloeien uit wet- en regelgeving van
de overheid. Het gaat om het verzamelen, bewerken, registreren, bewaren en
ter beschikking stellen van informatie aan de overheid. De administratieve
lasten die voortvloeien uit de WID zijn in de nulmeting van het ministerie
Financiën voor het jaar 2002 geraamd op € 6,2 mln. De lasten
voor de banken zijn destijds geraamd op € 4 762 628.De overige dienstverleners – verzekeraars, assurantietussenpersonen
en beleggingsinstellingen – maken vooral gebruik van «afgeleide
identificatie»: identificatie plaatsvindt aan de hand van een betaling
afkomstig van een betaalrekening, waarvoor een bank reeds in het kader van
de WID heeft geïdentificeerd. De administratieve lasten van de gevallen
waarin de overige dienstverleners wel rechtstreeks de cliënt identificeren
zijn geschat op 10% van de administratieve lasten die bij de grote
banken gemoeid zijn met het identificeren van natuurlijke personen en bedragen derhalve € 237 000. De administratieve lasten voor de
money transfers en casino’s tenslotte bedragen € 458 333
respectievelijk€ 708 333. Vervolgens heeft er een scherpe stijging
van de administratieve lasten in 2003 plaatsgevonden die veroorzaakt werd
door de uitbreiding van de reikwijdte van de WID in 2003 met de diensten van
juridische dienstverleners (uitvoeringsbesluit Wet melding ongebruikelijke
transacties en Wet identificatie bij dienstverlening). De administratieve
lasten voor de zakelijke dienstverleners zijn toen geschat op € 15,9
mln.Met dit wetsvoorstel worden nieuwe verplichtingen voor instellingen in
het leven geroepen. Tevens worden in lijn met de plannen van het kabinet de
administratieve lasten verminderd. Verschillende reductiemaatregelen –
zoals deze in de kabinetsbrede aanpak van de administratieve lasten zijn voorgenomen –
worden met dit wetsvoorstel geëffectueerd. De derde witwasrichtlijn brengt
op verschillende onderdelen een versoepeling met zich mee. Deze zijn enerzijds
in de richtlijn zelf opgenomen (bijvoorbeeld het niet-identificeren van beursgenoteerde
vennootschappen) en vloeien anderzijds voort uit de risicogeoriënteerde
benadering. De belangrijkste versoepelingen betreffen: het niet vereisen van
identificatie bij beursgenoteerde vennootschappen en binnenlandse publiekrechtelijke
lichamen, het schrappen van de verplichting om de vertegenwoordiger te identificeren,
identificatie rechtspersonen op basis van online informatie van de Kamer van
Koophandel, spoedeisende dienstverlening en dienstverlening waarbij geen sprake
is van fysiek contact geen verplichting tot identificatie vóór
de daadwerkelijke dienstverlening, geen identificatieplicht voor diensten
met zeer laag risico (bijv. prepaid kaarten, bepaalde belastingaangiften en
consumentenkredieten).Aan de andere kant introduceert dit wetsvoorstel aanvullende verplichtingen.
Deze verplichtingen – de verplichting om in risicovolle gevallen vast
te stellen wie de uiteindelijk belanghebbende is, het inwinnen van informatie
voordat de relatie wordt aangegaan of de transactie wordt uitgevoerd, het
continu toezien op de gedragingen van de cliënt – brengen nieuwe
administratieve lasten met zich mee.Onderstaand is een schema opgenomen van de veranderingen die een effect
hebben op de administratieve lasten gevolgd door een motivering. ArtikelOmschrijving verplichtingBedrag Art 1 WIDReikwijdte wet
uitgebreid; consumentenkrediet en hypotheken (nihil; consumentenkrediet grotendeels
vrijgesteld; hypotheken i.c.m. levensverzekering)231 250 Art 3 lid 2 jo lid 3 Procedures voor identificeren 0 Art 3 lid 2 jo lid 3 en 4Procedures voor vaststellen UBO+ 6 825 000 Art 3 lid 5Vrijstellingsregeling
(hotels en eenvoudige belastingaangiften)Berekenen bij opstellen vrijstelling Art 5 lid 1Vereenvoudigd
cliëntenonderzoek voor kredietinstellingen en financiële ondernemingen0 Art 5 lid 1Vereenvoudigd
cliëntenonderzoek beursgenoteerde vennootschappen– 650 000Art 5 lid 1Geen UBO verplichting
voor gezamenlijke rekeningen van juridische beroepsgroepen– Art 5 lid 1Vereenvoudigd
cliëntenonderzoek binnenlandse overheidsinstanties– 1 968 750Art 5 lid 1Vereenvoudigd
cliëntenonderzoek EU-instellingennihil Art 6 lid 1Vereenvoudigd
cliëntenonderzoek t.a.v. levensverzekeringen, pensioenfondsen en elektronisch
geld– 37 500 Art 7 lid 2Identificatie
op afstandnihil Art 7bIntroduced business
voor financiële ondernemingen– 900 000 Art 7cMogelijkheid om
identificatie uit te besteden0 Art 7d lid 1Identificatie
documenten natuurlijke personen0 Art 7d lid 2Identificatie
documenten binnenlandse rechtspersonen2 200 000 Art 7d lid 3Identificatie
documenten buitenlandse rechtspersonen– 225 000 Art 7d lid 5Identificatie
andere groepen zoals VVEsnihil Art 7eVastleggen gegevens0Art 1 Wet MOTReikwijdte
wet+ 170 000 Art 9 lid 4 Wet MOT In melding begunstigde transactie aangeven+ 140 000 Totaal + 1 385 000Administratieve lasten verbonden aan voorgestelde wijzigingen
per artikelProcedures voor de identificatie: Artikel 3 WIDIn de nulmeting van de administratieve lasten zijn de lasten voor identificatie
en vastlegging van identificerende gegevens voor de financiële instellingen
en de juridische beroepsgroepen reeds berekend. Deze bepaling heeft derhalve
geen effect op de administratieve lasten.Een ieder die beroeps- of bedrijfsmatige zaken verhandelt en contante
bedragen van € 15 000 of meer accepteert, valt onder de reikwijdte
van de derde witwasrichtlijn. Tot op heden vielen alleen de handelaren in
aangewezen zaken van grote waarde onder de reikwijdte van de Wet MOT en WID.
In 2006 heeft een evaluatie plaatsgevonden van de effecten van de meldings-
en identificatieplicht voor deze handelaren in zaken van grote waarde (Kamerstukken
II 2005/06, 30 576, nr. 1). In de evaluatie is eveneens ingegaan
op de uitbreiding die implementatie van de derde witwasrichtlijn met zich
meebrengt en de bijbehorende administratieve lasten. Berekend is dat 8411
transacties van «nieuwe» handelaren onder de reikwijdte van de
derde richtlijn zullen vallen. Bij deze transacties zal de handelaar cliëntenonderzoek
moeten toepassen. De kosten voor de identificatie zijn berekend op € 105 506
(8411 identificaties à € 12,50 per identificatie).Geen hernieuwde identificatie bij transactie boven € 10 000
indien de dienst vanuit een ander filiaal wordt verleendGeschat wordt dat het schrappen van deze bepaling het aantal identificaties
dat plaatsvindt met maximaal 5000 identificaties vermindert. De besparing
van administratieve lasten bedraagt dan € 62 500 (5000 identificaties,
10 minuten per identificatie à € 75 per uur).Identificeren van de uiteindelijk belanghebbende: Artikel
3 WIDArtikel 3, tweede lid, bepaalt dat instellingen de uiteindelijk belanghebbende
slechts hoeven vast te stellen in risicovolle gevallen. Het streven is dat
voor maximaal 20% van de rechtspersonen het noodzakelijk zal zijn om
de uiteindelijk belanghebbende vast te stellen. In 90% van deze gevallen
zal op een relatief eenvoudige wijze de uiteindelijke begunstigde kunnen worden
vastgesteld. Het is te verwachten dat het dan gemiddeld genomen 1 uur zal
duren (dat wil zeggen een verdubbeling van de tijd als gemoeid is met de eigenlijke
identificatie van een rechtspersoon). Echter in naar verwachting 10%
van die gevallen zal het – door een complexe rechtspersonenstructuur –
zeer lastig zijn om de uiteindelijk belanghebbende vast te stellen. Een tijdsbeslag
van een half dagdeel is in deze complexe gevallen te verwachten. Dit houdt
in dat de met onderzoek gepaard gaande administratieve lasten flink oplopen.In totaal worden er jaarlijks door alle melders gezamenlijk zo’n
350 000 rechtspersonen geïdentificeerd. Naar verwachting wordt –
gegeven de risicogeoriënteerde benadering – in 70 000 gevallen
(dat is 20% van alle rechtspersonen) de uiteindelijk begunstigde vastgesteld.
De administratieve lasten bedragen € 6 825 000. Dat is
als volgt berekend. Voor de 90% van reguliere gevallen bedragen de
administratieve lasten € 4 725 000 (70 000 x 90%,
60 minuten per geval à € 75 per uur). Voor de 10%
complexe gevallen zijn de administratieve lasten berekend op € 2 100 000
(70 000 x 10%, 4 uur per geval à € 75 per uur).
De administratieve lasten worden, rekening houdend met de risicogeoriënteerde
benadering, jaarlijks op € 6 825 000 geschat.Verplichting om na het aangaan van een zakelijke relatie
te blijven toezien op de transacties van een cliënt: Artikel 3 WIDIn het kader van de Wet MOT zullen ongebruikelijke transacties van een cliënt worden opgemerkt. Daarbij zij aangetekend dat bij de berekening
van de administratieve lasten van de Wet MOT naar voren is gekomen dat er
binnen een instelling veel meer interne meldingen zijn dan uiteindelijk als
meldenswaardig worden aangemerkt. De administratieve lasten van deze interne
meldingen zijn reeds in het kader van de bepaling van administratieve lasten
voortvloeiend uit de Wet MOT meegenomen, zodat de administratieve lasten van
deze bepaling – om dubbeltelling te voorkomen – op nihil worden
gesteld.Schrappen van de verplichting om de vertegenwoordiger
te identificerenDe identificatie van de vertegenwoordiger die namens een cliënt optreedt
wordt geschrapt. Met het schrappen van deze verplichting vervallen de volgende
artikelen: artikel 3 lid 2 subonderdeel 2, artikel 3 lid 3 subonderdeel 2,
artikel 3 lid 4 subonderdeel 3, artikel 3 lid 5 subonderdeel 3. De vermindering
voor de administratieve lasten wordt geschat op € 1 773 044.Het aantal rechtspersonen dat geïdentificeerd moet worden door juridische
dienstverleners wordt geschat op 283 687 per jaar in de nulmeting die
in het kader van de administratieve lasten in 2002 voor het Ministerie van
Financiën is opgesteld. Deze handeling neemt een 1/2 uur in beslag en
gaat gepaard met een uurtarief van € 75. Het identificeren van de
vertegenwoordiger is een onderdeel van deze handeling en wordt op 1/12 uur
geschat. Dit komt 32 000 keer per jaar voor bij kredietinstellingen.
Met het schrappen van dit artikel worden de administratieve lasten met € 1 973 044
verlaagd ((283 687 + 32 000) * 1/12 uur * € 75 per uur).Vrijstellingsregeling: Artikel 3 WIDVoor instellingen die niet in het bezit zijn van een vergunning op grond
van de Wet inzake de geldtransactiekantoren (of van een bankvergunning) is
het beroeps- of bedrijfsmatig wisselen van geld verboden. Er bestaat echter
een vrijstelling voor hotels van dit verbod bij omwisselingen tot een bedrag
van € 500 per gast en per overnachting. Het hotel dient zich dan
wel te laten registreren bij de «Stichting Van Goor». Vanwege
het lage risico van de genoemde transacties kan ervoor worden gekozen om deze
registratieverplichting op te heffen en de vrijstellingregeling daarop aan
te passen (hotels zijn dan altijd vrijgesteld voor het uitvoeren van transacties
tot € 500 voor gasten). De administratieve lasten voor het aanvragen
van een vergunning bij deze stichting zijn echter nihil. Aan deze registratie
zitten naast administratieve lasten wel jaarlijkse kosten verbonden tot een
maximum van € 300.In 2006 is het uitvoeringsbesluit Wet melding ongebruikelijke transacties
en Wet identificatie bij dienstverlening gewijzigd. Hiermee is het invullen
van (eenvoudige) belastingaangiften van natuurlijke personen en daarmee verband
houdende adviezen voor een belangrijk deel uitgezonderd van de werking van
de genoemde wetten. Met deze wijziging dalen de administratieve lasten € 833 000.
In de vrijstellingsregeling die op basis van artikel 3, zesde lid van dit
wetsvoorstel opgesteld wordt, wordt deze vermindering meegenomen. Tevens zal
bij deze vrijstellingsregeling gekeken worden of andere vormen van eenvoudige
aangifte zoals voor het midden- en kleinbedrijf en successieaangiften kunnen
worden uitgezonderd. De effecten op de administratieve lasten voor deze groep
bij het opstellen van deze regeling worden berekend.Vereenvoudigd cliëntenonderzoek: Artikel 5 WIDInstellingen die onder de reikwijdte van deze wetgeving vallen en een
dienst willen verlenen aan een financiële onderneming (als bedoeld in
artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht) werden voorheen vrijgesteld
van identificatieverplichtingen. In het onderhavige wetsvoorstel valt dit
onder vereenvoudigd cliëntenonderzoek. Daarnaast is de reikwijdte uitgebreid met financiële ondernemingen die bemiddelen in verzekeringsproducten.
Dit zorgt voor een daling van de administratieve lasten.De kosten voor de identificatie en het opslaan van gegevens zijn voor
een Nederlandse rechtspersoon begroot op € 37,50 (30 minuten met
een uurtarief van € 75). Het aantal financiële ondernemingen
die bemiddelen in verzekeringsproducten bedraagt ongeveer 12 000 instellingen
(Kamerstukken II 2003/04, 29 507, nr. 3). Aangenomen mag worden
dat dergelijke instellingen beroepsmatig jaarlijks minimaal twee diensten
afnemen bij één van de juridische beroepsgroepen, makelaars,
handelaren in zaken van grote waarde, kredietinstellingen of financiële
ondernemingen. In totaal betreft het dan een vermindering van 24 000
identificaties. Dit betreft een lastenreductie van € 900 000
(24 000 vermenigvuldigd met € 37,50).Indien de cliënt een beursgenoteerde vennootschap is, zal de instelling
kunnen volstaan met vereenvoudigd cliëntenonderzoek. Hierdoor zal het
aantal noodzakelijke identificaties verminderen. Ervan uitgaande dat deze
versoepeling zich zal uitstrekken tot alle 100% dochters van de beursgenoteerde
vennootschap, wordt verondersteld dat de versoepeling een vermindering met
5% van het aantal identificaties van rechtspersonen tot gevolg heeft.
Dit betekent dat er 17 500 identificaties van rechtspersonen achterwege
kunnen worden gelaten. Hiermee is een besparing van de administratieve lasten
gemoeid ter grootte van € 650 000 (17 500 x 30 minuten à € 75
per uur).Verder zal er een vergelijkbare versoepeling plaatsvinden ten aanzien
van de gevallen waarin de cliënt een binnenlandse overheidsinstantie
is of een financiële instelling uit de Europese Unie. De versoepeling
voor de binnenlandse overheidsinstanties zorgt in het bijzonder voor een flinke
vermindering van de administratieve lasten. Dit betreft een zeer omvangrijke
groep instellingen zoals bestuursorganen (rijksoverheid, gemeentes, waterschappen
en ZBO’s), zorg- en onderwijsinstellingen en hulpverleningsdiensten.
De verwachting is dat het zakelijke cliëntenbestand voor 15% uit
dergelijke instellingen bestaat. De afname van het aantal identificaties zou
dan 78 750 bedragen. Er is echter een kleine correctie nodig. In het
bijzonder de juridische beroepsgroepen zullen aan deze instellingen verhoudingsgewijs
minder diensten verlenen. Daarom is de verwachting dat het aantal identificaties «slechts»
met 10% zal afnemen tot 52 500. De daling van de administratieve
lasten bedraagt dan € 1 968 750.Voor instellingen die zogenaamde e-money producten aanbieden, geldt onder
voorwaarden ook het regime van het vereenvoudigde cliëntenonderzoek.
In de praktijk zal dit slechts een beperkt effect hebben op de administratieve
lasten. Hetzelfde geldt voor de aanbieders van levensverzekeringsproducten
en pensioenverzekeringsovereenkomsten. Deze versoepelingen zullen naar verwachting
jaarlijks 1000 identificaties minder opleveren: een reductie van € 37 500.De totale vermindering van de administratieve lasten voortvloeiend uit
deze versoepelingen komt zo op een totaal bedrag van € 3 706 250
(€ 1 050 000 + € 1 968 750 + € 650 000
+ € 37 500).Identificatie op afstand: Artikel 7 WIDArtikel 7, tweede lid, staat ten opzichte van de huidige situatie alternatieve
methoden voor afgeleide identificatie toe. Hierdoor zou afgeleide identificatie
op een voor de instelling efficiëntere wijze kunnen plaatsvinden, wat
een verlaging van de administratieve lasten met zich meebrengt. Het effect
zal echter naar verwachting beperkt zijn. Introductie van cliënten: Artikel 7b WIDDe mogelijkheid voor een instelling om de identificatie van een cliënt
verricht door trustkantoren, notarissen, advocaten en accountants over te
nemen, indien het trustkantoor, de notaris, advocaat of accountant reeds voor
de cliënt optreedt, wordt uitgebreid met financiële instellingen.
Aangezien in deze gevallen geen aparte identificatie meer hoeft plaats te
vinden, leidt dit tot een vermindering van de administratieve lasten. De vermindering
van administratieve lasten is echter gering, aangezien verwacht wordt dat
financiële instellingen zelden een cliënt op deze wijze bij een
andere dienstverlener zullen introduceren.Uitbesteding: Artikel 7c WIDArtikel 7d biedt instellingen de mogelijkheid om identificatie uit te
besteden, waardoor de identificatie efficiënter kan verlopen. Zo zal
het bijvoorbeeld vaak een stuk eenvoudiger zijn om een buitenlandse cliënt
door een plaatselijke partner van de dienstverlener te laten identificeren.
Aangezien artikel 7a de huidige praktijk codificeert – uitbesteding
van identificatie is toegestaan maar niet expliciet geregeld – wordt
verondersteld dat deze bepaling geen verandering in de administratieve lasten
met zich meebrengt.Documenten aan de hand waarvan geïdentificeerd kan
worden: Artikel 7d WIDDe eisen voor de identificatie van natuurlijke personen veranderen niet
wezenlijk. Wel worden de vereisten voor identificatie door dit wetsvoorstel
inzichtelijker, doordat in een ministeriële regeling de voor de identificatie
toegestane documenten (niet-limitatief) opgesomd zullen worden in plaats van
de huidige praktijk van verwijzingen naar andere wetten. Voorts biedt de voorgestelde
formulering de mogelijkheid om rekening te houden met technologische ontwikkelingen
waarmee een efficiencywinst behaald kan worden.De identificatie van rechtspersonen wordt aanzienlijk vereenvoudigd door
de dienstverlener de mogelijkheid te bieden om op basis van een online te
verkrijgen uittreksel van de Kamer van Koophandel te identificeren. Geschat
wordt dat hierdoor een efficiencywinst van vijf minuten voor de identificatie
van rechtspersonen gerealiseerd kan worden. De besparing van administratieve
lasten bedraagt dan € 2,2 mln. (350 000 x € 75 x
5 minuten). Daarnaast is er aanzienlijke besparing van overige nalevingskosten.
De kosten van een gewaarmerkt uittreksel van de Kamer van Koophandel bedragen € 7,50
of € 11, afhankelijk van de keuze voor een elektronisch of papieren
gewaarmerkt uittreksel. Een online uittreksel kost € 2,50. Uitgaande
van 350 000 identificaties per jaar kan er door het gebruik van online
uittreksels een besparing van € 1,75 mln. tot € 2,9 mln.
worden gerealiseerd.Buitenlandse rechtspersonen moeten thans op nagenoeg dezelfde wijze als
een binnenlandse rechtspersoon worden geïdentificeerd. Om deze reden
wordt de identificatie van buitenlandse rechtspersonen als een van de lastigste
onderdelen van de WID ervaren. De voorgestelde formulering van artikel 7b,
derde lid, maakt het mogelijk om buitenlandse rechtspersonen te identificeren
op een wijze die in het internationale handelsverkeer gebruikelijk is. Geschat
wordt dat het identificeren van een buitenlandse rechtspersoon hierdoor met
15 minuten kan worden bekort. De administratieve lastenbesparing die hiermee
gemoeid is bedraagt € 225 000 (12 000 buitenlandse rechtspersonen,
15 minuten à € 75 per uur).Vastleggen van gegevens: Artikel 7e WIDDe verplichting om de gegevens te bewaren op grond waarvan de identiteit is vastgesteld, is een bestaande verplichting en leidt niet tot
additionele administratieve lasten.Wijzigingen in de reikwijdte: Artikel 1 Wet MOTDe voorgestelde aanpassing van de reikwijdte kan leiden tot meldingen
die voorheen niet werden gedaan. Dit zou voornamelijk kunnen spelen op het
terrein van hypotheekverstrekking. Verondersteld wordt dat de aanpassing van
de reikwijdte jaarlijks tot 500 meldingen leidt. Dit leidt tot een toename
van de administratieve lasten met € 170 000 (500 * € 340).Uitbreiding meldformulier: Artikel 9 Wet MOTOp grond van artikel 9, vierde lid, zal ten opzichte van de huidige situatie
informatie in de melding opgenomen moeten worden over de begunstigde van een
transactie. Verondersteld wordt dat voor 15 000 meldingen van banken
en juridische dienstverleners dergelijke informatie meegestuurd zal moeten
worden. De administratieve lasten die hiermee gemoeid zijn (bij een geschatte
aanvullende last van € 5 per melding) bedraagt € 75 000.
Voor de aanbieders van moneytransfers wordt de last die voortvloeit uit de
aanpassing van hun systemen geschat op € 0,50 per melding; bij 130 000
meldingen per jaar bedragen de administratieve lasten € 65 000.Vrijstelling belastingaangiften en Wet MOTBij de toelichting op de nog op te stellen vrijstellingsregeling is aangegeven
dat het invullen van belastingaangiften onder voorwaarden vrijgesteld zal
worden. Vanwege het lage risico van dergelijke dienstverlening kan verondersteld
worden dat er weinig tot geen meldingen inzake deze diensten plaatsvinden.
De effecten op de administratieve lasten zijn derhalve nihil.6.1 NalevingskostenNieuwe regelgeving kan niet alleen leiden tot een toename of afname van
administratieve lasten, maar ook effect hebben op nalevingskosten. Nalevingskosten
zijn de kosten voor inspanningen die de instellingen moeten leveren om aan
de inhoudelijke verplichtingen te voldoen die wet- en regelgeving stellen.1 Deze nalevingskosten maken geen deel uit van de kabinetsbrede
taakstelling en zijn daarom ook niet gekwantificeerd. Om een zo compleet mogelijk
beeld te geven van de gevolgen van onderhavig voorstel, wordt in deze paragraaf
echter ook aandacht geschonken aan de nalevingskosten.Een belangrijk deel van de nalevingskosten wordt gevormd door het verscherpte
cliëntenonderzoek ten aanzien van politiek prominente personen. Dit zal
namelijk van instellingen vereisen, in het bijzonder van financiële instellingen,
dat zij hun bedrijfssystemen zodanig inrichten dat bepaald kan worden of een
nieuwe cliënt een politiek prominente persoon is. Voorts zullen instellingen,
indien blijkt dat de nieuwe cliënt een politiek prominente persoon is,
onderzoek moeten doen naar de bron van de gelden en de reden dat de cliënt
dienstverlening van de instelling wenst. Tevens moet het aangaan van een relatie
met de politiek prominente persoon worden genomen of goedgekeurd door personen
die daartoe gemachtigd zijn door de instelling. Het zal daarbij gaan om personen
die hogere posities in de instelling vervullen. Tenslotte dient er op dergelijke
relaties voortdurend verscherpt toezicht uitgeoefend te worden.De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) heeft een berekening gemaakt
van het geheel van nalevingskosten van de WID en van de Wet MOT. Uit de berekening
blijkt dat met name de nalevingskosten voor het cliëntenonderzoek (inclusief
politiek prominente personen) en het trainen van het personeel
omvangrijk zijn. De totale nalevingskosten (exclusief de administratieve lasten)
worden door de NVB berekend op € 231,6 miljoen. Tevens heeft de
NVB vastgesteld dat een belangrijke reductie van de nalevingskosten mogelijk
wordt door te kijken naar de praktische uitwerking van de zogenaamde «review-verplichting».
Daarbij wordt gekeken wordt of de cliënt nog voldoet aan het profiel
zoals bij aanvang van de relatie van hem is opgesteld. In overleg tussen de
NVB, het ministerie van Financiën en DNB is daarom afgesproken dat voor
cliënten met een laag risico een herhaald onderzoek plaatsvindt op het
moment dat de cliënt een nieuwe dienst vraagt, die mogelijk tot een verhoging
van zijn risicoprofiel leidt. Uiteraard geldt hetzelfde als er zich een incident
in de relatie voordoet. Het standaard uitvoeren van een jaarlijks onderzoek
is niet nodig. Door deze aanpassing dalen de nalevingskosten (exclusief de
administratieve lasten) met € 127,9 miljoen.7. Ingewonnen adviezenBij de voorbereiding van het wetsvoorstel is een groot aantal organisaties
betrokken. Dit zijn met name de toezichthouders, de instellingen die onder
de WID en de Wet MOT vallen, alsmede hun brancheorganisaties. De eerste gesprekken
met betrekking tot de implementatie hebben eind 2005 plaatsgevonden, toen
de minister van Financiën opdracht gaf voor het eerder vermelde onderzoek
naar de implementatie van de verplichtingen die voortvloeien uit de derde
witwasrichtlijn. Bij de totstandkoming van het onderzoeksrapport van KPMG
zijn de toezichthouders en de instellingen die onder de identificatie- en
meldingsplicht vallen, nauw betrokken.In de fase van totstandkoming van het wetsvoorstel is een groot aantal
organisaties geconsulteerd. Reacties werden ontvangen van de Nederlandse Vereniging
van banken (NVB), de Koninklijke notariële beroepsorganisatie (KNB),
de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA), het Openbaar Ministerie, De Nederlandsche
Bank (DNB), de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de Belastingdienst,
de branchevereniging voor de makelaars, de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs,
de projectorganisatie FIU-NL (meldpunt), de Dutch fund and asset management
association (Dufas), het Koninklijk Nederlands instituut voor Registeraccountants
(NIVRA), de Nederlandse orde van Accountants- Administratieconsulenten (NOVAA),
het Bureau financieel Toezicht en het Verbond van Verzekeraars en Holland
Casino.Verder is het wetsvoorstel getoetst door het Adviescollege toetsing administratieve
lasten (Actal).De reacties zijn zoveel mogelijk verwerkt in het wetsvoorstel en in deze
memorie van toelichting. Hieronder volgt een overzicht van de ontvangen reacties
op hoofdlijnen.i. De risicogeoriënteerde benadering en open normenDe instellingen toonden zich tevreden over de invoering van een stelsel
van regelgeving gebaseerd op een risicogeoriënteerde benadering. Wel
werden er enkele kanttekeningen geplaatst bij de keuze voor een minder gedetailleerde
normstelling op het niveau van de wet. Grotere instellingen geven aan prima
overweg te kunnen met dit uitgangspunt. Kleine instellingen, bijvoorbeeld
makelaars, gaven echter aan behoefte te hebben aan handreikingen van de kant
van de overheid.Elders in deze toelichting is reeds opgemerkt dat instellingen zelf invulling
kunnen geven aan het cliëntenonderzoek. Voor de partijen die dat minder
wenselijk vinden of daar minder goed toe in staat zijn, geldt dat deze in het verband van de beroepsorganisatie, eventueel in samenwerking met
de toezichthouder, een meer gedetailleerde normstelling overeen kunnen komen.Het doorvoeren van de risicogeoriënteerde benadering in de gehele
wetgeving, zoals voorgesteld door de NVB, is op grond van de derde witwasrichtlijn
niet toegestaan. Artikel 8, tweede lid, van de derde witwasrichtlijn bepaalt
dat de risicogeoriënteerde benadering geldt voor het cliëntenonderzoek
en artikel 13 bevat een zelfstandige verwijzing naar de risicogeoriënteerde
benadering bij gevallen van dienstverlening waarin er een hoger risico bestaat.ii. Risicogeoriënteerd toezichtIn hun reacties gaven de instellingen aan dat zij het belangrijk vinden
dat de toezichthouder bij het uitoefenen van zijn bevoegdheden rekening houdt
met de risicogeoriënteerde benadering. Het toezicht dient zich te richten
op de vraag of een instelling zodanig is georganiseerd, dat aan de doelstellingen
van deze wet kan worden voldaan. Om aan dit uitgangspunt recht te doen, is
het van belang dat het toezicht zich voornamelijk richt op de vraag of de
instelling daadwerkelijk ook handelt naar de eigen risico-inschatting, en
de daartoe opgestelde procedures. Hoewel de inschatting van de risico’s
dus primair door de instelling zelf geschiedt, heeft de toezichthouder de
bevoegdheid om op te treden indien deze van mening is dat de instelling met
de gekozen benadering niet kan voldoen aan de vereisten van de wet. Hierbij
houdt de toezichthouder uiteraard rekening met de factoren die het risico
bepalen zoals de aard en omvang van de instelling, het cliëntenbestand
van de betreffende instelling, de (geografische) markt waarop deze opereert
en de soorten producten die worden aangeboden.De derde witwasrichtlijn biedt expliciet de ruimte aan de toezichthouders
om het toezicht op trustkantoren, zakelijke dienstverleners, juridische dienstverleners,
makelaars en handelaren in zaken van grote waarde op risicogeoriënteerde
basis te laten plaatsvinden. Dit is niet in de tekst van de wet geëxpliciteerd
maar dit uitgangspunt geldt uiteraard wel voor de toezichtspraktijk. DNB en
de AFM werken reeds langere tijd met de risicogeoriënteerde benadering,
met het oog op een optimale benutting van de capaciteit die beschikbaar is
voor toezicht. Deze wijze van uitoefening van het toezicht kunnen zij ook
onder het onderhavige voorstel voortzetten.iii. Wijze van identificeren en verifiëren van de
identiteitIn haar reactie geeft de NVB aan dat wat betreft de wijze van identificeren
van cliënten de derde witwasrichtlijn nog dichter gevolgd zou moeten
worden. Deze suggestie is opgevolgd door in het voorgestelde artikel 7d van
de WID te bepalen dat de vaststelling van de identiteit kan plaatsvinden aan
de hand van documenten, gegevens of inlichtingen uit betrouwbare en onafhankelijke
bron. Deze werkwijze geldt ook voor het natrekken van gegevens van rechtspersonen.
Om instellingen die moeite ondervinden bij de vaststelling van de identiteit
tegemoet te komen, zal bij ministeriële regeling een niet-limitatieve
opsomming van documenten en inlichtingen worden gegeven die mogen worden gebruikt
bij de identificatie.iv. Identificeren van de vertegenwoordigerIn tegenstelling tot de uitwerking – de zogenoemde Methodologie –
van de 40 aanbevelingen van de FATF bevat de derde witwasrichtlijn geen specifieke
bepalingen met betrekking tot de identificatie van personen die als vertegenwoordiger
optreden bij een transactie of in een zakelijke relatie. Voor deze figuur
worden in onderhavig voorstel ook geen bijzondere regels gegeven,
aangezien het Burgerlijk Wetboek (BW) reeds in de bepalingen betreffende de
volmacht voorziet in een regeling van het optreden van de vertegenwoordiger.
Uit artikel 3:71 BW volgt dat het bewijs van het bestaan van de volmacht moet
worden geleverd. Dit vereiste impliceert een verplichting voor de instelling
om de gevolmachtigde te identificeren.v. Verbod om transacties uit te voerenHet voorontwerp van dit wetsvoorstel bevatte een verbod op de uitvoering
van een transactie, waarvan de instelling het sterke vermoeden heeft dat deze
verband houdt met witwassen of het financieren van terrorisme. Dit verbod
zou naast de verplichting komen te gelden om een dergelijke transactie als
ongebruikelijk te melden bij het meldpunt. Onder andere het Openbaar Ministerie,
het meldpunt en de NVB uitten bezwaren tegen de opneming van een dergelijk
verbod. Zij wezen erop dat er in de praktijk verwarring zou kunnen ontstaan
tussen het genoemde criterium en de criteria genoemd in de indicatoren die
de situaties aangeven waarin een transactie als ongebruikelijk dient te worden
aangemerkt. Een verbod zou bovendien niet nodig zijn, daar een instelling
door een dergelijke transactie toch uit te voeren, reeds onder de reikwijdte
van de strafbaarstelling van witwassen in het Wetboek van Strafrecht –
artikel 420bis Sr e.v. – zou vallen.Artikel 24, eerste lid, van de derde witwasrichtlijn, vereist ook strikt
genomen geen verbod op het uitvoeren van transacties waarvan een instelling
het sterke vermoeden heeft dat deze samenhangen met witwassen. Wel volgt uit
de genoemde bepaling dat lidstaten in staat moeten zijn om de uitvoering van
een transactie te blokkeren. Dit betekent in de Nederlandse situatie, dat
dergelijke transacties zo spoedig mogelijk ter kennis moeten komen van de
officier van justitie, zodat deze eventueel beslag kan leggen op het tegoed
waar de transactie betrekking op heeft. In dit verband is het van belang om
te wijzen op het bestaan van de landelijke officier van justitie inzake de
Wet MOT, die nauw is betrokken bij de werkzaamheden van het meldpunt.vi. Overgangstermijn invoering nieuwe wetgevingIn hun reacties gaven de NVB en KNB aan dat het wenselijk zou zijn om
een overgangstermijn te hanteren bij de inwerkingtreding van deze wet. Dit
zou gelegenheid bieden om interne procedures en systemen aan te passen aan
de nieuwe wettelijke bepalingen. Vooralsnog lijkt zulks niet noodzakelijk
en met het oog op mogelijke overschrijding van de termijn voor implementatie
van de derde witwasrichtlijn, ook niet wenselijk. Indien echter blijkt dat
de nieuwe verplichtingen van dit voorstel op onderdelen tot knelpunten leiden
bij de aanpassing van de bedrijfsvoering van de instellingen, zal er naar
een passende oplossing worden gezocht.Artikelsgewijze toelichtingARTIKEL IAArtikel 1, onderdeel aArtikel 1 strekt tot implementatie van artikel 1 van de derde witwasrichtlijn.
In de WID wordt gewerkt met een koppeling tussen het begrip «instelling»
en het begrip «dienst». De derde witwasrichtlijn kent een «dienstbegrip»
zoals in de WID niet, maar maakt onderscheid tussen duurzame dienstverlening
en incidentele dienstverlening. Het duurzame karakter wordt in de richtlijn
aangeduid met de formulering «aangaan van een zakelijke
relatie». Wat betreft incidentele dienstverlening wordt aangesloten
bij het drempelbedrag van € 15 000. Naast de duurzame- en incidentele
dienstverlening benoemt de derde witwasrichtlijn nog twee gevallen voor het
toepassen van cliëntenonderzoek: (i) bij het vermoeden van witwassen
en financieren van terrorisme en (ii) indien er twijfel bestaat over de juistheid
van eerder verkregen gegevens.De derde witwasrichtlijn heeft voor een aanzienlijke verbreding gezorgd
van de definitie van handelaren in goederen van grote waarde. Waar thans de
verplichtingen tot het identificeren van cliënten en het melden van ongebruikelijke
transacties alleen van toepassing zijn op de handelaren in bepaalde aangewezen
zaken van grote waarde, gelden deze in het vervolg voor alle handelaren in
zaken die betalingen van € 15 000 of meer accepteren.Voor handelaren in aangewezen goederen van grote waarde blijven de identificatie-
en meldingsplicht hetzelfde. Deze krijgen vorm door een combinatie van subjectieve
en objectieve indicatoren. Voor handelaren in andere zaken zal er een identificatieverplichting
gelden voor alle contante transacties van € 15 000 of meer,
alsmede de verplichting transacties te melden waarbij aanleiding is om te
veronderstellen dat ze verband kunnen houden met witwassen of financieren
van terrorisme. Er zal – in tegenstelling tot de reeds aangewezen handelaren
in zaken van grote waarde – dus géén meldingsplicht op
grond van een objectieve indicator met een drempelbedrag worden geïntroduceerd.Conform overweging 18 bij de derde witwasrichtlijn wordt in toezicht voorzien
op de naleving van de identificatie- en meldingsplicht ten aanzien van de
handelaren in zaken die een relatief hoog risico op witwassen met zich meebrengen.
Dit leidt er toe dat vooralsnog het toezicht wordt beperkt tot de reeds aangewezen
handelaren in goederen: verkopers van voertuigen, schepen, kunstvoorwerpen,
antiquiteiten, edelstenen, edele metalen, sieraden, juwelen.In de definitie van accountants en vergelijkbare beroepsbeoefenaren heeft
een verandering plaatsgevonden. De definitie in onderhavig voorstel sluit
aan bij de gewijzigde definitie in de derde witwasrichtlijn, die bepaalt dat
deze instellingen onder de reikwijdte van de richtlijn vallen indien zij handelingen
verrichten «in het kader van de uitoefening van beroepsactiviteiten».
Hiermee wordt gedoeld op activiteiten als werkzaamheden met betrekking tot
de jaarrekening, het voeren van administratie, belastingadvies, het invullen
van aangiften en de werkzaamheden die voor de juridische beroepsgroepen gelden
(zie hiervoor het uitvoeringsbesluit Wet melding ongebruikelijke transacties
en Wet identificatie bij dienstverlening en de toelichting bij dat besluit).
Door de gekozen ruime formulering vallen ook nieuwe soorten dienstverlening
zoals «tax assurance» hier onder. Wel zal het altijd dienen te
gaan om dienstverlening waar de dienstverlener in staat is gevallen van witwassen
of financieren van terrorisme te herkennen. Indien een accountant bijvoorbeeld
een seminar voor een cliënt organiseert, valt dit niet onder de identificatie-
of meldingsverplichtingen.Aan geldtransactiekantoren en trustkantoren komt een bijzondere positie
toe in het kader van dit wetsvoorstel. Voor deze instellingen geldt namelijk
al uitvoerige regelgeving op grond van de Wgt en de Wtt.De geldtransactiekantoren zijn in de WID en het daarop gebaseerde uitvoeringsbesluit
Wet melding ongebruikelijke transacties en Wet identificatie bij dienstverlening
gehouden om cliënten te identificeren bij elke transactie, ongeacht de
waarde van de transactie. Vanwege de onverminderd hoge kwetsbaarheid voor
misbruik van de diensten die deze instelling aanbieden en de waardevolle informatie
die de meldingen van deze instelling opleveren, wordt deze lijn
in dit voorstel doorgetrokken. Dit volgt uit de formulering van artikel 1,
eerste lid, onderdeel a, onder 4°. De overige vereisten van cliëntenonderzoek
zijn ook onverkort van toepassing op geldtransactiekantoren. In de praktijk
zal het monitoren van het gedrag van cliënten echter slechts aan de orde
kunnen zijn bij cliënten die op structurele basis gebruik maken van een
bepaald geldtransactiekantoor.Een aparte opmerking moet worden gewijd aan de positie van schadeverzekeraars.
Deze zijn onderworpen aan vereisten met betrekking tot cliëntenonderzoek
op basis van lagere regelgeving van de toezichthouder op verzekeraars. Dit
wordt gewijzigd bij de implementatie van de derde witwasrichtlijn, daar de
derde witwasrichtlijn en de FATF geen risico’s op witwassen of het financieren
van terrorisme signaleren bij schadeverzekeringen.Het laatste onderdeel van het eerste lid, onder 18°, schept de mogelijkheid
om bij algemene maatregel van bestuur andere instellingen onder de werking
van de wet te brengen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de uitbreiding
van activiteiten van bestaande instellingen zoals het aanbieden van kansspelen
via het Internet na inwerkingtreding van de wijziging van de Wet op de kansspelen.1 Ook kan in de toekomst blijken dat in andere sectoren
van de economie dermate grote risico’s op witwassen en financieren van
terrorisme zijn ontstaan, dat besloten wordt tot het uitbreiden van de reikwijdte
van deze wet tot instellingen die in deze sectoren actief zijn.Artikel 1, onderdeel bDe definitie van cliënt behoeft aanpassing aangezien het dienstenbegrip
is komen te vervallen. De cliënt is degene met de relatie wordt aangegaan,
of die een transactie laat uitvoeren. Met de formulering «laat uitvoeren»
wordt zowel de persoon die voor zichzelf een transactie uitvoert bedoeld,
als de persoon die zich bij een transactie laat vertegenwoordigen door een
derde.Artikel 1, onderdeel cHet begrip «politiek prominente personen», ook wel als PEP’s
(politically exposed persons) aangeduid, is nieuw in de Nederlandse anti-witwaswetgeving.
Door de FATF is vastgesteld dat een bijzonder risico bestaat voor de financiële
instelling wanneer zij een zakelijke relatie aangaat met een PEP uit een andere
lidstaat of een derde land. In dat geval is verscherpt cliëntenonderzoek
gerechtvaardigd, zoals bepaald in artikel 7, vierde lid, van dit voorstel.Onder de personen die een politiek prominente functie bekleden, moeten –
op grond van de uitvoeringsrichtlijn – worden verstaan: staatshoofden,
regeringsleiders, ministers en staatssecretarissen en parlementsleden. Leden
van hooggerechtshoven, constitutionele hoven en andere rechterlijke instanties
die arresten wijzen in laatste instantie, leden van rekenkamers en directies
van centrale banken vallen eveneens onder het begrip. Andere politiek prominente
personen zijn ambassadeurs, zaakgelastigden, hoge legerofficieren en leden
van bestuurs-, leidinggevende of toezichthoudende organen van overheidsbedrijven.
Ambtenaren uit het middenkader en lagere ambtenaren vallen niet onder het
begrip politiek prominente personen.Directe familieleden van politieke prominente personen dienen eveneens
aan verscherpt cliëntenonderzoek te worden onderworpen, indien een instelling
een zakelijke relatie met deze personen aangaat. Volgens de uitvoeringsrichtlijn
zijn dit de echtgenoot, een partner die naar het nationale recht
als gelijkwaardig met een echtgenoot wordt aangemerkt, de kinderen en hun
echtgenoten of partners, en de ouders van de natuurlijke persoon die een politieke
prominente functie bekleed.De laatste categorie van personen aan uitvoeriger cliëntenonderzoek
moeten worden onderworpen, zijn de naaste geassocieerden van de personen die
een politiek prominente functie bekleden. Hieronder worden verstaan: personen
die met of ten behoeve van PEP’s de uiteindelijk belanghebbenden van
een rechtspersoon zijn. Een instelling als bedoeld in dit voorstel hoeft niet
actief onderzoek te verrichten om deze relaties te achterhalen. Verscherpt
cliëntenonderzoek voor deze groep is alleen aan de orde voorzover de
relatie tussen deze persoon en de persoon die de prominente politieke functie
bekleed publiekelijk bekend is of de instelling reden heeft om aan te nemen
dat er van een dergelijke relatie sprake is.Een politiek prominent persoon wordt als zodanig aangemerkt zo lang hij
aan de gestelde kenmerken voldoet. Na uittreding uit zijn functie zullen er
nog voor een bepaalde tijd verscherpte maatregelen van toepassing zijn op
de PEP. Met inachtneming van de risicogevoeligheid van de betreffende PEP,
is een persoon die één jaar of langer geen politiek prominente
functie meer bekleedt, niet meer aan te merken als een PEP.Artikel 1, onderdeel dWat betreft terminologie is deels aangesloten bij de Wtt waarin het begrip
uiteindelijk belanghebbende in 2004 werd geïntroduceerd. De definitie
wijkt nog op één punt af. Dit betreft de reikwijdte van de definitie
in relatie tot juridische entiteiten zoals trusts en stichtingen. De derde
witwasrichtlijn bepaalt dat als de begunstigden van voornoemde entiteiten
niet zijn benoemd, de groep van personen in wier belang de entiteit is opgericht
of werkzaam is, als uiteindelijk belanghebbende moet worden beschouwd. Dit
levert in de praktijk onwerkbare situaties op omdat de groep personen waarvoor
een dergelijke entiteit opgericht is vaak onbestemd is.Voor de toelichting op de uiteindelijk belanghebbende wordt verder verwezen
naar het algemene deel van deze toelichting en de artikelsgewijze toelichting
bij het voorgestelde artikel 3 van de WID.Artikel 1, onderdeel eMet de zinsnede «die verband houdt met de bedrijfsmatige activiteiten»
wordt bedoeld dat alleen de zakelijke relaties die samenhangen met de hoofdactiviteiten
van de instelling, bijvoorbeeld activiteiten waarvoor een vergunning is verleend,
relaties zijn waar de bepalingen van artikel 3 en verder op van toepassing
zijn. Ook dient het om een relatie te gaan die enige tijd voortduurt. Hiermee
worden incidentele transacties uitgesloten. Een instelling dient wel aan de
wettelijke identificatievereisten te voldoen bij incidentele transacties indien
deze een waarde van € 15 000 of meer vertegenwoordigen. Indien
binnen een zakelijke relatie een transactie van € 15 000 of
meer wordt uitgevoerd, behoeft er uiteraard niet opnieuw geïdentificeerd
te worden omdat dit al aan het begin van de relatie is gebeurd.Artikel 1, onderdeel gVoor een toelichting op de gebezigde definitie van financieren van terrorisme
wordt verwezen naar Kamerstukken II 2004/05, 29 990, nr. 8.Artikel 1, onderdeel hShellbanken brengen vanwege de aard van hun organisatie risico’s
met zich mee. Handelingen van een bedrijf dat geen fysieke vestiging heeft
in een land zijn voor autoriteiten immers moeilijk te controleren. Met de
term fysieke aanwezigheid in artikel 1, onderdeel h, wordt gedoeld op de aan- of afwezigheid van het bestuur en management: personen die substantiële
invloed (kunnen) uitoefenen op het beleid of de besluitvorming gericht op
de (lange termijn) strategie van de instelling. Vanwege de risico’s
die shellbanken met zich meebrengen, is in artikel 4, derde lid, van het voorstel
voor banken een verbod opgenomen om een correspondentrelatie aan te gaan of
te handhaven met dergelijke banken. Ook dienen banken ervoor te waken dat
zij correspondentrelaties aangaan of handhaven met een bank waarvan bekend
is dat deze een shellbank toestaat van haar rekeningen gebruik te maken.Artikel 2Artikel 2 dient ter implementatie van artikel 31 van de derde witwasrichtlijn
dat bepaalt dat bijkantoren of dochterondernemingen in derdelanden gelijkwaardige
maatregelen moeten treffen op het gebied van cliëntenonderzoek en het
bewaren van gegevens. Indien de wetgeving van het land van vestiging dit verbiedt,
meldt de betrokken instelling dit aan de toezichthouder. Daarnaast neemt de
instelling maatregelen om witwassen of financieren van terrorisme te voorkomen.Artikel 3, eerste lidMet artikel 3 worden de artikelen 7 en 8 van de derde witwasrichtlijn
in de WID opgenomen. Dit artikel vereist van instellingen dat zij adequaat
cliëntenonderzoek verrichten.Hoofdstuk 3 van het Besluit prudentiële regels Wft bevat ook regels
met betrekking tot de acceptatie van cliënten en cliëntenonderzoek.
Deze zien echter op wat de «interne integriteit» wordt genoemd.
Hiermee wordt bedoeld dat zij dienen ter voorkoming van aantasting van de
integriteit van de instelling zelf. De bepalingen uit onderhavig voorstel
zien primair op de externe gevolgen; indien een instelling het vermoeden heeft
van witwassen of financieren van terrorisme dient zij de gegevens van de cliënt
en de (voorgenomen) transactie aan het meldpunt te melden.In de nota van toelichting bij het Besluit prudentiële regels Wft
is aangegeven dat de desbetreffende bepalingen uit dat Besluit naar de WID
zouden worden overgebracht. Vanwege de verschillen in doelstelling is er echter
voor gekozen om de bepalingen in het Besluit te handhaven.Artikel 3, tweede lid, onderdeel aEen goede identificatie is noodzakelijk, onder meer omdat het gedurende
de relatie nodig kan zijn om een ongebruikelijke transactie te melden. In
bepaalde gevallen dient verder te worden gegaan dan het enkele vaststellen
en verifiëren van de identiteit van de betrokkene. De risico-inschatting
van de instelling speelt hierbij een belangrijke rol. De reeds aangehaalde
vernieuwingen (het achterhalen van de uiteindelijk belanghebbende, de toepassing
van verscherpt toezicht) zorgen ervoor dat een instelling een completer beeld
krijgt van een cliënt en zijn gedrag.Artikel 3, tweede lid, onderdeel bMet de formulering «op risico gebaseerde en adequate maatregelen»
wordt aangegeven dat de verplichting om de identiteit van de uiteindelijk
belanghebbende vast te stellen, betrekking heeft op die gevallen waarin er
naar het oordeel van de instelling een groter risico op witwassen of financieren
van terrorisme bestaat. Voor de bepaling van het risico kunnen zowel de aard
van de dienstverlening als de achtergrond van de cliënt van belang zijn.In dit voorstel speelt de «principle-based» benadering een
belangrijke rol. Dit betekent dat niet dwingend wordt voorgeschreven hoe iets
bereikt moet worden. Deze benadering is ook gevolgd bij de verplichting tot
het vaststellen van de identiteit van de uiteindelijk belanghebbende. Een
instelling is derhalve vrij om te bepalen hoe zij aan de in de wet gestelde vereisten invulling geeft. Dit principe wordt ook erkend in overweging
10 bij de derde witwasrichtlijn: «Het staat instellingen en personen
vrij gebruik te maken van openbare registers van uiteindelijke begunstigden,
hun cliënten om relevante gegevens te vragen of deze informatie op andere
wijze te verzamelen». De enige eis die in artikel 8 van de derde witwasrichtlijn
staat, is dat de maatregelen adequaat zijn. Hieronder wordt verstaan dat de
maatregelen afgestemd zijn op de risico’s die de betreffende cliënt,
product of transactie met zich meebrengt.Artikel 3, tweede lid, onderdeel cHet inwinnen van informatie over het doel en de beoogde aard van de zakelijke
relatie stelt een instelling in staat om eventuele risico’s van een
cliënt in te schatten. Het vormt derhalve een belangrijk onderdeel van
de cliëntenonderzoeksprocedures. Een deel van de benodigde informatie
zal doorgaans reeds naar voren komen tijdens het contact voorafgaand aan de
zakelijke relatie. Ook uit de door de cliënt afgenomen diensten of producten
zal kunnen blijken wat het doel van de relatie is. Aanvullende vragen van
de instelling kunnen zich richten op zaken zoals de gebruiker van het product
of de afnemer van de dienst. Op basis van deze informatie wordt duidelijk
wie de uiteindelijk belanghebbende is of in welke mate nader onderzoek vereist
is om de uiteindelijk belanghebbende te achterhalen.In de praktijk zullen met name financiële ondernemingen en zakelijke
dienstverleners doorgaans zelf al informeren naar het doel van de relatie.
Dit leidt derhalve niet tot extra (nalevings)kosten.Artikel 3, tweede lid, onderdeel dHet is van belang dat de instelling periodiek toetst of de cliënt
nog voldoet aan het van hem opgestelde risicoprofiel. Instellingen kunnen
immers alleen ongebruikelijke transacties opmerken als ze een goed beeld hebben
van de betreffende cliënt. De frequentie en diepgang van een dergelijke
toets hangen af van de risicosituatie van de cliënt.Artikel 3, derde lid, onderdeel eDe eerste twee witwasrichtlijnen bevatten geen bepalingen met betrekking
tot bestaande cliënten. In de memorie van toelichting1 bij het wetsvoorstel tot wijziging van de WID ten behoeve van het
sluitend maken van het identificatiesysteem, is toegelicht dat niet voor alle
rekeningen van vóór 18 januari 1989 alsnog identificatie
moest plaatsvinden. Daar werd aan toegevoegd dat identificatie wel moet geschieden
indien via dergelijke rekeningen transacties groter dan€ 10 000
plaatsvinden.In dit wetsvoorstel is aangesloten bij de benadering zoals gekozen in
de derde witwasrichtlijn. Dit heeft twee veranderingen tot gevolg. Ten eerste
gaat het in de nieuwe regeling niet alleen om identificatie maar ook om de
andere vereisten van artikel 2 (uiteindelijke belanghebbende, inwinnen informatie
en controle). Voorts behoeft een instelling een en ander slechts te verrichten
naar gelang de risicogevoeligheid van cliënt en product. Dit betekent
dat bij cliënten met een verhoogd risico alsnog aan de vereisten van
artikel 3 moet worden voldaan. Voor deze groep is het niet wenselijk dat onduidelijkheid
bestaat over de identiteit. Bij andere cliënten zal dit slechts aan de
orde zijn indien deze nieuwe producten afnemen, dan wel er zich incidenten
voordoen die tot een wijziging van het risico leiden.Artikel 3, vierde lidVoor een toelichting op de risicogeoriënteerde benadering wordt verwezen
naar de paragrafen 2 en 3 van het algemeen deel van deze toelichting.Artikel 3, vijfde lidEen trustkantoor staat onder toezicht ingevolge de Wet toezicht trustkantoren (Wtt). De Wtt legt trustkantoren gelijksoortige identificatie-
en verificatievereisten op als gegeven in de WID. Hiermee is reeds voldaan
aan de verplichtingen van de derde witwasrichtlijn. Met betrekking tot de
meldingsplicht is niets opgenomen in de Wtt. Om redenen van wetsystematiek
wordt voorgesteld om de meldingsplicht voor trustkantoren op te nemen in de
Wet MOT.Artikel 3, zesde lidDe derde witwasrichtlijn biedt in artikel 2, tweede lid, de mogelijkheid
om natuurlijke en rechtspersonen die incidenteel financiële diensten
aanbieden, niet aan te merken als financiële instellingen en ze daarmee
niet de verplichtingen met betrekking tot cliëntenonderzoek op te leggen.
In artikel 3, zesde lid, wordt een vrijstellingsgrond opgenomen om van deze
mogelijkheid gebruik te maken. Deze op te stellen vrijstelling geldt overigens
alleen indien het aanbieden van deze financiële diensten niet de hoofdactiviteit
is van deze natuurlijke- of rechtspersonen. Bovendien is bij een aantal financiële
diensten het risico op witwassen of financieren van terrorisme gelet op de
aard van de dienstverlening groot. Hierbij moet met name gedacht worden aan
geldtransfers. Dit soort dienstverlening komt derhalve niet in aanmerking
voor een vrijstelling.De uitvoeringsrichtlijn bepaalt waaraan voldaan moet worden wil een persoon
van de werking van de derde witwasrichtlijn uitgezonderd worden. Vanwege het
technische en gedetailleerde karakter hiervan wordt voorgesteld deze regels
niet op het niveau van de wet op te nemen, maar in een vrijstellingsregeling.Bij de toelichting op artikel 1 is aangegeven dat accountants en belastingadviseurs
ook onder de wet vallen bij het doen van belastingaangiften. Deze vorm van
dienstverlening zal vanwege het lage risico worden vrijgesteld. Voorwaarde
is wel dat het gaat om het doen van de aangiften van personen die in loondienst
zijn, geen of weinig inkomsten uit winst of overige werkzaamheden hebben,
geen aanmerkelijk belang houden en over een vermogen (Box 3) beschikken dat
niet boven een bepaalde drempel uitgaat. Ook het doen van aangiften met betrekking
tot successierechten wordt uitgezonderd.Een laatste vraagstuk dat in de vrijstellingsregeling van een passende
oplossing kan worden voorzien betreft de positie van verzekeraars en financiële
dienstverleners die bemiddelen bij het tot stand komen en afsluiten van levensverzekeringen.
Beide zijn op grond van dit voorstel verplicht cliëntenonderzoek te verrichten.
In de praktijk kan dit er toe leiden dat er overlap van verplichtingen ontstaat.
Met de mogelijkheid van een vrijstelling voor één van de partijen
wordt dergelijke overlap voorkomen.Artikel 4Artikel 9, vijfde lid, van de derde witwasrichtlijn bepaalt wat een instelling
moet doen indien niet aan de vereisten met betrekking tot cliëntenonderzoek
kan worden voldaan. De WID bepaalt reeds dat er geen diensten mogen worden
verleend, indien de identiteit niet bekend is. De voorgestelde eerste volzin
van het eerste lid van artikel 4 heeft dezelfde strekking.De tweede volzin van dit lid is nieuw en ziet op situaties waarin er aanzienlijke
risico’s bestaan, doordat het voor een instelling onmogelijk is om de
identiteit van de cliënt of de uiteindelijk belanghebbende te achterhalen,
of om informatie in te winnen over het doel en de beoogde aard van de zakelijke
relatie. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen indien de cliënt weigert
inlichtingen te verstrekken. Ook is het denkbaar dat de cliënt een rechtspersoon
is die deel uitmaakt van een moeilijk te doorgronden structuur
van vennootschappen. Vanwege de risico’s die dergelijke situaties opleveren
is bepaald dat er in voorkomende gevallen geen zakelijke relatie aangegaan
mag worden dan wel dat de bestaande relatie wordt verbroken. Indien een instelling
het vermoeden van witwassen of financieren van terrorisme heeft, dient zij
bovendien een melding te doen bij het meldpunt.Artikelen 5 en 6De artikelen 5 en 6 strekken tot implementatie van artikel 11 van de derde
witwasrichtlijn.Zowel de 40 aanbevelingen van de FATF als de derde witwasrichtlijn staan
toe dat in situaties waarin er een laag risico bestaat, instellingen een versoepeld
regime van cliëntenonderzoek toepassen. De derde witwasrichtlijn bepaalt
dat er in een comitologie-procedure criteria kunnen worden vastgesteld op
basis waarvan er aangenomen mag worden dat er een laag risico is op witwassen
of financieren van terrorisme. De comitologie-procedure heeft inmiddels geleid
tot de uitvoeringsrichtlijn. De bepalingen ter vaststelling van lage risico’s
zijn zeer technisch en gedetailleerd. Deze zullen daarom bij algemene maatregel
van bestuur worden geïmplementeerd.Artikel 7Mogelijk wordt er op Europees niveau bepaald welke situaties of producten,
anders dan die in de derde witwasrichtlijn zelf genoemd, eveneens een verhoogd
risico met zich meebrengen. Indien dit tot een nieuwe, aanvullende uitvoeringsrichtlijn
leidt, zal deze bij algemene maatregel van bestuur worden geïmplementeerd.
Het eerste lid bevat een grondslag hiervoor.De derde witwasrichtlijn heeft vanwege het hogere risico van cliënten
die niet fysiek aanwezig zijn voor de identificatie, aanvullende maatregelen
voorgeschreven om het hogere risico van de afwezigheid, te compenseren. Artikel
7, tweede lid, strekt tot implementatie van artikel 13, tweede lid, van de
derde witwasrichtlijn. Dit regime bevat een versoepeling ten opzichte van
het regime van de WID (oude artikel 4) dat precies voorschreef wat een instelling
diende te doen; het voorgestelde artikel biedt een instelling een keuzemogelijkheid
om het hogere risico te compenseren.Met artikel 7, vierde lid, wordt artikel 13, vierde lid, van de derde
witwasrichtlijn geïmplementeerd. Een instelling dient bij zakelijke relaties
met politiek prominente personen als bedoeld in het voorgestelde artikel 1,
onderdeel c, van de WID, aanvullende maatregelen in acht te nemen, omdat deze
relaties grotere risico’s met zich meebrengen voor instellingen. Daarnaast
vergt dienstverlening aan politiek prominente personen bijzondere aandacht
in het kader van het internationale beleid inzake de bestrijding van corruptie.
Met betrekking tot de toepassing van de regels van verscherpt cliëntenonderzoek
bij het aangaan van een zakelijke relatie met een PEP geldt dat deze regels
op risicogeoriënteerde wijze kunnen worden toegepast door de instelling.
Een instelling zal in haar interne procedures afwegingen dienen te maken met
betrekking tot de risico’s van een bepaald product dat de PEP afneemt.
In het geval een PEP een risicovol product afneemt, zal de instelling de PEP
aan een strengere controle moeten onderwerpen.Het voorgestelde artikel 7, vierde lid, onderdeel a, schrijft voor dat
instellingen beschikken over op risico gebaseerde procedures om uit te maken
of een cliënt als PEP kwalificeert. Net als het identificeren van de
uiteindelijke belanghebbende is het identificeren van een PEP vormvrij; instellingen
kunnen derhalve zelf bepalen hoe het beleid wordt ingericht om aan
deze verplichting te voldoen. Om uit te maken of een bepaalde cliënt
een PEP is of niet, kan een instelling bijvoorbeeld openbare bronnen raadplegen
(zoals het Internet) of informatie inwinnen bij een eigen filiaal in het land
waar de betreffende cliënt vandaan komt. Voor de grotere instellingen
met een aanzienlijk (internationaal) cliëntenbestand, kan het efficiënt
zijn om gebruik maken van lijsten die door commerciële organisaties worden
aangeboden. Hierbij is er alle ruimte voor dialoog tussen de instelling en
de toezichthouder om tot een werkwijze te komen die op de bedrijfsvoering
van de instelling aansluit.Geen enkele methode zal kunnen voorkomen dat een instelling, ondanks redelijke
en adequate maatregelen, een PEP niet als zodanig herkent. In lijn met de
risicogeoriënteerde benadering is ook met betrekking tot PEP’s
van belang dat een instelling redelijke inspanningen treft om een PEP te herkennen
en te identificeren. Bepalend voor de vraag of er conform de wettelijke verplichtingen
is gehandeld, is de kwaliteit van het ontwikkelde beleid met betrekking tot
PEP’s en de uitvoering daarvan. Het feit dat een instelling een PEP
niet heeft herkend, zal dan ook niet zozeer tot een handhavend optreden van
de toezichthouder leiden, maar veeleer de vraag opbrengen of het door de instelling
geformuleerde beleid wel consequent wordt toegepast.Op basis van artikel 7, vierde lid, onderdeel b, dient de instelling ervoor
zorg te dragen dat de beslissing tot het aangaan van een relatie met een PEP
wordt genomen of goedgekeurd door personen die daartoe gemachtigd zijn door
de instelling. De richtlijn hanteert hierbij het begrip «senior management».
Aangezien dit geen eenduidig begrip is, wordt in dit voorstel uitgegaan van
personen aangewezen door de instelling, die zijn gemachtigd om dergelijke
relaties aan te gaan. In het vereiste van een speciale machtiging om namens
de instelling deze mogelijk risicovolle relatie aan te gaan, ligt besloten
dat het tevens zal gaan om personen die een hogere positie bekleden in de
instelling.Daarnaast dient de instelling op basis van artikel 7, vierde lid, onderdeel
c, adequate maatregelen te treffen om de herkomst van het vermogen van een
PEP vast te stellen. Aan de hand van vragen aan de PEP of het verzoeken van
een verklaring betreffende de eigendommen van de PEP kan de instelling achter
de herkomst van het vermogen komen.De laatste verplichting op grond van artikel 7, vierde lid, onderdeel
d, betreft de verplichting voor de instelling om bij het aangaan van een zakelijke
relatie met een PEP doorlopend controle uit te oefenen op deze zakelijke relatie.
Deze laatste verplichting geldt zo lang de relatie duurt en de cliënt
de PEP-status behoudt.BArtikel 7aDe derde witwasrichtlijn bevat in artikel 9 bepalingen met betrekking
tot het tijdstip van identificatie. Het uitgangspunt van artikel 2 van de
WID, identificeren voor aanvang van de dienstverlening, blijft onverkort van
kracht. Dit wordt bepaald in het eerste lid van artikel 7a.In het tweede lid is echter een wijziging opgenomen. Om de normale dienstverlening
niet onnodig te verstoren kan een instelling de identificatie van de cliënt
of uiteindelijke belanghebbende gedurende de dienstverlening voltooien. Er
zijn wel twee voorwaarden aan deze uitzondering verbonden: (i) toepassing
vindt alleen plaats in situaties met een laag risico (ii) de identificatie
wordt zo spoedig mogelijk na het eerste contact voltooid. Uit het reeds aangehaalde
rapport van KPMG bleek dat deze uitzondering met name belangrijk is voor de
juridische beroepsgroepen die regelmatig met een telefonisch
verzoek om dienstverlening worden geconfronteerd. Het tweede lid geldt niet
voor het openen van een bankrekening; daar voorziet het vierde lid in. Op
basis van het tweede lid kan een bank echter wel beginnen met het adviseren
van cliënten voordat de identificatie is afgerond. De voornoemde voorwaarden
gelden hierbij uiteraard ook.In het derde lid is een uitzondering opgenomen voor het afsluiten van
levensverzekeringen. De uitzondering in het vierde lid volgt uit artikel 9,
vierde lid, van de derde witwasrichtlijn.Artikel 7bArtikel 7b is opgenomen om afdeling 4 van de derde witwasrichtlijn inzake
de uitvoering van cliëntenonderzoek door derden te implementeren. Het
eerste lid bepaalt dat een instelling de identificatiegegevens van een advocaat,
(kandidaat-)notaris, accountant of trustkantoor mag «overnemen».
Deze term dekt meerdere situaties. Het betreft ten eerste de situatie dat één
van de genoemde personen voor een cliënt optreedt bij een instelling.
Verder ziet het op die gevallen waar een advocaat, (kandidaat-)notaris, accountant
of trustkantoor een cliënt introduceert bij een instelling in de zin
van deze wet.Deze versoepeling is gerechtvaardigd aangezien de aangewezen personen
in het eerste lid zelf instellingen in de zin van de WID zijn en er adequaat
toezicht op de naleving van de identificatie- en meldplicht wordt gehouden.
Dit geldt tevens voor advocaten, (kandidaat-)notarissen en accountants die
in een lidstaat van de Europese Unie zijn gevestigd, maar niet voor trustkantoren
aangezien Nederland vooralsnog het enige land is met een wettelijk geregeld
toezicht op trustkantoren.Voorwaarde voor de toepassing van het eerste lid is echter wel dat de
instelling de identiteit van degene voor wie hij optreedt of doorverwijst,
overeenkomstig de WID heeft vastgesteld. Ook dient deze de gegevens aan de
instelling te overhandigen indien deze daarom vraagt in verband met de controle
of vastlegging. Een instelling kan zelf de manier bepalen hoe zij zich ervan
vergewist dat de eerdere identificatie overeenkomstig deze wet heeft plaatsgevonden.In de huidige regelgeving is er niets geregeld met betrekking tot introductie
bij een andere instelling of het optreden voor een cliënt bij een andere
instelling door financiële ondernemingen. Het onderhavige voorstel voorziet
hier wel in, aangezien het instellingen in de zin van deze wet betreft en
er ook adequaat toezicht op wordt gehouden. Net als voor advocaten, (kandidaat-)notarissen
en accountants geldt dit ook voor financiële ondernemingen die in een
lidstaat van de Europese Unie zijn gevestigd.Artikel 7cDe bepalingen met betrekking tot identificatie door derden worden grotendeels
overgenomen uit bestaande regelgeving (de Uitvoeringsregeling Wet identificatie
bij dienstverlening en Wet melding ongebruikelijke transacties en hoofdstuk
5 uit het Besluit prudentiële regels Wft). Hiermee wordt artikel 19 van
de derde witwasrichtlijn geïmplementeerd.Het tweede lid van artikel 7c sluit aan bij de bepalingen in het Besluit
prudentiële regels Wft met betrekking tot uitbesteding. In voornoemd
besluit zijn onder meer regels opgenomen met betrekking tot het vastleggen
van de verhoudingen tussen de instelling en degene die de werkzaamheden gaat
verrichten voor de instelling.Artikel 7dArtikel 7d geeft uitvoering aan artikel 8, eerste lid, van de derde witwasrichtlijn. Het eerste lid van artikel 7d bepaalt dat de identiteit
wordt vastgesteld aan de hand van betrouwbare en onafhankelijke documenten
moet plaatsvinden. Het «vaststellen» omvat zowel het vragen naar
de identiteit als het verifiëren daarvan aan de hand van documenten.
Om enige flexibiliteit te behouden, zullen bij ministeriële regeling
de documenten worden aangewezen die daaraan voldoen.Het voorgestelde tweede lid bevat een wijziging die de identificatie van
binnenlandse rechtspersonen vergemakkelijkt. Het biedt instellingen de mogelijkheid
om te identificeren met behulp van een elektronisch uittreksel van de Kamer
van Koophandel. Doordat de instelling het register zelf raadpleegt, en dus
niet een document door de cliënt krijgt overhandigd, wordt het risico
ondervangen dat de persoon die de cliënt vertegenwoordigt de informatie
foutief weergeeft, waardoor de identificatie op basis van onjuiste gegevens
zou plaatsvinden.De verplichting om buitenlandse rechtspersonen te identificeren leidde
in de praktijk tot de nodige problemen. In sommige landen bestaat er namelijk
geen officieel handelsregister en ook het verkrijgen van een notariële
akte is niet altijd of slechts met grote moeite mogelijk. Om aan deze problemen
het hoofd te bieden, is in het derde lid gekozen voor een flexibele benadering
waarbij een instelling kan identificeren aan de hand van in het internationale
verkeer gebruikelijke documenten. Een instelling zal zelf aan de toezichthouder
moeten kunnen aantonen dat het gerechtvaardigd was om op bepaalde documenten
te vertrouwen. Instellingen zijn goed in staat om dergelijke afwegingen te
maken aangezien zij in het kader van het afdekken van het bedrijfsrisico zelf
ook zullen willen weten wie de cliënt is.Waar van toepassing is het een instelling toegestaan om te vertrouwen
op de identificatie door een nevenvestiging in een derde land of een introductie
door een bedrijf ter plaatse dat ook onder anti-witwas bepalingen valt en
waarmee geregeld zaken worden gedaan.Ten slotte wordt hier opgemerkt dat het een instelling vrij staat om bepaalde
documenten of gegevens te weigeren indien de instelling twijfel heeft over
de betrouwbaarheid daarvan.Artikel 7eEen instelling dient de nodige aandacht te besteden aan het vastleggen
van de gegevens van de cliënt. Dit volgt uit artikel 8, eerste lid, onderdeel
d, van de derde witwasrichtlijn. De identificatiegegevens worden immers vastgelegd
om in die gevallen waar dat aan de orde is, een melding te doen bij het meldpunt.
Om op een efficiënte wijze te voldoen aan de verplichting tot het vastleggen
van gegevens wordt in artikel 7e de mogelijkheid geboden een afschrift van
het document aan de hand waarvan de identificatie heeft plaats gevonden, vast
te leggen. Deze verwerking van persoonsgegevens valt onder de Wet bescherming
persoonsgegevens (Wbp). De grondslag voor de toelaatbaarheid van de verwerking
van persoonsgegevens door een instelling, ligt in artikel 8, sub c, van de
Wbp.In artikel 7e eerste lid, onder c, is aangegeven dat ook de aard van de
dienstverlening moet worden vastgelegd. De reden hiervoor is dat daarmee tevens
inzichtelijk wordt welke risico’s een cliënt al dan niet met zich
meebrengt. Dit kan gevolgen hebben voor de mate waarin een instelling aandacht
besteedt aan de cliënt. De vastlegging dient op toegankelijke wijze te
geschieden zodat de relevante gegevens snel beschikbaar zijn indien dit nodig
mocht blijken.Artikel 7fArtikel 35 van de derde witwasrichtlijn bepaalt dat instellingen hun werknemers
die betrokken zijn bij dienstverlening die valt onder de reikwijdte van deze
wet opleiden om gevallen van witwassen of financieren van terrorisme
te herkennen en instrueren hoe er in voorkomende gevallen moet worden gehandeld.
Met artikel 7f wordt artikel 35 van de derde witwasrichtlijn geïmplementeerd.CArtikel 8 van de WID bepaalt dat het verboden is een dienst te verrichten
indien de identiteit van de cliënt niet is vastgesteld. Het voorgestelde
artikel 4, eerste lid, bevat het verbod om geen zakelijke relatie aan te gaan
indien het cliëntenonderzoek niet voltooid kan worden. Artikel 8 van
de WID kan derhalve vervallen.ARTIKEL IIAArtikel 1, eerste lid, onderdeel aDoor dit nieuwe onderdeel a in het eerste lid van artikel 1 van de Wet
MOT zal het begrip «dienst» worden vervangen door het begrip «instelling».
Voor het begrip instelling wordt verwezen naar artikel 1, eerste lid, onderdeel
a, van de WID. Dientengevolge zal ook artikel 4 in het uitvoeringsbesluit
Wet melding ongebruikelijke transacties en Wet identificatie bij dienstverlening
vervallen, aangezien de rechtsgrondslag in artikel 1, eerste lid, onderdeel
a, onder 10°, met deze wijziging verdwijnt.BArtikel 1, tweede en derde lidArtikel 1, tweede lid, zal worden verplaatst naar artikel 9, derde lid,
van de Wet MOT. Door het vervallen van het dienstenbegrip past deze uitzondering
op de meldingsplicht beter in het laatstgenoemde artikel. Artikel 1, derde
lid, vervalt als gevolg van de wijziging van het eerste lid van dat artikel.CArtikel 9De omschrijving van de meldingsplicht ondergaat een wijziging door de
introductie van het instellingenbegrip.Het tweede lid van artikel 9 betreft een uitzondering op de meldingsplicht.
Deze uitzondering geldt voor advocaten en notarissen die werkzaamheden verrichten
betreffende de vertegenwoordiging van de cliënt in rechte en het geven
van advies met betrekking tot het rechtsgeding. De bepaling is verplaatst
van artikel 1, tweede lid, naar het onderhavige artikel.In artikel 9, derde lid, onderdeel a, wordt een kleine aanpassing voorgesteld
betreffende de gegevens die een melding moet bevatten. Naast de informatie
over de identiteit van de cliënt, dient ook de informatie over degene
ten behoeve van wie de transactie wordt uitgevoerd onderdeel uit te maken
van de meldingsinformatie. Deze informatie kan van wezenlijk belang zijn voor
de opsporing van witwassen en de financiering van terrorisme. Artikel 9, derde
lid, onderdeel d, behelst een aanpassing naar aanleiding van het vervallen
van het begrip dienst. Deze wijziging beoogt geen inhoudelijke wijziging van
de gestelde norm. Artikel 9, derde lid, onderdeel f, wordt gewijzigd naar
aanleiding van het vervallen van het begrip dienst uit de Wet MOT. De gegevens
met betrekking tot een transactie boven de € 15 000 dienen
voortaan te worden overgelegd aan het meldpunt. Artikel 9, vierde lid, is
een aanpassing om het begrip instelling te implementeren. DArtikel 10, eerste lidDe wijziging hangt samen met de introductie van het begrip instelling.EArtikel 10, tweede lidDe wijziging hangt samen met de introductie van het begrip instelling.FArtikel 12, eerste lidDe wijziging hangt samen met de introductie van het begrip instelling.
Daarnaast wordt een kennelijke verschrijving gecorrigeerd.GArtikel 12, tweede lidDe wijziging hangt samen met de introductie van het begrip instelling.HArtikel 13Met het begrip instelling wordt in de Wet MOT in het vervolg gedoeld op
de meldingsplichtige. Voor een consequente toepassing van het begrip instelling
dient artikel 13 te worden aangepast. De instelling die tot een melding is
overgegaan als bedoeld in artikel 9 zal niet aansprakelijk zijn, mits haar
handelen de redelijkheidstoets doorstaat.IArtikel 17Artikel 21, derde lid, van de derde witwasrichtlijn bepaalt dat het meldpunt
toegang moet hebben tot financiële, administratieve en strafrechtelijke
informatie ten behoeve van de vervulling van zijn taak. Op dit moment krijgt
het meldpunt informatie door de meldingen van de instellingen. Daarnaast heeft
het meldpunt toegang tot een groot aantal openbare en gesloten informatiebronnen,
op grond waarvan het op basis van bestandsvergelijking tot analyse van de
gemelde transacties overgaat. Een andere bron is informatie van de toezichthouders,
zoals deze die op basis van artikel 17 van de Wet MOT verstrekken aan het
meldpunt. Het huidige artikel 17 schrijft voor dat de instellingen die met
het toezicht op financiële instellingen zijn belast het meldpunt dienen
in te lichten indien zij bij de uitoefening van hun taak feiten ontdekken
die duiden op witwassen of financieren van terrorisme. Zij dienen daarbij,
als het nodig is, af te wijken van eventuele geheimhoudingsbepalingen in de
op die instellingen van toepassing zijnde andere wetten. Het huidige artikel
geldt slechts voor DNB en de AFM. Ter implementatie van artikel 21, derde
lid, van de derde witwasrichtlijn zal de informatieplicht eveneens gaan gelden
voor de toezichthouders op de niet-financiële instellingen. Hierdoor
zullen het BFT – dat toezicht houdt op de naleving van de wet door notarissen,
advocaten, accountants, belastingadviseurs, bedrijfseconomische adviseurs
en onafhankelijke juridische adviseurs – en de Belastingdienst-Unit
MOT, die toezicht houdt op de naleving van de wet door makelaars en handelaren
in zaken van grote waarde, het meldpunt dienen te informeren indien zij feiten
ontdekken die duiden op witwassen of financieren van terrorisme. Voor het
BFT en Belastingdienst-Unit MOT gelden verder geen specifieke geheimhoudingsbepalingen
die deze inlichtingenplicht beperken. JArtikel 17bDe wijziging hangt samen met de introductie van het begrip instelling.KArtikel 19Aan artikel 19, eerste lid, wordt een onderdeel toegevoegd. Dit geschiedt
ter implementatie van artikel 28, laatste volzin, van de derde witwasrichtlijn.
De geheimhoudingsplicht zal eveneens gaan gelden voor mededelingen aan de
cliënt of aan derden over eventueel onderzoek naar witwassen van geld
of financiering van terrorisme. Deze geheimhoudingsplicht geldt voor alle
instellingen en personen die onder de Wet MOT vallen. De zin «behoudens
voor zover uit de doelstelling van deze wet de noodzaak tot bekendmaking voortvloeit»
ziet op mededelingen die aan de toezichthouder of het Openbaar Ministerie
worden gedaan. Mededelingen aan deze instanties zijn geen inbreuken op de
geheimhoudingsplicht aangezien dergelijke mededelingen noodzakelijk zijn voor
de doelstelling van de Wet MOT.Artikel 19, vierde lid, is eveneens nieuw en bepaalt dat een mededeling
van een instelling als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder
11°, 12° en 13°, waarmee wordt getracht de cliënt te doen
afzien van een onwettige handeling, niet wordt gezien als een mededeling in
de zin van artikel 19, eerste lid, van deze wet. Het betreft in dit geval
dan ook geen uitzondering op de geheimhoudingsplicht, maar een beperking van
de reikwijdte van de geheimhoudingsplicht. Hierbij moet ter verduidelijking
worden opgemerkt dat de mededeling enkel mag inhouden dat de handeling van
de cliënt onwettig is en dat de cliënt wordt afgeraden om deze handeling
uit te voeren.Ter uitvoering van artikel 28, tweede tot en met zesde lid, van de derde
witwasrichtlijn wordt een nieuw vijfde lid aan artikel 19 toegevoegd. Dit
vijfde lid bestaat uit vier onderdelen en vormt een uitzondering op de geheimhoudingsplicht
van artikel 19, eerste lid. Het eerste onderdeel van artikel 19, vijfde lid,
beperkt de geheimhoudingsplicht verder: mededelingen tussen instellingen in
een lidstaat of een derde land die behoren tot dezelfde groep en die haar
klanten aan een vereenvoudigd cliëntenonderzoek hebben onderworpen mogen
plaatsvinden. Met het begrip «groep» wordt een financieel conglomeraat
bedoeld zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 12, van de richtlijn financiële
conglomeraten.1 In dit onderdeel zal worden verwezen
naar de definitie van een financieel conglomeraat in artikel 2:312 Wft.Onderdeel b van artikel 19, vijfde lid, bepaalt dat de instellingen als
bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder 11°, 12° en 13°,
van de WID wel mededelingen aan elkaar mogen doen wanneer zij beide gevestigd
zijn in een lidstaat of gevestigd zijn in een staat die geen lidstaat is maar
waar regels van toepassing zijn die gelijkwaardig zijn aan die van de Wet
MOT en de Wet identificatie bij dienstverlening en die hun werkzaamheden,
al dan niet als werknemer, uitoefenen binnen eenzelfde rechtspersoon of netwerk.De onderdelen c en d beperken de geheimhoudingsplicht voor de instellingen,
als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder 1° tot en met
12°, van de WID. Artikel IIIHet betreft een aanpassing van de strafbaarstelling van overtreding van
de Wet identificatie bij dienstverlening in de Wet op de economische aan de
nieuwe artikelen van de wet.Artikel IVADe PEP-verplichtingen en de definitie van de PEP worden geïmplementeerd
in de Wet identificatie bij dienstverlening (Wid). Voor een toelichting wordt
derhalve naar de toelichting op de wijziging van de artikelen 1 en 7 verwezen.
Voor de trustkantoren wordt echter voorgesteld om de PEP-verplichting in de
Wtt op te nemen om redenen van consistentie; de algemene identificatieverplichtingen
voor trustkantoren zijn namelijk in de Wtt opgenomen.De minister van Financiën,W. J. BosDe minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin Transponeringstabel richtlijn nr. 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 26 oktober 2005 tot voorkoming
van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld
en de financiering van terrorisme (PbEU L 309) en van richtlijn nr. 2006/70
van de Commissie van de Europese Gemeenschappen van 1 augustus 2006 tot
vaststelling van uitvoeringsmaatregelen van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad wat betreft de definitie van politiek prominente personen
en wat betreft de technische criteria voor vereenvoudigde klantenonderzoeksprocedures
en voor vrijstellingen op grond van occasionele of zeer beperkte financiële
activiteiten (PbEU L 214) Artikel richtlijn 2005/60Wet identificatie bij dienstverleningWet Melding ongebruikelijke transactiesWetboek van Strafrecht Artikel 1, eerste lid  Behoeft geen implementatie     Artikel 1, tweede lid  Behoeft geen implementatie     Artikel 1, derde lid  Behoeft geen implementatie     Artikel 1, vierde lid1, onderdeel g      Artikel 1, vijfde lid  Behoeft geen implementatie     Artikel 2, eerste lid1, onderdeel a      Artikel 2, tweede lid3, zesde lid      Artikel 3, eerste lid1, eerste lid, onderdeel a      Artikel 3, tweede lid1, onderdeel a      Artikel 3, derde lid  Behoeft geen implementatie     Artikel 3, vierde lid  Behoeft geen implementatie     Artikel 3, vijfde lid  Behoeft geen implementatie     Artikel 3, zesde lid1, onderdeel d      Artikel 3, zevende lid1, onderdeel a, onder 10 °      Artikel 3, achtste lid1, onderdeel c      Artikel 3, negende lid1, onderdeel e      Artikel 3, tiende lid1, onderdeel h      Artikel 4Reikwijdte wordt
niet uitgebreid naar andere sectoren.      Artikel 5Van deze mogelijkheid
wordt geen gebruik gemaakt.      Artikel 6Behoeft geen
implementatie      Artikel 73, derde lid      Artikel 8, eerste lid3, tweede lid      Artikel 8, tweede lid3, vierde lid      Artikel 9, eerste lid7a, eerste lid      Artikel 9, tweede lid7a, tweede lid      Artikel 9, derde lid7a, derde lid      Artikel 9, vierde lid7a, vierde lid      Artikel 9, vijfde lid4, eerste lid      Artikel 9, zesde lid3, derde lid onder e      Artikel 10, eerste lidBehoeft geen implementatie      Artikel 10, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 11, eerste lid5, eerste lid      Artikel 11, tweede lid5, eerste lid      Artikel 11, derde lid5, vierde lid      Artikel 11, vierde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 11, vijfde lid6      Artikel 12Behoeft geen
implementatie      Artikel 13, eerste lid7, eerste lid      Artikel 13, tweede lid7, tweede lid      Artikel 13, derde lid7, derde lid      Artikel 13, vierde lid7, vierde lid      Artikel 13, vijfde lid4, tweede lid      Artikel 13, zesde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 147c, eerste
lid      Artikel 15, eerste lid7b, eerste lid      Artikel 15, tweede lid7b, eerste lid      Artikel 15, derde lid7b, eerste lid      Artikel 167b + 7c      Artikel 17Behoeft geen
implementatie      Artikel 18, eerste lid7b, tweede lid      Artikel 18, tweede lid7b, tweede lid      Artikel 19Behoeft geen
implementatie.      Artikel 20 Behoeft geen implementatie     Artikel 21, eerste lid Behoeft geen implementatie      Artikel 21, tweede lid Behoeft geen implementatie     Artikel 21, derde lid Behoeft geen implementatie     Artikel 22, eerste lid Behoeft geen implementatie     Artikel 22, tweede lid Behoeft geen implementatie     Artikel 23, eerste lid Behoeft geen implementatie     Artikel 23, tweede lid Behoeft geen implementatie     Artikel 24, eerste lid Behoeft geen implementatie     Artikel 24, tweede lid Behoeft geen implementatie     Artikel 25, eerste lid Artikel 17     Artikel 25, tweede lid Artikel 17     Artikel 26 Behoeft geen implementatie     Artikel 27 Behoeft geen implementatie     Artikel 28, eerste lid 19, eerste en tweede lid     Artikel 28, tweede lid Behoeft geen implementatie     Artikel 28, derde lid 19, vijfde lid, onderdeel a     Artikel 28, vierde lid 19, vijfde lid, onderdeel b     Artikel 28, vijfde lid 19, vijfde lid, onderdeel c en d     Artikel 28, zesde lid 19, vierde lid     Artikel 28, zevende lid Behoeft geen implementatie     Artikel 29 Behoeft geen implementatie     Artikel 307e      Artikel 31, eerste lid2, eerste en tweede lid      Artikel 31, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 31, derde lid2, tweede lid      Artikel 32 Behoeft geen implementatie     Artikel 33, eerste lid Behoeft geen implementatie     Artikel 33, tweede lid Behoeft geen implementatie     Artikel 33, derde lid Behoeft geen implementatie     Artikel 34, eerste lidBehoeft geen implementatie      Artikel 34, tweede lid2, eerste lid      Artikel 35, eerste lid7f      Artikel 35, tweede lid Behoeft geen implementatie     Artikel 35, derde lid Behoeft geen implementatie     Artikel 36, eerste lidBehoeft geen implementatie      Artikel 36, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 37, eerste lidBehoeft geen implementatieBehoeft geen implementatie     Artikel 37, tweede lidBehoeft geen implementatieBehoeft geen implementatie     Artikel 37, derde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 37, vierde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 37, vijfde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 38Behoeft geen
implementatie      Artikel 39, eerste lidBehoeft geen implementatie      Artikel 39, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 39, derde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 39, vierde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 40, eerste lidBehoeft geen implementatie      Artikel 40, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 40, derde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 40, vierde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 41, eerste lidBehoeft geen implementatie      Artikel 41, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 41, derde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 41, vierde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 42Behoeft geen
implementatie      Artikel 43Behoeft geen
implementatie      Artikel 44Behoeft geen
implementatie      Artikel 45Behoeft geen
implementatie      Artikel 46Behoeft geen
implementatie      Artikel 47Behoeft geen
implementatie      Richtlijn 2006/70       Artikel 1Behoeft geen
implementatie      Artikel 2, eerste lid1, onderdeel c      Artikel 2, tweede lid1, onderdeel c      Artikel 2, derde lid1, onderdeel c      Artikel 2, vierde lid1, onderdeel c      Artikel 3, eerste lid5, eerste lid, onder g      Artikel 3, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 3, derde lidBehoeft geen implementatie      Artikel 4, eerste lid3, zesde lid      Artikel 4, tweede lid3, zesde lid      Artikel 4, derde lid3, zesde lid      Artikel 4, vierde lid3, zesde lid      Artikel 5, eerste lidBehoeft geen implementatie      Artikel 5, tweede lidBehoeft geen implementatie      Artikel 6Behoeft geen
implementatie      Artikel 7Behoeft geen
implementatie  XNoot1Richtlijn nr. 91/308/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
10 juni 1991 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel
voor het witwassen van geld (PbEG L 166) en richtlijn nr. 2001/97/EG van het
Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 4 december 2001
tot wijziging van richtlijn nr. 91/308/EEG van de Raad tot voorkoming van
het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld (PbEG
L344).XNoot1Ontvangen signalen voor een efficiënte identificatie, KPMG, 6 juni
2006. Dit rapport is te downloaden op www.minfin.nlXNoot1Dit rapport is te downloaden op www.fatf-gafi.org.XNoot1Wanneer een instelling volgens de regelgeving verplicht is tot bijvoorbeeld
het inrichten van een administratie, maar dat voor de eigen bedrijfsvoering
ook zou doen, is er geen sprake van nalevingskosten. Van nalevingskosten is
sprake wanneer inspanningen door een instelling uitsluitend worden gedaan
vanwege door de regelgever gestelde bepalingen.XNoot1Kamerstukken II 2005/06, 30 362, nr. 1–2.XNoot1Kamerstukken II 2001/02, 28 255, nr. 3.XNoot1Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen,
verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat
en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG,
93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG en 2000/12/EG
van het Europees Parlement en de Raad (PbEG L 220). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31237-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl