Vaststelling begroting van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2005; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-XIII, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

23-09-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-XIII nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVEA. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)Wetsartikel 2 (agentschappen)OndertekeningLichaamB. BEGROTINGSTOELICHTING1 LEESWIJZER1. Nieuwe opzet beleidsartikelen2. Aanpassing artikelindeling en -structuur3. Resultaatverantwoordelijkheid versus systeemverantwoordelijkheid4. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en raming5. Evaluatiebeleid6. Toerekening van apparaatuitgaven aan de beleidsartikelen7. Afwijkingen van de rijksbegrotingsvoorschriften2 HET BELEID2.1 BELEIDSAGENDA1. GROEI MOET!Het groeivermogen is afgenomenLange termijn kansen en bedreigingen van het groeivermogenDe Europese contextUitgangspunten van het economisch beleidKabinetsnotitie «Kiezen voor groei»2. DYNAMIEK1. Betere werking internationale markten2. Bevorderen dynamiek op (semi-publieke) markten3. Betere bescherming consument3. EEN CONCURREREND ONDERNEMINGSKLIMAAT1. Verbetering van de regelgeving2. Meer ruimte voor ondernemerschap3. Een nieuw regionaal economisch beleid4. VERNIEUWING1. Meer innovatieve bedrijven2. Meer strategische innovatiegebieden en versterking
kennisinfrastructuur3. Stimuleren van de ontwikkeling en gebruik van ICT en
breedband5. SLOTPARAGRAAFIntensiveringenOverige mutaties2.2 DE BELEIDSARTIKELEN1 GOED FUNCTIONERENDE ECONOMIE EN MARKTEN IN
NEDERLAND EN EUROPAOverzichtBeleidGrafiekenAandeel artikel 1 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 1 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln1.1. Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Verantwoordelijkheid EZ voor realiseren streefwaardenOperationele doelstellingenBeleidsprogramma Balkenende II1.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Optimale strategie- en besluitvorming
ten behoeve van het vergroten van de structurele economische groei van NederlandActies 2005Aangekondigde acties kabinetsnotitie «Kiezen voor
groei»Operationeel doel B. Optimale strategie- en besluitvorming
ten behoeve van het vergroten van het groei- en concurrentievermogen van de
EUActies 2005Operationeel doel C. Versterken van concurrentie op Nederlandse
marktenActies 2005Operationeel doel D. Versterken van de positie van de
consumentActies 20051.3 Budgettaire gevolgen van beleid1.4 Budgetflexibiliteit1.5 Evaluatieplanning2 BEVORDEREN VAN INNOVATIEKRACHTOverzichtBeleidGrafiekenAandeel artikel 2 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 2 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln2.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling 2.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. KennisbeschermingActies 2005Operationeel doel B. Meer starters die technologische
kennis ontwikkelen en benuttenActies 2005Operationeel doel C. Meer toepassing van kennis in het
MKBActies 2005Operationeel doel D. Meer ontwikkeling en benutting van
technologische kennis door bedrijvenActies 2005Operationeel doel E. Versterken kennisbasis door samenwerking
van bedrijven en kennisinstellingenActies 2005Kenniswerkers2.3. Budgettaire gevolgen van beleidFiscale maatregelen2.4. Budgetflexibiliteit2.5. Evaluatieparagraaf3 EEN CONCURREREND ONDERNEMINGSKLIMAATOverzichtBeleidAandeel artikel 3 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 3 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x€ 1 mln3.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling CrisisbeheersingBeleidsprogramma Balkenende II3.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Aantrekkelijke steden en regio's
om te kunnen ondernemenActies 2005Operationeel doel B. Meer en beter ondernemerschapActies 2005Operationeel doel C. Stimulering van buitenlandse investeringen
in NederlandOperationeel doel D. Bevorderen van level playing fieldActies 20053.3 Budgettaire gevolgen van het beleid3.4 Budgetflexibiliteit3.5 Evaluatieparagraaf4 DOELMATIGE EN DUURZAME ENERGIEHUISHOUDINGOverzichtBeleidGrafiekenAandeel artikel 4 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 4 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln4.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Beleidsprogramma Balkenende II4.2 Operationele DoelstellingenOperationeel doel A. Optimale ordening en werking van
de energiemarktenActies 2005Ordening van de energiemarktenWerking van de energiemarktenTotstandkoming internationaal level playing field.Operationeel doel B. Duurzame energiehuishouding.Acties 2005Duurzaam energiebeleidEnergiebesparingCO2-beleidEnergie innovatieOperationeel doel C. Zekerstellen van voorzieningszekerheid,
korte en lange termijnActies 2005Voorzieningszekerheid internationaalVoorzieningszekerheid nationaal4.3 Budgettaire gevolgen van beleid4.4 Budgetflexibiliteit4.5 Evaluatieparagraaf5 INTERNATIONALE ECONOMISCHE BETREKKINGENOverzichtBeleidGrafiekenAandeel artikel 5 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 5 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln5.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Beleidsprogramma Balkenende II5.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Vorm en inhoud geven aan de economische
diplomatieActies 2005Operationeel doel B. Verdere vrijmaking van het internationale
handels- en investeringsverkeer en versterking van de internationale economische
rechtsordeActies 2005Operationeel doel C. Bevorderen van internationaal ondernemenOverzicht instrumentenActies 20055.3 Budgettaire gevolgen van beleid5.4 Budgetflexibiliteit5.5 Evaluatieparagraaf6 VITALE BELANGEN TEN TIJDE VAN CRISES7 BEHEER BODEMSCHATTEN8 ECONOMISCHE ANALYSES EN PROGNOSES8.1 Algemene beleidsdoelstelling 8.2 Operationele doelstelling8.3 Budgettaire gevolgen van het beleid8.4 Budgetflexibiliteit8.5 Evaluatieparagraaf9 VOORZIEN IN MAATSCHAPPELIJKE BEHOEFTE AAN STATISTIEKEN9.1 Algemene beleidsdoelstelling 1. Het hebben van een modern productieproces2. Het zijn van een toonaangevend kennisinstituut3. Het in kunnen spelen op de vraag naar beleidsinformatie4. Het op orde zijn van de bedrijfsvoering9.3 Budgettaire gevolgen voor het beleid9.4 Budgetflexibiliteit9.5. Evaluatieparagraaf10 ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE EN POSTOverzichtBeleidGrafiekenAandeel artikel 10 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 10 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x€ 1 mln10.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Schets van de marktontwikkelingenBeleidsprogramma Balkenende II10.2. Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Efficiënt werkende communicatie-
en postmarktActies 2005Operationeel doel B. Waarborgen van publieke belangen:
veilig, betrouwbaar, toegankelijk en transparantActies 2005Operationeel doel C. Stimuleren dat de markt voorzieningen,
producten en diensten ontwikkelt en dat burgers, bedrijven en overheden die
benuttenActies 200510.3 Budgettaire gevolgen van beleid10.4 Budgetflexibiliteit10.5 Evaluatieparagraaf2.3 DE NIET-BELEIDSARTIKELEN21 ALGEMEENProfessioneel Inkopen en AanbestedenBudgettair overzicht22 NOMINAAL EN ONVOORZIENBudgettair overzicht23 AFWIKKELING OUDE VERPLICHTINGENNedCarRegeling BedrijfsbeëindigingshulpBudgettair overzicht3. BEDRIJFSVOERINGInleidingStroomlijning agentschappenHerinrichting staffunctiesReorganisatie DG'sP-DirektRelatie beleid en uitvoeringAGENTSCHAPPENSENTERNOVEM1. Missie2. Taken en producten en/of diensten3. Doelmatigheid en doeltreffendheid4. Begroting van baten en lastenToelichtingAlgemeenBatenAlgemeen1. taakstellingen:2. volumeontwikkeling:3. tariefontwikkeling:Omzet moederdepartementOmzet VROMOmzet overige departementenOverige opdrachtgeversOverige batenRentebatenLastenAlgemeenPersonele kostenMateriële kostenRentelastenAfschrijvingskostenDotatie voorzieningenSaldo van baten en lasten5. Vermogensontwikkeling6. KasstroomoverzichtOperationele kasstroomInvesteringskasstroomFinancieringskasstroomEVD1. Missie2. Taken en producten en/of diensten3. Doelmatigheid en doeltreffendheidToelichtingToelichtingBatenOpbrengst moederdepartementToelichting «Internationale oriëntatie»Toelichting «Internationale participatie»Toelichting «Economische Holland promotie»Toelichting «Starters op buitenlandse markten»Toelichting «Postennetwerk en beleidsondersteuning
en opdrachten van andere onderdelen van EZ»Toelichting «regelingen»Toelichting «Opbrengst overige departementen»Opbrengst derdenRentebatenLastenPersonele kostenMateriële kostenRentelastenAfschrijvingskostenDotaties voorzieningenSaldo van baten en lasten5. Vermogensontwikkeling6. KasstroomoverzichtOperationele kasstroomInvesteringskasstroomFinancieringskasstroomBUREAU VOOR DE INDUSTRIËLE EIGENDOM1. Missie2. Taken, producten en/of diensten3. Doelmatigheid en doeltreffendheid4. Begroting van baten en lastenToelichtingBatenOpbrengst moederdepartementOpbrengst derdenRentebatenLastenPersonele kostenMateriële kostenRentelastenAfschrijvingskostenDotaties voorzieningenSaldo van baten en lasten5. Vermogensontwikkeling6. KasstroomoverzichtOperationele kasstroomInvesteringskasstroomFinancieringskasstroomTELECOM1 Missie2. Taken, producten en diensten3. Doelmatigheid en doeltreffendheid4. Begroting van baten en lastenBatenOpbrengst productgroepenOpbrengst moederdepartementRentebatenDiversenLastenPersonele kostenMateriële kostenRentelastenAfschrijvingskostenDotaties voorzieningenSaldo van baten en lasten5. Vermogensontwikkeling6. KasstroomoverzichtToelichtingOperationele kasstroomInvesteringskasstroomFinancieringskasstroom5. VERDIEPINGSBIJLAGEArtikel 1 Goed funcionerende economie en markten in Nederland
en EurpaToelichting mutatiesArtikel 2 Bevorderen van innovatiekrachtToelichting mutatiesArtikel 3 Een concurrerend ondernemingsklimaatToelichting mutatiesArtikel 4 Doelmatige en duurzame energiehuishoudingToelichting mutatiesArtikel 5 Internationale economische betrekkingenToelichting mutatiesArtikel 6 Vitale belangen ten tijde van crisesToelichting mutatiesArtikel 7 Beheer bodemschattenToelichting mutatiesArtikel 8 Economische analyses en prognosesArtikel 9 Maatschappelijke behoefte aan statistiekenArtikel 10 Elektronische communicatie en postToelichting mutatiesArtikel 21 AlgemeenToelichting mutatiesArtikel 22 Nominaal en onvoorzienToelichting mutatiesArtikel 23 Afwikkeling oude verplichtingen6 BIJLAGE NIEUWE BEGROTINGSINDELING7 BIJLAGE WETTELIJKE GRONDSLAG VOOR SUBSIDIEVERLENING8 BIJLAGE INZAKE ZBO'S EN RWT'S9 BIJLAGE MOTIES EN TOEZEGGINGENMotiesToezeggingen10 LIJST VAN AFKORTINGEN11. TREFWOORDENREGISTER
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 766 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 XIIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische
Zaken (XIII) voor het jaar 2005nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTINGINHOUDSOPGAVEA.Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel2 Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en
ontvangsten)2 Wetsartikel 2 (agentschappen)2     B.De begrotingstoelichting3 1.Leeswijzer4  2.Het beleid8  2.1. Beleidsagenda8   2.2. Beleidsartikelen21   2.3. Niet-beleidsartikelen138 3.Bedrijfsvoering142 4.Agentschappen144 5.Verdiepingsbijlage176 6.Bijlage nieuwe begrotingsindeling194 7.Bijlage wettelijke grondslag voor
subsidieverlening199  8.Bijlage inzake ZBO's en RWT's202  9.Bijlage moties en toezeggingen203 10.Lijst van afkortingen230 11.Trefwoordenregister236A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat
van het Ministerie van Economische Zaken voor het jaar 2005 vast te stellen.Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2005. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2005.Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2005 vastgesteld. De in de begroting opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting
toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).Wetsartikel 2 (agentschappen)Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en lasten en kapitaaluitgaven
en ontvangsten van de agentschappen SenterNovem, EVD, Bureau I.E. en Telecom
voor het jaar 2005 vastgesteld. De in die begrotingen opgenomen begrotingsartikelen
worden toegelicht in onderdeel B van deze memorie van toelichting.De Minister van Economische Zaken,L. J. BrinkhorstB. BEGROTINGSTOELICHTINGDe toelichting bij de EZ-begroting 2005 kent de volgende opbouw.1. Leeswijzer2. Het beleid2.1 De Beleidsagenda2.2 Beleidsartikelen 1. Goed functionerende economie en markten in Nederland en Europa 2. Bevorderen van innovatiekracht 3. Een concurrerend ondernemingsklimaat 4. Doelmatige en duurzame energiehuishouding 5. Internationale economische betrekkingen 6. Vervallen: Vitale belangen ten tijde van crisis 7. Vervallen: Beheer bodemschatten 8. Economische analyses en prognoses 9. Voorzien in maatschappelijke behoefte aan statistieken10. Elektronische communicatie en post2.3 Niet-beleidsartikelen21. Algemeen22. Nominaal en onvoorzien23. Afwikkeling oude verplichtingen3. De bedrijfsvoering4. Agentschappen• SenterNovem• Economische Voorlichtingsdienst (EVD)• Bureau voor de Industriële Eigendom (Bureau I.E.)• Telecom5. Verdiepingsbijlage6. Bijlage nieuwe begrotingsindeling7. Bijlage wettelijke grondslag voor subsidieverlening8. Bijlage inzake ZBO's en RWT's9. Bijlage moties en toezeggingen10. Lijst van afkortingen11. Trefwoordenregister1 LEESWIJZERDe leeswijzer gaat in op de volgende onderwerpen:1. Nieuwe opzet beleidsartikelen2. Aanpassing artikelindeling en -structuur3. Resultaatverantwoordelijkheid versus systeemverantwoordelijkheid4. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid en raming5. Evaluatiebeleid6. Toerekening van apparaatuitgaven aan de beleidsartikelen7. Afwijkingen van de rijksbegrotingsvoorschriften1. Nieuwe opzet beleidsartikelenDe opzet van de beleidsartikelen in de begroting 2005 is gewijzigd met
als doel:• de leesbaarheid, inzichtelijkheid en consistentie te vergroten,• de relatie tussen beleidsagenda en beleidsartikelen beter zichtbaar
te maken,• het VBTB-gehalte van de EZ-begroting te vergroten en• de begroting dunner te maken.Elk beleidsartikel is opgesteld volgens eenzelfde format. In de inleiding
van het artikel wordt de relatie gelegd met de beleidsagenda en het Beleidsprogramma
Balkenende II en worden voor alle operationele doelen de belangrijkste acties
en beleidsbudgetten weergegeven. Vervolgens wordt per operationeel doel eerst
ingegaan op de prestatie-indicatoren en streefwaarden. Daarna komen in tabel-vorm
de gehanteerde instrumenten aan bod, uiteraard zoveel mogelijk gekoppeld aan
de daarvoor benodigde beleidsbudgetten, en worden de acties besproken die
EZ in 2005 uitvoert voor het desbetreffende operationele doel. Afgesloten
wordt met een overzichtstabel van alle budgetten voor het artikel en de evaluatieplanning
van het beleid.2. Aanpassing artikelindeling en -structuurDe begroting is een weerspiegeling van het beleid. Het beleid is dynamisch
en wordt aangepast op grond van nieuwe inzichten en prioriteitstellingen en/of
gewijzigde externe omstandigheden. In dat kader zijn in de begroting 2005
bij diverse beleidsartikelen operationele doelstellingen gewijzigd, samengevoegd
of toegevoegd. Deze wijzigingen beogen het VBTB-gehalte van de EZ-begroting
te vergroten, onder andere door operationele doelstellingen en het daaronder
vallende beleid beter op elkaar te laten aansluiten. Hieronder volgt een overzicht
van de belangrijkste wijzigingen.• De focus van EZ op economische politiek en het belang van Europese
integratie vraagt om een daarop toegesneden beleidsartikel. In artikel 1 wordt
daarom ingezoomd op de samenhangende beleidsterreinen marktwerking, algemene
economische politiek en Europese integratie en strategie.• De operationele doelstellingen van het innovatiebeleid (artikel
2 van de EZ-begroting) zijn gewijzigd, zodat beter inzicht wordt verschaft
in de bijdrage van EZ aan het innovatieklimaat in Nederland.• In artikel 6 in de EZ-begroting 2004 (crisisbeheersing) waren algemene
crisisbeheersing, oliecrisisbeleid en crisisbeheersing voor telecom en post
verenigd. Genoemde elementen zijn nu toegevoegd aan de artikelen 3, 4 en 10,
waar ze inhoudelijk thuishoren (crisisbeheersing op de desbetreffende beleidsvelden).
Artikel 6 is hiermee komen te vervallen als zelfstandig beleidsartikel.• Artikel 7 in de EZ-begroting 2004 betrof met name de gasbaten.
Dit artikel is ondergebracht in artikel 4 (energiebeleid). Het voordeel hiervan
is dat de prioriteiten van EZ op het energievlak geclusterd zijn in één
beleidsartikel. Artikel 7 is hiermee komen te vervallen als zelfstandig beleidsartikel.In de tabellen «Budgettaire gevolgen van beleid» die zijn
opgenomen in de beleidsartikelen, zijn ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid
de beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe
artikelstructuur. Voor deze jaren wijkt de presentatie (inclusief de verdeling
over beleidsartikelen en operationele doelen) derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. In de verdiepingsbijlage wordt voor de jaren 2003 en 2004 voor
de volledigheid wel aangesloten bij de desbetreffende formele begrotingen.
In de bijlage is een uitgebreide was-wordt-tabel opgenomen.3. Resultaatverantwoordelijkheid versus systeemverantwoordelijkheidDe Minister van Economische Zaken is verantwoordelijk voor het scheppen
van voorwaarden voor het realiseren van duurzame economische groei. Voor een
goede werking van de economie is het nodig dat private partijen binnen bepaalde
randvoorwaarden hun gang kunnen gaan. EZ werkt als een katalysator die de
(potentiële) economische groei moet voortstuwen. Op het gebied van marktwerking,
kennis- en innovatiebeleid, ondernemingsklimaat en het economische buitenlandbeleid
is EZ één van de relevante partijen. Ook worden ontwikkelingen
op die gebieden voortdurend door externe factoren beïnvloed. De eigen
sturing op de mate van doelbereik is hierdoor beperkt. Gelet op het voorwaardenscheppende
karakter van het beleid, is er sprake van een systeemverantwoordelijkheid
voor de Minister van EZ. Dit betekent dat het accent bij de verantwoording
komt te liggen op de wijze waarop EZ invulling heeft gegeven aan de inrichting
van het «beleidssysteem».4. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingBij de beleidsartikelen zijn de veronderstellingen ten aanzien van effectbereik
verwerkt in de beleidscontext en niet in een aparte paragraaf. In de meeste
gevallen zou bij het vermelden van de veronderstellingen in een aparte paragraaf
de beleidscontext ontbreken die juist nodig is om de veronderstellingen goed
te kunnen plaatsen en beoordelen.In algemene zin geldt dat de mate van doelbereik ten aanzien van de centrale
EZ-doelstelling, te weten de bevordering van duurzame economische groei, afhankelijk
is van vele factoren. De internationale conjunctuur is één van
die factoren die bij nagenoeg alle beleidsartikelen een belangrijke rol speelt.
Indien nodig is in de toelichting op de beleidsartikelen op meer specifieke
factoren ingegaan. Voorts zijn bij een aantal beleidsartikelen en in de paragrafen
inzake de batenlastendiensten gegevens opgenomen die indicatief zijn voor
doelmatigheid en raming. Zo zijn per beleidsartikel de personele uitgaven
gespecificeerd naar de «P en Q»-componenten. De programma-uitgaven
zijn niet gespecificeerd naar «P en Q», omdat deze componenten
van de raming geen stuurvariabelen zijn.5. EvaluatiebeleidPer 2002 is het evaluatiebeleid van EZ vernieuwd door middel van een EZ-richtlijn
voor evaluatie-instrumenten. Hierin is de Ministeriële Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid (RPE) verwerkt.
In hoofdlijn bevat het EZ-evaluatiebeleid de volgende elementen:• Er is een meerjarenprogrammering opgesteld, waarbij alle operationele
doelen (met bijbehorende instrumenten) zijn afgedekt met een periodieke evaluatie.• Aan de uitvoering van evaluatieonderzoeken worden kwaliteitseisen
gesteld waaraan in ieder geval moet worden voldaan.• Alle opzetten van evaluaties worden getoetst aan de eisen van de
RPE, alvorens de evaluatie van start gaat.• Jaarlijks wordt een integrale rapportage opgesteld aan de departementsleiding
over de kwaliteit van de evaluatiefunctie en worden verbetervoorstellen gedaan.• Een aantal verbeteringen is reeds in gang gezet, zoals bijvoorbeeld
het standaard afwegen of het evaluatieonderzoek extern dan wel intern wordt
uitgevoerd (op basis van een aantal criteria).• In 2004 wordt gewerkt aan een leidraad voor het toepassen van de
ex-ante evaluatie bij beleidsontwikkeling.Inmiddels werkt EZ twee jaar met deze nieuwe richtlijn en is een zichtbare
verbetering te constateren in de kwaliteit van de opzet en uitvoering van
evaluaties. Om de kwaliteit van de evaluatiefunctie te borgen wordt tevens
door de Auditdienst jaarlijks een audit uitgevoerd naar elementen van de evaluatiefunctie.Resultaten van afgeronde evaluatieonderzoeken en de beleidsfollow-up zijn
verwerkt in de desbetreffende beleidsartikelen.De programmering van de operationele doelen is opgenomen in de evaluatieparagraaf.
De integrale evaluatieplanning van EZ (inclusief de evaluaties van individuele
instrumenten) is opgenomen in het rijksbrede evaluatieoverzicht (EOR) van
het Ministerie van Financiën.6. Toerekening van apparaatuitgaven aan de beleidsartikelenDe personele uitgaven van het kernministerie EZ die direct verband houden
met beleidsuitgaven worden verbijzonderd naar de betreffende artikelen. De
personele uitgaven voor de Directoraten-Generaal die onder het kernministerie
vallen, zijn geraamd bij de beleidsartikelen 1 tot en met 5, alsmede beleidsartikel
10. De personele uitgaven zijn geraamd op basis van de formatieve sterkte
en de gemiddelde loonsom. Als verdeelsleutel is het aantal fte's per beleidsartikel
gehanteerd.De in dit opzicht als indirect te beschouwen personele uitgaven van het
kernministerie (algemene leiding, stafdirecties) worden geraamd op artikel
21 Algemeen. De materiële uitgaven van het kernministerie en de overige
apparaatuitgaven worden eveneens geraamd op artikel 21 Algemeen. Er heeft
geen toerekening van deze uitgaven aan de beleidsartikelen plaatsgevonden.Voor de diensten van EZ (NMa/DTe, SodM, CPB) geldt dat de integrale apparaatuitgaven
geraamd zijn op de betreffende beleidsartikelen (respectievelijk de artikelen
1, 4 en 8). Voor de ZBO's van EZ zijn de apparaatuitgaven geraamd op artikel
9 (CBS) en artikel 10 (OPTA).Voor de baten-lastendiensten (SenterNovem, EVD, Bureau I.E. en Telecom)
geldt een ander regime. De vergoedingen van EZ aan deze baten-lastendiensten
worden geraamd op de beleidsmatig daarvoor in aanmerking komende artikelen.
De paragrafen inzake de batenlastendiensten geven inzicht in de apparaatuitgaven
van SenterNovem, EVD, Bureau I.E. en Telecom.7. Afwijkingen van de rijksbegrotingsvoorschriftenIn afwijking van de voorschriften specificeert EZ bij de beleidsartikelen
de verplichtingenramingen in plaats van de uitgavenramingen, omdat de verplichtingenramingen
op het niveau van de artikelen het meeste inzicht geven in het actuele beleid.
Beleidsbeslissingen, zoals het introduceren of het beëindigen van subsidieregelingen,
zijn in de verplichtingenramingen immers direct traceerbaar. Vanwege de doorlooptijden
en betalingsschema's van subsidies, bieden de uitgavenramingen in dat opzicht
minder informatie. Overigens bevat de verdiepingsbijlage wel een specificatie
van de uitgavenramingen naar operationeel doel.De bedragen in de budgettaire paragraaf van de beleidsartikelen zijn uit
oogpunt van presentatie uitgedrukt in miljoenen, in plaats van in duizenden.2 HET BELEID2.1 BELEIDSAGENDA1. GROEI MOET!Het groeivermogen is afgenomenHet vermogen van de Nederlandse economie om extra welvaart te creëren
is de afgelopen jaren sterk afgenomen. Was het groeivermogen nog bijna 3%
in de periode 1995–1998, voor de periode 2004–2007 is het teruggelopen
naar 2¼%. Door krapte op de arbeidsmarkt en een relatief trage groei
van de arbeidsproductiviteit zijn de loonkosten per eenheid product eind jaren
negentig te sterk gestegen. Toen het vervolgens economisch minder ging, hebben
de lonen zich niet snel genoeg aangepast. Zo zijn de arbeidskosten per eenheid
product van 1998 tot 2004 met 12% meer toegenomen dan die van onze belangrijkste
Europese concurrenten, waardoor de concurrentiepositie van het Nederlandse
bedrijfsleven ten opzichte van de buitenlandse concurrenten is verslechterd.
Door de stijging van de arbeidskosten is ook de ruimte voor bedrijven om te
investeren fors afgenomen. Deze ontwikkelingen zijn een serieuze bedreiging
voor de werkgelegenheid en de welvaart. Op korte termijn kan alleen loonmatiging
de verhouding tussen de lonen en de arbeidsproductiviteit herstellen.Lange termijn kansen en bedreigingen van het groeivermogenLoonmatiging is geen middel om het groeivermogen op lange termijn op peil
te houden. Op lange termijn is het groeivermogen afhankelijk van onze reactie
op de vergrijzing en internationalisering. Door de vergrijzing moeten relatief
steeds minder mensen voor steeds meer mensen het geld verdienen, terwijl een
groeiende groep mensen een sterker beroep doet op relatief steeds duurdere
voorzieningen zoals de gezondheidszorg. Bij ongewijzigd beleid worden deze
voorzieningen (voor grote groepen) onbetaalbaar, ofwel moeten de belastingen
en premies drastisch omhoog1.Door de snelle opkomst van economieën als China en India, de verdere
vrijmaking van de internationale wereldhandel en de uitbreiding van de EU,
ondervinden Nederlandse bedrijven steeds meer concurrentie uit een groeiend
aantal landen. Deze ontwikkeling moeten we niet met angst en beven tegemoet
treden, maar met inzet en durf. Dus geen protectionisme, maar juist de strijd
aangaan door onze sterktes uit te bouwen en te benutten. De toenemende concurrentie
biedt vooral nieuwe mogelijkheden tot welvaartscreatie. Dat vraagt om versterking
van de economische structuur en dus om versterking van het groeivermogen.Het groeivermogen wordt bepaald door de groei van de arbeidsparticipatie
en van de arbeidsproductiviteit. De essentie van de groeibrief is dat meer
mensen aan het werk gaan en dat mensen met een baan langer en slimmer gaan
werken.Om meer mensen aan het werk te krijgen, richt het kabinet zich vooral
op bepaalde bevolkingsgroepen, zoals vrouwen en ouderen. Die moeten niet langer
worden gehinderd om te gaan of te blijven werken. Dat betekent betere kinderopvang
en meer mogelijkheden voor ouderen op de arbeidsmarkt. Ouderen langer actief
houden, is ook het middel om de trend te doorbreken dat we steeds eerder stoppen
met werken, terwijl we wel ouder worden.Verder werken Nederlanders veel minder uren dan hun collega's in het buitenland.
De totale arbeidsparticipatie in uren is laag en wordt steeds lager.
Deze trends wil het kabinet doorbreken door korter werken niet langer te stimuleren
maar langer werken aan te moedigen.Dat Europeanen en dan met name Nederlanders zoveel minder werken dan bijvoorbeeld
Amerikanen of Japanners, kan niet alleen verklaard worden uit de culturele
en persoonlijke voorkeuren. Met publieke en collectieve arrangementen is korter
werken jarenlang gestimuleerd. Gegeven de noodzaak tot groei wil het kabinet
nú langer werken stimuleren én mogelijk maken1. Of mensen uiteindelijk langer of korter willen werken blijft hun
individuele keuze. Alleen komt de prijs die voor extra vrije tijd betaald
moet worden, meer overeen met de maatschappelijke kosten ervan.Tenslotte moeten we slimmer en innovatiever gaan werken. De groei van
de arbeidsproductiviteit in Nederland ligt structureel lager dan in bijvoorbeeld
de Verenigde Staten (VS). Over 1995–2001 groeide de arbeidsproductiviteit
met gemiddeld 2% per jaar in de VS en slechts met 1,3% in Nederland. Dit is
maar ten dele te verklaren uit het relatief hoge niveau van de arbeidsproductiviteit
in Nederland. Landen met een vergelijkbaar niveau van de arbeidsproductiviteit
zoals de Scandinavische landen, realiseren een hogere groei van de arbeidsproductiviteit
dan Nederland. Door meer te investeren in kennis, bestaande kennis beter te
benutten, door ICT-toepassingen beter in te zetten, door versterking van het
ondernemingsklimaat én door betere werking van markten is dit te ondervangen.De Europese contextHet versterken van het groeivermogen is geen unieke Nederlandse uitdaging
en kan niet anders dan in Europees perspectief gezien worden. Alle landen
van de EU kampen immers met de problemen van de vergrijzing en de uitdaging
van de toenemende concurrentie. In de EU wordt algemeen onderkend dat versterking
van het groeivermogen essentieel is om de EU-doelstellingen op milieu, sociaal
en economisch vlak, zoals vastgelegd in de Lissabon-agenda, te realiseren.
Volledig in lijn hiermee heeft de volgende Europese Commissie van de EU versterking
van het groeivermogen centraal op haar agenda voor de komende jaren geplaatst.
De EU biedt ook de beleidskaders waarbinnen de lidstaten het groeivermogen
dienen te bevorderen. Zo heeft de Europese Grondwet – geplande inwerkingtreding
1 november 2006 – duidelijk gemaakt dat versterking van het groeivermogen
en gezonde overheidsfinanciën de twee pijlers zijn van het economisch
beleid2. De EU heeft bij het monetaire beleid
(ECB) en de kaders voor het begrotingsbeleid (SGP) – cruciaal voor de
macro-economische stabiliteit in de Unie – een duidelijk eigenstandige
rol.Een stabiel macro-economisch klimaat is een noodzakelijk, maar geen voldoende
voorwaarde voor herstel van het groeivermogen van de EU. Vergroting van het
Europese groeivermogen vereist ook substantiële structurele hervormingen,
zowel binnen de lidstaten als op EU-niveau. En op dat punt schieten de lidstaten
tekort. Er wordt nog onvoldoende van elkaar geleerd. Zo kennen Zweden en Denemarken
een duidelijk hogere ouderenparticipatie dan het Europees gemiddelde, is het
Verenigd Koninkrijk verder qua flexibiliteit op de arbeidsmarkt en is de innovatiegraad
in enkele (bijvoorbeeld Scandinavische) landen veel hoger dan in Nederland.In het hervormingsproces zorgt de Raad voor Concurrentievermogen voor
een integrale aanpak van het concurrentievermogen. Zo behandelt de Raad
voorstellen gericht op het versterken van de interne markt (bijvoorbeeld dienstenrichtlijn),
het versterken van onderzoek en ontwikkeling in de EU en het verbeteren van
het ondernemersklimaat voor het Europese bedrijfsleven (onder andere betere
regelgeving en chemische stoffenrichtlijn«REACH»). Van groot belang
is tevens een verbetering van de «governance» van het Lissabon-proces.
Een high-level group onder leiding van oud-premier Kok zal in het najaar van
2004 aan de Commissie voorstellen doen voor verbeteringen in het Lissabon-proces.
Op de Voorjaarstop van 2005 besluit de Europese Raad vervolgens over de inzet
tot 2010. Om de doelstellingen te realiseren dient binnen de Lissabon-agenda
focus aangebracht te worden: – first things first –. Zaak is ook
dat alle lidstaten zich aan deze geprioriteerde committeren. Alleen dan kan
Europa de in Lissabon gestelde doelen op het gebied van duurzame groei en
werkgelegenheid daadwerkelijk realiseren.Om het doorvoeren van de hervormingen te bespoedigen, dienen de procedures
rondom nationaal te implementeren Europese wetgeving hierop meer te worden
toegesneden. Snellere besluitvorming kan alleen plaatsvinden als die ook op
nationaal niveau democratisch is gelegitimeerd. Om de implementatie van Europese
richtlijnen te versnellen is een wetsvoorstel ingediend om het parlement in
een zo vroeg mogelijk stadium te betrekken bij de keuzes die in de Unie moeten
worden gemaakt (Kamerstuk 2003/2004 29 474, nr. 3).Uitgangspunten van het economisch beleidHet groeivermogen wordt gestimuleerd door marktwerking te bevorderen –
via het compenseren of wegnemen van marktimperfecties – en publieke
belangen efficiënt te borgen. Marktwerking wil niet zeggen dat de overheid
alles maar aan de markt moet overlaten. Goede marktwerking vraagt juist om
een actieve, een sterke overheid.Private partijen krijgen zo veel mogelijk ruimte én verantwoordelijkheid
om hun doelstellingen te verwezenlijken. Vanuit dit uitgangspunt zoekt het
kabinet naar een balans tussen individuele en collectieve verantwoordelijkheid.
Dit komt samen in de notie een sterke markt en een sterke
overheid: de markt heeft het primaat waar dat kan, en de overheid grijpt in waar dat moet1.Voor de uitvoering van dit beleid zijn verschillende instrumenten beschikbaar
met ieder hun specifieke waarde bij het wegnemen van bepaalde marktimperfecties.
Zo zijn financiële instrumenten als de WBSO zeer geschikt voor het compenseren
van positieve externe effecten van kennisontwikkeling, kan de overheid via
kredieten en garantiestellingen de onverzekerbare risico's van export naar
bepaalde landen opvangen en is wet- en regelgeving geschikt om misbruik van
marktmacht tegen te gaan en de mededinging te bevorderen. Of een bepaald instrument
uiteindelijk ook wordt ingezet hangt af van de vraag of de kosten van ingrijpen
opwegen tegen de baten. Dit vraagt om voortdurende evaluatie en waar nodig
aanpassing van het EZ-instrumentarium. Zo zullen – mede naar aanleiding
van de moties Hessels c.s. en Van Dam c.s. – in de te verschijnen Industriebrief
de contouren worden geschetst van het gemoderniseerde bedrijfsgerichte financiële
instrumentarium.Naast deze economische principes kiest het kabinet bij het opstellen van
zijn agenda bewust voor het stimuleren van excellentie en kwaliteit. De politiek
heeft te lang te veel aandacht gehad voor het herverdelen van de welvaart,
waardoor mensen onvoldoende gestimuleerd werden om hun talenten te ontwikkelen
en ontplooien. Dat is slecht voor het groeivermogen van de economie en voor
de vitaliteit van de maatschappij. Daarom verschuift de aandacht in het nieuwe ruimtelijk economisch beleid
bijvoorbeeld van het wegwerken van achterstanden naar het beter benutten van
de kansen en sterke punten in alle regio's. Zo worden de middelen voor bedrijventerreinen
niet langer meer evenredig verdeeld, maar gericht op 50 topprojecten van bovenregionale
betekenis en cruciaal voor de Nederlandse economie. En richt het innovatiebeleid
zich steeds meer op specifieke sterktes in de economie, die van strategisch
belang zijn.Leidend bij de invulling van de groeiagenda is voor het kabinet het streven
naar een duurzame economische groei. Daarom kiest
het kabinet voor ingrijpende maatregelen nu, om de welvaartscreatie op de
lange termijn zeker te stellen. Ook dient de synergie tussen de dimensies
economie, milieu en sociaal optimaal benut te worden, waarvoor technologische
en institutionele innovaties het middel zijn. Dat synergie kan worden bereikt,
illustreert het beleid rondom de Waddenzee. Om de duurzame bescherming en
ontwikkeling van de Waddenzee als natuurgebied te garanderen bleek een offensieve
strategie noodzakelijk hetgeen is uitgemond in het instellen van een Waddenfonds
van € 500 mln (onder regie van de minister van VROM) voor onder
meer natuur, vermindering externe bedreigingen en duurzame economische ontwikkeling.
Tegelijkertijd wordt de mechanische kokkelvisserij vanaf 1 januari 2005 beëindigd
en wordt gaswinning onder de Waddenzee onder strikte voorwaarden toegestaan.
In het klimaatbeleid is het systeem van verhandelbare emissierechten een goed
voorbeeld hoe synergie te bereiken is tussen economische en milieudoelstellingen.
Ook het beleid gericht op een transitie naar een duurzame energiehuishouding,
en het in kaart brengen van economische en maatschappelijke aspecten van nanotechnologie
zijn goede voorbeelden waarbij op een inventieve manier publieke en private,
economische en milieu, en huidige en toekomstige belangen efficiënt tegen
elkaar worden afgewogen.Kabinetsnotitie «Kiezen voor groei»In de notitie «Kiezen voor Groei» heeft het kabinet in juli
2004 19 activiteiten aangekondigd ter bevordering van duurzame en structurele
economische groei. Rond de aanstaande jaarwisseling wordt een kabinetsnotitie
aan de Tweede Kamer verzonden met de uitwerking van de aangekondigde acties,
waarin wordt aangegeven door wie en wanneer bepaalde activiteiten uitgevoerd
en afgerond zullen worden.Box 1: Uitwerking van de groeiagendaHet beleid gericht op groeiversterking is uiteengezet
in de volgende brieven:• Groeibrief «Kiezen voor groei» (Kamerstuk 2003–2004, 29 696, nr. 1) is de brede hervormingsagenda
van het kabinet. De brief schetst uitgangspunten op macroniveau en plaatst
verschillende structurele hervormingen in perspectief.• De Industriebrief onderschrijft het belang van de industrie voor
de Nederlandse (kennis)economie en bevat acties om de concurrentiepositie
van de industrie en de verschillende industriële sectoren te versterken.• Met de nota «Pieken in de Delta»
(Kamerstuk 2003–2004, 29 697, nr. 1) wordt het regionaal economisch
beleid meer gericht op versterking van het groeivermogen. Niet het wegwerken
van achterstanden, maar het beter benutten van sterktes voor alle regio's
komt centraal te staan.• De Innovatiebrief «In actie voor innovatie» (Kamerstuk 2003–2004, 27 406, nr. 4) geeft de agenda voor
het Innovatiebeleid tijdens deze kabinetsperiode. Uitwerking van de acties
vindt plaats in nauw overleg met het Innovatieplatform.• De Ondernemerschapbrief «In actie voor
ondernemers» (Kamerstuk 2003–2004, 29 200-XIII,
nr. 36) geeft op basis van een analyse van knelpunten een overzicht van de
acties gericht om het ondernemerschap te versterken. Er wordt aandacht gegeven
aan de start van bedrijven, de groei en een succesvolle overdracht van bedrijven.• Het «Actieplan Internationaal Ondernemen» bevordert het internationaal ondernemen door Nederlandse bedrijven.
Belangrijk onderdeel van het plan is een herziening van het buitenland instrumentarium
en een betere publiek private samenwerking op dit beleidsterrein.• In de Rijksbrede ICT-agenda «Beter presteren
met ICT» (Kamerstuk 2003–2004, 26 643, nr. 47) en
de Breedbandnota «Een kwestie van tempo en beter
benutten» (Kamerstuk 2003–2004, 26 643, nr. 53)
worden acties aangekondigd om de rol van ICT-netwerken en het stimuleren van
ICT-toepassingen te bevorderen. Betere benutting van ICT kan de arbeidsproductiviteitsgroei
en daarmee de groei fors versnellen.In 2005 staat de uitvoering van de acties uit de Groeibrief en de daaraan
verwante brieven (zie box) centraal. Deze acties worden geordend rond drie
thema's:1. Dynamiek.2. Een concurrerend ondernemingsklimaat.3. Vernieuwing.2. DYNAMIEKTer bevordering van meer dynamiek en een sterke borging van publieke belangen
heeft het kabinet in 2005 de volgende drie prioriteiten:1. Betere werking internationale markten.2. Bevorderen dynamiek op (semi-publieke) markten.3. Beschermen van de belangen van de consument.1. Betere werking internationale marktenEind juli 2004 hebben de WTO-leden in Genève een raamwerkakkoord
bereikt voor verdere onderhandelingen in de WTO Doha Ronde voor de onderwerpen
landbouw (met daarbij speciale aandacht voor katoen), markttoegang voor industriegoederen,
handelsfacilitatie en de ontwikkelingsdimensie van de ronde. Daarnaast was
er specifieke aandacht voor het belang van diensten, waarbij een datum is
genoemd voor het indienen van (verbeterde) aanbiedingen (mei 2005). Dit raamwerk
zal in de aanloop naar de WTO-top in Hong Kong in december 2005 verder uitonderhandeld
worden. Na het verlies aan momentum vanwege Cancún, kan nu de blik
weer op de toekomst gericht worden. Het belang van dit akkoord mag om velerlei
redenen niet onderschat worden. Positieve ontwikkeling is dat ontwikkelingslanden
steeds volwaardiger onderhandelingspartners zijn geworden. Duidelijk is ook
dat ontwikkelingslanden niet meer over één kam geschoren kunnen
worden. Tussen ontwikkelingslanden bestaan grote verschillen,
die tot uiting komen in verschillende onderhandelingsposities.Het kabinet streeft als voorzitter van de EU in 2004 en daarna naar een
constructieve inbreng van de EU in het WTO-onderhandelingsproces. Het kabinet
zal de aanstaande bilaterale EU-toppen in het najaar van 2004 met onder andere
China, India en Zuid-Korea gebruiken om de voortgang in de onderhandelingen
te stimuleren.2. Bevorderen dynamiek op (semi-publieke) marktenAmbitie van het kabinet is om in 2007 voor alle netwerksectoren tot de
top vijf van Europa te behoren qua dienstverlening. In 2005 komt het Energierapport
uit dat ingaat op de thema's voorzieningszekerheid, Europeanisering en de
kosteneffectiviteit van overheidsingrijpen in de energiemarkt. In 2005 ontvangt
de Tweede Kamer tevens de gasvisie, waarin de vraag centraal staat hoe de
publieke belangen op de gasmarkt geborgd kunnen worden en hoe een effectieve
concurrentie op de groothandelsmarkt wordt gerealiseerd.De belangrijkste acties voor 2005 zijn:• Splitsing en privatisering energiebedrijven; in 2004 is besloten om privatisering van regionale energienetwerken
te verbieden tot aan 1 januari 2007. Energiebedrijven mogen wel hun commerciële
activiteiten voor 1 januari 2007 afsplitsen. Deze voorwaarden worden nader
uitgewerkt in wetgeving (splitsing energiebedrijven) die eind 2005 in werking
dient te treden.• Leveringszekerheid en voorzieningszekerheid; conform de richtlijnen rapporteert in juli 2005 het kabinet voor
de eerste keer aan de Europese Commissie over de ontwikkeling van de vraag
en aanbod op de energiemarkt en over de kwaliteit en de staat van onderhoud
van de netten.• Ontwikkeling regionale energiemarkt Noordwest
Europa; Nederland werkt samen met België, Luxemburg, Duitsland
en Frankrijk aan een grote regionale energiemarkt. Ook wordt gewerkt aan een
verbinding met Noorwegen (elektriciteit) en een verbinding met Groot-Brittannië
(gas en elektriciteit).• Energietransitie; begin 2005 start
de Unieke Kansen Regeling (totaal budget € 35 mln), waarmee de gezamenlijke
projecten van bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties
worden ondersteund. De beste voorstellen zullen worden beloond.• Groene stroom; In 2005 vervalt de gedeeltelijke
vrijstelling van de Energie Belasting voor groene stroom, wordt de MEP op
grond van de tussenevaluatie aangepast en worden de MEP-subsidietarieven verhoogd.
In 2005 zal het uitgiftestelsel wind offshore inwerking treden. Ook wordt
de ingebruikname van het Near Shore Windpark Egmond verwacht.• Uitgifte frequenties voor digitale radio en
televisie; in 2005 vindt de uitgifte van digitale radiofrequenties
(TDAB) plaats en wordt een begin gemaakt met de omschakeling van analoge naar
digitale ethertelevisie (DVBT).• Nieuwe Postwet; in 2005 wordt een nieuwe
Postwet opgesteld. Hierin worden de rechten en plichten van alle marktpartijen
vastgelegd en wordt de universele dienst wettelijk gewaarborgd. In 2006 wordt
het bestaande monopolie voor brievenpost teruggebracht naar brieven tot 50
gram.• Tegengaan oneigenlijke concurrentie door overheden; om oneigenlijke concurrentie door overheden en non-profitorganisaties
te voorkomen worden in de loop van 2005 gedragsregels opgesteld en geïmplementeerd.3. Betere bescherming consumentVoor een goede marktwerking zijn kritische én sterke consumenten
noodzakelijk. Om de belangen van consumenten te borgen worden in 2005 de volgende
acties uitgevoerd:• Uitwerking Strategisch Actieprogramma voor de
Consument; het opzetten van een publiekrechtelijke consumentenautoriteit,
voor effectieve handhaving van consumentenrecht ten aanzien van inbreuken
met een collectief karakter. Daarnaast wordt een centraal informatieloket
opgezet dat consumenten met vragen, klachten of een geschil doorverwijst naar
de juiste instantie. Tenslotte zal een adequate klachtafhandeling bij bedrijven
en het aangesloten zijn bij geschillencommissies worden gestimuleerd.• Betere consumentenbescherming in netwerksectoren; om de consument op de energiemarkt beter te beschermen tegen onrechtmatige
gedragingen wordt het toezicht en de handhaving op de energiemarkten in 2005
verder uitgebreid met procedures voor onder andere bestuurlijke boetes. De
consumentenbescherming op de telecommunicatiemarkt is verbeterd in de nieuwe
Telecomwet en wordt verbeterd door de lagere regelgeving (2005) te wijzigen.
Ook wordt gewerkt aan een betere bescherming van de consument op internet
en wordt meer aandacht besteed aan het stroomlijnen van klachten- en geschilprocedures,
verbeteren van de vergelijkbaarheid van aanbieders, verlagen van overstapdrempels
en zaken als spam en veilig internetgebruik.3. EEN CONCURREREND ONDERNEMINGSKLIMAATDe concurrentiekracht van het Nederlands bedrijfsleven en het investerings-
en vestigingsklimaat zijn snel verslechterd. Om het ondernemingsklimaat te
versterken en het vestigingsklimaat voor buitenlandse bedrijven te verbeteren
heeft het kabinet gelijk na zijn aantreden al een aantal belangrijke acties
in gang gezet. Belangrijke stap hierin is ook de substantiële verlaging
van het tarief van de Vennootschapsbelasting. In 2005 heeft het kabinet op
dit terrein de volgende drie prioriteiten:1. Verbetering van de regelgeving.2. Meer ruimte voor ondernemerschap.3. Een nieuw regionaal economisch beleid.1. Verbetering van de regelgevingOm het ondernemingsklimaat in Nederland te verbeteren is het van belang
te kijken naar de kwaliteit en de kwantiteit van de regelgeving, naar de administratieve
lasten en andere kosten die deze regelgeving voor ondernemers opleveren. Voor
2005 staan daarvoor de volgende acties gepland:• Vermindering van de administratieve lasten;
in de brief «Meer ruimte voor ondernemers door minder lasten»
geeft het kabinet de voorstellen waarmee een administratieve lastenreductie
van € 3 mld in 2007 wordt gerealiseerd. Op het terrein van EZ is
in totaal voor € 126 mln aan voorstellen ingediend om de administratieve
lasten te verminderen. Dat is ongeveer 19% van de totale administratieve lasten
die de EZ-regelgeving veroorzaken (meer informatie over de acties van EZ in 2005 staat in artikel 3, onder operationeel doel B). Er wordt gezocht
naar verdere mogelijkheden om de administratieve lasten te verminderen, onder
meer door ICT-toepassingen. Binnen het programma ICT en Administratieve Lasten
(ICTAL) zijn generieke ICT-voorzieningen ontwikkeld -zoals het Bedrijvenloket,
het Basis Bedrijvenregister en de Overheidstransactiepoort- die door overheden
worden ingezet in hun informatieverkeer met het bedrijfsleven om zo de administratieve
lasten te verlichten.• Verminderen tegenstrijdige regelgeving;
strijdige regelgeving wordt momenteel onder de loep genomen in een aantal
gemeenten. Streven is om in december 2004 de meest relevante strijdigheden
te hebben opgelost. Deze oplossingen zullen landelijk bruikbaar moeten worden
gemaakt door andere gemeenten en uitvoeringsorganisaties.• Taskforce Vereenvoudiging Vergunningen;
de taskforce Vereenvoudiging Vergunningen komt in het begin van 2005 met voorstellen
voor het terugdringen van de (administratieve) lasten, beperking van de doorlooptijden
van vergunningen en stroomlijning van verschillende vergunningen.• Vermindering nalevingskosten; bedrijven
moeten vaak omvangrijke investeringen doen en hoge kosten maken om aan bepaalde
regels te kunnen voldoen. Eind 2004 wordt in kaart gebracht of en hoe de nalevingkosten
van regelgeving kunnen worden gemeten (cf. motie-Aptroot/Smeets (29 515,
nr. 18)).2. Meer ruimte voor ondernemerschapIn 2005 voert het kabinet de volgende acties voor versterking van het
ondernemerschap:• Aanpassing BBMKB; veel starters en
MKB hebben geen toegang tot kleine kredieten. Om dit op te lossen wordt gedacht
aan het verhogen van het garantiedeel voor borgstellingkredieten (BBMKB) onder
de € 100 000. Ook zal de promotie van de BBMKB aan banken en
starters worden vergroot.• Een concurrerend corporate governance stelsel; in 2005 vindt een fundamentele herbezinning op het structuurregime
plaats, wordt gewerkt aan het slechten in Europees verband van barrières
voor grensoverschrijdende activiteiten van ondernemingen en wordt een monitoringcommissie
ondersteund die gaat toezien op de follow-up van de aanbevelingen van de commissie
Tabaksblat. In 2005 wordt tevens gewerkt aan de vereenvoudiging en flexibilisering
van het vennootschapsrecht, onder meer door aanpassing van bepalingen omtrent
BV's.• Bedrijfsoverdrachten; om te zorgen
dat meer bedrijven bij de pensionering van de ondernemer succesvol worden
overgedragen wordt samen met ondernemersorganisaties onder andere een toolkit
voor bedrijfsoverdrachten ontwikkeld.• Het actieplan veilig ondernemen; het
kabinet heeft samen met VNO/NCW, MKB-Nederland en het Verbond van Verzekeraars
het Actieplan Veilig Ondernemen gelanceerd. Kern van dit plan is een vermindering
van de criminaliteit in 2008 met 20%. EZ is daarbij verantwoordelijk voor
het project Aanpak Transportsector en het project Aanpak Urgente bedrijvenlocaties.• Actieprogramma Internationaal ondernemen;
het Actieprogramma Internationaal Ondernemen heeft tot doel de positie van
het Nederlands bedrijfsleven op internationale markten te versterken. De oprichting
van een Dutch Trade Board moet leiden tot krachtenbundeling en daarmee tot
een versterking van de exportbevordering. Tevens wordt in 2005 het instrumentarium
van EZ en Ontwikkelingssamenwerking beter op elkaar afgestemd
en wordt het PSB-programma vernieuwd. Ook komt er meer aandacht voor hoogwaardige
export in het exportinstrumentarium.3. Een nieuw regionaal economisch beleidDe regionale welvaartsverschillen in Nederland zijn klein en beleid om
deze verschillen verder te verkleinen blijkt nauwelijks effectief. Daarom
richt het kabinet in het ruimtelijk economisch beleid de aandacht op het grijpen
van economische kansen en niet langer op het wegwerken van welvaartsverschillen1. Zo zal het kabinet samen met andere overheden, kennisinstellingen
en het bedrijfsleven extra aandacht besteden aan innovatieve regio's, de zogenaamde
hotspots: brainport Eindhoven/Zuidoost-Brabant, Oost-Nederland (Twente/Gelderland)
en de Noord- en Zuidvleugel van de Randstad. Een goede bereikbaarheid van
economische kerngebieden (inclusief mainports) vormt een sleutelfactor voor
een internationaal concurrerend ondernemingsklimaat. In 2005 wordt in samenwerking
met V&W een economische visie ontwikkeld op de lange termijn concurrentiekracht
van Schiphol.In voorbereiding op de volgende periode van Europese Structuurfondsen
wordt in 2005 een nationaal strategiedocument opgesteld en zal bijvoorbeeld
de bijdrage van grensoverschrijdende samenwerking aan de versterking van de
economische structuur meer aandacht krijgen. Bijzondere aandacht in 2005 gaat
uit naar:• Versterking stedelijke economie; om
de stuwende economische kracht van steden stevig te benutten zet het kabinet
in het kader van het onderdeel economie van het GSB III (2005–2009) € 160
mln in. Hiermee worden vanaf 2005 economische programma's gestimuleerd in
de 30 grote steden die onder andere gericht zijn op vermindering criminaliteit
tegen ondernemers, de aanpak van verouderde bedrijventerreinen en versterking
van de innovatiekracht.• Bedrijventerreinen; voor een sterk
en gevarieerd aanbod van bedrijventerreinen wordt in 2005 gestart met de realisatie
van de 50 Topprojecten. Dat zijn bedrijventerreinen die van nationaal belang
zijn voor de concurrentiekracht. Daarnaast werkt het kabinet aan het verbeteren
van de kwaliteit, veiligheid en uitstraling van de bedrijventerreinen in Nederland.• Een betere uitvoering van beleid in de regio; de effectiviteit van het regionaal economisch beleid wordt verbeterd
door de werkzaamheden van uitvoerende organisaties zoals de ROM's en Syntens
beter op elkaar te laten aansluiten. In 2005 zal deze stroomlijning starten,
mede geïnitieerd vanuit het project Andere Overheid (PAO).4. VERNIEUWINGUit verschillende analyses en studies blijkt dat de Nederlandse economie
onvoldoende profiteert van de hoge kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek,
van de hoog opgeleide beroepsbevolking en van het toepassen van de (goede)
ICT-voorzieningen. Mede om dit te veranderen heeft het kabinet het Innovatieplatform
ingesteld. In de tweede helft van 2004 komt het Innovatieplatform met adviezen
over het stimuleren van innovatie in het MKB, het dynamiseren van de kennisketen,
het verbeteren van het beroepsonderwijs en het analyseren van de strategische
innovatiegebieden voor de Nederlandse economie. Voor het groeivermogen is
het van groot belang dat op basis van deze adviezen knelpunten in het innovatiesysteem
snel worden aangepakt.Het kabinet heeft op dit beleidsterrein de volgende drie prioriteiten:1. Meer innovatieve bedrijven.2. Meer strategische innovatiegebieden en versterking kennisinfrastructuur.3. Stimuleren van de ontwikkeling en gebruik van ICT en breedband.1. Meer innovatieve bedrijvenSlechts 1/3e van de MKB-bedrijven innoveert. Tegelijkertijd neemt de innovativiteit
van het industriële MKB af. Om deze ontwikkeling te keren voert het kabinet
de volgende acties uit:• Stimulering innovatie in het MKB; om
de interactie tussen MKB-bedrijven en kennisaanbieder te bevorderen worden
in het najaar van 2004 de eerste honderd vouchers uitgereikt als onderdeel
van een pilotproject. In 2005 wordt het experiment verbreed. Om het MKB een
verdere impuls te geven worden de mogelijkheden onderzocht om in Nederland
de Amerikaanse SBIR-aanpak toe te passen. Bij deze methode worden overheden
verplicht om een bepaald percentage van hun uitgaven aan externe onderzoeksopdrachten
te besteden bij het MKB.• Start TechnoPartnerprogramma; als onderdeel
van het TechnoPartnerprogramma start per januari 2005 de «Seed faciliteit»
om privaat durfkapitaal voor starters te mobiliseren. Daarnaast starten de
eerste projecten in het kader van het SKE-programma, gericht op het professioneel
ondersteunen van technostarters.2. Meer strategische innovatiegebieden en versterking
kennisinfrastructuurExcellente clusters worden een steeds belangrijkere vestigingsplaatsfactor
voor R&D-intensieve bedrijven en kenniswerkers. Hiertoe zet het kabinet
in 2005 met name in op de volgende acties:• Nieuwe strategische samenwerkingsverbanden; vanaf 2005 ondersteunt EZ samen met OCW vanuit de smart mix nieuwe
publiek-private samenwerkingsverbanden op gebieden die aansluiten bij onze
sterktes en excellent onderzoek. Bij de keuzes zullen de wetenschappelijke
excellentie en het valorisatieperspectief worden meegewogen.• Andere financiering en aansturing TNO en GTI's; in lijn met de evaluatie zullen TNO en de Grote Technologische Instituten
(GTI's) zich meer gaan richten op de vraag van bedrijven, maatschappelijke
organisaties en overheid. Het is hiermee van belang dat deze vraag in de aansturing
en financiering meer centraal komt te staan en dat de kloof tussen bedrijven
en kennisinstellingen fors verkleind wordt. De ervaringen met het opstellen
van de Energie Onderzoek Strategie (EOS) en met programmatische sturing in
het kader van ICES/KIS zullen hierbij worden betrokken.• Verbeteren toegankelijkheid Nederland voor internationaal
toptalent; het kabinet heeft besloten tot één loket,
kortere procedures en beperkte leges voor het toelaten van kenniswerkers met
een arbeidscontract. Het kabinet zal nog dit jaar bezien welke belemmeringen
er zijn voor kennismigranten om zich als zelfstandige te vestigen in Nederland
en op welke wijze die belemmeringen kunnen worden weggenomen.3. Stimuleren van de ontwikkeling en gebruik van ICT en
breedbandNederland behoort qua ICT-netwerken tot de top, maar profiteert nog onvoldoende
van de kansen die ICT biedt om de productiviteit te versnellen. Acties om
dit te verbeteren zijn uitgewerkt in de ICT-agenda («Beter presteren
met ICT») en de Breedbandnota («Een kwestie van tempo en betere
benutting»). In het najaar van 2004 komt de Impulscommissie
Breedband met aanbevelingen om de ontwikkeling van breedband in Nederland
te stimuleren. De belangrijkste acties voor 2005 zijn:• Mobiel betalen en betalen via internet;
samen met financiële instellingen, telecom- en ICT-bedrijven en de zogenaamde
«merchants» (thuiswinkels, mediabedrijven, ANWB, parkeerbedrijven)
wil het kabinet een infrastructuur opzetten die mobiel betalen en betalen
via internet mogelijk moet maken. In 2005 wordt een analyse gemaakt van de
maatschappelijke kostenbaten van de verschillende infrastructuren en wordt
een aantal demonstratieprojecten gestart.• Ontwikkeling ICT-diensten; op terreinen
als het onderwijs, de zorg, mobiliteit en veiligheid zal actie worden ondernomen
om de daar bestaande knelpunten aan te pakken door gebruik van innovatieve
breedbandige ICT-toepassingen.• Regieorgaan ICT voor onderzoek en innovatie; in 2005 zal het regieorgaan ICT voor onderzoek en innovatie starten
met de eerste projecten die moeten leiden tot meer samenwerking in het ICT-onderzoek
en een sterkere aandacht voor benutting van onderzoek.5. SLOTPARAGRAAFOnderstaand is een selectie van de belangrijkste wijzigingen (kasuitgaven
en ontvangsten) opgenomen ten opzichte van de begroting 2004. Een volledig
overzicht van de majeure beleidsmatige verplichtingenmutaties is opgenomen
in de verdiepingsbijlage.Uitgaven
(in € mln) 200420052006200720082009Stand ontwerpbegroting 20041 643,51 499,31 405,01 420,71 411,9 Artikel 2 Innovatiekracht      Fes-bijdrage Bsik innovatie (deels
VJN)29,243,444,144,135,4 Fes-bijdrage IS-regeling9,19,19,19,19,1 Kennisenveloppe(VJN) 7,331,675,092,7 Vermogensnormering NIVR 4,64,54,44,3 Artikel 3 Ondernemingsklimaat      Scheepsbouw (VJN)30,030,010,0   Artikel 4 Energiehuishouding      Fes-bijdrage Bsik
energie (deels VJN)4,58,17,77,66,2 Joint Implementation(VJN)– 13,6– 19,5– 15,9– 15,1– 16,3 COVA– 4,0– 10,0– 6,0   Artikel 9 CBS      Europese statistieken (deels VJN)3,85,35,75,95,6 Artikel 10 Elektronische comm. en post      ICTAL 6,04,20,7  Diverse artikelen      Geparkeerde taakstelling Vpb-verlaging  – 53,0– 104,0– 120,0 Rijksbrede aanvullende PIA-taakstelling – 35,0– 50,0– 100,0– 100,0 Invulling rijksbrede PIA-taakstelling19,128,428,428,428,4 (Extra) Efficiencytaakstelling – 2,2– 3,3– 4,3– 4,3 Diverse mutaties VJN23,48,314,014,614,8 Overige mutaties (deels VJN)17,7– 0,70,1– 3,0– 2,9 Stand ontwerpbegroting 20051 762,71 582,41 436,21 384,11 364,91 374,1 Ontvangsten
(in € mln) 200420052006200720082009Stand ontwerpbegroting 20042 536,02 025,21 981,82 081,12 080,8 Artikel 1 Economie en
markten      Boetes Nma (deels VJN)25,0110,065,030,030,0 Artikel 2 Innovatiekracht      Fes-bijdrage Bsik innovatie (deels
VJN)29,243,444,144,135,4 Fes-bijdrage IS-regeling9,19,19,19,19,1 Twinning– 15,9     Vermogensnormering NIVR (deels
VJN)20,0     Artikel 4 Energiehuishouding      Gasbaten (deels VJN)380,0877,0615,0293,0381,0 Fes-bijdrage Bsik
energie (deels VJN)4,58,17,77,66,2 COVA– 4,0– 10,0– 6,0   Diverse artikelen      Diverse mutaties VJN– 114,0– 137,5– 132,5– 130,6– 130,5 Overige mutaties (deels VJN)7,52,03,3– 1,1– 1,5 Stand ontwerpbegroting 20052 877,42 927,32 587,52 333,22 410,52 573,0Onderstaand worden de belangrijkste mutaties kort toegelicht.Intensiveringen• Vanuit het Fes zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de
regeling Besluit Subsidies Investeringen kennisinfrastructuur (Bsik). EZ stimuleert
zo ontwikkeling en overdracht van kennis op belangrijke kennisgebieden.• Ook voor de regeling Innovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten (IS)
is vanuit het Fes voor de jaren 2004 tot en met 2008 een bijdrage verleend.
Betreft doorwerking vanuit de investeringsimpuls 1998.• Aan de EZ-begroting zijn middelen toegevoegd vanuit de kennisenveloppe
uit het regeerakkoord. De middelen worden gebruikt voor TechnoPartner en publiek-private
samenwerking binnen de Smart Mix.• EZ verleent € 50 mln productiesteun voor scheepsbouw
via verlenging van de TROS-regeling en heeft € 20 mln gereserveerd
voor een garantieregeling.• Het CBS moet regelmatig voldoen aan nieuwe Europese statistische
verplichtingen.• Voor verdere uitvoering van het programma ICT en administratieve
lasten (ICTAL) is een bedrag van € 10,9 mln nodig.Overige mutaties• De subsidies aan bedrijven worden gekort om een deel van de verlaging
van de vennootschapsbelasting (Vpb) te kunnen compenseren. In afwachting van
een nadere verdeling over de betrokken departementen is deze Vpb-taakstelling
vooralsnog op de EZ-begroting geparkeerd.• In het kader van de rijksbrede vermogensnormering is in 2004 een
bedrag van € 20 mln van het Revolving Fund van het NIVR afgeroomd.
Deze middelen komen met rente terug voor lucht- en ruimtevaartbeleid in de
jaren 2005 tot en met 2009.• Door de lagere marktprijs voor CO2-reductie kan de raming
voor aankoop van CO2-reductie-eenheden in het kader van de Nederlandse
Kyoto-doelstelling omlaag.• Omdat de inkomsten uit de heffing van de Stichting Centraal Orgaan
Voorraadheffing Aardolie (COVA) hoger zijn dan de kosten, kan de heffing omlaag.• De rijksbrede aanvullende taakstelling voor Professioneel Inkopen
en Aanbesteden (PIA) is op de EZ-begroting geparkeerd. Deze zal aan de hand
van een nog vast te stellen verdelingsvoorstel bij Voorjaarsnota 2005 over
alle departementen worden verdeeld.• Van de bij Miljoenennota 2004 op de EZ-begroting geparkeerde taakstelling
PIA van € 50 mln structureel, is inmiddels € 30 mln structureel
met maatregelen belegd en over alle departementen verdeeld.• Het aandeelhouderschap en de ontvangstramingen voor Holland Casino,
Twinning en UCN zijn aan het Ministerie van Financiën overgedragen.• Aanpassing raming van ontvangsten NMa boetes.2.2 DE BELEIDSARTIKELEN1 GOED FUNCTIONERENDE ECONOMIE EN MARKTEN IN
NEDERLAND EN EUROPAOverzichtBeleidAlgemene doelstellingOperationele doelstellingenHet bevorderen van een
goed functionerende economie en
goed functio- nerende markten in Neder- land en in Europa,
en het stimuleren van verdere economische integratie in Europa.A. Optimale strategie- en besluitvorming
ten behoeve van het vergroten van de structurele economische
groei van Nederland. B. Optimale strategie- en besluitvorming
ten behoeve van het vergroten van het groei- en concurrentievermogen van
de EU, onder meer door het verdiepen
en verbreden van de interne markt. C. Versterken van concurrentie op
Nederlandse markten. D. Versterken van de positie van de consument.GrafiekenAandeel artikel 1 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 1 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln1.1. Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Het bevorderen van een goed functionerende economie en goed functionerende
markten in Nederland en in Europa, en het stimuleren van verdere economische
integratie in Europa.De afgelopen jaren is het duurzaam economisch groeivermogen van Nederland
verslechterd. Als we onze individuele welvaart en onze collectieve voorzieningen
in stand willen houden, moet deze trend worden doorbroken. Vergroting van
de duurzame groei dient onze hoogste prioriteit te zijn. Om Nederland weer
bij de top van Europa aan te laten sluiten. En zodat de EU op mondiaal niveau
tot de top blijft behoren.Dit alles vraagt om een sterke economische structuur, zowel op nationaal
als op Europees niveau, met een gezond macro-economisch beleid, budgettaire
stabiliteit, goede randvoorwaarden voor innovatie1,
ondernemerschap2, internationaal ondernemen3 en goed functionerende netwerksectoren4. Dit beleidsartikel richt zich op de algemene randvoorwaarden voor
economische groei door het bevorderen van een goed functionerende economie
en goed functionerende markten in Nederland en Europa, en het stimuleren van
verdere economische integratie binnen Europa.Verantwoordelijkheid EZ voor realiseren streefwaardenEZ is medeverantwoordelijk voor het scheppen van de randvoorwaarden waarbinnen
de Nederlandse en Europese economie en markten optimaal kunnen functioneren.
De Minister van EZ is derhalve systeemverantwoordelijk.Operationele doelstellingenEen gezond macro-economisch beleid en budgettaire stabiliteit zijn belangrijke
voorwaarden voor een sterke economische structuur. Hierbij kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan een optimaal niveau en verdeling van collectieve lasten.
De mate van marktwerking en de wijze van marktordening vormt een andere essentiële
factor van invloed op de kwaliteit van de economische structuur, en daarmee
op duurzame economische groei. Dit geldt niet alleen voor goederen- en dienstenmarkten,
maar zeker ook voor de wijze waarop de arbeidsmarkt gereguleerd is. Tenslotte
vormt verdergaande integratie en verbreding van de Europese interne markt
een belangrijke pijler voor het vergroten van de nationale groei, met name
omdat Nederland als kleine open economie in hoge mate afhankelijk is van het
buitenland, en vooral van onze Europese buren. De algemene beleidsdoelstelling
kan worden opgesplitst in de volgende operationele beleidsdoelstellingen:A. Optimale strategie- en besluitvorming t.b.v. het vergroten van de structurele
economische groei van Nederland.B. Optimale strategie- en besluitvorming t.b.v. het vergroten van het
groei- en concurrentievermogen van de EU, onder meer door het verdiepen en
verbreden van de interne markt.C. Versterken van concurrentie op Nederlandse markten.D. Versterken van de positie van de consument.Beleidsprogramma Balkenende IIHet versterken van onze economische basis is één van de
hoofdlijnen van het huidige kabinet. Hiertoe heeft het kabinet reeds substantiële
ombuigingen doorgevoerd om de overheidsfinanciën op orde te houden en
zijn diverse maatregelen genomen om de arbeidsparticipatie te bevorderen en
uitkeringsafhankelijkheid terug te dringen.Tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de EU in 2004 en de follow-up
daarvan in 2005, heeft Nederland een uitgelezen kans zich nadrukkelijk en
goed te positioneren in de uitgebreide EU. EZ zet zich daarbij met name in
voor een verbetering in de implementatie van de Lissabonstrategie.Activiteiten ter versterking van concurrentie worden zowel door Europese
als binnenlandse ontwikkelingen aangedreven. De komende jaren wordt met name
gewerkt aan versterking van de mededingingswet en het oprichten van een consumentenautoriteit.
Daarnaast wordt de rol van de toezichthouder als marktmeester en borger van
publieke belangen en in relatie met de politieke verantwoordelijkheid opnieuw
ingevuld. Tot slot wordt gewerkt aan de introductie van marktwerking in de
zorg, om daarmee de borging van de publieke belangen én de werking
van de zorgmarkt te verbeteren.Overzicht acties 2005Operationele doelenacties 2005Budget operationeel doel 2005 A. Optimale strategie- en besluitvorming t.b.v. het
vergroten van de structurele economische groei van
Nederland.• Follow-up notitie
t.b.v. structurele groei • Project groei en publieke sector • Beleidsdiscussie
lange termijn • Bijdragen aan Programma Andere
Overheid• Evaluatie uitvoering Regeerakkoord •
Coördinatie OESO-landenexamen en
IMF artikel IV missie 2005Apparaat   B. Optimale strategie- en besluitvorming t.b.v. het
vergroten van het groei- en concurrentievermogen van
de EU.• Follow-up speerpunten EU-voorzitterschap •
Mid Term Review Lissabon doelstellingen
(Voorjaarstop '05) • Besluitvorming specifieke dossiers in Raad
voor het Concurrentievermogen, waaronder het voorstel
voor een Interne Markt voor Diensten •
Creatie level playing field
registratie en toelating chemische stoffen • Stabiliteits- en groeipact •
Agenda 2007 en Structuurfondsen •
Economisch verantwoorde EU uitbreidingApparaat    C. Versterken van concurrentie op
Nederlandse markten.• Afronden mededingingswetgeving
n.a.v. evaluatie en EUregelgeving •
Aanpassen mededingingswetgeving
i.h.k.v. Markt & Overheid • Aanpakken concurrentiebeperkende
maatregelen bij vrije beroepen • Stroomlijnen aanbestedingsregelgeving•
Stimuleren en ondersteunen van aanbestedende diensten • Bevorderen concurrentie in
de (semi) publieke sector, m.n. zorg • Vervolgbrief certificatie en accreditatie •
Uitvoeren projecten Interdepartementale Commissie Marktordening•
Uitvoeren projecten Kenniscentrum voor Ordeningsvraagstukken € 16,6 mln   D. Versterken van de positie van de consument.• Uitvoeren strategisch
actieprogramma voor de consument,
waaronder: • Inrichten centraal informatie loket voor consumenten •
Uitbreiding website www.StaIkSterk.nl •
Bevorderen adequate klachtenafhandeling Oprichting consumentenautoriteit€ 0,6 mln1.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Optimale strategie- en besluitvorming
ten behoeve van het vergroten van de structurele economische groei van NederlandStructurele groei bestaat uit de groei van werkgelegenheid (in personen
en uren) en van de arbeidsproductiviteit. In Nederland vertoont de structurele
groei de afgelopen jaren een dalende trend. Om deze trend te keren, zodat
we ook op langere termijn onze welvaartsstaat kunnen bekostigen, zullen belemmeringen
in onze economische structuur moeten worden weggenomen die een negatieve invloed
hebben op de groei van het aantal personen dat werkt, van het aantal uren
dat zij werken en van de hoeveelheid die per uur geproduceerd wordt.Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaardeHuidige waarde (2000–2003)Relatieve structurele groei in
NederlandTop 5 EU-15Top 5 EU-151:1. Ierland (6,4%)2. Griekenland (3,2%)3. Spanje (2,9%)4.
Finland (2,8%)5. Portugal (2,7%)10. Nederland (2,3%)Absolute structurele groei in Nederland2½%22,3%1 Cijfers Luxemburg onbekend.2 Gebaseerd op 2% BBP-groei per capita en bevolkingsgroei van
½%.Bron: OESO.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van deze doelstelling.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBenchmarken economisch beleidEZ publiceert met
regelmaat benchmarkstudies (zoals de Toets op het Concurrentievermogen
(2002) en Structural Indicators (2003)), waarin
de economische prestaties van Nederland afgezet worden tegen die van omringende
en goed presterende landen.Visievorming economisch beleid d.m.v.
secretariaten van en participatie in interde- partementale organenEZ voert
het secretariaat van de Raad voor Economische Aangelegenheden en diens ambtelijk
voorportaal, de Commissie voor Economische Aangelegenheden (CEA). Tevens verzorgt EZ de
secretariaatsvoering van de Centraal Economische Commissie. Rijksstrategennetwerk en SBO-netwerkMiddels het Rijksstrategennetwerk draagt EZbij
aan coördinatie, afstemming en kennisuitwisseling tussen strategiedirecteuren
binnen de Rijksoverheid. Vanuit het departementale Strategisch Beleidsonderzoek
(SBO) netwerk wordt hiervoor input geleverd. CBS en CPBBestuurlijke en inhoudelijke contacten met
het CBS en CPB,
onder meer via de Centrale Commissie voor de Statistiek (m.b.t. CBS)
en de Centrale Plancommissie (m.b.t. CPB). OSADe Organisatie voor
Strategisch Arbeidsmarktonderzoek (OSA)
bouwt strategische kennis op over arbeidsmarktvraagstukken
en draagt deze uit als basis voor oordeelsvorming en beleidsvoorbereiding.
In de hoedanigheid van medefinancier van OSA beslist EZ mee
over het onderzoeksprogramma en is EZ medeverantwoordelijk
voor de beoordeling van de output.Het budget voor de instrumenten ten behoeve van dit operationeel doel
bestaat uit apparaatkosten.Acties 2005Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om de structurele groei
te vergroten, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.• Follow-up kabinetsnotitie «Kiezen voor
Groei»In de notitie «Kiezen voor Groei» kondigde het Kabinet in
juli 2004 een aantal activiteiten aan ter bevordering van duurzame en structurele
economische groei (zie onderstaande tabel). Samen met de meest betrokken ministeries
worden deze acties in 2005 voortvarend ter hand genomen. Dit gebeurt onder
regie van de Ministers van Economische Zaken en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Aangekondigde acties kabinetsnotitie «Kiezen voor
groei»1. Minder regels en kortere proceduresa. Stroomlijnen en inkorten van procedures voor het verlenen van vergunningen.b. Aanpakken van onnodige en strijdige regelgeving. Najaar 2004 start
hiertoe een project.c. Bezien van nut en noodzaak van arboregels, mede met betrekking tot
implementatiekosten bedrijfsleven.d. In 2004 bezien in welke sectoren regelgeving kan worden afgeschaft
en mededinging kan worden versterkt.e. Operationaliseren van de term «regeldruk» en formuleren
van concrete doelstelling tot vermindering hiervan.2. VennootschapsbelastingAanpassen van de vennootschapsbelasting door tariefverlaging en grondslagaanpassing.
Hierover wordt nog in 2004 aan de Tweede Kamer gerapporteerd.3. Een duidelijk fiscaal regimeSneller verschaffen van duidelijkheid aan bedrijven over hun fiscale positie
met betrekking tot de nationale uitvoering van internationale afspraken.4. Toelating van buitenlandse kenniswerkersa. Vernieuwen van beleid ten aanzien van toelating van buitenlandse zelfstandigen
tot Nederland, met name ten aanzien van zelfstandigen die bijdragen aan de
kenniseconomie.b. Nog in 2004 bezien welke belemmeringen er zijn, en hoe deze weggenomen
kunnen worden, voor de vestiging van kenniswerkers als zelfstandige.c. Bezien op welke wijze kennismigranten als zelfstandige toegelaten
kunnen worden die aan bepaalde voorwaarden met betrekking tot bijvoorbeeld
beroep of werkervaring voldoen.5. Publiek-Private Samenwerkinga. Beoordelen wat de meerwaarde is van PPS voor alle investeringen in
infrastructuur (> € 112,5 mln) en gebouwen, vanaf 2005.b. Op elkaar afstemmen van publieke en private investeringen, vanaf 2005.c. Bezien van mogelijkheden voor PPS bij gebiedsgebonden projecten van
de lokale overheid waaraan het Rijk financieel bijdraagt, vanaf 2005.6. EU Richtlijnena. Streven naar afronding van de Dienstenrichtlijn in 2005.b. Terugbrengen van NL implementatietekort van EU richtlijnen tot maximaal
1,5%, uiterlijk ultimo 2004.7. Focus en massa in universitair onderzoeka. Bundelen van, en duidelijker richting geven aan, universitair onderzoek.8. Aansluiting onderzoeksinstellingen en bedrijfslevena. Stimuleren van kennisgebieden die cruciaal zijn voor de Nederlandse
economie.b. Experimenteren met het uitbesteden van onderzoek bij het MKB.c. Starten met het uitreiken van kennisvouchers aan het MKB, in het najaar
van 2004.9. Aantrekken van toptalenta. Verbreden (experimenteer)mogelijkheden tot collegegelddifferentiatie
en selectie aan de poort.b. Analyseren van voor- en nadelen van verbeterde toegang van nu niet
bekostigde en/of aangewezen instellingen tot het Nederlands onderwijsbestel.10. Meer private investeringen in kennis en innovatiea. Van het bedrijfsleven wordt verwacht, dat het óf zelf innoveert,
óf participeert in vernieuwende starters en doorgroeiers.b. Onderzoeken of kleinere en jonge bedrijven voldoende bereikt worden
met de huidige beleidsinstrumenten om innovatie te bevorderen.11. Sociale innovatiea. Bevorderen dat initiatieven met betrekking tot sociale innovatie via
Innovatieplatform bijeen worden gebracht.b. Van werkgevers en werknemers wordt verwacht dat zij de mogelijkheden
en voordelen van sociale innovatie onderkennen en benutten.12. Modernisering werkgelegenheidsbeleidNader bezien hoe met meer arbeidsmarktdynamiek en activerende sociale
zekerheid meer mensen aan de slag kunnen. Hiertoe gaat tegelijkertijd met
de begroting een notitie naar de Tweede Kamer.13. Betere aansluiting beroepsonderwijs op bedrijfslevenMaatregelen nemen om VMBO-scholen meer mogelijkheden te geven én
uit te dagen om opleidingen beter af te stemmen op capaciteiten en behoeften
van leerlingen, en behoeften van het bedrijfsleven.14. Meer en betere scholing voor werkenden en werkzoekendenVan sociale partners en scholingsinstellingen wordt verwacht dat zij meer
taakstellende afspraken maken, waarbij een individuele aanpak met name zinvol
kan zin om ouderen langer te laten werken. 15. Een meer dynamische arbeidsmarkta. Nog in 2004 bezien hoe het ontslagrecht aangepast kan worden ter flexibilisering
van de arbeidsmarkt, met adequate bescherming van werknemers.b. Verrekenen van ontslagvergoedingen en andere werkgeversvergoedingen
met de WW-uitkering.c. Heroverwegen, in 2004, van het lifo-beginsel bij collectief ontslag
en de verwijtbaarheidstoets.16. Een meer activerende sociale zekerheida. Schetsen van een toekomstperspectief voor de ontwikkeling van een meer
activerend sociale zekerheidsstelsel, met een grotere rol voor individuele,
niet-publieke elementen.b. Versterken van de activerende werking van de WW, en voorkomen dat de
WW wordt benut als uittreedroute voor ouderen.c. Vergroten van de individuele elementen in de sociale zekerheid.17. Langer doorwerkena. In beeld brengen van opties ter bevordering van langer werken, waarbij
de relatie tussen levensverwachting en uittreedleeftijd centraal staat.b. Sociale partners dienen langer doorwerken te stimuleren, o.a. door
acties t.a.v. demotie, leeftijdsafhankelijke beloning en het aanpassen van
bepalingen in CAO's en pensioenregelingen.18. Verlenging arbeidsduura. Verminderen van de achterstand t.o.v. de EU met betrekking tot de korte
werktijden in Nederland.b. In CAO's voor de overheidssector moet een normale 40-urige werkweek
weer het oriëntatiepunt worden.c. Sociale partners dienen de 40-urige werkweek als richtinggevend te
beschouwen en geen belemmeringen in CAO's op te nemen die arbeidsduurverlenging
belemmeren.19. Aantrekkelijker maken van meer en langer werkena. Maken van meer voortgang met het (financieel) aantrekkelijker maken
van meer en langer werken. Maatregelen t.a.v. de hoogte en samenloop van inkomensafhankelijke
regelingen en belasting en premietarieven staan hierbij centraal.b. Vorming van één loket voor en harmonisatie van inkomensafhankelijke
regelingen.• Groei en de publieke sectorIn 2005 continueert EZ het in 2004 gestarte onderzoek naar de relatie
tussen groeivermogen en uitgaven en kosten in de publieke sector. Hierbij
worden onder andere de marginale druk, de woningmarkt en de onderwijssector
betrokken. Uit dit project kunnen publicaties voortvloeien en/of kan een conferentie
worden georganiseerd.• Beleidsdiscussie lange termijnOp verschillende departementen, waaronder EZ, wordt gewerkt aan Verkenningen,
die in 2005 beschikbaar komen en input opleveren voor de discussie over beleid
op de lange termijn (waaronder de komende kabinetsperiode). Het is denkbaar
dat het Kabinet een oplegnotitie bij deze Verkenningen maakt.• Programma Andere OverheidEZ levert een belangrijke bijdrage aan het Programma Andere Overheid,
bijvoorbeeld ten aanzien van «herbezinning op taken van de overheid»
en «herontwerp van de structuur van het Rijk». Ook heeft EZ het
voortouw in het onderzoek naar de invoering van vraagsturing,
een van de door het programma voorgestelde manieren om de dienstverlening
van de overheid aan de burger te verbeteren.• Evaluatie uitvoering RegeerakkoordHalverwege de regeringsperiode wordt de balans opgemaakt van de uitvoering
van het Regeerakkoord en worden noodzaak en mogelijkheden voor aanvullend
beleid bezien.• OESO-landenexamen en IMF artikel IV missie 2005In 2005 start een nieuw OESO-landenexamen van Nederland en een nieuwe
artikel IV consultatie van het IMF. Hierin wordt Nederlands economisch en
budgettair beleid beoordeeld. EZ coördineert het landenexamen en levert
een belangrijke bijdrage aan de IMF missie.Operationeel doel B. Optimale strategie- en besluitvorming
ten behoeve van het vergroten van het groei- en concurrentievermogen van de
EUVoor het vergroten van het groei- en concurrentievermogen van de EU is
het goed functioneren van de Interne markt een kernelement. De Interne markt
is nog niet «af» en kan op vele deelsegmenten verder verdiept
worden. Daarnaast moet bij verbreding van de Interne markt – als gevolg
van toetreding van nieuwe landen tot de EU – aantasting van het goed
functioneren van de Interne markt voorkomen worden. Bovendien stelt het effectief
opereren in een Unie van 25 lidstaten nieuwe eisen aan werkwijze en netwerkvorming.
Aan deze aspecten blijft EZ in 2005 speciale aandacht besteden.Indicatoren en streefwaardenIndicator1StreefwaardeHuidige waarde (2002)Interne Markt Index EU-15165160Interne Markt Index NL1451411 Deze indicatoren, gepubliceerd door de Europese Commissie,
zijn indexcijfers (1994 = 100). De continue stijging van de Index voor de
EU-15 is een teken van voortdurende integratie van Europese economieën
en een positief effect van beleid gericht op het beter functioneren van de
interne markt. Er zijn nog geen cijfers voor de EU-25. Zie voor meer informatie
de website http://www.europa.eu.int/comm/internal_market/score/index_en.htm.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van deze doelstelling.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijving Raad voor het ConcurrentievermogenDeze Raad, waarin de Minister van EZ participeert,
neemt beslissingen over maatregelen die de concurrentiekracht van
de Europese Economiebepalen. Solve-ItSolve-It centra
in elk van de lidstaten behandelen klachten van burgers en bedrijven uit de
ene lidstaat over een andere lidstaat. Tezamen vormen zij een online Europees netwerk dat eenvoudige problemen van burgers en bedrijven
binnen de interne markt oplost.Interdepartementale coördinatiestructurenOptimale EZ-inbreng
bij het totstandkomen van Nederlandse positiebepaling van de EU. Coördinatiecentrum staatssteunCoördinatie van en advisering over staatssteunzaken
op EZ.Het budget voor de instrumenten ten behoeve van dit operationeel doel
bestaat uit apparaatkosten.Acties 2005Naast de inzet van het reguliere instrumentarium worden in 2005 de volgende
specifieke acties ondernomen.1• Follow-up Nederlands Voorzitterschap- EUNa afronding van het Nederlands Voorzitterschap in de tweede helft van
2004, blijft EZ in 2005 nauw samenwerken met de voorgaande en volgende voorzitter
(Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk) om zoveel mogelijk voortgang te boeken
met betrekking tot de implementatie van de Europese Economische agenda. Centrale
thema's zijn onder andere de Lissabonstrategie, de richtlijn diensten en de
verordening over chemische stoffen.• LissabonstrategieMet betrekking tot de Lissabonstrategie bestaan tal van belangrijke economische
dossiers waarover zonder uitstel knopen moeten worden doorgehakt. Centraal
moment in 2005 is de Voorjaarsraad, waar de voortgang van de Lissabonstrategie
besproken wordt (de Mid Term Review) en afspraken
gemaakt moeten worden over de resterende periode tot 2010. De input van EZ
aan de Nederlandse en Europese gedachtevorming hierover richt zich op een
heldere focus en daadkracht ten aanzien van structurele economische hervormingen
die direct bijdragen aan duurzame economische groei in Europa.• Raad voor het ConcurrentievermogenSamen met de opeenvolgende voorzitterschappen investeert EZ intensief
in het verbeterd functioneren van de Raad voor het Concurrentievermogen (RvC).
In 2005 wordt hieraan verdere invulling gegeven, door zowel voortgang op concrete
dossiers als het uitwerken van de horizontale visie op groei en concurrentievermogen
binnen de EU.• Interne Markt voor DienstenEen belangrijk onderwerp voor de RvC is het Commissievoorstel voor een
Interne Markt voor Diensten. Binnen de Interne Markt blijft veel potentieel
op de dienstenmarkt onbenut door ongerechtvaardigde en belemmerende nationale
vestigingseisen en vergunningen. Ook speelt gebrek aan vertrouwen
in elkaars regelgeving een rol. EZ zet zich ook in 2005 maximaal in voor het
succesvol afronden van besluitvorming over deze richtlijn.• Chemische stoffenHet REACH1 -voorstel betreft Europees beleid
ten aanzien van registratie en toelating van chemische stoffen, om binnen
de EU een level playing field te creëren,
waarbij de concurrentiepositie van de Europese industrie in het oog moet worden
gehouden. EZ zet zich in voor spoedige afronding op dit dossier, dat in 2005
mogelijk beslag zou kunnen krijgen.• Stabiliteits- en groeipactEZ zet zich er in de verdere discussie over het Stabiliteits- en Groeipact
voor in, dat de Europese budgettaire beleidscoördinatie blijft bijdragen
aan het groeivermogen van de Europese Unie.• Nieuwe Financiële Perspectieven –
Agenda 2007EZ concentreert inbreng voor onderhandelingen over de nieuwe Financiële
Perspectieven en het beoogd politiek akkoord in december 2005 op de noodzakelijke
aandacht voor economische groei, naast een verstandig en houdbaar EU-begrotingsbeleid.
Specifieke aandacht gaat uit naar de eerste prioriteit binnen het voorstel
voor de nieuwe Financiële Perspectieven, getiteld «Duurzame Groei».
Hieronder vallen voor EZ relevante EU-begrotingscategorieën als «Concurrentiekracht-
en werkgelegenheid» (1a) en «Structuur- en cohesiebeleid »(1b).
EZ neemt aan het onderhandelingsproces deel via onder andere continu en intensief
overleg in Den Haag, Brussel en andere Lidstaten.• Economisch verantwoorde uitbreiding van de EUIn 2005 worden ten aanzien van Roemenië en Bulgarije toetredingsonderhandelingen
zonodig verder afgerond en worden toetredingsverdragen opgesteld en getekend.
Monitoring van de implementatie van economische wet- en regelgeving door de
kandidaat-lidstaten is essentieel en vindt doorlopend plaats. Naar verwachting
beginnen in 2005 de onderhandelingen met Kroatië. Na besluitvorming tijdens
de Europese Raad in december 2004 starten in 2005 wellicht ook toetredingsonderhandelingen
met Turkije. EZ richt zich bij toetredingsonderhandelingen op de economische
aspecten en criteria voor opening van onderhandelingen en uiteindelijke toetreding,
waarbij het goed blijven functioneren van de Interne Markt voorop staat.Operationeel doel C. Versterken van concurrentie op Nederlandse
marktenVersterking van concurrentie kan een belangrijke bijdrage leveren aan
vergroting van de structurele groei in Nederland. Daarom werkt EZ aan een
goede ordening en werking van markten, onder meer door introductie van concurrentie
in (semi) publieke sectoren en effectief mededingingsbeleid.Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaardeHuidige waarde1Concurrentie en
de mate waarin overheidsbeleid dit versterkt of beperktTop 5 positie (in selectie van 12)Top 7:1. Finland2. Denemarken3. Nieuw
Zeeland4. Verenigde Staten5. Zweden6. Verenigd Koninkrijk7. Nederland1 Gebaseerd op meest recente gegevens uit 2003 en 2004. Vergeleken
met eerdere gegevens is Nederland gezakt van de 5e naar de 7e positie.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van het versterken
van de concurrentie op Nederlandse markten.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005Mededingingswet PrijzenwetWaarborgwet WinkeltijdenwetIJkwet Wet
op het NotarisambtDeze wetgeving creëert de juiste randvoorwaarden voor het goed functioneren
van markten en voorkomt oneerlijke concurrentieen
kartelvorming.Apparaat ENCOREHet Economics Network
for Competition and Regulation(ENCORE)
is een platform dat door het stimuleren van strategisch onderzoek.Apparaat KCOVHet Kenniscentrum voor
Ordeningsvraagstukken (KCOV)
vergroot het lerend vermogen van de overheid t.a.v. marktordening. Het KCOV stimuleert
gezamenlijk ontwikkeling en uitwisseling van kennis tussen departementen.€ 1,2 mln Projecten ICM (zie onder)In deze projecten worden knelpunten t.a.v. marktordening in kaart
gebracht en in interdepartementaal verband aangepakt.ApparaatNENHet Nederlands Normalisatie
Instituut(NEN)
begeleidt het maken van nationale (product)normen en bevordert toepassing
daarvan, fungeert als kenniscentrum van internationale normen en draagt zorgt
voor een actieve Nederlandse inbreng bij (het totstandkomen van) internationale
normen.€ 1,0 mln Raad van AccreditatieDe Raad van Accreditatie accrediteert
daarvoor in aanmerking komende organisatie en instituten.€ 0,3 mln NMaDe Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)
is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Mededingingswet.
De NMahandhaaft het verbod op
kartels of misbruik van een economische machtspositie en toetst fusies en
overnames.ApparaatNMIDe voornaamste taken van het Nederlands Meetinstituut
(NMi) betreffen beheer, onderhoud en ontwikkeling van Nederlandse meetstandaarden;
testen en certificeren van meetmiddelen; toezicht houden op kwaliteit en gebruik
van meetmiddelen en toezicht i.h.k.v. de Waarborgwet.€ 14,6 mln ICMDe Interdepartementale
Commissie Marktordening (ICM) versterkt interdepartementale
afstemming en samenwerking op het vlak van marktordening en economische regulering.ApparaatActies 2005Naast de inzet van het reguliere instrumentarium worden in 2005 de volgende
specifieke acties ondernomen.• Afronden mededingingswetgeving naar aanleiding
van evaluatie Mededingingswet en EU regelgevingIn 2005 wordt een voorstel tot wijziging van de Mededingingswet ingediend.
Wijzigingsvoorstellen betreffen onder meer aanscherping van het boete-instrumentarium
en uitbreiding van onderzoeksbevoegdheden van de NMa, het opheffen van de
opschortende werking van bezwaar en beroep bij de last onder dwangsom en het
overslaan van de bezwaarfase, overeenkomstig de Wet Rechtstreeks Beroep. Daarnaast
worden, conform het kabinetsstandpunt over de evaluatie, CAO's en bedrijfstakpensioenafspraken
of beroepspensioenregelingen vrijgesteld van het kartelverbod.• Aanpassen mededingingswetgeving in het kader
van Markt & OverheidEZ bereidt aanpassingen van de Mededingingswet voor in verband met gedragsregels
voor overheden die zich op private markten begeven en voor niet overheidsinstellingen
die door de overheid een zodanige positie toegekend krijgen dat zij oneigenlijke
concurrentievoordelen op de markt verkrijgen. De wetswijzigingen worden begin
2005 bij de Tweede Kamer ingediend.• Aanpakken concurrentiebeperkende maatregelen
bij vrije beroepenEZ beoogt belemmeringen voor ondernemerschap en concurrentie bij vrije
beroepen weg te nemen en de positie van consumenten ten opzichte van dienstaanbieders
te versterken. Hiervoor wordt onder andere samengewerkt met de NMa, ministeries,
beroepsorganisaties en de Europese Commissie. In 2005 ligt de focus o.m. bij
notarissen, accountants en advocaten. EZ participeert in de commissie, o.l.v.
mr. A. Hammerstein (president van het gerechtshof in Arnhem), die de Wet op
het Notarisambt evalueert. De commissie brengt voor 1 juli 2005 haar
rapport uit.• Stroomlijnen aanbestedingsregelgevingMede naar aanleiding van de Parlementaire Enquête Bouwnijverheid
doet EZ voorstellen voor nieuw beleid voor overheidsopdrachten. Afhankelijk
van goedkeuring door de Tweede Kamer, start EZ in september 2004 met het opstellen
van nieuwe regelgeving hiervoor. De regelgeving komt in plaats van de Raamwet
EEG-voorschriften Aanbesteden. Kern van de nieuwe nationale regelgeving zal
worden gevormd door de in april 2004 gepubliceerde nieuwe Europese richtlijnen
voor overheidsopdrachten.• Stimuleren en ondersteunen van aanbestedende
dienstenOverheidsinkopers moeten de kennis en professionaliteit bezitten om regels
optimaal en correct toe te passen. Onderdeel van de beleidsvoorstellen voor
overheidsopdrachten die EZ doet, is de oprichting van een kenniscentrum, dat
kennisontwikkeling en verspreiding met betrekking tot overheidsopdrachten
ter hand neemt. Omdat VROM reeds in het najaar van 2004 een Kenniscentrum
Aanbesteden Bouw start en daarmee de sector werken van overheidsopdrachten
dekt, zet EZ een kenniscentrum op dat specifiek gericht is op de sectoren
leveringen en diensten. Beide kenniscentra zullen na evaluatie op een termijn
van drie jaar samengaan.• Bevorderen van meer concurrentie in de (semi)
publieke sector, met name zorgEZ is nauw betrokken bij de stelselherziening in de zorg, zoals door VWS
wordt voorbereid. De stelselherziening is erop gericht de centrale aanbodsturing
daar waar mogelijk te vervangen door een meer decentraal vraaggericht
stelsel van gereguleerde marktwerking. De betrokkenheid van EZ komt voort
uit haar (mede)verantwoordelijkheid voor het realiseren van macro-economische
en budgettaire doelstellingen en haar primaire verantwoordelijkheid voor goede
marktordening en het toezicht daarop. Om één en ander binnen
bereik te brengen werkt EZ nauw samen met VWS, participeert EZ in interdepartementale
overlegorganen rond de stelselherziening en werkt EZ mee aan de vormgeving
van de zorgautoriteit. Ook participeert EZ in het Interdepartementaal Beleidsonderzoek
(IBO) op het terrein van de AWBZ.Ten aanzien van de onderwijssector neemt EZ deel aan de follow-up van
het IBO-project Open Bestel, waarbij wordt onderzocht welke bijdrage een open
bestel (met toetreding van private aanbieders) kan leveren aan de kwaliteit,
toegankelijkheid en doelmatigheid van het onderwijs.• Certificatie en accreditatie.In november 2003 is het kabinetsstandpunt Certificatie en accreditatie
in het kader van overheidsbeleid aan de Tweede Kamer gezonden (292 304,
nr. 1), waar vervolgens in februari 2004 met de Vaste Kamercommissie voor
EZ is gesproken. Begin 2005 wordt een vervolgbrief aan de Tweede Kamer gezonden,
waarin ingegaan wordt op de accreditatie-infrastructuur in het licht van Europese
ontwikkelingen, de tariefstelling van accreditatie en het Europees «level playing field», administratieve lasten
van accreditatie en certificatie, de relatie tussen de overheid en Centrale
Colleges van Deskundigen, accreditatie en certificatie en de Wet AWB en elementen
die in de concessiewet komen.• Projecten Interdepartementale Commissie Marktordening
(ICM).Het bevorderen van een goede werking van markten is geen zaak van EZ alleen.
De ICM is daarom ingesteld om samenwerking tussen de ministeries op het terrein
van marktordening en economische regulering te versterken, om het functioneren
van markten te verbeteren en ruimte voor ondernemers te vergroten. Onder regie
van de ICM worden projecten uitgevoerd, waarbij departementen en andere overheden
knelpunten in kaart brengen en aanpakken. Het gaat om aanpassingen in wet-
en regelgeving en verbeteringen in uitvoering en handhaving. Projecten die
in 2004 of begin 2005 worden afgerond betreffen:• Openingstijden van (semi)publieke diensten: voorstellen voor verbetering
openingstijden en beschikbaarheid postkantoren, gemeenten en zorginstellingen;• Transparantie: verbetering transparantie voor consumenten in de
sectoren zorg, energie, taxi's en pensioenen;• Breedband: richtsnoeren voor gemeenten en andere betrokken partijen
om uitrol van breedband te versnellen zonder de markt te verstoren;• Vraagsturing: ontwikkelen van voorstellen voor de (verdere) invoering
van vraagsturing in de (semi-)publieke sector;• Productiviteit in de zorg: ordening, regelgeving en financiering
van de zorgsector worden doorgelicht om voorstellen te ontwikkelen voor inbouw
van meer prikkels voor productiviteitsgroei.• Projecten Kenniscentrum voor Ordeningsvraagstukken
(KCOV)Het KCOV, dat onafhankelijk van de vakdepartementen is gepositioneerd,
stelt zich tot doel het lerend vermogen van de overheid op het gebied van
marktordeningvraagstukken te vergroten. In 2004/2005 besteedt het kenniscentrum,
naast de projecten in netwerksectoren, meer aandacht aan zorg, onderwijs en
sociale zekerheid, aangezien in deze sectoren grote veranderingen in de ordening
op de agenda staan. In 2004/2005 voert het kenniscentrum de volgende
vier nieuwe interdepartementale projecten uit, waarin lessen en best practices
worden verzameld: 1) aanbesteding van publieke diensten; 2) prestatiefinanciering;
3) kwaliteit van netwerken; 4) universele dienstverlening.Operationeel doel D. Versterken van de positie van de
consumentConsumentenbeleid heeft tot doel het vergroten van de welvaart van de
consument en richt zich erop consumenten in staat te stellen goed gefundeerde
keuzes te maken en voor hun eigen belangen op te komen. Dit doel is bereikt
wanneer consumenten over voldoende en juiste informatie beschikken, regelgeving
inhoudelijk effectief is en regels op de markt gehandhaafd worden.Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaardeHuidige waarde1Transparantie en klanttevredenheidTop 5 positie(in selectie van 12)Top 81. Verenigd Koninkrijk2.
Denemarken3. Finland4. Zweden5. België6. Duitsland7. Frankrijk8. Nederland1 Gebaseerd op meest recente gegevens uit 2003 en 2004. Vergeleken
met eerdere gegevens is Nederland gezakt van de 4e naar de 8e positie.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van het versterken
van de positie van de consument.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005www.StaIkSterk.nlOnline informatie over rechten en
plichten van consumenten. De
website wordt uitgebreid met informatie over bedrijven.ApparaatConsumentenautoriteit i.o.Handhaving consumentenrechten
ten aanzien van collectieve inbreuken, ook wanneer deze grensoverschrijdend
zijn.€ 0,6 mlnActies 2005Naast de inzet van het reguliere instrumentarium worden in 2005 de volgende
specifieke acties ondernomen.• Strategisch Actieprogramma voor de consument,
inclusief oprichten consumentenautoriteit.Het Strategisch Actieprogramma voor de consument focust op meer kennis
van consumenten en aanbieders, vergroting van toegang tot individuele geschiloplossingen
en verminderen van het aantal inbreuken op het consumentenrecht door publieke
handhaving.Concreet leidt dit tot:• De inrichting van een centraal informatie loket dat consumenten
doorverwijst naar de juiste instantie met vragen, klachten of een geschil.• Uitbreiding van de website www.StaIkSterk.nl met informatie voor bedrijven.• Het bevorderen van adequate klachtafhandeling bij bedrijven en
het stimuleren van om aangesloten te zijn bij geschillencommissies (in samenwerking
met VNO-NCW, MKB en de SER).• Het opzetten van een publiekrechtelijke consumentenautoriteit,
voor effectieve handhaving van consumentenrecht ten aanzien van inbreuken
met een collectief karakter.Naast de acties die voortvloeien uit het Strategisch Actieprogramma wordt
op diverse beleidsterreinen binnen en buiten EZ aandacht besteed aan de positionering
van de consument op de diverse markten. Aspecten als transparantie, keuzevrijheid,
adequate geschillenregeling en effectieve toegang tot het recht zijn daarbij
sleutelbegrippen.1.3 Budgettaire gevolgen van beleidZoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. Ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid zijn de
beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe artikelstructuur.
Voor deze jaren wijkt de presentatie derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage.Artikel 1: Goed functionerende economie en
markten in Nederland en Europa (in €
mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)70,063,765,366,766,366,767,1Programma-uitgaven26,221,322,022,822,422,422,8Operationeel doel C: Versterken van concurrentie op
Nederlandse markten       –Bijdrage aan het NMI21,414,514,614,414,214,214,2–Raad Deskundige Nationale Standaard0,10,10,10,10,10,10,1–Kenniscentrum aanbesteden  0,60,80,80,80,8–Bijdrage diverse instituten1,51,31,31,31,31,31,3Operationeel doel D: Versterken van de positie van de consument       –Toezichthouder consumenten  0,61,81,81,81,8Algemeen       –Onderzoek en Opdrachten Economische
Politiek2,84,23,63,23,03,03,4–Onderzoek en Opdrachten Kenniscentrum
Ordeningsvraagstukken0,41,21,21,21,21,21,2        Apparaatuitgaven43,842,443,343,943,944,344,3–Personeel EP10,29,08,98,98,99,39,3–ApparaatuitgavenNMa/Dte33,633,434,435,035,035,035,0        Uitgaven (totaal)72,165,463,666,466,466,867,3        Ontvangsten (totaal)120,430,5114,969,934,934,924,9–Ontvangsten NMa6,425,0110,065,030,030,020,0–Ontvangsten Dte0,64,74,74,74,74,74,7–Opbrengsten casino's111,0      –Opbrengst vergunning1,6      –Ontvangsten NMI0,70,6     –Diverse ontvangsten EP0,10,20,20,20,20,20,2In de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn bedragen aan subsidieverplichtingen
opgenomen waarvoor in bijlage 7 extra informatie is opgenomen. Deze begrotingsvermelding
vormt voor de betreffende subsidieverleningen de wettelijke grondslag als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onderdeel c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.Artikel 1: Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) Realisatie 2003Raming 2004Raming 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsDG M&E92,461,581,362,1–– DG EP – personeel––––123,8–* NMa(incl. DTe) –
personeel287,475,5328,262,8349,263,8NMa (incl. DTe) –
materieel287,441,2328,239,0349,234,9Actal8,181,4––––* In verband met de reorganisatie van het departement en de grote verschuivingen
die daarvan het gevolg zijn, is de gemiddelde prijs van het personeel van
het nieuwe DG-EP voor 2005 niet goed te bepalen en daarom weggelaten.Per 1 september 2004 zijn de directie Marktwerking van het DG M&E,
een deel van DG BEB en een deel van de stafdirectie AEP samengevoegd tot het
nieuwe DG Economische Politiek.In 2003 heeft de NMa relatief veel gebruik gemaakt van tijdelijke krachten,
doordat nog niet was voorzien in structurele financiering van extra taken.
Doordat deze niet waren opgenomen in de gemiddelde bezetting, was de gemiddelde
prijs per FTE relatief hoog. Inmiddels is in structurele financiering (en
formatieplaatsen) voorzien in de extra taken van de NMa. De daling van de
materiële kosten van de NMa wordt veroorzaakt door lagere incidentele
kosten voor het verzelfstandigingstraject en huisvesting.ACTAL is in 2004 overgegaan naar het ministerie van Financiën.1.4 BudgetflexibiliteitArtikel
1: Budgetflexibiliteit (bedragen in € 1 000) 2005 2006 2007 2008 2009 1.Totaal geraamde kasuitgaven63 640 66 424 66 389 66 832 67 258 2.Waarvan appaatsuitgaven43 383 43 907 43 936 44 286 44 286 3.Dus programma uitgaven20 257 22 517 22 453 22 546 22 972 4.Waarvan juridisch verplicht4 59323%1 3776%2281%00%00%5.Waarvan bijdragen aan instellingen/instituten14 86973%17 33577%17 70079%18 02480%18 14479% 6.Waarvan complementair noodzakelijk
en/of bestuurlijk gebonden7954%1 1705%1 1705%1 1705%1 1915%7.Waarvan beleidsmatige reserveringen00%2 63512%3 35515%3 35215%3 63716%8.Totaal20 257100%22 517100%22 453100%22 546100%22 972100%De raming bestaat in belangrijke mate uit apparaatuitgaven voor het kernministerie
en de EZ-diensten NMa en DTe. Deze uitgaven zijn in bestuurlijk opzicht slechts
beperkt flexibel. Onder «bijdragen aan instellingen/instituten»
zijn onder meer de budgetten voor het Nederlands Meetinstituut in het kader
van de IJkwet, het nieuwe Kenniscentrum Aanbesteden en de nieuwe Consumententoezichthouder
opgenomen. In de regel «complementair noodzakelijk» zijn de noodzakelijke
werkbudgetten van het Kenniscentrum Ordeningsvraagstukken opgenomen. De genoemde
budgetten zijn als niet-flexibel te beschouwen.1.5 EvaluatieplanningEvaluatieplanning200420052006200720082009lopende evaluaties:      CNEN•     geplande evaluaties:      OD A «Vergroting van de structurele groei»  •   OD B «Vergroten groei- en concurrentievermogen»   •  OD C «Versterken van concurrentie op
de NL markten»  •   CWaarborgwet •    CWinkeltijdenwet •    CWet
op het Notarisambt •    CMededingingswet/NMA  •   CNMI  •   CIJkwet   •  CRaad
van Accreditatie    • OD D «Versterken van de positie van de consument»  •   2 BEVORDEREN VAN INNOVATIEKRACHTOverzichtBeleidAlgemene doelstellingOperationele doelstellingenHet versterken van het innovatievermogen van
de Nederlandse economieA. KennisbeschermingB. Meer starters
die technologische kennis ontwikkelen en benutten C. Meer toepassing van kennis in het MKBD. Meer ontwikkeling en benutting van
technologische kennis door bedrijvenE. Versterken kennisbasis door samenwerking van bedrijven en kennisinstellingenGrafiekenAandeel artikel 2 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 2 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln2.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Het versterken van het innovatievermogen van de Nederlandse economieInnovatie is een sleutelfactor voor het realiseren van een duurzame economische
groei en voor het oplossen van maatschappelijke knelpunten. Het innovatievermogen –
het ontwikkelen en benutten van met name technologische kennis om nieuwe en
verbeterde producten, processen en diensten (met succes) op de markt te brengen –
van de Nederlandse economie en in het bijzonder van het bedrijfsleven moet
worden versterkt. Innoveren is primair een zaak van ondernemingen, want uiteindelijk
bepalen zij de innovatiekracht van Nederland. Het gaat hierbij om de beslissing
van de ondernemer zelf om te investeren in innovatie, waarbij EZ probeert
deze beslissing in positieve zin te beïnvloeden.EZ is als één van de centrale spelers in het overheidsbeleid
verantwoordelijk voor de condities waarbinnen bedrijven kunnen innoveren en
voor een effectieve inrichting van het innovatie-instrumentarium. Samen met
OCW is EZ verantwoordelijk voor de wisselwerking tussen bedrijven en publieke
kennisinstellingen.Naast een actief innovatiebeleid dient voldaan te worden aan randvoorwaarden
zoals een gunstig algemeen economisch klimaat, voldoende beschikbaarheid van
menselijk kapitaal (zowel kwalitatief als kwantitatief), een stimulerend algemeen
ondernemingsklimaat (zie artikel 3) en gezonde concurrentieverhoudingen. In
het innovatiebeleid gaat EZ daarom uit van een dynamisch innovatiesysteem1. Deze systeemgedachte betekent dat EZ de belemmeringen
die bedrijven hinderen om te innoveren in samenhang beziet en aanpakt.Twee effectindicatoren geven een beeld bij de voortgang op de algemene
doelstelling:1. omzetaandeel van nieuwe en verbeterde producten;2. aantal aangevraagde Europese octrooien (in verhouding tot de omvang
van de beroepsbevolking).De huidige waarden van deze indicatoren illustreren de bekende paradox
waarmee Nederland te kampen heeft: Nederland ontwikkelt veel goede kennis,
maar de commercialisatie van deze kennis in Nederland (via innovatieve omzet)
blijft achter.Indicatoren en streefwaardenEffectindicatorStreefwaardeHuidige situatie Omzetaandeel van nieuwe of verbeterde producten als
% van totale omzet (industrie en diensten)Huidige kabinetsperiode (2006) 8e positie van de EU voor
industrie en 10e positie voor diensten; op middellange termijn
(2010) beide top 5 van de EUIndustrie (2000): •
NL: 21% (9e plaats) • EU-15:
30% Diensten (2000): • NL: 9% (13e plaats) • EU-15:
19%Top 5 EU-15
(2000): Finland: 51% Duitsland: 44% Italië: 32% Denemarken:
31% Zweden: 31% Top 5 EU-15
(2000): Spanje: 26% VK: 24% Zweden: 23% Griekenland: 20% Portugal:
20%     Aantal aangevraagde Europese octrooien,
per miljoen personen van de beroepsbevolkingHandhaven positie in top 5 van de EU• NL: 535 (4e plaats)• EU-25:
289Top 5 EU-25
(2002): Duitsland: 626 Zweden: 607 Finland: 601 Nederland: 535 Luxemburg: 463Bronnen:– Omzetaandeel nieuwe of verbeterde producten: Eurostat, Survey
on innovation in EU enterprises (Results of the third Community Innovation
Survey), NewCronos database, mei 2004; Eurostat, Innovation in Europe, 2004
edition; aanvullende informatie van CBS voor NL (cijfers beschikbaar voor
14 voormalige EU-15 landen; Ierland ontbreekt; voor het VK is door EZ een
schatting gemaakt op basis van onvolledige informatie van Eurostat). Ondanks
de duur van de kabinetsperiode tot 2007 is voor de streefwaarden als peildatum
2006 genomen, vanwege de 2-jaarlijkse oplevering van gegevens door Eurostat.
Dit geldt ook voor andere indicatoren die gegevens gebruiken van Eurostat.– Aangevraagde Europese octrooien: Eurostat, European and US patenting
systems (Patent applications to EPO by date of filing), NewCronos database,
mei 2004 (cijfers beschikbaar voor alle 25 EU-landen).De algemene doelstelling kan worden gesplitst in de volgende operationele
beleidsdoelstellingen:A. EZ draagt zorg voor goede kennisbescherming door middel van een betrouwbaar
en laagdrempelig systeem van intellectueel eigendom: KennisbeschermingB. EZ stimuleert de start van nieuwe bedrijven die met technologische
kennis aan de slag gaan: Meer starters die technologische
kennis ontwikkelen en benuttenC. EZ streeft naar bredere verspreiding en overdracht van kennis aan het
MKB: Meer toepassing van kennis in het MKBD. EZ streeft ernaar dat meer bedrijven technologische kennis ontwikkelen
en benutten: Meer ontwikkeling en benutting van technologische
kennis door bedrijven.E. De vijfde doelstelling is gericht op versterking van de interactie
tussen de publieke kennisinfrastructuur en de kennisvraag van het bedrijfsleven
met een bijzonder accent op strategische technologiegebieden: Versterken kennisbasis door samenwerking van bedrijven en kennisinstellingenBeleidsprogramma Balkenende
IIDoelstellingMaatregelenValt onder doelstelling
binnen artikel 2Realisatie-moment Naar een concurrerende kennissamenleving   Nederland behoort tot de Europese voorhoede op het
gebied van innovatie* Oprichting Innovatieplatform*
Stimuleren publiek-private R&D-samenwerking*
Stimuleren van technostarters*
Stimuleren van speur- & ontwikkelingswerk door verhoging van budget WBSO*
Versterking economische structuur (ICES/KIS)* Algemene doelstelling * Doelstelling
D en E * Doelstelling B * Doelstelling D * Doelstelling E2003 2004–2007 2004–2007 2004–2007
 2003–2010 Meer kenniswerkers(15%
meer bèta/techniek t.o.v. 2003)* Deltaplan bèta/techniek (onderdeel publiek-private
mobiliteit)* Doelstelling E2007Nederland heeft de ambitie om in 2010 qua innovatiekracht en concurrentievermogen
tot de koplopers van Europa te behoren. Vooruitlopend op de conclusies van
de midterm review tijdens de Voorjaarstop in 2005,
kunnen we stellen dat Nederland nog ver verwijderd is van het realiseren van
de Lissabon-ambities. In het jaar 2003 stond het verschijnen van de kabinetsnota's
voor het wetenschaps- en innovatiebeleid1 centraal,
de jaren 2004 en 2005 staan in het teken van de stap «van denken naar
doen».De verwezenlijking van deze ambities is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van bedrijven, kennisinstellingen, intermediairs en overheden, welke ook zichtbaar
is in de samenstelling van het Innovatieplatform.Kern van de werkhypothese van het Innovatieplatform is dat in Nederland
het menselijk en economisch kapitaal niet maximaal wordt benut. Om fundamentele
vragen in onze kenniseconomie te adresseren zijn in 2004 vier werkgroepen
gestart op het gebied van:– Dynamisering beroepsonderwijs;– Overheid en innovatie;– Dynamisering kennisketen;– Lange termijn keuzes.Deze werkgroepen hebben het eerste half jaar van 2004 gewerkt aan het
vormen van een strategische agenda en komen in het najaar 2004 met adviezen
voor fundamentele systeemingrepen. Daarnaast presenteert het Innovatieplatform
op korte termijn een actieplan voor de aanpak van de belangrijkste hindernissen
en versnellers van innovatie.Overzicht acties 2005Operationele doelenActies 2005Totaalbudget operationeel doel 2005 A. Kennisbescherming• Bijdrage aan ontwikkeling Europees
Octrooistelsel• Bijdrage aan ontwikkeling software-octrooi •
Bijdrage aan ontwikkeling modelrecht•
Implementatie Doha-afspraken€ 19,4 mln    B. Meer starters die
technologische kennis ontwikkelen en benutten• Start TechnoPartner Seed-faciliteit •
Start TechnoPartner SKE en
Platform • Internationalisering technostarterbeleid€ 25,0 mln   C. Meer toepassing van kennis in het MKB• Opschaling Innovatievouchers•
Onderzoek naar mogelijkheden toepassing SBIR•
Verkenning niet-technologische innovatie € 44,3 mln  • On-line
ontsluiting octrooi-informatie  • Bijdrage
aan ontwikkeling Charter Intellectual Property Rights (IPR)   • Bijdrage
aan ontwikkeling IPR-academy •
Versterking universitair octrooibeleid    D. Meer ontwikkeling en benutting van technologische
kennis door bedrijven• Intensiveren
en stroomlijnen WBSO • Bijdrage
aan ontwikkeling 7e EU-kaderprogramma •
Voorzitterschap Eureka€ 500,7 mln (inclusief de fiscale faciliteit WBSO)    E. Versterken kennisbasis door samenwerking van bedrijven
en kennisinstellingen• Smart Mix en
dynamisering Nederlands innovatiesysteem•
Ontwikkeling programmatisch samenwerkingsinstrument • Implementatie Kabinetsstandpunt TNO/GTI's •
Implementatie actieplannen ICT, Life
Sciences en ruimtevaart •
Implementatie nieuw luchtvaartbeleid •
Start testfaciliteit elektromagnetische vermogenstechniek•
Publiek-private samenwerking scheidingstechnologie•
Verkenning economische betekenis nanotechnologie•
Stimuleren produktietechn. via applicatiecentrum, vouchers en WBSO •
Verbeteren toegankelijkheid internationaal toptalent • Stimuleren mobiliteit
tussen bedrijven en kennisinstellingen€ 193,4 mln2.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. KennisbeschermingEen goed intellectueel eigendomsysteem is van groot belang voor het bevorderen
van de Nederlandse innovatiekracht. Daarbij gaat het onder meer om het vinden
van een juiste balans tussen kennisbescherming en vrij gebruik van kennis.
Aangezien het intellectueel eigendomsysteem in sterke mate internationaal
wordt bepaald, is de implementatie van de internationaal overeengekomen afspraken
een wezenlijk onderdeel van het beleid.Naast kennisbescherming draagt ook verspreiding van de in octrooien vastgelegde
kennis bij aan het innovatieklimaat. Dit aspect is opgenomen in operationele
doelstelling C (Meer toepassing van kennis in het MKB).Indicatoren en streefwaardenEffect-indicatorStreefwaardeHuidige situatie Aandeel van innovatieve
bedrijven dat de laatste drie jaar één of meer octrooien heeft
aangevraagd (industrie en diensten)Huidige kabinetsperiode (2006) en op middellange termijn (2010) handhaven
van positie rond het EU-15 gemiddelde
(in zowel industrie als diensten)Industrie (2000): NL: 19% (8e plaats) EU-15:
20% Diensten (2000): NL: 10% (7e
plaats) EU-15: 11%Top 5 EU-15
(2000): Ierland: 35% Frankrijk: 33% Zweden: 32% Oostenrijk: 28% Finland:
26% Top 5 EU-15
(2000): Zweden: 29% Frankrijk: 18% Finland: 14% België: 13%
Denemarken: 13%Bron: Eurostat, Survey on innovation in EU
enterprises (Results of the third Community Innovation Survey), NewCronos
database, mei 2004.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005Internationale organisaties: WTO (World
Trade Organisation) WIPO (World
Intellectual Property Organisation) EG (Europese Gemeenschap)
EOO (Europese Octrooi Organisatie) BeneluxIn deze organisaties komen de internationale afspraken (verdragen, verordeningen,
richtlijnen) tot stand die het (wettelijke) kader vormen van het intellectuele
eigendomsbeleid. € 0,3
mln   Infrastructuur: BIE(Bureau voor de
Industriële Eigendom) BMB (Benelux Merken Bureau) BTMB (Benelux Tekeningen
of Modellen Bureau) EOB (Europees
Octrooi Bureau) OHIM (Bureau Harmonisatie v.d. Interne
Markt)Het Bureau voor de Industriële
Eigendom is de uitvoerende organisatie van het Nederlandse octrooisysteem en
stimuleert het gebruik van het octrooisysteem.
In de andere genoemde organisaties vervult EZ bestuursfuncties. € 19,1 mln   Belangrijkste wetgeving: Rijksoctrooiwet 1995
(ROW 1995) Benelux Merken Wet (BMW) Benelux Tekeningen of Modellen Wet (BTMW) Europees
Octrooiverdrag (EOV) Verordeningen en richtlijnen (EG)
voor merken, modellen en het auteursrecht Agreement on Trade Related Aspects
of Intellectual Property Rights (TRIP's) i.h.k.v. WTOEZ oefent
invloed uit op afspraken die in de Europese of ruimere internationale context
worden gemaakt. Een directe verantwoordelijkheid is er voor de nationale wetgeving
en de Benelux-wetten. apparaatNaast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005• Europees octrooistelselIn 2005 zal de vormgeving van het Europese octrooisysteem verder aandacht
vragen. Het zal gaan om hetzij een Europees stelsel waarin naast het bestaande
intergouvernementele systeem van het Europees octrooiverdrag (EOV) ook een
communautair Gemeenschapsoctrooi zal bestaan, hetzij een Europees stelsel
waarin voorlopig moet worden volstaan met verbetering van het «Münchense»
EOV-systeem door het overeenkomen (tussen een beperkt aantal landen) van een
Talenprotocol en een Litigation agreement. Belangrijk voor Nederland is dat
de oorspronkelijke bedoeling van centralisatie van het octrooisysteem in Europa
goed overeind blijft. Deze Europeanisering van het octrooisysteem brengt met
zich mee dat de rol van de nationale bureaus, waaronder het BIE, precies moet
worden gedefinieerd.• Sofware-octrooiDe Raad en het Europese Parlement verschillen vooralsnog van mening over
het Europese regime met betrekking tot de octrooieerbaarheid van in computers
geïmplementeerde uitvindingen. In 2005 zal het Europese Parlement de
Commissievoorstellen in tweede lezing behandelen.• ModelrechtIn Brussel zal worden onderhandeld over wijziging van richtlijn 98/71/EG
betreffende het modelrecht. In die harmonisatierichtlijn is tot op heden het
modelrecht op reserve-onderdelen uitgezonderd. De discussie hierover raakt
ook de economische belangen van de Europese auto-industrie en de producenten
van reserve-onderdelen.• Implementatie Doha-afsprakenIn 2005 zal de implementatie plaatsvinden van de Doha-afspraken in het
kader van WTO/TRIP's ten behoeve van dwanglicenties voor geoctrooieerde geneesmiddelen.Operationeel doel B. Meer starters die technologische
kennis ontwikkelen en benuttenNederland is niet sterk in het vertalen van fundamenteel onderzoek in
nieuwe producten en diensten. Technostarters spelen hierbij een belangrijke
rol. Zij bevinden zich immers op het snijvlak van wetenschap en het bedrijfsleven
en brengen nieuw ontwikkelde technologieën tot commerciële wasdom
in nieuwe ondernemingen. Het technostartersklimaat in ons land moet echter
structureel worden verbeterd. Zo blijft het aantal spin-offs vanuit kennisinstellingen
in Nederland duidelijk achter bij het buitenland. Het beleid richt zich dan
ook op het bevorderen van het aantal innovatieve technostarters.Indicatoren en streefwaardenEffect-indicatorStreefwaardeHuidige situatieTotale door technostarters gerealiseerde
omzet€ 2,65 mld in 2010
(stijging van 100%)€ 1,33
mld in 2003Indicatoren en streefwaardenPrestatie-indicatorStreefwaardeHuidige situatieTotale gerealiseerde omzet van de door het TechnoPartner-programma
ondersteunde technostarters€ 450 mln in 2010n.v.t.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005TechnoPartnerDoel is het verhogen van het aantal en de
kwaliteit van technostarters: • TechnoPartner Seed-faciliteit: hiermee kunnen technostarters beter
in hun kapitaalbehoefte voorzien.€ 12,0 mln  • TechnoPartnerSubsidieregeling
Kennisexploitatie (SKE):
doel is meer en betere benutting van wetenschappelijke kennis door technostarters van
binnen en buiten de kennisinstelling. Ook worden kennisinstellingen gestimuleerd
het octrooibeleid te professionaliseren.€ 10,0 mln • TechnoPartner-platform
en flankerend beleid: het platform biedt informatie en expertise,
en inventariseert en agendeert de knelpunten van technostarters. Daarnaast
heeft het platform tot doel aansluiting te zoeken bij Europese programma's
gericht op technostarters.€ 3,0 mln  Deze operationele
acties worden versterkt met institutionele vernieuwingen
waarmee de ondernemingszin in onderwijs- en kennisinstellingen wordt
gestimuleerd. Het voortouw van deze institutionele vernieuwingen
ligt bij het Ministerie van OCW.
De in 2005 uit te voeren acties gericht op het stimuleren van ondernemerschap in
het onderwijs staan vermeld in artikel 3. Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005• TechnoPartner Seed-faciliteitDe Seed-faciliteit zal naar verwachting begin 2005 van start gaan. De
eerste Small Business Investment Companies (SBIC's) kunnen dan van start gaan
en in technostarters investeren.• SKE en TechnoPartner-platformIn 2005 worden de SKE-regeling en het TP-platform verder uitgerold. Dat
betekent uitbreiding van de dienstverlening richting technostarters met een
website waarmee ze snel in contact kunnen komen met organisaties die de benodigde
expertise hebben. Ook zal worden geëxperimenteerd met het afgeven van
zogenaamde «TechnoPartner-verklaringen» waarmee financiering vanuit
bijvoorbeeld de regeling BBMKB sneller tot stand kan komen. Verder krijgt
de invaring van het Biopartnernetwerk in TechnoPartner in 2005 zijn definitieve
beslag. De eerste projecten in het kader van de SKE-regeling starten in 2005.• InternationaliseringNederland wil binnen Europa een prominente rol spelen als het gaat om
het stimuleren van technostarters. Het project «Valor» vult deze
ambitie deels in, met steun van de Europese Commissie. Met Valor wordt samen met Europese partners gewerkt aan een gezamenlijk programma om kennis
te valoriseren middels spin-offs. TechnoPartner vervult een leidende rol in
dit project.Operationeel doel C. Meer toepassing van kennis in het
MKBMet name het MKB heeft moeite met het zelf ontwikkelen van nieuwe kennis
én het verkrijgen van nieuwe kennis elders en deze slim toe te passen.
Het EZ-beleid op het gebied van kennisoverdracht concentreert zich daarom
vooral op het stimuleren van MKB-bedrijven en de kennisinfrastructuur om zich
te richten op de vertaalslag van kennis naar toepassingsmogelijkheden (zie
innovatievouchers).Ook is het verspreiden van kennis over het octrooisysteem van groot belang
voor innovatie in het MKB, waarbij het bedrijf een goed evenwicht moet vinden
tussen kennisbescherming en vrij gebruik van kennis. In verband hiermee stimuleert
EZ de MKB-bedrijven bewust om te gaan met octrooien als kennisbeschermingsmiddel
en het gebruik van kennis uit octrooien. Het Bureau voor de Industriële
Eigendom (BIE) zal verdere invulling geven aan het kennisverspreidingsbeleid
van EZ op het gebied van octrooien.Indicatoren en streefwaardenEffect-indicatorStreefwaardeHuidige waarde Aandeel innovatieve
bedrijven in het MKB (industrie
en diensten)Huidige kabinetsperiode
(2006): in industrie handhaven 3e positie, in diensten minimaal EU15-gemiddelde;
op middellange termijn (2010): de top 5 van de EUIndustrie (2000):
NL: 49% (3e plaats) EU-15:
40% Diensten (2000): NL: 35% (8e
plaats) EU-15: 34%Top 5 EU-15
(2000): Duitsland: 58% België: 57% Nederland:
49% Denemarken: 49% Luxemburg: 41% Top 5 EU-15
(2000): Portugal: 48% Duitsland: 48% Luxemburg: 43% België:
42% Oostenrijk: 41%Bron: Eurostat, Survey on innovation in EU
enterprises (Results of the third Community Innovation Survey), NewCronos
database, mei 2004 (cijfers zijn beschikbaar voor 14 voormalige EU-15 landen;
Ierland ontbreekt); betreft bedrijven met 10–250 werknemers. Prestatie-indicatorenStreefwaardeHuidige waardeKlanttevredenheid m.b.t. Syntens18,0 in 20057,8
(2003)Aantal DDU's (direct declarabele uren) aan klanten
van Syntens per € 1
miljoen EZ-subsidie28 300 in 20057 525 (2003)Klanttevredenheid m.b.t. TNO voor
het deel met doelfinanciering van EZ34,0 in 20063,5 (2003)Aandeel MKB-bedrijven
dat een samenwerkingscontract heeft met TNO als
gevolg van EZ-doelfinanciering
ten opzichte van het totale aantal bedrijven4tenminste
50%56% (2003)1Bron: Afkomstig uit klanttevredenheidsonderzoek
uitgevoerd door EIM. In de rapportage hierover zijn de onderzoeksmethode en
steekproefgrootte aangegeven en als voldoende beoordeeld.2Bron: Aantal DDU's aan klanten
zijn de uren (exclusief inhuur) die vallen onder het primaire proces van Syntens,
te weten voorlichting (waaronder bijeenkomsten en workshops) en advisering
(korte- en lange adviezen, vraagbaak). Het aantal wordt resp. per € 1
miljoen basissubsidie en per € 1 miljoen doelsubsidie van EZ in
desbetreffend jaar gerapporteerd. De vermelde waarde betreft het gewogen gemiddelde
hiervan.3 en 4Bron: Jaarrapportage TNO
EZ-doelfinanciering 2004. Realisatie is gebaseerd op extern uitgevoerd klanttevredenheidsonderzoek
onder bedrijven met cofinancieringsprojecten, schaal 1–5.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht instrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005 SyntensLandelijk netwerk (15 vestigingen verdeeld over 3 regio's)
voor het versterken van het innovatief
vermogen van het MKB door technologische
en niet-technologische innovatiegerichtekennis
toegankelijk en toepasbaar te maken voor het MKB.
De doelmatigheid zal in 2005 worden verhoogd door het aantal vestigingen te
verkleinen.€ 32,3 mln   Kennisoverdrachts-instrumentenDoel is meer kennisoverdracht van
praktisch toepasbare kennis en technologie naar het MKB,
ten behoeve van nieuwe toepassing in processen, producten en diensten.€ 12,0 mln   CIC-uitstralingsprogrammaSyntens,
Media Plaza en Senter voeren
het programma uit, gericht op het innovatieve
deel van het MKB. Het gaat om
benutting van relatief geavanceerde ICT-oplossingen.geen (reeds voorgaande jaren gecommitteerd)    Raakvlakken overig instrumentariumOok andere instrumenten dragen bij aan het kennisoverdrachtbeleid,
zoals BIE, TNO,
GTI's en IS. Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005• InnovatievouchersIn het kennisoverdrachtsinstrumentarium ligt vanaf 2005 meer nadruk op
de samenwerkingsrelaties tussen MKB en kennisaanbieders. Hiertoe start najaar
2004 een pilot waarbij MKB-bedrijven innovatievouchers krijgen. Met deze vouchers
kunnen de bedrijven kennis inkopen bij universiteiten en kennisinstellingen.
Afhankelijk van de resultaten van deze pilot zal in 2005 het gebruik van innovatievouchers
worden opgeschaald.• SBIR (Small Business Innovative Research Program)SBIR is een Amerikaanse regeling waarbij federale R&D-budgetten verplicht
voor een bepaald deel bij het MKB moeten worden besteed. EZ onderzoekt samen
met OCW en het wetenschaps- en onderzoeksveld de mogelijkheden
om een SBIR-aanpak in Nederland in te voeren. Deze zou zijn gericht op stimulering
van onderzoek en ontwikkeling door technostarters en bestaand MKB en is hiermee
een aanvulling op beleidsacties (zoals TechnoPartner), die tot doel hebben
het MKB actiever te betrekken bij het innovatiebeleid.• Niet-technologische innovatieIn 2005 verkent EZ door middel van enkele pilots de mogelijkheden voor
de ontwikkeling van beleid op het gebied van niet-technologische innovatie.
Zo zal worden nagegaan in welke mate EZ een betere benutting van industrial design door het Nederlandse bedrijfsleven mogelijk kan
maken.• On-line ontsluiting octrooi-informatieIn 2005 wordt door BIE gewerkt aan een verdere klantvriendelijke on-line
ontsluiting van de aanwezige kennis op het terrein van octrooien, met name
door het on-line toegankelijk maken van vertalingen van Europese octrooien.• Charter Intellectual Property Rights (IPR)Op EU-niveau wordt hieraan gewerkt. Centraal in dit (vrijwillige) Charter
staan kennisoverdracht en -exploitatie. Belangrijke «best practices»
worden hierin opgenomen. Dit Charter dient als inspiratiebron voor de EU-lidstaten
en zorgt op deze manier voor een vrijwillige vorm van lichte beleidscoördinatie.• IPR-academyHet Europees Octrooibureau werkt hieraan. Doel is (lichte) coördinatie
van de vele opleidingen voor verspreiding van octrooikennis, in het bijzonder
richting het MKB. Belangrijke nevendoelstelling is de verbetering van de octrooi-infrastructuur,
mede gezien de uitbreiding van de EU.• Universitair octrooibeleidIn de tweede helft van 2004 vindt, met steun van EZ en OCW, de oprichting
plaats van een nationaal netwerk van medewerkers uit universiteiten, universitaire
medische centra en andere publieke kennisinstellingen op het gebied van de
overdracht van kennis aan het bedrijfsleven ten aanzien van intellectueel
eigendom.Operationeel doel D. Meer ontwikkeling en benutting van
technologische kennis door bedrijvenHet beleid is er op gericht om de investeringen door bedrijven in kennisontwikkeling
te vergroten en het rendement (kennisbenutting) op deze investeringen te verhogen.
EZ doet dit door het geven van (financiële) prikkels voor speur- en ontwikkelingswerk
en het stimuleren van nationale en internationale samenwerking bij innovatieprojecten
tussen bedrijven onderling en met kennisinstellingen. Hierbij is nadrukkelijk
aandacht voor deelname van het MKB.Indicatoren en streefwaardenEffect-indicatorStreefwaardeHuidige waarde R&D-uitgaven bedrijven
als % van het BBPHuidige kabinetsperiode (2007) minimaal EU-gemiddelde;
op middellange termijn (2010) de top 5 van de EU• NL: 1,03% (2002; 11e plaats) • EU-25:
1,26% (2001)Top
5 EU-25: Zweden: 3,32%
(2001) Finland: 2,47% (2002) Duitsland: 1,73% (2002) Denemarken: 1,65% (2001)
België: 1,64% (2002)     Aandeel technologisch innovatieve
bedrijven met samenwerkingsverbanden (totaal van industrie en diensten)Huidige kabinetsperiode (2006) 6e
positie handhaven; op middellange termijn (2010) de top 5 van de EU• NL: 24% (2000; 6e plaats) • EU-15:
19% (2000)Top
5 EU-15 (2000): Finland:
52% Denemarken: 39% Luxemburg: 38% Zweden: 31% Frankrijk: 30%Bronnen:– R&D-uitgaven bedrijven als % van het BBP: Eurostat, R&D
expenditure (National R&D expenditure), NewCronos database, mei 2004;
voorlopig 2002-cijfer voor Nederland van het CBS (cijfers zijn beschikbaar
voor alle 25 EU-landen, met uitzondering van Malta).– Aandeel technologisch innovatieve bedrijven met samenwerkingsverbanden:
Eurostat, Survey on innovation in EU enterprises (Results of the third Community
Innovation Survey), NewCronos database, mei 2004 (cijfers zijn beschikbaar
voor 14 voormalige EU-15 landen; Ierland ontbreekt).Prestatie-indicatorenStreefwaardeHuidige
waarde Aantal ingediende samenwerkingsverbanden
(met een goede beoordeling) tussen innovatieve
bedrijven onderling en/of met kennisinstellingen in
het kader van de IS-regeling en het aantal gehonoreerde samenwerkingsverbanden1Subsidiewaar- dig2: 136 in 2005 Gehonoreerd3: 91 en 100 haalbaar- heidsstudies
in 2005Subsidiewaardig:
n.v.t. (nieuwe regeling) Gehonoreerd: n.v.t. (nieuwe regeling)      Aantal aanvragers WBSOToename in lijn met effect-indi- cator R&D-uitga-
ven bedrijven12 460 (2003), waarvan 660 zelfstandigen      Toegekende WBSO in
arbeidsjarenToename in lijn met effect-indi-
cator R&D-uitga- ven bedrijven54 700 (2003)3 1 Inclusief het onderdeel Opkomende markten.2 Exclusief haalbaarheidstudies, in tegenstelling tot bij de
gehonoreerde projecten worden bij de subsidiewaardige projecten de haalbaarheidsstudies
niet meegenomen.3 Het aantal arbeidsjaren van zelfstandigen maakt geen deel
uit van dit aantal. Bij de berekening is uitgegaan van 1 400 uur per
arbeidsjaar.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005Kennisontwikkeling individuele
bedrijven  Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk
(WBSO)Generieke
fiscale regeling, waarmee de overheid investeringen in speur- en ontwikkelingswerk
door ondernemers wil bevorderen.€ 398 mln   Kennisontwikkeling in samenwerking  Innovatiesubsidie
samenwerkingsprojecten (IS)Stimuleren
van nationale en internationale technologische samenwerking tussen bedrijven
en publieke kennisinstellingen en
bedrijven onderling. Criteria zijn: technologische innovatie,
samenwerking, economisch perspectief en duurzaamheid.€ 99,1 mln   Netwerk Technische Wetenschappelijk
Attachés(TWA's) (www.twanetwerk.nl)Overkoepelend instrument voor het hele innovatiebeleid,
gericht op het activeren en koppelen van vraag naar en aanbod van kennis over
technisch-wetenschappelijke ontwikkelingen in NL en het buitenland. Ook houden
TWA's ontwikkelingen bij op voor NL strategische innovatiegebieden
in het buitenland. De TWA's richten zich op bedrijven, kennisinstellingen en
overheidsorganisaties. Er zijn TWA's in Duitsland, Frankrijk, Italië,
de VS (Washington en Silicon Valley), Japan, het VK, Singapore en vanaf 2e helft 2004 in China.€ 3,6
mln   EUREKAIntergouvernementeel technologienetwerk
in Europa dat grensoverschrijdende
technologische samenwerking bevordert die relatief dicht bij de markt ligt.Niet op begroting EZ   EU-KaderprogrammaEU-programma
om het onderzoeks- en innovatievermogen te
verhogen door het bevorderen van grensoverschrijdende wetenschappelijke en
technologische samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen uit
de lidstaten.Niet op begroting EZNaast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005• WBSODe WBSO wordt met ingang van 1 januari 2005 met € 25 mln geïntensiveerd,
onder meer door de mogelijkheden voor ondersteuning van procesinnovatie te
verruimen. Na de zomer van 2004 verschijnt een rapportage over de stroomlijning
van de uitvoering van de WBSO, uitgevoerd door de belastingdienst en SenterNovem.
Eventuele wijzigingen in wet- en regelgeving worden in 2005 doorgevoerd. Daarnaast
verricht het CPB een onderzoek naar de effecten van bepaalde onderdelen van
de WBSO. De resultaten van dit onderzoek komen eind 2004 beschikbaar en worden
bij de inrichting van de WBSO betrokken.• EU-kaderprogrammaDe uitkomsten van de evaluatie van de nieuwe instrumenten van het 6e Kaderprogramma (KP6) moeten leiden tot aanpassingen van het KP6 en
aanbevelingen voor het KP7. Toegankelijkheid en flexibiliteit van het programma
staan hierbij centraal, met name voor het bedrijfsleven en in het bijzonder
het MKB. In 2004/2005 zal nadrukkelijker aandacht worden besteed aan het stimuleren
van de Nederlandse deelname aan Europese Technologieplatforms. Deze platforms
zijn gericht op de lange termijn R&D-strategie ten aanzien van specifieke
technologiegebieden en daarmee richtinggevend voor de technologiethema's in
het 7e Kaderprogramma. • EurekaNederland is van juli 2004 tot en met juni 2005 voorzitter van Eureka.
Belangrijke speerpunten hierbij zijn de positionering van Eureka binnen de
Europese Onderzoeks- en Innovatieruimte (ERIA), de ontwikkeling van excellente
technologieclusters en de 3%-doelstelling van Lissabon.Operationeel doel E. Versterken kennisbasis door samenwerking
van bedrijven en kennisinstellingenHet beleid richt zich op de versterking van de interactie tussen de publieke
kennisinfrastructuur en kennisvraag van het bedrijfsleven in het algemeen
en geeft bijzondere aandacht aan strategische onderzoeksgebieden. Betrokkenheid
van bedrijven bij publiek (fundamenteel en toegepast) onderzoek is dan ook
een belangrijk kenmerk van het instrumentarium. De vorm en de omvang van ieders
betrokkenheid hangt daarbij af van de aard van de technologie en de ontwikkelingsfase
van het onderzoeksterrein. Een belangrijke rol spelen daarnaast verankering
van de publiek-private samenwerking voor de lange termijn en overdracht van
de onderzoeksresultaten.Binnen deze operationele doelstelling wordt specifiek aandacht besteed
aan een aantal strategische technologiegebieden. Het gaat om technologieën
waarvan Nederland voor duurzame economische groei veel mag verwachten. Deze
technologieën hebben een «enabling» karakter, dat wil zeggen
dat ze nieuwe innovatiekansen creëren op allerlei terreinen en daardoor
invloed hebben op grote delen van de economie. Om focus en massa én
talent op strategische gebieden te bewerkstelligen, wordt via een verkenningenproces
een portfolio opgebouwd van strategische technologiegebieden. De huidige portfolio
van strategische technologiegebieden bestaat uit ICT, life sciences, katalyse,
produktietechnologie (robotica), scheidingstechnologie, nanotechnologie en
elektromagnetische vermogenstechniek. Deze portfolio is dynamisch. Bedrijven/branche-organisaties
en kennisinfrastructuur benoemen de potentiële prioriteiten en leveren
hiervoor benodigde input vanuit hun kennis, inzicht en ervaring.Voor het verrichten van fundamenteel en toegepast onderzoek, onder meer
op de strategische technologiegebieden, zijn voldoende en goed-gekwalificeerde
kenniswerkers van essentieel belang. Nederland kampt echter met een schaarste
aan hoogopgeleide kenniswerkers, in het bijzonder de voor innovatie belangrijke
groep bèta-technisch opgeleiden. Een imagoprobleem betreffende zowel
het bèta-techniek onderwijs als het bèta-techniek carrièreperspectief
ligt ten grondslag aan de schaarste aan de bèta-technisch opgeleiden
(zie Deltaplan bèta/techniek (TK, OCW, briefnr. 0301150)). Het Deltaplan
formuleert als doel voor het hoger onderwijs dat ten opzichte van 2000 in
2007 15% meer bèta's en technici instromen en dat er in 2010 15% meer
uitstromen. Voor de uitvoering van het Deltaplan is door OCW, SZW en EZ een
Platform Bèta/techniek opgericht, dat regionale netwerken ondersteunt
om het onderwijs te vernieuwen en techniek in het basisonderwijs te stimuleren.Indicatoren en streefwaardenEffect-indicatorStreefwaardeHuidige waarde Aandeel innovatieve
bedrijven dat innoveert in samenwerking met universiteiten en
researchinstellingen als % van het totaal aantal innovatieve
bedrijvenHuidige kabinetsperiode
(2006) gemiddelde EU-15; op middellange
termijn (2010) de top-5 van de EUSamenwerking met universiteiten: •
NL: 6% (2000) • EU-15: 8%
(1996) Top 5 EU-15
(1996): Finland: 36% Zweden: 19% Denemarken: 15% België: 14%
Frankrijk: 9%      Samenwerking met researchinstellingen: •
NL: 7% (2000) • EU-15: 8%
(1996)Top 5 EU-15
(1996): Finland: 29% Denemarken: 14% Ver. Kon.: 12% Zweden: 11% Spanje:
8%    Aandeel van kern-HRST in totale werkgelegenheidHuidige kabinetsperiode (2007) handhaven
positie ruim boven het EU-gemiddelde;
op middellange termijn (2010) de top-5 van de EU• NL: 18% (2002; 9e plaats) • EU-25:
15% (2002)Top
5 EU-25 (2002): Finland:
22% Denemarken: 22% Zweden: 21% België: 21% Cyprus: 19%Bronnen: 2000-cijfers voor Nederland: informatie
van CBS (2003);1996-cijfers voor andere EU-landen: Eurostat, Survey on innovation
in EU enterprises, Second Community Innovation Survey, CD-rom, 2000. In bovenstaande
tabel zijn alleen voor Nederland cijfers over 2000 weergegeven, omdat die
voor de andere EU-landen nog niet in voldoende mate beschikbaar zijn. (Dit
is ook de reden dat in de tabel geen positie van Nederland is weergegeven
in een rangorde van EU-landen).Toelichting op het begrip kern-HRST: HRST
= Human Resources in Science and Technology (Nederlandse benaming: wetenschappelijk
en technologisch arbeidspotentieel). De «kern van de HRST» wordt
gevormd door hoger opgeleiden (personen met een tertiaire opleiding) die werkzaam
zijn in een beroep binnen een van de volgende categorieën volgens de
internationale beroepenclassificatie: «professionals» en «technicians
and associate professionals».Bronnen: Eurostat, Labour Force Survey (Total
employment), NewCronos database, mei 2004; Eurostat, Innovation in Europe,
2004 edition (cijfers zijn beschikbaar voor alle 25 EU-25 landen).In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005EZ-financiering
aan Grote Technologische Instituten (GTI's) en TNODe vijf Grote Technologische Instituten (GTI's: Marin, WL, NLR,
GeoDelft en ECN) en TNO hebben
tot doel bedrijfsleven en overheid toepasbare kennis ter beschikking te stellen
en deze bij de implementatie daarvan te ondersteunen. EZ geeft
in combinatie met andere departementen financiering aan Marin, WL, NLR, ECN (voor ECN zie
artikel 4) en TNO.€ 34,4 mlnTechnologiestichting STWVia de Technologiestichting
STW stimuleert EZ de
ontwikkeling van vraaggericht excellent technisch-wetenschappelijk
onderzoek aan de Nederlandse universitaire onderzoeksinstellingen.€ 19,3 mln Technologische Top Instituten (TTI's)De TTI's zorgen voor vergroting van
het innovatievermogen en de concurrentiekracht van
Nederlandse bedrijven op enkele selecte gebieden via bedrijfsrelevant fundamenteel-strategisch
onderzoek.€ 29,2 mlnInnovatiegerichte Onderzoeksprogramma's
(IOP's)Het IOP versterkt
via een programmatische aanpak het strategische onderzoek aan de Nederlandse universiteiten en
onderzoeksinstituten in de richting van de innovatiebehoefte
van het bedrijfsleven.€ 14,6
mlnBesluit Subsidies Investeringen
Kennisinfrastructuur(BSIK)BSIK stimuleert
door middel van innovatief en
hoogwaardig onderzoek de kennisontwikkeling op voor Nederland belangrijke
kennisgebieden en het realiseren van de overdracht van de gegenereerde kennis
naar het bedrijfsleven.€ 0
mln, reeds geheel in 2004 gecommiteerd   ICT  Micro-elektronica-stimuleringDoor middel van subsidies worden ontwikkelingen
van nieuwe technologieën en nationale en internationale samenwerking
tussen bedrijven en kennisinstellingen in
het micro-elektronicacluster gestimuleerd.€ 36,3 mln Regieorgaan voor ICT-onderzoek
en -innovatieHet Regieorgaan heeft tot doel verbetering van de samenhang,
volume en kwaliteit in ICT-onderzoek
en -innovatie.€ 2,5 mln (uit Smart mix)    KatalyseDeze technologie maakt met behulp van actieve
stoffen, micro-organismen of enzymen nieuwe processen en producten mogelijk.
Het platform ACTS(Advanced Catalytic
Technologies for Sustainability) richt zich op versterking van de positie
van Nederland.€ 0,1 mln   Lucht- en
Ruimtevaart  ESA-contributie
en projectfinanciering RuimtevaartbeleidDoel is het zo goed mogelijk benutten van
de mondiale ruimtevaartinfrastructuur voor
maatschappelijke, economische en wetenschappelijke vooruitgang. Via het TNOTechnology
Transfer Program stimuleert EZ tezamen
met TNO en ESA gerichte
spin-off van beschikbare ruimtetechnologie naar aardse toepassingen.€ 13,0 mlnPré-kwalificatie ESA-
programma's (PEP)De Pep-regeling stelt
de ruimtevaartindustrie en kennisinstellingen in
staat technologische kennis te generen, die nodig is om te participeren in R&D-ruimtevaartprogramma's
van ESA.€ 5,9 mln Civiele Vliegtuig Ontwikkeling
(CVO)Stimuleren
van deelname van Nederlandse bedrijven aan internationale programma's op het
gebied van civiele vliegtuigontwikkeling via subsidies en kredieten te
ondersteunen.– Basisonderzoek luchtvaartStelt de kennisinfrastructuur in
staat kennis te generen, die op de middellange termijn nodig is voor behoud
en versterking van de positie van het luchtvaartcluster in Nederland.€ 1,8 mlnNederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling
en Ruimtevaart (NIVR)Intermediaire organisatie die regelingen
uitvoert en platforms organiseert op diverse terreinen van lucht-
en ruimtevaart.€ 9,5 mln   Kenniswerkers  CasimirfondsInstrument ter stimulering van de mobiliteit
van onderzoekers tussen publiek en privaat. De vormgeving van het instrument
is afhankelijk van de ervaringen met de lopende experimenten.n.v.t.Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005• Smart Mix en Dynamisering Nederlands InnovatiesysteemIn het Regeerakkoord is voor zowel EZ als OCW een tot € 50 mln
in 2007 oplopend bedrag per jaar beschikbaar (voor EZ in 2005 € 20
mln). Hiermee wordt publiek-private R&D-samenwerking geïntensiveerd
op gebieden die van strategisch belang zijn voor onze kenniseconomie en excellent
onderzoek ondersteund. In de loop van 2005 kunnen universiteiten, hogescholen
en andere kennisinstellingen samen met bedrijven voor de dan beschikbare middelen
voorstellen indienen. Voor zover de middelen naar universiteiten gaan, zal
dit mede effect hebben op de verdeling van middelen uit de eerste geldstroom.
Zoals beschreven in het Wetenschapsbudget van OCW vormt dit een eerste stap
naar de invoering van prestatiebekostiging voor universiteiten, met prikkels
voor valorisatie.• Programmatisch samenwerkingsinstrumentariumIn 2005 gaat het vernieuwde subsidiekader voor programmatische samenwerking
van start. Dit subsidiekader versterkt de kennisbasis voor technologiegebieden
zodanig dat er meer mogelijkheden voor innovatieve toepassing ontstaan. Het
nieuwe subsidiekader sluit aan bij de best-practices van IOP's en TTI's en
zal op termijn vernieuwde IOP's en TTI's ondersteunen.• Brugfunctie TNO en GTI'sHet advies van de Commissie Wijffels (met o.a. de evaluatie van de brugfunctie
van TNO en de GTI's) is in mei 2004 beschikbaar gekomen, waarna het Kabinet
haar standpunt heeft bepaald. De beleidsvoornemens in het Kabinetsstandpunt
zijn:a. het invoeren van vraaggestuurde programmering en -financiering bij
TNO en GTI's;b. het stimuleren van structuurwijzigingen bij TNO en diverse GTI's (o.a.
de vorming van een Delta-Instituut);c. het versterken van het kennis- en onderzoeksbeleid bij de betrokken
departementen;d. het bevorderen van een sterkere betrokkenheid van het bedrijfsleven
bij TNO en de GTI's, zowel bestuurlijk, organisatorisch als financieel.EZ streeft ernaar medio 2005 het sturings- en financieringsmodel gereed
te hebben. In 2006 zullen de ontwikkelde maatregelen op proefbasis worden
uitgeprobeerd, waarna in 2007 de maatregelen in brede zin zullen worden ingevoerd.• Actieplan Concurreren met ICT-Competenties,
«Regie en rendement in de ICT-kennisketen»De acties in 2005 zijn:1. Het Regieorgaan voor ICT-onderzoek en -innovatie zal in 2005 een strategisch
plan uitbrengen voor de periode tot en met 2009, ter verbetering van samenhang,
volume en kwaliteit in ICT-onderzoek en -innovatie.2. De bevordering van meer geavanceerde ICT-toepassingen in het MKB in
het kader van het CIC-uitstralingsprogramma (zie operationele doelstelling
C).3. Betere internationale inbedding van Nederlands ICT-onderzoek, onder
meer door communicatie-activiteiten, actieve deelname aan internationale programma's
en begeleiding van potentiële Nederlandse participanten.• Actieplan Life SciencesStimulering ondernemerschap in de Life Sciences en vermindering administratieve
lasten door vereenvoudiging van wet- en regelgeving, versterking van de kennisbasis
(Genomics Initiatief en Regieorgaan) en de internationale netwerken en een
meer transparante overheidscommunicatie. Begin 2005 publiceert EZ het eerste
Life Sciences Monitorrapport.• RuimtevaartUitvoering van het Actieplan Ruimtevaart, dat eind 2004 naar de TK wordt
gestuurd. Hierin formuleren alle bij ruimtevaart betrokken stakeholders gezamenlijk
een aantal ambities, met als doel de Nederlandse positie op een aantal gebieden
binnen de Europese ruimtevaart te waarborgen en verder te versterken.• LuchtvaartbeleidHet huidige luchtvaartbeleid is gebaseerd op het Regeringsstandpunt Luchtvaartcluster
uit 1997. In najaar 2004 wordt de evaluatie van dit beleid opgeleverd, waarna
eind 2004 besluiten worden genomen over het luchtvaartbeleid vanaf 2005.• Elektromagnetische Vermogenstechniek (EMVT)Dit is de techniek die het steeds sneller schakelen van steeds hogere
vermogensdichtheden met steeds kleinere halfgeleidercomponenten mogelijk maakt.
In 2005 zal een testfaciliteit voor EMVT worden geïmplementeerd.• ScheidingstechnologieIn 2004 hebben bedrijven en kennisinstellingen gezamenlijk een lange termijn
onderzoeksstrategie ontwikkeld, welke met name van belang is voor de chemische-
en voedingsmiddelenindustrie. Hiervoor zal in 2005 een publiek-privaat samenwerkingverband
tot stand komen.• NanotechnologieDit omvat onderzoeksgebieden op het raakvlak van life sciences, ICT, materialen
en procestechnologie, waaraan EZ ondersteuning geeft. EZ brengt in nauwe samenwerking
met het bedrijfsleven de potentiële economische betekenis van nanotechnologie
in kaart.• ProduktietechnologieEZ zal naar verwachting in de tweede helft van 2004 subsidie verlenen
aan het Applicatiecentrum voor Productietechnologie (ACP), een schakelpunt
voor toepassingsgerichte kennis vanuit de kennisaanbieders naar MKB-bedrijven
in de maakindustrie. Hierbij zal gebruik worden gemaakt van vouchers. Daarnaast
draagt de verruiming van de WBSO op het punt van procesinnovatie bij aan de
ontwikkeling van produktietechnologie.• Kennis en InnovatieEZ en V&W zullen met ondersteuning van de adviezen van het Innovatieplatform
en het V&W-beraad Kennis en Innovatie samen bezien hoe de innovatieprestaties
van de mobiliteitssectoren versterkt kunnen worden.KenniswerkersEZ zal de volgende actielijnen uit het Deltaplan bèta/techniek
in 2005 uitwerken, in nauwe samenwerking met OCW, SZW en het Innovatieplatform.• KennismigratieIn 2004 is tot een vereenvoudigd toelatingsregime voor kennismigranten
besloten, met één loket, één formulier en één
procedure. Nog in 2004 zal dit regime worden ingevoerd, zodat in 2005 hiermee
zal kunnen worden gewerkt.• Publiek-private mobiliteitBij publiek-private mobiliteit gaat het om het stimuleren van meer (tijdelijke)
publiek-private uitwisseling van onderzoekers als dragers van kennis. Aan
de vormgeving hiervan, analoog aan de Marie-Curiebeurzen wordt gewerkt door
OCW, NWO en EZ. In september 2004 is een beperkt aantal experimenten gestart.
Deze worden o.a. getoetst aan de mate waarin deze bijdragen aan de doelstellingen
van het Deltaplan (15% meer kenniswerkers in 2007). In overleg met het Innovatieplatform
zal worden besloten over uitbreiding, bijvoorbeeld via een Casimir-regeling
bij NWO.2.3. Budgettaire gevolgen van beleidZoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. Ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid zijn de
beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe artikelstructuur.
Voor deze jaren wijkt de presentatie derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage.Artikel 2: Bevorderen van innovatiekracht (in €
mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)489,6721,2427,4450,1485,4490,0488,6Programma-uitgaven433,4665,0372,0397,3432,4436,5435,1Operationeel doel B: Meer starters die
technologische kennis       ontwikkelen en benutten       –TechnoPartneralgemeen  3,03,03,03,03,0–Subsidieregeling KennisExploitatie6,39,910,07,310,010,010,0–Seed-regeling  12,024,024,024,024,0Operationeel doel C: Meer toepassing van kennis in het MKB       –Bijdrage aan Syntens35,032,932,331,731,731,731,7–SKO en SKB/Kennisoverdracht7,212,012,07,07,07,07,0Operationeel doel D: Meer ontwikkeling en benutting van       technologische kennis door bedrijven       –Innovatiesubsidie
Samenwerkingsprojecten133,0115,699,198,7100,3100,390,5 Operationeel doel E: Versterken kennisbasis door samenwerking
van bedrijven en kennisinstellingen       –Bijdrage aan TNO31,129,528,528,228,228,228,2–Bijdrage aan Technologische
Topinstituten32,129,429,228,928,928,928,9–Bijdrage aan STW19,519,419,319,119,119,119,1–Innovatiegerichteonderzoeksprogramma's16,918,514,614,614,614,614,6–Kennisimpuls actielijn 15,0 2,55,35,89,510,0–Besluit subsidies investering kennisinfrastructuur(Bsik) 263,2     –Bijdrage aan NIVR3,87,49,59,39,38,98,7–Bijdrage aan NLR2,28,02,12,12,12,12,1–Bijdrage aan Marin2,42,42,32,42,42,42,4–Bijdrage aan WL/Hydrolics1,63,11,51,51,51,51,5–Micro-elektronicastimulering47,945,436,436,436,937,936,5–ICT-kennis
en -innovatie8,46,91,41,21,21,21,2–Actieplan Life
Sciences/Biopartner4,12,11,8    –Katalyse5,30,10,10,10,10,00,0–Smart mix  20,035,051,351,351,3–Internationale ruimtevaart54,731,418,929,335,936,544,7–Civiele
luchtvaartontwikkeling4,33,61,8 5,05,05,0–Diversen technologische vernieuwing (incl. STT)6,26,13,51,81,82,11,8 Algemeen       –Onderzoek DG Innovatie4,34,71,74,64,64,64,6–Voorzitterschap
EU en Eureka0,02,52,6    –Beleidsexperimenten DG Innovatie2,011,05,95,87,76,78,3Apparaatuitgaven56,256,255,452,853,053,553,5–Personeel Innovatie11,310,29,79,59,59,59,5–Bijdrage DGI aan agentschap BIE16,817,816,514,013,713,713,7–Bijdrage aan WIPO via BIE 0,30,30,30,30,30,3–Bijdrage Pensioenen EOB1,92,22,63,13,64,24,2–Uitgaven TWA-netwerk2,32,23,63,63,63,63,6–Bijdrage DGI aan SenterNovem23,722,821,921,521,421,321,3–Adviesraad WT en Eureka-secretariaat0,10,80,80,80,80,80,8        Uitgaven (totaal)551,4481,5529,2531,6573,4550,0551,8        Ontvangsten (totaal)183,7148,2135,4134,9132,1120,8142,2–Ontvangsten Rijksoctrooiwet27,525,425,425,425,425,425,4–Ontvangsten TOP54,027,023,823,823,823,823,8–Ontvangsten uit het Fes80,862,576,377,177,068,490,9–Ontvangsten EET-geld13,111,08,27,04,31,60,4–Diverse ontvangsten Innovatie8,322,31,61,61,61,61,6In de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn bedragen aan subsidieverplichtingen
opgenomen waarvoor in bijlage 7 extra informatie is opgenomen. Deze begrotingsvermelding
vormt voor de betreffende subsidieverleningen de wettelijke grondslag als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onderdeel c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.Artikel 2: Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) Realisatie 2003Raming 2004Raming 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsInnovatie –
personeel183,661,8160,163,4151,166,5TWA's3,5425,48,0262,88,0277,3De lagere bezetting op het beleidsterrein Innovatie wordt veroorzaakt
door overheveling van de directie ICT naar DGTP (vanaf 2004) en invulling
van taakstellingen vanaf 2005, waaronder de centralisatie van een aantal staffuncties.De hoge gemiddelde kosten van TWA's in 2003 werden veroorzaakt door 5
FTE's die nog onder de formatie van DGI vielen, maar op het budget van TWA
drukten.Fiscale maatregelenNaast het EZ-instrumentarium draagt met name de fiscale maatregel WBSO
bij aan de bevordering van de innovatiekracht van Nederland. Voor een nadere
toelichting op dit instrument wordt verwezen naar paragraaf 2.2 D. Voor een
totaaloverzicht van alle belastinguitgaven en de meerjarig hiervoor geraamde
bedragen wordt verwezen naar de Miljoenennota 2005, bijlage Belastinguitgaven.Fiscale maatregelen ter bevordering van de innovatiekracht (in €
mln) 2003200420052006200720082009WBSO (incl. SBO-aftrek)3233713984234234234232.4. BudgetflexibiliteitArtikel
2: Budgetflexibiliteit (bedragen in € 1000) 2005 2006 2007 2008 2009 1.Totaal geraamde kasuitgaven529 176 531 582 573 368 549 954 551 786 2.Waarvan appaatsuitgaven56 004 55 681 53 289 57 765 53 731 3.Dus programma-uitgaven473 172 475 901 520 079 492 189 498 055 4.Waarvan juridisch verplicht388 91982%220 56746%177 90935%98 90020%94 86019% 5.Waarvan bijdragen aan instellingen/instituten12 9253%108 50923%111 38221%117 04724%121 48724% 6.Waarvan complementair noodzakelijk
en/of bestuurlijk Gebonden70 94115%122 16626%173 32933%191 62239%173 11335%7.Waarvan beleidsmatige Reserveringen3870%24 6595%57 45911%84 62017%108 59522%8.Totaal473 172100%475 901100%520 079100%492 189100%498 055100%Uit de tabel blijkt dat 83% van de voor 2005 geraamde programma-uitgaven
moet worden aangehouden ter financiering van verplichtingen die tot en met
2004 zijn aangegaan.Voor de instellingen en instituten is jaarlijks een bedrag van rond de € 110
mln benodigd, waarvan voor 2005 reeds ruim € 100 mln is verplicht.
Door de meerjarige relatie met deze instellingen en instituten is het budget
hiervoor in beperkte mate flexibel.De raming voor complementair noodzakelijk/bestuurlijk gebonden uitgaven
is opgebouwd uit meerdere componenten. Het Kabinet heeft in 2001 extra gelden
uitgetrokken voor het realiseren van de Lissabon-agenda. Deze middelen uit
de Kennis- en Innovatie-impuls zijn bestuurlijk gebonden. Voor de Innovatiesubsidie
Samenwerkingsprojecten is jaarlijks (tot 2008) een bedrag toegekend uit het
Fonds economische structuurversterking. De internationale ruimtevaartprogramma's
zijn bestuurlijk gebonden door de daaraan ten grondslag liggende internationale
afspraken. Daarnaast is er bij Voorjaarsnota 2004 is een bedrag oplopend tot € 75
mln in 2007 toegevoegd aan de EZ-begroting, in verband met de kennisenveloppe
uit het Regeerakkoord.De reeks beleidsmatige reserveringen betreffen budgetten van de onderliggende
subsidieregelingen voor meerjarig beleid.2.5. EvaluatieparagraafEvaluatieplanning200420052006200720082009afgeronde evaluaties:      AInnovatiedoor
Octrooi-Innovatie•     BDreamstart•     EITEA/MEDEA+•     ETNO/GTI's
(NLR, WL, Marin, ECN,
GeoDelft) (eerste beleidsverantwoordelijke is OCW)•     ELuchtvaartbeleid(waaronder
CVO)•     EKatalyse(tussenevaluatie)•            lopende evaluaties:      BSIRT•     EInnovatiegerichteonderzoeksprogramma's
(IOP's)•     EICES/KIS2,
incl. Experimentele Faciliteiten•     EICES/KIS 3
(BSIK) (procesevaluatie)•     EStichting Duurzame
Energie•     EBioPartner•            geplande evaluaties:      TWA-netwerk   •  AWT(eerste beleidsverantwoordelijke
is OCW) •    OD A «Kennisbescherming»   •• ABureau voor de
Industrieel Eigendom   •  OD B «Meer starters die
technische kennis ontwikkelen en benutten»   •• OD C «Meer toepassing van kennis in het MKB»   •• CSyntens   •  CKennisoverdrachtsinstrumenten
(SKO/SKB)    • CInnovatienet     •OD D «Meer ontwikkeling en benutting van technologische
kennis door bedrijven»   •• DInnovatiesubsidie
Samenwerkingsprojecten (IS)    • OD E «Versterken kennisbasis door samenwerking»   •• ETechnologische
Topinstituten(TTI's) •    EConnekt •    ESTW  •   EESA-contributie
en projectfinanciering Ruimtevaartbeleid  •   EKennisimpuls  •   EKatalyse   •  ENIVR    • ETNO/GTI's
(eerste beleidsverantwoordelijke is OCW)     •EInnovatiegerichteonderzoeksprogramma's
(IOP's)     •EICES/KIS3
(BSIK)     •EITEA/MEDEA+     •ELuchtvaartbeleid(waaronder
CVO)     •Fiscale regelingen      Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk
(WBSO)   •  De evaluatie van de algemene doelstelling van beleidsartikel 2 Bevorderen
Innovatiekracht is ingevuld door middel van het IBO Technologiebeleid (mei
2002). Het IBO beslaat onder meer het gehele artikel 2 en geeft daarmee vorm
aan het evalueren van de relevantie van de doelstellingen en van de doelmatigheid
ervan. Naast deze evaluatie van het algemene doel blijft voor de komende jaren
de programmering van de evaluaties van de onderliggende individuele instrumenten
gehandhaafd. Een nieuwe totale evaluatie van de operationele doelen ten aanzien
van het innovatiebeleid is gepland voor 2007/2008.3 EEN CONCURREREND ONDERNEMINGSKLIMAATOverzichtBeleidAlgemene doelstellingOperationele doelstellingenEen concurrerend ondernemingklimaatA. Zorgen voor aantrekkelijke regio's
en steden om te kunnen ondernemenB. Meer en beter ondernemerschap C. Aantrekken van buitenlandse
investeringen D. Bevorderen van level
playing fieldAandeel artikel 3 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 3 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x€ 1 mln3.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Bevorderen concurrerend ondernemingsklimaat.Bedrijvigheid en goed ondernemerschap zijn de drijfveer achter duurzame
economische groei. De overheid heeft daarbij primair de verantwoordelijkheid
voor het scheppen van goede randvoorwaarden, het aanpakken van knelpunten
en het faciliteren van kansen om te ondernemen.Parallel aan de conjuncturele malaise is het vestigings- en investeringsklimaat
sterk verslechterd. Om de verzwakte concurrentiepositie te verbeteren is het
noodzakelijk om majeure knelpunten in het ondernemingsklimaat aan te pakken.
Om daarbij effectief te kunnen opereren dient EZ goed inzicht te hebben in
(ontwikkelingen in) het Nederlandse bedrijfsleven. EZ onderhoudt daarvoor
onder andere relaties met bedrijven en brancheorganisaties uit de verschillende
sectoren van het Nederlandse bedrijfsleven.Een tweetal effectindicatoren vormt een graadmeter van de kwaliteit van
het ondernemingsklimaat in Nederland.Het World Economic Forum publiceert jaarlijks twee ranglijsten waarin
landen op belangrijke deelaspecten van het vestigings- en investeringsklimaat
worden vergeleken. Het Nederlandse ondernemingsklimaat scoort in deze lijst
niet slecht, maar wel beduidend minder dan een aantal jaren terug. Tot voor
enkele jaren kon Nederland zich in de top 5 handhaven. Inmiddels is ons land
in 2002 uit de top 10 weggevallen en werd in 2003 in de Growth Competitiveness Index een 12e plaats en in Business Competitiveness Index een 9e plaats
ingenomen. De doelstelling is om aan het einde van deze kabinetsperiode bij
beide indexen weer in de top 5 te staan.De tweede indicator is de ontwikkeling van de bedrijfsinvesteringen in
Nederland, weerspiegeld in de bedrijfsinvesteringsquote. Deze kunnen worden
gezien als graadmeter voor de bereidheid van ondernemers risico's te nemen
en te anticiperen op toekomstige productie en afzet. Na enkele jaren van daling
van de quote, verwacht het CPB voor 2005 een stabilisatie op 16%. Daarmee
ligt de investeringsquote op hetzelfde lage niveau als dat van de vorige conjuncturele
neergang (16% in 1994). Op korte termijn is het streven om de investeringsquote
niet verder te laten dalen. Op de langere termijn wil EZ de pieken en dalen
in de investeringsquote afvlakken en deze geleidelijk op een hoger niveau
te brengen.Indicatoren en streefwaardenEffect-indicatorStreefwaardeHuidige waarde Ranglijst World Economic Forum (Growth Competitiveness Index (GCI) en Business Competitiveness
Index (BCI))Een verbetering t.o.v.
2003 en in 2007 in de top vijf.9e plaats GCI en 12e plaats BCI in 2003  Investeringsquote van
bedrijvenRelatieve toename van de investeringsquote ten
opzichte van de afgelopen jaren. Het voorlopige dal van 1994 (ruim 16%) en
de voorlopige piek van 2000 (bijna 20%) zijn hierbij ijkpunt.In 2003 16,3. CrisisbeheersingOnder dit artikel valt ook «algemene crisisbeheersing», dat
tot doel heeft vitale functies van het economisch proces ten tijde van crises
in stand te houden. Rijksbreed is daartoe het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming
geïmplementeerd. Tweejaarlijks wordt een rijksbrede rapportage aan de
Tweede Kamer opgesteld over crisisbeheersing door de rijksoverheid. De jaarlijkse
uitgaven voor dit instrument bedragen € 0,2 mln.De algemene doelstelling kan worden opgesplitst in de volgende operationele
beleidsdoelstellingen:A. Aantrekkelijke regio's en steden om te kunnen ondernemen.B. Meer en beter ondernemerschap: door meer en betere
starters, meer en betere groeiers en verbetering van bedrijfsoverdrachten
en beëindigingen.C. Aantrekken van buitenlandse investeringen.D. Bevorderen van level playing field.Beleidsprogramma Balkenende IIDe doelstellingen van dit artikel sluiten naadloos aan op de Kabinetsdoelstellingen
voor Ruimte om te Ondernemen (Kamerstukken II, 2003–2004, 29 202,
nrs. 1 en 2 pagina 16). Binnen operationeel doel A worden vooral de bereikbaarheid
en fysieke bedrijfsruimte aangepakt. Het vergemakkelijken van start, groei
en overdracht van bedrijven vormt onderdeel van operationeel doel B, waarbinnen
de aanpak van tegenstrijdige regels en de reductie van administratieve lasten
een prominente plaats hebben. Daarnaast wordt ook de criminaliteit waar het
bedrijfsleven mee te maken heeft, met gerichte acties bestreden. Het kabinet
zal bovendien in 2005 een start maken met op maat gesneden prestatie-afspraken
met de 30 grote steden op het gebied van onder andere herstructurering van
bedrijventerreinen, bereikbaarheid, verbetering van gemeentelijke dienstverlening
aan bedrijven en veilig ondernemen. Onder operationeel doel A is daarvoor
een budget gereserveerd van € 152,1 mln, dat in 2005 beschikbaar
wordt gesteld aan de 30 steden middels prestatie-contracten voor de periode
tot en met 2009.Overzicht 2005Operationele doelenBelangrijkste acties 2005Beleidsbudget operationeel
doel 2005A.Aantrekkelijke steden
en regio's• EZ maakt
zich hard voor investeringen in goede bereikbaarheid van
economische centra A2, A4, A12.€ 282,5
mln  • Uitwerken
van de nota Pieken in de Delta voor
het regionaal beleid na 2006  • Versterking
regionale innovatiekracht door
om te beginnen projecten op te starten in Brabantstad en
Oost Nederland. Daarnaast worden ook projecten ontwikkeld in de Noord- en
Zuidvleugel van de Randstad.   • Benutting
stuwende economische kracht van steden door uitvoering van de nieuwe convenanten Grotestedenbeleid  • EZ zal
specifieke inspanningen leveren voor de realisatie van 50 topprojecten bedrijventerreinen  • Zorgen
voor internationaal concurrerende mainports:
Zuid-as, Maasvlakte II, PMR en Schiphol  • Vergroting
effectiviteit van uitvoering regionaal economisch beleid door
stroomlijning van de activiteiten van Syntens,
KVK's, ROM's en EZ-regiokantoren  • Intensivering
van grensoverschrijdende samenwerking    B.Meer en beter • Verlaging administratieve
lastendruk€ 462,8
mln Ondernemerschap• Taskforce vereenvoudiging vergunningen   • Een
concurrerend corporate governement stelsel   • Uitvoering
plannen Transportsector en Urgente bedrijvenlocaties in het kader van het Actieplan
Veilig Ondernemen   • Aanpak
financieringsproblemen starters   • Herziening faillissementswet   • Verbetering
van bedrijfsoverdrachten   • Vergroting
Maatschappelijk verantwoord ondernemen   • Afspraken
met HBO en WO over aandacht voor ondernemerschap    C.Buitenlandse Investeringen• Opsporen en aantrekken buitenlandse
investeerders• Marketing van Nederland als vestigingslocatie (o.a. door
organisatie investeringsseminars en monitoring ondernemingsklimaat voor
nieuwvestigers)€ 6,7 mln  • Missie
naar Boston voor ICT en Life
Science    D.Level Playing Field• Uitwerken acties Industriebrief€ 10,0 mln • Operationeel
hebben van de Garantieregeling Scheepsbouw   • Compensatiebeleidaanpassen
naar aanleiding van IBO-rapport «Verwerving materieel voor de Nederlandse
krijgsmacht» 5. ToerismeIndicatoren en streefwaardenBeleidsterreinIndicatorStreefwaardeBedrijventerreinen• Plan van aanpak per Topproject1. 90% van de topprojecten heeft in 2006
een plan van aanpak (is nu 60%).  • Voldoende
herstructurering in Topprojecten2. In 2012 is 3500 ha. van de topprojecten geherstructureerd.  • Voldoende
nieuwe bedrijventerreinen in
topprojecten.3. In 2012 is 7000 ha
van de topprojecten nieuwe terreinen aangelegd. Grote Steden Beleid:
economisch domein.Indicatoren nieuwe
periode: • Aantal ha geherstructureerde bedrijventerreinen•
Aantal delicten tegen bedrijven
en ondernemers;• Onveiligheidgevoellokale bedrijfsleven; • Aangiftebereidheid
ondernemers; • Aanbestedingsronde breedband en
aantal instellingen aangesloten op breedband;•
Mate van aansluiting bij electronisch bedrijvenloket;•
Tevredenheid ondernemer gemeentelijk Ondernemingsklimaat.De omvang van de inzet op de prestatie-indicatoren
en de streefwaarden per indicator voor de nieuwe convenantperiode worden door
deze aanpak pas bekend bij het afsluiten van de convenanten, begin 2005. Bij
Voorjaarsnota 2005 zullen deze aan de Tweede Kamer worden toegezonden.Kompas voor het Noorden• Extra werkgelegenheid Noord
NL door Kompas1990 fte's extra werkgelegenheid per
jaar 2000–2006 • Uitgelokte
investeringen Kompas€ 398
mln per jaar 2000–2006  • Extra bedrijventerreinen en
kantoorruimte periode 2000–2006 (voor het Noorden)1. 1 000 ha nieuwe bedrijventerreinen 2.
1 100 ha revitalisatie bedrijventerreinen 3.
200 000 m2 nieuwe kantoorruimte stationsgebieden4. 200 000
m2 revitalisatie kantoorruimteToerisme• Belang toerismeMarktaandeel van het inkomend toerisme van
Nederland stijgt met 1% ten opzichte van de ons omringende landen (Dui, Bel,
Den, Eng)3.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Aantrekkelijke steden en regio's
om te kunnen ondernemenDoor middel van regionaal economisch beleid wordt gezorgd voor aantrekkelijke
regio's en steden om te kunnen ondernemen. In juli 2004 is de beleidsnotitie
«Pieken in de Delta» uitgebracht. Deze beleidsnotitie beschrijft
de economische agenda van het kabinet voor zes gebieden in ons land. In iedere
regio wordt een aantal nationale prioriteiten benoemd die het kabinet samen
met lagere overheden en bedrijven wil realiseren.Deze nationale prioriteiten vallen uiteen in 5 thema's:1. Internationaal concurrerende mainports en bereikbaarheid2. Economische kerngebieden en grote stedenbeleid3. Topprojecten bedrijventerreinen4. Gebiedsgericht innovatiebeleidIn onderstaande tabel staan de instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005 TOPPER en
Regeling Innovatieve Bedrijventerreinen• TOPPER:
Opvolger TIPP voor te herstructureren Topprojecten – budget 2005 22,9
miljoen• Regeling innovatieve bedrijventerreinen –
regeling om innovatieve (aanpak
van) bedrijventerreinen te stimuleren
(opvolger DBT) budget 2005 2 miljoen€ 22,9 mln Kompas voor het Noorden• Programma van € 0,5 mrd
in 2000–2006 voor economische ontwikkeling noorden via het Samenwerkingsverband
Noord Nederland.€ 61,7
mln Investeringspremieregeling
(IPR)• Regeling gericht op grote
investeringen voor vestiging en uitbreiding in steungebieden in noord en oost
NL en Zuid Limburg.€ 13,1mlnStadseconomie• Het economische domein binnen het
Grote Stedenbeleid (GSB) voor
de periode 2005–2009 voor de 30 grootste steden.€ 154,1 mln EFRO cofinanciering• Cofinanciering van programma's die door de Europese Commissie worden
ondersteund uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO).– ROM's•
De Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's) initiëren in samenwerking
met het bedrijfsleven nieuwe economische investeringen in hun regio's. EZ draagt
bij in de apparaatkosten van de ROM's.€ 7,3 mln NBTC•
Activiteiten ter bevordering van het toerisme worden
gestimuleerd via een bijdrage aan Nederlands Bureau voor Toerisme en
Congressen, de nationale marketingorganisatie€ 20,0 mln Overig Toerisme• Activiteiten en projecten uit de Vernieuwde
Toeristische Agenda en de contributie aan World Tourism
Organisation.€ 0,8 mlnNaast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005In juli 2004 is de beleidsnotitie «Pieken in de Delta» uitgebracht.
Deze beleidsnotitie beschrijft de economische agenda van het kabinet voor
zes gebieden in ons land. In iedere regio wordt een aantal nationale prioriteiten
benoemd die het kabinet samen met lagere overheden en bedrijven wil realiseren.Deze nationale prioriteiten vallen uiteen in 5 thema's:1. Internationaal concurrerende mainports en bereikbaarheid2. Economische kerngebieden en Grotestedenbeleid3. Topprojecten bedrijventerreinen4. Gebiedsgericht innovatiebeleid5. ToerismeDaarnaast worden de inspanningen gericht op de structuurfondsen, representatie
in de regio, en uitvoering Kompas• Internationaal concurrerende mainports en bereikbaarheidIn de nota Ruimte en in de Pieken in de Delta zijn voor een goede bereikbaarheid
van economische kerngebieden de uitgangspunten geformuleerd. Het kabinet legt
prioriteit bij de hoofdverbindingsassen, en daarbinnen met name de TRIPLE
A (A2, A4 en A12).EZ draagt daarnaast in 2005 bij aan een voortvarende uitvoering van het
Bestuursakkoord over het project Mainport Ontwikkeling Rotterdam. Bovendien
ontwikkelt EZ in 2005 een economische visie op de lange termijnontwikkeling
van Schiphol. Deze visie past als bouwsteen in de interdepartementale Mainportvisie,
geleid door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.• Economische kerngebieden en GrotestedenbeleidHet regionaal economisch beleid is onderwerp geweest van een Interdepartementaal
Beleidsonderzoek (IBO). In de kabinetsreactie, het in juli 2004 uitgebrachte
Pieken in de Delta, zet het kabinet (bij het ruimtelijk economisch beleid)
in op het grijpen van economische kansen en niet langer op het wegwerken van
welvaartsverschillen. Het kabinet kiest voor economische groei in alle regio's –
en daarmee in Nederland als geheel – door economische kansen met een
nationaal belang te stimuleren.Over de realisatie van deze kansen zal per thema verantwoording worden
afgelegd. Ook zal het kabinet in de loop van 2005 besluiten nemen over de
omvang en de regionale verdeling van de middelen van gebiedsgericht economisch
beleid, waarbij de Europese besluitvorming over de voortzetting van EUstructuurfondsen
na 2006 een belangrijke overweging vormt.Steden en stedelijke netwerken zijn de stuwende kracht achter de Nederlandse
economie. Ruim veertig procent van het nationaal inkomen (inclusief randgemeenten
zelfs tachtig) wordt in de dertig grote steden verdiend. Toch zijn er structurele
problemen, zoals verouderde bedrijventerreinen, slechte autobereikbaarheid
en een structurele discrepantie tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.
Door gericht beleid te voeren op de knelpunten kunnen de eigen kansen van
elke stad optimaal worden benut.Het Rijk stelt via Brede Doel Uitkeringen voor het sociale, fysieke en
economische domein middelen beschikbaar als bijdrage in de uitvoering van
de plannen per stad. Via maatwerk en prestatieafspraken per stad kan de rijksbijdrage
effectiever worden ingezet. Nieuw ten opzichte van GSBII is dat de middelen
voor stadseconomie geconcentreerd zijn binnen het economisch domein zodat
de economische structuur van steden integraler en daarmee effectiever versterkt
kan worden. Met de Brede Doeluitkering Economie is voor de convenantperiode
2005–2009 een bedrag gemoeid van € 162,1 mln Hiervan is € 10
mln gereserveerd in een «kansen- en bedreigingenbudget». Op basis
van het nieuwe beleidskader stadseconomie en de indicatieve verdeling van € 152,1
mln van de EZ-middelen over de GSB-steden ontwikkelen steden hun meerjarige
ontwikkelingsprogramma's (MOP). Op basis van deze MOP's worden begin 2005
de convenanten gesloten. EZ zal met de 30 steden prestatieafspraken op maat
maken over onder meer herstructurering van bedrijventerreinen, gemeentelijke
dienstverlening aan bedrijven, breedband en veilig ondernemen.• TopprojectenIn het Actieplan Bedrijventerreinen geeft het kabinet aan welke concrete
acties het voor bedrijventerreinen voor de jaren 2004 tot en met 2008 wil
uitvoeren. Dat zijn generieke en specifieke acties (topprojecten). De generieke
acties bestaan onder andere uit het initiëren van pilots op de thema's
criminaliteit, meer private prikkels, zorgvuldig ruimtegebruik, zonering en
architectuur. Ook zal EZ zich inspannen voor het beter toegankelijk maken
van kennis over het oplossen van knelpunten rond bedrijventerreinen. Specifiek
zal het kabinet zich gaan richten op ongeveer 50 grote en complexe terreinen
van nationaal economisch belang, de zogeheten Topprojecten. Het streven is
om in het jaar 2012 met de projecten 3500 ha te herstructureren en 7000 hectare
nieuwe terreinen aan te leggen.• Actieplan Veilig Ondernemen uitvoeren gebiedsgerichte
deelHet project Aanpak Urgente Bedrijvenlocaties leidt tot de aanpak van de
criminaliteit op 50 urgente bedrijvenlocaties. Doel is een afname van de criminaliteit
tegen bedrijven met 25% te bereiken binnen drie jaar na de start van de aanpak.
In 2005 zal de aanpak starten op tien bedrijvenlocaties• Gebiedsgericht innovatiebeleidZoals aangekondigd in de nota Pieken in de Delta wil het kabinet wil samen
met andere overheden, kennisinstellingen en het bedrijfsleven innovatie in
de regio's versterken. De focus ligt daarbij op vier regio's met grote internationale
bedrijven, kennisintensieve toeleveranciers en MKB-bedrijven, die de potentie
hebben om uit te groeien tot een internationaal concurrerend innovatiegebied.
Bovendien is er in deze gebieden een bovengemiddeld aantal innovatieve kennisinstellingen
aanwezig die de activiteiten ondersteunt. In 2005 gaat het om Brabantstad
(o.a. brainport Eindhoven) en Oost Nederland (o.a. Food Valley). In 2005 worden
bovendien de initiatieven rond de Noord- en Zuidvleugel van de Randstad op
innovatiegebied verder uitgewerkt.• ToerismeHet toeristisch beleid van het kabinet is primair gericht op bevorderen
van het internationaal inkomend toerisme. Steden, cultuur en de kust vormen
de belangrijkste attractie voor buitenlandse toeristen. In het kader van het
grote stedenbeleid worden met enkele steden prestatiedoelstellingen binnen
dit thema opgesteld. De Vernieuwde Toeristische Agenda (2004) beoogt in 2005
onder andere het maken van een meerjarige programmering van grote evenementen
en pilotprojecten voor de Nederlandse kust. Het NBTC, de nationale toerismeorganisatie,
voert een werkprogramma uit met als kerndoel om het marktaandeel inkomend
toerisme ten opzichte van de ons omringende landen te verhogen. In 2004 is
de subsidierelatie met NBTC veranderd, en is er een nieuwe contract afgesloten
gebaseerd op een heldere prestatie indicator.• StructuurfondsenIn 2005 worden naar verwachting de onder Nederlands voorzitterschap gestarte
onderhandelingen over het cohesiebeleid 2007–2013 afgerond. De structuurfondsen
maken daar onderdeel van uit. De uitdaging van het Europees cohesiebeleid
is het nastreven van sociale en economische cohesie. Naast afronding van de
onderhandelingen in Brussel staat binnen Nederland het jaar 2005 in het teken
van voorbereiding op de uitvoering in de volgende periode, zoals een nationaal
strategiedocument en programmering van bijvoorbeeld grensoverschrijdende samenwerking.
De inhoudelijke inzet van EZ zal daarbij gericht zijn op de Europese bijdrage
aan de operationalisering van «Pieken in de Delta» en het versterken
van de economische pijler uit de Lissabonstrategie.• Stroomlijning representatie EZ in de regioUit het IBO regionaal economisch beleid kwam naar voren dat bij het voorbereiden
en uitvoeren van regionaal economisch beleid coördinatieproblemen kunnen
ontstaan doordat veel partijen vanuit verschillende invalshoeken zich bezighouden
met de uitvoering van het overheidsbeleid In 2005 zal deze stroomlijning starten,
mede geïnitieerd vanuit het project Andere Overheid (PAO). Daarbij worden
in elke geval de ROM's, Syntens, beleidsafdelingen van de Kamers van Koophandel
en de regiokantoren van het Ministerie van Economische Zaken betrokken.• Het Kompas voor het NoordenTer versterking van de economische structuur in Noord-Nederland is voor
de jaren 2000–2006 het programma «Kompas voor het Noorden»
ontwikkeld. Voor 2005 wordt meer focus in de uitvoering van het Kompas aangebracht
door:– Het versterken van het innovatieve vermogen van de Noordelijke
economie– Aansluiting van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verbeteren– Toeristisch recreatieve voorzieningen versterken– Beter ontsluiten van werklocaties via fysieke- en ICT-infrastructuur– Ontwikkelen agenda stedelijke ontwikkeling en kenniscentra– Verbetering van de samenwerking tussen betrokken partijen in SNNOperationeel doel B. Meer en beter ondernemerschapHet EZ-beleid is er op gericht ondernemerschap te stimuleren door belemmeringen
weg te nemen op de kapitaalmarkt, op de arbeidsmark en op het punt van administratieve
lasten voor het bedrijfsleven, criminaliteit en corporate governance.Minder knelpunten voor ondernemers moeten leiden tot meer en betere ondernemers,
dus meer starters, meer snelle groeiers en meer geslaagde bedrijfsoverdrachten.
Een belangrijke prestatie die hiervoor geleverd moet worden is het verminderen
van de administratieve lasten door regelgeving.IndicatorStreefwaardeHuidige waardeAantal ondernemers als % van de beroepsbevolkingMinimaal 10% en 0,5%-punt
hoger dan EU-gemiddelde10,9% (iets boven EU-gemiddelde) Volwassenen actief bezig met opzetten eigen bedrijfin 2010 bij de 5 hoogst scorende
lidstaten van de EU-15in Nederland 3,6% (onder het EU-15 gemiddelde) Meer startersMeerUltimo 2003: 54 000 Reductie van Administratieve Lasten voor het bedrijfsleven.Reductie van 25% in 2007 ten opzichte
van 2002.1% verlaging EZ in EZ jaarverslag
2003 Aantal bedrijven dat verantwoording aflegt over MVO middels
richtlijn 400 of middels een Maatschappelijk jaarverslag.Afhankelijk van nulmeting in 2004.nulmeting in 2004Met uitzondering van de MVO-indicatoren zijn de indicatoren ontleend aan
de Beleidsbrief «meer actie voor ondernemers». Deze brief is in
juli 2004 aangeboden aan de voorzitter van de Tweede Kamer.In onderstaande tabel staan de belangrijkste instrumenten ten behoeve
van het meer en beter ondernemerschap.Overzicht InstrumentenNaam instrumentOmschrijvingBudget 2005 in € mlnBBMKBDe borgstellingsregeling vergroot de toegang
van MKB tot bankkrediet. Voor
bedrijven die over onvoldoende zekerheden beschikken staat de overheid borg
voor een deel van de nieuwe kredietverstrekking.€ 452,5 mln Kamers van KoophandelDe Kamers voeren een aantal verplichte taken
en een aantal facultatieve taken uit.– Stichting Koning Willem IAanmoedigingsprijs voor het meest veelbelovende nieuwe bedrijf.€ 0,1 mln Vereniging Nederland Distributieland (NDL)EZ subsidieert
samen met LNV en V&W een jaarlijks programma om knelpunten in de distributiesector
binnen Nederland op te lossen.€ 0,2
mln Programma-onderzoek MKB en ondernemerschapDe subsidie aan dit programma is bestemd
voor het verzamelen, bijhouden en bewerken van basisinformatie.€ 3,0 mln Investeren in menselijk kapitaalDe subsidieregeling scholingsimpulsbevordert
het ontwikkelen en testen van innovatieve
scholingstrajecten.€ 3,6 mln  Het kenniscentrum
Elders Verworven Competenties (EZ, OCW en SZW)
is gericht op de erkenning en zichtbaarheid van reeds verworven competenties
in en rond het werk.Nog te bepalen Met het
keurmerk Investors in People wil de overheid bedrijven en instellingen stimuleren
om te investeren in de employability van hun medewerkers.€ 0,5 mln  Het driejarig
programma Profijt van MensenKennis beoogt branche-organi- saties en bedrijven
te stimuleren een strategisch HRM-beleid te voeren.Reeds gecommitteerd Het programma
gericht op Masterclasses «Fast Growth»
voor snelle groeiers biedt de bedrijven de kans om zich te ontwikkelen op
verschillende gebieden (internationalisering, financiering van snelle groei,
HRM-beleid).€ 0,2 mln Actieplan
Leven lang LerenNog te bepalen Kenniscentrum MVOBevorderen van kennis- en informatieoverdracht
over MVO, zowel in de nationale
als de internationale context.€ 1,2
mlnFISCAAL  ZelfstandigenaftrekEen ondernemer die voldoet aan het urencriterium (per jaar ten minste 1225
uur en ten minste 50% van de totale werktijd werkzaam in de onderneming) en
nog geen 65 jaar is, heeft recht op een fiscale aftrek van de winst.€ 1 476 mln Fiscale oudedagsreserve, niet omgezet in een lijfrenteOndernemers in de inkomstenbelasting
kunnen een oudedagsreserve vormen. Een ondernemer die voldoet aan het urencriterium
en nog geen 65 jaar is, kan 12% van de winst per kalenderjaar aan de oudedagsreserve
toevoegen. De FOR kan bij het staken van de onderneming belastingvrij worden
omgezet in een lijfrentepolis.€ 229 mln MeewerkaftrekIndien de partner van een ondernemer die zelf aan het urencriterium van de
zelfstandigenaftrek voldoet, meewerkt in diens onderneming zonder hiervoor
een vergoeding te ontvangen, heeft de ondernemer recht op meewerkaftrek.€ 19mln InvesteringsaftrekDe investeringsaftrek is een extra aftrek op de fiscale winst. Deze aftrek
is een percentage van het totale investeringsbedrag in een kalenderjaar. De
kleinschaligheidsinvesteringsaftrek is specifiek gericht op het stimuleren
van investeringen in bedrijfsmiddelen.€ 291
mln Willekeurige aftrek startersSinds 1 januari 1996 kunnen startende ondernemers
in een jaar dat ze startersaftrek
genieten willekeurig afschrijven op bedrijfsmiddelen die zij in hun onderneming
hebben aangeschaft of voortgebracht.€ 8
mln Extra zelfstandigenaftrek startersStartende ondernemers hebben bovenop de zelfstandigenaftrek
recht op een extra zelfstandigenaftrek.€
88 mln Vrijstelling en heffingskorting beleggingen in durfkapitaal
t.b.v. beginnende ondernemersBelastingplichtigen
die direct of indirect geld ter beschikking stellen aan een beginnende ondernemer
hebben recht op een gemaximeerde vrijstelling voor de vermogensrendementsheffing
en een extra heffingskorting. Daarnaast geldt dat verliezen op directe beleggingen
in durfkapitaal tot een gemaximeerd bedrag in aftrek komen op het inkomen
uit werk en woning van de belastingplichtige.€ 16 mlnStakingsaftrekBied verzachting van de belastingheffing over de stakingswinst bij gehele
of gedeeltelijke staking van een onderneming€ 133
mlnDoorschuiven stakingswinst en bedrijfsopvolgingsfaciliteitBeoogt liquiditeitsproblemen te voorkomen
en daarmee de continuïteit van een onderneming te waarborgen bij bedrijfsopvolging.€ 102 mln resp. € 75 mlnVerlaagd tarief logiesverstrekking en verlaagd tarief
voedingsmiddelen horecaTer stimulering
van de betreffende sectoren geldt een BTW-tarief van 6% in plaats van het
normale tarief van 19%.€ 178 mln resp. € 1 044
mlnNaast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005• Actieplan Veiligheid en criminaliteitGelet op de grote economische schade van criminaliteit tegen ondernemers
heeft EZ samen met belanghebbenden (Justitie, BZK, EZ en bestuurders van VNO-NCW,
MKB-Nederland en het Verbond van Verzekeraars) het Actieplan
Veilig Ondernemen gelanceerd. Kern van dit plan zijn projecten die
leiden tot een daadwerkelijke reductie van de criminaliteit in 2008 met 20%.
EZ is daarbij verantwoordelijk voor het projectAanpak Transportsector en het project Aanpak Urgente
bedrijvenlocaties.Met de transportsector worden afspraken gemaakt die gericht zijn op een
afname van de criminaliteit tegen bedrijven uit deze sector met 25% in 2008.
Het project Aanpak Urgente Bedrijvenlocaties leidt tot de aanpak van de criminaliteit
op 50 urgente bedrijvenlocaties. Op elke locatie is het doel een afname van
25% binnen 3 jaar.• Administratieve Lasten (AL) reductieIn het Hoofdlijnenakkoord is de doelstelling opgenomen om de administratieve
lasten voor bedrijven in 2007 met een kwart te verminderen t.o.v. eind 2002.
Administratieve lasten zijn de kosten om te voldoen aan informatieverplichtingen
voortvloeiend uit wet- en regelgeving van de overheid. De talrijke administratieve
verplichtingen waar bedrijven door de overheid mee worden geconfronteerd,
leiden bij ondernemers tot aanzienlijke kosten en ergernissen.De Minister van Financiën coördineert samen met de Staatssecretaris
van Economische Zaken deze rijksbrede operatie. Dit laat onverlet dat elk
ministerie een eigen verantwoordelijkheid draagt.De netto voorziene reductie van EZ voor 2005 bedraagt € 11,3
mln, wat neerkomt op 1,7% reductie op het totaal van € 672 mln.
Deze reductie is in overeenstemming met de AL-meerjarenbegroting zoals die
in de brief van 19 april aan de Tweede Kamer is opgenomen (Kamerstukken 2003/2004,
29 515, nr. 7). De grootste reducties worden in de jaren 2004 en 2006
verwacht. Enkele verwachte reducties zijn nog niet gekwantificeerd.Per beleidsthema is de situatie als volgt:A. Marktordening: Het vervallen van de waarmerkverplichtingen
bij de octrooiwet was voorzien voor 2004. Door vertraging bij de behandeling
zal de reductie in 2005 gerealiseerd worden (€ 975 000).B. Telecom en post: De realisatie van de reducties
zijn verspreid over 2002–2006. (€ 19,9 mln, ruim 26%). Belangrijke
reducties in 2004 waren resultante van de nieuwe Telecomwet. Ook heeft het
schrappen van bezwaar- en beroepmogelijkheden voor veel AL-reductie gezorgd.
Nog niet te kwantificeren reducties in 2005 zijn te verwachten als uitkomst
van de marktanalyses waarin waarschijnlijk voor minder markten/bedrijven AMM
(aanmerkelijke marktmacht) zal worden vastgesteld, en daardoor minder (informatie)verplichtingen.
In 2005 worden naar verwachting reducties gerealiseerd door de introductie
van het stilzwijgend verlengen van vergunningen en door de voorgenomen digitaliseringsmaatregelen
bij Agentschap Telecom.C. Energie: De Wijziging Elektriciteitswet
1998 en Gaswet plus de onderliggende regelgeving, geeft een toename van de
administratieve lasten. De lasten worden geschat op € 3 mln.D. CBS: De verdeling van de CBS-reducties
over 2002–2006 is niet bekend. Vooralsnog zijn alle reducties en toenames
op 2006 geboekt (€ 6 mln netto reductie, 26%). Een
deel van die reductie zal eerder gerealiseerd worden, het is op dit moment
echter niet exact bekend hoeveel. Een voorlopige schatting voor 2003 laat
zien dat de reductie in 2003 mogelijk € 3,5 mln bedraagt. Daarmee
zou meer dan de helft van de totale CBS-reductie inmiddels zijn gerealiseerd.
In het Jaarverslag van 2004 zullen de exacte reducties voor 2003 bekend worden
gemaakt. Voorlopige cijfers voor 2004 zullen het 1e kwartaal 2005
beschikbaar komen. In 2005 wordt waarschijnlijk duidelijk welke reductie wordt
behaald bij de Statistiek internationale handel in diensten, die van de DNB
is overgenomen.E. Interdepartementale samenwerking: In 2004
en 2005 starten enkele interdepartementale projecten. EZ trekt de projecten
Modelbedrijven, Vergunningverlening en de Klankbordgroep voor bedrijven. Dit
zal r educties opleveren voor verschillende departementen. De verwachte omvang
van de reducties zal begin 2005 bekend zijn.F. ICTAL: Bedrijvenloket geopend, één
virtueel loket waar de ondernemer informatie van de overheid kan krijgen en
transacties kan verrichten (bijv. aanvragen BTW-nummer, inschrijving Handelsregister).EZ is in de zomer van 2004 gestart met de Taskforce
Vereenvoudiging Vergunningen. De Taskforce moet tussen 1 juli
en begin 2005 concrete verbeteringsvoorstellen ontwikkelen voor vergunningprocedures
die leiden tot minder administratieve lasten, kortere doorlooptijden en een
stroomlijning van procedures. De Taskforce wordt voorgezeten door een externe
voorzitter en bestaat uit vertegenwoordigers van gemeentes, provinciën
en departementen.EZ pakt hiernaast ook de tegenstrijdige regelgeving voor het bedrijfsleven
aan. Implementatie van best practices in gemeenten wordt ondersteund in 2005–2007.
Voorts draagt EZ via de ontwikkeling van een ICT-voorzieningen (ICTAL) bij
aan de reductie van administratieve lasten. Voor 2005 ligt de nadruk vooral
op het stimuleren van het daadwerkelijk en grootschalig gebruik van de voorzieningen.
Tenslotte is het Meldpunt voorgenomen regelgeving ondergebracht bij EZ.Voor wat betreft de administratieve lasten die EZ zelf veroorzaakt laten
onderstaande tabellen zien welke concrete maatregelen in 2005 tot welke reducties
en toenames zullen leiden.Tabel:
overzicht voorgenomen reducties AL in 2005 voor het bedrijfsleven Wet- of regelgevingTotale AL van betreffende wet of regel(x € 1 000)ActieReductie in euro(x € 1 000)Reductie in procentenEnergieGaswet art 4 lid 160Eenvoudiger doorgeven
van wijzigingen van o.a. NAW gegevens door aansluiting bij BBR3050% Gaswet3 828On-line toegang tot actuele wet- en regelgeving752,0% Gaswet3 828Diverse verplichtingen vervallen
bij uitbundeling GTS1604,2%  Electriciteitswet
art 12 lid 155Eenvoudiger doorgeven van wijzigingen van o.a. NAW gegevens door
aansluiting bij BBR2850%OrdeningHandelsregisterwet28 575On-line inschrijving KvK1 5705,5%  Handelsregisterwet28 575Overige reductie als gevolg van ICT1 8006,3% Handelsregisterwet28 575Vervallen verplichte advertentie staatscourant7302,6% Octrooiwet23 782Vervallen waarmerkverplichting bij vertalingen9754,1%  Besluit
prijsaanduiding kappers572Vervalt572100%  In- en uitvoerwet9 685Vervallen enkele
handelsqouta9 43097,4%Totaal 66 497 15 37023,1%Tabel: Overzicht verwachte toename van AL in 2005 voor bedrijfsleven
als gevolg van nieuw beleid Wet- of regelgevingTotale AL van betreffende (bijbehorende of oude) wet of
regel (x € 1 000)Actie om toename zoveel mogelijk te beperkenToename
in euro (x € 1 000)Toename in procentenEnergieWijziging Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband met implementatie
en aanscherping toezicht netbeheer, plus onderliggende regelgeving11 709(Electriciteitswet 1998 + Gaswet)Bij switchprocedures dezelfde
procedures aangehouden als bij delen van de markt die reeds vrij zijn. Deze
procedures zijn mede door de energiebedrijven ontwikkeld.4 05234,6%Totaal 11 709 4 05234,6%NB: De percentages zijn t.o.v. de administratieve lasten op de desbetreffende
regel, niet t.o.v. het totale pakket aan maatregelen bij EZ.• BBMKBEen belangrijk probleem voor veel starters en MKB is nog altijd de toegang
tot kleine kredieten. Het klimaat om een kleinzakelijk krediet te verkrijgen
is de afgelopen jaren mede door de conjunctuur verder verslechterd. Het beroep
op de BBMKB voor kleine kredieten is vooral sterk afgenomen als gevolg van
nieuwe kredietverleningsprocessen bij banken (kostenreductie, standaardisering
en Basel 11) die niet meer aansluiten bij de BBMKB. In overleg met banken
wordt onderzocht of en hoe die aansluiting weer is te herstellen. Daarnaast
wordt gedacht aan het verhogen van het garantiedeel voor de borgstellingkredieten
aan starters (BBMKB) onder de €100 000. Ook de promotie van de BBMKB
wordt opgevoerd. Om de toegang tot het durfkapitaal te verbeteren zal EZ maatregelen
nemen om de transparantie in de markt te vergroten. Informal investors en
bedrijven moeten elkaar gemakkelijker kunnen vinden. Het beleid zal gericht
zijn op informatievoorziening, educatie en coaching• Concurrerend Corporate Governance-stelselDoelstelling van de EZ-activiteiten op dit terrein is een «ondernemend»
ondernemingsbestuur, waarin de markt vertrouwen heeft. Hiervoor is vergroting
van de invloed van de aandeelhouders noodzakelijk. In verband hiermee zal
het onderzoekprogramma in 2005 van de nieuwe hoogleraar, op de door EZ ingestelde
leerstoel corporate governance, gericht zijn op de economische impact van
corporate governance. Verdere activiteiten in 2005 (met andere departementen)
betreffen: een basale herbezinning op het structuurregime; het slechten in
Europees verband van barrières voor grensoverschrijdende activiteiten
van ondernemingen; facilitering van een zgn. monitoringcommissie die gaat
toezien op de follow-up van de aanbevelingen van de cie Tabaksblat; vereenvoudiging
en flexiblisering van het vennootschapsrecht, ondermeer door aanpassing van
het BV recht.• Menselijk KapitaalNederland kampt met een blijvende en wellicht zelfs toenemende schaarste
aan hoogopgeleide kenniswerkers. Binnen de groep kenniswerkers is, met het
oog op innovatie, een essentiële rol weggelegd voor bèta-technisch
opgeleiden. Dit wordt vormgegeven in het Deltaplan bèta techniek. Ten
tweede moet het kennis- en vaardigheidsniveau van dit menselijk kapitaal in
de loop der jaren op peil blijven. De uitwerking van dit beleid
zal plaatsvinden in het op te stellen actieplan Leven Lang Leren. Onderdeel
hiervan zal zijn de oprichting van een platform LLL waarin overheid, sociale
partners en onderwijskoepels zitting zullen hebben. Daarnaast heeft EZ het
instrumentarium gefocust op scholings- en hrm-instrumenten. EZ zal in afstemming
met OCW en het Innovatieplatform (werkgroep Leynse) bezien welke activiteiten
gestart kunnen worden om de uitval in het VMBO te verminderen. Eén
manier om de problematiek van uitval in het VMBO te verminderen is het aanbieden
van aantrekkelijker en ondernemender onderwijs. Vanaf volgend jaar zullen
dan ook, in navolging van het MBO en Hoger Onderwijs, ook specifiek activiteiten
gericht worden op stimulering van ondernemerschap in het VMBO-onderwijs.• Meer aandacht voor ondernemerschapOm de belangstelling voor ondernemerschap aan de bron te versterken heeft
EZ samen met OC&W acties in gang gezet om de aandacht voor ondernemerschap
in het onderwijs te versterken (2003–2004, 29 200 XIII, nr. 54
d.d. 5 juli 2004). Met het HBO en WO wordt vanaf 2005 gewerkt aan vrijwillige
prestatieafspraken over hun inzet om ondernemerschap te bevorderen. Deze nieuwe
benadering wordt de komende jaren stapsgewijs uitgebouwd. De acties begeven
zich langs drie lijnen: de ondernemende instelling, de ondernemende docent
en de ondernemende student. Belangrijke acties zijn een actieve verspreiding
van best practices, het meer aandacht geven aan ondernemerschap in lerarenopleidingen
en het bezien van de mogelijkheden voor een internationale leerstoel ondernemerschap.
Hierbij zal waar mogelijk en nodig worden aangesloten bij het actieprogramma
Technopartner.• Kamers van KoophandelIn het voorjaar van 2005 zal de Kamer geïnformeerd worden over de
uitkomsten van de evaluatie van de Kamers van Koophandel. In de opzet van
de verplichte evaluatie wordt aandacht besteed aan het functioneren van de
Kamers van Koophandel als organisatie in de afgelopen jaren. Op deze wijze
kan in de toekomst een beslissing over een mogelijke taakuitbreiding van de
Kamers van Koophandel beter worden beoordeeld. Nadat de uitkomsten van de
evaluatie aan de Kamer bekend zijn gemaakt, kan een beslissing genomen worden
over de uitvoeringsorganisatie die verantwoordelijk wordt voor het beheer
van onder andere het basisbedrijvenregister en het virtueel bedrijvenloket.• Maatschappelijk Verantwoord OndernemenEr zijn tal van zakelijke argumenten waarom MVO cruciaal is voor het succes
van een onderneming. Er zijn concrete aanwijzingen dat bedrijven die aan MVO
doen over het algemeen ook goed presteren op commercieel en innovatief gebied.
Zo kan MVO zorgen voor een extra profilering van bedrijven en producten, geeft
MVO bedrijven een voordeel bij het werven van medewerkers en zijn er besparende
voordelen, bijvoorbeeld op het milieuvlak. Daarnaast kan MVO helpen het publieke
vertrouwen in het bedrijfsleven te versterken. Voorwaarde daarbij is dat MVO
niet alleen over goed nieuws gaat, maar gepaard gaat met daadwerkelijke transparantie
en het afleggen van verantwoording. Bedrijven hebben naast rechten, tenslotte
ook morele plichten.De overheid wil MVO niet verplichten, maar bedrijven op weg helpen. Het
doel is om de middengroep te laten aansluiten bij de koplopers. EZ wil dit
bereiken door o.a.:– transparantie over MVO te bevorderen, o.a. door het instellen
van een transparantiebenchmark voor bedrijven en maatschappelijke
organisaties, het ondersteunen van de ACC Award voor het beste maatschappelijke
jaarverslag en het stimuleren van het gebruik van duurzaamheidsinformatie
door maatschappelijke organisaties en institutionele beleggers– het aanreiken en promoten van instrumenten en kaders, zoals Richtlijn
400, de Handreiking voor Maatschappelijke verslaggeving en de OESO-Richtlijnen
voor Multinationale Ondernemingen (die bedrijven houvast geven bij internationale
activiteiten)– kennis- en informatieoverdracht bevorderen en het faciliteren
van de onderlinge dialoog over MVO tussen ondernemers, maatschappelijke organisaties,
(lokale) overheden en burgers via het op initiatief van EZ opgerichte Kenniscentrum
MVO.– de ervaring die is opgedaan met het voeren van de multistakeholderdialoog
verder uit te bouwen in overleg met het Kenniscentrum MVO. In 2004 vond een
succesvolle pilot plaats.– (praktijkgerichte) kennis over MVO te laten ontwikkelen d.m.v.
het universitaire onderzoeksprogramma MVO. De resultaten worden in 2005 gepresenteerd
en door het Kenniscentrum MVO verspreid.– aandacht te geven aan de uitkomsten van het Europees Multistakeholderforum
en de komende mededeling van de Europese Commissie over MVO.• Duurzame ontwikkelingEZ streeft naar duurzame economische groei. Groei is nodig om allerlei
maatschappelijke gewenste ontwikkelingen mogelijk te kunnen blijven maken.
De uitdaging is die groei zodanig te laten plaatsvinden dat die niet ten koste
gaat van, maar juist ten bate is van mens en milieu. Binnen EZ wordt daarbij
gewerkt aan het integraal benaderen van beleidsdossiers, d.w.z. bij de ontwikkeling
van beleid wordt ook aandacht besteed aan zoveel mogelijk relevante aspecten
van dossiers. Dat laat onverlet dat in de uiteindelijke besluitvorming politieke
keuzes gemaakt dienen te worden.Dossiers waar dit o.a. speelt zijn:– De handel in emissierechten voor CO2 en NOx.– Een nieuw systeem REACH voor de toelating van chemische stoffen
in de EU(samen met VROM).– Op het gebied van externe veiligheid wordt interdepartementaal
goed samengewerkt aan het ontwikkelen van een coherent beleid, waarin ontwikkelingen
tot stand komen op basis van een evenwichtige afweging van ruimtelijke, economische
en veiligheidsbelangen. De acceptatie van veiligheidsrisico's ten gevolge
van economische activiteiten dient te worden bezien in relatie tot het ruimtebeslag
en de risico's voor werknemers en omwonenden van de betreffende activiteit,
alsmede de mogelijkheden om de risico's verder te beperken.• Herziening FaillissementswetEen herziening van het insolventiesysteem, waarvoor in 2005 een wetsvoorstel
zal worden ingediend, moet er toe leiden dat ondernemers in financiële
problemen meer en eerdere prikkels krijgen om tot sanering van hun schulden
over te gaan. Naast deze aanpassing van de wet worden ook flankerende maatregelen
genomen op het gebied van advisering en ondersteuning van ondernemers. De
modernisering van de Faillissementswet omvat ook een aantal procedurele verbeteringen,
die erop gericht zijn om de snelheid, (kosten-)efficiëntie en deskundigheid
van de gerechtelijk afhandeling waar mogelijk te verbeteren en het bewandelen
van buitengerechtelijke wegen (minnelijke oplossingen) te bevorderen.
Met deze acties moet het stigma op falen verdwijnen en moeten meer ondernemers
een eerlijke kans krijgen op een herstart.• Vereenvoudiging en flexibilisering BV-rechtNaar aanleiding van het rapport van de expertgroep «Vereenvoudiging
en flexibilisering van het Nederlandse BV-recht» en het rapport «Versoepeling
van het BV-kapitaalbeschermingsrecht» wordt samen met het Ministerie
van Justitie een ambtelijk voorontwerp van wet ter consultatie aangeboden.• Verbetering bedrijfsoverdrachtenDe komende jaren gaan veel ondernemers met pensioen (18 000 per jaar).
Vaak leidt dit tot onnodige beëindiging met negatieve gevolgen voor o.a.
de werkgelegenheid. Goed overgedragen bedrijven hebben ook een grotere overlevingskans
dan starters. Om te zorgen dat meer bedrijven succesvol worden overgedragen
zal o.a. een toolkit voor bedrijfsoverdrachten worden ontwikkeld samen met
ondernemersorganisaties. Hiermee moet ieder jaar minstens 10% van de ondernemers
die een bedrijf willen overdragen worden bereikt. Ook wordt actief samengewerkt
met de Kamers van Koophandel om te komen tot meer en betere overdrachten.
Voorts heeft het kabinet besloten om een aantal fiscale faciliteiten voor
bedrijfsoverdrachten te verruimen. Zo zal de vrijstelling voor de overgang
van ondernemingsvermogen in de Successiewet worden verruimd. De termijn in
de Wet op de inkomstenbelasting, dat de overnemer in de onderneming werkzaam
moet zijn om van geruisloze doorschuiffaciliteit gebruik te maken, wordt verkort
van 36 naar 24 maanden.Operationeel doel C. Stimulering van buitenlandse investeringen
in NederlandBuitenlandse investeringen bevorderen de werkgelegenheid, concurrentie
en de kennisbasis van de Nederlandse economie1.
Deze aspecten winnen in toenemende mate aan belang bij het realiseren van
economische groei en het creëren van werkgelegenheid in Nederland. Het
vermogen om buitenlandse investeringen aan te trekken wordt – op macroniveau –
naast de kwaliteit van het Nederlandse ondernemingsklimaat bepaald door de
mondiale conjuncturele ontwikkeling en de concurrentiekracht van andere landen.Indicatoren en streefwaardenEffect-indicatorStreefwaardeHuidige waarde Omvang van de aangetrokken investeringen€ 200 miljoen in 100 projectenRealisatie 2003 was € 597
miljoen in 104 projecten. (40% van realisatie is toe te schrijven aan één
investering).  Hiermee gemoeide werkgelegenheid2 500 arbeidsplaatsen2 737  Percentage investeringen in hightech sectoren50%52 %  Aantal schriftelijk bevestigde verzoeken tot ondersteuning
CBIN240nieuw De streefwaarde voor het aantal buitenlandse investeringen in Nederland
is ten opzichte van de begroting 2004 met 20 projecten verhoogd. Deze bijstelling
is het gevolg van de lichte economische opleving in het belangrijkste wervingsgebied
Noord-Amerika in 2003/begin 2004. De streefwaarden voor het aantal arbeidsplaatsen
en investeringsbedrag worden daarentegen niet verhoogd. De gemiddelde omvang
van projecten wordt namelijk kleiner. Dit wordt veroorzaakt door de hinder
die Nederland ondervindt van een zich – in relatieve zin – verslechterend
vestigingsklimaat. Knelpunten doen zich met name voor op het gebied van arbeidskosten,
fiscaliteit, infrastructuur en innovatieklimaat. Blijkens een in 2003 gehouden
enquête onder buitenlandse bedrijven in Nederland zijn deze daarenboven
in toenemende mate kritisch over de flexibiliteit van het arbeidsrecht, bestrijding
criminaliteit en veiligheid. Elementen van het Nederlandse vestigingsklimaat
die bijzonder gewaardeerd worden door de buitenlandse investeerders zijn de
internationale oriëntatie en de geografische positie van Nederland als
toegangspoort naar Europa, de kwaliteit van de nutsvoorzieningen en de meertaligheid
van de werknemers.In onderstaande tabel staan de instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005CBIN netwerk• Netwerk van 14 kantoren in belangrijke economische knooppunten in de
wereld en een hoofdkantoor in Den Haag.€ 6,7
mln Technologische Matchmaking• Koppelen van Nederlandse aan buitenlandse bedrijven ten
behoeve van technologie-uitwisseling.apparaatVanuit de buitenlandkantoren worden de bedrijven met Europese investeringsplannen
opgespoord, benaderd en van informatie over het Nederlandse vestigings- en
investeringsklimaat voorzien. Tevens wordt, in samenwerking met de thuisbasis
in Nederland, assistentie geboden bij de voorbereidingen die een investeerder
moet treffen alvorens zich in Nederland te kunnen vestigen. In dit verband
wordt ook intensief samengewerkt met provincies, (grote) steden en regionale
ontwikkelingsmaatschappijen.In 2003 is een begin gemaakt met een meer gerichte acquisitie van kennisintensieve
activiteiten van buitenlandse bedrijven. Ten eerste door meer specifieke marketing
te plegen op voor Nederland kansrijke technologiegebieden (bijv. ICT, Life
Sciences, voeding, katalyse). Ten tweede door de dienstverlening naar buitenlandse
bedrijven uit te breiden door bedrijven ook te ondersteunen bij het vinden
van technologische partners in Nederland. De succesvolle High Tech Connections
missie naar Silicon Valley (januari 2004) is hiervan een goed voorbeeld. In
2005 zal deze missie een vervolg krijgen middels het HTC-forum in Boston,
waarbij naast ICT ook aandacht zal worden geschonken aan Life Scienses.Deze accentverschuiving dwingt wel tot een heroriëntatie op de wijze
van resultaatmeting. Er is inmiddels beperkte ervaring opgedaan met dit nieuwe
instrument van partnersearch oftewel technologische matchmaking. Operationeel doel D. Bevorderen van level playing fieldOneerlijke concurrentie bemoeilijkt ondernemen. Indien een «level
playing field» in een markt ontbreekt, loont ondernemen minder. Om te
weten welke omstandigheden gunstig zijn voor – en dus leiden tot –
ondernemen, is contact met het bedrijfsleven en andere overheden in binnen-
en buitenland nodig.Indicatoren en streefwaarden IndicatorStreefwaardeHuidige waarde (jaarverslag 2003) Output/prestatieAandeel Nederlandse bedrijven in Nederlandse defensieaanschaf- fingenMinimaal 60% (5-jaarlijks voortschrijdend
gemiddelde)57%  Gerealiseerde
invulling compensatieverplichtingenGemiddeld € 350 mln per jaar392 mln per jaarIn onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005TROSRegeling
betreft invulling van het tijdelijk defensief steunmechanisme. De regeling
is van kracht tot 31 maart 2005 en bedraagt in totaal € 50
mln. Met ingang van 1 januari 2001 was de ordersteun voor zeescheepsnieuwbouw niet
meer toegestaan. Sinds 1 oktober 2002 is een tijdelijk defensief steunmechanisme
voor de Europese industrie van kracht als gevolg van een conflict met
Zuid-Korea. Tot 31 maart 2005 is voor bepaalde typen schepen ordersteun
weer toegestaan. Nederland heeft dit ingevuld met de TROS (Tijdelijke Regeling
Ordersteun Scheepsnieuwbouw). –Garantieregeling SchepenRegeling betreft garanties met betrekking tot de voor-financiering
van nieuw te bouwen schepen. Er is € 10 mln gereserveerd in 2005
en 2006.€ 10 mln Deelname aan internationaal overlegZowel op het gebied van scheepsbouw als van defensiematerieel
neemt EZ intensief deel aan internationaal
overleg.apparaatCompensatiebeleidHet compensatiebeleid is
gericht op het maken en effectueren van afspraken met buitenlandse industrieën
en overheden over de inschakeling van Nederlandse bedrijven bij de ontwikkeling
en productie van defensiematerieel.apparaat Deelname JSF-SDD faseNederland participeert in de ontwikkelingsfase voor de JSF. EZ betaalt
een deel van de voorfinanciering van de bijdrage van de Nederlandse industrie. EZ bevordert
de optimale inschakeling van de Nederlandse industrie bij de ontwikkeling
van de JSF.apparaatNMLNederland Maritiem Land is een organisatie
die onder andere enkele projecten op het gebied van Maritieme innovatie en
onderzoek uitvoert.€ 0,4 mlnRaffinaderijvrijstellingTer voorkoming van internationale concurrentieverstoringen worden
minerale oliën die worden verbruikt als brandstof bij de productie van
minerale oliën niet belast€ 41
mlnNaast de inzet van het reguliere instrumentarium om Bevorderen van level playing field te realiseren, worden in 2005
de volgende specifieke acties ondernomen:Acties 2005• Regieraad BouwDe Regieraad Bouw heeft als hoofdtaak het op gang brengen van het veranderingsproces
in de bouwsector. Alleen door meer concurrentie kan de bouw een krachtige
en innovatieve sector worden. De Ministers van V&W, VROM en EZ hebben
deze Regieraad ingesteld om het veranderings- en vernieuwingsproces dat nodig
is voor de bouwsector een extra impuls te geven. In 2005 zal de Regieraad
uitvoering geven aan het actieprogramma dat in 2004 is opgesteld.• Invulling industriebriefIn de zomer van 2004 heeft EZ de Industriebrief gepresenteerd. Daarin
hebben de bewindslieden van EZ namens het Kabinet hun visie gegeven op (toekomstige)
ontwikkelingen in de industriële sector in NL en daarbij aangegeven wat
de beleidsmatige implicaties daarvan zijn, inclusief de rol van de overheid.
In 2005 zal hieraan invulling worden gegeven.• De markt voor zeescheepsnieuwbouw.De nationale invulling van het Leadership 2015 is in 2004 nader uitgewerkt
in nauw overleg met de sector: vertegenwoordigers van de scheepswerven, maar
ook maritieme toeleveranciers, kennisinfrastructuur en de vakbonden. Als gevolg
hiervan zal in 2005 een garantieregeling van kracht worden. Tevens zal worden
bezien welke mogelijkheden er zijn om innovatie in de maritieme sector verder
te stimuleren.3.3 Budgettaire gevolgen van het beleidZoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. Ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid zijn de
beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe artikelstructuur.
Voor deze jaren wijkt de presentatie derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage.Artikel 3 Een concurrerend ondernemingsklimaat (in €
mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)606,9679,8787,0557,9552,6558,1556,9Programma-uitgaven589,0662,6770,8541,8536,5542,0540,8Operationeel doel A: aantrekkelijke regio's en steden om te kunnen
ondernemen.       –Bedrijventerreinen24,122,922,922,922,922,922,9–Gebiedsgerichte regionale stimulering60,761,761,761,758,658,658,6–Centraal deel IPR17,213,913,113,113,113,113,1–Suppletieinstrument Infra/Kennis7,02,42,42,42,47,47,4–Cofinanciering EZ in
EFRO-projecten0,4  1,211,011,011,0–Bijdrage NBTC22,820,920,018,617,416,316,3–Bijdrage WTO en EVD0,20,20,20,20,20,20,2–Overig Toerisme 1,30,81,01,01,01,0–Bijdrage aan apparaatkosten ROM's7,57,47,37,17,07,07,0–Bijdrage aan financiering ROM6,8      –Stadseconomie  154,12,02,02,02,1–Regio-& infrastructuurprogramma's0,9      Operationeel doel B: meer en beter ondernemerschap       –Borgstellingen MKB357,4452,5452,5384,5384,5384,6384,5–Actieplan veilig
ondernemen 1,81,5    –Bijdragen aan instituten4,85,94,73,12,33,62,3–Bevorderen Ondernemerschap6,16,64,10,50,50,50,5Operationeel doel C: aantrekken van buitenlandse
investeringen       –Uitgaven CBIN-netwerk5,96,76,76,76,76,76,7Operationeel doel D: Level Playing Field       –Bijdrage Scheepsbouwindustrie60,050,010,010,0   –Codema-regeling1,0      Algemeen       –Opdrachten & Onderzoek DGO2,85,05,83,53,53,53,5–NL voorzitterschap
EU2004 0,2     –Algemene crisesbeheersing0,20,20,20,20,20,20,2–Bijdragen aan NML en
NDL0,80,80,60,40,20,20,2–Vernieuwingsprogramma's1,62,22,42,73,13,43,4–Bijdrage aan ACTAL0,6              Apparaatuitgaven17,917,216,216,116,116,116,1–Personeel Ondernemingsklimaat14,714,614,013,913,913,913,9–Bijdrage DGO aan Agentschappen2,62,52,22,22,22,22,2–Personeel ACTAL0,7              Uitgaven (totaal)334,1329,8280,1234,7240,6255,7248,9        Ontvangsten (totaal)41,632,326,822,118,220,620,6–Provisie kredieten11,010,810,810,810,810,810,8–Terugbetalingen verliesdeclaraties10,94,14,14,14,14,14,1–Rente KMKB0,10,10,10,10,10,10,1–Ontvangsten uit Fes(O)11,915,09,84,8   –Diverse ontvangsten O7,72,32,02,33,25,65,6In de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn bedragen aan subsidieverplichtingen
opgenomen, waarvoor in bijlage 7 extra informatie is opgenomen. Deze begrotingsvermelding
vormt voor de betreffende subsidieverleningen de wettelijke grondslag als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onderdeel c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.Artikel 3: Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) realisatie
2003raming 2004raming 2005  gemiddelde
bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsOndernemingsklimaat –
personeel229,963,9243,660,1230,660,8PIA – personeel3,7245,17,0112,6––De lagere bezetting op het beleidsterrein van Ondernemingsklimaat vanaf
2005 wordt veroorzaakt door invulling van taakstellingen, waaronder de centralisatie
van een aantal staffuncties. PIA wordt met ingang van 2005 verantwoord op
artikel 21.3.4 BudgetflexibiliteitArtikel
3: Budgetflexibiliteit (bedragen in € 1000) 2005 2006 2007 2008 2009 1.Totaal geraamde kasuitgaven280 147 234 748 240 607 255 661 248 914 2.Waarvan appaatsuitgaven17 911 17 116 16 710 16 275 16 275 3.Dus programma uitgaven262 236 217 632 223 897 239 386 232 639 4.Waarvan juridisch verplicht177 12267%105 28149%83 30237%66 54328%41 36618% 5.Waarvan bijdragen aan instellingen/instituten36 13114%35 62516%33 52815%33 67314%32 67114% 6.Waarvan complementair noodzakelijk
en/of bestuurlijk gebonden44 62417%67 05031%89 17340%106 18344%104 10944% 7.Waarvan beleidsmatige reserveringen4 3592%9 6834%17 9358%33 09114%54 80024%8. Totaal262 236100%217 632100%223 897100%239 386100%232 639100%Uit de tabel blijkt dat 68% van de voor 2005 geraamde programma-uitgaven
is bestemd voor de uitfinanciering van verplichtingen die tot en met 2004
zijn aangegaan. Dit deel van de kasraming is daardoor vanuit juridische en
administratief-technische invalshoek niet flexibel. In 2005 en later is een
bedrag van rond de € 35 mln benodigd voor bijdragen aan instellingen
en instituten. Hiertoe behoren onder andere het NBTC en de Rom's.In 2005 is € 45 mln oplopend tot een bedrag van rond de € 105
mln in 2008, complementair noodzakelijk en/of bestuurlijk gebonden met als
gevolg een beperkte flexibiliteit. De grootste componenten die hieronder vallen
zijn Scheepsbouw, Kompas voor het Noorden, GSB, Bedrijventerreinen en BBMKB.De oploop in de reeks beleidsmatige reserveringen, bestaat voor een belangrijk
deel uit de kasuitgaven die staan gereserveerd voor regionaal beleid in latere
jaren en middelen voor opdrachten & onderzoek en vernieuwingsprogramma's.3.5 EvaluatieparagraafEvaluatieplanning200420052006200720082009afgeronde evaluaties:      AODA: Fysiek (via IBO)•     AROM's•     AIPR•     AMKB/Konver•     ABedrijventerreinen•     ADBT•     BEIM (Programmaonderzoek MKB en
ondernemenschap)•     lopende evaluaties:      BKamers van Koophandel•     BKenniscentrum EVC•     BScholingsimpuls•     BOndernemerschapen
onderwijs•     BExperiment HBO-vouchers•     Fiscale regelingen: Zelfstandigenaftrek•     Fiscale regelingen: Durfkapitaal•     geplande evaluaties:      OD A «Aantrekkelijke regio's en steden om te kunnen ondernemen»     •AGSB(fysiek/niet-fysiek) •    ANBTC  •   AReonn (Kompas
voor het Noorden)  ••  AEFRO-cofinanciering  ••  AIPR    • ABedrijventerreinen     •OD B «Meer en beter ondernemerschap»    • BBBMKB •    BProgramma Profijt van Mens en Kennis •    BInvestors in people  •   BMVO    • BArbeidsradar (wordt waarschijnlijk stopgezet)    • BKenniscentrum EVC     •BExperiment HBO-vouchers     •OD C «Aantrekken buitenlandse investeringen»     •CCBIN-netwerk  •   CPIA(interdepartmentaal)  •   OD D Bevorderen van «Level playing
field»      DInstrument financiering schepen (TROS)  •   DDeelname JSF-SDD fase (Bijdrage ontw.
JSF)   •  Met het IBO regionaal economisch beleid, zoals uitgevoerd in 2004, is
tevens de voor 2004 geplande evaluatie van het operationele doel «Aantrekkelijke
steden en regio's om te ondernemen» afgerond (voorheen: operationeel
doel «Fysieke ruimte»). Bij dit IBO is gebruik gemaakt van recent
uitgevoerde en lopende instrumentevaluaties (ROM's, IPR, STIREA/DBT/TIPP,
Structuurfondsen en KOMPAS).4 DOELMATIGE EN DUURZAME ENERGIEHUISHOUDINGOverzichtBeleidAlgemene doelstellingOperationele doelstellingen Doelmatige en duurzameenergiehuishoudingA. Optimale ordening en werking van de energiemarkten. B. Duurzameenergiehuishouding. C. Handhaving van niveau van voorzieningszekerheid op
korte en lange termijn.GrafiekenAandeel artikel 4 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 4 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln4.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Doelmatige en duurzame energiehuishouding.Een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame economische groei is een doelmatige
en duurzame energiehuishouding. Zoals ook in het Energierapport 2002 (Kamerstukken
II 2001–2002/2002–2003, 27 801, nr. 21) is aangegeven richt
dit streven zich op een energiehuishouding die goed scoort op de thema's economische
efficiëntie, milieukwaliteit en voorzieningszekerheid. De algemene beleidsdoelstelling
kan daarom worden opgesplitst in de volgende operationele beleidsdoelstellingen:A. Optimale ordening en werking van de energiemarktenB. Duurzame energiehuishoudingC. Handhaving van niveau van voorzieningszekerheid op korte en lange termijnBeleidsprogramma Balkenende IIIn 2005 worden de volgende doelstellingen uit het Beleidsprogramma van
het tweede kabinet Balkenende gerealiseerd:• Om leverings- en voorzieningszekerheid van gas en elektriciteit
te garanderen zal in 2005 een aanvullend pakket van maatregelen worden gemaakt
boven op reeds bestaande wetgeving.• Ten aanzien van kennis en innovatie zullen de nieuwe energie-innovatie
instrumenten operationeel zijn. Ook zullen, conform het kabinetsstandpunt
ten aanzien van het rapport van de Cie. Wijffels, belangrijke stappen zijn
gezet om het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) te versterken als het
kennis- en onderzoekinstituut op gebied van energie. Een belangrijk aspect
daarbij is het bevorderen van een sterkere betrokkenheid van het bedrijfsleven
bij ECN.• In 2005 gaat het Europese Emissiehandelsysteem van start, waarmee
een belangrijke invulling wordt gegeven aan een kostenefficiënte verduurzaming
van de energiehuishouding. Daarnaast zal, ter verdere vergroening van het
belastingstelsel, de Energiebelasting conform het Hoofdlijnen Akkoord verhoogd
worden. Gericht op de langere termijn van systeeminnovaties wordt, als onderdeel
van de energietransitie, de Unieke Kansenregeling
geopend.Overzicht acties 2005Operationele doelenActies 2005Budget operationeel doel 2005A. Optimale ordening en werking van de energie– Wetgeving voor splitsing energiebedrijven is
eind 2005 in werking getreden€ 29,5
mln markten.– Wijziging Mijnbouwwet om
opslagmarkt voor gasflexibiliteit te faciliteren   –
In Europees verband voert Nederland overleg met België, Luxemburg, Duitsland
en Frankrijk. Doel is samenwerking te organiseren, zodat er uitzicht komt
op een grotere regionale markt in Noordwest Europa.
Daarnaast zijn er nieuwe initiatieven ter vergroting van de interconnectie  –
In 2005 wordt de gasvisie aan
de Tweede Kamer gepresenteerd; borging van de publieke
belangen en tegelijkertijd effectieve concurrentie op
de groothandelsmarkt staan hierin centraal    B. Duurzameenergiehuishouding.– Gedeeltelijke vrijstelling
van de Energie Belasting vervalt, de regeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie
(MEP) wordt verhoogd€ 149,0 mln  –
In 2005 treedt uitgiftestelsel wind offshore in werking  –
In 2005 wordt de ingebruikname van windpark Near Shore Windpark Egmond verwacht  –
Emissiehandel start per 1 januari 2005    C. Handhaving van niveau van voorzieningszekerheidop – Afhankelijk van uitkomsten
rapport CPB, eventuele herinvoering
Willekeurige Afschrijving Continentaal Plat€ 75,4
mln korte en lange termijn.– Randvoorwaarden definiëren voor duurzameontwikkeling
Waddengas  –
Uitwerking B4 knelpunten gaswinning en windenergie   –
Monitoring van de leveringszekerheid en voorzieningszekerheid
van elektriciteit en gas/regelgeving 4.2 Operationele DoelstellingenOperationeel doel A. Optimale ordening en werking van
de energiemarktenDe energiemarkten bevinden zich in een transitie van een gereguleerde
markt naar een geliberaliseerde markt. De rol van de overheid is om dit transitieproces
in goede banen te leiden. Per 1 juli 2004 is de energiemarkt in Nederland
volledig geliberaliseerd. Daarmee hebben ook de kleinverbruikers keuzevrijheid
verkregen. Nederland steunt daarnaast maatregelen die een open Europese energiemarkt
bevorderen, zoals het harmoniseren van toegangsregimes tot energie-transmissienetten.Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaarde Ordening van de energiemarkten SplitsingswetgevingWetgeving ten aanzien van splitsing regionale energiebedrijvenuiterlijk
in 2005 in werking getreden Werking van de energiemarkten Bekendheid met mogelijkheid switchen van energieleveranciers85% in 2005 Aantal gebruikers dat heeft overwogen te switchen20% in 2005Internationaal level
playing field Samenwerking omringende landen optimaliserenStructureel overleg (minimaal 2 maal per
jaar) tussen overheden, netbeheerders en regulatorsIn onderstaande tabel staan de instrumenten ten behoeve van een optimale
ordening en werking van energiemarkten.Overzicht instrumenetenInstrumentOmschrijvingOrdening
van de energiemarktenInterventie en ImplementatiewetOp 14 juli 2004 is de Wet wijziging Elektriciteitswet
1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping toezicht op het
netbeheer in werking getreden. Met deze wetswijziging (de zgn. Interventie
en Implementatiewet) wordt onder andere beoogd de positie
van de kleinverbruiker te versterken, de onafhankelijkheid van het netbeheer
te vergroten en de handhavingsbevoegdheden van de Dienst
Toezicht energie (DTe)aan te scherpen. Werking
van de energiemarktenDTe houdt toezicht op naleving van de energiewetgevingDe uitvoering van en het toezicht
op de naleving van de energiewetgeving is in handen van DTe. De missie van
DTe is om energiemarkten zo effectief
mogelijk te laten functioneren. DTe heeft hiervoor wettelijke taken gekregen
op basis van de Electriciteitswet 1998 en de Gaswet. Monitoring van de verwachte vraag en het verwachte
productieaanbodOp grond van de tweede
elektriciteitsrichtlijn en de tweede gasrichtlijn zijn lidstaten verplicht
de leverings- en voorzieningszekerheid van
elektriciteit en gas te monitoren. Jaarlijks dient er gerapporteerd te worden
aan de Europese Commissie over de ontwikkeling van de verwachte vraag en het
produktieaanbod op de nationale markt en over de kwaliteit en de staat van
onderhoud van de netten. Internationaal level
playing fieldInternationaal forumNederland heeft het bilateraal overleg met België, Duitsland en Frankrijk
opgevoerd met als doel verbetering van samenwerking te realiseren tussen Tennet
en de Belgische en Duitse TSO's (Transmission System Operators). Resultaat
van dit geïntensiveerde overleg is dat in september 2004 een Forum van
start gaat van de betrokken toezichthouders, netbeheerders en overheden van
(in eerste instantie) Nederland, België, Luxemburg en Duitsland. Doel
is de samenwerking te optimaliseren, zodat er meer samenhang komt tussen de
markten, met het oog op totstandkoming van een grotere regionale markt om
de liquiditeit, marktwerking en
mededinging in Noord-West Europa te
kunnen bevorderen.Het budget 2005 voor de instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel bestaat uit apparaatkosten.Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005Ordening van de energiemarkten• GasgebouwZoals vermeld in de brief van 15 oktober 2003 (Kamerstukken II, 2002/03,
28 109, nr. 5) bestaat nog altijd de noodzaak het Gasgebouw op afzienbare
termijn te herstructureren Dit om het gasgebouw in lijn te brengen met een
interne Europese markt en de publieke belangen (kleineveldenbeleid, gasbasten)
zeker te stellen. Hoe de herstructurering van het Gasgebouw zal worden vormgegeven,
wordt opnieuw nader overwogen.• Wetgeving splitsing energiebedrijvenIn 2004 is besloten om privatisering van regionale energienetwerken te
blijven verbieden tot aan 1 januari 2007. Energiebedrijven mogen wel hun commerciële
activiteiten voor 1 januari 2007 afsplitsen. Deze voorwaarden worden
nader uitgewerkt in wetgeving (splitsing energiebedrijven) die eind 2005 in
werking dient te treden.• Interventie en ImplementatiewetIn 2005 zal EZ de Ministeriële Regelingen in het kader van de Interventie
en Implementatiewet nader uitwerken.Werking van de energiemarkten• Liquiditeit en de transparantie van de gas-
en elektriciteitsmarktDe liquiditeit en de transparantie van de gas- en elektriciteitsmarkt
zal in 2005 een centrale positie innemen in het beleid van EZ om de werking
van de markt te optimaliseren. Onder andere op basis van een advies van de
Dienst uitvoering en toezicht Energie (DTe) wordt bezien of nadere beleidsmaatregelen
nodig zijn om de concurrentie te bevorderen.• Aanpassing tariefsysteem maatstafconcurrentieIn 2005 wordt het bestaande tariefsysteem van maatstafconcurrentie voor
elektriciteitsnetbeheerders aangevuld met een waardering voor de kwaliteit
van de netwerken. Voor de gasnetbeheerders wordt in 2005 het systeem van maatstafconcurrentie
geïmplementeerd. Dit moet er toe leiden dat de tarieven van de verschillende
netbeheerders aan het eind van de tweede reguleringsperiode op een economisch
efficiënt niveau zullen zijn.• Monitoringsystematiek elektriciteits- en gasmarktNaast het reguleren van en het toezicht houden op de markt is het monitoren
van de geliberaliseerde markt in 2005 een belangrijke taak van DTe welke voortkomt
uit de Implementatie en Interventiewet. In 2005 werkt DTe verder aan een adequate
systematiek voor het monitoren van de ontwikkelingen op de elektriciteits-
en gasmarkt. De doelstelling is om een systematiek op te stellen die inzicht
verschaft in de ontwikkeling van de grootverbruikers- en retailmarkten, die
analyseert waar zich mogelijke knelpunten bevinden en die het mogelijk maakt
om op basis daarvan aanbevelingen en voorstellen te doen om de marktwerking
te verbeteren.• Toezicht en handhavingOm de consument in 2005 nog beter te beschermen tegen onrechtmatige gedragingen
wordt het toezicht en de handhaving op de energiemarkten verder uitgebreid.
Deze uitbreiding vindt plaats met het in 2004 aangepaste handhavingsplan1 en de nieuwe handhavingsbevoegdheden. In het kader van
de goedkeuring door de Minister van dit reeds in april 2003 gepubliceerde
plan worden in 2004 aanpassingen doorgevoerd. Aandachtsgebieden daarbij zijn:
de procedure voor de bestuurlijke boete, geschilbeslechting voor de consument,
strikte beoordeling van risico's voor consumenten op middellange en lange
termijn, audits van de vergunninghouders en een strakker toezicht op groene
stroom (MEP, etikettering). Daarnaast krijgt DTe ook nieuwe handhavingsbevoegdheden
die voortkomen uit de Interventie en Implementatiewet. Hierdoor kan DTe onder
meer gebruik gaan maken van de bestuurlijke boete en bevoegdheden op het gebied
van geschilbeslechting. Deze effectievere handhaving zal bijdragen aan een
betere bescherming van de consument in de geliberaliseerde markt.Totstandkoming internationaal level playing field.• InterconnectorenVoor het realiseren van een grotere regionale markt dient de beschikbare
capaciteit op de interconnectoren beter te worden benut. Nederland ligt in
Europa voorop qua interconnectie met haar buurlanden. Aan de Nederlandse
grens staat nu 5000MW interconnectiecapaciteit, door verschillende redenen
kan deze capaciteit echter nog niet optimaal gebruikt worden. Daarnaast zijn
er nieuwe initiatieven ter vergroting van de interconnectie. In 2005 zal moeten
blijken of deze initiatieven zoals een verbinding met Noorwegen (elektriciteit)
en een verbinding met Groot-Brittannië (gas en elektriciteit) ook daadwerkelijk
aangelegd zullen worden.Operationeel doel B. Duurzame energiehuishouding.Ontwikkeling van duurzame energie en bevorderen van energie-efficiency
is vanuit het perspectief van de markt tot op zekere hoogte onrendabel. Vanuit
maatschappelijk oogpunt, milieu en energievoorzieningszekerheid, is verdere
ontwikkeling van duurzame energie en bevorderen energie-efficiency echter
belangrijk.Derhalve heeft de overheid in de Derde Energienota (december 1995) zich
ten doel gesteld dat in 2020 het aandeel duurzame energie in het energieverbruik
minimaal 10% zal bedragen. Als tussendoelstelling is hiervoor in de Uitvoeringsnota
Klimaatbeleid een aandeel van 5% in 2010 genoemd. Door de EU-richtlijn duurzame
energie is Nederland gehouden aan een aandeel duurzame elektriciteit in het
elektriciteitsverbruik van 9% in 2010. Als tussendoelstelling hiervoor geldt
een aandeel van 6% in 2005.Naast het bevorderen van duurzame energie is het efficiënt gebruiken
van energie een onmisbaar element in de route naar een duurzame energiehuishouding.
De overheid speelt hierin een belangrijke rol, bijvoorbeeld als het gaat om
het maken van afspraken met de het bedrijfsleven, of wanneer het gaat om de
informatievoorziening over energieverbruik en handelingsperspectieven voor
energiebesparen. De convenanten, de Meerjarenafspraken (MJA's) en het Benchmarkconvenant,
leggen de afspraken met de industrie vast. Daarnaast vindt informatievoorziening
plaats via bijvoorbeeld het infocentrum MKB en richting huishoudens door middel
van de Energielabels en de advieswebsite Energie Op Maat.Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaardeHuidige waarde Duurzaamenergiebeleid   Duurzaamelectriciteitsverbruik9% in 201012% waarvan 3,3% binnenlandse productie1 Duurzaamenergieverbruik10% in 20203,9% waarvan 1,5% binnenlandse productie2 Energiebesparing   Jaarlijkse verbetering energie-efficiency1,3%1,2%3 CO2-beleid   Absoluut plafond voor uitstoot van CO2
voor grote industrie en energiesector112 Mton CO2 in 2010– Energie innovatie   Handhaven van de EU bijdrage
aan het Nederlandse energieonderzoekHet handhaven van het huidige niveau van 7–8%2001/02: 7,26%;4 2003: 8,18%  Relatieve omvang van het energieonderzoek in NL: R&D/BNPTop 5 positie in de IEA-landen handhaven
(van het voorafgaande jaar, dit i.v.m. vertraagde rapportage)5e5 1 Bron: StatLine Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,
2004.2 Bron: StatLine Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,
2004.3 Bron: Referentieraming platform monitoring energiebesparing.4 Bron: Senter International EGL 2003 (28/05/04) (5e en 6e
Kaderprogramma's en Euratom).5 Bron: Energy Policies of IEA countries; 2003 Review en Ecorys-NEI
Kwantitatief Monitoren Publiek Gefinancierd Energieonderzoek 2002.Kengetallen CO2-beleidStreefwaarde in Mton Co2voor 2012Tot
en met eind 2004 gecommitteerd in Mton Co2Committering voor 2005 in Mton CO2Committering voor 2006 in Mton CO2Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits
in raamcontract EBRD6,01,82,4 1,8 Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits in raamcontract
Wereldbank10,007,03,0 Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits in ERUPT15,012,32,70Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits
in PCF3,03,000 Totaal Joint Implementation34,017,112,14,8Toelichting: EZ verwacht in 2005 in het kader van Joint Implementation
(JI) 12,1 Mton CO2 vast te leggen in contracten op projectniveau.
Dat brengt de totaal aangekochte hoeveelheid, inclusief de inspanning in eerdere
jaren, op 29,2 Mton CO2. In 2006 zal via de Wereldbank en EBRD
de resterende 4,8 Mton worden aangekocht.In onderstaande tabel staan de instrumenten ten behoeve van het bevorderen
van een duurzame energiehuishouding.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005Duurzaam energiebeleid  De regeling Milieukwaliteit
Elektriciteitsproductie (MEP)De MEP is op 1 juli
2003 in werking getreden. De regeling stelt zich ten doel de productie van
elektriciteit uit duurzameenergiebronnen
en warmtekrachtinstallaties (WKK) te stimuleren. De MEP moet
ertoe bijdragen dat de bestaande productie van duurzame elektriciteit
behouden blijft en dat er nieuwe investeringen in duurzame elektriciteitsproductie
tot stand worden gebracht.–*Energiebesparing  Energie-investeringsaftrek(EIA)De EIA is een fiscaal beleidsinstrument
gericht op ondersteuning van investeringen in energiezuinige bedrijfsmiddelen
en duurzame energie. Ondernemers
kunnen een percentage van hun investeringen in energie-besparing en duurzame energie
aftrekken van hun fiscale winst.–** Meerjarenafspraken (MJA's) + BenchmarkDe MJA's zijn convenanten met momenteel 29 sectoren,
zowel industrie als diensten, waarin afspraken zijn gemaakt over hun energie
efficiency verbetering. Deze convenanten worden ondersteund door agentschap SenterNovem.
Benchmark is een convenant met de energie intensieve industrie waarin afgesproken
is dat zij in 2012 tot de wereldtop op energie efficiency gebied behoren.
Dit convenant wordt gecontroleerd door het Verificatie Bureau Benchmarking.€ 10 mln Energie op MaatAdvieswebsite voor huishoudens (www.energieopmaat.nl)apparaatCO2-beleid  CO2-reductieplanHet CO2-reductieplan is bedoeld om via binnenlandse
projecten de uitstoot van CO2 te verminderen. In 2004 heeft EZ € 31
mln bezuinigd op het budget van het CO2-reductieplan. Voorwaarde
hierbij is dat dit niet ten koste gaat van het bereiken van de prestatieverplichting
die EZ is aangegaan voor de CO2-uitstoot van industrie en energiesector.0*** Joint Implementation(JI)JI biedt de mogelijkheid projectgebonden
broeikasgasreducties, die worden gerealiseerd in zogenaamde Annex-I landen
(dit zijn landen die een Kyoto doelstelling hebben), aan te wenden voor het
bereiken van de eigen doelstelling. JI wordt via drie sporen uitgevoerd: De
Emission Reduction Unit Procurement Tender (EruPT) is een openbare aanbestedingsprocedure,
rechtstreeks onder bedrijven. Nederland heeft in het verleden een contract
met het Prototype Carbon Fund (PCF) van de Wereldbank gesloten voor de aankoop
van reducties. Het derde spoor betreft de sluiting van raamcontracten met
multilaterale financiële instellingen, één met de EBRD
en één met IBRD en IFC (beide Wereldbank) gezamenlijk, voor
het verwerven van projecten. EZ is
momenteel in staat CO2-reductie uit JI-projecten te kopen voor
een prijs van € 6 per ton CO2 (inclusief uitvoeringskosten).
Om eenzelfde hoeveelheid CO2-reductie in Nederland te realiseren
is een veelvoud van dat bedrag nodig. Het budget dat thans voor JI is gereserveerd
biedt geen ruimte om stijging van de marktprijs voor CO2-reductie
uit JI-projecten op te vangen.€ 28
mlnCO2-emissiehandelsysteemHet Europese CO2-emissiehandelsysteem
start op 1 januari 2005. Het heeft ten doel een kosten- en milieueffectief
instrument te introduceren voor de helft van alle uitstoot in de EU.
Het budget dat voor uitvoering van de verplichtingen is
gereserveerd is opgebouwd uit kosten voor het opzetten van het systeem. EZ
hevelt hiervoor € 1 mln over naar het Ministerie van VROM. Tevens
draagt EZ bij in de kosten van
het verifiëren van emissiejaarverslagen van bedrijven. Kosten van verificatie
bedragen € 2,2 mln en komen ten laste van het CO2-reductieplan.– Energie innovatie  Unieke kansenregelingSinds 2003 wordt in overleg met maatschappelijke
actoren gewerkt aan een strategische ambitie voor de periode na 2010. Daarvoor
zijn ruim 20 wegen (transitiepaden)
geformuleerd die kunnen leiden tot de realisatie van deze ambitie. In 2004
en 2005 zullen als eerste stap op deze transitiepaden
concrete experimenten gestart worden. Deze experimenten worden ondersteund
door de Unieke Kansenregeling (UKR).€ 20 mln; Lange termijninstrumentEnergie-innovatie heeft
als doel nieuwe ontwikkelingen te ondersteunen die € 29 mln,Demonstratieprojecteneen bijdrage kunnen leveren aan een duurzame energiehuishouding en€ 16 mln Nieuw Energieonderzoek (Neo)daarnaast de kostprijs van bestaande
opties te verlagen€ 2 mlnEnergieonderzoekcentrum Nederland (ECN) € 30 mln,* Het beleidsbudget voor de regeling MEP staat niet op de begroting van
EZ.** Het beleidsbudget voor de EIA staat op de begroting van het ministerie
van Financiën. Voor 2005 is € 177 mln geraamd.*** In 2005 worden géén nieuwe committeringen aangegaan
voor het CO2-reductieplan. Voor de financiering van reeds eerder
aangegane verplichtingen is € 56 mln kas nodig in 2005.Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005Duurzaam energiebeleid• EnergiebelastingPer 1 januari 2005 zal de gedeeltelijke vrijstelling van de Energie Belasting
(EB) voor groene stroom volledig vervallen. De MEP-subsidietarieven zullen
met een zelfde bedrag worden verhoogd zodat de totale overheidsbijdrage aan
duurzame energie uit hoofde van de MEP/EB gelijk blijft. Hiermee is de overgang
van een vraagstimulans voor de ontwikkeling van de groene markt naar een aanbodstimulans
voltooid.• Aanpassing actieplan biomassaEnergie uit biomassa is (naast wind) cruciaal voor de realisatie van de
doelstelling van 10% duurzame energie in 2020. Het actieplan Biomassa is gericht
op een maximale bijdrage aan de duurzame doelstelling tot en met 2010. Deze
maximale bijdrage zal 83 à 97 PJ kunnen zijn. In 2005 zal het plan
geëvalueerd worden. Op basis van deze evaluatie zullen voorstellen gedaan
worden om daar waar nodig het actieplan aan te passen.• WindenergieGestreefd wordt naar de realisatie van 6000 MW windenergie op zee in 2020
en 1500 MW op land in 2010. In 2004 is een visie op de bestuurlijk-organisatorische
inpassing van 6 000MW aan windvermogen op zee neergelegd. Eind 2004 wordt
in samenwerking met TenneT een start gemaakt met het uitwerken van de visie
waarin het accent wordt gelegd op het ruimtelijk reserveren van tracés
waarbinnen de elektrische infrastructuur wordt aangelegd. In 2005 moet dit
resulteren in een antwoord op de vraag of het landelijk hoogspanningsnet naar
zee moet worden uitgebreid.• Uitgiftestelsel wind offshoreIn 2005 dient het uitgiftestelsel wind offshore inwerking te treden.• In gebruikname Near Shore WindparkTevens wordt in 2005 de ingebruikname van het windpark Near Shore Windpark
Egmond verwacht. De ervaringen die met dit pilotproject worden opgedaan worden
gebruikt voor de verdere ontwikkeling van wind offshore.• Monitoring voortgang BLOWIn de Bestuursovereenkomst Landelijke Ontwikkeling Windenergie (BLOW)
is een ijkmoment op 31 december 2005 opgenomen. Dit ijkmoment dient ter vaststelling
of de doelstelling van 1500MW in 2010 wordt bereikt. In de aanloop naar dit
ijkmoment wordt vanaf 2004 de voortgang gemonitord.• Uitwerking B4 aanbevelingen windenergieDe aanbevelingen die voortvloeien uit het project Beter Bestuur voor Burger
en Bedrijf (B4) worden voor windenergie uitgewerkt. De inzet van de Taskforce
Windenergie – gericht op het wegnemen van bestuurlijke knelpunten –
wordt gecontinueerd.Energiebesparing• Uitwerking energiebesparingsbeleid lange termijnAls onderdeel van het in 2005 te verschijnen Energierapport zal het energiebesparingbeleid
voor de langere termijn (na 2010) worden uitgewerkt.• Follow-up evaluatie EIADe EIA wordt op dit moment op een aantal punten geëvalueerd. Eén
van die punten betreft het zogenaamde «bouwcriterium» (geen aanvraag
mogelijk voor dat een bouwvergunning is verstrekt). Op basis van de uitkomsten
hiervan wordt bezien of aanpassing van de (uitvoerings)regeling in 2005 wenselijk
is.• Voortgangsrapportage MJA'sMJA's en Benchmark worden jaarlijks gemonitord, voor het Benchmark convenant
verschijnt jaarlijks een voortgangsrapportage. Voor de MJA's verschijnt de
rapportage aan de Kamer over 2004 in september 2005.• Uitbouw www.energieopmaat.nlIn 2005 wordt de website uitgebouwd, zodat deze voor meerdere doelgroepen
kan worden ingezet.CO2-beleid• Evaluatie emissiehandelsysteemIn 2005 start de (Europese) evaluatie van het Emissiehandelsysteem. De
evaluatie gaat over de allocatie en de eerste handel. Op grond van deze evaluatie
wordt de richtlijn aangepast en zal EZ een plan maken voor de allocatie in
de tweede handelsperiode (2008–2012). EZ wil samen met andere lidstaten
uitwerken of en zo ja hoe meer geharmoniseerd rechten kunnen worden gealloceerd
in de EU volgens een geharmoniseerde CO2-maatstaf.Energie innovatie• Energie Onderzoek StrategieDe internationale samenwerking binnen de Energie Onderzoek Strategie (EOS)
zal nog verder worden uitgewerkt. De Europese Commissie heeft nieuwe instrumenten
ontwikkeld ter ondersteuning van dergelijke samenwerking zoals het Eranet
en Technologie Platforms. Op energiegebied zijn inmiddels initiatieven ontplooid
voor Nederlandse deelname aan deze nieuwe instrumenten. Najaar 2004 zal EZ
een studie laten uitvoeren om na te gaan hoe de Europese technologieontwikkeling
op energiegebied kan worden versneld en hoe het Nederlandse beleid
hierop kan inspelen. Overigens is ook afgelopen jaren de EU-bijdrage aan het
Nederlandse energieonderzoek op een hoog niveau uitgekomen. De ondersteuning
van indieners blijft in 2005 gehandhaafd.• Uitwerking kabinetsstandpunt commissie WijffelsIn de zomer van 2004 is het kabinetsstandpunt over de brugfunctie van
TNO en de Grote Technologische Instituten (commissie Wijffels) opgesteld.
De opgenomen beleidsvoornemens hebben betrekking op invoering van vraaggestuurde
programmering en financiering; stimulering van overdracht van energieonderdelen
van TNO naar ECN; versterken van het kennis- en onderzoekbeleid bij EZ; en
het bevorderen van sterkere betrokkenheid van het bedrijfsleven bij ECN. EZ
is inmiddels al in gesprek met ECN over een programma gestoeld op EOS. Medio
2005 zal naar aanleiding van de uitkomsten van de eerste tender van EOS bekend
worden wat de sterke onderzoeksgebieden van ECN zijn. Aan de hand hiervan
zal (nog) meer sturing aan het ECN-programma worden gegeven. De financiële
randvoorwaarden voor een succesvol meerjarig programma worden nader bekeken.Operationeel doel C. Zekerstellen van voorzieningszekerheid,
korte en lange termijnGezien de eindigheid van de energievoorraden en dat een belangrijk deel
van de energievoorziening via netwerken loopt, vereist energievoorzieningszekerheid
de continue aandacht.Op internationaal vlak gaat het om waarborging van de toevoer van fossiele
brandstoffen (m.n. olie en gas), zowel op korte als langere termijn. Op nationaal
vlak gaat het om waarborging van de voorziening in het geval van calamiteiten
en om kwaliteitsregulering. Specifiek voor Nederland speelt daarbij nog het
grote (inter)nationale belang van de Nederlandse gasvoorraad en de exploratie
van de minder rendabele kleine gasvelden.Het scheppen van een goed en duurzaam investeringsklimaat in Nederland
is nodig om de productiecapaciteit te waarborgen. Gezien de toenemende afhankelijkheid
van import van gas, olie en elektriciteit, behoeft dit duidelijk aandacht. Kengetallen aardgasbaten raming20032004200520062007Hoeveelheid gegevens     Productie (mrd m3)6970697275 Prijsgegevens (bron:CPB)     Euro/dollarkoers (€/$)1,131,211,201,201,20 Olieprijs ($/vat)28,836,035,026,026,0Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaarde Huidige waarde1Verwacht rendement per geïnvesteerde $Tussen 0 en + 3
$Tussen – 0,6
en – 0,2, afhankelijk van belastingpositie* Gewonnen volume aardgas kleine velden offshore26 miljard m323 miljard m3** Gewonnen volume aardgas kleine velden onshore12 miljard m315 miljard m3** aantal boringenExploratieProductieExploratieProductieOffshore14127**13**Onshore643**7**investeringsniveauExploratieProductieExploratieProductieKleine velden offshore€ 150 mln€ 600 mln€ 69
mln***€ 652 mln*** Kleine velden onshore€ 50 mln€ 125
mln€ 56 mln***€ 118 mln***1 Bron: *Gaffney, Cline & Associates 2003, **Olie en gas
jaarboek 2003, ***Energie Beheer Nederland (EBN); gegevens over 2003.Deze waarden zijn tot stand gekomen op basis van een visie op de toekomst
van de exploratie en productie van aardgas in Nederland. Het wordt wenselijk
geacht dat de exploratie en productie van kleine velden, zowel op land als
zee, nog minimaal 15 jaar op een stabiel niveau blijft. Dit op basis van schattingen
over resterende reserves en nog te ontdekken aanvullende reserves, inzichten
in de eindigheid van de balansfunctie van Groningen en de relatie met het
kleineveldenbeleid en de eindigheid van de aanwezige infrastructuur (met name
offshore).In onderstaande tabel staan de instrumenten ten behoeve van het zekerstellen
van voorzieningszekerheid op de korte en lange termijn.Overzicht instrumentariumInstrumentOmschrijvingVoorzieningszekerheidinternationaal Internationaal overlegDe voorzieningszekerheid op
lange termijn is gericht op het realiseren van een stabiele ordening van investeringen
in en handel en transport van energie, zodat ook in de toekomst energie (gas,
olie) ongestoord en voor een evenwichtige prijs naar Nederland en Europa komt.
Inzet van EZ hierin is het voeren
van een dialoog met producerende landen en waar mogelijk de inzet van een
gemeenschappelijk rechtskader voor de bescherming van investeringen, vrijheid
van handel en toegang tot transport; dit alles zoveel mogelijk in multilateraal
verband. Het voeren van een dialoog gebeurt via het Internationaal Energie
Forum (IEF), International Energy Agency (IEA), de door de Europese Commissie
gevoerde Rusland-EU-dialoog en
via het Energiehandvestverdrag.OliecrisisbeleidOngeveer eenderde van de Nederlandse energiebehoefte
wordt gedekt door olieproducten. Een ongestoorde voorziening van olie is daarmee
essentieel voor een goed functioneren van de Nederlandse economie.
Tevens vervult de Nederlandse oliesector een essentiële rol in de olievoorziening
van Noordwest-Europa. Daarom
voert EZ een oliecrisisbeleid.
Een onderdeel van het oliecrisisbeleid vormt
de Wet voorraadvorming aardolieproducten 2001 (Stbl. 2001 nr 155). Deze wet
bepaalt de manier waarop Nederland de internationale (IEA) voorraadverplichtingen invult.Voorzieningszekerheidnationaal Monitoring van de leveringszekerheid
en voorzieningszekerheid van elektriciteit en gasOp grond van de tweede elektriciteitsrichtlijn
en de tweede gasrichtlijn zijn lidstaten verplicht de leverings- en voorzieningszekerheid van
elektriciteit en gas te monitoren. Jaarlijks dient er gerapporteerd te worden
aan de Europese Commissie over de ontwikkeling van de verwachte vraag en het
produktieaanbod op de nationale markt en over de kwaliteit en de staat van
onderhoud van de netten. De monitoringstaak is gedelegeerd aan TenneT,
DTe en GasTransportServices. In juli 2005 wordt de eerste monitoringsrapportage
opgesteld en aangeboden aan de Europese Commissie. Gas: kleineveldenbeleidHet doel is over de langere termijn zoveel
mogelijk gas te winnen: alle economische voorkomens moeten tot ontwikkeling
worden gebracht, zonder onherstelbare milieuschade. Hierin past de voortzetting
van het kleineveldenbeleid, inclusief
de handhaving van de balansfunctie van Groningen en de afnamegarantie voor
kleineveldengas.Het budget 2005 voor de instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel bestaat uit apparaatkosten.Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005Voorzieningszekerheid internationaal• Intensiveren relaties Internationaal energieforumNederland zal in 2005 nog deel uitmaken van het de Executive Board van
het International Energie Forum (IEF). Streven is de relaties die in 2004
tijdens het IEF in Amsterdam zijn opgebouwd, vast te houden en te intensiveren.• Implementatie aanbevelingen review EnergiehandvestVoor het Energiehandvest is het de inzet de aanbevelingen uit de vijfjaarlijkse
review die eind 2004 wordt afgerond, te implementeren. Daarmee wordt gestreefd
naar een efficiëntere organisatie met een sterkere focus op afrekenbare
resultaten.• Energierelaties EU en Russische FederatieNederland zal er naar streven ook in 2005 de versteviging van de energierelaties
tussen EU en Russische Federatie op de agenda van de Energieraad te houden.
Daarover zijn reeds gesprekken gaande met volgende voorzitters.Voorzieningszekerheid nationaal• Aanpassing onbalanssystematiekTenneT heeft de opdracht gekregen om in samenwerking met DTe en EZ de
bestaande systematiek van contracteren van regel- en reservevermogen door
TenneT in 2005 aan te passen. De aanpassing is bedoeld om extra investeringsprikkels
te genereren en om een vangnet in geval van calamiteiten ten tijde van schaarste
op de markt te ontwikkelen. Dit betekent dat in 2005 de nadruk zal liggen
op de daadwerkelijke aanpassing van de onbalanssystematiek door TenneT.• Kwaliteitsregulering electriciteitIn 2004 is het wettelijk kader ontwikkeld voor kwaliteitsregulering. Bij
Ministeriële regeling zijn aanvullende regels gesteld. In 2005 wordt
bezien of deze regels in de praktijk goed voldoen en worden zonodig wijzigingen
doorgevoerd. Tevens zal DTe in 2005 een begin maken met de concrete toepassing
van het nieuwe systeem voor de tarieven van de netbeheerders elektriciteit.
Bij dit systeem krijgen netbeheerders een bonus/malus op de tarieven als gevolg
van de geleverde kwaliteit. Voor gasnetbeheerders onderzoekt DTe de praktisch
hanteerbare mogelijkheden om de kwaliteit van het transport in de tariefregulering
te betrekken.• Willekeurige Afschrijving Continentaal PlatUit onderzoek van Gaffney & Cline blijkt dat het Nederlandse fiscale
klimaat voor investeringen op het Continentaal Plat minder aantrekkelijk is
geworden door veranderingen in het fiscale beleid, in het bijzonder de afschaffing
van de Willekeurige Afschrijving. Uit cijfers voor 2003 blijkt dat het aantal
productieboringen op het Continentaal Plat gelijk is gebleven, maar dat de
totale productie en het aantal exploratieboringen is gedaald ten opzichte
van 2002. De toegezegde evaluatie naar de effecten van de afschaffing van
de Willekeurige Afschrijving Continentaal Plat bevindt zich in de fase van
afronding. Aan de hand van de uitkomsten van deze evaluatie, uitgevoerd door
het CPB, wordt bezien of de Willekeurige Afschrijving opnieuw wordt ingevoerd
of dat op een andere wijze passende maatregelen worden genomen.• Gaswinning WaddenzeeIn juni 2004 is het kabinetsstandpunt inzake het beleid ten aanzien van
de Waddenzee aan de Tweede Kamer aangeboden. Uitgangspunt hierbij is de hoofddoelstelling
van de Waddenzee: de duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee
als natuurgebied. Om deze doelstelling te realiseren bleek een offensieve
strategie noodzakelijk hetgeen is uitgemond in het mogelijk maken van gaswinning
onder de Waddenzee onder strikte voorwaarden, in het instellen van een Waddenfonds
van € 500 mln voor onder meer natuur en duurzame economische ontwikkeling
en in beëindiging van de mechanische kokkelvisserij per 1 januari 2005.
Het standpunt zal tesamen met de uitkomsten van het debat verder worden vormgegeven
in onder meer de Gaswinningsbrief en de Planologische Kern Beslissing Waddenzee.• Knelpunten gaswinning en windenergieDe B4 werkgroep knelpunten gaswinning en windenergie zal in 2004 haar
rapport afronden. Vervolgens zal een kabinetsstandpunt worden opgesteld en
zal implementatie hiervan verder vorm krijgen.• MijnbouwwetVoor wijziging van de Mijnbouwwet ten aanzien van de opslag van stoffen
wordt een startnotitie, inclusief een quick scan opgesteld waarin de doelstellingen
en de effecten van de voorgenomen wijziging van de Mijnbouwwet worden uiteengezet.
Na akkoord van het Meldpunt voorgenomen regelgeving zullen wijzigingsvoorstellen
worden gedaan om de overgang naar een competitieve markt voor flexibiliteit
beter te faciliteren.4.3 Budgettaire gevolgen van beleidZoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. Ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid zijn de
beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe artikelstructuur.
Voor deze jaren wijkt de presentatie derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage.Artikel 4: Doelmatige en duurzameenergiehuishouding (in €
mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)357,0445,5285,0243,4254,2288,7256,2Programma-uitgaven335,4415,4257,1216,1227,4261,9229,4Operationeel doel A: optimale ordening en werking energiemarkten       –Compensatie Demkolec/stadsverwarming30,545,429,529,529,529,529,5Operationeel doel B: duurzameenergiehuishouding       –Programma energie-efficiency19,08,28,18,18,18,18,1–Programma efficiency DGO-deel 3,53,33,33,33,33,3–EINP0,5      –Programma duurzameenergie4,39,49,49,412,414,414,4–Overige uitgaven duurzameenergie3,82,32,32,32,32,32,3–CO2-reductieplan65,3      –Joint Implementation51,096,628,23,60,50,50,5–Lange Termijn Onderzoek 41,947,147,152,452,452,4–TransitieManagement 15,020,0    –Bijdrage aan ECN62,930,730,530,330,330,330,3Operationeel doel C: handhaving niveau voorzieningszekerheid       –Doorsluis COVA-heffing88,878,072,075,981,982,081,9–Beheer Mijnschadestichtingen0,00,10,10,10,10,10,1–O&O Bodembeheer3,02,32,22,22,32,32,3–Bijdrage aan diverse instituten0,21,11,11,11,11,11,1Algemeen       –Bijdrage Algemene Energie Raad0,40,10,10,10,10,10,1–Diverse programmauitgaven Energie
(HFR) 32,4   32,4 –Besluit subsidies investering kennisinfrastructuur(Bsik) 45,7     –O&O Energie5,72,03,23,13,13,13,1–NL voorzitterschap
EU2004 0,9             Apparaatuitgaven21,630,127,927,326,826,826,8–Personeel Energie7,06,25,75,65,65,65,6–Bijdrage DGM&E aan agentschappen9,812,812,412,111,711,711,7–Bijdrage JI M&E aan agentschappen0,8      –Uitvoeringskosten agentschappen
DGO 7,05,75,75,75,75,7–ApparaatuitgavenSodM4,04,14,13,93,83,83,8        Uitgaven (totaal)330,7326,6253,1261,0290,3298,1315,4        Ontvangsten (totaal)2 528,52 502,42 623,62 335,22 136,22 222,72 374,2–Dividendontvangst UCN43,28,4     –Ontvangsten COVA88,978,072,076,082,082,082,0–Ontvangsten Stadsverwarmingsleningen 14,0     –Aardgasbaten4 044,54 050,04 300,03 800,03 450,03 600,03 850,0 –Bijdrage aan het Fes– 1 650,6– 1 654,0– 1 758,0– 1 550,0– 1 405,0– 1 467,0– 1 571,0 –Ontvangsten zoutwinning1,81,41,41,41,41,41,4–Ontvangsten Fes 4,58,07,67,66,111,6–Diverse ontvangsten Energie0,80,20,20,20,20,20,2In de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn bedragen aan subsidieverplichtingen
opgenomen, waarvoor in bijlage 7 extra informatie is opgenomen. Deze begrotingsvermelding
vormt voor de betreffende subsidieverleningen de wettelijke grondslag als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onderdeel c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.Artikel 4: Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) realisatie 2003raming 2004raming 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsEnergie – personeel108,661,5101,061,1114,4–*SodM – personeel41,070,145,565,945,565,5SodM – materieel41,028,545,524,845,524,3In verband met de reorganisatie van het departement en de grote verschuivingen
die daarvan het gevolg zijn, is de gemiddelde prijs van het personeel van
het nieuwe DG-E voor 2005 niet goed te bepalen en daarom weggelaten.Het DG Energie is per 1–9-2004 van start gegaan. Voorheen was het
DG onderdeel van DG M&E.4.4 BudgetflexibiliteitArtikel
4: Budgetflexibiliteit (bedragen in € 1000) (in € 1000)2005 2006 2007 2008 2009 1.Totaal geraamde kasuitgaven253 136 261 011 290 291 298 081 315 350 2.Waarvan appaatsuitgaven28 478 27 074 26 465 26 831 26 831 3.Dus programma uitgaven224 658 233 937 263 826 271 250 288 519 4.Waarvan juridisch verplicht74 33533%54 04023%60 30823%46 79417%60 25221%5.Waarvan bijdragen aan instellingen/instituten62 20028%64 80828%64 96725%66 48725%66 78723% 6.Waarvan complementair noodzakelijk
en/of bestuurlijk gebonden84 16537%104 36945%121 98946%128 30147%128 15844%7.Waarvan beleidsmatige reserveringen3 9582%10 7205%16 5626%29 66811%33 32212%8.Totaal224 658100%233 937100%263 826100%271 250100%288 519100%Uit de tabel blijkt dat 33% van de voor 2005 geraamde programma-uitgaven
aangehouden wordt ter financiering van verplichtingen die tot en met 2004
zijn aangegaan. Dit deel van de kasraming is derhalve niet flexibel. De uitgaven
die geraamd worden voor de met ingang van 2005 aan te gane verplichtingen,
zijn in structureel opzicht voor ongeveer € 65 mln benodigd voor
instellingen en instituten (onder meer ECN, de stadsverwarmingsprojecten en
het Nederlands Instituut voor Toegepaste Geowetenschappen (NITG)).Binnen de categorie «bestuurlijk gebonden» valt met name de
uitgavenraming die betrekking heeft op het aanhouden van een voorraad aardolieprodukten,
krachtens de Wet voorraadvorming aardolieprodukten 2001 (Wva 2001). Deze raming
is derhalve als niet-flexibel te beschouwen.Gezien de verplichtingen die voortvloeien uit het Kyoto-protocol en uit
Europese doelstellingen, kunnen de hiervoor resterende kasbudgetten als «bestuurlijk
gebonden» worden beschouwd. Wat betreft Kyoto: de budgetten van Joint
Implementation zijn nodig om de benodigde buitenlandse emissiereducties te
verwerven. Europees is vastgelegd dat duurzame electriciteit in 2010 9% van
het electriciteitsverbruik moet uitmaken. De geraamde budgetten zijn nodig
om deze doelstellingen te bereiken. Daarnaast is in Europees verband afgesproken
dat Nederland streeft naar een besteding van 3% van haar BNP aan innovatie.
Daarom vallen ook de kasuitgaven voor lange termijn onderzoek onder «bestuurlijk
gebonden».4.5 EvaluatieparagraafTabel evaluatieplanningEvaluatieplanning200420052006200720082009lopende evaluaties:      BMEP•     CEBN•     geplande evaluaties:      OD A «Optimale ordening en werking van de energiemarkten» •    OD B «Duurzameenergiehuishouding» •    OD C «Handhaving van voorzieningszekerheid op
de korte termijn»  •   Fiscale regeling: Energie-investeringsaftrek(EIA)  •   5 INTERNATIONALE ECONOMISCHE BETREKKINGENOverzichtBeleidAlgemene doelstellingOperationele doelstellingenImpulsen geven aan en gunstige
voorwaarden scheppen voor internationale economische activi- teitenA. Vorm en inhoud geven aan de economische
diplomatie B. Verdere vrijmaking van het internationale
handels- en investeringsverkeer en versterking van de internationale economische
rechtsordeC. Bevorderen van internationaal ondernemenGrafiekenAandeel artikel 5 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 5 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x € 1 mln5.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling Impulsen geven aan en gunstige voorwaarden scheppen voor internationale
economische activiteiten.Economische groei wordt voor een groot deel bereikt met de internationale
economische activiteiten die Nederlandse en in Nederland gevestigde bedrijven
ontplooien. Hiervoor zijn twee effectindicatoren opgenomen, de marktprestatie
van Nederlandse goederenexporteurs op de wereldmarkt en de plaats van Nederland
op de wereldranglijsten van handels- en investeringslanden. Deze geven een
indicatie van de stand van zaken van de internationale economische activiteiten.
In tabel 5.1 en 5.2 worden deze indicatoren weergegeven.• Ontwikkeling van het marktaandeel van Nederlandse
goederenexporteurs op de wereldmarktDeze indicator vertoonde het volgende verloop1:Tabel 5.1 Marktprestatie: ontwikkeling van het marktaandeel van
Nederlandse goederenexporteurs op de wereldmarkt2001200220032004 (verwacht)2005 (verwacht)Streefwaarde– 3,4%– 1,4%– 5,2%– 5¼%– 4¼%Positieve groeiIn de afgelopen jaren hebben Nederlandse exporteurs telkens marktaandeel
verloren. Als de ramingen voor dit jaar en volgend jaar uitkomen, lijdt Nederland
in de periode 1994–2005 een gecumuleerd marktverlies van bijna 32%2. Ook andere EU-landen zoals Duitsland, Italië
en Zweden hebben in de voorbije jaren marktverlies geleden3, maar voor Nederland lijkt dit in sterkere mate het geval te zijn.
Deze ontwikkeling is voor een groot deel te wijten aan de verslechterde concurrentiepositie.
Een combinatie van hogere contractloonstijgingen en een lagere arbeidsproductiviteitsgroei
dan bij de concurrenten in het eurogebied heeft ertoe geleid dat Nederlandse
producten de afgelopen jaren relatief duur zijn geworden. Daar komt bij dat
ten opzichte van producenten van buiten het eurogebied de concurrentiepositie
vanaf 2001 is verslechterd door de appreciatie van de euro. Daarnaast verliest
Nederland net als andere hoogontwikkelde landen jaarlijks marktaandeel aan
opkomende markten in met name Azië en Centraal Europa.Het Nederlandse bedrijfsleven zal zich moeten inspannen om haar positie
op de buitenlandse markten te versterken. Dit geldt in het bijzonder voor
het MKB, dat nog vaak kansen in het buitenland laat liggen.Streefwaarde voor de komende jaren is om te komen tot een positieve groei
van het marktaandeel van Nederlandse exporteurs. Hieraan kan het internationaal
economisch beleid bijdragen door een versterking van de economische diplomatie,
verdergaande handelsliberalisatie en het bevorderen van internationaal ondernemen.• Positie van Nederland op de wereldranglijst
van belangrijke handels- en investeringsnatiesIn tabel 5.2 zijn vijf indicatoren voor de Nederlandse positie opgenomen,
namelijk de plaats van Nederland op de wereldranglijst van landen die goederen
en diensten exporteren en importeren en de plaats op de ranglijst van landen
die in het buitenland investeren. In 2003 is Nederland geklommen op de wereldranglijst
van zowel goederenexporterende als goederenimporterende landen. Dit was met
name het gevolg van de waardestijging van de euro ten opzichte van de US-dollar
en het feit dat de WTO de handelsstromen uitdrukt in US-dollars.Streefwaarde voor de komende jaren is het handhaven van de hoge Nederlandse
positie in de mondiale top-10.Tabel 5.2 De positie van Nederland op de wereldranglijst1Indicator199819992000200120022003StreefwaardeExport van goederen889997Positie in mondiale top-10Import van goederen9810998Positie in mondiale top-10Export van diensten778888Positie in mondiale top-10Import van diensten777777Positie in mondiale top-10Uitgaande stroom directe buitenlandse
investeringen65566Niet
beschikbaarPositie
in mondiale top-101 Bron: WTO Trade Statistics, UNCTAD World Investment Report.Nederland moet kansen op internationale markten benutten en de openheid
van die markten nastreven. Dit betekent dat gewerkt moet worden aan het versterken
van het structurele groeivermogen van de Nederlandse economie en herstel van
het concurrentievermogen van het Nederlandse bedrijfsleven. Daarnaast is het
van belang dat Nederland in het kader van de EU, de OESO en de WTO actief
blijft optreden om te komen tot een verdere vrijmaking van internationale
handel en investeringen, versterking van de WTO en het tegengaan van concurrentievervalsing.
Verder zal internationaal ondernemen een impuls moeten krijgen door onder
meer de exportkansen van het bedrijfsleven te vergroten. Het onderhouden en
versterken van een goed internationaal netwerk is hiervoor cruciaal. De algemene
beleidsdoelstelling kan worden opgesplitst in de volgende operationele beleidsdoelstellingen:A. Vorm en inhoud geven aan de economische diplomatie.B. Verdere vrijmaking van het internationale handels- en investeringsverkeer
en versterking van de internationale economische rechtsorde.C. Bevorderen van internationaal ondernemen.Beleidsprogramma Balkenende IIHet kabinetsbrede thema «versterking van de internationale verantwoordelijkheid
van Nederland en Europa in de wereld» betekent voor EZ het streven naar
versterking van de internationale economische orde. Daarom vormt voor EZ de
versterking van de internationale economische orde via de WTO en OESO een
belangrijk doel naast de verdere vrijmaking van het internationale economische
verkeer door succesvolle afronding van de lopende WTO-onderhandelingsronde.Overzicht acties 2005Operationele doelenActies 2005Budget operationeel doel 2005 A. Vorm en inhoud geven aan de economische
diplomatie• Versterking van de economische bilaterale relatie met de nieuwe buren
van de EU • Investeren
in goede relaties met belangrijke WTO-partners
en in het netwerk in Brussel en Genève • Versterken van de economische
relatie met Azië • Versterken van de economische relatie van Nederland
met ontwikkelde markten zoals de VS en de EUApparaat B. Verdere vrijmaking van het internationale handels-
en investeringsverkeer en versterking van de internationale economische rechtsorde• Voorbereiding ministeriële WTO-conferentie
in Hong Kong • Voortgangsrapportages aan de Tweede Kamer • Brief
aan de kamer over voortgang implementatie MVO-criteria
in het export- en investeringsinstrumentarium€ 3,9 mln1C. Bevorderen van internationaal ondernemen• Implementatie van het Actieprogramma
Internationaal Ondernemen • Instelling Dutch
Trade Board • Aanpassing buitenlandinstrumentarium •
Versterkte samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse zaken€ 122,1 mln1 Dit bedrag betreft de bijdrage aan internationale organisaties
zoals de WTO. Het budget voor dit operationeel doel bestaat echter hoofdzakelijk
uit apparaatkosten.5.2 Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Vorm en inhoud geven aan de economische
diplomatieHet aanknopen en onderhouden van de betrekkingen zowel binnen als buiten
de EU met buitenlandse overheden, internationale bedrijven en (non-gouvernementele)
organisaties vormen de basis voor het scheppen van gunstige voorwaarden voor
internationale handel, het verlagen van de transactiekosten en internationaal
ondernemen. Daarnaast zorgt dit netwerk voor het kunnen uitwisselen van standpunten
met andere overheden en het gezamenlijk ontwikkelen van visies op genoemde
terreinen.Het onderhouden van bilaterale relaties met andere overheden ten behoeve
van de internationale concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven,
is specifiek van belang om deuren te openen en concrete problemen op te lossen.
Met name in landen waar nog geen sprake is van een volledige markteconomie
oefenen overheden ook invloed uit op private transacties. Het postennetwerk
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken speelt een belangrijke rol bij het
vormgeven van de economische diplomatie.EZ concentreert zich bij de economische diplomatie op de belangrijkste
onderhandelingspartners in de WTO, de grotere EU-landen en de overige economisch
belangrijke landen voor het Nederlandse bedrijfsleven (de zogenaamde twee
en drie sterren landen). Onderdeel van de economische diplomatie is uiteraard
ook het multilaterale volet. Deze heeft veelal betrekking op vertegenwoordiging
op Europese gremia zoals vergaderingen van Europese Unie, in de Wereldhandelsorganisatie
en de OESO.Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaardeHuidige waarde Aantal uitgaande bilaterale bezoeken1Wordt na nulmeting bepaaldNulmeting in 2004 Aantal uitgaande handelsmissies214123Aantal inkomende handelsmissies8641 Op bewindslieden of hoogambtelijk niveau (niveau (plaatsvervangend)
Directeur-Generaal en directeur).2 Onder leiding van bewindslieden of hoogambtelijk niveau (niveau
(plaatsvervangend) Directeur-Generaal en directeur).3 Bron: EVD-rapportage 2003.4 Bron: EVD-rapportage 2003.Overzicht instrumentenInstrumentOmschrijving Opbouwen en onderhouden van een netwerkBezoeken afleggen en ontvangsten organiseren met
en voor officiële autoriteiten en leidinggevende functionarissen van
internationaal opererende bedrijven, internationale organisaties en niet gouvernementele
organisaties, in samenwerking met het postennetwerk
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.Handelsmissies van en naar het buitenlandHet bestendigen en waar mogelijk verbeteren
van de relaties en het oplossen van conflicten
en knelpunten waarmee het bedrijfsleven in het internationale verkeer wordt
geconfronteerd. Deelname multilaterale vergaderingenBevorderen dat besluiten worden genomen in lijn
met het Nederlands beleid, voorkomen dat besluiten worden geno- men welke
schadelijk zijn voor de Nederlandse economie.Het budget 2005 voor de instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel bestaat uit apparaatkosten.Acties 2005Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om deze doelstelling
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.• Versterken van de economische bilaterale relatie
met de nieuwe buren van de EUEr zal in 2005 speciale aandacht bestaan voor de relatie met Roemenië
en Bulgarije, zowel in EU-kader als ook via intensivering van bilaterale contacten.
Beide landen bieden in toenemende mate kansen (zowel op het gebied van export
als investeringen) voor het Nederlandse bedrijfsleven. Toetreding tot de EU
zal een centraal onderwerp vormen met speciale aandacht voor sectoren die
voor Nederland belangrijk zijn zoals bijvoorbeeld staal, energie en dienstverlening.
In het PSO-accessie-programma zal onder andere een accentverschuiving ten
gunste van deze landen plaatsvinden.Ook de officiële relaties met Turkije zullen op een hoger niveau
worden gebracht, omdat eventuele toetreding tot de EU van dit land voor Nederland
belangrijke positieve economische effecten kan hebben.Daarnaast zal de relatie met de Westelijke Balkan, Oekraïne en Rusland
worden versterkt. Een toename van handelsstromen en buitenlandse investeringen
vervult een belangrijke rol bij het streven naar een duurzame stabiliteit.
Dit is met name van groot belang voor de Westelijke Balkan. EZ zal ondernemers
die actief willen worden in deze regio extra stimuleren door het organiseren
van een handelsmissie. In 2005 zal er ook een handelsmissie naar Rusland worden
georganiseerd. De betrekkingen met de centraal-aziatische landen en dan met
name Kazachstan zullen gezien hun strategische belang voor de olie- en energiesector
worden geïntensiveerd.• Versterken van de economische relatie van Nederland
met AziëDe economische relatie met Azië in het algemeen en India en China
in het bijzonder, zal verder worden versterkt. Dit vanwege hun vooraanstaande
rol in de WTO-onderhandelingen en de omvangrijke kansen voor het Nederlandse
bedrijfsleven op het terrein van export, import, investeringen en internationale
samenwerking.Dit zal onder andere gebeuren door versterking van de officiële contacten,
via minimaal één handelsmissie en twee ministeriële bezoeken
aan deze regio. De betrekkingen met Japan krijgen extra aandacht door de Nederlandse
bijdrage aan de wereldtentoonstelling in Aichi in 2005.• Versterken van de economische relatie van Nederland
met ontwikkelde marktenDe Verenigde Staten, Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Italië, België
en Spanje blijven zeer belangrijk voor het Nederlandse bedrijfsleven. Circa
80% van onze export en ook een groot deel van onze directe investeringen gaat
naar deze landen. Met deze belangrijke handelspartners van Nederland zullen
de relaties worden uitgebouwd door onder andere een aantal handelsmissies1, met name bedoeld om het MKB te stimuleren gebruik
te maken van onbenutte kansen op de Europese markt.Ook de versterking van de transatlantische betrekkingen tussen bedrijven
zal worden gestimuleerd, gezien de omvang van de economie van de Verenigde
Staten en de grote kansen die er voor het Nederlandse bedrijfsleven liggen,
onder andere op het terrein van innovatiesamenwerking.Operationeel doel B. Verdere vrijmaking van het internationale
handels- en investeringsverkeer en versterking van de internationale economische
rechtsordeOm in een open economie als de Nederlandse, duurzame economische groei
te realiseren richt EZ zich op het terugdringen van internationale handels-
en investeringsbelemmeringen. Dit leidt op termijn tot een efficiëntere
internationale arbeidsverdeling en daarmee tot productiviteitsverbetering
en economische groei.Ook bestrijding van internationale concurrentievervalsing en tegengaan
van internationale marktverstoringen, niet alleen binnen de EU maar ook daarbuiten,
zijn wezenlijke elementen van het EZ-beleid. Deze moeten in belangrijke mate
worden verwezenlijkt via versterking van de internationale economische rechtsorde.
De vrijmaking van het handels- en investeringsverkeer levert op zichzelf al
een bijdrage aan (een aantal van) bovengenoemde doelstellingen. De kansen
op zo'n versterking nemen in 2005 toe.Zo wordt in WTO-verband gewerkt aan een raamwerk («het speelveld»)
waarbinnen afspraken («de spelregels») over zowel verdere handelsliberalisatie
als bestaande regels afgedwongen kunnen worden. Daarbij gaat
het behalve om striktere (toepassing van) WTO-regels voor anti-dumping, subsidie,
vrijwaring en geschillenbeslechting ook om harmonisatie van regulering voor
handelsfacilitatie en de reikwijdte van het GATS-raamwerk voor dienstenliberalisatie.
Landbouw blijft nog het meest heikele onderwerp. De inzet om op alle drie
de pijlers, binnenlandse steun, exportsteun en markttoegang, voortgang te
bereiken, staat hierbij voorop.Niet alleen in de WTO, maar ook in OESO-verband levert EZ een bijdrage
aan het versterken van de internationale rechtsorde, bijvoorbeeld op het gebied
van de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen. In UNCTAD-verband
worden onder andere de verdere mogelijkheden van technische assistentie voor
ontwikkelingslanden bekeken.Daarnaast wordt op het terrein van exportcontrole de regelgeving versterkt.
In 2005 zal een tweetal versterkingen (nog in najaar 2004 te realiseren via
een algemene maatregel van bestuur respectievelijk een ministeriële regeling)
van kracht zijn.Ten eerste geldt de huidige meldplicht voor doorvoerzendingen van kleine
wapens dan voor alle militaire goederen van de bijlage bij het In- en Uitvoerbesluit
Strategische goederen. Dit dient om inzicht te krijgen in de positie die Nederland
inneemt als doorvoerland.Daarnaast zullen de ontvangers van een zogenoemde «catch all»-beschikking
verplicht zijn om EZ te informeren over de verblijfplaats van de betrokken
goederen en over eventuele voornemens om deze binnen de EU van de hand te
doen. Deze maatregel moet helpen voorkomen dat goederen via een omweg de niet
wenselijk geachte bestemming bereiken.In het kader van een algehele herziening van de In- en uitvoerwet, die
per 1 januari 2006 haar beslag moet hebben gekregen, zal tevens worden
gekeken naar controle op de overdracht van technische kennis (anders dan in
het kader van een goederentransactie).Binnen noodzakelijke grenzen (onder andere bepaald door veiligheidsbelangen
en vitale bedrijfsbelangen) tracht EZ het vergunningenbeleid zo transparant
mogelijk te maken om een democratische controle op dat beleid te bevorderen.
Met de Kamer is inmiddels afgesproken om gegevens over exportvergunningen
voor militaire goederen via een publiek toegankelijke website bekend te maken.
Bezien zal worden in hoeverre dat ook mogelijk is voor exportvergunningen
voor zogenoemde «dual use» goederenIn navolging van de rapportage aan de Kamer over de Nederlandse exporten
van militaire goederen zal EZ nu ook periodiek gaan rapporteren over de exporten
van «dual use» goederen.In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht instrumentenInstrumentOmschrijving Deelname aan comité 133 in Brussel en GenèveVoorbereiding, interdepartementale
coördinatie en inbreng van Nederlands standpunt Inbreng in EU-regelgevingVoorbereiding en beleidsmatige inbreng voor
nieuwe dan wel aanpassing van bestaande EU-regelgeving Vertegenwoordiging Nederland in WTO-comitésInterdepartementale voorbereiding
en inbreng Nederlandse standpunt voor de WTO-onderhande-
lingen Internationale strategie duurzame ontwikkelingBetrokken bij de interdepartementale
coördinatie van de internationale strategie voor duurzame ontwikkeling
en inbreng in de OESO-werkgroep
Handel & Milieu Deelname in OESO-comitésOESO-comités
voor handel, investeringen en hun werkgroepen Nationaal Contact PuntOESO-
richtlijnenAls Nationaal
Contact Puntde effectieve toepassing van de OESO-richtlijnen
bevorderenExportcontroleDeelname in nationale en internationale fora voor exportcontrolebeleid en
aansturing uitvoerende diensten Bilaterale investerings-overeenkomsten (IBO's)Bijdragen aan de totstandkoming van nieuwe
IBO's en aan de interpretatie en toepassing van bestaande verdragen. Dit met
het doel maximale bescherming te verkrijgen van de belangen van Nederlandse
bedrijven die in derde landen hebben geïnvesteerdHet budget 2005 voor de instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel bestaat uit apparaatkosten en bijdragen aan internationale organisaties
zoals de WTO.Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om dit operationeel doel
te realiseren, worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.Acties 2005• Intensivering van de WTO-onderhandelingenIn 2005 wordt een intensivering van de WTO-onderhandelingen voorzien.
Na de teleurstellende uitkomst van de ministeriële conferentie in Cancún
in september 2003, en de daarna moeizaam verlopen opstartperiode gedurende
de eerste helft van 2004, is er nu weer vooruitgang geboekt. In de laatste
week van juli 2004 zijn de WTO-leden in Genève bijeengekomen. Hierbij
is een akkoord bereikt over een onderhandelingsraamwerk voor het verdere verloop
van de ronde. Het akkoord bevat een raamwerk voor verdere onderhandelingen
in de WTO Doha-ronde voor de onderwerpen landbouw (met daarbij speciale aandacht
voor katoen), markttoegang voor industriegoederen, handelsfacilitatie en de
ontwikkelingsdimensie van de Doha-ronde. Daarnaast was er specifieke aandacht
voor het belang van diensten, waarbij een datum is genoemd voor het indienen
van (verbeterde) aanbiedingen (mei 2005). Bovendien is besloten dat de eerstvolgende
ministeriële conferentie in december 2005 in Hong Kong gehouden zal worden.De belangrijkste punten in de landbouwparagraaf zijn afspraken over de
manier waarop handelsverstorende binnenlandse steun aan de landbouwsector
moet worden verminderd vooral door ontwikkelde landen, dat alle exportsubsidies
zullen worden afgeschaft. Tevens zullen exportkredieten voor een termijn langer
dan zes maanden worden afgeschaft. Exportkredieten voor minder dan zes maanden
zullen aan disciplines worden onderworpen. Daarnaast is afgesproken
om de markttoegang voor landbouwproducten te vergroten, maar dat er uitzonderingen
mogelijk zijn voor «gevoelige producten». Voor ontwikkelingslanden
zijn daarnaast op alle gebieden specifieke uitzonderingsmogelijkheden vastgelegd.Op het gebied van markttoegang voor industrieproducten zijn de parameters
neergelegd voor de verdere afbouw van tarieven, met ook hier weer de mogelijkheid
van speciale en gedifferentieerde behandeling van ontwikkelingslanden. Er
zal ook speciale aandacht zijn voor zorgen van ontwikkelingslanden wat betreft
erosie van tariefpreferenties. Tenslotte is afgesproken over handelsfacilitatie
te gaan onderhandelen. Over de andere drie Singapore Issues, investeringen,
mededinging en transparantie in overheidsaanbesteding, zal niet worden onderhandeld.
Deze onderwerpen blijven wel onderdeel van de reguliere WTO-agenda.Dit raamwerk zal in de aanloop naar de WTO-top in Hong Kong verder uitonderhandeld
worden, te beginnen met technische besprekingen over de precieze invulling
van dit raamwerk. Deze besprekingen zullen dit najaar aanvangen. Na het verlies
aan momentum vanwege Cancún, kan nu de blik weer naar de toekomst gericht
worden. Nederland streeft naar een spoedige succesvolle afronding van de Doha-ronde.
Waar in 2004, om de onderhandelingen weer vlot te trekken, de onderhandelingsagenda
beperkt was tot de onderwerpen landbouw, markttoegang voor industriegoederen,
de Singapore issues en enkele ontwikkelingsaspecten van de ronde, zal in 2005
weer de brede Doha-agenda aan de orde komen. Voor Nederland belangrijke onderwerpen
als diensten, regels over antidumping en subsidies, geschillenbeslechting
en de relatie tussen handel en milieu zullen weer meer prominent op de agenda
staan.Doel van de Doha-ronde is een bijdrage te leveren aan duurzame ontwikkeling
door middel van verdere liberalisering van het internationale verkeer van
industriegoederen, diensten en landbouwproducten, die de wereldeconomie een
broodnodige impuls kan geven. Ook voor de EU en Nederland zelf heeft verdergaande
multilaterale handelsliberalisering reële economische voordelen.Daarnaast wordt gestreefd naar versterking van het multilaterale handelssysteem
en verdere integratie van ontwikkelingslanden daarin met in het bijzonder
de minst ontwikkelde. Het belang van het in juli 2004 bereikte akkoord mag
ook in dit verband niet onderschat worden. Hoewel het raamwerkakkoord slechts
algemene parameters bevat en daadwerkelijke liberalisering afhangt van de
invulling van cijfers, termijnen en producten, staat de ontwikkelingsdimensie
hierin centraal. Een juiste invulling hiervan is één van de
aandachtspunten in het Nederlandse handelspolitieke beleid. Het akkoord is
bovendien tot stand gekomen in het licht van de nieuwe geopolitieke verhoudingen,
waarin ontwikkelingslanden steeds volwaardiger onderhandelingspartners worden.
De grotere ontwikkelingslanden, verenigd in de G-20 met als belangrijkste
vertegenwoordigers Brazilië en India, hebben hierin het voortouw genomen.
Ook is duidelijk geworden dat ontwikkelingslanden niet meer over één
kam geschoren kunnen worden. Tussen ontwikkelingslanden bestaan grote verschillen,
die tot uiting komen in verschillende onderhandelingsposities. In zijn beleid
ten aanzien van de WTO-onderhandelingen zal Nederland, ook voor wat betreft
zijn inbreng in het EU-proces, daarmee rekening houden en speciale aandacht
geven aan de belangen van de armste ontwikkelingslanden.In overleg met andere betrokken departementen, zal EZ de Nederlandse inbreng
in het onderhandelingsproces verzorgen. De Tweede Kamer zal in 2005 regelmatig
worden geïnformeerd over het verloop van de onderhandelingen.• Maatschappelijk verantwoord ondernemenDe Tweede Kamer wordt in 2005 geïnformeerd over de voortgang van
de implementatie van de MVO-criteria in het export- en investeringsinstrumentarium.Op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen over de grens
stimuleert EZ het Nederlandse bedrijfsleven door:– De OESO-richtlijnen bekend te maken en implementatie ervan te
faciliteren door onder meer het Nationaal Contact Punt.– Het agenderen van onderwerpen als de strafbaarstelling van buitenlandse
omkoping in Nederland, het respecteren van mensenrechten en transparantie
in de delfstoffenindustrie.– In samenwerking met BZ/OS uitvoering geven aan private-sectorontwikkeling
in ontwikkelingslanden, ondernemen in conflictgebieden en investeren voor
ontwikkeling.– Toetsing van het beleidsinstrumentarium voor export en investeringen
aan milieu en sociale arbeidsnormen.Operationeel doel C. Bevorderen van internationaal ondernemenInternationaal ondernemen is van oudsher de motor van de Nederlandse economie,
die een open en sterk internationaal georiënteerd karakter heeft en daarmee
van groot belang voor het herstel van de structurele economische groei in
Nederland.Internationaal ondernemen is meer dan export alleen. Naast export worden
ook import, directe buitenlandse investeringen en internationale samenwerkingsverbanden,
zoals strategische allianties, tot internationaal ondernemen gerekend. Zo
is import van groot belang in verband met de positie van Nederland als distributieland.
Een andere variant van internationaal ondernemen is het verplaatsen van bedrijfsactiviteiten
naar het buitenland, ook wel aangeduid met de term offshoring. Deze verplaatsing
van activiteiten kan op korte termijn leiden tot banenvernietiging in het
binnenland en het verdwijnen van (delen van) sectoren. Het behoort echter
tot de normale dynamiek van het economisch proces, omdat in plaats van deze
bedrijfsverplaatsingen ook weer nieuwe activiteiten ontstaan.Op dit moment is er echter geen volledig beeld van de aard en omvang van
internationale verplaatsing van bedrijfsactiviteiten door Nederlandse bedrijven
en de effecten voor de Nederlandse economie. Daarom voert het Ministerie van
Economische Zaken op dit moment een onderzoek uit, waarvan de uitkomsten in
het najaar van 2004 te verwachten zijn.De focus binnen het instrumentarium is in de afgelopen jaren komen te
liggen op het stimuleren van internationaal ondernemerschap. Dit betekent
bijvoorbeeld aandacht voor betere informatievoorziening en handelsvaardigheden
van MKB-bedrijven met onbenut exportpotentieel.Het beleid is er op gericht transactiekosten voor bedrijven bij het internationaal
ondernemen omlaag te brengen, conform de noties van het in 2003 verschenen
rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid «Nederland
Handelsland: het perspectief van de transactiekosten». Transactiekosten
blijken naast de valutakoersen en het vermogen om concurrerende goederen en
diensten voort te brengen, een belangrijke factor voor de (structurele) handelspositie
van een land. Transactiekosten omvatten de kosten van het handelen
zelf en de investeringen in «handelskapitaal», die het gemakkelijker
en goedkoper maken om handelstransacties tot stand te brengen. Voorbeelden
hiervan zijn het vergaren van kennis over buitenlands (handels)recht en het
vergaren van informatie over potentiële zakenpartners. Handelstransacties
komen vaak niet tot stand door een gebrek aan kennis van en vertrouwen tussen
de handelspartijen.Hier is dus een duidelijk rol voor de overheid weggelegd. Het EZ-instrumentarium
richt zich vooral op het verlagen van de transactiekosten die verbonden zijn
aan het tot stand brengen van duurzame handels- en investeringsrelaties. Daarbij
kan in het bijzonder worden gedacht aan informatieverstrekking over de te
benaderen markt via de EVD en het postennetwerk, maar ook bijvoorbeeld het
programma PESP dat haalbaarheidsonderzoeken voor export en investeringen op
niet-OESO-markten financiert. Ook de ondersteuning bij individuele en collectieve
marktbewerking, zoals het zoeken naar partners en het organiseren van handelmissies,
behoort tot het EZ-beleid.Indicatoren en streefwaarden Indicator (voornamelijk output)StreefwaardeHuidige waardeAlgemeenAantal MKBbedrijven
dat exporteert14%13% EVDalgemeenEVD Bereik
(op basis van exporterende en potentieel exporterende bedrijven)120%18%EVDParticipatie2Klanttevredenheid33.1 Internationalisatie332.6 EVDOriëntatie4Klanttevredenheid33.4 Internationalisatie533.2PSB6Bereik500510 Starters40%51%  Bijdrage aan internationalisatie50%50%PESPSuccesratio33%27% Exportmultiplier25267PSOSuccesratio80%75–80%8PUM9Aantal projecten520587101 EVD bereik wordt op dit moment gemeten bij exporterende bedrijven
(23%). Vanaf 2005 wordt ook het bereik onder potentieel exporterende bedrijven
onder deze indicator meegenomen.2 De scores voor klanttevredenheid en bijdrage tot internationalisatie
vallen in een schaal van 1–4 (klanttevredenheid: 1 = slecht, 2 = matig,
3 = voldoende, 4 = goed; bijdrage aan internationalisatie: 1 = niet, 2 = in
beperkte mate, 3 = in redelijke mate, 4 = in hoge mate).3 Hieronder wordt verstaan in hoeverre de activiteit heeft
bijgedragen aan marktverkenning en marktconsolidatie.4 De scores voor klanttevredenheid en bijdrage tot internationalisatie
vallen in een schaal van 1–4 (klanttevredenheid: 1 = slecht, 2 = matig,
3 = voldoende, 4 = goed; bijdrage aan internationalisatie: 1 = niet, 2 = in
beperkte mate, 3 = in redelijke mate, 4 = in hoge mate).5 Hieronder wordt verstaan praktische bruikbaarheid, betrouwbaarheid
en actualiteit van de informatie die de EVD verstrekt over internationaal
ondernemen.6 Op basis van de herziening PSB eind 2004 zal bezien worden
in hoeverre nieuwe streefwaarden opgesteld zullen worden.7 2003.8 Periode 1993–2001.9 Lagere streefwaarde vanwege projecten in verre landen. 2003
scoorde hoog door de gunstige wisselkoers en de nabije projecten.10 2003.Overzicht instrumentenInstrumenten die de transactiekosten verlagen in de voorfase van handel
vormen op dit moment een belangrijk deel van het instrumentarium in de fase
van:• Marktverkenning/oriëntatieDit gebeurt enerzijds door het beschikbaar stellen van betrouwbare informatie
via EVD en/of postennetwerk. Anderzijds door instrumenten die bijvoorbeeld
haalbaarheidsstudies, proefprojecten of samenwerkingsprojecten ondersteunen.
Dit instrumentarium is per 1 april 2004 ondergebracht bij de nieuwe organisatie
EVD internationaal ondernemen en samenwerken, een fusie van de EVD en Senter
Internationaal.InstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005EVD internationaal
ondernemen en samenwerkenDit agentschap informeert Nederlandse bedrijven over buitenlandse markten
en ondersteunt deze bedrijven bij het selecteren en bewerken van die markten.€ 33,7 mlnPostennetwerkAmbassades, consulaten-generaal en
economische steunpunten spelen een belangrijke rol bij het vergaren en verstrekken
van informatie, en ook bij het ondersteunen van het Nederlandse bedrijfsleven
dat actief is of wil worden op de betreffende markt.Apparaat1Programma Economische Samenwerking Projecten (PESP)Het PESP ondersteunt
bedrijven bij haalbaarheidsstudies naar de mogelijkheden van export en investeringen
naar niet OESO-markten.€ 11,1 mlnProgramma Starters Buitenland
(PSB)PSB heeft als doel
ondernemers, die nog niet of relatief weinig exporteren, te stimuleren tot
internationaal ondernemen via ondersteuning in de vorm van advies en begeleiding
bij het opstellen en uitvoeren van een exportplan.€ 7,3 mlnProgramma Samenwerking Oost-Europa(PSO)PSO bevordert
internationaal ondernemen van het Nederlandse bedrijfsleven in Midden en Oost-Europavia
samenwerkingsprojecten in die landen, en beoogt daarmee tevens een bijdrage
te leveren aan de economische transitie in
die landen.€ 51,3 mln Programma Uitzending Managers (PUM)PUM biedt
assistentie en kennisoverdracht aan
bedrijven in niet-EU-landen in
Oost-Europa door uitzending van
Nederlandse gepensioneerde managers en experts.€ 2,4 mln1 Het budget voor de economische versterking van het postennetwerk
staat op de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.• Financieringsondersteuning bij een transactieDit gebeurt door garantiestelling ten behoeve van investeringsfinanciering
en daaraan te relateren technische assistentie (managementondersteuning en
scholing).InstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005FOMDit instrument dat zal ontstaan uit de samenvoeging
van IFOM en TA-OM biedt de mogelijkheid
tot financiering van investeringen in combinatie met technische assistentie.€ 5,5 mln• Verzekering van een transactieHet gaat om de verzekering van risico's die op de markt niet, of tegen
prohibitieve voorwaarden verzekerbaar zijn: exportkredietverzekering en investeringsverzekering.
EZ heeft een tweetal faciliteiten in aanvulling op de reguliere exportkredietverzekering,
waarvoor Financiën primair verantwoordelijk is. Deze twee faciliteiten
zullen in 2005 worden herzien.InstrumentOmschrijvingBeleidsbudget 2005SENODeze faciliteit is bedoeld om
betalingsrisico's verbonden aan leveranties aan Oost-Europese afnemers af
te kunnen dekken.  Garantiefaciliteit Opkomende Markten (GOM)De GOM biedt
herverzekering aan voor het commercieel gefinancierde deel dat is verbonden
aan een ORET/MILIEV-transactie.€ 6,9
mln11 Dit betreft het budget ten behoeve van schadebetalingen.Acties 2005Naast de inzet van het reguliere instrumentarium om deze doelstelling
te realiseren worden in 2005 de volgende specifieke acties ondernomen.• Implementatie Actieprogramma Internationaal
Ondernemen waaronder instelling Dutch Trade BoardEZ lanceert dit najaar met het Actieprogramma Internationaal Ondernemen
een pakket aan acties om internationaal ondernemen te bevorderen. Het actieprogramma
is er op gericht de private sector, en met name MKB-bedrijven, verder te stimuleren
internationaal actief te worden, maar ook om publiek-private samenwerking
op het terrein van internationaal ondernemen te versterken. Door de activiteiten
beter op elkaar af te stemmen, zullen zowel de inspanningen van de overheid,
als die van het bedrijfsleven tot betere resultaten leiden. Zo zal een Dutch
Trade Board worden opgericht om de afstemming tussen publieke en private handelsbevorderende
organisaties te versterken. Daarnaast is EZ van plan in toenemende mate publiek-private
samenwerkingsverbanden op thematisch niveau te bevorderen, zoals van het «Nederlands
samenwerkingsverband voor de financiële sector».In het kader van het actieprogramma zal ook worden gestreefd naar een
meer thematische opzet van handelsmissies. Voorbeelden hiervan zijn de komende
missies naar het Verenigd Koninkrijk (vrouwenmissie), Finland (innovatie),
Marokko (allochtoon ondernemerschap) en Boston (innovatie en technologische
samenwerking). Ook zullen, in vervolg op een succesvolle missie naar Duitsland,
accenten op Dutch design in toekomstige handelsmissies naar ontwikkelde markten
worden voortgezet.• Versterkte samenwerking met het Ministerie van
Buitenlandse ZakenIn samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken zal uitvoering
worden gegeven aan de in 2004 verschenen notities over ontwikkelingssamenwerking
en bedrijfsleven, Afrika en handel en Ondernemen in conflictgebieden, ter
versterking van de private sectorontwikkeling in en de bilaterale economische
relaties met deze landen. Nederlandse investeringen in en handel met landen
in opbouw kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de private sectorontwikkeling
in deze landen. In dat licht zullen ook de instrumentaria van de ministeries
van EZ en Buitenlandse Zaken/Ontwikkelingssamenwerking beter op elkaar worden
afgestemd. Gezien de belangrijke rol van ambassades en consulaten, onder andere
bij het ten uitvoer leggen van het Actieprogramma Internationaal Ondernemen,
zal verder worden geïnvesteerd in de versterking van het postennetwerk
op economisch terrein, alsmede in meer uniforme dienstverlening door de posten.5.3 Budgettaire gevolgen van beleidZoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. Ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid zijn de
beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe artikelstructuur.
Voor deze jaren wijkt de presentatie derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage. Artikel
5 Internationale economische betrekkingen (in € mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)208,7167,7133,2133,0133,4133,4133,4Programma-uitgaven158,7126,292,492,292,692,692,6Operationeel doel A: Europese Interne markt (oud)       –Bijdrage Benelux3,0      Operationeel doel B: Vrijmaking internationale handels- en investeringsverkeer       –Bijdrage aan diverse organisaties
(o.a. WTO)4,43,93,93,93,93,93,9Operationeel doel C: Bevorderen van internationaal ondernemen       –Exportfinanciering BSE2,1      –Herverzekering SENO/GOM55,17,06,96,67,07,07,0–PESP9,811,111,111,111,111,111,1–PSB6,68,67,37,37,37,37,3–Instrumentele uitgaven EVD1,43,03,03,03,03,03,0–Exportfinanciering ODA 2,3     –TA-OM7,86,85,55,55,55,55,5–IFOM7,94,50,00,00,00,00,0–PSO54,467,651,451,551,551,551,5–Trustfunds1,52,0     –PSI ODA0,0      –Managementtraining4,22,42,42,42,42,42,4–Overig 3,0     Algemeen       –Beleidsondersteuning0,51,00,90,90,90,90,9 –NL voorzitterschap
EU2004 3,0             Apparaatuitgaven50,041,540,840,840,840,840,8–Personeel BEB7,67,77,17,17,17,17,1–Bijdrage DGBEB aan EVD126,324,524,524,524,524,524,5–Bijdrage DGBEB aan EVD voor
regelingen in het kader van Internationaal ondernemen216,19,39,29,29,29,29,2        Uitgaven (totaal)182,5155,7135,5128,8124,4125,3125,1        Ontvangsten (totaal)13,21,81,81,81,81,81,8–Ontvangsten gemengde kredieten0,30,70,70,70,70,70,7–Ontvangsten uit garanties9,4      –Diverse ontvangsten BEB3,61,11,11,11,11,11,11 Betreft apparaatuitgaven voor taken zoals informatie, collectieve
en individuele marktbewerking (beurzen en handelsmissies) en economische Holland-promotie.2 Betreft apparaatuitgaven ten behoeve van de uitvoering van
de regelingen voor Internationaal Ondernemen. Voorafgaand aan de samenvoeging
per 1 januari 2004 van de EVD en Senter Internationaal werden deze middelen
toebedeeld aan Senter.Artikel 5 Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) realisatie 2003raming 2004raming 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijs DG BEB148,664,4148,664,5107,266,7Per 1 september 2004 is een deel van het DG BEB overgegaan naar het nieuwe
DG EP.5.4 BudgetflexibiliteitArtikel
5: Budgetflexibiliteit (bedragen in € 1 000) 2005 2006 2007 2008 2009 1.Totaal geraamde kasuitgaven135 456 128 782 124 447 125 256 125 139 2.Waarvan appaatuitgaven40 849 40 765 40 756 40 768 40 044 3.Dus programma uitgaven94 607 88 017 83 691 84 488 85 095 4.Waarvan juridisch verplicht82 60288%49 02356%20 70125%9 49411%12 10414%5.Waarvan bijdragen aan instellingen/instituten4 7655%4 7525%4 7526%4 7526%4 7526% 6.Waarvan complementair noodzakelijk
en/of bestuurlijk gebonden2 1622%11 66713%17 35021%11 49614%5 1196% 7.Waarvan beleidsmatige reserveringen5 0785%22 57526%40 88848%58 74669%63 12074%8.Totaal94 607100%88 017100%83 691100%84 488100%85 095100%Juridisch verplicht zijn de meerjarige uitgaven die horen bij in het verleden
aangegane verplichtingen. Bijdragen aan instituten omvatten de contributies
aan internationale organisaties zoals de WTO en de OESO. Voor een deel van
het Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO) heeft EZ zich bestuurlijk gebonden.
Voor dit gedeelte bestaan namelijk memories of understanding met Rusland,
Oekraïne, Bulgarije en Roemenië. Onder de categorie «bestuurlijk
gebonden» vallen tevens de schade-uitgaven op de garantieregeling SENO/GOM
waarvoor in de jaren 2005 tot en met 2009 verplichtingen worden aangegaan.
Onder de categorie «beleidsmatige reserveringen» vallen een aantal
(gepubliceerde) subsidieregelingen en opdrachtenprogramma's. De budgetflexibiliteit
hiervan is bij gelijkblijvend beleid gering.5.5 EvaluatieparagraafEvaluatieplanning200420052006200720082009afgeronde evaluaties:      CPSO•     CIFOM•     CTA-OM•     lopende evaluaties:      CPESP•     geplande evaluaties:      OD A Vorm en inhoud geven aan de economische
diplomatie   •  OD B Verdere vrijmaken v/h internationale handels- en investeringsverkeer
en versterking vd internationale economische rechtsorde  •   BMVO  •   OD C Bevorderen van internationaal ondernemen   •  CPSB  •   CPUM  •   CSENO-GOM  •   CPSO    • CFOM     •6 VITALE BELANGEN TEN TIJDE VAN CRISESDit beleidsartikel is opgeheven met ingang van de begroting 2005. In dit
artikel waren algemene crisisbeheersing, oliecrisisbeleid en crisismanagement
telecommunicatie en post verenigd. Genoemde elementen zijn nu toegevoegd aan
de respectievelijke artikelen 3, 4 en 10, waar ze inhoudelijk thuishoren (crisisbeheersing
op de betreffende beleidsvelden). In de bijlage is een uitgebreide was-wordt-tabel
opgenomen.7 BEHEER BODEMSCHATTENDit beleidsartikel is opgeheven met ingang van de begroting 2005. Alle
elementen van dit artikel (met name gasbaten) zijn opgenomen in artikel 4
Doelmatige en duurzame energiehuishouding. In de bijlage is een uitgebreide
was-wordt-tabel opgenomen.8 ECONOMISCHE ANALYSES EN PROGNOSES8.1 Algemene beleidsdoelstelling Het Centraal Planbureau (CPB) wil een breed vertrouwde bron van
beleidsrelevante economische analyse zijn.8.2 Operationele doelstellingIn de praktijk betekent dit dat het CPB onafhankelijke economische analyses
en prognoses maakt die wetenschappelijk verantwoord en up-to-date zijn en
die relevant zijn voor het beleid van de regering, het parlement en andere
maatschappelijke organisaties, zoals politieke partijen en bedrijfsleven.De inhoudelijk onafhankelijke positie van het CPB is geregeld in de Wet
voorbereiding van de vaststelling van een Centraal Economisch Plan en het
Protocol voor de planbureaufunctie van CPB, RIVM, RPB en SCP.Onderstaand overzicht geeft een vertaling van de operationele doelstelling
met de daaraan verbonden prestatie-indicatoren en streefwaarden.Tabel 8.2a: Overzicht prestatiegegevensOperationele doelstellingPrestatie-indicatorNorm1. Een goede beoordeling van de kwaliteit van het CPB1.a Evaluatie kwalitatief functioneren CPB door
een visitatiecommissie1.a Elke 5
à 6 jaar onderzoek door (inter- nationale) visitatiecommissie. De vorige
visitatie heeft in 2003 plaatsgevonden 1.b Evaluatie
kwalitatief functioneren CPB door
een toetsgroep van beleidsmakers1.b Elke 5 à 6 jaar onderzoek door toetsgroep van beleidsmakers. De
vorige toets heeft plaatsgevonden in 2001 2. Een goede beoordeling van CPB-
producten2.a Projectevaluatie van
elk project > 3 maanden2.a Oordeel
goed, evenwicht tussen inzet en resultaat  2.b Aantallen
publicaties die aan wetenschappelijke standaarden voldoen2.b 10 Discussion papers en 9 wetenschappelijke artikelen 3. Zowel specifieke klanten als het brede publiek
bedienen met voor hen relevante ramingen en analyses3.a Mate van tevredenheid van CPC en CEC1 over het CPB-werkplan
en de CPB-jaarrapportage3.a Goedkeuring werkplan en jaarrapportage
op hoofdlijnen  3.b Percentage
persberichten bij CPB-publicaties3.b Persberichten bij 90% van de CPB-publicaties  3.c Aandacht
in de landelijke pers n.a.v. CPB-persberichten3.c Artikelen in tenminste twee landelijke
dagbladen bij tenminste 75% van de CPB-persberichten  3.d Aandacht
in de landelijke pers3.d Tenminste
1x per maand expertrol van CPB terugzien
in publiciteit 3.e Leesbaarheid
van publicaties en persberichten voor klanten d.m.v. onderzoek onder journalisten3.e Oordeel goed 3.f Jaarlijkse
groei aantal bezoekers Internetsite3.f Minimaal gelijk aan jaarlijkse groei Internetgebruik in Nederland1 Centrale Plancommissie en Centraal Economische Commissie.Ook laat de taak van het CPB zich vertalen naar de volgende activiteiten
met de daaraan gekoppelde inzet van FTE's, aantallen en daarmee gemoeide apparaatkosten.Tabel 8.2b: Overzicht activiteiten(apparaatkosten in € 1000)Realisatie
2003Raming 2004Raming 2005Activiteiten   1.Centraal Economisch
Plan (aantal)111 –apparaatkosten925651633 –aantal
FTE's10,57,37,22.Macro Economische
Verkenning(aantal)111 –apparaatkosten623627609 –aantal
FTE's7,07,07,03.CPB Report
(aantal)4–– –apparaatkosten266–– –aantal
FTE's3,0––4.Onderzoeksprojecten (aantal)404040 –apparaatkosten5 2647 4747 225 –aantal
FTE's66,286,485,45.Aanvullende projecten (aantal)241918 –apparaatkosten2 4061 6861 499 –aantal
FTE's20,514146.Notities i.h.k.v. beleidsondersteuning
(aantal)878080 –apparaatkosten1 149625608 –aantal
FTE's13,07,06,97.Overige publicaties    *Nieuwsbrieven
(aantal)–44 *CPBdocuments
(aantal)161515 *Discussion
papers (aantal)101010 *Speciale publicaties
(aantal)555 *Wetenschappelijke
artikelen (aantal)1199 –apparaatkosten3 1662 3272 263 –aantal
FTE's35,826,025,8    Totaal    13 799*13 390*12 837* 156,0*147,7*146,3** Inclusief aanvullende projecten (projecten in opdracht van
andere overheidsorganisaties).In 2003 zijn twee kabinetsrondes geweest. Hierdoor lagen de apparaatkosten
voor notities in het kader van beleidsondersteuning op een relatief hoog niveau8.3 Budgettaire gevolgen van het beleidArtikel 8: Economische analyses en prognoses (bedragen in €
mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)13,813,511,511,511,511,511,5ApparaatuitgavenCPB13,813,511,511,511,511,511,5Uitgaven (totaal)14,013,511,511,511,511,511,5Ontvangsten (totaal)1,31,30,00,00,00,00,0Artikel 8: Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) realisatie 2003raming 2004raming 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijs CPB – personeel156,068,7147,769,5132,369,9CPB – materieel156,019,8147,721,7132,317,4De raming van de bezetting in 2005 is relatief laag, doordat geen rekening
is gehouden met aanvullende taken.8.4 BudgetflexibiliteitDe raming bestaat uitsluitend uit apparaatuitgaven van het CPB. Deze uitgaven
zijn in bestuurlijk opzicht slechts in beperkte mate flexibel.8.5 EvaluatieparagraafEvaluatieplanning200420052006200720082009geplande evaluaties:      Onafhankelijke economische analyses en prognoses   •• 9 VOORZIEN IN MAATSCHAPPELIJKE BEHOEFTE AAN STATISTIEKENHet Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is verantwoordelijk voor
de statistische beschrijving van relevante maatschappelijke ontwikkelingen
in Nederland.De werkzaamheden die het CBS op hoofdlijnen uitvoert, worden eens in de
vijf jaar omschreven in een Meerjarenprogramma. Dat wordt jaarlijks ingevuld
in een meer gedetailleerd werkprogramma1. Het
lopende Meerjarenprogramma betreft de periode 2004–2008 en is goedgekeurd
door de Centrale Commissie voor de Statistiek (CCS). De toenemende vraag naar
nieuwe statistische informatie brengt met zich mee dat CBS en CCS steeds kritisch
naar de bestaande productie kijken.De externe verzelfstandiging van het CBS tot zelfstandig bestuursorgaan
met rechtspersoonlijkheid is per 3 januari 2004 doorgevoerd. Met de externe
verzelfstandiging zijn de taken en bevoegdheden van de bij het CBS betrokken
bestuursorganen opnieuw vastgelegd. De Directeur-Generaal is belast met de
dagelijkse leiding en de CCS met de vaststelling van het programma en het
toezicht op de taakvervulling. De methodologie en de publicaties van het CBS
vallen onder de professionele verantwoordelijkheid van de Directeur-Generaal
van het CBS. De Minister van EZ is verantwoordelijk voor het in stand houden
van de voorwaarden voor een onafhankelijke en publieke productie van kwalitatief
goede en betrouwbare statistieken en voor de rechtmatigheid en doelmatigheid
van de besteding van de publieke gelden die daarmee gemoeid zijn.9.1 Algemene beleidsdoelstelling De taak van het CBS is vastgelegd als: «Het van
overheidswege verrichten van statistisch onderzoek ten behoeve van praktijk,
beleid en wetenschap en het openbaar maken van de op grond van zodanig onderzoek
samengestelde statistieken». Bovendien is het CBS op nationaal
niveau belast met de productie van communautaire statistieken2. Daarmee is het CBS een nationale instantie als bedoeld in de Europese statistical law3.De algemene beleidsdoelstelling kan worden uitgesplitst in een aantal
operationele doelstellingen:1. Het hebben van een modern productieproces2. Het zijn van een toonaangevend kennisinstituut3. Het in kunnen spelen op de vraag naar beleidsinformatie4. Het op orde zijn van de bedrijfsvoering1. Het hebben van een modern productieprocesDe gegevensverzameling door het CBS vormt een bijzonder punt van aandacht.
De kwaliteit en de kosten daarvan blijken onder druk te staan gegeven de responspercentages
voor de persoonsenquêtes en de enquêtedruk (administratieve lasten)
voor het bedrijfsleven. De noodzaak om de administratieve lasten te verlichten
vloeit mede voort uit het Regeerakkoord. Daarom is het van belang het statistisch
gebruik van gegevens uit registraties te vergroten. De CBS-wet creëert
daarvoor de nodige instrumenten, evenals voor het handhaven van de responsverplichting voor statistieken waar de gegevens uit registraties
niet voldoende uitkomst bieden. Bijzondere gebruiksaspecten in dit kader zijn
de tijdigheid van de informatie en de validiteit van de uitkomsten.2. Het zijn van een toonaangevend kennisinstituutHet CBS streeft een positie na als toonaangevend kennisinstituut. Binnen
het CBS wordt onder meer een duaal carrièrestelsel geïntroduceerd
om het behoud en aantrekken van hoogwaardige en specialistische inhoudelijke
expertise zonder directe managementtaken mogelijk te maken. Het CBS houdt
het innovatief vermogen mede op peil door voldoende jonge academische instroom
en toetst zich voortdurend met voldoende gepubliceerde artikelen in niet-CBS
media. Rond 2005 zal het CBS een benchmark uitvoeren teneinde de positie ten
opzichte van vergelijkbare organisaties te kunnen vaststellen.3. Het in kunnen spelen op de vraag naar beleidsinformatieHet CBS produceert en publiceert zijn statistieken met het oog op het
maatschappelijk gebruik ervan. Alle publicabele output van het CBS wordt opgenomen
in een via het Internet gratis voor iedereen toegankelijke database, StatLine.
Een beoogde groei van het gebruik, althans de raadpleging, van statistieken
moet dan ook blijken uit een groeiend aantal raadplegingen van deze database.
De centrale intermediair tussen het CBS en zijn gebruikers is voor de meest
actuele resultaten de pers. De pers moet derhalve in het bijzonder voldoende
interesse blijven tonen in de persberichten van het CBS. Daarnaast is het
gebruik van statistische gegevens bij de politieke besluitvorming van belang.
Vandaar dat in 2005 zal worden gekeken hoe vaak het CBS in Kamerstukken wordt
geciteerd. Door het gebruik over de verschillende statistieken te differentiëren
ontstaat een zeker – maar beslist niet volledig – beeld van de
gebruiksrelevantie. Uiteindelijk wordt de klanttevredenheid bepaald door een
enquête onder gebruikers.4. Het op orde zijn van de bedrijfsvoeringDe kwaliteit van de productieprocessen wordt geborgd door interne audits.
Jaarlijks wordt daartoe een programma opgesteld en uitgevoerd, onder auspiciën
van de CCS. Het betreft hier steeds interne audits van deelprocessen. De uitvoering
van de uit deze audits voortvloeiende aanbevelingen behoort eveneens tot de
factoren waarop het CBS zich afrekent. In de aanloop naar de verzelfstandiging
van het CBS is veel aandacht besteed aan de bedrijfsvoering. Verbetering daarvan
blijft echter verdergaande aandacht vergen.Tabel 9.2: Overzicht prestatiegegevensOp. DoelExterne stuurvariabele IndicatorOmschrijvingStreefwaarde 2005 1.1Administratieve
lasten1aEnquêtedrukEnquêtedrukmeter (EDM)4% verlaging per jaar, uitgaande van € 23,5M voor 20021.2Respons1bRealisatie normresponsStatistiek
buitenlandse handelBedrijfsenquêtes
65%  1cRealisatie normresponsEnquête
beroepsbevolkingPersoonsenquêtes
58% 1.3Gebruik
registers1dBronneninventarisatie per statistiekCentrale inventarisatieToename CBS statistieken op basis
van registerdata met 1%-punt per jaar, uitgaande van 30% voor 20031.4Tijdigheid1eLeveringen aan EurostatLevering conform
geplande agenda1%-punt groei per
jaar uitgaande van 80% in 2003   1fPersberichtenLevering conform geplande
agenda1%-punt groei per jaar uitgaande
van 75% in 2003  1gPublicaties in StatLineLevering conform
geplande agenda100% 1.5Validiteit1hAfwijking tussen voorlopige en definitieve cijfers voor de economische
groeiHet aantal
keer dat de eerste kwartaalramingen van de economische
groei meer dan 0,75 %-punt afwijken van de definitieve
cijfers. De economische groei wordt
uitgedrukt in procentuele volumemutatie bruto binnenlands product (BBP)
tegen marktprijzen ten opzichte van het overeenkomstige kwartaal van het voorgaande
jaarDe indicator is «veilig»
als het aantal grote afwijkingen maximaal één en «onveilig»
als het aantal groter dan één is.   1iAfwijking tussen voorlopige en definitieve cijfers voor de internationale
handelHet aantal keren dat de 5-wekenversie
van de maandcijfers (EU invoer, EU uitvoer,
niet-EU invoer en niet-EUuitvoer)
meer dan 4% afwijkt van de definitieve maandcijfersDe indicator is «veilig» is als het aantal keer dat
de drempel wordt overschreden kleiner is dan 20%.2.1Kennisniveau2aBenchmark Positief oordeel3.1Mate
van gebruik3aDekkingspercentage van persberichtenOvername van persberichten in gedefinieerde verza- meling dagbladenHandhaven dekkingspercentage op tenminste
70.   3bGebruik StatLineAantal maal dat externe
gebruikers via Internet data uit een StatLine tabel hebben opgevraagd20% groei per jaar, uitgaande van 2 000 000
in 2003  3cCBS in
KamerstukkenAantal maal dat het CBS in
Kamerstukken wordt geciteerd1% groei
per jaar, uitgaande van 20043.2Klanttevredenheid3dGebruikersenquêteVoldoende
beoordelingPositief oordeel van geënquêteerden4.1Bedrijfsvoering4aFinancieel beheer op orde Een goedkeurende accoun- tantsverklaring
bij de jaar- rekening   4bEfficiency Een exploitatieresultaat van ten minste 04.2Kwaliteitszorg4cAantal interne audits 6 uitgevoerde en opgevolgde audits van deelprocessen
per jaar9.3 Budgettaire gevolgen voor het beleidArtikel 9: Voorzien in maatschappelijke behoefte aan statistieken
(bedragen in € mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)189,8186,0164,1163,9164,0163,5163,4Bijdrage aan CBS189,8186,0164,1163,9164,0163,5163,4Uitgaven (totaal)189,8186,0164,1163,9164,0163,5163,4Ontvangsten (totaal)13,1      9.4 BudgetflexibiliteitDe raming bestaat uitsluitend uit apparaatuitgaven van het CBS. Deze uitgaven
zijn in bestuurlijk opzicht slechts in zeer beperkte mate flexibel.9.5. EvaluatieparagraafEvaluatieplanning200420052006200720082009geplande evaluaties:      Statistisch onderzoek t.b.v. de praktijk, beleid en wetenschap      10 ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE EN POSTOverzichtBeleidAlgemene doelstellingOperationele doelstellingen EZ schept
de voorwaarden voor ontwikkeling en toepassing van een hoogwaardig aanbod
van netwerken en diensten voor elektronische communicatie en postA. Efficiënt werkende communicatie-
en postmarktB. Waarborgen van publieke
belangen; veilig, betrouwbaar, toegankelijk en transparant C. Stimuleren dat de markt voorzieningen,
producten en diensten ontwikkelt en dat burgers, bedrijven en overheden die
benuttenGrafiekenAandeel artikel 10 in totale EZ-uitgaven 2005 (verplichtingen
x € 1 mln)Onderverdeling artikel 10 naar operationele doelen (verplichtingen
x € 1 mln)Verloop ramingen 2003–2009 x € 1 mlnOntvangsten 2003–2009 x€ 1 mln10.1 Algemene doelstelling, beleidsprogramma en acties
2005Algemene doelstelling EZ schept de voorwaarden voor de ontwikkeling en toepassing van
een hoogwaardig aanbod van netwerken en diensten voor elektronische communicatie
en post.Een samenleving zonder elektronische communicatie is ondenkbaar. Bedrijven,
burgers en overheden benutten steeds intensiever de mogelijkheden die informatie-
en communicatienetwerken bieden. Waar nodig zal EZ innovatie en benutting
stimuleren. Dit leidt tot beter economisch presteren, grotere efficiëntie
en betere dienstverlening.Omdat de samenleving ook steeds afhankelijker is van deze netwerken moeten
deze betrouwbaar en veilig zijn en blijven.De algemene beleidsdoelstelling kan worden opgesplitst in de volgende
operationele beleidsdoelstellingen:A. Efficiënt werkende communicatie- en postmarktB. Waarborgen van publieke belangen; veilig, betrouwbaar, toegankelijk
en transparantC. Stimuleren dat de markt voorzieningen, producten en diensten ontwikkelt
en dat burgers, bedrijven en overheden die benuttenSchets van de marktontwikkelingenNa de financiële moeilijkheden en de daaruit voortvloeiende heroriëntering
en herstructurering groeide de Europese telecommunicatie- en IT-sector in
2003 licht. De groei in Nederland volgt het Europese gemiddelde. Investeringen
in ICT-infrastructuur en uitgaven aan ICT per hoofd van de bevolking daalden
in 2003.Internationaal is de positie van Nederland goed. Dit wordt vooral veroorzaakt
door de toegankelijkheid van internet en de aanwezigheid van kwalitatief goede
infrastructuur. Penetratie van diverse infrastructuren is hoog, met name voor
vaste en mobiele telefonie, kabel- en breedbandinternet. In 2003 was er sprake
van een sterke groei van het aantal breedbandinternetaansluitingen. Nederland
scoort minder goed op het gebied van gebruik van ICT (o.m. door overheden)
en wettelijke regelingen rondom transacties op internet.KPN behoudt ondanks de toegenomen concurrentie een groot marktaandeel
in de markt voor vaste en mobiele telefonie en ADSL. Op de markt voor vaste
telefonie nam het marktaandeel van KPN af door concurrentie van carrier preselect-aanbieders
en substitutie door mobiele telefonie. Bij het aanbod van mobiele telefonie
was KPN in 2003 de grootste aanbieder, gevolgd door Vodafone. Op de markt
voor breedband internettoegang (kabel en ADSL) was KPN in 2003 eveneens de
grootste aanbieder. Vooral door de groeiende beschikbaarheid van ADSL werd
UPC (kabel) in 2003 voorbijgestreefd.De tarieven voor vaste telefonie, breedband internettoegang en huurlijnen
lagen in 2003 op een (relatief) laag niveau. De tarieven voor mobiele telefonie
lagen op een gemiddeld niveau.Door het groeiende gebruik van internet groeit ook het aantal internetgebruikers
dat te maken krijgt met problemen zoals virussen en spam. Bescherming hiertegen
wordt geregeld in o.a. de nieuwe Telecommunicatiewet en door
diverse veiligheidsmaatregelen. De bestrijding van spam staat hoog op de internationale
agenda.De internationalisering in de postsector neemt toe, zowel door uitbreiding
van activiteiten van TPG binnen en buiten Europa, als door toenemende activiteiten
van buitenlandse postbedrijven in Nederland. In 2003 had TPG op de meeste
binnenlandse deelmarkten een groot marktaandeel, ondanks de aanwezigheid van
meerdere partijen op enkele van de deelmarkten. Vooral in de deelmarkten voor
pakketten had TPG in 2003 concurrentie van Deutsche Post. Het aantal in het
binnenland vervoerde zendingen door TPG nam af in 2002, terwijl het volume
brievenpost van en naar het buitenland in 2002 en 2003 toenam. (Bron: Netwerken
in cijfers 2004)Beleidsprogramma Balkenende IIHet actieplan Breedband is in 2004 aangescherpt en vastgelegd in de Breedbandnota.
Met de uitvoering van de breedbandnota wordt een impuls gegeven aan een toekomstvaste
ICT-infrastructuur en de benutting daarvan op terreinen als zorg, onderwijs,
verkeer en vervoer en veiligheid. In de Rijksbrede ICT-agenda is de daarbij
noodzakelijke interdepartementale samenwerking vastgelegd. Voor de reductie
van de administratieve lasten wordt de wet- en regelgeving voor post en elektronische
communicatie aangepast en wordt gewerkt aan ICT-toepassingen zodat bijvoorbeeld
eenmalige gegevensverstrekking gerealiseerd kan worden.Met de implementatie van de Rijksbrede ICT-agenda, het actieplan Breedband
en de aanpassing van wet- en regelgeving voor post en elektronische communicatie
moet de kwaliteitsverbetering van de dienstverlening er toe leiden dat in
2007 post (2002, 8ste plaats), vaste telefonie (2002, 11de) en mobiele telefonie (2002, 9de) in de top 5 van Europa
staan.Overzicht acties 2005Operationele doelenBelangrijkste acties 2005Budget operationeel
doel 2005 A. Efficiënt werkende communicatie- en postmarkt• Implementatie nieuwe Telecommunicatiewet •
Implementatie beleidsregels voor de OPTA •
Nota Frequentiebeleid• Herziening postwet •
Reductie van de administratieve lasten •
Evaluatie universele dienstverlenings-verplichting door Europese Commissie€ 5,7 mln    B. Waarborgen van publieke
belangen; veilig, betrouwbaar, toegankelijk en transparant• Consumentenbescherming  • World Summit on the Information
Society over bestrijding spamMiddelen
komen uit Beleids-voorbereiding en evaluatie.    C. Stimuleren dat de markt voorzieningen, producten
en diensten ontwikkelt en dat burgers, bedrijven en overheden die benutten• Uitvoeren Rijksbrede ICT-agenda (plus
Nationaal Actieplan Elektronische Snelweg) • Programma ICT & Administratieve
Lasten (ICTAL) •
Afschakelplan (TV) analoog naar digitaal • Uitgifte frequentievergunningen voor
commerciële digitale radio • Publieke locatiegebonden dienstverlening •
Betalen via nieuwe media (Internet, mobiel)€ 33,2 mln10.2. Operationele doelstellingenOperationeel doel A. Efficiënt werkende communicatie-
en postmarktEZ wil bereiken dat de markten voor elektronische communicatie en postvoorzieningen
zich zo ontwikkelen dat consumenten en bedrijven een zo groot mogelijke keuzevrijheid
hebben ten aanzien van aanbieders en dat er een veelzijdig aanbod is tegen
een redelijke prijs-kwaliteitverhouding.Indicatoren en streefwaardenIndicatorenStreefwaardeHuidige waarde Positie Nederland t.o.v. van een aantal benchmarklanden
m.b.t. toegang tot internet via kabel,
adsl en wireless1.Nederland
handhaaft positie ten opzichte van deze benchmarklandenHuidige situatie: begin 2003 op tweede plaats in benchmark EU   Marktwerking1:   1) Concurrentie tussen
en op infrastructuren.1) Evenwichtige
ontwikkeling van het gebruik van verschillende infrastructuren en groei van
nieuwe aansluitingen voor breedband1) Vaste telefonie-aanslui- tingen stabiliseert,
wel een verschuiving richting digitale (ISDN)
aansluitingen. Mobiele aansluitingen stijgen sterk. Breedband internetaansluitingen
groeien sterk, evenwichtige verdeling tussen kabel en ADSL.    2) Concentratiegraden deelmarkten telecom (HHI
= Herfindahl Hirschman Index)2) Daling richting HHI van 1 800. Beneden
deze waarde zijn er geen partijen met een dominante marktpositie.2) Vaste telefonie HHI 6 200 in 2002,
mobiele telefonie HHI 2 500 in 2003, breedband inter-
nettoegang HHI 3 250 in 2003.    3) Breedband als
toegangstechnologie; tarieven per 100 kbits/s als % van maandelijks inkomen3) NL bij de landen met de laagste breedbandtarieven3) NL ligt per medio 2003 met een
percentage van 0,18% beduidend onder het gemiddelde.    Gedeeld gebruik van frequenties210% meer gedeeld gebruik van frequentiebanden
in 200510% meer gedeeld gebruik ten
opzichte van de situatie in 2001    Mate van vergunningvrij gebruik220% meer frequentie-ruimte beschikbaar voor
vergunningvrij gebruik in 200520%
meer vergunningvrij gebruik ten opzichte van de situatie in 2001.    Reductie administratieve lasten in
sectoren Telecom en Post325% minder administratieve
lasten in 2006Administratieve
lasten in 2002 bedroegen € 65 mln voor telecom en € 7
mln voor Post1 (bron: Netwerk in Cijfers, 2004)2 (bron: Agentschap Telecom)3 (bron: EIM) In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingTelecommunicatiewetDoor de implementatie van de nieuwe Telecommunicatiewet de
belangen van de consumenten veiligstellen
en concurrentiebevorderen. FrequentiebeleidOm te bereiken dat netwerken kwalitatief hoogwaardig zijn,
is het noodzakelijk dat de nieuwste technologieën worden gebruikt. Om
gebruik van die technologieën mogelijk te maken, is een flexibele(r)
inrichting van de frequentieruimte nodig
zodat de markt snel kan inspelen op nieuwe technologieën en de burgers
meer innovatieve diensten kunnen
afnemen. PostwetDe postwet is gericht
op een goede postale dienstverlening binnen Nederland en van of naar gebieden
buiten Nederland, te verrichten.Het budget 2005 voor de instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel bestaat uit apparaatkosten.Naast de inzet van het reguliere instrumentarium, worden in 2005 de volgende
specifieke acties ondernomen.Acties 2005• Implementatie voorstellen administratieve lastenDe voorstellen om tot de reductie van de administratieve lasten in de
Telecommunicatie en Postsector te komen worden geïmplementeerd• Implementatie beleidsregels voor de OPTA (motie
Atsma/Blok)In 2004 is de nieuwe Wet Telecommunicatie van kracht geworden. In het
verlengde hiervan zijn n.a.v. de motie Atsma/Blok beleidsregels voor de OPTA
opgesteld. In 2005 zal bepaald worden of deze in de praktijk werken, en of
aanpassingen wenselijk zijn.• Evaluatie van de universele dienstverleningsverplichtingDe Europese Commissie zal een evaluatie van de universele dienstverleningsverplichting
uitvoeren. Het gaat om de vraag van modernisering van deze diensten en om
de vraag welke diensten nog als universele dienst moeten worden aangemerkt.
Indien een dienst als universele dienst is aangewezen, moet een of meer marktpartijen
die dienst op verzoek van eindgebruikers leveren. Eventuele wijzigingen zullen
in wet- en regelgeving hun vertaling krijgen• Nota FrequentiebeleidEen nieuwe nota Frequentiebeleid wordt uitgebracht. Belangrijke onderwerpen
hierin zijn het vergunningenbeleid, de efficiënte benutting van het frequentiespectrum
en de flexibilisering van de ether, zodat de overheid sneller kan aansluiten
bij en faciliterend is voor technologische ontwikkelingen en bewegingen in
de markt.• PostwetIn 2006 zal het nog bestaande monopolie voor de brievenpost worden teruggebracht
naar brieven tot 50 gram. Per 2007 wordt de postmarkt waarschijnlijk volledig
geliberaliseerd. Dit moet leiden tot meer keuzemogelijkheden, lagere prijzen
en/of betere kwaliteit van postdiensten voor de eindgebruiker. In 2005 wordt
hiertoe gewerkt aan een nieuwe postwet. Hierin zullen de rechten en plichten
van alle op de markt opererende partijen worden vastgelegd en zal tevens de
universele dienst wettelijk worden gewaarborgd. Een concept van de nieuwe
Postwet wordt eind 2005 aan de Kamer voorgelegd.Operationeel doel B. Waarborgen van publieke belangen:
veilig, betrouwbaar, toegankelijk en transparantBetrouwbaarheid en beschikbaarheid van ICT en vertrouwen in de diensten
en toepassingen die daarover worden aangeboden, is de basis voor een goede
benutting van ICT. Daarnaast dient te worden voorkomen dat ICT wordt misbruikt
als middel voor georganiseerde criminaliteit richting het bedrijfsleven en
particulieren en ten behoeve van terroristische activiteiten.Indicatoren en streefwaardenIndicatorenStreefwaardeHuidige waarde Het aantal bezoekers van de website waarschuwingsdienst.nl1Gemiddeld 60 000 bezoekers
per maand in 2005Het gemiddeld aantal
bezoekers per maand in 2003 bedroeg 35 227    Het aantal leden van de mailinglist van de waarschuwingsdienst.nl155 000 leden van de mailinglist
eind 2005In 2003 bedroeg het aantal
leden 33 146.   Aantal aanbieders van open- bare telecommunicatie-net-
werken en -diensten dat aan de wettelijk vastgelegde aftapverplichtingvoldoet2Alle aanbieders van openbare telecom-muni-
catienetwerken en -dien- sten voldoen aan de aftapverplichting uiterlijk
eind 2005Begin 2003: de 5 open- bare
telefonie aanbieders en 6 (grote) internetserviceproviders voldoen aan de
verplichting    Aantal postkantoren in relatie tot wettelijke marges1Woonkern met meer dan 5 000
inwoners 1 post- kantoor binnen straal van 5 km; in stedelijke gebieden met
meer dan 50 000 inwoners per elk 50 000 inwonertal een postkantoor
extra. Daarnaast zijn er regels voor gebieden buiten de woonkernenEr wordt voldaan aan de wettelijke norm1 (bron: Netwerk in Cijfers, 2004).2 (bron: Agentschap Telecom).In onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijving Budget operationeel
doel 2005 Surf op Safe; Waarschuwingsdienst;
programma KWINTProgramma's gericht
op het vergroten van de bewustwording van burgers en bedrijfsleven omtrent
de kwetsbaarheden van ICT-systemen
en wat zij hiertegen kunnen doen.€ 1,65 mln Nationaal Continuïteitsplan TelecommunicatieBorgen van beschikbaarheid en continuïteit
elektronische communicatie netwerkenApparaatNationaal AntennebeleidUitrol UMTS-netwerken conform de doelstelling
en uitgangspunten voor volksgezondheid, leefmilieu en veiligheid.Apparaat TelecommunicatiewetHet stelsel van zelfregulering voor informatienummers
wordt verlaten en het voornemen is het toezicht bij de OPTA onder
te brengen. Doel is een verbeterde rechtspositie voor de consument via
verbeterde transparantie van tarieven en een mogelijkheid voor laagdrempelige
geschillenbeslechting.Apparaat Beleidskader en wettelijke regeling voor communicatie,
gas, elektriciteit, water, riolering, buisleidingen en defensienetVerplichte informatie-uitwisseling over de
ligging van kabels en leidingen.
Hierdoor wordt de veiligheid rond graafactiviteiten en de continuïteit
van de kabel- en leidingnetwerken
op een (nog) hoger peil gebracht.ApparaatNaast de inzet van het reguliere instrumentarium worden in 2005 de volgende
specifieke acties ondernomen.Acties 2005• ConsumentenbeschermingDe consumentenbescherming zal verbeterd worden door bijvoorbeeld de verplichting
voor aanbieders van Carrier Preselectie op het gebied van transparantie op
hetzelfde peil te brengen als voor de reguliere telefoondienst. Verder zal
uitbreiding van de verplichting tot aansluiting bij geschillencommissies tot
in ieder geval kabel en internet plaatsvinden.• Actieplan World Summit on the Information SocietyIn VN kader moet internationale overeenstemming komen over het internetbeheer
(veiligheid, domeinnamen) en de bestrijding van spam, waaraan ook onder andere
in OESO-kader wordt gewerkt.Operationeel doel C. Stimuleren dat de markt voorzieningen,
producten en diensten ontwikkelt en dat burgers, bedrijven en overheden die
benuttenNederland moet de mogelijkheden van ICT beter benutten om er meer economisch
en maatschappelijk rendement uit halen. De ICT-infrastructuur is een belangrijk
onderdeel van het vestigingsklimaat. Nederland behoort qua ICT-netwerken tot
de top van de wereld. De inzet van het kabinet is om deze unieke positie van
Nederland te behouden en te versterken.2005 is een belangrijk jaar voor de uitvoering van de Nota Breedband.
Nederland behoort nu tot de wereldtop op het terrein van (tele)communicatie
in het algemeen en breedband in het bijzonder. Deze positie staat echter onder
druk, andere landen zitten niet stil. Een belangrijke impuls voor
de verdere uitrol en opwaardering van breedband zijn innovatieve diensten
die een bijdrage leveren aan het oplossen van problemen in de zorg, het onderwijs,
de veiligheid en het verkeer. Het project Kenniswijk is een belangrijke experimenteeromgeving
om de mogelijkheden van breedbandige infrastructuur en diensten op economisch
en maatschappelijk aspecten te verkennen.Indicatoren en streefwaardenIndicatorenStreefwaardeHuidige waarde Aantal actieve breedbandaansluitingen
(minimaal 10 mb/s symmetrisch) en diensten in Kenniswijk15 000 actieve breedbandaansluitingen
in Kenniswijk en 100 nieuwe diensten
in 2004130 actieve breedbandaansluitingen
(minimaal 10 mb/s) en 3 diensten in Kenniswijk op
01-01-2003    ICT-uitgaven
als percentage van het BBP28% in 20057,3% in 2003    Aantal representatieve ontwikkelingsprojecten met
publiek belang in zorg, onderwijs, veiligheid en verkeer3In 2005 twee projecten afgerond. Vier projecten
in ontwikkeling, waarvan drie nieuwe projecten en een project doorlopend uit
2004Eind 2004: drie ontwikkelingsprojecten
voltooid1 bron: B.V. kenniswijk2 bron: Netwerken in cijfers 20043 bron: Senter en N.V. RedeIn onderstaande tabel staan alle instrumenten ten behoeve van dit operationeel
doel.Overzicht InstrumentenInstrumentOmschrijvingBudget operationeel doel
2005 Rijksbrede ICT-agendaVia samenwerking tussen departementen op
efficiënte wijze de toepassings-mogelijkheden van ICT door
de overheden beter benutten.ApparaatNationaal Actieplan Elektronische SnelwegMet het verschijnen van de Rijksbrede ICT-agenda is
het doel van het NAP verschoven (van stimulering van nieuwe diensten via de
elektronische snelweg) naar bevordering van toepassing van ICT in
maatschappelijke domein (als de zorg, onderwijs en veiligheid) en speerpunten
als eenmalige gegevensuitvraag, open standaarden en open source, toepassing
van breedband en randvoorwaarden
bij benutting (veiligheid en privacy).€ 20,1 mlnKenniswijkKenniswijk is
het experiment in de regio Eindhoven waar de komende jaren een groot aantal consumenten
toegang krijgt tot nieuwe elektronische diensten die deels zullen worden aangeboden
via een breedbandige infrastructuur.€ 1,0 mlnBreedbandBreedband is
van strategisch belang voor de economische en maatschappelijke ontwikkeling
van NL en geeft een impuls aan de kenniseconomie.
Een voortvarende ontwikkeling van breedband biedt
NL een kans om internationaal koploper op het gebied van ICT te
blijven. Ook in maatschappelijk opzicht is breedband van
groot belang. De mogelijkheden en voordelen van breedbandinfrastructuren
en -toepassingen zijn cruciaal voor sociaal-maatschappelijke terreinen als
zorg, onderwijs, veiligheid, mobiliteit en cultuur. Het biedt de mogelijkheid
op een andere manier te werken en in de behoeften van burgers en bedrijven
te voorzien€ 13,3 mln,
deels via het NAP. Uitgifte frequentievergunningen voor
commerciële digitale radioDoor
middel van digitale radio via de ether (TDAB)
kunnen meer programma-aanbieders een plek krijgen in het frequentiespectrum.
Daarnaast biedt digitale radio kansen om nieuwe soorten van (innovatieve)
dienstverlening toe te passen.ApparaatNaast de inzet van het reguliere instrumentarium worden in 2005 de volgende
specifieke acties ondernomen.Acties 2005• Interdepartementale samenwerking in het kader
van de Rijksbrede ICT agenda:1. In samenwerking met Justitie zullen belemmeringen die een groei van
online dienstverlening in de weg staan wegnomen of voorkomen worden. Het gaat
hierbij over terreinen als privacy, auteurrecht, intellectueel en industrieel
eigendom, grensoverschrijdende geschillenbeslechting, grondrechten en internationaal
privaatrecht.2. Samen met o.a. BZK, VWS, OCW en Financiën ontwikkeling van basisadministraties
inclusief één burger service nummer, authenticatie («digitale
handtekening»), overheidstoegangsvoorziening en overheidstransactiepoort.3. ICT in gezondheidszorg: opstarten demonstratieprojecten, bundelen en
verspreiden van best practices, organiseren van
werkconferenties, onderzoek naar nieuwe financieringsstructuren en realiseren
van een convenant met VWS.4. Afronding van het programma Open Standaarden en Open Source Software
(OSOSS), om de overheid minder afhankelijk te maken van softwareleveranciers
(i.s.m. BZK en andere overheden).5. ICT in verkeer en vervoer: bijdrage Europees programma Global System
Telematics, ontwikkeling digitale mobiele diensten, grootschalig demoproject
in regio Haaglanden (betere stedelijke bereikbaarheid) en opzetten ICT in
havens (betere concurrentiekracht van havens), uitvoeren convenant met V&W.6. ICT in onderwijs: opzetten demonstratieprojecten met breedbanddiensten
en inventariseren best practices en kansen i.s.m.
OCW.• Programma ICT & Administratieve Lasten (ICTAL)Via het slim inzetten van ICT dalen de administratieve lasten voor bedrijven
en wordt de informatievoorziening van de overheid aan ondernemers beter. Om
daaraan invulling te geven zijn binnen het programma ICTAL een aantal generieke
ICT-voorzieningen ontwikkeld o.a. Basis Bedrijvenregister, Bedrijvenloket
en Overheidstransactiepoort. Eerste versies van deze voorzieningen zijn inmiddels
operationeel en zullen in 2005 verder worden doorontwikkeld. Daarnaast zal
de nadruk in 2005 vooral liggen op het bevorderen van het (grootschalig) gebruik
van de voorzieningen. Tevens zullen maatregelen worden genomen ten behoeve
van het toekomstig beheer. Een apart aandachtspunt is de wettelijke verankering
van het Basis Bedrijvenregister. Het streven is dat een daartoe strekkend
voorstel van wet medio 2005 bij de Tweede Kamer wordt ingediend.• Publieke locatiegebonden dienstverleningUitwerken samenwerkingsovereenkomst tussen overheidsinstanties voor nieuwe
locatiegebonden mobiele diensten o.a. voor calamiteitenberichten en verkeersinformatie.• Afschakelplan «van analoog naar digitaal»In 2005 worden begonnen met een naar regio en tijd gefaseerde omschakeling
van analoge naar digitale ethertelevisie (DVBT). In die regio's zullen de
publieke omroepen dan niet meer analoog via de ether (= niet-kabel en niet-satelliet) te ontvangen zijn. Dit zal zoveel mogelijk in de
pas lopen met de, eveneens gefaseerde, invoering van commerciële digitale
televisie (Digitenne).• Radio en televisieDe etherruimte wordt efficiënter ingericht door introductie van digitale
technieken (i.p.v. analoge). Concreet zal in 2005 zal de uitgifte van digitale
radiofrequenties (TDAB) plaatsvinden.• Betalen nieuwe mediaMet je mobiel parkeergeld betalen en pinnen via internet. Twee voorbeelden
die in de nabije toekomst mogelijk worden. De ambitie is dat er uiteindelijk
een infrastructuur zal ontstaan die veilig, gemakkelijk en efficiënt
is voor gebruikers. In 2005 zullen samen met marktpartijen demonstratieprojecten
worden gestart.10.3 Budgettaire gevolgen van beleidZoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. Ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid zijn de
beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe artikelstructuur.
Voor deze jaren wijkt de presentatie derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage.Artikel 10: Elektronische communicatie en post (in € mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)73,075,760,349,549,248,548,5Programma-uitgaven58,961,445,435,335,034,334,3Operationeel doel A: Efficiënt werkende communicatie- en postmarkt       –Bijdrage Internationale Organisaties3,41,92,22,22,22,22,2–Bijdrage aan OPTA7,24,53,53,53,53,53,5–NL voorzitterschap
EU2004 0,5     Operationeel doel B: Waarborg publieke belangen       –Subsidies Kerktelefonie 0,10,0    Operationeel doel C: Stimuleren voorzieningen, producten en diensten       –Nationaal Actieplan Electronische
snelwegen18,122,020,120,120,120,120,1–ICT-
flankerend beleid en administratieve lasten7,311,112,13,03,02,32,3–Demonstraties/pilots (Kenniswijk)2,24,01,00,2   Algemeen       –Beleidsvoorbereiding en evaluatie20,717,36,56,36,26,26,2        Apparaatuitgaven14,114,414,914,214,214,214,2–Personeel DGTP7,69,59,18,48,48,48,4–Transitiekosten
DGTP1,3      –Materieel DGTP0,10,0     –Bijdrage agentschap Telecom5,14,75,85,85,85,85,8        Uitgaven (totaal)40,783,875,768,549,449,547,4        Ontvangsten (totaal)39,323,914,914,01,01,01,0–Personeel DGTP0,20,90,90,90,90,90,9–Diversen Telecom4,50,60,30,00,00,00,0–Kenniswijk2,413,113,512,9   –Ontvangsten OPTA5,06,30,20,20,20,20,2–Overige ontvangsten27,12,9     In de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn bedragen aan subsidieverplichtingen
opgenomen, waarvoor in bijlage 7 extra informatie is opgenomen. Deze begrotingsvermelding
vormt voor de betreffende subsidieverleningen de wettelijke grondslag als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onderdeel c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.Artikel 10: Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) realisatie 2003raming 2004raming 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijs DG TP113,966,6140,468,4140,464,2De hogere formatie vanaf 2004 wordt veroorzaakt door de overkomst van
de directie ICT van DGI.10.4 BudgetflexibiliteitArtikel
10: Budgetflexibiliteit (bedragen in € 1000)(bedragen in € 1 000)2005 2006 2007 2008 2009 1.Totaal geraamde kasuitgaven75 660 68 502 49 413 49 531 47 372 2.Waarvan appaatsuitgaven14 857 14 232 14 232 14 232 14 232 3.Dus programma uitgaven60 803 54 270 35 181 35 299 33 140 4.Waarvan juridisch verplicht37 68462%26 32049%5 63916%4 33312%00% 5.Waarvan bijdragen aan instellingen/instituten5 6609%5 66010%5 66016%5 66016%5 66017% 6.Waarvan complementair noodzakelijk
en/of bestuurlijk gebonden9 78716%11 75122%10 99331%12 41735%14 59144%7.Waarvan beleidsmatige reserveringen7 67213%10 53919%12 88937%12 88937%12 88939%8.Totaal60 803100%54 270100%35 181100%35 299100%33 140100%Uit de tabel blijkt dat 62% van de voor 2005 geraamde programma-uitgaven
aangehouden wordt ter financiering van verplichtingen die tot en met 2004
zijn aangegaan. Dit deel van de kasraming is derhalve niet flexibel. De uitgaven
die geraamd worden voor de met ingang van 2005 aan te gane verplichtingen,
zijn in structureel opzicht voor ongeveer € 6 mln benodigd voor
instellingen en instituten (contributie aan ITU en UPU, de bijdrage aan Agentschap
Telecom en de bijdrage aan OPTA).Binnen de categorie «bestuurlijk gebonden» is het reeds in
afspraken belegde deel van de uitgavenraming voor het Nationaal Actieprogramma
Elektronische Snelweg opgenomen (NAP). Daarnaast zijn de uitgavenramingen
voor het project Kenniswijk, het actieprogramma Breedband en ICTAL in deze
categorie opgenomen.In het kader van de veiligheid zijn de uitgaven die vallen onder het kabinetsbrede
actieprogramma terrorismebestrijding, eveneens in de categorie «bestuurlijk
gebonden» opgenomen. Hieronder valt ondermeer de campagne
«Surf op Safe» (voorlichtingscampagne van EZ over veilig internetten)
en de uitgaven voor de waarschuwingsdienst op het gebied van internetveiligheid.10.5 EvaluatieparagraafEvaluatieplanning200420052006200720082009afgeronde evaluaties:      AFrequentiebeleid•     CMTR Kenniswijk•     lopende evaluaties:      AOPTA••    AAftapbeleid••    ATTP-beleid••    geplande evaluaties:      OD A «Efficiënt werkende communicatie-postmarkt»    • APost (in EU verband)  •   OD B «Waarborgen van publieke belangen»     •BNationaal Antennebeleid •    OD C «Stimuleren van voorzieningen, producten en diensten»   •  CKenniswijk  •   In 2004 zijn een drietal evaluaties gestart welke doorlopen tot in 2005.
Het gaat hier om de evaluatie van de OPTA, het Aftapbeleid en TTP-beleid.
In 2005 start alleen de evaluatie Nationaal Antenne Beleid.2.3 DE NIET-BELEIDSARTIKELEN21 ALGEMEENOp dit artikel worden de apparaatuitgaven geraamd die niet zijn toegerekend
aan de beleidsartikelen. Het betreft de personele en materiële uitgaven
van de stafdiensten (inclusief algemene leiding), de centrale personeelsuitgaven
en de facilitaire overhead van het kernministerie. Naar hun aard hebben deze
uitgaven een slechts indirecte relatie met de activiteiten en uitgaven zoals
geraamd op de beleidsartikelen. Om deze reden wordt de voorkeur gegeven aan
raming op dit niet-beleidsartikel. Niet minder belangrijk is dat daarmee de
aansluiting wordt behouden met de interne sturing en beheersing van deze uitgaven.Ook de apparaatuitgaven voor de interdepartementale projectdirectie Professioneel
Inkopen en Aanbesteden (PIA) zijn in dit artikel opgenomen.Professioneel Inkopen en AanbestedenHet project Professioneel Inkopen en Aanbesteden (PIA) is verlengd tot
1 juni 2006. PIA kent drie hoofddoelstellingen:– meer samenwerking bij het inkopen en aanbesteden;– gebruik van elektronisch aanbesteden;– betere toepassing van de Europese Aanbestedingsregels door de
(rijks)overheden.Het Programma Inkoop Taakstelling is opgezet om de taakstelling PIA uit
het Regeerakkoord Balkende II te realiseren. Door middel van professioneel
inkopen en aanbesteden via een bestuurlijk vernieuwende aanpak zal € 150
mln structureel worden bespaard, waarvan inmiddels € 30 mln structureel
is verdeeld over de departementen. Deze aanpak kenmerkt zich door gecoördineerde
inkoop voor de volgende acht productgroepen: ICT, energie, drukwerk, huisvesting,
communicatie, kantoorbenodigdheden en -inrichting, dienstauto's en post. Uitgangspunt
van gecoördineerde inkoop is «(interdepartementale) samenwerking,
tenzij». Het Programma Inkoop Taakstelling is een van de onderdelen
uit het Programma Andere Overheid.In het Actieplan Professioneel Inkopen en Aanbesteden uit 1999 wordt elektronisch
aanbesteden genoemd als instrument om eenvoudiger Europees aan te besteden.
Het systeem voor elektronisch aanbesteden impliceert de inzet van moderne
informatie- en communicatietechnologie gedurende het gehele aanbestedingstraject.Tabel 21.1: Effectindicatoren PIAEffectindicatorStreefwaardeHuidige waarde Programma Inkoop Taakstelling:  Realisatie van de inkooptaakstelling € 150 mln besparing ultimo 2007€ 30 mln is inmiddels verdeeld
over de departementen   Elektronisch aanbesteden:  gebruik elektronisch systeem voor aanbesteden wordt
gemeengoed bij overheidOperationeel
systeem voor EU geschikt voor
alle publieke instellingenDrie dienstenBudgettair overzichtArtikel 21: Algemeen (in € mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)124,2132,687,786,694,291,194,6Personeel Algemeen       –Personeel stafdienst32,331,732,732,232,132,132,3–PIA2,64,81,0    –Centraal Personeel budget14,311,610,111,59,99,79,6–Sociaal Plan 2,23,52,92,72,2 –Personeel buitenland2,52,52,52,52,52,52,5–Wachtgeld1,23,73,63,32,92,52,2–Post actief personeel4,22,62,32,32,32,32,3–Personeel adviescollege 0,10,10,10,10,10,1–Afwikkeling oude
verplichtingen       Materieel Algemeen       –ICT11,18,77,49,112,011,811,8–Inhuur Auditdienst0,30,20,20,20,20,20,2–Materieel Auditdienst       –Materieel diversen3,30,70,20,20,20,20,2–Materieel Communicatie8,68,84,64,64,54,54,5–Materieel kernministerie43,749,617,720,931,125,826,2–Huisvesting       –Materieel WJZ 1,61,51,51,51,51,5–Afwikkeling oude
verplichtingen       –Parkeerpost 3,80,2– 4,8– 7,8– 4,41,2        Uitgaven (totaal)113,1115,5107,097,995,592,193,4        Ontvangsten (totaal)9,36,06,67,47,47,47,4–Diverse ontvangsten personeel6,13,02,92,92,92,92,9–Diverse ontvangsten materieel0,7      –Ontvangsten pc-privé0,00,20,20,20,20,20,2–Commissie vergoeding vacatie0,00,20,20,20,20,20,2–Diverse ontvangsten (buiten)diensten0,41,62,12,52,52,52,5–Afdracht Senter2,10,91,21,51,51,51,5Zoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. Ten behoeve van de meerjarige inzichtelijkheid zijn de
beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend naar de nieuwe artikelstructuur.
Voor deze jaren wijkt de presentatie derhalve af van de formele begrotingen
2003 en 2004. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage.Artikel 21: Gegevens inzake formatie en gemiddelde prijs (bedragen
in € 1 000) realisatie 2003raming 2004raming 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsformatiegemiddelde prijsformatiegemiddelde prijs Stafdiensten personeel1561,061,0614,454,7606,755,5 Materieel kernministerie231 457,839,91 488,635,51 474,233,71 Algemene Leiding, AEP (tot en met 2004), AD, FEZ, IZ, DC,
WJZ, POI, Herijkingsdienst en PIA (vanaf 2005).2 Betreft materiële uitgaven die betrekking hebben op
kerndepartement: centrale opleidingen, ICT, materieel diversen, voorlichting,
materieel kerndepartement.3 Betreft personeel DG's en stafdiensten.22 NOMINAAL EN ONVOORZIENOp dit niet-beleidsartikel zijn ramingen opgenomen voor de volgende typen
uitgaven:LoonbijstellingPrijsbijstellingOnvoorzienNog te verdelen postenDe loonbijstelling en prijsbijstelling betreffen middelen die meestal
bij Voorjaarsnota worden toegedeeld aan de EZ-begroting voor de jaarlijkse
ophoging van loongevoelige en prijsgevoelige budgetten op de EZ-begroting.
De loonbijstelling en prijsbijstelling worden vervolgens verdeeld binnen de
EZ-begroting.De post onvoorzien wordt aangehouden voor relatief bescheiden onvoorziene
uitgaven die niet elders op de EZ-begroting kunnen of mogen worden ingepast.De nog te verdelen posten betreffen (positieve of negatieve) reeksen die
reeds aan de EZ-begroting zijn toegevoegd, maar waarvan nog niet duidelijk
is op welke beleidsartikelen zij uiteindelijk zullen worden verwerkt. In dit
geval gaat het om:– het restant van de apparaattaakstellingen van de kabinetten Balkenende
I en II– het restant (€ 20 mln structureel) van de op de EZ-begroting
geparkeerde rijksbrede taakstelling Professioneel Inkopen en Aanbesteden (PIA)– de bij begrotingsvoorbereiding 2005 opgelegde aanvullende efficiencytaakstelling– de aanvullend op de EZ-begroting geparkeerde rijksbrede taakstelling
Professioneel Inkopen en Aanbesteden (PIA).– De Vpb-taakstelling die in afwachting van een nadere verdeling
over betrokken departementen op de EZ-begroting is geparkeerd.Budgettair overzichtArtikel 22: Nominaal en onvoorzien(in €
mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal) 0,4– 42,0– 186,0– 253,1– 253,0– 253,0–Loonbijstelling 0,8     –Prijsbijstelling       –Budget onvoorzien 0,30,40,40,40,40,4–Nog te verdelen
posten – 0,6– 42,4– 186,4– 253,5– 253,0– 253,0        Uitgaven (totaal) 0,4– 42,0– 132,0– 235,1– 251,0– 253,023 AFWIKKELING OUDE VERPLICHTINGENOp dit niet-beleidsartikel worden uitgaven en ontvangsten geraamd van
met name in het verleden aangegane verplichtingen betreffende NedCar, de regeling
Bedrijfsbeëindigingshulp en de garantieregeling Particuliere Participatiemaatschappijen.NedCarNa het tekenen van de overeenkomsten tussen Volvo, NedCar en de Staat
bestaat de financiële relatie nog uit de volgende twee elementen (in
de ontvangstenraming):• Terugbetaling door NedCar van de in het verleden verstrekte renteloze
lening.• Het recht van de Staat op betalingen uit hoofde van de verkoop
van onderdelen voor de Volvo-400-serie door Volvo tot en met 2016.Regeling BedrijfsbeëindigingshulpMet de inwerkingtreding van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) per 1 juli 1987, is de
regeling Bedrijfsbeëindigingshulp (BBH) gesloten voor nieuwe toetreders.
Derhalve is sprake van bestandsafbouw, waardoor de raming een trendmatige
daling vertoont.Budgettair overzichtArtikel 23: Afwikkeling oude verplichtingen (in €
mln) 2003200420052006200720082009Verplichtingen(totaal)3,84,64,23,83,83,53,0–Afwikkeling BBH-regeling3,84,64,23,83,83,53,0Uitgaven (totaal)4,54,64,23,83,83,53,0Ontvangsten (totaal)115,5131,03,22,21,61,20,9–Ontvangsten Nedcar115,5131,03,22,21,61,20,93. BEDRIJFSVOERINGInleidingDe bedrijfsvoering van het ministerie maakt, mede als gevolg van de taakstellingen
uit het Strategisch Akkoord en het Hoofdlijnen Akkoord, belangrijke veranderingen
door. Met als oogmerk een efficiënter en beter functionerend Economische
Zaken dat is toegerust op de huidige en toekomstige vraagstukken, worden zowel
processen als organisatie aangepast. Werd de besluitvorming daartoe in 2004
afgerond, 2005 zal het eerste volledige jaar zijn waarin de effecten daarvan
zichtbaar worden.Daarnaast zullen ook de recent uitgevoerde interdepartementale beleidsonderzoeken
(IBO) naar de controletoren en het verzelfstandigingsbeleid en het Project
Andere Overheid (PAO), afhankelijk van de uitkomsten en de besluitvorming
hierover, effect hebben op de inrichting van de bedrijfsvoering van het ministerie.
Tenslotte zal de verdere implementatie van het risicomanagement als instrument
voor de sturing en beheersing van het ministerie in 2005 zijn beslag krijgen.Stroomlijning agentschappenAls uitvloeisel van het Strategisch Akkoord werd het ministerie geconfronteerd
met onder andere een volumetaakstelling. Deze situatie is aangegrepen om te
bezien of een thematische herschikking van een drietal agentschappen van het
ministerie zou kunnen bijdragen aan een verdere verbetering van de kwaliteit
van de dienstverlening en tegelijkertijd een vergroting van de efficiency
van de uitvoering. Dit heeft geleid tot de vorming van een agentschap voor
duurzame innovatieve ontwikkeling (SenterNovem) en een agentschap voor internationaal
ondernemen (EVD). De besluitvorming daarover werd begin 2004 afgerond, waarna
aangevangen werd met de implementatie.Voor SenterNovem, waar sprake is van een fusie tussen een bestaand agentschap
(Senter) en een tijdelijk agentschap (Novem), geldt dat de nieuwe organisatie
als tijdelijk agentschap van start is gegaan. In 2005 zal de implementatie
van de fusie volledig totstandkomen, waaronder het agentschaptraject gericht
op het verkrijgen van de definitieve agentschapstatus per 1 januari 2006.Herinrichting staffunctiesDe taakstellingen uit het Strategisch Akkoord vormden niet alleen aanleiding
tot stroomlijning van de uitvoeringsorganisaties van EZ, maar hebben tevens
geleid tot voorstellen om de staffuncties van het ministerie op een andere
manier te organiseren. Naast een aantal kleinere organisatorische aanpassingen
van staffuncties van het ministerie, gericht op verdere vergroting van kwaliteit
en efficiency, vond begin 2004 besluitvorming plaats over de splitsing van
de directe Personeel, Organisatie en Informatiemanagement (POI) in aparte
directies voor HRM en I&A. Met de vorming van de HRM-directie wordt niet
alleen beoogd een grotere doelmatigheid van de HRM-functie te bereiken maar
wordt tevens voorgesorteerd op de ontwikkeling van het Rijksbrede shared service
centre HRM waar EZ per 1 januari 2006 op zal aansluiten. Met de vorming
van de I&A-directie worden alle ICT functies van het kerndepartement geconcentreerd
in een centrale directie, hetgeen zal bijdragen aan een doelmatiger en meer
integrale benadering van ICT binnen EZ. Was 2004 het jaar waarin
de implementatie hiervan tot afronding kwam, 2005 zal het eerste volledige
jaar zijn waarin volgens de nieuwe structuren en werkwijzen zal worden gewerkt.Reorganisatie DG'sIn 2004 heeft EZ ook de structuur van de beleidskern vernieuwd. De inrichting
in DG's is per 1 september jl. als volgt: Economische Politiek, Ondernemen
& Innovatie, Buitenlandse Economische Betrekkingen, Energie en Telecommunicatie
& Post. Deze structuur sluit beter aan op de vraagstukken waar EZ zich
nu en in de komende jaren voor gesteld ziet; versterking van de synergie tussen
organisatieonderdelen en een grotere efficiency. Daarmee wordt ook een bijdrage
geleverd aan een deel van de taakstellingen uit het Hoofdlijnen Akkoord.P-DirektEen belangrijke en ingrijpende ontwikkeling op het terrein van de bedrijfsvoering
is de vorming van het Rijksbrede shared service centre HRM (SSC-HRM): P-Direkt.
Met het oogmerk om per 1 januari 2006 bij P-Direkt aan te sluiten, vonden
in de afgelopen periode voorbereidende werkzaamheden plaats. Ook in de komende
periode zal de voorbereiding nog aanzienlijke inspanningen vergen om een soepel
verlopende overgang te waarborgen.Uit externe audits die tot op heden gedurende het proces zijn uitgevoerd,
blijkt dat de uitgangspositie van EZ op dit terrein een goede is en dat de
aanpak vertrouwen wekt. De basis daarvoor is gelegd in de afgelopen jaren
waarin het ministerie zowel het HRM-beleid als de ondersteunende (geautomatiseerde)
processen reeds had aangepakt en gemoderniseerd.Relatie beleid en uitvoeringSinds een aantal jaren wordt binnen EZ systematisch een organisatorisch
onderscheid gemaakt tussen beleidsontwikkeling en de uitvoering daarvan. Deze
filosofie heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de professionalisering
van de uitvoering van beleid.Inmiddels voert een deel van deze organisaties niet langer alleen EZ-beleid
uit, maar vindt door hen ook uitvoering van beleid van andere departementen
plaats. Ondanks deze positieve ervaringen, heeft het onderscheid tussen beleid
en uitvoering in een aantal gevallen geleid tot een te grote afstand tussen
beleid en uitvoering. Medio 2004 is daarom een aanpak vastgesteld om deze
afstand te verkleinen en de synergie tussen beide te versterken.AGENTSCHAPPENSENTERNOVEM1. MissieSenterNovem is ontstaan uit een fusie per 1 mei 2004 van Senter en Novem.
Ten tijde van het opstellen van dit document (mei 2004) is de organisatie
bezig om haar missie en doelstellingen te (her)formuleren. Voorlopig wordt
gewerkt met de volgende missie.SenterNovem is een dienst die een baten- en lastenstelsel voert en in
opdracht van overheden op het terrein van innovatie en duurzame ontwikkeling –
in nationaal en internationaal verband – beleid uitvoert in de brede
zin des woord. SenterNovem heeft de ambitie op zijn werkterrein een excellente
organisatie te zijn met een leidende positie en een positief imago bij de
doelgroepen, opdrachtgevers en eigenaar.2. Taken en producten en/of dienstenSenterNovem voert als uitvoeringsorganisatie van de overheid beleid uit
dat gericht is op het stimuleren van innovatie en duurzame ontwikkeling van
de samenleving, zowel in Nederland als daarbuiten. Deze taak bestaat uit een
uitwerking van het beleid in concrete programma's en opdrachten, die bijdragen
aan het realiseren van doelstellingen van het genoemde innovatie- en duurzaamheidsbeleid.SenterNovem richt zich daarbij op het bieden van ondersteuning aan de
gehele beleidscyclus: van bijdragen aan beleidsontwikkeling, via beleidsuitvoering
en programmering tot en met monitoring.Deze programma's en opdrachten zijn veelal een combinatie van concrete
instrumenten (bijv. subsidieverlening, sluiten convenanten) en meer interventiegerichte
activiteiten (bijv. advisering, ontwikkelen van duurzaamheidsprogramma's,
stimuleren van innovatie-onderzoek, opbouwen netwerken, bevorderen van samenwerking).De volgende clusters van producten en diensten worden onderkend:• Beleidsadvisering, zoals het in opdracht ontwikkelen van strategieën,
methodieken, programma's en beleidsinstrumenten• Stimuleringsregelingen voorbereiden en uitvoeren, zoals subsidie-,
krediet- en fiscale regelingen. Het betreft uitvoering in de brede zin: juridische
vormgeving, communicatie, inhoudelijke beoordeling, rapportages inzake monitoring
van effecten, administratie, financiën en controle• Ondersteunen en faciliteren transitiemanagement• Stimuleren en coördineren van onderzoek en technologieontwikkeling• Netwerken opbouwen en onderhouden (nationaal en internationaal)• Stimuleren, coördineren en faciliteren van samenwerking (makelen
en schakelen)• Kennisopbouw en kennisuitwisseling3. Doelmatigheid en doeltreffendheidDe doelmatigheid en doeltreffendheid van SenterNovem wordt bewaakt door
het gebruik van de Balanced Score Card (BSC) methode. Hierbij worden aan de
doelstellingen een aantal Kritische Succes Factoren gekoppeld, welke periodiek
worden getoetst aan de hand van meetbare prestatie-indicatoren. In het kader
van het instellingstraject tot het verkrijgen van een definitieve status van
een dienst die een baten- en lastenstelsel voert, heeft SenterNovem de BSC
herijkt. Hieronder is de versie opgenomen die ook zal worden ingediend voor
het instellingstraject.Tabel 1 doelmatigheids- en doeltreffendheidsindicatorenDoelgroepenStreefwaarde 2005KlanttevredenheidKlanttevredenheidsonderzoek: totaal kwalificatie 7,5 Doorlooptijden1 Netto doorlooptijd declaraties  ≤ 14
dagen (declaraties tot 50% van subsidiebedrag)  ≤ 30
dagen (declaraties > 50 % van het subsidiebedrag)  2 Netto
doorlooptijd aanvragen: 100% binnen wettelijke termijn  3 Bruto
doorlooptijd bezwaarschriften: 100% binnen wettelijke termijn BekendheidExterne bezoeken internetsite:  –
gemiddeld 2 250 bezoekers per dag –
Klanttevredenheidsonderzoek: totaal kwalificatie 7,5ToegankelijkheidTelefonische bereikbaarheid:
90% van de telefoontjes binnen 15 sec. opnemen. Reductie van administratieve
lastenInzet
E-government door bieden mogelijkheid van indiening subsidieaanvragen via
internet: a. 90% van
de lopende regelingen (indien opdrachtgever akkoord gaat met indiening via
internet)  b. 10%–20% van totaal aantal ingediende aanvragenOpdrachtgeversStreefwaarde 2005 Realiseren beleidsdoelstellingenAantoonbaar maken van resultaatgerichte output:  A. Plan
voor effectmeting en monitoring vastgelegd met de opdrachtgever:  1. EZ:
100% van de opdrachten 2. Niet-EZ:
voor zover gewenst door opdrachtgever B. Effecten
bekend van tenminste 80% van de SenterNovem opdrachten
(gewogen naar fte) C. Effectgegevens
opgenomen in jaarverslag: 25 opdrachten D. Methodiek
ontwikkeld voor inzicht in effecten van bundeling van SenterNovem opdrachten
voor beleidsthema's Lage uitvoeringskostenOntwikkeling gemiddeld gewogen tarief: tariefdaling
van 0,5% (mutatie tov 2004) bij een inflatie van 0,75%. Kwaliteit dienstverleningKlanttevredenheidsonderzoek: totaal kwalificatie
7,5Eigenaar (EZ)Streefwaarde 2005 Resultaat (financieel)Netto jaarresultaat (na taakstellingen): 1% van de omzet EfficiencyProductiviteit (directe uren/werkbare uren): 74,9% Kwaliteit1 Financiële foutpercentage ≤ 0,5% 2 Formele
foutpercentage ≤ 5,0%  3 Percentage
toegewezen bezwaarschriften ≤ 15,0 %IntegriteitInbreuken integriteitsbeleid: geenInterne organisatieStreefwaarde 2005 Flexibele bezettingVerhouding Ambtenaar/Inhuur: 78/22 Deskundig en gemotiveerd personeel1 Opleidingskosten als % loonsom: 2,0% 2 Ziekteverzuim:
< 4,6 %4. Begroting van baten en lastenTabel 2 Meerjarenbegroting (bedragen in € 1 000) 20032004200420052006200720082009 RealisatieSuppletore begrotingGeactualiseerd     Baten        Omzet moederdepartement53 58352 88250 13047 67047 93048 21049 06049 970 Omzet VROM22 51722 75924 40032 79033 32033 84034 44035 070Omzet overige departementen15 3648 6388 5807 8607 9908 1108 2508 410Omzet overige opdrachtgevers1 8562 7702 9502 9402 9903 0303 0903 140Overige baten5913 2772 9301 5001 0001 0001 0001 000Rentebaten504504000000Buitengewone baten00000000Totaal baten94 41590 37689 03092 76093 23094 19095 84097 590         Lasten        Apparaatkosten        *personele kosten70 76067 65167 04070 94071 01072 08073 65075 260*materiële kosten14 37417 51515 80016 10016 16016 22016 28016 400Rentelasten24300100   00Afschrijvingskosten        *materieel4 5004 2053 9103 9403 8203 8503 5103 530 Vrijval egalisatierekening– 589– 710– 710– 710– 550– 550– 190– 190 Dotatie voorzieningen1 5410500500300100100100Dekking interne projecten– 1 3160000000Buitengewone lasten3 7100000000Totaal lasten93 00388 96186 64090 77090 74091 70093 35095 100         Saldo van baten en lasten1 4121 4152 3901 9902 4902 4902 4902 490Taakstelling efficiency + inhuur– 250*– 1 530– 1 530– 1 990– 2 490– 2 490– 2 490– 2 490Taakstelling stroomlijning agentschappen00– 1 33000000         Saldo van baten en lasten na taakstellingen1 162– 115– 47000000* Naast deze betaling (250) is met EZ nog een bedrag van 601 verrekend
via de resultaatuitkering over 2002ToelichtingAlgemeenIn de meerjarenbegroting is de realisatie over 2003 en de ontwerpbegroting
2004 een optelling van de baten en lasten van de afzonderlijke organisaties.De geactualiseerde begroting 2004 is gebaseerd op de meest recente inschatting
van de eindejaarsverwachting van de baten en lasten in 2004.BatenAlgemeenDe omzet wordt beïnvloed door de volgende ontwikkelingen:1. taakstellingen:SenterNovem heeft te maken met de volgende taakstellingen:• Taakstelling efficiency en inhuur externen. Deze taakstelling moet
leiden tot lagere kosten voor de opdrachtgevers, waarbij het activiteitenniveau gelijk blijft. Dit wordt bereikt door efficiënter
te werken en de inhuur van externen te verminderen. Voor 2005 betreft dit
een bedrag van bijna 2,0 mln;• Volume-effect subsidietaakstelling. Als gevolg van de inkrimping
en vermindering van het subsidie-instrumentarium van EZ worden minder opdrachten
van EZ verwacht. Voor 2005 betreft dit een omzetbedrag van 0,5 mln;• Stroomlijning Agentschappen. Dit komt voort uit de invulling van
de volumetaakstelling voor EZ. De uitvoeringsstructuur van EZ is herzien wat
ondermeer heeft geresulteerd in de fusie van Senter en Novem. De hieraan gekoppelde
taakstelling dient bij SenterNovem een besparing van 35 fte's (1,75 mln) op
te leveren.Daarvan moet 75% (1,33 mln) in 2004 gerealiseerd worden, welke eenmalig
in de vorm van een resultaatafdracht wordt afgedragen. Vanaf 2005 moet deze
taakstelling voor de volle 100% zijn gerealiseerd.2. volumeontwikkeling:Naar verwachting worden vanaf 2005 voor VROM de nieuwe opdrachten Afval
en Bodem uitgevoerd (90 fte). Omdat de omzettoename door de opdrachten Afval
en Bodem de omzetafname door de overgang van opdrachten naar de EVD niet volledig
compenseert is van EZ een garantstelling ontvangen. Voor 2005 is een bedrag
van 0,5 mln begroot, ter compensatie van de leegstand en de onderdekking op
de kosten.3. tariefontwikkeling:De tariefontwikkeling is een resultante van de gewogen stijging van de
personele- en materiële kosten en de daling als gevolg van de effecten
van de taakstellingen. Voor 2005 bedraagt de geraamde stijging van de kosten
2,0%. Dit betreft toenemende rentelasten, inflatie en reguliere periodieke
salarisverhoging. De taakstelling «stroomlijning agentschappen»
en de taakstelling «efficiency en inhuur externen» leidt in 2005
tot een kostendaling van 2,5%. Per saldo wordt voor 2005 een daling van het
tarief van 0,5% verwacht.Omzet moederdepartementDoor de overgang van de opdrachten van Senter op internationaal terrein
naar de EVD per 1 april 2004 is bij EZ voor 2005 sprake van een volumedaling
van de omzet. Het aandeel van EZ in de omzet daalt van 56% in 2004 tot circa
51% in 2005.Omzet VROMDe omzetstijging in 2005 bij VROM is het gevolg van de nieuwe opdrachten
Afval en Bodem (8,4 mln). Daardoor neemt het aandeel van VROM in de omzet
toe naar circa 35% in 2005.Omzet overige departementenDe «omzet overige departementen» betreft de uitvoering van
opdrachten voor het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, het
ministerie van Verkeer en Waterstaat, het ministerie van Landbouw Natuur en
Voedselkwaliteit en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Door de overgang naar de EVD van de internationale opdrachten die worden
uitgevoerd voor het ministerie van Buitenlandse Zaken daalt de omzet in 2005
ten opzichte van 2004.Overige opdrachtgeversDe «omzet overige opdrachtgevers» betreft de omzet die buiten
de Rijksoverheid wordt gerealiseerd. Deze heeft met name betrekking op opdrachten
voor de Europese Unie en provincies. Bij de omzet overige opdrachtgevers is
uitgegaan van een stabiel omzetverloop.Overige batenNa de fysieke overgang naar de EVD van de opdrachten op internationaal
terrein blijft een aantal stafdiensten (interne controle, juridische zaken)
diensten leveren. De hiervoor te ontvangen vergoeding is opgenomen onder de
overige baten. Voor 2005 is daarnaast het ingeschatte bedrag (0,5 mln) van
de garantstelling van EZ opgenomen.RentebatenVanaf 2005 worden geen rentebaten verwacht. Door een andere wijze van
financiering zal gebruik gemaakt worden van de aanwezige liquide middelen
en de leenfaciliteit.LastenAlgemeenOm de hiervoor genoemde drie taakstellingen te kunnen realiseren dient
SenterNovem de indirecte personele kosten aanzienlijk te reduceren. De taakstellingen
moeten leiden tot een reductie van de ontstane dubbele functies in de staf.
Het moederdepartement neemt de uitvloeiingskosten (sociaal plan) voor zijn
rekening.De maatregelen die SenterNovem neemt om deze taakstellingen te realiseren
betreffen het gebruik maken van natuurlijk verloop, een reductie van het indirecte
personeelsbestand en een besparing op de materiële kosten door gebruik
te maken van schaalvoordelen.Opgemerkt wordt dat het voor SenterNovem lastig zal worden om de taakstellingen
tijdig te realiseren. Vanwege de fusie is sprake van extra benodigde integratiecapaciteit,
welke met name in de staven leidt tot extra werkzaamheden.Personele kostenDe hoogte van de personeelskosten wordt bepaald door prijs- en volumeontwikkelingen.
De prijsontwikkeling voor 2005 bedraagt voor SenterNovem 2,2% en heeft volledig
betrekking op reguliere periodieke salarisverhogingen. Volgens het CPB zal
geen CAO-verhoging plaatsvinden. Het percentage voor reguliere periodieke
salarisverhogingen is gebaseerd op de werkelijke kostenstijging bij SenterNovem
van de afgelopen twee jaren. Als gevolg van het jonge personeelsbestand zijn
de gevolgen van een beloningsronde relatief omvangrijker dan het gemiddelde
bij de rijksoverheid. De volumeontwikkeling komt tot uitdrukking in een afname
van het personeelsbestand als gevolg van de taakstellingen.Voor 2005 wordt het aantal FTE's geraamd op 1 083 (857 ambtenaren,
226 inhuurkrachten). Dit is 33 fte's hoger dan de raming voor 2004. De verklaring
daarvoor is de overname van Afval en Bodem (+ 90 fte), het effect van
de overgang van opdrachten naar de EVD (– 22 fte, 1e
kw 2004) en de invulling van de taakstellingen (– 35 fte). De gemiddelde
loonkosten bedragen per FTE voor ambtenaren circa € 63 900
(2004: € 61 700) en voor inhuurkrachten € 61 600
(2004: € 61 400). Hierbij wordt opgemerkt dat de inhuurkrachten
zich met name in de lagere loonschalen bevinden.Materiële kostenVolgens het CPB bedraagt voor 2005 de prijsstijging van de materiële
kosten 0,75%.De huisvestingskosten betreffen de grootste post binnen de totale materiële
kosten. De huur- en exploitatiekosten in 2005 van de huisvesting in Den Haag,
Sittard, Utrecht en Zwolle bedragen circa € 7,8 mln per jaar.RentelastenIn 2004 wordt gebruik gemaakt van de leenfaciliteit ter financiering van
de activa die Novem bij de start van het agentschap van Novem BV heeft overgehouden.
De hiermee verband houdende begrote rentelasten zijn gebaseerd op een looptijd
van de lening van 6 jaar en een rentepercentage van 3,61% (conform opgave
van het ministerie van Financiën).AfschrijvingskostenIn 2005 bedragen de afschrijvingskosten € 3,9 mln. Deze bestaan
uit afschrijvingen op huisvesting (€ 0,6 mln), meubilair (€ 0,6
mln), hardware (€ 1,3 mln), software (€ 1,2 mln) en overig
(€ 0,2 mln). De afschrijvingstermijnen bedragen tien jaar voor bouwkundige
zaken en installaties, vijf jaar voor meubilair/overig en drie jaar voor hardware/software.Een deel van de investeringen in de Haagse vestiging zijn gefinancierd
vanuit de in het verleden gevormde egalisatierekening. In de meerjarenbegroting
is zichtbaar dat de hiermee gemoeide afschrijvingskosten worden gefinancierd
door middel van een overeenkomstige vrijval van de egalisatierekening (€ 0,7
mln in 2005). Deze vrijval loopt in afnemende mate door tot 2012.Dotatie voorzieningenDe dotatie betreft de toevoeging aan de voorziening assurantie eigen risico
wachtgelden. SenterNovem draagt zelf de lasten van de (wachtgeld)uitkering
na ontslag.Saldo van baten en lastenHet resultaat van baten en lasten na taakstellingen laat vanaf 2005 een
saldo van nihil zien. Dit is overeenkomstig de beleidslijn om kostendekkende
tarieven in rekening te brengen bij de opdrachtgevers.5. VermogensontwikkelingOnderstaande tabel geeft inzicht in de meerjarige vermogensontwikkeling
van SenterNovem.Tabel 3 Overzicht Vermogensontwikkeling (bedragen in € 1000) 20032004200520062007200820091Eigen vermogen per
1 januari*6 2805 6053 7893 7893 7893 7893 7892Saldo van baten en lasten1 4122 3901 9902 4902 4902 4902 4903Directe mutaties
in het eigen vermogen:       3auitkering aan moederdep.– 2 087– 3 690– 1 990– 2 490– 2 490– 2 490– 2 490 3bbijdrage moederdep. ter versterking
EV00000003coverige mutaties0– 51600000        Eigen vermogen per 31/12**5 6053 7893 7893 7893 7893 7893 789* Inclusief verdeeld resultaat en afdracht taakstelling 2002 en 2003 in
beginstand van 2003 en geactualiseerd 2004, overige beginstanden inclusief
verwachte resultaten.** Inclusief verdeeld resultaat en en afdracht taakstelling 2003 in eindstand
2003, overige eindstanden inclusief verwachte resultaten.SenterNovem stelt de jaarrekening op voor resultaatbestemming. In het
daarop volgende jaar wordt het resultaat verdeeld conform de door de Secretaris-Generaal
van EZ goedgekeurde resultaatbestemming. In 2004 bestaat de uitkering aan
het moederdepartement uit de af te dragen taakstellingen (€ 2,9
mln) en de resultaatsafdracht 2003 (€ 0,8 mln). Vanaf 2005 bestaat
de uitkering aan het moederdepartement uit de taakstelling «efficiency
en inhuur externen».Als gevolg van de overgang van de opdrachten naar de EVD, is per 1 april
2004 ook een evenredig deel van de exploitatiereserve van Senter per 31 december
2003 overgegaan naar de EVD. Dit betreft een bedrag van € 0,52 mln
dat is opgenomen onder de overige mutaties.6. KasstroomoverzichtHet kasstroomoverzicht geeft een analyse van de liquiditeitsontwikkeling.Tabel 4 Kasstroomoverzicht (bedragen in € 1000) 2003200420052006200720082009 Realisatie      1.Rekening courant
RHB en overige liquide middelen per 1 januari35 00942 8501 374– 3444058231 501        2.Totaal operationele
kasstroom14 400– 33 3704 2214 2216 7586 6696 719        3a.-/- totaal investeringen– 4 472– 3 900– 3 949– 3 800– 3 850– 3 501– 3 499 3b.+ totaal boekwaarde desinvesteringen00000003.Totaal investeringskasstroom– 4 472– 3 900– 3 949– 3 800– 3 850– 3 501– 3 499        4a.-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement– 2 087– 3 690– 1 990– 2 490– 2 490– 2 490– 2 490 -/- eenmalige uitkering reserve aan EVD – 516     4b.+ eenmalige storting door moederdepartement00000004c.-/- aflossing op leningen0000000 4d.+ beroep op leenfaciliteit06 976 00004.Totaal financieringskasstroom– 2 087– 4 206– 1 990– 2 490– 2 490– 2 490– 2 490        5.Rekening courant
RHB en overige liquide middelen per 31 december42 8501 374– 3444058231 5012 231Operationele kasstroomDe operationele kasstroom bestaat uit het geraamde saldo van baten en
lasten, gecorrigeerd voor afschrijvingen en mutaties in de voorzieningen en
het werkkapitaal. In 2004 is de operationele kasstroom negatief omdat, conform
afspraak met de Accountantsdienst, de eindbalans 2003 van Novem is geschoond
van de posten die betrekking hebben op beleidsgelden.InvesteringskasstroomDe voor 2005 geraamde investeringen (€ 4,0 mln) hebben met name
betrekking op investeringen op het gebied van hardware en software die het gevolg zijn van de fusie. Daarnaast is sprake van reguliere vervangingsinvesteringen
in meubilair en overige activa. De totale omvang van de investeringen is nagenoeg
gelijk aan het niveau van voorgaand jaar.FinancieringskasstroomUitgaande van het geraamde saldo van baten en lasten en de maximale exploitatiereserve
(5% van de gemiddelde omzet van drie jaren) zal in 2005 geen reguliere resultaatuitkering
plaatsvinden aan het moederdepartement. De uitkeringen aan het moederdepartement
betreffen de af te dragen taakstellingen «efficiency en inhuur externen»
en «stroomlijning agentschappen».EVD1. MissieDoor de thematische herschikking tussen Senter, Novem en EVD is de missie
van de EVD uitgebreid tot een breder spectrum op het gebied van internationalisatie.
Naast het stimuleren van internationaal ondernemen maakt nu ook het bevorderen
van internationale samenwerking deel uit van de missie. De EVD richt zich
hiertoe, naast het Nederlandse bedrijfsleven, tevens op het buitenlandse bedrijfsleven
alsmede op Nederlandse en buitenlandse (semi) overheidsinstanties. De nieuwe
missie is als volgt geformuleerd:«De EVD is de uitvoeringsorganisatie van de rijksoverheid
voor het faciliteren en stimuleren van internationaal ondernemen en internationale
samenwerking».2. Taken en producten en/of dienstenDe EVD zet, conform de opdrachten die het van het ministerie van Economische
Zaken en andere (semi)overheidsinstanties ontvangt, een breed en samenhangend
scala van producten en diensten in om aan bovenstaande missie invulling te
geven. De belangrijkste instrumenten en/of producttypes zijn:• informatieverstrekking en voorlichting;• het initiëren en ondersteunen van promotionele activiteiten,
die vooral bedoeld zijn om de internationale participatie van het (Nederlandse)
bedrijfsleven te verhogen;• internationale programma's, zowel gericht op het Nederlandse en
buitenlandse bedrijfsleven als op Nederlandse en buitenlandse (semi) overheidsinstanties.
Het doel van de programma's is het bevorderen van internationale samenwerking
binnen de private en publieke sector. Naast financiële ondersteuning
wordt ook ondersteuning in de vorm van kennisoverdracht geboden.De EVD laat jaarlijks een uitgebreid pakket van evaluaties van de aangeboden
producten, diensten en programma's uitvoeren. Primair doel hiervan is het
verkrijgen van inzichten in de mate waarin de beleidsvoornemens zijn/worden
bereikt. Dit wordt veelal gemeten in termen als bereik, tevredenheid en bijdrage
aan de internationalisatiedoelstellingen.3. Doelmatigheid en doeltreffendheidTabel 1 Doelmatigheids- en doeltreffendheidsindicatoren realisatie 2003doelstelling 2005 Vergroting van de spontane bekendheid13 procent15 procent Vergroting van de geholpen bekendheid50 procent60 procent Groter bereik van de doelgroep18 procent22 procent waarvan bereik onder exporterende bedrijven27 procent30 procent Vergroten aantal klantcontacten1 993 3542 420 000 Gelijk houden % effectieve klantcontacten (tevredenheid)94 procent85 procentVergroten aantal effectieve klantcontacten1 873 7522 040 000ToelichtingBovenstaande cijfers houden nog geen rekening met de effecten die door
de integratie van de EVD met Senter Internationaal zijn te verwachten. Op
korte termijn ligt het accent vooral op het integratieproces. In de ontwerpbegroting
2006 zullen indicatoren worden opgenomen van de «nieuwe» EVD.De EVD stelt zich ten doel om de effectiviteit van zijn dienstverlening
de komende jaren steeds verder te verhogen. Bij dit streven ligt de nadruk
op:• een steeds gerichter bereik van de doelgroep met maatwerkdienstverlening,
mede gebaseerd op informatie en kennis van de diverse doelgroepsegmenten;• verdergaande samenwerking met netwerkpartners zoals de Kamer van
Koophandel en posten van buitenlandse diensten;• het verhogen van de kwaliteit van de organisatie door te bouwen
aan een goede informatie- en kennishuishouding, alsmede een geavanceerde HRM-aanpak,
informatieverstrekking en voorlichting, met name gericht op het Nederlandse
bedrijfsleven ter stimulering en facilitering.In 2003 was sprake van een explosieve stijging van het aantal klantcontacten.
Deze stijging komt voor rekening van de elektronische media, met name door
het gebruik van de internetsite (www.evd.nl). Daarnaast is het bereik onder
de doelgroep toegenomen en de geholpen naamsbekendheid gestegen. Voor de komende
jaren wordt verwacht dat een weliswaar afvlakkende maar nog steeds substantiële
groei van het aantal klantcontacten realiseerbaar is.De spontane naamsbekendheid is in 2003 gehandhaafd op 13%. Uit onderzoek
blijkt dat de bekendheid van de EVD in het «handelsbevorderende netwerk»
op de derde plaats staat, na de Kamers van Koophandel en de banken. Dit is
in vergelijking met de naamsbekendheid van andere organisaties vrij groot.
Het is de afgelopen jaren niet eenvoudig gebleken om dat percentage verder
te laten stijgen, doordat een deel van de klantcontacten via samenwerking
met derden wordt gelegd.Het geregistreerde bereik onder de doelgroep (circa 80 000 exporteurs
en 50 000 potentieel exporterende bedrijven) is in 2003 gegroeid. Eind
2003 stonden 23 443 bedrijven als klant in het EVD-bestand geregistreerd.
Hierbij moet worden aangetekend dat de gebruikers van de internetsites vanwege
het anonieme karakter van internet niet expliciet worden geregistreerd
en het feitelijke bereik van de EVD derhalve aanzienlijk hoger ligt. Voor
het bereik onder de doelgroep wordt evenals bij het aantal klantcontacten
gestreefd naar een substantiële groei, met name binnen de categorie «exportpotentieel».De klanttevredenheid is gemeten aan de hand van de mening van klanten
over de betrouwbaarheid, actualiteit en praktische bruikbaarheid van de dienstverlening.
Daarbij wordt aangetekend dat de metingen betrekking hebben op de informatietaak
van de EVD en niet per definitie maatgevend zijn voor de totale dienstverlening
van de EVD. De tevredenheidmeting wordt momenteel uitgebreid naar andere vormen
van dienstverlening.4. Begroting van baten en lastenTabel 2 Begroting van baten en lasten voor het jaar 2005 EVDBedragen
in € 1 000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009 Realisatie       Baten        opbrengst moederdepartement22 98329 12228 67630 61730 61730 61730 61730 617 opbrengst overige departementen2 9185 9235 2986 1076 1076 1076 1076 107opbrengst derden846526682682682682682682Rentebaten13660604040404040buitengewone baten169–––––––Exploitatiebijdrage––––––––Totaal baten27 05235 63134 71637 44637 44637 44637 44637 446         Lasten        Apparaatkosten        *personele kosten9 96214 87114 87116 41316 41316 41316 41316 413*materiële kosten15 67618 99318 56019 06918 91218 91218 91218 912Rentelasten514844131109886752Afschrijvingskosten        *materieel273830521740740740740740*immaterieel––––––––dotaties voorzieningen946302302475475475475475buitengewone lasten––––––––Totaal lasten26 86235 14434 29836 82836 64936 62836 60736 592         Saldo van baten en lasten190487418618797818839854Taakstelling efficiency en inhuur– 190– 418– 643– 618– 775– 775– 775– 775Saldo van baten en lasten na taakstellingen069– 225022436479ToelichtingDe actuele cijfers 2004 zijn gebaseerd op de opdrachten 2004, zoals die
zijn overeengekomen met de opdrachtgevers. Deze wijken af van de eerste suppletore
begroting 2004 als gevolg van voortschrijdend inzicht, gebaseerd op de realisatiecijfers
van 2003. Daarnaast is voor de actuele cijfers 2004 rekening gehouden met
de definitieve aanvraag voor de leenfaciliteit. Dit heeft effect op de rente-
en afschrijvingskosten.De stijging van de omzet en de kosten ten opzichte van 2003 wordt veroorzaakt
door de thematische herschikking tussen Senter, Novem en EVD per 1 april
20041. Het jaar 2005 is het eerste waarin het
effect voor de baten en lasten van een heel jaar wordt weergegevenBatenOpbrengst moederdepartementOnderstaand wordt nadere inkleuring gegeven van baten, lasten en kostprijzen
per deelprogramma:Tabel 2a Omzet moederdepartement deelprogramma Internationale oriëntatie
Bedragen in € 1 000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009 Realisatie       Totale kosten (€ 1 000)12 53913 14712 75212 85212 85212 85212 85212 852Ontvangsten van klanten (€ 1 000)253183222222222222222222Kostprijs per product (€)108 724109 86493 25694 02994 02994 02994 02994 029 Kostprijs per klantcontact (€)6,29,26,96,96,96,96,96,9Toelichting «Internationale oriëntatie»Het deelprogramma Internationale oriëntatie heeft als doelstelling
het vergroten van de internationale oriëntatie van het Nederlandse bedrijfsleven
door het leveren van betrouwbare, actuele en relevante informatie over buitenlandse
markten en de praktijk en kansen van het internationaal zakendoen.In 2005 zal de reeds ingezette verbreding van de dienstverlening tot alle
aspecten van het internationaal ondernemen en samenwerken verder vorm krijgen.Vooral de «internetsite www.evd.nl» werd in 2003 door veel
door klanten bezocht. Deze ontwikkeling was nog niet zichtbaar bij het opstellen
van de begroting 2004. De ramingen voor 2005 en verder zijn gebaseerd op de
voor 2004 ontvangen opdracht, waarin wel rekening is gehouden met de structurele
toename van het aantal bezoeken op de «internetsite www.evd.nl».Tabel 2b Omzet moederdepartement deelprogramma Internationale participatie
Bedragen in € 1 000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009 Realisatie       Totale kosten (€ 1 000)7 8057 6388 0928 1548 1548 1548 1548 154Ontvangsten van klanten (€ 1 000)541343410410410410410410Kostprijs per product (€)7 1073 7518 3688 4368 4368 4368 4368 436Kostprijs per klantcontact (€)2 2591 4951 5761 5891 5891 5891 5891 589Toelichting «Internationale participatie»Het doel van het deelprogramma Internationale participatie is het bevorderen
van de presentie van Nederlandse bedrijven op buitenlandse markten. Op twee
manieren tracht de EVD hieraan invulling te geven:1) Door het aanbieden van assistentie gericht op het verkennen en bewerken
van enige specifieke markten, met name op individuele basis (individuele marktbewerking).2) Door bedrijven concreet te helpen bij het doen van marktverkenning
en marktbewerking in collectief verband, al dan niet onder leiding van een
bewindspersoon.De stijging van de kostprijs per product ten opzichte van 2003 wordt met
name veroorzaakt doordat missies onder leiding van bewindspersonen en/of hoge
ambtenaren meer «op maat» worden ingericht naar sector en/of doelgroep.
Daarnaast zijn de missies langer geworden en is de omvang van de missies uitgebreid.
De belangstelling van het bedrijfsleven is hierdoor toegenomen. Dit leidt
tot een lagere kostprijs per klantcontact.Tabel 2c Omzet moederdepartement deelprogramma Economische Holland
promotieBedragen in € 1 000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009 Realisatie       Totale kosten (€ 1 000)1 7471 9682 0422 0582 0582 0582 0582 058Ontvangsten van klanten (€ 1 000)100505050505050Kostprijs per product (€)217 17947 999181 091182 545182 545182 545182 545182 545 Kostprijs per klantcontact (€)47444444Toelichting «Economische Holland promotie»Het onderdeel Economische Holland promotie is gericht op een adequate
informatievoorziening over de Nederlandse economie en industrie onder het
buitenlandse relatiepatroon van het internationaal opererende Nederlandse
bedrijfsleven. Daarmee wordt beoogd een gezonde voedingsbodem te creëren
voor het leggen van internationale handelscontacten door het Nederlandse bedrijfsleven.De kostprijs per product daalt ten opzichte van 2003. Voor 2005 zijn ten
opzichte van 2003 meer sectorspecials gepland. Dit leidt weliswaar tot hogere
kosten, maar per product valt dit gemiddeld voordeliger uit.Tabel 2d Omzet moederdepartement deelprogramma Starters op
buitenlandse markten Bedragen in € 1 000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009 Realisatie       Totale kosten (€ 1 000)537641478481481481481481Kostprijs product(€)536 999641 437478 000481 497481 497481 497481  497481 497 Kostprijs klantcontact (€)1 0511 283956963963963963963Toelichting «Starters op buitenlandse markten»Het programma Starters op buitenlandse markten (PSB) beoogt ondernemers,
die niet of in beperkte mate beschikken over exportervaring, te ondersteunen
bij het betreden van nieuwe buitenlandse markten. De ondersteuning bestaat
voor een belangrijk deel uit een subsidie in de vorm van financiering van
advies en begeleiding bij het opstellen van een exportplan. Daarnaast wordt
een financiële tegemoetkoming geboden in de kosten van een aantal instrumenten
voor de uitvoering van het plan.Het PSB beoogt jaarlijks 500 ondernemers daadwerkelijk door middel van
ondersteuning een exportdoelstelling te laten realiseren. De aandacht is gericht
op kwaliteit (zo veel mogelijk daadwerkelijke exportgroei).Op basis van de realisatiecijfers over 2003 en in verband met aflopende
werkzaamheden voor de afhandeling van de oude PSB-regeling zijn de actuele
cijfers voor 2004 en de cijfers voor 2005 neerwaarts bijgesteld.Tabel 2e Omzet moederdepartement deelprogramma Postennetwerk
en beleidsondersteuning en opdrachten van andere onderdelen van het Ministerie
van Economische ZakenBedragen in € 1 000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009 Realisatie       Totale kosten (€ 1 000)1 1591 176916927927927927927Toelichting «Postennetwerk en beleidsondersteuning
en opdrachten van andere onderdelen van EZ»Dit deelprogramma bevat het instrument «postennetwerk», zijnde
de handelsbemiddeling door de Nederlandse Kamers van Koophandel in het buitenland,
SBU, Hermes en handelsbevorderende activiteiten door de posten van de dienst
Buitenlandse Zaken. Tevens is het onderdeel beleidsondersteuning opgenomen.
Tot slot zijn hierin (kleine) opdrachten van andere onderdelen van het Ministerie
van Economische Zaken opgenomen. De omzetdaling is met name het gevolg van
het afbouwen van de uitbesteding van de overheidsopdracht aan buitenlandse
Kamers van Koophandel.Tabel 2f Omzet moederdepartement RegelingenBedragen in € 1 000 200320042004 geactua-liseerd20052006200720082009 Realisatie       Totale opbrengsten (€ 1 000)n.v.t.5 0785 0786 8276 8276 8276 8276 827Toelichting «regelingen»De «omzet regelingen» betreft de uitvoering van opdrachten
die passen binnen de doelstellingen en het werkgebied van de EVD ten aanzien
van internationaal ondernemen en samenwerken. De cijfers van 2004 hebben betrekking
op negen maanden. Het eerste kwartaal maakten deze opdrachten nog deel uit
van de omzet van Senter. De cijfers van 2005 hebben betrekking op het gehele
jaar.Tabel 2g Omzet overige departementen per productgroepBedragen in € 1 000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009 Realisatie       Postennetwerk2 9183 6403 0153 0383 0383 0383 0383 038Regelingenn.v.t.2 2832 2833 0693 0693 0693 0693 069Toelichting «Opbrengst overige departementen»De omzet van de productgroep «postennetwerk» betreft de uitvoering
van opdrachten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het betreft zowel
de opdracht voor de inrichting van een aantal steunpunten in het buitenland
voor de bevordering van de internationale handel (€ 2,9 mln) als
de opdracht voor het beheer van het informatiesysteem Hermes.De omzet van de productgroep «regelingen» betreft opdrachten
die in het kader van de thematische herschikking van Senter, EVD en Novem
per 1 april 2004 via de EVD verlopen. De cijfers van 2004 hebben betrekking
op negen maanden. Het eerste kwartaal maakten deze opdrachten nog deel uit
van de omzet van Senter. De cijfers van 2005 hebben betrekking op het gehele
jaar.Onder de omzet van de productgroep «regelingen» vallen de
opdrachten die worden uitgevoerd voor het ministerie van Buitenlandse Zaken
(inclusief Ontwikkelingssamenwerking € 2,6 mln), het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (€ 0,1 mln) en het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (€ 0,4 mln).Opbrengst derdenDe opbrengst derden betreft de omzet die buiten de Rijksoverheid wordt
gerealiseerd, te weten bijdragen van bedrijven en instellingen aan promotionele
voorlichtingsactiviteiten en de opbrengsten uit verkoop van voorlichtingsmateriaal.RentebatenDoor het realiseren van nieuwe huisvesting zal het saldo aan liquide middelen
dalen. Vandaar dat voor de komende jaren lagere rentebaten worden verwacht
dan voorgaande jaren. Hierbij is een gemiddeld rentepercentage gehanteerd
van circa 2,0%.LastenPersonele kostenDe hoogte van de personele kosten wordt bepaald door prijs- en volumeontwikkelingen.
Gerekend is met 0% prijsstijging. De volumeontwikkeling komt
tot uitdrukking in een toename van het personele bestand als gevolg van de
thematische herschikking van Senter, EVD en Novem per 1 april 2004.Voor 2005 wordt het aantal FTE's geraamd op 281 (207 ambtenaren en 74
inhuurkrachten). De gemiddelde loonkosten bedragen per FTE circa € 56 500
voor ambtenaren en € 55 900 voor inhuurkrachten. Er zijn relatief
veel inhuurkrachten in lagere schalen ingedeeld. De loonkosten voor een inhuurkracht
vallen normaliter hoger uit dan de loonkosten voor een ambtenaar.Materiële kostenDe materiële kosten zijn onder te verdelen in directe en indirecte
materiële kosten. Direct zijn de materiële kosten ten behoeve van
de uitvoering van de opdrachten en daaronder vallende producten. Hiertoe behoren
onder andere kosten ten behoeve van de exploitatie van de NBSO's, kosten in
verband met het bevragen van externe databanken, kosten van standbouw, drukkosten
en dergelijke. Gerekend is met 0,75% prijsstijging. In 2005 worden de directe
materiële kosten op € 13,4 mln geraamd.Indirecte materiële kosten zijn kosten die niet direct aan een product
zijn toe te rekenen. In 2005 worden de indirecte materiële kosten op € 5,7
mln geraamd (2004 € 3,3 mln).De stijging wordt met name veroorzaakt door de forse personele uitbreiding
in verband met de thematische herschikking van Senter, EVD en Novem per 1 april
2004. In verband met deze uitbreiding zal de EVD in 2005 een nieuw pand betrekken.De grootste post binnen de indirecte materiële kosten betreft huisvestingskosten
(€ 2,2 mln). De huurprijs van het pand bedraagt circa € 1,4
mln.RentelastenDe rentelasten vloeien voort uit rente- en aflossingsdragend vermogen.
De EVD maakt gebruik van de leenfaciliteit in 2004 voor investeringen in het
nieuw te betrekken pand (4,1% rente), aanpassing ICT-infrastructuur (2,5%
rente) en inrichting werkplekken nieuwe huisvesting (3,1% rente).AfschrijvingskostenIn 2005 bedragen de afschrijvingskosten € 0,7 mln. Deze bestaan
uit afschrijvingen op gebouwen en verbouwingen (€ 0,2 mln), hard-
en software (€ 0,3 mln) en meubilair en overige materiële vaste
activa (€ 0,2 mln). De afschrijvingstermijnen bedragen tien jaar
voor bouwkundige zaken en installaties, drie jaar voor hard- en software en
vijf jaar voor meubilair/overig.Dotaties voorzieningenGeraamd is een jaarlijkse dotatie aan de voorziening voor personele kosten.
Deze voorziening is bedoeld voor de opvang van personele risico's, zoals wachtgeld.Saldo van baten en lastenHet resultaat van baten en lasten na taakstellingen laat zien dat de EVD
de komende jaren te maken heeft met smalle marges. Uitgangspunt hierbij is
om de tarieven zo laag mogelijk te houden en te voldoen aan de resultaatuitkeringen
uit hoofde van de efficiency- en inhuurtaakstelling.5. VermogensontwikkelingOnderstaande tabel geeft inzicht in de meerjarige vermogensontwikkeling
van de EVD.Tabel 3 Overzicht Vermogensontwikkeling EVDBedragen
in € 1000 200320042004 geactualiseerd200520062007200820091Eigen vermogen per
1 januari*1 2531 2531 2531 5441 5441 5661 6091 673         2Saldo van baten en
lasten190487418618797818839854         3aUitkering aan moederdepartement– 190– 418– 643– 618– 775– 775– 775– 775 3bBijdrage moederdepartement ter versterking
van eigen vermogen        3cOverige mutaties 516516     3Totaal directe mutaties
in eigen vermogen– 19098– 127– 618– 775– 775– 775– 775         4Eigen vermogen per
31 december (1+2+3)1 2531 8381 5441 5441 5661 6091 6731 752* inclusief onverdeeld resultaatDe EVD stelt de jaarrekening op vóór resultaatbestemming.
In het daarop volgende jaar wordt het resultaat verdeeld conform de door de
Secretaris-Generaal van EZ goedgekeurde resultaatbestemming. Het eigen vermogen
per 1 januari bevat het onverdeelde resultaat van het voorgaande boekjaar
en het eigen vermogen per 31 december bevat het onverdeelde resultaat
van het huidige boekjaar.In het risicobeleid van de EVD wordt aangeven welke risico's de EVD dekt
uit de voorzieningen en welke risico's worden gedekt uit de exploitatiereserve.Met de overgang van opdrachten van Senter naar de EVD per 1 april
2004 is op de overdrachtsdatum ook een evenredig deel van de exploitatiereserve
van Senter per 31 december 2003 overgegaan naar de EVD (€ 0,5
mln).6. KasstroomoverzichtTabel 4 Kasstroomoverzicht 2005 EVDBedragen
in € 1000 200320042004 geactualiseerd20052006200720082009Realisatie        1.Rekening courant
RIC 1 januari (incl. deposito)3 7528 4608 4608 3997 3166 5135 8145 728         2.Totaal operationele
kasstroom5 0851 4051 0275771 0121 0331 4791 594         3a.-/- totaal investeringen– 103– 4 624– 3 825– 400– 400– 400– 400– 400 3b.+ totaal boekwaarde desinvesteringen00 000003.Totaal investeringskasstroom– 103– 4 624– 3 825– 400– 400– 400– 400– 400         4a.–/– eenmalige uitkering
aan moederepartement– 190– 418– 643– 618– 775– 775– 775– 7754b.+ eenmalige storting door moederdepartement000000004c.-/- aflossing op leningen– 84– 270– 220– 642– 640– 557– 390– 3204d.beroep op leenfaciliteit04 3943 600000004.Totaal financieringskasstroom– 2743 7062 737– 1 260– 1 415– 1 332– 1 165– 1 095         5.Rekening courant
RIC 31 december (incl. deposito)8 4608 9478 3997 3166 5135 8145 7285 827(=1+2+3+4) (maximale roodstand 0,5 mln euro)        Het kasstroomoverzicht geeft een analyse van de liquiditeitsontwikkeling.Operationele kasstroomDe operationele kasstroom bestaat uit het geraamde saldo van baten en
lasten, gecorrigeerd voor afschrijvingen en mutaties in de voorzieningen en
het werkkapitaal.InvesteringskasstroomDe voor 2005 geraamde investeringen (€ 0,4 mln) hebben betrekking
op vervangingsinvesteringen in hardware en overige activa. Vanwege de investeringen
in het nieuw te betrekken pand in 2004 zijn de investeringen in 2005 en verder
relatief laag.FinancieringskasstroomReguliere investeringen worden gedekt uit de operationele kasstroom. De
incidentele investeringen in 2004 als gevolg van de herhuisvesting van de
EVD worden gefinancierd door een beroep op de leenfaciliteit. De hiermee verband
houdende aflossingen zijn gelijk aan de omvang van de afschrijvingskosten
van de met leningen gefinancierde investeringen. De uitkeringen aan het moederdepartement
zijn resultaatuitkeringen en vloeien voort uit de efficiency- en inhuurtaakstelling.BUREAU VOOR DE INDUSTRIËLE EIGENDOM1. MissieHet Bureau I.E. wil een spilfunctie vervullen bij de uitvoering van innovatiebeleid,
gericht op het bevorderen van de concurrentiekracht van Nederland. Dit gebeurt
via kennisbescherming, maar ook via verspreiding van kennis door het ontsluiten
van de aanwezige kennis in verleende c.q. niet-verleende nationale en internationale
octrooien. Deze taken wil het Bureau I.E. op een professionele manier verrichten.
Centrale ambitie daarbij is om het kenniscentrum te zijn voor alle aan octrooien
gerelateerde zaken. Dit leidt tot de volgende missie van het Bureau:«Het leveren van een optimale bijdrage aan het innovatief vermogen
in ons land door een efficiënte en professionele uitvoering van de nationale
en internationale octrooiregelgeving, door een klantvriendelijke ontsluiting
on-line van alle aanwezige kennis op het terrein van de industriële eigendom
en met name met betrekking tot octrooien, door daarover voorlichting te geven
en door zich daarbij te ontwikkelen tot hét nationale kennis- en informatiecentrum
ten behoeve van opdrachtgever en klanten.»2. Taken, producten en/of dienstenConcreet voert het Bureau I.E. de volgende taken uit:– het op een efficiënte en professionele wijze uitvoeren van
de Rijksoctrooiwet (ROW);– het zijn van nationaal voorportaal in het kennisbeschermingstraject
bij het Europese Octrooibureau (EOB);– het verzamelen, analyseren en toegankelijk maken voor derden van
alle relevante octrooi-informatie;– het ontsluiten van alle opgeslagen informatie met betrekking tot
de diverse vormen van industriële eigendomsrechten en het klantvriendelijk
beschikbaar stellen daarvan;– het mede hiertoe actief aanbieden van moderne zoeksystemen aan
de onderscheiden doelgroepen;– het ontwikkelen en uitvoeren van trajecten voor de overdracht
van kennis;– het meewerken aan de verdere opzet en uitvoering van een Gemeenschapsoctrooi;– het via een systeem van kennisontsluiting en beleidsinteractie
onder meer leveren van input voor de beleidsvoorbereiding op het gebied van
innovatie;– het participeren in internationale organen. Dit in nauwe samenwerking
met het moederdepartement.Het Bureau I.E. onderscheidt de volgende productgroepen:• De behandeling van octrooiaanvragen;.• Het beheer van octrooien;• Informatieverstrekking;• Bevordering van het octrooibewustzijn;• Bijdragen aan beleidsvoorbereiding en overleg;• Kennisontsluiting en Beleidsinteractie.Het project «Innovatie door Octrooi-Informatie (IOI)» dat
in samenwerking met Syntens wordt uitgevoerd, is gestart in 2001. De effectmeting
die in 2004 is gehouden bij de deelnemers laat zien dat het project voor een laagdrempelige structuur zorgt en dat de octrooi-informatie daadwerkelijk
wordt gebruikt. Het project zal in gewijzigde vorm worden voortgezet tot tenminste
1 juli 2006.3. Doelmatigheid en doeltreffendheidTabel 1 doelmatigheids- en doeltreffendheidsindicatorenKritische succesfactoren KlantenPrestatie-indicatorRealisatie 2003Doelstelling 2005 Goede kwaliteit van diensten1 Inschrijving nieuwe wetaanvragen in het Octrooiregister binnen
19 maanden na indieningdatum.99,4%100%  2 Behandeling
nieuwheidsonderzoek binnen 10 maanden.99,0%100% Landelijk informatiepunt industriële eigendomsrechten
(met name octrooien)1 Percentage binnen tijdsperiode beschikbaar
gestelde informatiebronnen en beantwoorden klantvragen.99,0% 100% Optimale communicatie met klanten1 Elektronisch octrooiaanvragen
mogelijk maken in overleg met EOB.Project start 2004Afsluiting
voorjaar 2005Kritische succesfactoren OpdrachtgeverPrestatie-indicatorRealisatie 2003Doelstelling 2005 Uitstekende uitvoerder van de Rijksoctrooiwet1 Percentage van adviezen dat door de rechter
wordt overgenomen.100%100% 2 Foutenpercentage
van mutaties in Octrooiregister.0,5%Max. 1% Lage uitvoeringskosten1 Verwerking taakstelling/efficiencymaatregelen in
opdrachtsom.€ 0,7 mln (tot en met 2003)€ 3,1 mln (tot en met 2005) Kritische succesfactoren EigenaarPrestatie-indicatorRealisatie 2003Doelstelling 2005Goed functionerend agentschap1 Accountantsverklaring en toezichtverslag FEZ.Beide goedgekeurdBeide goedgekeurd Efficiënte uitvoering1 Reële tariefontwikkeling (rekeninghoudend met inflatie).0,9% daling ten opzichte van 2002reële
daling van 4% ten opzichte van 2004 (inclusief verwerking taakstelling)  2 Financieel resultaat ≥ 0€ 169 000€ 63 000Kritische succesfactoren PersoneelPrestatie-indicatorRealisatie 2003Doelstelling 2005 Aantrekkelijke en marktconcurrerende werkgever zijn
door professioneel Human Resource Management en moderne middelen1 Persoonlijke ontwikkelingsplannen voor alle medewerkersMet alle mede-werkers zijn afspraken gemaakt
over ontwikkeling/opleiding in 200490%  2 Opleidingskosten
als percentage van de loonsom1,9%2,0% 3 Ziekteverzuim5,7%Max. 5%4. Begroting van baten en lastenTabel 2 Begroting van baten en lasten voor het jaar 2005 het Bureau
I. E.(bedragen in € 1 000 20032004200420052006200720082009 RealisatieOntwerp-begrotingGeactua-liseerd     Baten        Opbrengst moederdepartement16 40416 35515 50714 33114 24114 08314 26414 448Taakstelling–––– 353– 442– 442– 442– 442 16 40416 35515 50713 97813 79913 64113 82214 006Opbrengst derden185314300200200100100100Rentebaten8370583535353535Buitengewone baten3–29–––––Mutatie onderhanden werk47– ––––– Dekking uren intern project archief292– –––––Totaal baten17 01416 73915 89414 21314 03413 77613 95714 141         Lasten        Apparaatkosten        *personele kosten8 7428 6998 0617 1186 7806 4876 5846 683*materiële kosten5 9806 7286 3065 9415 9325 9645 9966 029Rentelasten231723112610611579Afschrijvingskosten        *materieel6959047638309701 0651 1001 200*immaterieel––––––––Dotaties voorzieningen1 142100442250250100100100Buitengewone lasten–– –––––Totaal lasten16 58216 44815 59514 15013 95813 72213 89514 091         Saldo van baten en lasten4322912996376546250ToelichtingBatenOpbrengst moederdepartementHet Bureau I. E. verkrijgt zijn opbrengsten voornamelijk uit de opdrachten
van DG Ondernemen en Innovatie. De opbrengst is als volgt over de productgroepen
verdeeld.Tabel 2a Omzet moederdepartement per productgroep Bureau I. E.(bedragen
in € 1 000) 20032004200420052006200720082009 RealisatieOntwerpbegrotingGeactualiseerd     Activiteiten in verband met de behandeling van octrooi-aanvragen6 7725 8185 4375 0515 0194 9645 0285 092Activiteiten in verband met het beheer van octrooien3 4403 4372 8552 4532 4382 4112 4422 473 Activiteiten in verband met informatieve taken2 3882 1181 5701 5871 5771 5601 5801 600Bevorderen octrooibewustzijn3 0734 3234 3843 8963 8723 8293 8783 928Bijdragen aan beleids-voorbereiding en overleg8068191 4211 4441 4341 4181 4361 454Totaal producten16 47916 51515 66714 43114 34014 18214 36414 547 Overige opbrengst95– ––––– Verrekening van de omzet van derden– 170– 160– 160– 100– 100– 100– 100– 100Totaal16 40416 35515 50714 33114 24114 08314 26414 448De lagere omzet met ingang van 2005 is voornamelijk het gevolg van het
beëindigen van de werkzaamheden in het kader van de ROW 1910 (behandelen
octrooiaanvragen) en een tariefsverlaging als gevolg van de efficiencytaakstelling.Opbrengst derdenDit betreft enerzijds aan klanten van het Bureau I. E. in rekening gebrachte
diensten met betrekking tot fotokopieën, prints van octrooiliteratuur
en de opbrengst van abonnementen op het Hoofd-en het Bijblad bij De Industriële
Eigendom. Anderzijds betreft dit voor € 0,1 mln de vergoeding van
de opdracht voor het uitvoeren van werkzaamheden voor het Engelse Octrooibureau
(UKPO).RentebatenDe renteopbrengst is berekend op basis van het gemiddelde saldo op rekening
courant (1,2%) en het uitstaande depositosaldo (1,9%) bij de Rijkshoofdboekhouding
(RHB), tegen de rentepercentages en tarieven per 1 april 2004 van het
Ministerie van Financiën.LastenPersonele kostenDoor afname van de activiteiten zoals in tabel 2 onder «Opbrengst
moederdepartement» is vermeld en als gevolg van de reorganisatie daalt
de ambtelijke bezetting van het Bureau I. E. in 2005 met 8 fte. Bij de berekening
van de loonkosten is uitgegaan van een indexering in verband met CAO-ontwikkelingen
van 0% ten opzichte van 2004. Wel is rekening gehouden met een beperkte stijging
(met 1,5%) als gevolg van medewerkers, die nog niet aan het maximum van hun
salarisschaal zitten. Het aantal fte binnen het Bureau I. E. in 2005 is circa
130 ambtenaren. De gemiddelde loonkosten per fte zijn afgerond € 0,055
mln. Als gevolg van de huidige reorganisatie zal het personeelsbestand in
2006 verder afnemen, waarna in 2007 een structureel niveau bereikt wordt van
115 fte.Materiële kostenBij de berekening van de materiële kosten is uitgegaan van een indexatie
van de prijzen van 0,75%.De materiële kosten bestaan voor ongeveer 2/3 deel uit directe kosten
ten behoeve van de opdracht van DG Innovatie en Ondernemingsklimaat.Het Bureau I. E. is gehuisvest in het pand van het EOB. Voor het gebruik
van het pand worden huur- en servicekosten in rekening gebracht. De huisvestingskosten
van het Bureau I. E. in 2005 zullen ten opzichte van 2004 afnemen door de
afname van het aantal fte binnen het Bureau I.E. in het kader van de reorganisatie.
Ruimten die niet meer gebruikt worden zullen worden teruggeven aan het EOB.
Bij het EOB bestaan plannen om het huidige pand te vervangen door nieuwbouw.
Als gevolg hiervan zal het Bureau I. E. vanaf 2006 geconfronteerd worden met
hogere huisvestingskosten (inclusief inrichting).Tabel 3 Huisvestingskosten (bedragen in € 1 000)Huur550 Servicekosten huisvesting EOB753 Overige huisvestingskosten75 Totaal1 378RentelastenDe rentelasten betreffen de lasten, die voortvloeien uit de in 2002 afgesloten
lening bij het ministerie van Financiën ad € 0,66 mln. De lening
is verdeeld in twee bedragen: € 0,318 mln met een looptijd van drie
jaar en een rentepercentage van 3,35% en € 0,342 mln met een looptijd
van vijf jaar en een rentepercentage van 3,72%. Hierin zijn ook de rentelasten
verwerkt, die optreden bij een mogelijk beroep op de leenfaciliteiten in 2006
en 2007.AfschrijvingskostenDe afschrijvingstermijn van de materiële vaste activa is gelijk aan
de geschatte economische levensduur van de betreffende activa. Voor software
is de economische levensduur geschat op max. drie jaar, voor hardware is onderscheid
gemaakt tussen een economische levensduur van drie jaar (voor PC's, printers)
en vijf jaar (voor mainframes). Inventaris en technische installaties worden
afgeschreven in vijf jaar.Tabel 4 Afschrijvingskosten per groep materiële vaste activa
(bedragen in € 1 000)Inventaris en technische installaties139 Hardware478 Software213Totaal830Dotaties voorzieningenDe dotatie in 2005 ad € 0,25 mln betreft enerzijds een voorziening
arbeidsongeschiktheidskosten als gevolg van een op de balansdatum bestaande
verplichting tot het doorbetalen van loonkosten aan medewerkers,
die (gedeeltelijk) langdurig ziek zijn. Anderzijds betreft dit kosten die
samenhangen met de gevolgen van de reorganisatie.Saldo van baten en lastenHet positieve saldo van baten en lasten wordt toegevoegd aan de exploitatiereserve
met een maximum van 5% van de gemiddelde omzet over de afgelopen drie jaar.
Het saldo boven het maximum wordt verplicht afgedragen aan het moederdepartement.5. VermogensontwikkelingOnderstaande tabel geeft inzicht in de meerjarige vermogensontwikkeling
van het Bureau I. E.Tabel 5 Overzicht Vermogensontwikkeling het Bureau I. E.(bedragen
in € 1 000) 20032004200520062007200820091Eigen vermogen per
1 januari*7389968417857367006962Saldo van baten en lasten43229963765462503aUitkering aan moederdepartement– 174– 454– 119– 125– 90– 66– 493bBijdrage moederdepartement ter versterking
van eigen vermogen       3cOverige mutaties       3Totaal directe mutaties in eigen vermogen       4Eigen vermogen per
31 december (1+2+3)*996841785736700696697* Inclusief afdracht aan moederdepartement in verband met maximum exploitatiereserve.6. KasstroomoverzichtTabel 6 Kasstroomoverzicht 2005 het Bureau I. E.(bedragen in € 1 000) 2003200420052006200720082009 Realisatie      1.Rekening courant
RIC 1 januari (incl. deposito)3 6685 0733 5132 4752 8452 6501 364        2.Totaal operationele kasstroom2 2862032557116347931 091        3a.-/- totaal investeringen– 533– 1 135– 1 000– 1 200– 1 900– 1 000– 1 0003b.+ totaal boekwaarde desinvesteringen–––––––3.Totaal investeringskasstroom– 533– 1 135– 1 000– 1 200– 1 900– 1 000– 1 000        4a.-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement– 174– 454– 119– 125– 90– 66– 494b.+ eenmalige storting door moederdepartement–––––––4c.-/- aflossing op leningen– 174– 174– 174– 216– 739– 1 013– 1 1804d.+ beroep op leenfaciliteit0001 2001 900004.Totaal financieringskasstroom– 348– 628– 2938591 071– 1 079– 1 229        5.Rekening courant
RIC 31 december (incl. deposito)5 0733 5132 4752 8452 6501 364226(=1+2+3+4) (maximale roodstand 0,5 mln euro)       Het kasstroomoverzicht geeft een analyse van de liquiditeitsontwikkeling.Operationele kasstroomDe operationele kasstroom bestaat uit het geraamde saldo van baten en
lasten, gecorrigeerd voor afschrijvingen en mutaties in de voorzieningen en
het werkkapitaal.InvesteringskasstroomDe investeringen in 2005 hebben voornamelijk betrekking op de aankoop
van hardware en software (€ 0,75 mln) en de herinrichting van werkplekken
(€ 0,25 mln). De hogere investeringen in 2006 en 2007 hebben betrekking
op de inrichting van mogelijk nieuwe huisvesting. Vanaf 2008 zullen de investeringen
weer op het normale niveau liggen.FinancieringskasstroomVoor de financiering van de investeringen in 2005 wordt geen beroep gedaan
op de leenfaciliteit. In 2006 en 2007 verwacht het Bureau I. E. wel een beroep
te doen op de leenfaciliteit in verband met de nieuwbouw in Rijswijk. Uit
oogpunt van goed kasbeheer zal getracht worden dit zoveel mogelijk uit eigen
middelen te financieren.De uitkeringen aan het moederdepartement zijn enerzijds resultaatuitkeringen
die voortvloeien uit de efficiency- en inhuurtaakstelling. Met ingang van
2005 worden taakstellingen verwerkt in de tarieven en niet meer aan het moederdepartement
uitgekeerd. Anderzijds betreft het afroming van het eigen vermogen teneinde
binnen de 5% normering van het eigen vermogen te blijven.TELECOM1 MissieDe missie van Agentschap Telecom luidt als volgt:Het verruimen en optimaliseren van het elektronische
communicatiedomeinOnder verruimen en optimaliseren van het elektronische communicatiedomein
wordt primair het opheffen van schaarste verstaan en secundair het redelijk
verdelen van de resterende schaarste.2. Taken, producten en dienstenBinnen het kader van de missie vervult Agentschap Telecom de volgende
hoofdtaken:• het creëren van frequentieruimte;• het toewijzen van frequentieruimte;• het beschermen van frequentieruimte;• uitvoering van het Nationaal Antennebeleid.De producten van het Agentschap Telecom bestaan voornamelijk uit het verlenen
van vergunningen (ruim 110 000 in 2005) voor het gebruik van het frequentiespectrum
en hiertoe behorende apparatuur. De meeste vergunningen worden verleend voor
mobiele communicatie (65%). Daarnaast worden examens afgenomen (12 600
in 2005), verklaringen, keuringen en erkenningen afgegeven (19 in 2005) en
randapparatuur verstrekt (83 000 in 2005).3. Doelmatigheid en doeltreffendheidDe doelmatigheid en doeltreffendheid van Agentschap Telecom zijn zichtbaar
door de ontwikkeling in de tijd van de volgende prestatie-indicatoren (tabel
1).Tabel 1 Doelmatigheid en doeltreffendheidKritische succesfactoren klantenPrestatie-indicatorRealisatie 2003Doelstelling 2005 Goede kwaliteit van diensten 1 Doorlooptijden vergunningverlening binnen wettelijke termijnen95%100% 2 Doorlooptijden
buitenlandse coördinatieverzoeken binnen wettelijke termijnen–100%  3 Reactietijd
storingsklachten binnen wettelijke termijnen    a. klachten
van levensbelang100%100%  b. klachten
van maatschappelijk/economisch belang100%100% c. klachten
van individueel belang100%100% 4 Nalevingmetingen    a. ATIS*82%80% b. EMC**n.v.t.80% c. R&TTE***31%80% d. Pleziervaartn.v.t.80%  5 % calls
antennebeleid afgehandeld binnen vijf werkdagen95%95% 6 Klanttevredenheid6,7****7Kritische succesfactoren opdrachtgeverPrestatie-indicatorRealisatie 2003Doelstelling 2005 Uitstekende uitvoerder van het telecommunicatiebeleid1 Tevredenheid opdrachtgever–7 Kritische succesfactoren eigenaarPrestatie-indicatorRealisatie 2003Doelstelling 2005 Goed functionerend agentschap1 Goedkeurende accountantsverklaring en positief toezichtverslag
FEZ.GerealiseerdGerealiseerd.Efficiënte uitvoering2 Kostendekking van 100% in meerjarig perspectief97%100% Kritische succesfactoren interne organisatiePrestatie-indicatorRealisatie 2003 Doelstelling 2005 Deskundig en gemotiveerd personeel1 Persoonlijke ontwikkelingsplannen voor alle medewerkers90%100%  2 Opleidingskosten
als percentage van de loonsom1,9%3%  3 Ziekteverzuim5,7%max 5%* Automatic Transmitter Identification System** Elektromagnetische Comptabiliteit*** Radio Terminal Telecommunication Equipment**** De klanttevredenheid is in 2002 gemeten en wordt weer in 2005 gemeten.4. Begroting van baten en lastenTabel 2 Begroting van baten en lasten voor het jaar 2005 Agentschap
Telecom(bedragen in € 1 000) 20032004200420052006200720082009 RealisatieOntwerpbegrotingGeactualiseerd     Baten        Opbrengst productgroepen24 81626 63623 25723 72224 19724 68125 17425 678Opbrengst moederdepartement5 9444 2534 2525 3515 3515 3515 3514 883Rentebaten1672271002525252525Diversen1 390113883770770770770770Overige opbrengsten611       Totaal Baten32 92831 22928 49229 86830 34330 82731 32031 356         Lasten        Apparaatkosten        *personele kosten20 01518 54318 36718 38417 60017 75018 00018 384*materiële kosten9 3478 8288 0308 0738 1037 9047 9047 904Rentelasten478718604703710733538538Afschrijvingskosten        *materieel3 5663 3483 4554 0214 0614 1933 8213 821*immaterieel 1 082      Dotaties voorzieningen1 208200161161161161161161Totaal lasten34 61432 72030 61731 34230 63530 74130 42430 808         Saldo van baten en lasten– 1 686– 1 491– 2 125– 1 474– 29286896548BatenOpbrengst productgroepenDe opbrengst is als volgt onderverdeeld naar productgroepen:Tabel 3 Omzet naar productgroep (bedragen in € 1 000) 20032004200420052006200720082009 RealisatieOntwerpbegrotingGeactualiseerd              Vaste verbindingen2 1022 7541 8641 9011 9391 97820182 058Mobiele communicatie10 30011 5018 2898 4558 6248 7968 9729 152Mobiele openbare telefonie1 6341 8941 6381 6711 7041 7381 7731 808Radiodeterminatie371560398406414422431439Radiozendamateurs930670599611623636648661Omroep4 8516 0105 5745 6855 7995 9156 0336 154Examens226303278284289295301307Verlengingen  151154157160163167Afgifte verklaringen, keuringen en erkenningen4188666667Randapparatuur2 3872 7572 4072 4552 5042 5542 6052 658         New Skies Satellites105 100102104106108110Defensie1 341 1 3411 3681 3951 4231 4521 481Luchtvaartverkeersleiding NL456 456465474484494503 Korps Landelijke Politiediensten109 120122125127130132BZK (C 2000)  363737383940         Totaal24 81626 63623 25723 72224 19724 68125 17425 678Opbrengst moederdepartementDe opbrengst moederdepartement bestaat met name uit een bijdrage in de
kosten van bezwaar en beroep, repressieve handhaving, bevoegd aftappen, het
Nationaal Antennebureau (NaBu) en compensatie van de rente die moet worden
betaald voor het beroep op de leenfaciliteit. Deze kosten mogen wettelijk
niet worden doorgerekend in de tarieven. De realisatie in 2003 was hoger door
met name de vergoeding voor de kosten in verband met de herverdeling van omroepfrequenties.
In de raming vanaf 2005 zijn opdrachten voor beleidsondersteunende activiteiten
meegenomen (€ 1,3 mln).RentebatenOver het saldo van Agentschap Telecom op de rekening courant bij het Ministerie
van Financiën wordt rente ontvangen. In deze begroting is uitgegaan van
een rentepercentage van 2,0%.DiversenDe diverse baten bestaan uit opbrengsten in het kader van aan New Skies
Satellites (NSS) doorbelaste kosten die de International Telecommunications
Union (ITU) maakt voor het verkrijgen en registreren van frequentieruimte
voor satellietnetwerken.LastenPersonele kostenDe mogelijke effecten van het reorganisatietraject zijn nog niet geheel
inzichtelijk. Vooralsnog wordt de verwachte gemiddelde bezetting voor 2005
geraamd op het niveau van 2004: 340 FTE (329 FTE ambtelijk personeel en 11
FTE inhuur). De gemiddelde loonkosten per FTE zullen in 2005 € 49 500
bedragen. De gemiddelde loonkosten voor inhuur zijn begroot op circa € 72 000
per FTE.Materiële kostenDe materiële kosten hebben betrekking op de huisvesting en andere
algemene kosten die Agentschap Telecom maakt voor de uitvoering van het beleid.
Deze kosten zullen in 2005 nagenoeg gelijk blijven aan het niveau van 2004
waarbij vooralsnog onduidelijk is wat de hoogte van de huisvestingskosten
zal zijn. Lopende het jaar 2004 worden reorganisatiebesluiten genomen die
mogelijk effect hebben op de huidige locaties. De huisvestingskosten in 2005
bedragen circa € 2,2 mln.RentelastenDe rentelasten hebben betrekking op de vergoeding die Agentschap Telecom
betaalt voor leningen bij het Ministerie van Financiën om de investeringen
in vaste activa te financieren. In deze begroting is uitgegaan van een rentepercentage
van 4,5%.AfschrijvingskostenDe afschrijvingskosten worden onderverdeeld in materiële en immateriële
afschrijvingskosten. Het immateriële gedeelte heeft betrekking op software
ontwikkeld in eigen beheer. Als gevolg van bezuinigingen en gewijzigde uitgangspunten
voor activering worden geen immateriële afschrijvingskosten verwacht
voor de komende jaren.De afschrijvingstermijnen zijn:Inrichtingen en verbouwingen 10 jaarApparatuur 4 tot 10 jaarKantoorinventaris 5 tot 10 jaarHard- en software 3 tot 4 jaarVervoermiddelen 5 jaarDotaties voorzieningenDe dotaties voorzieningen bestaan uit voorzieningen garantieverplichtingen,
dubieuze debiteuren en de assurantie eigen risico.Saldo van baten en lastenOver de komende jaren worden negatieve resultaten voorzien. De negatieve
resultaten worden ten laste van het eigen vermogen gebracht. Daarmee wordt
invulling gegeven aan het beleid van het Ministerie van Financiën het
eigen vermogen af te bouwen tot een maximum van 5% over de gemiddelde omzet
van de laatste drie jaren. In 2005 zal aan de opdracht voldaan zijn. Vanaf
dat jaar zullen de lasten in lijn moeten lopen met de opbrengsten. Hiertoe
worden al in 2004 de nodige maatregelen genomen. Deze maatregelen behelzen
onder andere het doorvoeren van een reorganisatie en uitvoeren van een onderzoek
naar mogelijke toekomstige financieringsvormen van de taken van Agentschap
Telecom.5. VermogensontwikkelingOnderstaande tabel geeft inzicht in het begrote verloop van het vermogen
van Agentschap Telecom.Tabel 4 Overzicht vermogensontwikkeling (bedragen in € 1 000) 20032004200420052006200720082009 RealisatieOntwerp-begrotingGeactua-liseerd              1Eigen vermogen per
1 januari5 6032 4083 9171 792318261121 008         2saldo van baten en
lasten*– 1 686– 1 491– 2 125– 1 474– 29286896548         3directe mutaties
in het eigen vermogen:        3auitkering aan moederdepartement        3bbijdrage moederdepartement ter versterking
EV        3coverige mutaties                 Eigen vermogen per 31 december**3 9179171 792318261121 0081 556* Inclusief onverdeeld resultaat.** Inclusief verdeeld resultaat 2002 en 2003 in beginstand van 2003 en
geactualiseerd 2004, overige beginstanden inclusief verwachte resultaten.Agentschap Telecom stelt de jaarrekening op vóór resultaatbestemming.
In het daarop volgende jaar wordt het resultaat verdeeld conform de door de
Secretaris-Generaal van EZ goedgekeurde resultaatbestemming. Het eigen vermogen
per 1 januari bevat het onverdeelde resultaat van het voorgaande boekjaar
en het eigen vermogen per 31 december bevat het onverdeelde resultaat
van het huidige boekjaar.In het risicobeleid van Agentschap Telecom wordt aangeven welke risico's
Agentschap Telecom heeft geïnventariseerd, welke beheersmaatregelen hiervoor
zijn getroffen waarbij onder andere financiële dekking uit voorzieningen
dan wel exploitatiereserve is gecreëerd.6. KasstroomoverzichtHet kasstroomoverzicht geeft een analyse van de liquiditeitsontwikkeling.Tabel 5 Kasstroomoverzicht (bedragen in € 1 000) 20032004200420052006200720082009 RealisatieOntwerp-begrotingGeactua-liseerd              1.Rekening courant
RIC en overige liquide middelen per 1 januari (incl. deposito)7 9842 8725 3574 4352 9482 8212 8553 540         2. Totaal operationele
kasstroom1 6783 4891 8802 0973 8194 3294 7674 419         3a.-/- totaal investeringen– 1 761– 5 185– 6 258– 4 995– 4 000– 4 300– 4 300– 4 300 3b.+ totaal boekwaarde desinvesteringen        3.Totaal investeringskasstroom– 1 761– 5 185– 6 258– 4 995– 4 000– 4 300– 4 300– 4 300         4a.-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement        4b.+ eenmalige storting door moederdepartement        4c.-/- aflossing op leningen– 2 544– 3 000– 2 802– 3 584– 3 946– 4 295– 4 082– 4 081 4d.+ beroep op leenfaciliteit 5 1856 2584 9954 0004 3004 3004 3004. Totaal financieringskasstroom– 2 5442 1853 4561 411545218219         5. Rekening courant RIC en overige liquide
middelen per 31 december (incl. deposito)5 3573 3614 4352 9482 8212 8553 5403 878ToelichtingHet kasstroomoverzicht geeft een analyse van de liquiditeitsontwikkeling.Operationele kasstroomDe operationele kasstroom bestaat uit het geraamde saldo van baten en
lasten, gecorrigeerd voor afschrijvingen en mutaties in de voorzieningen en
het werkkapitaal.InvesteringskasstroomIn 2005 zal naar verwachting circa € 5,0 mln worden geïnvesteerd
in materiële vaste activa. De investeringen hebben vooral betrekking
op hard- en software, apparatuur en vervoermiddelen. Voor hard- en software
geldt dat het grootste deel besteed wordt aan de vervanging van specifieke
automatiseringssystemenFinancieringskasstroom• Aflossing op leningenNaar aanleiding van omzetting van het eigen vermogen in vreemd vermogen
is in 2000 een lening verstrekt door het Ministerie van Financiën ad € 9,4
mln, met een totale looptijd van 8 jaar. De laatste aflossing vindt derhalve
plaats in 2007. Op de lening is in 2000, 2001, 2002 en 2003 in totaal € 7,4
mln afgelost. In 2005 wordt een bedrag van € 0,4 mln afgelost. De aflossing van de investeringsleningen, variërend van 4 tot 10
jaar, zal € 3,2 mln bedragen in 2005. De in rekening gebrachte rentepercentages
variëren van 3,55% tot 5,00%.• Beroep op leenfaciliteitVoor 2005 is een lening van € 5,0 mln noodzakelijk om de benodigde
investeringen te kunnen verrichten. Zonder deze lening zal het rekening courant
een negatief saldo vertonen.5. VERDIEPINGSBIJLAGEIn deze verdiepingsbijlage bij de EZ-begroting 2005 vindt u per beleidsartikel
een toelichting op de majeure beleidsmatige mutaties, voorzover deze niet
reeds zijn opgenomen in de eerste suppletore begroting 2004. Als uitgangspunt
voor de toe te lichten mutaties worden de verplichtingenmutaties genomen omdat
het EZ-beleid in eerste instantie tot uitdrukking komt in het aangaan van
verplichtingen. De kasuitgaven zijn daarna volgend, waarbij kasbetalingen
veelal gespreid over meerdere jaren plaatsvinden. Hierdoor bestaat er meestal
een verschil tussen de verplichtingenmutatie en de uitgavenmutatie. Tevens
worden de belangrijkste ontvangstenmutaties toegelicht.Zoals in de leeswijzer is aangegeven, is de artikelstructuur met ingang
van 2005 gewijzigd. In de tabellen «Budgettaire gevolgen van beleid»
die zijn opgenomen in de beleidsartikelen, zijn ten behoeve van de meerjarige
inzichtelijkheid de beleidsbudgetten voor de jaren 2003 en 2004 ook herrekend
naar de nieuwe artikelstructuur. In deze verdiepingsbijlage wordt voor de
jaren 2003 en 2004 voor de volledigheid echter aangesloten bij de desbetreffende
formele begrotingen. Een uitgebreide was-wordt-tabel vindt u in de bijlage.Artikel 1 Goed funcionerende economie en markten in Nederland
en EurpaOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  90 93690 07985 51485 09385 093 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  12 213– 4 426– 4 217– 3 784– 3 409 Nieuwe mutaties  1 332– 20 377– 14 644– 14 994– 14 994 1.Uitbreiding Nma  6742 7006 8006 8006 800 2.BudgetoverhevelingStadsverwarmingsprojecten   – 29 500– 29 500– 29 500– 29 500 3.Budgetoverhevelingpersoneel
en O&O van AEP en EIS   4 6535 0134 6684 668 4.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties  6581 7703 0433 0383 038 Stand ontwerp-begroting 200532 76697 093104 48165 27666 65366 31566 69067 052Waarvan nog te betalen18 94392 532104 24465 00066 38266 04466 44066 829Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 92 65089 61585 55485 05985 198 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 12 409– 4 426– 4 217– 3 784– 3 409 Nieuwe mutaties 1 359– 21 549– 14 913– 14 886– 14 957 Stand ontwerp-begroting 2005102 804106 41863 64066 42466 38966 83267 258w.v. Algemeen9 3797 85712 51514 07313 67313 79214 098w.v. C. Versterken van concurrentie op
Nederlandse markten57 91852 74150 84151 33451 29151 35051 412w.v. D. Versterken van de positie van de consument  2841 0171 4251 6901 748w.v. Bevorderen van concurrentiemechanismen
in netwerksectoren(oud)34 52845 400     w.v. Verlagen van administratieve
lasten(oud)979420     Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 118 753118 137118 137118 137118 137 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 782– 53 218– 73 218– 83 218– 83 218 Nieuwe mutaties – 75 00050 00025 000   5. Boetes Nma – 75 00050 00025 000   Stand ontwerp-begroting 2005120 36444 535114 91969 91934 91934 91924 919Toelichting mutaties1. Vanwege extra taken door (Europese) regelgeving en de wens van de Tweede
Kamer om de handhaving van de mededingingswet verder te versterken, wordt
de NMa uitgebreid. Daarnaast is versterking van de juridische capaciteit noodzakelijk
vanwege de toename van rechtszaken ten gevolge van NMa-boetes.2. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van de tegemoetkoming stadsverwarmingsprojecten
van artikel 1 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.3. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van personeel en onderzoeks-
en ontwikkelingsbudgetten van de directies Algemene Economische Politiek (AEP,
voorheen artikel 21) en Europese Integratie en Strategie (EIS, voorheen artikel
5) in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.5. Een deel van de oorspronkelijk voor 2004 geraamde ontvangsten wordt
nu in 2005 en 2006 geraamd.Artikel 2 Bevorderen van innovatiekrachtOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  418 475372 893366 724386 832384 750 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  293 0986 04637 14473 65893 976 Nieuwe mutaties  16 63348 46046 24324 89811 236 1.Kennisenveloppe   23 95029 72412 576– 5 124 2.Fes-bijdrage Innovatiesubsidie
Samenwerkingsprojecten  9 8129 8129 8129 8129 812 3.Vermogensnormering NIVR   4 6094 5164 4034 280 4.Scholingsimpuls   3 586    5.Pensioenen EOB  1 2001 6002 1002 6003 200 6.Apparaattaakstelling
Balkenende II    – 2 500– 2 500– 2 500 7.NLR  2 130     8.BudgetoverhevelingScholingsimpuls   – 3 586    9.BudgetoverhevelingNML,
Employability   – 1 064– 876– 874– 874 10.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties  3 4919 5533 467– 1 1192 442 Stand ontwerp-begroting 20051 004 625495 426728 206427 399450 111485 388489 962488 552Waarvan nog te betalen891 875466 430713 590415 657439 386472 507476 654475 974Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 506 484484 380448 216468 551445 869 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 – 10 87515 89768 517111 090121 579 Nieuwe mutaties 11 10028 89914 849– 6 273– 17 494 Stand ontwerp-begroting 2005552 602484 509529 176531 582573 368549 954551 786w.v. Algemeen46 64647 25247 76245 92347 02652 65747 768w.v. A. Kennisbescherming  2 62319 95017 95018 29618 642w.v. B. Meer starters die
technologische kennis ontwikkelen en benutten  6 32413 11525 54731 24730 556w.v. C. Meer toepassing van kennis in het MKB  11 13838 55237 73438 11637 691w.v. D. Meer ontwikkeling en benutting technologische
kennis door bedrijven  8 83730 76069 74786 54285 601w.v. E. Versterken gezamenlijke kennisbasis  56 918167 529199 916225 178236 668w.v. Infrastructuur voor innovatie(oud)164 995144 094143 99853 98044 59421 59817 458w.v. Ontwikkeling van innovatie in
de markt (oud)254 909275 491249 983161 693130 78975 76277 402w.v. Excellente basis ICT(oud)86 05217 6721 5938065558 Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 124 25397 43891 17086 46283 770 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 37 05720 86034 63636 55127 946 Nieuwe mutaties – 13 06417 0769 0769 0769 076 11.Twinning – 15 882     12.Fes-bijdrage Innovatiesubsidie
Samenwerkingsprojecten 9 0759 0769 0769 0769 076 13.Kasschuif – 8 0008 000    14.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties 1 743     Stand ontwerp-begroting 2005183 689148 246135 374134 882132 089120 792142 157Toelichting mutaties1. De bij Voorjaarsnota 2004 toegevoegde middelen voor de kennisenveloppe
worden aangewend voor beleid ter vergroting van het aantal nieuwe bedrijven
dat technologische kennis ontwikkelt en benut en voor de smartmix. Om voor
de toegezegde beleidsactiviteiten verplichtingen te kunnen aangaan, is het
noodzakelijk verplichtingenbudget naar voren te halen uit latere jaren.2. en 12. Vanuit het Fonds Economische Structuurversterking (Fes) is een
bijdrage voor de periode 2004 tot en met 2008 verleend voor de regeling Innovatiesubsidie
Samenwerkingsprojecten (IS). Het betreft de meerjarige doorwerking van een
toezegging uit de Investeringsimpuls 1998 voor het EET-programma dat in de
IS-regeling is opgegaan.3. Bij Voorjaarsnota 2004 heeft het kabinet in het kader van een rijksbrede
actie tot afroming van vermogens van ZBO's besloten het Revolving Fund van
het NIVR met € 20 mln af te romen. Dit betreft een administratieve
aangelegenheid die de beleidsruimte van het NIVR ongemoeid laat. Het bedrag
komt inclusief rentevergoeding verdeeld over een periode van 5 jaar terug
op de EZ-begroting en blijft beschikbaar voor lucht- en ruimtevaartbeleid.4. Voor de regeling scholingsimpuls worden in toenemende mate goede projectvoorstellen
ingediend. Voor de laatste tenders in 2005 worden daarom middelen uit voorgaande
jaren beschikbaar gesteld. Hierdoor kunnen meer branches gebruik maken van
de mogelijkheid tot innovatieve scholingstrajecten en wordt het effect van
de regeling vergroot.5. Op grond van de Pension Regulations krijgen alle gepensioneerde medewerkers
van het Europees Octrooibureau (EOB) de door hen betaalde belasting terug.
De in Nederland wonende oud-medewerkers krijgen derhalve de aan de Nederlandse
Belastingdienst afgedragen belasting terug. Omdat het EOB inmiddels circa
25 jaar bestaat en het aantal gepensioneerden vanwege het ouder wordende personeelsbestand
navenant stijgt, nemen de uitgaven toe.6. Door de reorganisatie van het Bureau voor de Industriële Eigendom
(BIE) dalen de uitvoeringskosten van het BIE. Hiermee wordt een deel van de
apparaattaakstellingen van het kabinet Balkenende II ingevuld.7. Met ingang van het jaar 2004 zal de opdrachtverlening aan hetNederlands
Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) voorafgaand aan het uitvoeringsjaar
worden verstrekt. In verband hiermee is in 2004 eenmalig een dubbel verplichtingenbudget
benodigd. De mutatie is derhalve technisch en heeft geen beleidsmatige gevolgen.8. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van de Scholingsimpuls van
artikel 2 naar artikel 3 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.9. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van NML en Employability
van artikel 2 naar artikel 3 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.11. Uit hoofde van de overdracht van het beheer van de staatsdeelneming
Twinning aan het Ministerie van Financiën worden de ontvangsten Twinning
niet meer op de begroting van EZ geraamd.13. De voorgestelde mutatie houdt verband met een bijstelling van het
verwachte betaalritme op basis van de huidige voortgang van de projecten in
het kader van het Besluit subsidies investering en kennisinfrastructuur (Bsik).Artikel 3 Een concurrerend ondernemingsklimaatOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  556 013559 692564 143582 694586 894 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  119 00279 2719 749– 251– 251 Nieuwe mutaties  1 930148 041– 16 009– 29 857– 28 576 1. Verplichtingen GSB in
2005 aangaan   150 600– 19 000– 32 900– 32 900 2. Spreiding procesgeld GSB   – 8 000200020002000 3. BudgetoverhevelingScholingsimpuls   3 586    4. BudgetoverhevelingPIA   – 1 026    5. BudgetoverhevelingNML,
Employability   864676674674 6. Overige beleidsmatig niet-relevante
mutaties  1 9302 0173153691 650 Stand ontwerp-begroting 20051 710 617601 193676 945787 004557 883552 586558 067556 881Waarvan nog te betalen655 967268 401238 061347 967187 725182 397186 424185 271Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 318 898260 764223 196223 224227 071 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 29 42628 0867 0507321 777 Nieuwe mutaties – 18 745– 8 7034 50216 65126 813 Stand ontwerp-begroting 2005333 847329 579280 147234 748240 607255 661248 914w.v. Algemeen34 92630 97924 23523 84723 65522 19121 276w.v. A. Zorgen voor aantrekkelijke regio's
en steden om te kunnen ondernemen221 376206 033182 477168 432185 610204 790199 614w.v. B. Meer en beter ondernemerschap34 15325 91923 27021 24719 88221 26920 138w.v. C. Aantrekken van buitenlandse
investeringen43 39266 64840 16511 22211 4607 4117 886w.v. D. Bevorderen van een Level Playing Field  10 00010 000   Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 27 87624 31519 62315 74518 145 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 4 4082 5002 5002 5002 500 Stand ontwerp-begroting 200541 58432 28426 81522 12318 24520 64520 645Toelichting mutaties1. Net als bij de eerste convenantperiode voor het Grote Steden Beleid,
zal ook het budget voor de tweede convenantperiode (2005 tot en met 2010)
in één keer worden verplicht aan de steden aan het begin van
de periode. De totale verplichtingenruimte voor de tweede convenantperiode
wordt derhalve naar 2005 verschoven.2. Bij de totstandkoming van het EZ Beleidskader GSB is besloten om per
jaar € 2 mln van het totaalbudget te reserveren als «procesgeld»
voor bijzondere initiatieven, bijvoorbeeld kansen binnen de steden. Met deze
mutatie worden de in 2005 beschikbare middelen gespreid over de jaren 2005
tot en met 2009.3. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van de Scholingsimpuls van
artikel 2 naar artikel 3 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.4. De mutatie betreft de budgetoverheveling van PIA van artikel 3 naar
artikel 21 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.5. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van NML en Employability
van artikel 2 naar artikel 3 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.Artikel 4 Doelmatige en duurzame energiehuishoudingOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  331 026153 538132 890135 574170 020 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  – 26 71446– 5 748– 646– 539 Nieuwe mutaties  9 823131 402116 300119 310119 203 1.Actualisatie/ombuiging
JI  8 98721 8272 952 – 107 2.Voorraadheffing
aardolieproducten   – 10 000– 6 000   3.BudgetoverhevelingCOVA artikel
6   81 99881 99881 99881 998 4.BudgetoverhevelingStadsverwarmingsprojecten artikel
1   29 50029 50029 50029 500 5.Budgetoverhevelingpersoneel
en materieel SodM artikel 7   4 0863 9323 8033 803 6.BudgetoverhevelingO&O
Bodembeheer artikel 7   2 2102 2102 3052 305 7.Budgetoverhevelingpersoneel
Energie artikel 7   1 2281 2211 2211 221 8.BudgetoverhevelingMijnschadestichting artikel
7   91919191 9.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties  836462396392392 Stand ontwerp-begroting 2005492 428229 026314 135284 986243 442254 238288 684256 238 Waarvan nog te betalen293 077162 550305 239277 405238 098248 639282 984250 549Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 179 831190 916185 148194 836309 451 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 – 45 230– 32 914– 30 27611 515– 14 513 Nieuwe mutaties 59 49395 134106 139106 9703 143 Stand ontwerp-begroting 2005197 095194 094253 136261 011290 291298 081315 350w.v. Algemeen72 76190 99642 62135 81934 98440 35145 966w.v. A. Optimale ordening en werking van de energiemarkten  29 50029 50029 50029 50029 500w.v. B. Duurzameenergiehuishouding124 334103 098101 580112 411136 560138 983150 637w.v. C. Handhaving niveau voorzieningszekerheid  79 43583 28189 24789 24789 247Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 11 49511 49511 49511 49511 495 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 3 511– 5 205– 3 681– 3 696– 5 191 Nieuwe mutaties – 2 0002 617 3592 327 3592 128 3592 216 359 10.Aanpassing raming
aardgasbaten  380 000264 000263 000234 000 11.Voorraadheffing
aardolieproducten  – 10 000– 6 000   12.Kasschuif BSIK – 2 0002 000    13.Ontvangstoverheveling
aardgasbaten, mijnwinning en Gasunie artikel 7  3 650 0003 350 0003 000 0003 200 000 14.Ontvangstoverheveling
bijdrage Fes artikel 7  – 1 488 0001 364 000– 1 218 000– 1 301 000 15.Ontvangstoverheveling
ontvangsten COVA artikel 6  81 99881 99881 99881 998 16.Ontvangstoverheveling
Zoutwinning  1 3611 3611 3611 361 Stand ontwerp-begroting 200544 01313 0062 623 6492 335 1732 136 1582 222 6632 374 152Toelichting mutaties1. Dit betreft de actualisatie van de raming voor Joint Implementation
en een neerwaartse aanpassing van de raming vanwege een lagere prijs per ton
CO2-reductie (van € 10 naar € 6).2. en 11. Dit betreft het besluit tijdelijke verlaging van de voorraadheffing
op aardolieproducten. Het besluit geeft uitvoering aan de mogelijkheid van
artikel 22 van de wet Voorraadvorming aardolieproducten 2001 om de voorraadheffing
bij algemene maatregel van bestuur te verlagen. Reden voor de verlaging vormt
de begroting van de Stichting centraal orgaan voorraadvorming aardolie (COVA),
waaruit blijkt dat de inkomsten uit de voorraadheffing hoger zijn dan de uitgaven.10. Deze mutatie betreft een ophoging van de raming ontvangsten uit aargasbaten
vanwege gewijzigde inzichten. Een eerdere aanpassing van de raming aardgasbaten
vanwege gewijzigde inzichten staat op artikel 7 waar de aardgasbaten waren
geraamd voor de wijzigingen van de begrotingsindeling.12. De voorgestelde mutatie houdt verband met een bijstelling van het
verwachte betaalritme op basis van de huidige voortgang van de projecten in
het kader van het Besluit Subsidies Investering Kennisinfrastructuur (Bsik).De mutaties 3, 4, 5, 6, 7, 8, 13, 14 en 15 betreffen budget- en ontvangstoverhevelingen
in het kader van de nieuwe begrotingsindeling. Artikel 5 Internationale economische betrekkingenOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  151 289140 628140 718140 709140 709 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  16 087– 4 913– 5 250– 4 843– 4 843 Nieuwe mutaties  2 359– 2 469– 2 470– 2 470– 2 470 1.Inzet eindejaarsmarge
HGIS voor Aichi  2 000     2.Budgetoverhevelingpersoneel
en O&O EIS   – 2 130– 2 130– 2 130– 2 130 3.Overige beleidsmatig niet-relevante
mutaties  359– 339340– 340– 340 Stand ontwerp-begroting 2005665 382210 740169 735133 246132 998133 396133 396133 396 Waarvan nog te betalen226 727139 082152 625118 842118 804118 595117 914117 803Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 147 899134 089128 222126 453127 114 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 7 7382 9972 990408532 Nieuwe mutaties 2 094– 1 630– 2 430– 2 414– 2 390 Stand ontwerp-begroting 2005184 604157 731135 456128 782124 447125 256125 139w.v. Algemeen10 78513 5808 0168 0538 0088 0088 113w.v. B. Vrijmaking internationale handels-
en investeringsverkeer4 7174 1384 0833 8523 8523 8523 852w.v. C. Bevorderen van internationaal ondernemen166 109140 013123 357116 877112 587113 396113 174w.v. Europese interne
markt(oud)2 993      Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 1 8151 8151 8151 8151 815 Stand ontwerp-begroting 200513 2211 8151 8151 8151 8151 8151 815Toelichting mutaties1. Uit de eindejaarsmarge 2003 van het non-ODA HGIS-budget wordt € 2
mln beschikbaar gesteld voor de financiering van de Nederlandse bijdrage aan
de Wereldtentoonstelling 2005 in Aichi.2. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van personeel en onderzoeksbudget
van de directie Europese Integratie en Strategie (EIS) van artikel 5 naar
artikel 1 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.Artikel 6 Vitale belangen ten tijde van crisesOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  82 45882 45882 45882 45882 458 Nieuwe mutaties  – 3 997– 82 458– 82 458– 82 458– 82 458 1.Voorraadheffing
aardolieproducten  – 4 000     2.BudgetoverhevelingCOVA   – 81 998– 81 998– 81 998– 81 998 3.Budgetoverhevelingpersoneel crisisbeheersing  – 264– 264– 264– 264– 264 4.Budgetoverhevelingalgemene crisisbeheersing  – 200– 200– 200– 200– 200 5.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties  4674444 Stand ontwerp-begroting 2005907 90089 30978 461     Waarvan nog te betalen27689 30978 461     Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 82 42682 45882 45882 45882 458 Nieuwe mutaties – 3 874– 82 426– 82 458– 82 458– 82 458 Stand ontwerp-begroting 200589 46278 55232    w.v. Algemeen (oud)268263     w.v. Algemene crisesbeheersing
(oud)32629132    w.v. Oliecrisisbeheersing(oud)88 86877 998     Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 8199881998819988199881998 Nieuwe mutaties – 4 000– 81 998– 81 998– 81 998– 81 998 6.Voorraadheffing
aardolieproducten – 4 000     7.Ontvangstoverheveling COVA  – 81 998– 81 998– 81 998– 81 998 Stand ontwerp-begroting 200588 86877 998     Toelichting mutaties1. en 6. Dit betreft het besluit tijdelijke verlaging van de voorraadheffing
op aardolieproducten. Het besluit geeft uitvoering aan de mogelijkheid van
artikel 22 van de wet Voorraadvorming aardolieproducten 2001 om de voorraadheffing
bij algemene maatregel van bestuur te verlagen. Reden voor de verlaging vormt
de begroting van de Stichting centraal orgaan voorraadvorming aardolie (COVA),
waaruit blijkt dat de inkomsten uit de voorraadheffing hoger zijn dan de uitgaven.
Voor 2005 en 2006 is de verhoging verwerkt op artikel 4.2. en 7. Deze mutaties betreffen de uitgaven- en ontvangstoverheveling
van COVA van artikel 6 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.3. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van personeel crisisbeheersing
van artikel 6 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.4. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van algemene crisisbeheersing
van artikel 6 naar artikel 3 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.Artikel 7 Beheer bodemschattenOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  7 6607 6267 4687 4367 436 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  455555 Nieuwe mutaties   – 7 631– 7 473– 7 441– 7 441 1.Budgetoverhevelingpersoneel
en materieel SodM   – 4 086– 3 932– 3 803– 3 803 2.BudgetoverhevelingO&O
Bodembeheer   – 2 210– 2 210– 2 305– 2 305 3.Budgetoverhevelingpersoneel
Energie   – 1 228– 1 221– 1 221– 1 221 4.Budgetoverhevelingbeheer Mijnschadestichting   – 91– 91– 91– 91 5.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties   – 16– 19– 21– 21 Stand ontwerp-begroting 20053 0548 3767 705     Waarvan nog te betalen3 0548 3097 705     Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 7 6267 4687 4367 4367 436 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 455555 Nieuwe mutaties 1 181– 7 197– 7 441– 7 441– 7 441 Stand ontwerp-begroting 20059 9408 852276    w.v. Algemeen (oud)1 3361 235     w.v. Veiligheid, gezondheid en milieu (oud)4 0374 125     w.v. Beheer bodemschatten(oud)4 5673 492276    Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 2 017 3611 666 3611 636 3611 753 3611 753 361 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 87 89188 437    Nieuwe mutaties 292 109– 1 754 798– 1 636 361– 1 753 361– 1 753 361 7.Actualisatie raming
aardgasbaten 292 109408 563351 00030 000147 000 8.Ontvangstoverheveling
aardgasbaten  – 3 650 000– 3 350 000– 3 000 000– 3 200 000 9.Ontvangstoverheveling
bijdrage Fesaardgasbaten  1 488 0001 364 0001 218 0001 301 000 10.Ontvangstoverheveling
Zoutwinning  – 1 361– 1 361– 1 361– 1 361 Stand ontwerp-begroting 20052 395 6352 397 361     Toelichting mutaties1. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van personeel en materieel
SodM van artikel 7 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.2. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van het onderzoeksbudget
Bodembeheer van artikel 7 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.3. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van personeel Energie van
artikel 7 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.4. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van het beheer van de Mijnschadestichting
van artikel 7 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.7. Deze mutatie betreft een ophoging van de raming ontvangsten uit aardgasbaten
op basis van gewijzigde inzichten. Een nadere aanpassing van de raming voor
2005 en later is opgenomen bij artikel 4 omdat deze plaatsvond na overheveling
van de ontvangsten naar dat artikel.8. Deze mutatie betreft de ontvangstoverheveling van de aardgasbaten van
artikel 7 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.9. Deze mutatie betreft de ontvangstoverheveling van de bijdrage Fes aardgasbaten
van artikel 7 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.10. Deze mutatie betreft de ontvangstoverheveling van Zoutwinning van
artikel 7 naar artikel 4 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.Artikel 8 Economische analyses en prognosesOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  11 44111 36611 29811 29811 298 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  66518181818 Nieuwe mutaties  1 366161159159159 Stand ontwerp-begroting 200528313 79913 47211 54511 47511 47511 47511 475Waarvan nog te betalen28313 79913 47211 54511 47511 47511 47511 475Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 11 44111 36611 29811 29811 298 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 66518181818 Nieuwe mutaties 1 409161159159159 Stand ontwerp-begroting 200514 03913 51511 54511 47511 47511 47511 475Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 20049074343434343 Nieuwe mutaties 1 215     Stand ontwerp-begroting 20051 3071 2584343434343Artikel 9 Maatschappelijke behoefte aan statistiekenOpbouw verplichtingen en
uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  180 282156 344155 492154 949154 432 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  3 9173 9173 9173 9173 917 Nieuwe mutaties  1 8293 8744 5065 1035 194 Stand ontwerp-begroting 20051189 834186 028164 135163 915163 969163 543163 382Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004       Stand ontwerp-begroting 200513 103      Artikel 10 Elektronische communicatie en postOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  57 36145 03843 66343 35443 354 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  16 3631 9771 9771 9771 977 Nieuwe mutaties  2 01413 2743 8523 8523 152 1.Bijdrage OPTA  2 0002 0002 0002 0002 000 2.ICTAL   9 500700700  3.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties  141 7741 1521 1521 152 Stand ontwerp-begroting 200537 30096 00075 73860 28949 49249 18348 48348 483Waarvan nog te betalen36 57587 77874 07959 12848 34848 03947 33947 339Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 39 23646 54849 02440 79042 985 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 42 51719 74411 9604 6523 346 Nieuwe mutaties 2 0149 3687 5183 9713 200 Stand ontwerp-begroting 200540 68983 76775 66068 50249 41349 53147 372w.v. Algemeen17 50920 2536 5326 3066 2136 2136 213w.v. Apparaatsuitgaven DGTP14 37014 36614 85714 23214 23214 23214 232w.v. A. Efficiënt werkende communicatie-
en postmarkt6 2637 1715 6605 6605 6605 6605 660w.v. B. Waarborgen van publieke
belangen1505117    w.v. C. Stimuleren dat de markt voorzieningen,
producten en diensten ontwikkelt2 39741 92648 59442 30423 30823 42621 267Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 12 79711 89010 1841 0401 040 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 11 1093 0003 772   Stand ontwerp-begroting 200539 33023 90614 89013 9561 0401 0401 040Toelichting mutaties1. De OPTA houdt toezicht op de markt voor telecommunicatie en post. De
OPTA wordt bekostigd door marktpartijen, behalve voor de kosten van bezwaar
en beroep. Deze kosten mogen niet aan de markt worden doorberekend en moeten
daarom door de staat worden betaald. Onder andere door de scherpere concurrentie
tussen marktpartijen zijn partijen eerder geneigd bezwaar of beroep aan te
tekenen. Daardoor zijn deze kosten aanzienlijk toegenomen.2. Voor verdere uitvoering van het programma ICT en administratieve lasten
(ICTAL) is in totaal € 10,9 mln nodig. Hierdoor kunnen ondernemers
via slimme inzet van ICT gemakkelijker aan de informatievraag van de overheid
voldoen en kan de verschafte informatie beter worden benut. Het programma
ICTAL draagt bij aan de kabinetsbrede prioriteit vermindering van de administratieve
lasten. Vermindering van de administratieve lasten is belangrijk voor het
groeivermogen van de Nederlandse economie.Artikel 21 AlgemeenOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  101 25496 77797 11099 24197 804 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  11 4934 7692 651– 482– 1 730 Nieuwe mutaties  17 732– 13 854– 13 177– 4 514– 4 976 1.Verschuiving van verplichtingenraamcontracten  21 400– 10 800– 10 600   2.Temporisatie verplichtingen  – 5 070– 3 545– 1 824– 533– 437 3.Budgetoverheveling personeel
en materieel AEP   – 2 523– 2 883– 2 538– 2 538 4.BudgetoverhevelingPIA   1 026    5.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties  1 4021 9882 130– 1 443– 2001 Stand ontwerp-begroting 200519 967124 125130 47987 69286 58494 24591 09894 629Waarvan nog te betalen18 451117 813130 44487 66686 58494 23591 09894 629Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 102 87396 71296 96999 46697 837 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 10 4735 7342 651– 482– 1 730 Nieuwe mutaties 1 3394 534– 1 752– 3 504– 3 979 Stand ontwerp-begroting 2005113 294114 685106 98097 86895 48092 12893 421w.v. Personeel54 89756 98156 47853 68053 11952 13647 816w.v. Materieel58 39757 70450 50244 18842 36139 99245 605Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 5 8596 6067 3537 3537 353 Nieuwe mutaties 100     Stand ontwerp-begroting 20059 3275 9596 6067 3537 3537 3537 353Toelichting mutaties1. EZ heeft in 2004 alle EZ-brede raamcontracten op materieel gebied vastgelegd.
Dit leidt tot een verschuiving van verplichtingen van 2005 en 2006 naar 2004.
De mutatie heeft geen kasgevolgen.2. Omdat reeds in 2002 en 2003 diverse langlopende contracten zijn afgesloten
op facilitair gebied is de meerjarige verplichtingenraming neerwaarts bijgesteld.3. Deze mutatie betreft de budgetoverheveling van personeel en onderzoeksbudget
van de directie Algemene Economische Politiek (AEP) van artikel 21 naar artikel
1 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.4. De mutatie betreft de budgetoverheveling van PIA van artikel 3 naar
artikel 21 in het kader van de nieuwe begrotingsindeling.Artikel 22 Nominaal en onvoorzienOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  – 93 817– 39 767– 62 696– 68 026– 68 159 Mutatie 1e suppl. begroting 2004  51 52530 19331 95820 99521 178 Nieuwe mutaties  42 731– 32 441– 155 228– 206 114– 206 016 1.Vpb-taakstelling    – 107 000– 122 000– 122 000 2.PIA-taakstelling   – 35 000– 50 000– 100 000– 100 000 3.Invulling PIA-taakstelling  19 11028 40328 40328 40328 403 4.Efficiencytaakstelling   – 2 172– 3 254– 4 337– 4 337 5.Overige
beleidsmatig niet-relevante mutaties  23 621– 23 672– 23 377– 8 180– 8 082 Stand ontwerp-begroting 2005  439– 42 015– 185 966– 253 145– 252 997– 252 997Waarvan nog te betalen  439– 42 015– 185 966– 253 145– 252 997– 252 997Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 – 63 817– 54 767– 77 696– 68 026– 68 159 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 51 52530 19331 95820 99521 178 Nieuwe mutaties 12 731– 17 441– 86 228– 118 114– 204 016 Stand ontwerp-begroting 2005 439– 42 015– 131 966– 235 145– 250 997– 252 997w.v. Loonbijstelling 761     w.v. Onvoorzien 314449449449449449w.v. Nog te verdelen
posten – 636– 42 464– 132 415– 235 594– 251 446– 253 446Toelichting mutaties1. De subsidies aan bedrijven worden gekort om een deel van de verlaging
van de vennootschapsbelasting (Vpb) te kunnen compenseren. In afwachting van
een nadere verdeling over de betrokken departementen is deze Vpb-taakstelling
vooralsnog op de EZ-begroting geparkeerd.2. De nieuwe taakstelling op Professioneel Inkopen en Aanbesteden (PIA)
loopt op tot € 100 mln structureel. Deze rijksbrede taakstelling
is op de EZ-begroting geparkeerd en zal aan de hand van een nog vast te stellen
verdelingsvoorstel bij Voorjaarsnota 2005 over alle departementen worden verdeeld.3. De PIA-taakstelling van het kabinet Balkenende II bedraagt € 20
mln in 2004, € 30 mln in 2005 en € 50 mln structureel.
Deze taakstelling is destijds geparkeerd op de EZ-begroting. Inmiddels is
een groot deel van de taakstelling (€ 30 mln structureel) over de
departementen verdeeld, waarvan € 1,6 mln bij EZ neerslaat en derhalve
achterblijft op de EZ-begroting.4. Het kabinet heeft bij begrotingsvoorbereiding een nieuwe efficiencytaakstelling
opgelegd. In afwachting van invulling is de taakstelling op dit artikel geparkeerd.5. De overige mutaties betreffen met de name de uitdeling van loon- en
prijsbijstelling en een technische correctie die verband houdt met het bij
eerste suppletore begroting ingevulde restant van de subsidietaakstelling.
Deze laatste mutatie is neutraal en heeft geen kasgevolgen.Artikel 23 Afwikkeling oude verplichtingenOpbouw verplichtingen vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) t/m 20022003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004  4 5744 2113 8483 8483 485 Stand ontwerp-begroting 20058463 8404 5744 2113 8483 8483 4852 985Waarvan nog te betalen6143 8404 5744 2113 8483 8483 4852 985Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 4 8244 3433 8483 8483 485 Nieuwe mutaties – 250– 132    Stand ontwerp-begroting 20054 4544 5744 2113 8483 8483 4852 985Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerp-begroting (x € 1000) 2003200420052006200720082009Stand ontwerp-begroting 2004 133 7455 1283 6303 6303 630 Mutatie 1e suppl. begroting 2004 – 2 745– 1 922– 1 382– 2 047– 2 440 Stand ontwerp-begroting 2005115 461131 0003 2062 2481 5831 1908726 BIJLAGE NIEUWE BEGROTINGSINDELINGIn onderstaande tabellen worden voor alle met ingang van 2005 gewijzigde
instrumentensubs op twee manieren aangegeven wat er gewijzigd is. Eerst in
de volgorde van de oude indeling en daarna in de volgorde van de nieuwe indeling.Was-wordt-tabel uitgavenWasWordt ARTODSUBArtikelsubnaamARTODSUBArtikelsubnaamArtikel 1     0101010PERS. MARKTORDENING0101010PERSONEEL EP0101810O&O MARKTORDENING0101810O&O EP    0140030KENNISCENTRUM AANBESTEDEN    0150010TOEZICHTHOUDER CONSUMENT 0101820O&O MARKTORDENING0101820O&O KENNISCENTRUM0120020COMP. DEMK/STADSVERW0405010COMP. DEMKOLEC/STADSVERWARM. Artikel
2     0210010BIJDR. DGI AAN BIE0255010BIJDRAGE DGI AAN BIE0210020BIJDRAGE AAN WIPO0255020BIJDRAGE AAN WIPO0210030BIJDR. PENSIOENEN0255030BIJDRAGE PENSIOENEN EOB0210040ADVIEZEN DOOR EOB0255010BIJDRAGE DGI AAN BIE0210110BIJDRAGE AAN TOPINST0245020BIJDRAGE AAN TOPINSTITUTEN 0210120BIJDRAGE AAN STW0245030BIJDRAGE AAN STW0210130BIJDRAGE AAN TNO0245010BIJDRAGE AAN TNO0210140BIJDRAGE INSTITUTEN0245100BIJDRAGE AAN NIVR    0245110BIJDRAGE AAN NLR0210210INNOV. ONDERNEMERSCHAP0245300ACTIEPLAN LIFE SCIENCES/BIOPARTNER    0235020SKE0210290BIJDR. DIV.INSTITUT.0245120BIJDRAGE AAN MARIN    0245130BIJDRAGE AAN WL/HYDROLICS     0301813BIJDRAGE AAN NML EN
NDL0210300KENNISENVELOPPE0235010TECHNOPARTNER ALGEMEEN     0235020SKE    0235030SEED-REGELING    0245500SMARTMIX0210410INNOV. ONDERZ.PROGR.0245040INNOVATIEVE ONDERZOEKSPROGRAMMA'S0210510TECHNOL. VERNIEUWING0245050KENNISIMPULS ACTIELIJN 1    0245400KATALYSE    0320220ONDERNEMERSCHAP    0245900DIVERSEN TECHN. VERNIEUWING     0245140BIJDRAGE AAN OVERIGE INSTITUTEN 0220030INT. RUIMTEVAARTPRO.0245600INTERNATIONALE RUIMTEVAART0220060CIV. VLIEGTUIG ONTW.0245620CIVIELE VLIEGTUIG ONTWIKKELING0220070BIJDRAGE AAN SYNTENS0225010BIJDRAGE AAN SYNTENS0220100INNOVATIEVE SAMENWERKINGSPROJECTEN0215010INNOVATIEVE SAMENWERKINGSPROJECTEN 0220120BTS OPKOM. MARKTEN0215050BTS OPKOMENDE MARKTEN0220310KENNISOVERDR.INSTR.0225020SKO    0225030SKB0220400MICRO-ELEKTRO STIMULERING0245200MICRO-ELEKTRONICA STIMULERING0220500OVERIG ICT-BELEID0245220ICT-KENNIS
EN -INNOVATIE0220600BSIK0245060BSIKArtikel
3     0301011PERSONEEL PIA2110015PIA0301130OPDRACHTEN AAN NOVEM0301110BIJDRAGE DGO AAN AGENTSCHAPPEN0301200PIA2110015PIA0310310BIJDRAGE WTO0310310BIJDRAGE WTO EN EVD 0310500FYS. STADSECONOMIE0310510STADSECONOMIE0310510NIET-FYS. STADSECON.0310510STADSECONOMIE0320090BIJDR. AAN DIV. INST0320090BIJDRAGE AAN INSTITUTEN    0301813BIJDRAGE AAN NML EN
NDL 0320110BIJDR. BEDR. CALAM.0301820VERNIEUWINGSPROGRAMMA'S0330200BIJDR SCHEEPSBOUWIND0340100BIJDRAGE SCHEEPSBOUWINDUSTRIE0330300CODEMA-REGELING0340200CODEMA-REGELINGArtikel
4     0401130BIJDR. M&E AAN NOVEM0401110BIJDRAGE AAN AGENTSCHAPPEN0401220BIJDR AAN DIV. INST.0450050BIJDRAGE AAN DIVERSE INSTITUTEN0401400BIJDRAGE AAN ECN0440400BIJDRAGE AAN ECNArtikel
5     0501010PERSONEEL BEB0501010PERSONEEL BEB    0101010PERSONEEL EIS0501510BELEIDSONDERSTEUNING0501510BELEIDSONDERSTEUNING    0101810O&O EP Artikel
6     0601010PERSONEEL ENERGIE0401010PERSONEEL ENERGIE0610010ALG. CRISESBEHEERSIN0301812ALGEMENE CRISISBEHEERSING0620010DOORSL.COVA-HEFFING0450010DOORSLUIS COVA-HEFFING 0620020LENINGEN COVA0450020LENINGEN COVAArtikel
7     0701010PERSONEEL ENERGIE0401010PERSONEEL ENERGIE0730010PERSONEEL SODM0450060PERSONEEL SODM 0730020MATERIEEL SODM0450070MATERIEEL SODM0740010BEH.MIJNSCHADESTICHT0450030BEHEER MIJNSCHADESTICHTINGEN 0740810O&O BODEMBEHEER0450040O&O BODEMBEHEER Artikel
21     2110010PERSONEEL STAFDIENST2110010PERSONEEL STAFDIENST    0101010PERSONEEL AEP2120040MATERIEEL AEP2120040MATERIEEL AEP     0101810O&O EP Artikel
22     2210010LOONBIJSTELLING2210010LOONBIJSTELLING2220010PRIJSBIJSTELLING2220010PRIJSBIJSTELLING2230010BUDGET ONVOORZIEN2230010BUDGET ONVOORZIEN 2240010SA 20032240010SA 20032240020RA20042240020RA 2004Was-wordt-tabel ontvangstenWordtWas ARTODSUBArtikelsubnaamARTODSUBArtikelsubnaamArtikel
1     0190010DIV. ONTVANGSTEN MARKTW0190010DIVERSE ONTVANGSTEN EPArtikel
3     0320010ONTVANGSTEN RUIMT. ECON. BELEID0390010DIVERSE ONTVANGSTEN O Artikel
6     0610010ONTVANGSTEN COVA0450010ONTVANGSTEN COVAArtikel
7     0710010AARDGASBATEN MOR GRO0451010AARDGASBATEN MOR GRO0710020AARDGASBATEN VIA EBN0451020AARDGASBATEN VIA EBN0710030OPBRENGSTEN MIJNWETGEVING0451030OPBRENGSTEN MIJNWETGEVING0710040DIVIDEND GASUNIE VIA EBN0451040DIVIDEND GASUNIE VIA EBN0710050DIVIDEND GASUNIE0451050DIVIDEND GASUNIE 0710060BIJDRAGE AAN HET FES0451060BIJDRAGE AAN HET FES0720010DIVIDEND EBN/AARDGAS0451070DIVIDEND EBN/AARDGAS0730010ONTVANGSTEN ZOUTWINNING04060010ONTVANGSTEN ZOUTWINNINGWordt-was-tabel uitgavenWordtWas ARTODSUBArtikelsubnaamARTODSUBArtikelsubnaamArtikel
1     0101010PERSONEEL EP0101010PERS. MARKTORDENING    0501010PERSONEEL BEB    2101010PERSONEEL STAFDIENST0101810O&O EP0101810O&O MARKTORDENING    0501510BELEIDSONDERSTEUNING    2120040MATERIEEL AEP0101820O&O KENNISCENTRUM0101820O&O MARKTORDENING 0140030KENNISCENTRUM AANBESTEDEN0101810O&O MARKTORDENING0150010TOEZICHTHOUDER CONSUMENT0101810O&O MARKTORDENING Artikel
2     0215010INNOVATIEVE SAMENWERKINGSPROJECTEN0220100INNOVATIEVE SAMENWERKINGSPROJECTEN 0215050BTS OPKOMENDE MARKTEN0220120BTS OPKOMENDE MARKTEN0225010BIJDRAGE AAN SYNTENS0220070BIJDRAGE AAN SYNTENS0225020SKO0220310KENNISOVERDRACHTSINSTRUMENTEN0225030SKB0220310KENNISOVERDRACHTSINSTRUMENTEN0235010TECHNOPARTNER ALGEMEEN0210300KENNISENVELOPPE0235020SKE0210210INNOVATIEF ONDERNEMERSCHAP     0210300KENNISENVELOPPE0235030SEED-REGELING0210300KENNISENVELOPPE0245010BIJDRAGE AAN TNO0210130BIJDRAGE AAN TNO0245020BIJDRAGE AAN TOPINSTITUTEN0210110BIJDRAGE AAN TOPINSTITUTEN 0245030BIJDRAGE AAN STW0210120BIJDRAGE AAN STW0245040INNOVATIEVE ONDERZOEKSPROGRAMMA'S0210410INNOVATIEVE ONDERZOEKSPROGRAMMA'S 0245050KENNISIMPULS ACTIELIJN 10210510TECHNOLOGISCHE VERNIEUWING0245060BSIK0220600BSIK0245100BIJDRAGE AAN NIVR0210140BIJDRAGE INSTITUTEN LUCHT- EN RUIMTEVAART 0245110BIJDRAGE AAN NLR0210140BIJDRAGE INSTITUTEN LUCHT- EN RUIMTEVAART 0245120BIJDRAGE AAN MARIN0210290BIJDAGE AAN DIVERSE INSTITUTEN0245130BIJDRAGE AAN WL/HYDROLICS0210290BIJDAGE AAN DIVERSE INSTITUTEN 0245140BIJDRAGE AAN OVERIGE INSTITUTEN0210510TECHNOLOGISCHE VERNIEUWING0245200MICRO-ELEKTRONICA STIMULERING0220400MICRO-ELEKTRONICA STIMULERING0245220ICT-KENNIS
EN -INNOVATIE0220500OVERIG ICT-BELEID0245300ACTIEPLAN LIFE SCIENCES/BIOPARTNER0210210INNOVATIEF ONDERNEMERSCHAP0245400KATALYSE0210510TECHNOLOGISCHE VERNIEUWING0245500SMARTMIX0210300KENNISENVELOPPE0245600INTERNATIONALE RUIMTEVAART0220030INTERNATIONALE RUIMTEVAART0245620CIVIELE VLIEGTUIG ONTWIKKELING0220040CIVIELE VLIEGTUIG ONTWIKKELING0245900DIVERSE TECHN. VERNIEUWING0210510TECHNOLOGISCHE VERNIEUWING 0255010BIJDRAGE DGI AAN BIE0210010BIJDRAGE DGI AAN BIE    0210040ADVIEZEN DOOR EOB 0255020BIJDRAGE AAN WIPO0210020BIJDRAGE AAN WIPO0255030BIJDRAGE PENSIOENENEOB0210030BIJDRAGE PENSIOENENEOBWordt-was-tabel uitgavenWordtWasARTODSUBArtikelsubnaamARTODSUBArtikelsubnaamArtikel 3     0301110BIJDRAGE DGO AAN AGENTSCHAPPEN0301110BIJDRAGE DGO AAN SENTER    0301130OPDRACHTEN AAN NOVEM0301812ALGEMENE CRISISBEHEERSING0610010ALGEMENE CRISISBEHEERSING0301813BIJDRAGE AAN NML EN
NDL0320090BIJDRAGE AAN DIVERSE INSTITUTEN    0210290BIJDRAGE AAN DIVERSE INSTITUTEN0301820VERNIEUWINGSPROGRAMMA'S0301820VERNIEUWINGSPROGR
AMMA'S     0320110BIJDRAGE BEDRIJVEN CALAMITEITEN0310100BEDRIJVENTERREINEN0310100BEDRIJVENTERREINENWOTIPP 0310200GEBIEDSGERICHTE
REGION. ONDERSTEUNING0310200REON-KOMPAS NOORDEN0310300BIJDRAGE NBTC0310300BIJDRAGE TRN0310310BIJDRAGE WTO EN EVD0310310BIJDRAGE WTO0310510STADSECONOMIE0310500FYSIEKE STADSECONOMIE     0310510NIET-FYSIEKE STADSECONOMIE 0320030ACTIEPLAN VEILIG ONDERNEMEN0320030VEILIG ONDERNEMEN0320220ONDERNEMERSCHAP0210510TECHNOLOGISCHE VERNIEUWING 0340100BIJDRAGE SCHEEPSBOUWINDUSTRIE0330200BIJDR SCHEEPSBOUWINDUSTRIE0340200CODEMA-REGELING0330300CODEMA-REGELINGArtikel 4     0401010PERSONEEL ENERGIE0401010PERSONEEL ENERGIE    0601010PERSONEEL ENERGIE    0701010PERSONEEL ENERGIE0401110BIJDRAGE AAN AGENTSCHAPPEN0401110BIJDRAGE DGM&E AAN SENTER    0401130BIJDRAGE M&E AAN NOVEM0405010COMP. DEMKOLEC/STADSVERWARM.0120020COMP. DEMKOLEC/STADSVERWARM. 0440400BIJDRAGE AAN ECN0440400BIJDRAGE AAN ECN    0401400BIJDRAGE AAN ECN0450010DOORSLUIS COVA-HEFFING0620010DOORSLUIS COVA-HEFFING 0450020LENINGEN COVA0620020LENINGEN COVA0450030BEHEER MIJNSCHADESTICHTINGEN0740010BEHEER MIJNSCHADESTICHTINGEN 0450040O&O BODEMBEHEER0740810O&O BODEMBEHEER0450050BIJDRAGE AAN DIVERSE INSTITUTEN0401220BIJDRAGE AAN DIVERSE INSTITUTEN0450060PERSONEEL SODM0730010PERSONEEL SODM 0450070MATERIEEL SODM0730020MATERIEEL SODM Artikel 9     40910010BIJDRAGE AAN CBS0910010PERSONEEL CBS    0910020MATERIEEL CBS    0910030CONCENTRATIE CBSArtikel 21     2110015PIA0301011PERSONEEL PIA    0301200PIAWordt-was-tabel ontvangstenWordtWas ARTODSUBArtikelsubnaamARTODSUBArtikelsubnaamArtikel 1     0190010DIVERSE ONTVANGSTEN EP0190010DIV. ONTVANGSTEN MARKTWERKINGArtikel
3     0390010DIVERSE ONTVANGSTEN O0390010DIVERSE ONTVANGSTEN O    0320010ONTVANGSTEN RUIMT. ECON. BELEIDArtikel
4     0450010ONTVANGSTEN COVA0610010ONTVANGSTEN COVA0451010AARDGASBATEN MOR GRO0710010AARDGASBATEN MOR GRO0451020AARDGASBATEN VIA EBN0710020AARDGASBATEN VIA EBN 0451030OPBRENGSTEN MIJNWETGEVING0710030OPBRENGSTEN MIJNWETGEVING0451040DIVIDEND GASUNIE VIA EBN0710040DIVIDEND GASUNIE VIA EBN0451050DIVIDEND GASUNIE0710050DIVIDEND GASUNIE 0451060BIJDRAGE AAN HET FES0710060BIJDRAGE AAN HET FES0451070DIVIDEND EBN/AARDGAS0720010DIVIDEND EBN/AARDGAS0460010ONTVANGSTEN ZOUTWINNING0730010ONTVANGSTEN ZOUTWINNING7 BIJLAGE WETTELIJKE GRONDSLAG VOOR SUBSIDIEVERLENINGIn de diverse tabellen budgettaire gevolgen van beleid bij de beleidsartikelen
1, 2, 3, 4 en 10 zijn bedragen aan subsidieverplichtingen opgenomen waarvoor
hieronder extra informatie is opgenomen. Onderstaande begrotingsvermelding
vormt voor de betreffende subsidieverleningen de wettelijke grondslag als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.Artikel 1 Maximaal subsidiebedrag 2005 in € 1 000 Bijdrage aan diverse instituten Subsidie aan Raad deskundigen Nationale Standaarden voor advies
over het beheer en de verwezenlijking van nationale standaarden.35 Bijdrage aan diverse instituten Subsidie aan het Nederlands Normalisatie-instituut (NEN)
voor het ontwikkelen van normen en waarden ten behoeve van door het Nederlandse
bedrijfsleven geproduceerde goederen.1 000 Bijdrage aan diverse instituten Subsidie aan de Raad voor Accreditatie voor
het bewerkstellingen van vrijwillige accreditatie van
instellingen voor conformiteitsen kwaliteitsbeoordeling op basis van de NEN45 000-serie.250Artikel 2 Maximaal subsidiebedrag 2005 in € 1 000 Bijdrage aan Topinstituten Subsidie aan Stichting Dutch Polymer Institute voor financiering
van bedrijfsrelevant fundamenteel-strategisch onderzoek van excellent internationaal
niveau op het gebied van polymeren.10 286 Bijdrage aan Topinstituten Subsidie aan Stichting Topinstituut Voedselwetenschappen voor
financiering van bedrijfsrelevant fundamenteel-strategisch onderzoek van excellent
internationaal niveau op het gebied van voeding.7 948 Bijdrage aan Topinstituten Subsidie aan Stichting Telematica Instituut Subsidie voor financiering
van bedrijfsrelevant fundamenteel-strategisch onderzoek van excellent internationaal
niveau op het gebied van telematica.4 999 Bijdrage aan Topinstituten Subsidie aan Netherlands Institute for Metals Research voor financiering
van bedrijfsrelevant fundamenteel-strategisch onderzoek van excellent internationaal
niveau op het gebied van metalen.5 932 Diversen technologische vernieuwing Subsidie aan de Stichting Toekomstbeeld der Techniek voor het
verkennen van nieuwe thema's op het grensvlak van techniek en maatschappij.200TechnoPartner Subsidie aan het TechnoPartner Platform
voor de inventarisatie van knelpunten van technostarters en
het bieden van informatie en expertise.1 800 Overig ICT-beleid Subsidie aan de Stichting Media Plaza, een demonstratie- en expertisecentrum
voor de elektronische snelweg.250Artikel 3 Maximaal subsidiebedrag 2005 in € 1 000 Bijdrage aan diverse instituten Subsidie aan Stichting Koning Willem I voor de jaarlijkse uitreiking
van de aanmoedigingsprijs voor het meest belovende bedrijf.150 Bijdrage aan diverse instituten Subsidie aan Vereniging Nederland Distributieland (NDL). EZ subsidieert
samen met LNV en V&W een jaarlijks programma om knelpunten in de distributiesector
binnen Nederland op te lossen.225 Bijdrage aan diverse instituten Subsidie aan EIM voor progamma-onderzoek MKB en ondernemerschap.
De subsidie is bestemd voor het verzamelen, bijhouden en bewerken van basisinformatie.3 000 Technologische vernieuwing Subsidie aan Investors in People Nederland voor het stimuleren
van bedrijven en instellingen om de employability van hun medewerkers te verhogen,
door middel van het keurmerk Investors in People.500 Bijdrage aan diverse instituten Subsidie aan Nederland Maritiem Land (NML)
voor financiering van innovatieconsulenten
en innovatief onderzoek op maritiem
gebied.364Artikel 4 Maximaal subsidiebedrag 2005 in € 1 000Diverse programma-uitgaven Energie Bijdrage aan de Hoge Flux Reactor (HFR) van Euratom voor de ontwikkeling
van nucleaire geneeskunde en onderzoek naar het veilig gebruik van kernenergie.
De verplichting aan de Hoge Flux Reactor wordt eens in de vier jaar aangegaan.
In 2005 is het maximale subsidiebedrag nihil.0Artikel 10 Maximaal subsidiebedrag 2005 in € 1 000 Flankerend ICT-beleid Subsidie aan ECP.NL voor de ontwikkeling van eNederland. ECP.NL
biedt een platform waarbij deelnemende bedrijven en instellingen worden gestimuleerd
om kennis te delen op het gebied van de ontwikkeling en toepassing van ICT.4008 BIJLAGE INZAKE ZBO'S EN RWT'SDe onderstaande ZBO's en RWT's vallen onder de verantwoordelijkheid van
het Ministerie van Economische Zaken:Naam ZBO en/of RWTBijdrage uit departementale begrotingBedrag 2005 (in € 1 000)Centraal Bureau voor de StatistiekArtikel 9163 360 Centrale Commissie voor de StatistiekGeen bijdrage– Kamers van KoophandelGeen bijdrage– Stichting COVAArtikel 681998 NIVRArtikel 23 972 NMiArtikel 114 616 WaarborgHolland (voorheen Waarborg Gouda)Geen bijdrage– Edelmetaal Waarborg Nederland (voorheen
Waarborg Joure)Geen bijdrage– OPTAArtikel 103 458TenneT (alleen voor
het publieke deel in het kader van de wettelijke taken die voortvloeien uit
de wet Milieukwaliteit Energieproductie)Geen bijdrage–9 BIJLAGE MOTIES EN TOEZEGGINGENMotiesIndienerOmschrijvingVindplaatsStand van Zaken Akker, van denBij evaluatie van de Mededingingswet aangeven
hoe MEZ de werk- zaamheden van
de Nma op hoofdlijnen kan sturen.TK 2001–2002, 27 639, nr. 51De motie is meegenomen met het antwoord op de Motie Heemskerk,
waarin o.m. een visie op de verhou- ding tussen beleid en markttoezicht- houders
wordt gegeven. (TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 50).     AptrootRichtsnoeren op te stellen opdat er geen sprake is van financiële betrok-
kenheid van lokale overheden of andere publieke instellingen bij investeringen
in telecom-infrastruc- turenTK 2003–2004, 24 095,
nr. 166Door MEZ gevraagd
om motie aan te houden tot na de publicatie van de richtsnoeren uit het ICM-traject.    AptrootDe regering wordt verzocht andere financieringsmogelijkheden voor Digitenne te
onderzoeken en vooralsnog geen toestemming te verlenen voor vergroting van
het aandeel van KPN in Digitenne.TK 2003–2004, 27 088,
nr. 38Motie is aangehouden, Minister
heeft toegezegd deze bedrijfsinformatie bij KPN en Digitenne op
te vragen en de verkregen informatie medio augustus vertrouwelijk aan de Kamer
te doen toekomen.     AptrootVerzoekt het kabinet om alle tegen- strijdigheden in regels uiterlijk 31 december
2004 te hebben weggenomen.TK 2003–2004,
29 515, nr. 11De EZ-website
over tegenstrijdige regelgeving heeft
een update gehad, waardoor nu concrete oplossingen zijn te vinden voor knelpunten
die door ondernemers op het meldpunt zijn aangegeven. Eind juli 2004 zijn
de eerste resultaten van de werkgroep bekend. In het najaar van 2004 volgen
aanbevelingen en een uitrol- strategie. Hierna zal de staatssecretaris de
Tweede Kamer nader informeren.    AptrootDe evaluatie van de PBO's mede gebruiken om beleid te heroverwegen en een
moratorium in te stellen voor het oprichten van nieuwe PBO's.TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 12De Tweede Kamer is op 20 oktober 2003
door SZW geïnformeerd dat
er een moratorium is ingesteld en dat volgend jaar herbezinning plaatsvindt
(TK 2003–2004, 29 200 XIII nr. 25).     Aptroot c.s.Verzoekt de regering om de evaluatie van het EIM voor 1 juli 2004 te
doen plaatsvinden. En daarna, indien de evaluatie daartoe aanleiding geeft,
de subsidiering van het EIM te heroverwegen en de Kamer hierover te informeren.TK 2003–2004, 29 200 XIII,
nr. 10Medio juli 2004 heeft de laatste
vergadering van de EIM-evaluatiecommissie plaatsgevonden. Haar evaluatie en
advies zijn vervol- gens aan de staatssecretaris voorge-
legd. De staatssecretaris zal
de Tweede Kamer voor de EZ-begro-
tingsbehandeling informeren.     Aptroot c.s.Verzoekt de regering om het toerisme-
en recreatiebeleid te heroverwegen in goed overleg met het bedrijfsleven en
in dat kader inzichtelijk te maken tot welke resultaten de inzet van de door
de overheid beschikbare middelen leidt, daarbij naast TRN ook de toekomst
van de VVV's te betrekken.TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 11In de Vernieuwde
Toeristische Agenda (VTA) verwoordt de staatssecretaris het
nieuwe toeristische beleid (TK 2003–2004, 26 419, nr. 11). In het
prestatiecontract van EZ en het
Nederlands Bureau voor Toerisme en
Congressen (O/REB/Best 4043802.b21) zijn de gewenste resultaten van de inzet
van het Rijk neergelegd. Met VVV-Nederland wordt nog gesproken over de toekomst.
Resultaat wordt verwerkt in de aangekondigde VTA jaarraportage, die de staatssecretaris in
december 2004 aan de Tweede Kamer zal zenden.     Aptroot cs.Verzoekt de regering een meer gericht MKB-beleid
te voeren door de subsidieregelingen voor innovatie zo
aan te passen dat de middelen toegankelijker worden voor het midden- en kleinbedrijf,
hierbij expliciet de rol van het HBO betrekkend en subsidie mogelijk te maken
voor zowel de onderzoeksfase als voor de uitvoeringsfaseTK, 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 9EZis bezig een meer MKB-gericht innovatie-beleid
vorm te geven. Reeds in 2003 is gewerkt aan het MKB-vriendelijker
maken van het subsidie-instrumentarium op het gebied van innovatie.
Zie kamerstuk TK 2003–2004, 29 540, nr. 28. Deze ingezette trend
zal daar waar moge- lijk worden doorgezet. Voorbeelden zijn de innovatievouchers en
een onderzoek naar mogelijkheden van een SBIR-regeling.
Het HBO wordt betrokken bij de pilot met innovatievouchers.    Aptroot en SmeetsNalevingskosten van wet- en regelgeving moeten
worden gemeten en er moeten reductiedoelstellingen worden vastgesteld. Het
kabinet wordt verzocht hiertoe binnen een half jaar voorstellen te doen (TK
2003–2004, 29 515, nr. 18).TK 2003–2004, 29 515, nr. 16De Tweede Kamer zal hier vóór januari 2005 over worden geïnformeerd.    Aptroot en SmeetsDe regering wordt verzocht zich hard te maken voor een coördinerend Europese
Commissaris belast met AL en regelgeving en
een Europees programma vermindering AL en regelgeving (TK
2003–2004, 29 515, nr. 19).TK 2003–2004, 29 515, nr. 16De Tweede Kamer zal hier in de tweede helft van 2004 over worden geïnformeerd.     AtsmaMotie
om niet gebruikte lokale frequentieruimte te
benutten voor vrije radio en radiopiraten d.m.v. zendvergunningenTK 2003–2004, 24 095, nr. 159Per brief is op 28 mei 2004 aan de
Tweede Kamer gemeld dat de Minister EZ nog
geen mogelijkheden ziet de motie uit te voeren. Eerst dienen de gevolgen voor
het omroepbeleid in kaart te worden gebracht.     AtsmaMotie
Atsma: de regering wordt verzocht op korte termijn in overleg te treden met
de kabelsector ten- einde te
komen tot de introductie van het vastrechtmodel als basis voor de tariefstructuurTK 2003–2004, 27 088,
nr. 37De minister treedt in overleg
met de kabelsector     AtsmaOpstellen
van bijzonder afwegingskader voor sport t.a.v. mededin- gingrecht en, in afwachting
van deze «status aparte», bij NMa aandringen
op opschorting besluitvorming m.b.t. televisierechten.TK 2002–2003, 28 877, nr. 4De Tweede Kamer wordt geïnformeerd zodra een definitief
Europees standpunt is ingenomen.     AtsmaVersteviging
van de uitvoering van de Mededingingswet in
relatie tot voorstellen voor uitbreiding van bevoegdheden van de NMa.TK 2002–2003, 28 244,
nr.32Motie is meegenomen in het Kabi-
netsstandpunt evaluatie Mededin- gingswet aan
de Tweede Kamer (TK 2003–2004, 29 272, nr. 1).     Bakker c.s.Verzoekt de film-cv-regeling op korte termijn te evalueren, zowel wat betreft
het economisch effect, als wat betreft de culturele betekenis en vóór
dat moment geen definitieve besluiten te nemen. En op Prinsjesdag 2003 duidelijkheid
te scheppen omtrent de toekomst van de rege- ling ter stimulering van de Nederlandse
speelfilm, in het licht van de resultaten van de evaluatie.TK 2002–2003, 28 880, 28 929, nr.
94Het evaluatierapport van de filmre-
geling is op 17 september 2003 door de staatssecretarissen
van EZ, OC&W en Financiën
aan de Tweede Kamer gezonden (TK 2003- 2004, 25 434, nr. 18). Daarbij
is tevens ingegaan op de beleidsmatige conclusies die het kabinet aan dit
rapport verbindt.     BolhuisBij de evaluatie van de Mededin- gingswet,
voorstellen doen tot aanscherping van deze wet m.b.t. opsporings- en sanctiemogelijkhe-
den bij misbruik van economische machtspositie en/of feitelijk afge- stemde
gedragingen.TK 2001–2002, 27 639,
nr. 53De motie is meegenomen in het
Kabinetsstandpunt evaluatie Mededingingswet aan
de Tweede Kamer (TK 2003–2004, 29 272, nr. 1).     BolhuisBij de evaluatie van de Mededin- gingswet een
analyse geven over het waarborgen van het publiek belang, en het doen van
voorstellen in relatie daartoe.TK
2001–2002, 27 639, nr. 54De motie Is meegenomen in het Kabinetsstandpunt evaluatie Mededingingswet aan
de Tweede Kamer (TK 2003–2004, 29 272, nr. 1).    BrulsImplementeren
van EU Richtlijn voor overheidsopdrachten
voor 1.1.2005, zodat deelname voorbehouden kan worden aan sociale werkplaatsen.TK 2003–2004, 29 225,
nr. 13Tweede Kamer wordt na zomerreces
over uitvoering van deze motie geïnformeerd.     CroneMEZ komt
voor 1 juni met een notitie over: 1) handhaving REB 36i of niet en 2) eisen
van reciprociteit bij import van groencertificatenTK 2002–2003, 28 665, nr. 36De Tweede Kamer is op 16 september 2003 per brief geinformeerd
(TK 2003–2004, 28 665, nr. 41) Dam, vanSpam/opt-in
regime ook voor zakelijke gebruikers laten geldenTK 2003–2004, 28 851, nr. 51VNO-NCW werkt hard aan een gedragscode B2B in dit verband. Wij
wachten dit af tot na de zomer (september) en indien dan geen resultaat is
bereikt dat voldoet aan de invulling van de motie van Van Dam zal een wetswijzigingtraject
moeten worden opgestart.     Dam, van c.sVerzoekt de regering om de opvatting van de kamer (inzake software-octrooi)
over te brengen aan de andere lidstaten; Verzoekt de regering om bij de verdere
behande- ling van het Raadsvoorstel vanuit deze opvatting op te treden en
om met ingang van heden haar steun aan het huidige Raadvoorstel te onthouden.TK, 2003–2004, 21 501–30,
nr. 52Momenteel wordt gekeken hoe
uitvoering te geven aan motie. Nederland zal bij formele aanname van richtlijntekst
een verklaring toevoegen waarin Nederlands standpunt wordt toegelicht. Dam, van cs.Verzoekt de regering een voorstel te doen om het fiscale instrumentarium ter
bevordering van innovatie uit
te breiden en extra uitgaven daarvoor te dekken uit het schrappen van subsidieregelingen
en het besparen op de uitvoeringskostenTK, 2003–2004, 27 406, nr. 15Brief gestuurd aan Tweede Kamer (TK 2003–2004, 27 406, nr. 23)     Dam, van en DittrichVerzoekt de regering de Kamer een plan te presenteren
waarin de rol van de overheid als «launching customer» inhoud
wordt gegevenTK, 2003–2004,
27 406, nr. 16Wordt meegenomen
in de industriebrief.     DittrichVerzoekt de regering om een over- zicht te geven van het tijdspad en de onderwerpen
waarover het innova- tieplatform zal
adviseren en de relevante nota's hierop af te stem- men, zonder dat dit leidt
tot een onacceptabele vertraging.TK, 2003–2004, 27 406, nr. 19Zie kamerstuk Tweede Kamer, verga- derjaar 2003–2004, 27 406, nr.
26    Dittrich cs.Verzoekt de regering een analyse te maken van bovenstaande problematiek en
voorstellen te presenteren voor
een innovatiebeleid gericht op
de dienstensectorTK, 2003–2004,
27 406, nr. 18Wordt meegenomen
in de industriebrief     DoumaVerzoekt
de regering de Kamer een voorstel te doen voor het beleid ten aanzien van
de ondersteuning en verdere ontwikkeling van deze sterke netwerken van bedrijven
en kennisinstellingen, ook wel
aangeduid als «backing winners»TK, 2003–2004, 27 406, nr. 17Backing winners is een van de pijlers van de Innovatiebrief.
Zie kamerstuk, TK 2003–2004, 27 406, nr. 4, en wordt verder uitgewerkt
in Industriebrief     GerkensVerzoekt de regering, een onderzoek in te stellen naar de mogelijkheden en
de kosten van het gebruik van draadloze technologieën als optie voor
de aansluiting van de eindge- bruiker, en verzoekt de resultaten van dit onderzoek
naar de Kamer te zendenTK 2003–2004,
24 095, nr. 165Bij brief van
1 juli 2004 is de Kamer geïnformeerd over de huidige stand van zaken
met betrekking tot het onderzoek naar de marktpotentie van het gebruik van
LMDS-frequenties.     GerkensVerzoek om voor 1 december onderzoeksresultaten van NMa en OPTA m.b.t.
de kabel, aan de kamer toe te
sturenTK 2003–2004, 27 088,
nr. 33Voor 1 december wordt de Tweede
Kamer geïnformeerd over onderzoeksresultaten.     Gerkensbevorderen dat, cf. EC Richtsnoer, er beleidsregel komt met uitleg over voorwaarden
voor uitzonderingspositie.TK 2003–2004,
29 276, nr. 20Het overzetten
van de bekendmaking art. 81 lid 3 met als doel het bieden van houvast mbt
toepassing 6 lid 3 voor het bedrijfsleven is in voorbereiding.     GiskesVerzoekt
de regering om de inleiding in het ondernemen vast onderdeel te maken van
het economieonderwijs op middelbare
scholen.TK, 2002–2003, 28 600
XIII, nr. 35Wordt uitgewerkt in het
actieprogramma «Ondernemerschap en
Onderwijs», (TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 54.)     Haan, deVerzoek aan de regering om via de Europese raad weeffout in de richtlijn te
herstellen zodat geen octrooi kan worden verleend op (delen van) het menselijk
lichaamTK, 2001–2002, 26 568,
nr. 35Het standpunt over deze motie
is in februari 2004 aan de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken II, 2003/04,
26 568 (R 1638) nr. 45).     HeemskerkInventariseren van positionering, juridische instrumenten en kosten en baten
van toezichthouders. Innemen van een helder standpunt over de functie en verantwoordeljkheden
van (bestaande) toezichthouders.TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 5Inventarisatie is op 29 juni 2004 aan de Tweede Kamer gestuurd. (TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 50).     Hessels cs.1) Instrumentarium voor stimulering van innovatieactiviteiten
in zijn geheel opnieuw te bezien op basis van een viertal ijkpunten. 2) Te
komen tot een overzichtelijke regeling gebaseerd op het gericht bereiken van
de Lissabondoelstellin- gen en
daarmee de verbetering van de arbeidsproductiviteit van
het Nederlands bedrijfsleven.TK 2002–2003
28 600 XIII, nr. 28Meegenomen
in de brief «In actie voor Innovatie».
Zie kamerstuk, Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 27 406, nr.
4,    Hessels cs.Verzoekt de regering vóór de behandelingen van de begrotingen
van de ministeries van Financiën en Economische Zaken over 2005 een overzicht
aan de Kamer te doen toekomen, waarin per op innovatie gerichte
subsidie- en belastingregeling de rentabiliteit wordt toegelichtTK, 2003–2004, 27 406, nr. 13De Kamer krijgt voor de behandeling van de
begroting 2005 van het ministerie van Economische Zaken het gevraagde overzicht.    Hessels cs.Verzoekt de regering in het innovatiebeleid meer
aandacht te schenken aan de kennistransfer tussen kleine en middelgrote ondernemingen
en mbo/hbo-instellingenTK, 2003–2004,
27 406, nr. 14Wordt beschouwd
als ondersteuning van het beleid.     Hoopen, tenOp kortst mogelijke termijn komen met een voorstel tot wijziging gaswet gebaseerd
op uitgangspunten (mn voldoende bevoegdheden om publiek belangen te kunnen
borgen) en dit naar de Tweede Kamer te sturen.TK 2002–2003, 28 600-XIII, nr. 26Motie is besproken tijdens de behan- deling van de VROM begroting.
In 2005 komt er een EPR met een budget van 20 mln. Daarvan wordt 13 mln. besteed
aan Gebouwgebonden Duurzame energie,
de rest aan subsidiering van het Energie Presta- tie Advies. Van Geel zal
de Kamer informeren over de vorderingen.     Hoopen, ten c.s.Verzoekt de regering om de wetgeving zodanig te wijzigen dat bedrijfspanden
niet door krakers kunnen worden bewoond. Daarnaast wordt de regering verzocht
een effectieve regeling op te zetten voor het verhalen van de kosten en schade.TK 2003–2004, 29 200 XIII,
nr. 6De staatssecretaris heeft
de Tweede Kamer in een brief van 6 juli een reactie gegeven (TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 53). Daarbij heeft ze aangegeven dat zij binnenkort
een handleiding zal publiceren over de wijze waarop bedrijven kunnen omgaan
met de problematiek van het kraken.     Hoopen, ten c.s.Verzoekt het kabinet om voor 1 januari 2004 drie projecten te benoemen
die, op basis van PPS-financiering, een nieuwe impuls geven aan de Nederlandse econo-
mie en de Kamer voor 1 juni 2004 te informeren
over de voortgang.TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 7Op 20 februari
heeft de minister in een brief (TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr.
43) aangegeven dat hij met de minister van V&W heeft afgesproken dat de
beantwoording van de Motie Ten Hoopen c.s. (TK 2003–2004 29 200
XIII, nr. 7) samen wordt genomen met de Motie Hofstra c.s. (TK 2003–2004,
29 200 XII, nr. 38). Vervolgens heeft de staatssecretaris tijdens
het Algemeen Overleg op 9 juni 2004 over het EZ-Financieel
Jaarverslag 2003 aangegeven, dat de minister van V&W de gehele beant-
woording van beide moties voor haar rekening zal nemen.     Hoopen, ten c.s.Verzoekt het kabinet om een visie te ontwikkelen op de positie en rol van
familiebedrijven.TK 2002–2003,
28 600 XIII, nr 25De motie is
meegenomen bij de beleidsbrief «In actie voor ondernemers!» die
de staatssecretaris op 8 december
2003 aan de Tweede Kamer heeft gezonden (TK 2003–2004, 29 200-XIII,
nr. 36).     Hoopen, ten c.s.Verzoekt het kabinet om specifieke aandacht te besteden aan deeltijdontslag,
reserveren voor ontslagkosten en successiewetgeving.TK 2002–2003, 28 600 XIII, nr. 25De motie is meegenomen bij de beleidsbrief «In actie voor
ondernemers!» die de staatssecretaris op
8 december 2003 aan de Tweede Kamer heeft gezonden (TK 2003–2004,
29 200-XIII, nr. 36).    Kortenhorst, Snijder-HazelhoffVerzoekt de regering naar middelen te zoeken, binnen de door
de EU geboden ruimte, voor het
nemen van maatregelen om een level playing field te
handhaven.TK 2003–2004, 29 505,
nr. 7Het kabinet heeft in het kader
van de Voorjaarsnota besloten € 70 mln. voor de scheepsbouw ter
beschikking te stellen. Op 16 april 2004 heeft de Minister de Tweede
Kamer hierover een brief gezonden (TK 2003–2004, 29 505, nr. 6).     Kortenhorst, Snijder-HazelhoffVerzoekt de regering om op uiterlijk 1 februari 2004 aan
te geven hoe naar een opzet voor een financie- ringsfaciliteit voor de Nederlandse
scheepsbouw wordt gewerkt.TK 2003–2004,
21 501–30, nr. 32De minister
heeft de Tweede Kamer in een brief van 2 februari 2004 een reactie gegeven,
waarbij hij is inge- gaan op de financieringsproblema- tiek in de scheepsbouwsector
(TK 2003–2004, 21 503–30, nr. 34).     Krom, de/HesselsOnderzoeken op welke wijze de duurzameenergie-doelstelling
zo kostenefficiënt mogelijk kunnen worden behaald. Daartoe de kosten
en baten van WOS afzetten tegen alternatieve vormen van duurzame energie.
Voor elk van alternatieven in kaart brengen wat de consequenties zijn voor
rentabiliteit, VZZH, milieu en RO alvorens wordt besloten tot verdere uitbouw
van WOSTK 2003–2004, 29 575,
nr. 2Aangenomen, afronding is voorzien
einde eerste kwartaal 2005     Krom, de/HesselsHet bieden van inzicht in de kosten van wind op zeeTK 2003–2004, 28 241/25 026, nr. 14Is afgedaan middels aanbieding rapport Innovatie in
het energiebeleid op 29 april 2004     Krom, de/SpiesVerdeling middelen over het energie-onderzoekTK 2003–2004, 29 200 XI, nr. 41Is afgedaan middels aanbieding rapport Innovatie in
het energiebeleid op 29 april 2004 Laan, van derUiterlijk 31 oktober inzicht verschaffen in de mogelijkheden om de financiele
steun aan zonne-energie via de EPR intact te laten danwel alternatieven hiervoor
aan te dragenTK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 12Motie is
aangehouden en onder de aandacht van Staatssecretaris Van
Geel gebracht. EPR voor zonne-energie is aan de orde geweest bij behandeling
VROM-begroting (Kamerstukken II, 2003–2004, Handelingen, nr. 24, pag.
1643–1660).    Laan, van der cs.Verzoekt het kabinet de middelen voor onderzoek en innovatie aan
te wenden in lijn met de nog op te stellen integrale kennis- en innova-
tiestrategie (door het innovatieplatform)
zonder dat vertraging optreedt in de implementatie van de door het kabinet
gewenste prioritei- ten, alsmede deze strategie zo snel mogelijk aan de Kamer
te doen toekomenTK, 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 13IP heeft
over de invulling van de totale Smart Mix een
advies gegeven. Zie TK 2003–2004, 27 406, nr. 26     Netelenbos cs.1) Subsidietrajecten terugbrengen tot enkele grote subsidietrajecten 2) Kenniscentra
en intermediaire organisaties overeenkomstig stroomlijnenTK 2002–2003 28 600 XIII, nr. 21Meegenomen in de brief «In actie voor Innovatie».
Zie kamerstuk, Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 27 406, nr.
4,    Samson/Vendrikactieplan duurzame energie technologie
in NederlandTK 2003–2004, 28 241/25 026,
nr. 10Is afgedaan middels aanbieding
rapport Innovatie in het energiebeleid
op 29 april 2004     Slob c.s.Verzoekt de regering om een Indus- triebrief uit
te brengen waarin per industriële sector aandacht wordt besteed aan de
kansen en bedreigingen en hoe hierop door de overheid in samenwerking met
bedrijfsleven en de kennisinstellingen zal
worden ingespeeld.TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 15Naar verwachting
zal het kabinet de Industriebrief eind
augustus/begin september 2004 aan de Tweede Kamer zenden.     Slob c.s.Verzoekt de regering om zich in te spannen ook na 2006 de uitvoering van de
Langman-afspraken met de drie noordelijke provincies in financiële zin
mogelijk te maken.TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 16De staatssecretaris heeft
de Tweede Kamer in een brief van 17 oktober 2003 (TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 23)) geïnformeerd over de positie van het kabinet:
nu geen besluiten over de financiën na 2006. Eerst worden het IBO, GEP
en de discussie over structuurfondsen afgewacht.
Het IBO Regionaal Economisch Beleid en GEP («Pieken
in de Delta») zijn op 12 juli naar de Tweede
Kamer gestuurd (TK 2003–2004, 29 697, nr. 1). In 2005 neemt het
kabinet een besluit.     StellingwerfVoorstellen in EG-verband doen over wijziging richtlijn, zodat menselijke
lichaamsdelen zoals gensequenties niet octrooieerbaar zijnTK, 2001–2002, 26 568, nr. 33Het standpunt over deze motie is in februari 2004 aan de Tweede
Kamer gezonden (Kamerstukken II, 2003/04, 26 568 (R 1638) nr. 45).     VendrikVerzoekt de regering om haar ambitie van 2% van de jaarverslagen over MVO in
2002 opwaarts bij te stellen.TK 2001–2002,
28 000 XIII, nr. 12Deze motie
is n.a.v. het AO over MVO op
19 december 2001 voorgelegd aan de Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ).
Het adviestraject van de Raad voor de Jaarverslaglegging is eind 2003 afgerond,
d.m.v. een brief aan de Tweede Kamer d.d. 7 oktober 2003 (TK 2003–2004,
26 485, nr. 23).Vanaf 2005 wordt de kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkeling
van maatschappelijke jaarverslaglegging gebenchmarkt.    VosOntwikkel
een TTI Duurzame (Energie) TechnologieTK 2003–2004, 27 406,
nr. 20Ingelost met Kabinetsstandpunt
op het rapport Commissie Wijfels    Vroonhoven-Kokanalyse werkverhoudingen NMa en
Belastingdienst.TK 2003–2004,
28 244, nr. 75De Tweede Kamer
is, mede namens de Staatssecretarisvan
Financiën, schriftelijk geïnformeerd dat de motie voor het eind
van het zomerreces uitgevoerd wordt. (TK2003–2004, 28 244, nr.
80)    Vroonhoven-Kok en Dezentjé Hammingverzoekt de regering de toegankelijkheid
van de WBSO-regeling te bevorderen
door te snijden in de aanvullende regels die gemoeid zijn met het aanvragen
en genieten van de regeling.TK, 2003–2004,
29 210, nr. 84Beantwoording
van de motie wordt meegenomen in de werkgroep «stroomlijning WBSO»ToezeggingenToezeggingVindplaatsStand van zakenBezien of een Dutch
Trade Board ingesteld kan worden (publiek-private samenwerking
op het gebied van handelsbevordering)TK 2003–2004, 29 200 XIII nr. 41De Tweede Kamer zal dit najaar geïnformeerd worden
over de uitwerking van een Dutch Trade Board.    Meldplicht invoeren voor doorverkoop van goederen
waarop een catch all beschikking ligt;TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 49Invoering meldplicht is voorzien rond oktober.    Het verlenen van technische assistentie ook onder
meenemen bij de herziening van de In- en Uitvoerwet;TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 49Herziening van de In- en Uitvoerwet loopt.; Inwerkingtreding
is voorzien voor januari 2006.    Bezien hoe informatie over dual use-vergunningen
transparanter kan worden gepresenteerd.TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr.49Streven is om dit najaar e.e.a. te operationaliseren    Uitvoeren van een «economic impact study»
naar gevolgen van wapenexportbeleid voor defensie-industrie;TK 2003–2004, 22 054 nr. 79, TK 2003–2004,
VAO d.d. 2 december 2003 nr. 31, blz. 2182–2185.Jaarrapportage compensatiebeleid 2002–2003.
(verstuurd aan de Kamer op 16 juli 2004) gaat beknopt in op de door de
Nederlandse defensie-industrie ervaren effecten van het wapenexportbeleid.;   Verstrekken van overzicht van alle uitvoervergunningen
over periode 2000-heden;TK 2003–2004,
22 054 nr. 79, TK 2003–2004, VAO d.d. 2 december 2003 nr 31,
blz. 2182–2185.Voorzien is
dat in september-oktober een website de lucht in zal gaan met een overzicht
van alle uitvoervergunningen over periode 2000-heden.   Meldplicht naar doorvoer uitbreiden naar álle
militaire goederen van het In; en Uitvoerbesluit.TK 2003–2004, 22 054 nr. 79, TK 2003–2004, VAO
d.d. 2 december 2003 nr. 31, blz. 2182–2185.Naar verwachting zal de AMvB voor de verbreding van de meldplicht
rond oktober van kracht kunnen worden.    De regering zal vergunningverlenende instanties in
het buitenland nader informeren over de Nederlandse doorvoerregelingTK 2002–2003, 22 054, nr. 66Evaluatie van de doorvoerregeling is in juli
2003 naar de Tweede Kamer gestuurd. Na overleg met de Kamer wordt de regeling
nu aangepast. Daarna zullen buitenlandse instanties geïnformeerd worden.   Doorvoer militaire goederen betrekken bij jaarrapportage
2002.TK 2001–2002, 22 054,
nr. 61Is gebeurd bij laatste jaarrapportage.
TK 2003–2004, 22 054, nr. 74    Bezien waar mogelijk de subcategorieën A10 en
B10 bij wapenexportbeleid op te splitsen dan wel te specificeren zijn.TK 2001–2002, 22 504, nr. 61Is gebeurd bij laatste jaarrapportage. TK
2003–2004, 22 054, nr. 74    Beleidsregel voorrang gastransport artikel 51a GaswetEK 2002–2003, 28 174,
nr. 110bIn plaats van beleidsregels
is besloten een wetswijziging door te voeren op dit onderwerp. Deze wetswijziging
is gerealiseerd in de I&I-wet die op 14 juli 2004 werd gepubliceerd
in het Staatsblad.    De interventiewet wordt met grote spoed voorbereid
en voorgelegd aan de MinisterraadEK 2002–2003, 28 174, nr. 110cDe I&I-wet is op 15 december 2003 naar de Tweede Kamer gestuurd (TK
2003–2004, 29 372 nr. 1) en op 29 juni 2004 door de EK aangenomen.
Op 14 juli 2004 is de wet gepubliceerd in het Staatsblad    In de interventiewet wordt het amendement Kortenhorst
op de OEPS – dat ziet op de relatie BW en de Gas en Elektriciteitswet
gecorrigeerdEK 2002–2003, 28 174,
nr. 110cDe I&I-wet is op 15 december
2003 naar de Tweede Kamer gestuurd (TK 2003–2004, 29 372 nr. 1)
en op 29 juni 2004 door de EK aangenomen. Op 14 juli 2004 is de
wet gepubliceerd in het Staatsblad   Bij de vaststelling van de subsidiebedragen MEP voor
2006 zal een voorstel worden gedaan voor het aantal jaren zekerheid voor grootschalige
verwerking van zuivere biomassa. Tevens wordt bezien welke rende- mentseis
en welk subsidiebedrag nodig zijn om zoveel mogelijk duurzame elektriciteit
uit afval op te wekken.HEK 2002–2003
26 793Opdracht voor onderbouwing
subsidiebedra- gen 2e helft 2006 aan ECN gegeven.
Op basis daarvan zal voorstel voor aantal jaren zeker- heid worden gedaan.
Dit voorstel is meege- nomen in de MEP-evaluatiebrief   De heer Hofstede heeft over de vissterfte gesproken.
Ik zou hem graag willen toezeggen dat ik op korte termijn in overleg treed
met exploitanten van waterkrachtcentrales en andere betrokken partijen.HEK 2002–2003 26 793De Tweede Kamer is door de minister van LNV, mede
namens de Staatssecretaris van
V en W en de minister van EZ,
per brief van 11 november 2003 (TK 2003–2004, 29 200 XIV,
nr. 54) geinformeerd over de voortgang van het overleg en het vervolg. De
toezegging is hiermee afgehandeld.   Extra aandacht voor de Europese groene markt op de
agenda zetten.HEK 2002–2003,
26 793Maakt deel uit van voorzitterschapsprioriteit Duurzame Energie   MEP.
De subsidiebedragen voor 2004 en 2005 zullen nog dit jaar worden bekendgemaakt.
Het streven is om in de daaropvolgende jaren de subsidies anderhalf jaar van
te voren bekend te maken. Bezien of een versnelling van de bekendmaking van
de bedragen voor 2006 en verdere jaren mogelijk is.HEK 2002–2003, 26 793Per brief van 23 oktober 2003 (TK 2003–2004, 28 665, nr. 42)
is het voorstel voor de subsi- dietarieven voor MEPduurzame energie
in 2004 en 2005 en WKK in 2004 naar de Tweede Kamer gestuurd en goedgekeurd.
De defini- tieve subsidietarieven 2004–2005 zijn vervol- gens op 29 dec.
2003 in de Staatscourant gepubliceerd. De subsidietarieven voor de eerste
helft van 2006 zijn na goedkeuring door de TK op 7 juli 2004 in de Staatscourant
gepubliceerd. De subsidietarieven voor de tweede helft van 2006 en voor 2007
worden, voor zover mogelijk met medeneming van de resultaten van de tussenevaluatie,
in het najaar van 2004 voor goedkeuring naar de Tweede kamer gezonden.    Blijven monitoren van de effecten van
de systematiek van de vollasturen. Als de effecten bij de monitoring anders
zijn – op een jaarlijkse basis en niet alleen maar één
keer – dan zal de noodzakelijke aanpassing plaats- vinden. In het kader
van de monitoring bijzonder aandacht schenken aan de ontwik- keling van het
nominaal vermogen in relatie tot de specifieke opbrengst. Monitoring wordt
toegezonden aan de Kamer.HEK 2002–2003,
26 793Vollasturensytematiek
wordt bij de eerste evaluatie van MEP meegenomen.
Zie toezegging TK 2002–2003, 28 665, nr. 27. Is in brief tussenevaluatie MEPmeegenomen.    Operationeel hebben van mechanische WKK uiterlijk
op 1 januari. De hiermee samenhangende meeteisen lopen gelijk mee met
de meeteisen voor de toepassing van de CO-2-index. HEK 2002–2003, 27 815Is meegenomen en vastgelegd in de MR kooldioxide index warmtekrachtkoppeling,
die per 1-7-04 in werking is getreden.   AmvB permanent vergunningsstelsel levering gasHTK 1999–2000, 63 4424, gas: staatsblad
2003, 234; electriciteit: staatsblad 2003, 207art.45-AMvB staat in Staatscourant. Vergunningen kunnen worden
aangevraagd; verbod op gaslevering aan kleinverbruikers zonder deze vergunning
is van kracht vanaf 1 juli 2004, datum marktopening. Voor Elektri- citeit
is de beleidsregel ingetrokken en is een art. 95-AMvB van kracht    Opstellen beleidsnota over beschikbaarheid van tot
2010HTK 2000–2001, 29 2519In het actieplan Biomassa (TK 2003–2004,
28 241, nr. 7) is hierp ingegaan; in principe is er tot en met 2010 voldoende
aanbod van bio- massa in Nederland.    Toezicht en investeringsklimaat energie:
regeling straffen en belonen kwaliteit netwerken, monitoring energiemarkt uitbreiden,
maatregelen om investeringen in productiecapaciteit te stimuleren en snellere
en betere storingsregistratie. Scherpere unbundling energiesector.HTK 2003–2004, nr. 10, pag. 493–514;
HTK 2003–2004, nr. 11, pag. 578–617Monitoring uitbreiden en maatregelen om investeringen in productiecapaciteit
te stimu- leren. Deze toezegging bestaat uit drie delen: het netwerkdeel is
ingelost via I&I-wet. Deel productiecapaciteit is ingelost via toezegging
38. Unbundlingsdeel is ingelost via kamerbrief van 31 maart (Kamerstukken
2003–2004, 28 982, nr. 18) en de daaruit voortvloeiende acties
en is meegenomen in de I&I-wet die op 14 juli is gepubliceerd in
het Staatsblad    Omstreeks de jaarwisseling wordt de integrale visie
op privatisering van energienetwerken naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierbij
wordt ingegaan op zowel de private als publieke belangen.HTK 2003–2004, nr. 10, pag.
493–514; HTK 2003–2004, nr. 11, pag. 578–617Deze toezegging is afgehandeld middels de Kamerbrief
van 31 maart 2004 (Kamerstukken 2003–2004, 28 982, nr. 18)    Bij een volgend overleg met de Tweede Kamer een overzicht
van de stand van zaken over liberalisering en privatisering in andere lidstaten
presenteren.HTK 2003–2004, nr. 10, pag. 493–514; HTK 2003–2004,
nr. 11, pag. 578–617Is dezelfde
toezegging als gedaan tijdens AO Energievoorziening en leveringszekerheid 1/10/03
(nr. 37) Deloitte & Touche rapport heeft als input gediend voor de privatise-
ringsbrief die 31 maart is uitgegaan naar de TK (Kamerstukken 2003–2004,
28 982, nr. 18)    Evaluatietermijn besluit leveringszekerheid Gaswet
verkort tot 2,5 jaar (was oorspronkelijk 5 jaar)HTK 2003–2004, nr. 78 pag. 5053–5075Besluit wordt januari 2007 geëvalueerd   Off-shore windproject van E-connection kan eventueel
een bijdrage krijgen voor monitoring van natuur, milieu en veiligheidsaspecten.HTK 27 041 nr. 6Toezegging betrof bijdrage voor onderdelen die buiten
de vergunning vallen. Nu is gehele monitoring en evaluatieprogramma onder-
deel van de vergunning. EZ financiert
gedeelte voor NSW; V&W doet dit voor de nulmeting mbt Q7.    Kamer inlichten over de mogelijke effecten
op de groenstroommarkt als gevolg van volle- dige afschaffing van de REB 36i
per 2005, alsmede aangeven hoe een soepele overgang van vraag- naar aanbodstimulering
is te waarborgen, in de zin dat negatieve effecten op de groenestroommarkt
zoveel mogelijk beperkt worden.motie
nr. 87 uit de behandeling van het belastingplan, dossier 29 210.TK 2003–2004,TK
23–1557 (12–11–2003)Is meegenomen bij Tussenevaluatie MEP;
(verschijnt na de zomerreces van 2004)   TK periodiek informeren over stand van zaken rond
vervroegde liberaliseringTK 1999–2000,
26 898, nr. 7;TK 2002–2003, 28 174, nr.54Liberaliseringsdatum is verschoven van 1/1/04 naar 1/7/04. Er
is op 28 november 2003 een brief naar de Tweede Kamer gestuurd (TK 2002–2003,
28 982, nr. 9) Verder nog brieven op: 6 november 2003, 12 november
2003, 6 januari 2004, 3 maart 2004, 15 maart 2004, 5 april
2004, 13 april 2004, 23 april 2004, 29 april 2004, 26 mei
2004. Resp. Kamerstukken 2003–2004, 28 982, nr. 5, 7, 13, 16, 17,
19, 21, 22,24 en 26)    De Tweede Kamer nader informeren over werkwijze Dte
bij first-mover – problematiekTK 2000–2001, 25 097, nr. 52Is meegenomen in de vastgestelde tarievencode van de Dte dd. 16/12/2003, 100 804/134.    Versterking toezicht door EC naleving voorraadverplichtingTK 2000–2001, 27 170,
nr. 188d. De verwachting is dat de
EC het voorstel gaat intrekken. Dit wordt door NL geagendeerd tijdens de High
Level van 21 september a.s.    Energierapport: terugkomen op mogelijkheden om CO2-index te gebruiken om duurzame energie
te stimuleren.TK 2001–2002,
25 097 en 26 898De regeling
kooldioxide-index warmtekrachtkoppeling is van kracht vanaf 1-7-04. In het
kader van de tussenevaluatie van de MEP,
wordt in het najaar van 2004 bezien of CO2- index bruikbaar is
voor duurzameenergie-toepassingen.    Informeren bij LNV naar evt. problemen t.a.v. afval
en mineralenbeleid bij duurzaam geproduceerd
gas (bijv. stortgas).TK 2001–2002,
25 097 en 26 898 nr. 55In het actieplan Biomassa (TK 2003–2004, 28 241, nr. 7) is aangegeven
dat er een werk- groep van deskundigen, met daarin VROM, LNV, Expertisecentrum
LNV, NOVEM, PDE, PBE en EZ, is
gestart met de inventarisatie van knelpunten rondom co-vergisten in relatie
tot de mestwetgeving in Nederland. Indien er aanleiding is het beleid aan
te passen, zal LNV i.s.m. VROM en EZ een
beleidsbrief opstellen.    MAP: De Tweede Kamer zal z.s.m. worden geinformeerd
over de resultaten van het rechtmatigheidsonderzoek 1997–2000.TK 2002–2003, 28 153, nr. 3De Kamer is hier inmiddels over geinformeerd.    Eind 2003 evaluatie van de effecten van de MEP naar
de Tweede Kamer sturen, waaronder in ieder geval ingegaan wordt op de effecten
van MEP op investeringsbeslissingenTK 2002–2003, 28 665,
nr. 27Het eindrapport is per brief
aan TK aangeboden in augustus 2004.   Grootschalige campagne liberaliseringTK 2002–2003, 28 241, nr 5Eind 2003 is de website «Kiesenergie.nl»
in de lucht gegaan. In het najaar 2003 zijn ook de TV- en radiocommercials
voor MKB van start gegaan, in
het voorjaar gevolgd door commercials voor de consumenten.
Tevens zijn er advertenties in dagbladen geplaatst en is er een huis-aan-huiskrant
bezorgd. Ook hebben er MKB roadshows'
plaatsgevonden teneinde de MKB afdoende
te informeren over de marktopening.    In toegezegde brief over leveringszekerheid begin
2003 wordt ook ingegaan op kwaliteit samenwerking toezichthoudersTK 2002–2003, 28 388, nr. 3De brief (TK 2003–2004, 29 023,
nr.) is op 03-09-2003 verstuurd aan de Tweede Kamer.    Beleidsregels toegang interconnector voorleggen aan
de TKTK 2002–2003, 28 388,
nr. 3Na de zomer 2004 gaat er een
brief naar TK over algemeen interconnectiebeleid. Er is een Europees crossborder
verordening die in werking treedt. Deze verordening geeft algemene richtlijnen
voor interconnectiebeleid waardoor de beleidsregel waarschijnlijk niet meer
nodig is. Dit is onderdeel geworden van de leveringszekerheidbrief
die 9 juni naar de TK is verzonden en tijdens het AO op 30 juni
is besproken.    De minister bereidt wetgeving voor over warmtelevering
(gecoordineerd met het initiatief wetsvoorstel van Ten Hoopen).TK 2002–2003, 29 048, nr. 2 en nr. 3,
TK 2003–2004, 29 048, nr. 4 en nr. 5Na advisering door de RvS op het CDA initiatief wetsvoorstel
ligt er thans een Nota van Wijziging. Kamerleden konden tot 1 juli hun
inbreng leveren. Overleg van EZ met
het CDA zal gepland worden.    Aanbod om met de vaste commissie te overleggen over
energiebeleid en de Ruslanddialoog (vaste commissie gaat eind augustus op
werkbezoek naar Rusland)TK 2003–2004,
21 501-33 22 112 nr. 61)Gedachtenwisseling zal plaatsvinden tijdens het AO ter voorbereiding van de
VTE-raad 29 november. Dan zal ook de Ruslandtop hebben plaatsgevonden.    Informeren van de Kamer over de voortgang van de energietransitie en
daarbij ook de samenhang met het huidige beleid voor duurzame energie,
energiebesparing en innovatieTK 2003–2004, 28 241 nr. 8Rapport is aangeboden aan de Kamer met brief
ME/ESV/4027912 op 29 april 2004; (Kamerstukken 2003–2004, 29 575
nr. 1)   Inzicht in de wijze waarop duurzame energie
wordt bevorderd, incl. begrotingstechnische cijfers en rentabiliteit van windmolens
a.g.v. 36i operatieTK 2003–2004,
28 782, nr. 15Per brief van
24 oktober 2003 (TK 2003–2004, 28 782, nr. 16) zijn de vragen uit
het wetge- vingsoverleg beantwoord.    Brief aan de Kamer over de problematiek van windmolens
op zee, incl. de vergunningprocedures, RO-systematieken etc. Daarnaast zal
in de herfstreces-brief ook ingegaan worden op wat we gaan doen voor wind
op land.TK 2003–2004, 28 782,
nr. 15Per brief van 24 oktober
2003, de zogenaamde herftsrecesbrief (TK 2003–2004, 28 782, nr.
16) is ingegaan op wind op land. Per brief van 28 oktober 2003 (TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 29) is ingegaan op het interim-beleid wind offshore.    Verzending MEP-tarieven
2004/2005 voor 15–10 en interimregeling windTK 2003–2004, 28 782, nr. 15Per brief van 23 oktober 2003 (TK 2003–2004, 28 665,
nr. 42) is het voorstel voor de subsi- dietarieven voor MEPduurzame energie
in 2004 en 2005 en WKK in 2004 naar de Tweede Kamer gestuurd. Per brief van
28 oktober 2003 (TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 29) is ingegaan
op het interim-beleid wind offshore.   Nadere cijfermatige verklaring van de verhouding
van de kosten verbonden aan wind- en biomassa energie, tot de kosten die zijn
verbonden aan zonne-energie, waar een factor tien wordt verondersteldTK 2003–2004, 28 782, nr. 15Per brief van 24 oktober 2003 (TK 2003–2004,
28 782, nr. 16) zijn de vragen uit het wetgevingsoverleg beantwoord.    T.a.v. structuur energiedistributie: komt de minister
met een overzicht van de situatie in de overige lidstatenTK 2003–2004, 28 982, nr. 6Deloitte & Touche rapport is op 3 november 2003 (ME/EM/3058097)
aan de Kamer gestuurd en heeft als input gediend voor de privatiseringsbrief
die 31 maart is uitgegaan naar de TK (Kamerstukken 2003–2004, 28 982,
nr. 18)    Voor 1 juli 2004 komt de minister met een brief over
de piekcapaciteitTK 2003–2004,
28 982, nr. 6Dit is onderdeel
geworden van de brief «leveringszekerheid in
een geliberaliseerde elektriciteitsmarkt» die 9 juni naar de TK
is verzonden en tijdens het AO op 30 juni is besproken (Kamerstukken
2003–2004, 29 023, nr. 4)    Z.s.m. zal coordinatievraagstuk over de verantwoordelijkheid
van kabels onder de grond naar
de Kamer komenTK 2003–2004,
28 982, nr. 6Na de zomer 2004
wordt de TK geïnformeerd    Onderzoek Berenschot naar o.a. klachten van de consument over
klachtenafhandeling DteTK 2003–2004,
28 982, nr. 6Het rapport is
op 14 november 2003 naar de Tweede Kamer verzonden (Kamerstukken 2003–2004,
28 982, nr. 8)   Toezending ontwerp-besluit leveringszekerheid gaswet
aan Raad van StateTK 2003–2004,
29 023 nr. 2Ontwerp-besluit
is inmiddels definitief besluit geworden (Staatsblad 2004, 170).    Duurzame ontwikkeling
zal tijdens het Eurekavoorzitterschap
van Nederland (2e helft 2004–1e helft 2005) op de agenda komen.TK 2003–2004, 29 200 XI, nr. 106Tijdens het NL Eureka-voorzitterschap
wor- den drie brockerages op gebied van automo- tiv, duurzame energie
en witte biotechnologie. Dit zijn internationale evenementen die tot doel
hebben bedrijven met elkaar in contact te brengen ten einde te komen tot projectgeneraties.   Evaluatie van de MEP in
juli naar de KamerTK 2003–2004,
29 540 nr. 113Aangeboden aan
de Kamer in augustus   Fraude bij windenergie:
met stas Wijn de Kamer z.s.m. informeren over berichten over mogelijke fraudeTK 2003–2004, 29 540 nr.
113;Daar het vooral de belastingtechnische
kant van de EIA betreft, ligt het voortouw bij Financien. Er zijn inmiddels
schriftelijke vragen gesteld door de Kamerleden Samson en Heemskerk. Financien
heeft de lead in beantwoording ervan.   Cijfers MEP n.a.v.
vragen Hessels/CDA (huidige budgettaire plaatje)TK 2003–2004, 29 575 nr. 3Is meegenomen bij Tussenevaluatie MEP(verschijnt
na de zomer van 2004)   Stavaza evt. speciale categorie Buggenum in MEP,
Hessels/CDA.TK 2003–2004, 29 575
nr. 3Is meegenomen bij Tussenevaluatie MEP (verschijnt
na de zomerreces van 2004)   Tussenevaluatie MEP gaat
na vakantie van MEZ naar de TK
dus na eind juliTK 2003–2004,
29 575 nr. 3Tussenevaluatie
verschijnt na de zomerreces van 2004   Concreet maken van MEP subsidiebedragen
DE in 1e helft 2006, deze blijven gelijk omdat kostenstijgingen en dalingen
in balans zijnTK 2003–2004,
29 575 nr. 3Is meegenomen bij
Tussenevaluatie MEP; (verschijnt
na de zomerreces van 2004)   Brief over zon-pv, plannen, vooruitzichten, rentabiliteit
t.o.v. windenergie etc.TK 2003–2004, 29 575 nr. 3Brief in voorbereiding. Verschijnt in oktober
2004.   Kabinet reageert op advies van de AER-VROM-raad over transitie,
bij voorkeur bij begroting EZ (
maar is afhankelijk van uitbrengen van het advies).TK 2003–2004, 29 575 nr. 3Advies AER-VROM-raad nog niet ontvangen    Import groene stroom, (wat was import voorheen en
wat is het nu; hoe is toezicht op groene stroommarkt nu geregeld, stroometikettering).TK 2003–2004, 29 575 nr.
3;Is meegenomen bij Tussenevaluatie MEP;
(verschijnt na de zomerreces van 2004)    Uitstel AmvB's van marktopeningsdatum z.s.m. na zomerreces
naar TK (voorhang)AO liberalisering
19/06/03 (28 982, nr. 4)Er is
een wijzigingswet gestuurd naar de Eerste Kamer op 8 september 2003 (EK
29044305/1) AmvB is op 23 december in het Staatsblad gepubliceerd.   De vraag over het kolenconvenant + RIVM wordt schriftelijk
beantwoordAO Energievoorziening en leveringszekerheid01/10/03Bezien wordt of deze vraag door VROM
kan worden beantwoord.   De minister informeert de Kamer eind december over
de voortgang die distributiebedrijven maken om hun facturering op orde te
brengenAO Energievoorziening en leveringszekerheid01/10/03De Tweede Kamer is geinformeerd bij
brief van 6 januari 2004 (TK 2003–2004, 28 982, nr. 13)    Hoeveel geld investeren wij in het bevorderen
van de technologie. Bij de eerste evaluatie van de MEP (2004),
kunnen wij die balans bestu- deren. Ondertussen zullen wij met het Innovatieplatform aan
de gang gaan. Innovatie in relatie
tot duurzaamWGO 06-10-03Dit is opgenomen
in de Herfstrecesbrief (TK 2003–2004, 28 782 nr. 16    Minister zal kijken hoe de transparantie nader kan
worden bevorderd door streefcijfers, plannen en de jaarlijkse op het vlak
van energie en van energiebesparing gezette stappen op een meer gestructureerde
wijze in de begroting van EZ op
te nemen, zodat we weten hoe we ervoor staan. VBTB vraag.WGO 06-10-03in huidige
begroting verwerkt    De minister komt in september met een
brief, waarin hij op het volgende ingaat: a) wat zijn call options precies
en waarom kiest de minister daar niet voor?, b) wat vindt de minister van
reactie TU-Delft dat de cijfers van Tennet over de beschikbaarheid van decentraal
vermogen niet juist zijn, c) wat is de import/exportsituatie in de andere EU-lidsta-
ten, en d) welke mate van zelfvoorziening is volgens de minister tenminste
nodig?AO liquiditeit 30-6-2004In september wordt een rapportage hierover
aan de Kamer gestuurd    De minister komt in het najaar met een wetsvoorstel
en een brief over de splitsing. Bij de brief zal ook een plan van aanpak/planning
worden gevoegd. AO liquiditeit 30-6-2004In het najaar zullen brief en wetsvoorstel
over unbundling naar de Kamer gestuurd worden.    De minister stuurt in 2005 een analyse van c.q. visie
op de gasmarkt naar de Tweede Kamer.AO liquiditeit 30-6-2004In voorbereiding.
Wordt in 2005 naar de Tweede Kamer gestuurd.    Terugkomen op opname in wetgeving dat Groningenveld
niet als commercieel monopolie wordt geëxploiteerd.Plenaire begrotingsbehandeling EZ,
7/8 okt. 2004, 2e termijn: Handelingen 2003–2004, nr. 11,TK pag. 578–617In de brief van 15 oktober 2003
(TK 2003–2004, 28 109, nr. 5) is ingegaan op de motie Ten Hoopen
en het Groningenveld.   Brief aan de Tweede Kamer sturen over de herijking
van het generieke consumentenbeleid.Begrotingsbehandeling EZ 2004.Afgerond. Het «Strategisch
Actieplan – een versterkte consumentaliteit»
is op 21-6-04 naar de TK gestuurd. (TK2003–2004, 27 879, nr. 9)    Nma bevoegdheden en boetes: Meenemen uitbreiding
onderzoeks-bevoegdheden NMa en
verhoging boetes op niet-meewerken in wetsvoorstel Modernisering Europees
Mededingingsrecht.HTK 2003–2004
nr. 52 p. 3464In een brief aan de
Tweede Kamer (TK2003–2004, 29 276, nr. 9) wordt medegedeeld dat
met spoed een apart wetsvoorstel wordt gemaakt. Uitbreiding van bevoegdheden
wordt na het zomerreces besproken. verho- ging van boetes is meegenomen bij
het wetsvoorstel Modernisering Europees Mededingingsrecht.    Dhr. Van der Vlies een gesigneerd exemplaar van de
studie van prof. Bovenberg toezendenHTK 2003–2004, nr. 10, pag. 493–514; HTK 2003–2004, nr.
11, pag. 578–617Het rapport
is op 13 november 2003 naar de Tweede Kamer verzonden.    Nma beziet (opnieuw) of nieuw onderzoek naar mededinging
Vinex opportuun is.HTK 2002–2003,
784408.De Tweede Kamer is hierover
per brief van de Minister van EZgeïnformeerd
(ez03000729).    Waarborgwet:
2 jaar na inwerkingtreding evalueren; bezien of meerdere aanbieders bestaan
en evt. consequenties voor wijze tariefvaststelling.HTK 1999–2000, nr. 64 p. 4465De wet is in maart 2002 in werking getreden. Resultaten van de
evaluatie worden eind 2004/begin 2005 verwacht.   Waarborgwet en
edelmetaal: Kamer informeren over ontwikkeling concept EU-richtlijn
edelmetaal.HTK 1999–2000, nr.
64, p. 4463De Tweede Kamer wordt
geinformeerd zodra zich in Brussel nieuwe ontwikkelingen voor- doen.    Kamer informeren over ontwikkeling concept richtlijn
edelmetaal.HTK 1999–2000, nr.
64, blz. 4De Tweede Kamer is hierover
geïnformeerd per brief van de Minister van EZ over
de Raad van het Concurrentievermogen (TK2003–2004,
21 501-30).   Vrijstelling Combinatie-overeenkomsten: evaluatie
en aanvullend onderzoek.HTK 2002–2003,
nr. 78 p. 4408De evaluatie van de NMa is
in februari aan de Tweede Kamer gestuurd. In een brief aan de Tweede Kamer
heeft de Minister van EZaan-
vullend onderzoek toegezegd (TK 2003–2004, 28 244, nr. 72). Het
resultaat daarvan wordt dit najaar verwacht. Wijzigingsvoorstellen volgen
volgend voorjaar.    Voetbal, tv-rechten en mededinging:
1) onderzoeken stavaza in andere landen + EU +
solidariteit uitwerken. 2) in sept 2003 tussen- stand geven van onderhandelingen
met KNVB/uitwerken van het onderwerp solidariteit.HTK 2002–2003, nr. 83 p. 4825De Tweede Kamer wordt geïnformeerd zodra een definitief
Europees standpunt is ingenomen.    Verschaffen van een nadere toelichting op de Nederlandse
standpuntbepaling in Europese discussie over consumentenbeleid.HTK 2003–2004, 53 3496–3504Afgerond. (TK 2003–2004, 27 879
nr. 6);    AMvB met betrekking tot consumentenbelang
uitgewerkt voor de gasmarkt:Staatscourant
2003, 207 pag. 15 + brieven ME/EM 3059055 en ME/EM 3061341AmvB is gepubliceerd in het Staatsblad van 13 april 2004    Keurmerken: Aan rapportage over het onderzoek over
keurmerken zal een standpunt worden toegevoegd.TK 2001–2002, 27 879, nr. 4De onderzoekrapportage is in juni 2002 naar de Tweede Kamer gestuurd
(ez02000335; 25 juni 2002). In het najaar 2004 volgt een brief aan de
Tweede Kamer met oplossingsrichtingen.    Voor de begrotingsbehandeling een brief over de positie
van de consumentTK 2002–2003, 28 982, nr. 4Op 6 oktober is de brief naar de TK gestuurd (Kamerstukken
2003–2004, 28 982, nr 5)    Reikwijdte EU richtlijn
facturering schriftelijk uiteenzetten.TK 2003–2004, 28 982, nr. 27Vraag gesteld bij AO van 14 april 2004. Brief met antwoord op 23 april
naar Kamer gegaan (Kamerstukken 2003–2004, 28 982 nr. 22)    Op 26 april nader schriftelijk informeren over factureringsproblematiekTK 2003–2004, 28 982,
nr. 27Twee brieven naar Kamer: 29 april
en 26 mei resp. Kamerstukken 2003–2004 28 982 nr. 25 en 26    De staatssecretaris zal
vóór het zomerreces de Tweede Kamer een brief zenden met de
onderbouwing van de gekozen keuringsdrempels inzake de Waarborgwet,
alsmede een overzicht hoe dit in andere landen is geregeld.TK 2003–2004, 29 515, nr. 7;De staatssecretaris heeft
deze brief op 11 juni naar de Tweede Kamer gezonden (TK 2003–2004,
29 515, nr. 13).    De staatssecretaris zal
de Tweede Kamer vóór het zomerreces van 2004 een groslijst met
reductievoorstellen van de Gemeende Commissie, inclusief de voorstellen die
het niet gehaald hebben, zenden.TK 2003–2004, 29 515, nr. 7;De staatssecretaris zal de groslijst
reductievoorstellen Gemengde Commissie in augustus 2004 aan de Tweede Kamer
zenden.;   Cultuur en economie:
De Tweede kamer zal binnen afzienbare tijd een gezamenlijke notitie van EZ en OCW over
cultuur en economie ontvangen.TK 2003–2004, 27 406,
nr. 22De notitie wordt begin 2005
aan de Tweede Kamer gezonden.    Certificatie & accreditatie:
Toezenden voortgangsbrief aan TK, incl. – Infrastructuur in
licht EU ontwikkelingen; Tariefstelling
accred./level playing field – Administratieve
lasten – Betrokkenheid overheid bij (Centrale)
College's van Deskundigen – Toepasselijkheid wet Awb – Verstrekken
concessie voor publieke accreditatie(concessiewet) –
Opschonen huidige certificatieregelingenTK2003–2004, 29 304, nr.
2De voortgangsbrief wordt begin 2005
aan de Tweede Kamer toegestuurd.   I.s.m. Justitie uitwerken vragen Hessels over consumentenbescherming +
staatscommissie privaatrecht.AO liberalisering
19/06/03 & EK 2002–2003, 28 174, nr. 110cDe reactie op de vragen is verstuurd op 6 oktober 2003 (TK
2003–2004, 28 982, nr. 5)    Dienstenrichtlijn: toesturen aan de Tweede Kamer
van een een notitie over de dienstenrichtlijn. Ter bespreking na het zommerreces.AO Raad v.h. Concurrentievermogen,
30–6-2004De notitie wordt voor
eind augustus aan de Tweede Kamer gestuurd.    Meer transparante rapportage in jaarverslag 2003
over afz. prestaties instrumenten voor duurzameontwikkeling.TK 2002–2003, 28 880,
nr. 99Wordt meegenomen in het jaarverslag
van 2003.    M.b.t. Biotechstarters:
Gekeken zal worden naar de uitvoerbaarheid van de regels om te bezien hoe
deze concreet kunnen uitwerken.Handelingen
2003–2004, nr. 15,Problematiek
van de uitvoerbaarheid van regelgevingop
het gebied van de biotechnologie wordt aangepakt in kader interdepartementale
werkgroep Wet- en regelgevingbiotechnologie
o.l.v. Justitie. Streven is voortgangsnotitie voor prinsjesdag 2004.    Duurzaamheid
is voor mij een centraal begrip in het innovatiebeleid.
Wij zullen dan ook aan de slag gaan met sociale innovatie.HEK 2003–2004, nr. 15,Beantwoord in groeibrief met
acties op het gebied van slimmer werken; (TK 2003–2004, n.n.b.)    Gekeken wordt naar de mogelijkheid om tot een forse
reductie in octrooitaksen te komen.HEK 2003–2004, nr. 15;PM    Invoeren van een vernieuwd, uniform aanbestedingskader
voor alle overheidsopdrachten.HTK
2002–2003, nr. 78 p. 4408. Afgerond. Het Visiedocument Aanbesteden is op 15 juli 2004 naar de Tweede
Kamer gezonden.    Komen met een novelle ter correctie van amendement
nr. 11 Dit amendement beoogde planten en dieren niet voor octrooi vatbaar
te doen zijn.;n.n.b.Novelle is inmiddels verzonden.   De minister heeft Het Actieplan op hoofdlijnen «Van
Raad naar daad» van de Regieraad Bouw op 1 juni mede namens VROM
en V&W aan de TK verzonden met als opmerkingen: De Regieraad zal dit plan,
in samenwerking met vertegenwoordigers uit de bouwsector, verder concretiseren
tot snel zichtbare projecten die moeten leiden tot bruikbare resultaten voor
de gehele sector. Tijdens een congres in november 2004 zal de Regieraad de
eerste resultaten van de korte termijnacties presenteren. O/B 4033929;Regieraad is bezig voorbeeldprojecten te identificeren. Congres
is gepland op 23 november. MEZ zal
daar spreken.    Onderzoek naar structuurkenmerken in de bouw.HTK 2002–2003, 78 4408De uitkomsten van dit onderzoek zijn meege-
nomen in de visienota «Perspectief voor de Bouw» (ez03000705),
die in december 2003 aan de Tweede Kamer is verstuurd.    Opstellen Actieplan Facility SharingTK 1999–2000, 26 628, nr. 3Facility Sharing wordt opgenomen in de SKE-
regeling, welke een onderdeel vormt van het actieplan Technopartner. Introductie
van de SKE-regeling vindt plaats
in het najaar van 2004.   De motie van GL/PvdA (Vendrik/Bolhuis) over aanvullende
voorstellen om meer bedrijven over te laten gaan tot maatschappelijke jaarverslaggeving
voorleggen aan Raad voor de Jaarverslaggeving.TK 2001–2002; 26 485, nr. 20Het adviestraject van de Raad voor de Jaar- verslaglegging is
eind 2003 afgerond. Vanaf 2005 wordt de kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkeling
van maatschappelijke jaarver- slaglegging gebenchmarkt (TK 2003–2004,
26 485, nr. 23).   Reactie Brussel na melding incident door Overijssel
t.z.t. aan de Tweede Kamer meldenTK 2001–2002, 28 000 XIII, nr. 52De Europese Commissie is momenteel bezig met de eindafrekeningen van de structuurfondsprogramma's
over de periode 1994–1999. In principe kan de Commissie reageren zolang
de eindafrekeningen niet definitief zijn vastgesteld. Tot op heden heeft de
Commissie niet gereageerd op de melding.    Resultaten benchmark Gemeentelijk ondernemingsklimaat aan
TK sturen.TK 2001–2002,; 26 419,
nr. 7In 2005 zal de staatssecretaris de
Kamer informeren over de uitkomsten van de eind- meting van de benchmark Gemeentelijk Ondernemingsklimaat (2000–2004).
Daar bij worden de resultaten van de benchmark 2002 (tussenmeting) ter vergelijking
meegezon- den.    Toezegging/1 mei oproep aan bouwbedrijven om informatie
over te dragen aan NMa (i.h.k.v.
schoon schip actie).TK 2001–2002,
27 879, nr. 4Afgerond. De Tweede
Kamer is geïnformeerd over het aantal bouwbedrijven dat informatie heeft
aangeleverd bij de NMa. (TK2003–2004,
28 244, nr. 73    De Tweede Kamer informeren over de schriftelijke
uitvoering van de mondelinge afspraken met de provincies Noord-Brabant en
Limburg over een verschuiving in de verhouding van het aandelenkapitaal in
de BOM en het LIOF tussen Rijk en genoemde provincies.TK 2001–2002,; 26 570, nr. 18Dit specifieke punt wordt, als onderdeel van de beleidslijn om
op middellange of lange termijn tot een meer evenredige aandelenverhouding
bij alle ROM's te komen, meege- nomen in de komende evaluatie over de ROM's.
Over die evaluatie zal de Tweede Kamer in september 2004 worden geïnformeerd.   Proberen om in de vervolgrapportage ruimtevaart,
die in december 2003 kan worden verwacht, nog scherper de VBTB in kaart te
brengen;TK 2002–2003, 24 446,
nr. 20Deze toezegging is ingevuld
in de 2e status- rapportage ruimtevaart,
die op 20 februari 2004 aan de Tweede Kamer is toegezonden. TK 2003–2004,
24 446, nr. 23    Terugkomen op het profiel van Syntens en
prestatie-indicatoren;TK 2002–2003,
26 143, nr. 59;Hierbij wordt
verwezen naar artikel 2, onder operationele doelstelling C van de EZ-begro-
ting 2005.    In de loop van 2003 de Tweede Kamer informeren over
de resultaten van het onderzoek naar de toeristenbelasting.TK 2002–2003, 28 600 XIII nr. 2De staatssecretaris heeft
de Tweede Kamer op 11 november 2003 een brief gezonden met de toegezegde
aanvulling op de VTA en het onderzoek naar de toeristenbelasting (TK 2003–2004,
26 419, nr. 13).    De staatssecretaris zal
ter vergroting van de kennisoverdracht en
van het draagvlak voor maatschappelijk verantwoord inkopen en aanbesteden
een plan van aanpak laten opstellen door een interdepartementale werkgroep.
Aan deze werkgroep zullen zowel beleidsmedewerkers als inkopers deelnemen.
Het plan zal naar verwachting halverwege 2003 gereed zijn. De Tweede Kamer
zal hierover t.z.t. worden geïnformeerd.TK 2002–2003, 28 600 XIII, nr. 2Momenteel wordt samen met de andere departementen gewerkt aan een plan van
aanpak voor verantwoord inkopen door de overheid. Naar verwachting zal het
plan in het najaar van 2004 aan de Tweede kamer worden gezonden.    De Tweede Kamer informeren over plannen inzake het
Grotestedebeleid.TK 2002–2003,
28 600 XIII, nr. 2De minister
van BVK heeft het integraal beleidskader GSB,
mede namens de overige betrokken bewindslieden en de 30 GSB-steden,
op 26 april 2004 aan de Tweede kamer aangeboden (TK 2003–2004,
21 062, nr. 116).    Bekijken of de bijdrage aan universiteiten voor technostarters beter
op de TTi's kan aansluitenTK 2002–2003,
28 600 XIII, nr. 51;Universiteiten kunnen
samen met andere stakeholders, zoals TTI's, via de SKE-regeling
(onderdeel van het Actieplan Technopartner) subsidieverzoeken in dienen om
het geza- menlijke technostarters-beleid
op te zetten en/of uit te bouwen. De SKE-regeling
bevor- dert zo de samenwerking en afstemming op het gebied van technostarterstussen universiteiten en
TTI's.    SBIRaanpak
bezien, voor- en nadelen op een rij zetten. Hierop zal in de industriebrief nader
worden ingegaan.TK 2003–2004, Innovatie subsidiesZie brief «meer actie voor
ondernemers» voor acties EZ op
het gebied van SBIR (TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 51.) Zal meegenomen worden in de industriebrief.    In IP bespreken van mogelijkheden voor innovatorenrs
om evt. terug te keren in hun oude baan.TK 2003–2004, Innovatie subsidiesWordt geagendeerd in het Innovatieplatform.
Bezien zal worden in welke mate de institutio- nele pijler van het Actieplan
Technopartner hier een rol in kan spelen.    De staatsecretaris zal de Tweede Kamer
medio maart een brief zenden over de scheepsbouwsector waarin wordt ingegaan
op o.a. financie- ring en innovatie,
ook in relatie tot eventuele EU-initiatieven
(Leadership 2015).TK 2003–2004,
21 501–30, nr. 33Op 16
april heeft de minister een brief aan de Tweede Kamer gezonden waarin hij
uitge- breid verslag doet van zijn visie op de scheepsbouwsector, het beleid
terzake en het besluit van het Kabinet om € 70 miljoen voor de sector
ter beschikking te stellen (TK 2003–2004, 29 505, nr. 6).   In februari zendt de staatssecretaris een
eerste ideevorming rond een mogelijk financieringsinstrument voor de scheepsbouwsector
aan de Tweede Kamer.TK 2003–2004,
21 501–30, nr. 33Op 2
februari 2004 heeft de minister een brief aan de Tweede Kamer gezonden waarin
hij nader ingaat op de financieringsproblematiek in de sector en aangeeft
welke stappen hij verder zal ondernemen (TK 2003–2004, 21 501-30,
nr. 34).    De minister zal de Tweede Kamer zo spoedig mogelijk
informeren na het gesprek op 15 maart 2003 met de Scheepsbouwsector.TK 2003–2004, 21 501-30,
nr. 40Op 15 maart heeft een Ronde
tafel bijeenkomst plaatsgevonden met stakeholders van de sector. De brief
van de minister is op 1 april aan de Tweede Kamer gezonden (TK 2003–2004,
21 501–30, nr. 41). Op 5 april heeft een gesprek met de sector
plaatsgevonden. Op 16 april heeft de minister opnieuw een brief aan de Tweede
Kamer gezonden (TK 2003–2004, 29 505, nr. 6).    Staatsecretaris Van Geel heeft een brief van VROM
en EZ toegezegd over carcinogene
stoffen.TK 2003–2004, 21 501–30,
nr. 40Op 23 april 2004 heeft de minister
de toege- zegde brief aan de Tweede Kamer gezonden (TK 2003–2004, 21 501,
nr. 43). In het najaar van 2004 zal de Kamer verder worden
geïnformeerd over de evaluatie en actualisatie van het Regeringsstandpunt
Luchtvaartcluster 1997, hierbij zal tevens worden ingegaan
op de rol van de overheid ten aanzien van het lucht-
en ruimtevaartcluster.TK 2003–2004, 24 446 en 25 820, nr. 24De essentie van de actualisatie regeringsstandpunt
luchtvaartcluster wordt opgenomen in de Industriebrief.
Na de Industriebrief zal het
evaluatieonderzoek met een begelei- dende brief aan de Kamer worden toegezonden,
met een nadere uitwerking van boven- staande. Planning is dat deze brief in
oktober verzonden wordt.    De PEP-regeling zal op termijn worden omgezet in
een AmvB om hiermee tevens recht te doen aan het budgetrecht van de kamer.TK 2003–2004, 24 446,
nr. 22Na afronding van de tender
2004 zal het NIVR een evaluerende
notitie opstellen die de basis zal zijn voor de omzetting in een AmvB. Planning
is november 2004.    Bekeken zal worden hoe parlementaire vertegenwoordigers
uit de VCEZ betrokken kunnen
worden bij activiteiten op het gebied van Ruimtevaart.TK 2003–2004, 24 446,
nr. 22Wordt bezien bij overleg met
de TK over het actieplan Ruimtevaartdat
in komend najaar aan de TK zal worden toegezonden    Komen samen met de Minister van OCW tot
een actieplan van alle partijen voor de RuimtevaartTK 2003–2004, 24 446, nr. 22Actieplan wordt najaar 2004 aan de TK gezonden.    Het aspect van Publiek-Private samenwerking binnen
Galileo zal onderdeel uitmaken van de uitwerking van het actieplan RuimtevaartTK 2003–2004, 24 446, nr. 22Dit aspect is inmiddels uitgewerkt in het
kabinetsstandpunt over de exploitatie fase van Galileo. Dit standpunt staat
geagendeerd voor de MR in sept. 2004.    De Tweede Kamer wordt na het zomerreces geïnformeerd
over het financiële en inhoudelijke verloop van de ICES/KIS 2-impuls
in het geheel en van de 12 ICES/KIS-2
projecten in het bijzonder.TK 2003–2004,
25 017, nr. 48Het evaluatieonderzoek
gaat in september 2004 van start. De resultaten hiervan zullen medio 2005
aan Tweede Kamer worden toegezonden.    De Tweede Kamer zal jaarlijks worden
geïn- formeerd over de inhoudelijke en financiële voortgang van
de ICES/KIS-3 programma's. De
eerste rapportage zal medio 2005 aan de Tweede Kamer worden toegezonden.TK 2003–2004, 25 017, nr. 48Zal te zijner tijd aan worden voldaan.    Waar reeds concrete IPR-bijdragen zijn verstrekt
ten behoeve van de R&D-functie
van Philips Drachten zal de minister, in het gesprek dat hij heeft met de
heer Kleisterlee, informeren naar de invulling die deze vestiging van Philips
tot nu toe aan die bijdragen heeft gegeven en naar de eventuele compensatie
voor afnemende werkgelegenheid.
Hierna zal hij de Tweede Kamer hierover berichten.TK 2003–2004, 25 017, nr. 50De Minister zal de Tweede kamer eind 2004 informeren.    De minister zegt toe de vraag van Kamerlid Kortenhorst
over de goederenstromen via Veendam door te geleiden naar de minister van
Verkeer en Waterstaat. De minister zegt toe de vraag van Korstenhorst over
de ontmanteling van de legerplaats in het Duitse Seedorf onder de aandacht
te brengen van de minister van Defensie.TK 2003–2004, 25 017, nr. 50De Tweede Kamer is op 21 juni door middel van een brief van de minister van
V&W geïnformeerd (kenmerk: DGG/TR/04/003388-fvh).;    De minister zal in het gesprek, dat
hij in Rotterdam heeft met vertegenwoordigers van de Nederlandse scheepsbouw,
de vraag hoe om te gaan met het recent genomen WTO-
besluit om het zogenoemd contemporary defence mechanism met een jaar te verlengen
inbrengen. Over de bevindingen zal de minister de Tweede Kamer zo snel mogelijk
bij brief informeren.TK 2003–2004,
25 017, nr. 50Het kabinet heeft
in het kader van de Voor- jaarsnota besloten €70 mln. voor de scheeps-
bouw ter beschikking te stellen. Op 16 april 2004 heeft de Minister de
Tweede Kamer hierover een brief gezonden (TK 2003–2004, 29 505,
nr. 6).    De minister zal zich met de staatssecretaris van SZW verstaan
over de manier waarop de ESF-gelden optimaal kunnen worden benut.TK 2003–2004, 25 017, nr. 50SZW en EZ hebben
gezamenlijk een pilot gestart om ESF-aanvragen te stimuleren.    De staatssecretaris zendt
binnen drie weken een appendix bij de VTA aan de Kamer. Hierin worden een
tijdpad voor de acties alsmede de bijbehorende actoren weergegeven. Tevens
wordt ingegaan op de kwaliteit van de kust- plaatsen en de segmenten waarop
het toeristische beleid zich richt.TK 2003–2004, 26 419, nr. 12De staatssecretaris heeft de
Tweede Kamer op 11 november 2003 een brief gezonden met de toegezegde
aanvulling op de VTA en het feitenonderzoek toeristenbelasting. Daar- bij
wordt tevens ingegaan op de kwaliteit van de kustplaatsen (TK 2003–2004,
26 419, nr. 13).;   De staatssecretaris zendt
t.z.t. het prestatiecontract met TRN, met daarin de nieuwe prestatie-indicatoren,
ter kennisneming aan de Tweede Kamer. TK 2003–2004, 26 419, nr. 12Het prestatiecontract van het NBTC en EZ is
op 5 juli naar de Tweede Kamer verzonden (TK 2003–2004, 26 419,
nr. 18).   De staatssecretaris zendt
het onderzoek naar de toeristenbelasting naar de Tweede Kamer. TK 2003–2004, 26 419, nr. 12De staatssecretaris heeft
de Tweede Kamer op 11 november 2003 een brief gezonden) met de toegezegde
aanvulling op de VTA en het feitenonderzoek toeristenbelasting. Daar- bij
wordt tevens ingegaan op de kwaliteit van de kustplaatsen (TK 2003–2004,
26 419, nr. 13).    De staatssecretaris verzoekt
het CPB om een onderzoek te doen
naar het economisch belang van de toeristische sector. TK 2003–2004, 26 419, nr. 12Het CBS heeft een
proefproject uitgevoerd om middels satellietrekeningen de economische waarde
van het toerismesystematisch
en consistent te berekenen. Deze systematiek wordt door alle EU landen
gebruikt. Het eindrapport van het proefproject is in april 2004 gepubliceerd,
momenteel werkt het CBS aan verdere
invulling van de satellietrekeningen.   De staatssecretaris brengt
het nog niet opgeloste probleem van het juridisch eigendomrecht van stacaravans
onder de aandacht van de minister van LNV en de staatssecretaris van
Financiën.TK 2003–2004,
26 419, nr. 12Staatssecretaris Wijn
van Financiën heeft op 29 juni 2004 de wijziging van de Wet waarde-
ring onroerende zaken naar de Tweede Kamer gezonden. Deze wetswijziging heeft
gevolgen voor stacaravans (TK 2003–2004, 29 612, nr. 7).    De staatssecretaris zendt
samen met de staatssecretaris van
VROM een brief naar de Tweede Kamer over de relatie NIDO/Kennis- centrum MVO.
In deze brief wordt expliciet ingegaan op de geschiedenis van het Kennis-
centrum MVO.TK 2003–2004, 26 485, nr. 24De brieven zijn door de minister mede namens de staatssecretaris van
VROM naar de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken II, 2003–2004, nrs.
25 en 26). Namens de minister is door de staatsecretaris van VROM ook een
brief naar de Tweede Kamer gestuurd (Kamerstukken II, 2003–2004, nr.
27). De Tweede Kamer wordt na het zomerreces geïnformeerd over de definitieve
uitkomst van het overleg over de relatie NIDO/Kennis- centrum MVO.    In juli ontvangt de Tweede Kamer het toegezegde plan
voor een meer centrale, overheidsbrede inkoop. Duurzaam inkopen
is een onderdeel daarvan.TK 2003–2004,
26 485, nr. 24De staatssecretaris heeft
tijdens het AO op 29 juni 2004 over Ondernemen in conflictgebie-
den aangegeven dat in de tweede helft van 2004 de staatssecretaris van
VROM (als coör- dinerend bewindspersoon voor duurzaam inkopen)
de Tweede Kamer hierover een notitie zal zenden.    De staatssecretaris zegt
toe te bekijken of MVO kan worden
behandeld in de jaarverslagen van de over- heid. In een aantal gevallen gebeurt
dit overigens al.TK 2003–2004,
26 485, nr. 24De staatssecretaris zal
de Tweede Kamer hier naar verwachting in de tweede helft van 2004 nader over
informeren.;   De staatssecretaris zal
na ontvangst van de brief van dhr. Burbage van Lookheed Martin met de Tweede
Kamer over de JSF overleggen. Daarnaast zal de staatssecretaris nadere
informatie over de business case aan de Tweede Kamer zenden.TK 2003–2004, 26 488, nr. 22Naar aanleiding van de brief van dhr. Burbage
(komt naar verwachting na het zomerreces) inzake de nadere onderbouwing van
de omzetverwachtingen en het bezoek van de staatssecretaris aan
dhr. Burbage (op 7 en 8 september 2004), zal de staatssecretaris een
brief aan de Tweede Kamer zenden en daarin aangeven wat de effecten zijn van
de verschillende parameters d.m.v. bandbreedtes (gevoelighedenanalyse).    De Tweede Kamer wordt in de zomer van 2004 geïnformeerd
over de Inventarisatie m.b.t. «vereenvoudiging procedures bij vergunningverlening».TK 2003–2004, 27 406,
nr. 10Wordt aan voldaan in het kader
van de notitie van de interdepartementale werkgroep Wet- en regelgeving biotechnologie
o.l.v. Justitie. Notitie aan TK volgt voor prinsjesdag 2004.   Boxensysteem vennootschapsbelasting: Samen met Financiën
wordt dit verder uitgewerkt en de Kamer zal daar over enige tijd nader bericht
over ontvangen.TK 2003–2004,
27 406, nr. 22Wordt aan gewerkt.    M.b.t. bekostiging van universitaire patenten: De
Tweede Kamer zal worden geïnformeerd over de stand van zaken.TK 2003–2004, 27 406, nr. 22Wordt opgenomen als module binnen de SKE-regeling
in het kader van het Actieplan Technopartner.   Mogelijkheden voor samenwerking op het gebied van
onderzoek tussen Nederland, Duitsland en België verbeteren.TK 2003–2004, 27 406, nr. 22Taskforce Vlaanderen Nederland is inmiddels
gestart gericht op concrete vormen van samenwerking. Verbreding naar NordReinWestfalen
wordt onderzocht.    Voorstel leges kenniswerkers etc.
voor eind april naar de KamerTK 2003–2004,
27 406, nr. 22Zie kamerstuk
TK 2003–2004, 29 200 VI, nr. 164.    Na de vergadering van het innovatieplatformover
de visie en doelstellingen op de langere termijn (21 april 2004) zal
met de Tweede worden gesproken over dit onderwerp. De Kamer krijgt direct
na de bijeenkomst van het platform de doelstellingennotitie toegestuurd.TK 2003–2004, 27 406, nr. 22;
TK 2003–2004, 29 540, nr. 113; TK 2003–2004, Innovatie subsidiesZie kamerstuk TK 2003–2004,
27 406, nr. 26    Bestudeerd zal worden of (in het kader
van Technopartner) de voorwaarde met betrekking tot participatie van een Nederlandse
kennis- instelling los gelaten kan worden, zodat een Nederlands bedrijf ook
met een buitenlandse kennisinstelling kan samenwerken.TK 2003–2004, 27 406, nr. 8Buitenlandse kennisinstellingen en
bedrijven kunnen deelnemen aan Technopartner in de publiek-private samenwerkingsverbanden
van o.a. de SKE-regeling. Daarnaast
zal binnen het Actieplan Technopartner via het EU-project
«Valor» worden gewerkt
aan een gezamenlijk programma om kennis te valoriseren
middels spin-offs.    De financiering van kostbare apparatuur voor bedrijven
die al in een verdere fase zitten zal worden besproken in het Actieplan Life
Sciences.TK 2003–2004, 27 406, nr. 8Actieplan Life Sciences is op
4 maart 2004 aan de Kamer gezonden. Kamerstukken II, 2003–2004,
27 406, nr. 10, met daarin de actie: ontwikkelen van een faciliteit in
de vorm van een revolving fund.
Moet operationeel zijn in 2004.    Per regeling (binnen Technopartner) zullen in de
VBTB-indicatoren worden omschreven wat ermee wordt beoogd.TK 2003–2004, 27 406, nr. 8Zie artikel 2 van de begroting 2005. Hierin is één
VBTB-indicator opgenomen voor het Actieplan Technopartner.    M.b.t. «Ondernemerschap en
Onderwijs»: De Kamer zal schriftelijk worden geïnformeerd over
de resultaten van deze projecten.TK 2003–2004, 27 406, nr. 8Op 5 juli jl. is het «actieprogramma onder- nemerschap en
onderwijs» aan de Tweede Kamer verstuurd. (TK 2003–2004, 29 200
XIII, nr. 54.)    De minister zegt toe om de grensoverschrij-
dende samenwerking tussen semi-publieke instellingen, waaronder de KvK, met
name met Duitsland en Vlaanderen te verbeteren.TK 2003–2004, 27 406, nr. 22De Tweede Kamer zal hierover naar verwach- ting kort na het zomerreces
worden geïnfor- meerd.    De minister zegt toe snel uitvoering
te geven aan en de Tweede Kamer te rapporteren over het opheffen van belemmeringen
voor inter- nationale samenwerking tussen intermediairs als KvK.TK 2003–2004, 27 406, nr. 22De Tweede Kamer zal hierover naar verwachting
kort na het zomerreces worden geïnformeerd.   De uitkomst van een nadere verkenning van de slagkracht
van de dwanglicentie in het algemeen belang.TK 2003–2004, 27 428 en 27 543, nr. 43Wordt aan gewerkt.    De ethische aspecten van octrooiering van biotechnologische
uitvindingen.TK 2003–2004,
27 428 en 27 543, nr. 43Tevens toegezegd aan Eerste Kamer. Wordt aan gewerkt.    De staatssecretaris zal
voor het einde van de zomer een winkelgebied adopteren.TK 2003–2004, 28 684, nr. 32In het kader van project Urgente Bedrijven locatie wordt gezocht
naar twee pilots die voor het einde van de zomer kunnen starten. Een van deze
is het te adopteren winkelgebied.    Veiligheid wordt een thema in het project tegenstrijdige regelgeving.TK 2003–2004, 28 684,
nr. 32De Tweede Kamer zal hierover
naar verwach- ting kort na het zomerreces worden geïn- formeerd.   De staatssecretaris neemt
contact op met staatssecretaris Wijn
over versnelde fiscale afschrijving preventieve maatregelen.TK 2003–2004, 28 684, nr. 32De Tweede Kamer zal hierover naar verwach-
ting kort na het zomerreces worden geïnformeerd.    De nota kenniswerkers die
samen met de ministeries van OCW en SZW wordt
opgesteld wordt naar verwachting in het najaar van 2003 naar de Kamer gestuurd.TK 2003–2004, 29 200 hoofdstuk
XIII, nr.2Is opgenomen in het Deltaplan
Bètatechniek dat eind 2003 naar de Tweede Kamer is verstuurd (niet-dossierstuk OCW0301150).    In begroting van 2005 zal worden ingegaan op de huidige
positie van Nederland binnen de EU-15
en de afstand tot de kopgroep.TK
2003–2004, 29 200 hoofdstuk XIII, nr. 2Hierbij wordt verwezen naar artikel 2 onder algemene doelstelling,
uitdagingen 2005 van de EZ-begroting
2005    In het najaar van 2003 ontvangt de Kamer, in aansluiting
op de innovatiebrief, een actieplan
voor Life Sciences voor de periode
2003–2008TK 2003–2004,
29 200 hoofdstuk XIII, nr. 2Actieplan Life Sciences is op
4 maart 2004 aan de Kamer gezonden (TK 2003–2004, 27 406,
nr. 10).;    Het standpunt van de staatssecretaris inzake
de studie in opdracht van VWS en EZ naar
de effecten van (breed) verleende genoctrooien op
ondermeer de volksgezondheid, innovatie ne
het wetenschapsbeleid én een KNAW-advies over genoctrooi-effecten op
weten- schapsbeoefening aan de Tweede Kamer sturenTK 2003–2004, 29 200 hoofdstuk XIII, nr. 2;Op 28 november 2003 hebben de Staatssecretaris van
VWS en de ministers van EZ en OCW twee
studierapporten aan de Tweede Kamer aangeboden over de effecten van gengerelateerde octrooien op gezondheidszorg en innovatie,
respectievelijk wetenschappelijk onderzoek alsmede
hun stand- punt daarover (TK 2003–2004, 27 428 en 27 543,
nr. 43).;    Uitzoeken of het aan te bevelen is het instrument
Arbeidsradar nieuw leven in te blazenTK 2003–2004, 29 200 VIII, nr. 140De arbeidsradars als methodiek zullen waar mogelijk gericht worden ingezet
in het kader van het deltaplan bèta echniek. (niet-dossier- stuk OCW0301150);    De minister zendt samen met de ministers van VROM
en V&W voor het einde van 2003 een perspectievennota over de bouw naar
de Kamer. Hierin wordt tevens ingegaan op de Europese dimensie.TK 2003–2004, 29 200 XIIIHet visiedocument «Perspectief voor de bouw»
is op 1 december 2003 aan de Tweede Kamer gezonden (kenmerk: O/B3069991).    De staatssecretariszal
de Tweede Kamer een reactie geven op het voorstel om het CBS niet
meer dan 4 vragenlijsten met maximaal 10 vragen toe te sturen. Het CBS zal
vóór het zomerreces een brief opstellen met inspanningen in
heden en verleden en (on)mogelijkheid van het idee van Kamerlid Aptroot.TK 2003–2004, 29 515, nr. 7;De brief van het CBS in
reactie op het voorstel van lid Aptroot zal in de zomer aan de Tweede Kamer
worden gezonden.;    De staatssecretaris zal
haar collega's van LNV en VWS een blauwe brief over de vereenvoudiging van
regels omtrent de voedselveilig- heid zenden. Dit betreft dan de Warenwet
en Voedsel en Warenautoriteit.TK
2003–2004, 29 515, nr. 7De brief aan de minister van VWS is verzon- den. Bij nader inzien is er geen
brief aan de Minister van LNV gestuurd, aangezien de zorgen van de Tweede
Kamer met name op de Warenwet betrekking hadden.    De staatssecretaris zal
de Ondernemerschapsbrief in november
2003 naar de Tweede Kamer zenden. TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 36De staatssecretaris heeft de
beleidsbrief «In actie voor ondernemers!» op 8 december 2003
aan de Tweede Kamer gezonden (TK 2003–2004, 29 200-XIII, nr. 36).    De staatssecretaris stuurt
eind mei 2004 een concretisering van het beleid en een uitge- werkt tijdschema
omtrent de in de Onder- nemerschapsbrief
aangekondigde acties aan de Tweede Kamer. In dit schema wordt o.m. aandacht
geschonken aan de rol van onder- nemerschap binnen
het onderwijs en aan de bevordering van export en handel.TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 41De staatssecretaris heeft
de Tweede Kamer op 1 juli de toegezegde aanvulling gezonden (TK 2003–2004,
29 200 XIII, nr. 51).    In de loop van 2004 ontvangt de Tweede
Kamer een evaluatie van de Tante-Agaath- regeling.TK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. 41Naar verwachting ontvangt de Tweede Kamer eind 2004 een evaluatie
van de Durfkapitaal- regeling/Tante-Agaathregeling.    De minister zegt toe dat hij een brief aan de Tweede
Kamer zal sturen waarin hij nader in gaat op zijn voornemen m.b.t. steunverlening
aan de scheepsbouw.TK 2003–2004,
29 505, nr. 7De minister heeft
op 16 april de toegezegde brief aan de Kamer gezonden (TK 2003–2004,
29 505, nr. 6).    De staatssecretaris zal
een brief aan de Tweede Kamer zenden waarin de volgende punten zijn terug
te vinden; de rol van ACTAL bij administratieve lasten voor
burgers; toelichting op het rapport van EIM; tijdpad van de Wet BBR.TK 2003–2004, 29 515, nr. 16De Minister van Financiën en de staatssecretaris van
Economische Zaken hebben de Tweede Kamer in een brief van 5 juli over
deze drie punten nader geïnformeerd (IPAL-2004-0176 M).    Tweede Kamer wordt geïnformeerd over de verklaring
van het Nationaal Contactpunt MVO inzake
IHC Caland/BirmaTK 2003–2004,
TK-verslag AO Ondernemen in Conflictgebieden
d.d. 29 juni 2004De Tweede Kamer
krijgt in augustus de verklaring van het Nationaal Contactpunt    Sociale innovatie:
De Tweede Kamer zal worden geïnformeerd over resultaten m.b.t. sociale innovatie. TK 2003–2004, 27 406,
nr. 22De Tweede Kamer wordt in het
najaar van 2004 geïnformeerd.    Onderzoek naar de rol van toezichthouders in het consumentenbeleid
aangekondigd.TK 2003–2004,
27 879, nr. 7;Afgerond. De Tweede
Kamer is geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek (TK 2003–2004,
27 879 nr. 5).    Stand van zaken contract «De Schelde»
met de Indonesische marine;TK 2003–2004, VAO d.d. 2 december
2003 nr. 31, blz. 2182–2185De Tweede Kamer is geïnformeerd; TK 2003–2004, 22 054 nr.
81;    Sondages en exportvergunningen betekenis order «De
Schelde» voor de scheepsbouwsectorTK 2003–2004, VAO d.d. 2 december 2003 nr. 31, blz. 2182–2185De Tweede Kamer is geïnformeerd;
TK 2003–2004, 22 054 nr. 81;    Rol van ambtenaren bij verkrijgen van opdrachten
voor het Nederlands bedrijfsleven;TK 2003–2004, VAO d.d. 2 december 2003 nr. 31, blz. 2182–2185De Tweede Kamer is geïnformeerd;
TK 2003–2004, 22 054 nr. 81;    Relatie wapenexportbeleid en exportkredietinstrumentarium;TK 2003–2004, VAO d.d. 2 december
2003 nr. 31, blz. 2182–2185De Tweede Kamer is geïnformeerd; TK 2003–2004, 22 054 nr.
81;    Er wordt een toelichting gegeven op de beschermingsregimes
die van toepassing zijn op gebieden die vallen onder de Vogel- en Habitatrichtlijn
en onder de Ecologische Hoofdstructuur. Daarnaast zal er een nadere uitwerking
komen van het beschermingsregime voor Nationale Landschappen.AO Nota Ruimte; 28-6-04De toezeggingen zullen voor de begrotingsbehandeling van VROM,
aan het einde van 2004, door EZ worden
afgehandeld.    Aangeven hoe de ruimtelijke basiskwaliteit door het
rijk gewaarborgd wordt door het aangeven van kaders en spelregels.AO Nota Ruimte; 28-6-04De toezeggingen zal voor de begrotingsbehandeling van VROM, aan
het einde van dit jaar, door EZ worden
afgehandeld.    Onderbouwing voor de claim van 23 000 ha nieuw
bedrijventerrein in 2020.AO Nota
Ruimte: verslag nog niet beschikbaar; 28-6-04De toezeggingen zullen voor de begrotingsbehandeling van VROM, aan het einde
van 2004, door EZ worden afgehandeld.    In het najaar van 2004 zal de wettelijke regeling
voor de grondexploitatie zijn geregeld.AO Nota Ruimte; 28-6-04De toezeggingen
zal voor de begrotingsbehandeling van VROM, aan het einde van dit jaar, door EZ worden
afgehandeld.    De staatssecretaris zal
de REACH-studies in september
naar de Tweede Kamer zenden.AO Reach/stoffenbeleid
op 30 juni: nog geen verslag beschikbaarNaar verwachting zal de staatssecretaris in
september de REACH-studies aan
de Tweede Kamer zenden.   De minister zal de reglementering van de Tante-Agaathregeling
naar de Eerste Kamer zenden.EK 2003–2004,
nr. 17, pag. 831–835De minister
heeft in een brief van 24 maart de Eerste Kamer hierover geïnformeerd
(EK 2003–2004, 29 200 XIII, nr. B).   Er komt op korte termijn een regie-orgaan ICT-onderzoek
om het onderzoek op het gebied van ICT te
versterken.HEK 2003–2004, nr.
15Brief verstuurd (TK 2003–2004,
26 643, nr. 55)    De rol overheid bij faillissement telecom-
municatieaanbiederTK 2002–2003,
28 165, nr. 10Bij brief van
12 maart 2004 is de Tweede Kamer hierover geïnformeerd.    Spam/AO
Beleidsvisie/MEZ zal schriftelijk
rapporteren over de handhavingbevindingen van OPTATK 2003–2004, 26 643, nr. 51Rapportage zal worden opgesteld na circa
een halfjaar praktijkervaring (vanaf datum inwerkingtreding 19 mei 2004),
dus najaar 2004.    De minister zal schriftelijk reageren op enkele vragen
van de heer De Krom over het allocatieplan.TK 2003–2004, 26 603, 28 663 en 28 240, nr. 40Op 21 april heeft de minister een brief met
de betreffende antwoorden naar de Tweede Kamer gestuurd (TK 2003–2004,
28 240, nr. 7).    In Rijks- ICT-agenda toegezegd
een jaarlijkse update en bijstelling indien nodig. 1e vervolg-
rapportage aan TK in voorjaar 2005TK 2003–2004, 26 643, nr. 47Voorbereidingen worden getroffen voor de inrichting van een interdepartementale
kern- groep en het vervolgproces   Kabels
en leidingen/Notitie over eigendom/verticale natrekking in alle netwerksectoren +
voorkeur CDA om dit te regelen in BW + fiscale aspectenTK 2003–2004, 29 387, nr. 4Dit najaar gaat er een brief naar de Tweede Kamer over de fiscale
aspecten. Voor de civielrechtelijke aspecten (m.n. de regeling van de verticale
natrekking) wordt op dit moment onderzocht of dit in het BW moet worden geregeld.    VIU kabels
en leidingen/Beleidskader zal zo spoedig mogelijk na het zomerreces aan TK
worden verzonden;TK 2003–2004,
29 387, nr. 4;Beleidskader zal
najaar 2004 (planning medio oktober) aan TK worden gestuurd   Graafrechten/De gedoogperiode van 4 jaar nader bezienTK 2003–2004, 29 387,
nr. 4;Dit punt zal in het wetsvoorstel
herziening hoofdstuk 5 worden meegenomen.    Graafrechten/Voor de zomer het wetsvoorstel herziening
H5 Tw indienenTK 2003–2004,
29 387, nr. 4;Het wetsvoorstel
ligt sinds begin juni voor advies bij Raad van State en zal dit najaar aan
de TK worden gestuurd.   Indiening nieuwe postwet in
2005 (I&I wet proof + noodrem inbouwenTK 2003–2004, 29 502, nr. 3Voorbereidingen voor de nieuwe postwet zijn
inmiddels gestart    De staatssecretaris heeft
aangegeven dat de ICTAL-brief
z.s.m. naar de Tweede Kamer wordt gestuurd en wat haar betreft betrokken kan
worden bij het nota-overleg AL op 14 juni.TK 2003–2004, 29 515, nr. 7;De staatssecretaris heeft
de ICTAL-brief op 27 mei
aan de Tweede Kamer gezonden (TK 2003–2004, 29 515, nr. 10).   Postvisie: Nadere kwantificering van de postvisie:
onderbouwing «overwinst TPG» op universele dienstverlening =>
b.v. inzetten voor meer vestigingen, lagere tarieven etc., postvestigingen
na 2005, sociaal klimaat bij TPG, positie van concurrententen in o.a. ook
Frankrijk en België, voorziening voor evt. faillissement TPG, vraag of NMa en
OPta voldoende instrumenten hebben om op te treden tegen TPG; gouden aandeel;TK 2003–2004, 29 502,
3Begin september 2004 zal de Tweede
Kamer op de hoogte gesteld worden van het vervolg op de notitie post    MEZ verzoekt
collega van VROM om ten aanzien van woningbouwcorporaties er op te zien dat
er geen sprake mag zijn van verplichte winkelnering.AO 28-6-2004Op 13 juli
2004 is er een brief van EZ en
VROM over dit onderwerp aan de Tweede Kamer toegezonden.    Breedband/In
oktober de kamer nader infor- meren over resultaten impuls commissie DeetmanAO 28-6-2004In oktober wordt het advies van de Impulscie Breedband verwacht,
over het advies wordt de kamer nader geïnformeerd.    Breedband/Op
korte termijn notitie met gedetailleerde informatie over de uitwerking van
de vier sectoren die in de nota breedband worden
beschreven. AO 28-6-2004;Kamer zal hierover in het najaar van 2004
nader geïnformeerd worden.    Breedband/Kamer
in september informeren over richtlijnen voor gemeenten bij de uitrol van breedbandAO 28-6-2004;De richtsnoeren van Interdepartementale Commissie Marktwerking worden
in september verwacht. Kamer wordt dan daarover geïnformeerd.    Breedbandstrategie
van Overijssel zal, zodra dit wordt ontvangen door EZ,
worden door- gestuurd naar TK.AO
28-6-2004;Zodra de minister deze
strategie heeft ontvangen zal hij deze ook doorsturen naar de kamer    Aan KPN en Digitenne wordt
nogmaals gevraagd om de bedrijfsvertrouwelijke gegevens en zal – indien
zij deze verstrekken – deze vertrouwelijk ter inzage leggen voor de
vaste commissie EZ.AO 28-6-2004;KPN zal naar verwachting begin augustus de gevraagde informatie aan EZ toezenden,
waarna deze vertrouwelijk aan de Kamer zal worden aangeboden.10 LIJST VAN AFKORTINGENACTALAdviescollege Toetsing
Administratieve Lasten ACTSAdvanced Catalytic Technologies for Sustainability ADSLAsymmetric Digital Subscriber Line AIVDAlgemene Inlichtingen
en Veiligheidsdienst AMAmplitude Modulatie ANWBAlgemene Nederlandse
Wielrijdersbond APXAmsterdam Power eXchangeASEMAsia Europe Meeting ASPECTAdvanced Sustainable
Processes by Engaging TechnologiesAVIAfvalverbrandingsinstallaties AWBZAlgemene Wet Bijzondere
Ziektekosten AWTAdviesraad voor Wetenschap- en Technologiebeleid B4Beter Bestuur voor
Burger en Bedrijf BBMKBBesluit Borgstellingregeling MKB BBPBruto Binnenlands ProductBIEBureau voor de Industriële EigendomBLMBedrijfslocatiemonitor BLOWBestuursovereenkomst
Landelijke Ontwikkeling Windenergie BMBBenelux Merken Bureau BMWBenelux Merken Wet BNPBruto Nationaal Product BSEBesluit Subsidies
Energieprogramma'sBSEBesluit Subsidies
ExportfinancieringsarrangementenBTMBBenelux Tekeningen
of Modellen Bureau BTMWBenelux Tekeningen
of Modellen Wet BUZA/OSMinisterie van
Buitenlandse Zaken/Ontwikkelingssamenwerking BZKMinisterie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties CBbCollege van Beroep
voor het bedrijfsleven CBSCentraal Bureau voor de Statistiek CD FEZCentrale Directie Financieel Economische Zaken CDIUCentrale Dienst voor
In- en Uitvoer CDMClean Development
MechanismCECCentrale Economische CommissieCEPCentraal Economisch PlanCICConcurreren met ICT-competentiesCISCommunity Innovation
SurveyCMTConsumentenmarkttoets CoPConferentie der Partijen
bij Klimaatverdrag COVAStichting Centraal Orgaan Voorraadvorming AardolieproductenCPBCentraal PlanbureauCRESTComité de
la Recherche et Scientifique TechnologiqueCRUSTCO2-Reuse
through Underground STorageCVOCiviele Vliegtuig
Ontwikkeling DBTsubsidieregeling Duurzame Bedrijventerreinen DDADoha Development Agenda DGTPDirectoraat-Generaal
voor Telecommunicatie en Post DINODate en Informatie
Nederlandse Ondergrond DISDynamisch InnovatiesysteemDTeDienst uitvoering
en toezicht energie E21EProject Economie van
de 21ste EeuwEBNEnergiebeheer Nederland
BV EBPEnergiebesparingsplanEBRDEuropean Bank of
Reconstruction and DevelopmentECDEconomische ControledienstECNEnergieonderzoek Centrum NederlandECTEnergy Charter Treaty EEPEnergie-efficiency
planEETProgramma Economie,
Ecologie & Technologie EFROEuropees Fonds Regionale
OntwikkelingEGEuropese GemeenschapEIAEnergie-investeringsaftrek EIMEconomisch Instituut
voor het Midden- en Kleinbedrijf EINPSubsidieregeling
energievoorzieningen in de non-profit en bijzondere sectorenEMUEconomische en Monetaire
Unie EMVExpected Monetary
Value EMVTElektromagnetische VermogenstechniekEncoreEconomics Network
for Competion and RegulationEOBEuropees Octrooi BureauEOOEuropese Octrooi Organisatie EOVEuropees Octrooi Verdrag ERUPTEmission Reduction
Unit Procurement TenderESAEuropean Space Agency ETEmissions TradingEUEuropese Unie EVCElders Verworven Competenties EVDEVD (zelfstandige
naam)EZMinisterie van Economische ZakenFenedexFederatie voor
de Nederlandse export FesFonds economische
structuurversterking FFDFinance for Development,
Monterrey, april 2002 FIOD-ECDFiscale Inlichtingen
en Opsporingsdienst – Economische Controle Dienst FMFrequentie Modulatie FMFFirst Mover FaciliteitFMOFinancieringsmaatschappij
voor OntwikkelingslandenG2525 grootste steden
van Nederland naar aantal inwonersGCAGaffney, Cline &
Associates GDVGeconcentreerde grootschalige
Detailhandelsvestigingen GLBGemeenschappelijk
Landbouwbeleid GLBGemeenschappelijk
LandbouwbeleidGOMGarantiefaciliteit Opkomende MarktenGPRSGeneral Packet Radio
Service GSBGrote Stedenbeleid GSMGlobal System for
Mobile communicationsGTI'sGrote Technologische
Instituten HBOHoger Beroepsonderwijs HGISHomogene Groep Internationale
SamenwerkingHOZHarmonisatie ondernemers-
en zelfstandigenbegripHRMHuman Resource Management HSLHoge snelheidslijnIAImplementing Agreement IBOInterdepartementaal
Beleidsonderzoek IBTAInvesteringsbevordering
en Technische Assistentie ICES/KISInterdepartementale Commissie voor de Economische Structuurversterking/KennisinfrastructuurICMInterdepartementale
Commissie MarktordeningICREInterdepartementale
Commissie Ruimtelijke EconomieICTInformatie- en Communicatie TechnologieIDEInformatiecentrum Duurzame EnergieIEAInternational Energy
Agency IEFInternational Energy
Forum IEPInternationale Energie
OvereenkomstIFOMInvesteringsfaciliteit Opkomende MarktenIGCIntergouvernementele
Conferentie IMFInternationaal Monetair
Fonds IOPInnovatiegerichteOnderzoeksprogramma IPOInterprovinciaal OverlegIPRInvesteringspremieregelingISDNIntegrated Services Digital NetworkISTInformation Society
Technologies ISVInvesteringsplan voor
Stedelijke Vernieuwing ITInformatietechnologieITCInternational Trade
Centre ITEAInformation Technologies
for European Advancement IVBInrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer JIJoint
Implementation JSFJoint Strike FighterKCOKenniscentrum Ordeningsvraagstukken KPKaderprogrammaKP6Zesde Kaderprogramma KvKKamer van KoophandelLAPLandelijk Afvalbeheer
Plan LNVMinisterie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit M&OMisbruik en oneigenlijk
gebruik MAIMultilateraal Akkoord
inzake InvesteringenMARINMaritiem Research
Instituut Nederland Mb/sMegabit per seconde MDWMarktwerking,
deregulering en wetgevingskwaliteit MEDEA+Micro Electronics
Development for European Applications MEPWet Milieukwaliteit Electriciteitsproductie MILIEVProgramma Milieu
en Economische Verzelfstandiging MJAMeerjarenafsprakenMKBMidden- en kleinbedrijf mld.miljardmln.miljoen MOL'sMinst Ontwikkelde
LandenMRministerraad MtonMeterton MTRMid Term Review van
het Gemeenschappelijk LandbouwbeleidMVOMaatschappelijk Verantwoord OndernemenMvTMemorie van Toelichting NACOTELNationaal Continuïteitsplan Telecommunicatie NAMCANational Accountants
Matrix including Environmental AccountantsNAPNationaal Actieplan
Elektronische SnelwegenNBTCNederlands Bureau
voor Toerisme en CongressenNCHNederlandse Centrum
voor Handelsbevordering NCPNationaal Contactpunt
voor multinationale ondernemingenNECNederlandse Export
CombinatieNENNederlands Normalisatie InstituutNEONieuw
Energieonderzoek NESONational Emergency
Sharing Organisation NGONon gouvernementele
organisatie NITGNederlands Instituut
voor Toegepaste Geowetenschappen NIVRNederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkling en RuimtevaartNLRNederlands Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium NMaNederlandse Mededingingsautoriteit NMENota Milieu en EconomieNmiNederlands Meet Instituut NMPNationaal Milieu PlanNRGNuclear Research and
consultancy Group NROGNationaal Regie-orgaan Genomics NRTNationale Ruimtevaart Technologieprogramma NVVPNationaal verkeers-
en vervoerplan NWONederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek O&OOnderzoek &
OntwikkelingOC&WMinisterie van
Onderwijs, Cultuur en WetenschappenOEPSOvergangswet elektriciteitsproductiesectorOESO(OECD)Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling OHIMBureau voor Harmonisatie
van de Interne Markt OPTAOnafhankelijke Post en Telecommunicatie
AutoriteitORET/MilievOntwikkelingsrelevante
ExporttransactiesOSOntwikkelingssamenwerking OvSOvereenkomst van Samenverwerking PCPersonal Computer PCBProject Crisisbeheersing PCFPrototype Carbon FundPDEProjectbureau Duurzame EnergiePDVPerifere detailhandelsvestiging PEPPrékwalificatie ESA Programma's PESPProgramma Economische Samenwerking Projecten PIAProject Professioneel Inkopen en
AanbestedenPIANOProfessioneel Inkopers- en Aanbestedersnetwerk
Overheid PJPetajoule PKBPlanologische Kern
BeslissingPMRProject Mainport Rotterdam PPP-JIProefprojecten
Programma – Joint Implementation PPSPubliek-private samenwerking ProMTDeelprogramma Milieu
en Technologie van de Subsidieregeling Milieugerichte TechnologiePSBProgramma Starters op
Buitenlandse Markten PSIProjectmatig SamenwerkingsinstrumentPSOProgramma Samenwerking Oost-EuropaPSOMProgramma Samenwerking Opkomende MarktenPSTNPublic Switched Telephone
NetworkPUMProgramma Uitzending ManagersR&DResearch and Development RD&DResearch Development
& Demonstration REBRegulerende Energiebelasting RHIRegeling Herverzekering
Investeringen RIVMRijksinstituut voor
Volksgezondheid en MilieuROMRegionale Ontwikkelingsmaatschappij ROW 1910 en 1995Rijksoctrooiwet 1910
en 1995 RPCRegionale Plancommissie SAPSystem Applications
and Products in Data ProcessingSENOStichting Economische Samenwerking Nederland Opkomende
markten SEOStichting Economisch
OnderzoekSERSociaal Economische
RaadSKBBranchegericht Kennisoverdrachtinstrument SKOKennisoverdrachtOndernemers MKB SMTSubsidieregeling Milieugerichte
Technologie SNNSamenwerkingsverband
Noord NederlandSodMStaatstoezicht op de MijnenStiREAStimuleringsregeling
Ruimte voor Economische ActiviteitSTWStichting Technische WetenschappenSZWMinisterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TCBBTechnische Commssie
Bodembeweging TIPPTenderregeling Investeringsprogramma's
Provincies TNONederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek TOPRegeling voor Technologische OntwikkelingsprojectenkredietenTPGTNT Post Groep TRAPToeristisch Recreatief
Actie Programma TRIPsAgreement on Trade
Related Aspects of Intellectual Property Rights TRNToerisme en
Recreatie Nederland TSTechnologische SamenwerkingTSOTransmission System
Operator TTITechnologische
Topinstituten TTPTrusted Third PartiesTWATechnische Wetenschappelijke
Attachés UK IUitvoeringsnota klimaatbeleid
I UMTSUniversal Mobile Telecommunications
System UNCTADUnited Nations
Conference on Development and Trade UWBUltra Wide BandV&WMinisterie van
Verkeer en Waterstaat VAMILRegeling Vervroegde
Afschrijving Milieu-InvesteringenVBEVertificatieburo Benchmarking
Energie VBTBVan Beleidsbegroting
tot Beleidsverantwoording VNGVereniging van Nederlandse
Gemeenten VNO-NCWVerbond Nederlandse
Ondernemingen-Nederlands Christelijk WerkgeversverbondVROMMinisterie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer VSNUVereniging Samenwerkende
Nederlandse Universiteiten VTE RaadRaad voor Vervoer, Telecommunicatie
en Energie VVVVereniging voor Vreemdelingen
Verkeer VWSMinisterie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport WBSOWet bevordering speur- en ontwikkelingswerkWIPOWorld Intellectual Property Organisation WKKWarmte kracht koppelingWLWaterloopkundig LaboratoriumWLLWireless Local Loop WRCWorld Radio Conference WSSDWorld Summit on Sustainable
Development, Johannesburg, september 2002 WTOWorld Trade Organisation WTZWet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringWVAWet voorraadvorming
aardolieproducten WVOWet verontreiniging
oppervlaktewater zon-PVPhoto-voltaïsche
zonne-energie (elektriciteit uit zonlicht)11. TREFWOORDENREGISTER6e Kaderprogramma 89Accredi 33Accreditatie 23, 33, 199, 219Actieplan Bedrijventerreinen 67Actieplan biomassa 91Actieplan Internationaal Ondernemen 12Actieplan veilig ondernemen 15Actieplan Veilig Ondernemen 15, 64, 68, 71Actieprogramma Internationaal Ondernemen 15, 104, 113ACTS 53, 230Administratieve lastendruk 64Administratieve lasten 14, 15, 33, 55, 63, 69, 71, 72, 73, 122, 124, 128Administratieve lasten 128, 129, 130, 134, 145, 190, 219, 226ADSL 127, 129, 230Advieswebsite Energie Op Maat 88Aftapverplichting 131Agentschap Telecom 129, 131, 136, 168, 170, 171, 172, 173Apparaatuitgaven 4, 6, 35, 37, 57, 80, 98, 114, 120, 121, 125, 135, 138Arbeidskosten 8, 77Arbeidsmarkt 8, 9, 22, 25, 26, 27, 69Arbeidsparticipatie 8, 23Arbeidsproductiviteit 8, 9, 12, 24, 102, 207Artikelstructuur 5, 35, 56, 79, 97, 114, 135, 139, 176AWT 59, 230Basis Bedrijvenregister 15, 134Basis 134BBMKB 15, 45, 70, 73, 81, 82, 230BBP 24, 49, 124, 133, 230Bedrijfsoverdrachten 15, 63, 64, 69, 76Bedrijfsvoering 1, 3, 122, 123, 124, 142, 143Bedrijvenloket 15, 65, 74, 134Bedrijventerreinen 11, 16, 63, 64, 65, 66, 67, 80, 81, 82, 230Beleidsprogramma 4, 22, 23, 39, 41, 62, 63, 84, 102, 103, 127, 128Bereikbaarheid 16, 63, 64, 65, 66, 67, 134, 145Besluit subsidies investering en kennisinfrastructuur 180Besluit Subsidies Investering Kennisinfrastructuur 183Besluit Subsidies Investeringen Kennisinfrastructuur 53Bèta-techniek 51BIE 43, 44, 46, 47, 57, 179, 194, 196, 197, 230BioPartner 59Bodemschatten 3, 186, 187Borgstellingkredieten 15, 73Brabantstad 64, 68Brede Doel Uitkeringen 67Breedbandnota 12, 17, 128Breedband 17, 18, 33, 65, 67, 127, 128, 129, 132, 133, 134, 136, 228,
229BSIK 53, 59, 183, 194, 196Budgetoverheveling 176, 177, 178, 180, 181, 182, 184, 185, 186, 187, 191,
192Buitenlandse investeringen 61, 63, 76, 77, 80, 82, 103, 106, 110, 181Bureau I.E. 1, 2, 3, 5, 6, 161, 165Bureau voor de Industrieel Eigendom 59Burger service nummer 134CAO 27, 32, 148, 164Casimirfonds 53Casimir-regeling 56CBS 6, 18, 19, 24, 40, 49, 52, 122, 123, 124, 125, 197, 223, 226, 230CCS 122, 123CEC 119, 230Centraal Bureau voor de Statistiek 89, 122, 202, 230Centraal Economisch Plan 102, 119, 120, 230Centraal Planbureau 119, 230Centrale Commissie voor de Statistiek 24, 122, 202CEP 230Certificatie 23, 33, 219Charter Intellectual Property Rights 42, 48CIC-uitstralingsprogramma 47, 54Civiele luchtvaartontwikkeling 56Civiele Vliegtuig Ontwikkeling (CVO) 53Collectieve lasten 22Compensatiebeleid 64, 78, 211Concurrentiekracht 14, 16, 29, 30, 53, 76, 134, 161Concurrentiepositie 8, 11, 30, 62, 104Concurrentie 8, 9, 13, 14, 21, 22, 23, 30, 31, 32, 35, 37, 39, 76, 78,
79, 85, 87, 103, 106, 127, 128, 129, 130, 177, 190Concurrentievermogen 9, 21, 22, 23, 24, 28, 29, 37, 103, 217, 219Connekt 59Consumentenautoriteit 14, 23, 34, 35Consumentenbescherming 14, 128, 132, 219Consument 12, 14, 21, 22, 23, 32, 33, 34, 35, 37, 87, 129, 130, 132, 133,
177, 214, 215, 217, 218, 227, 230CO2-reductie 19Corporate Governance 73COVA 18, 19, 98, 182, 183, 185, 186, 195, 197, 202, 230CPB 6, 24, 50, 62, 85, 93, 102, 119, 120, 121, 148, 149, 223, 230CPC 119Criminaliteit 15, 16, 63, 67, 68, 69, 71, 77, 131Crises 63, 80, 185Crisisbeheersing 4, 63, 117, 185, 186, 233De regeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP) 90Deltaplan bèta/techniek 41, 51, 55Demonstratieprojecten 18, 90, 134, 135Derde Energienota 88Dienst Toezicht energie (DTe) 86Digitenne 135, 203, 229Dministratieve Lasten 134Doha-afspraken 42, 44Doha-ronde 108, 109Dreamstart 59Dutch Trade Board 15, 104, 113, 211Duurzaam 22, 50, 75, 89, 91, 93, 144, 214, 216, 219, 224Duurzame economische groei 5, 22, 29, 39, 51, 62, 75, 84, 106Duurzame energie 4Duurzame 3, 10, 11, 22, 25, 30, 75, 83, 84, 85, 88, 90, 91, 96, 98, 99,
100, 106, 108, 109, 111, 118, 142, 144, 182, 207, 208, 209, 210, 212, 214,
215, 216, 219, 230, 232, 233DVBT 13, 134Dynamiek 12, 13, 26, 110ECN 53, 59, 84, 91, 93, 98, 99, 195, 197, 212, 231Economics Network for Competition and Regulation 31Economie 3, 5, 8, 10, 11, 16, 19, 21, 22, 25, 26, 28, 29, 35, 38, 39,
41, 51, 54, 67, 69, 76, 95, 103, 104, 105, 106, 109, 110, 133, 155, 176, 190,
206, 218, 231, 233Economische diplomatie 101, 102, 103, 104, 116Economische groei 5, 11, 21, 22, 23, 24, 25, 30, 67, 76, 102, 106, 110,
124Economische integratie 21, 22Economische structuur 8, 16, 22, 24, 41, 58, 67, 69Edelmetaal Waarborg Nederland 202EET 57, 179, 231Effectbereik 4, 5Effect 5EIS 176, 177, 184, 185, 195Elektromagnetische vermogenstechniek 42, 51EMVT 55, 231ENCORE 31Energie Onderzoek Strategie 17, 92Energiebedrijven 13, 85, 86Energiebelasting 84, 91, 234Energiehandvest 95Energiehuishouding 3, 11, 18, 19, 83, 84, 85, 88, 90, 98, 100, 118, 182Energie-investeringsaftrek 90, 100, 231Energiemarkt 13, 14, 83, 84, 85, 86, 87, 98, 100, 182, 213Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) 84Energie 85Energietransitie 13, 84, 215Energie-transmissienetten 85EOB 43, 57, 161, 162, 165, 178, 179, 194, 196, 231ESA 53, 59, 231, 233EU-Kaderprogramma 50EU 8, 9, 10, 13, 16, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 40, 42, 43,
46, 48, 49, 50, 52, 67, 69, 75, 88, 89, 90, 92, 93, 95, 96, 102, 103, 104,
105, 106, 107, 108, 109, 112, 124, 129, 137, 138, 194, 195, 196, 197, 205,
208, 217, 218, 219, 221, 223, 224, 225, 231Eureka 42, 51, 57, 216Europa 3, 9, 10, 13, 21, 22, 28, 29, 35, 41, 44, 45, 50, 77, 85, 86, 87,
95, 102, 103, 112, 115, 128, 233Europees Octrooi Bureau 43, 231Europees Octrooibureau 48, 179Europees Octrooistelsel 42Europees Octrooiverdrag 43Europese Emissiehandelsysteem 84Europese Integratie en Strategie 177, 185Europese Onderzoeks- en Innovatieruimte 51Europese Technologieplatforms 50Eurpa 176EU-voorzitterschap 23, 29Evaluatiebeleid 4, 5, 6Evaluatieparagraaf 6, 59, 82, 100, 116, 121, 125, 137EVD 1, 5, 2, 3, 6, 80, 105, 111, 112, 114, 142, 147, 148, 150, 151, 152,
153, 154, 157, 158, 159, 160, 194, 197, 231Excellente 17, 51, 144EZ 3, 4, 5, 6, 7, 10, 14, 15, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28,
29, 30, 32, 33, 35, 37, 38, 39, 40, 41, 43, 46, 47, 48, 50, 51, 53, 54, 55,
56, 57, 58, 61, 62, 64, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 78, 79,
80, 83, 87, 89, 90, 91, 92, 93, 95, 96, 101, 103, 104, 106, 107, 110, 111,
112, 113, 115, 122, 126, 127, 129, 137, 139, 140, 142, 143, 145, 146, 147,
148, 150, 156, 159, 162, 169, 173, 176, 179, 180, 181, 191, 193, 194, 196,
200, 203, 204, 205, 208, 212, 213, 214, 216, 217, 218, 219,
220, 221, 222, 223, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231Faillissementswet 64, 75Fes 18, 19, 57, 80, 98, 178, 179, 183, 187, 188FOM 112, 114, 116, 232Frequentiebeleid 128, 130, 137Frequentieruimte 130, 168, 171, 204Frequentievergunningen 128, 133G-20 109Garantieregeling Scheepsbouw 64Gasgebouw 86Gas 86Gasvisie 13, 85Gaswinning Waddenzee 96Gebiedsgericht innovatiebeleid 65, 66, 68Gemeenschapsoctrooi 44, 161Genomics 55, 233Gezondheidszorg 8, 134, 226GOM 113, 114, 115, 116, 231Groeiagenda 8, 11Groeibrief 8, 11, 12, 219Groeivermogen 8, 9, 10, 11, 16, 22, 27, 30, 103, 190Grondwet 9Grote Steden Beleid 65, 181Grotestedenbeleid 64, 66, 67GSB 16, 66, 67, 81, 82, 176, 180, 181, 221, 231Herfindahl Hirschman Index) 129IBO Technologiebeleid 60ICES/KIS 17, 41, 59, 222, 232ICT en administratieve lasten 19, 190ICT-agenda 12, 17, 128, 133, 228ICTAL 15, 18, 19, 72, 128, 134, 136, 189, 190, 228ICT-infrastructuur 69, 127, 128, 132, 158ICT 9, 12, 15, 17, 18, 42, 47, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 64, 65, 72, 77,
78, 105, 113, 127, 128, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 138, 139, 142, 178,
190, 194, 196, 200, 201, 224, 227, 230, 232ICT-voorzieningen 15, 16, 72, 134IJkwet 31, 37Industriebrief 10, 11, 64, 79, 206, 209, 221, 222Infrastructuur 18, 26, 33, 43, 48, 53, 77, 80, 91, 94, 127, 133, 135,
178, 219Innovatiebeleid 4, 5, 11, 12, 39, 41, 48, 50, 60, 206, 207, 219Innovatiebrief 12, 41, 206, 225Innovatiegerichte 47, 53, 56, 59, 232Innovatie-instrumentarium 39Innovatieklimaat 4, 42, 77Innovatiekracht 3, 16, 18, 19, 41, 42, 56, 57, 58, 60, 64, 178Innovatienet 59Innovatieplatform 12, 16, 26, 41, 55, 56, 74, 209, 216, 221, 224Innovatie 9, 11, 12, 16, 17, 18, 19, 22, 26, 39, 41, 42, 43, 44, 46, 47,
48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 66, 68, 69, 70, 73, 74, 76,
78, 79, 84, 89, 90, 92, 99, 106, 113, 123, 127, 130, 133, 142, 143, 144, 161,
165, 178, 179, 200, 204, 206, 207, 208, 209, 215, 216, 219, 221, 224, 226,
227Innovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten 19, 56, 58, 59, 178, 179Innovatiesysteem 16, 39, 42, 54, 230Innovatievermogen 38, 39, 50, 53Innovatievouchers 42, 46, 47, 204Innovativiteit 17Intellectueel eigendom 40, 42, 48Interconnectoren 87Interdepartementale coördinatiestructuren 29Interdepartementale Commissie Marktordening 23, 31, 33, 232Interne Markt voor Diensten 23, 29Interne markt 10, 21, 22, 28, 29, 114, 184Interventie en Implementatiewet 86, 87Investeringsklimaat 62, 77, 93, 213Investeringspremie 66, 232Investeringsquote 62, 63IOP 53, 54, 59, 194, 196, 232IPR-academy 42, 48ISDN 129, 232ITEA/MEDEA+ 59Joint Implementation 18, 89, 90, 98, 99, 183, 232, 233Kabel 127, 129, 132, 134, 204, 206, 215, 228Kamers van Koophandel 68, 70, 74, 76, 82, 152, 156, 202Kasuitgaven 18, 36, 58, 81, 99, 115, 136, 176Katalyse 51, 53, 56, 59, 77KCOV 31, 33Kennisbescherming 38, 40, 42, 46, 59, 161, 178Kenniscentrum Aanbesteden Bouw 32Kenniscentrum voor Ordeningsvraagstukken 23, 31, 33Kennisenveloppe 18, 19, 58, 178, 179Kennisinfrastructuur 17, 19, 40, 46, 51, 53, 56, 79, 98, 232Kennisinstellingen 13, 16, 17, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 45, 47, 48, 49,
50, 51, 53, 55, 56, 68, 206, 209, 224Kennismigranten 17, 25, 56Kennisoverdracht 46, 47, 48, 56, 59, 112, 151, 221, 234Kenniswerkers 17, 25, 41, 51, 53, 55, 56, 73, 224, 225Kenniswijk 133, 135, 136, 137Kiezen voor Groei 11, 25Kleineveldenbeleid 86, 94, 95Kompas voor het Noorden 65, 66, 69, 81, 82Kredieten 10, 15, 53, 73, 80, 108, 114, 234Lange termijninstrument 90Leeswijzer 1, 3, 4, 35, 56, 79, 97, 114, 135, 139, 176Level playing field 23, 30, 33, 61, 63, 78, 82, 85, 86, 87, 208, 219Leveringszekerheid en voorzieningszekerheid van elektriciteit en gas 85,
95Leveringszekerheid 13, 213, 214, 215, 216Life Sciences 42, 51, 55, 56, 77, 225Lissabon-agenda 9, 58Lissabon-doelstellingen 41, 207Lissabon 10, 23, 41, 51Lissabonstrategie 23, 29, 68Loon- en prijsbijstelling 193Loonbijstelling 140, 192Loonmatiging 8Lucht- en Ruimtevaart 19, 53, 53, 179, 222Luchtvaartbeleid 42, 55, 59Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 74, 110, 232Macro Economische Verkenning 120Mainports 16, 64, 65, 66Majeure beleidsmatige mutaties 176Marie-Curiebeurzen 56Marin 53, 56, 59, 227Marktimperfecties 10Marktwerking 4, 5, 10, 14, 22, 23, 33, 36, 86, 87, 129, 228, 232Mededingingsbeleid 30Mededingingswet 23, 31, 32, 37, 177, 203, 205Menselijk kapitaal 39, 70, 73,MEP 13, 85, 87, 90, 91, 100, 212, 213, 214, 215, 216, 232Micro-elektronica-stimulering 53, 56Mijnbouwwet 85, 97Mijnschadestichting 98, 182, 186, 187MKB 15, 16, 17, 26, 35, 38, 40, 42, 46, 47, 48, 50, 54, 55, 56, 59, 68,
70, 71, 73, 80, 82, 88, 102, 106, 110, 111, 113, 178, 200, 204, 214, 230,
232, 234Mobiel betalen 18Modelrecht 42, 44MVO 69, 70, 74, 75, 82, 104, 110, 116, 210, 223, 224, 227, 232Nanotechnologie 11, 42, 51, 55Nationaal Antennebeleid 132, 137, 168Nationaal Contact Punt 108, 110Nationaal Handboek Crisisbesluitvor 63Nederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling en Ruimtevaart 53Nederlands Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium 180, 233Nederlands Normalisatie Instituut 31, 233NEN 31, 37, 194, 196, 197, 199, 233Netwerk 22Netwerksectoren 13, 14, 33, 177, 228Nieuw Energieonderzoek 91, 233NIVR 18, 19, 53, 56, 59, 178, 179, 194, 196, 202, 222, 233NLR 53, 56, 59, 178, 180, 194, 196, 233NMa 6, 20, 31, 32, 35, 36, 37, 177, 205, 206, 210, 217, 218, 220, 228,
233NMI 31, 35, 37NML 78, 80, 178, 180, 181, 194, 197, 200Nog te verdelen posten 140, 192Nota Breedband 132Nota breedband 228NWO 56, 233Octrooien 39, 40, 42, 43, 46, 161, 162, 164, 226Octrooisysteem 43, 44, 46OCW 17, 39, 45, 47, 48, 51, 54, 55, 56, 59, 70, 74, 218, 222, 225, 226OESO-landenexamen 23, 28OESO 24, 75, 103, 104, 107, 108, 110, 112, 115, 132, 233Offshoring 110Oliecrisisbeleid 4, 95, 117Ondernemen & 143Ondernemerschapbrief 12Ondernemerschap 12, 14, 15, 22, 32, 39, 45, 55, 61, 62, 63, 64, 69, 70,
74, 80, 82, 110, 113, 181, 200, 206, 225, 226Ondernemingsklimaat 4, 3, 5, 9, 12, 14, 16, 18, 39, 62, 64, 65, 76, 80,
81, 165, 180, 220Ontvangstenmutatie 176Ontwikkelingssamenwerking 15, 113, 157, 230, 233Onvoorzien 4, 3, 140, 192OPTA 6, 128, 130, 132, 135, 136, 137, 189, 190, 202, 206, 227, 233Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek 25OSA 25Oude verplichtingen 3, 139, 141, 193Overheidstoegangsvoorziening 134Overheidstransactiepoort 15, 134PAO 10, 16, 68, 142Pep-regeling 53Personele uitgaven 5, 6PESP 111, 112, 114, 116, 233PIA 18, 19, 20, 81, 82, 138, 139, 140, 180, 181, 191, 192, 194, 197, 233Pieken in de Delta 11, 16, 64, 65, 66, 67, 68, 209Platform Bèta/techniek 51Postmarkt 126, 127, 128, 129, 131, 135, 137, 190Postwet 13, 128, 130, 131, 228Prijsbijstelling 140Prijzenwet 31Produktietechnologie 51, 55Professioneel Inkopen en Aanbesteden 19, 138, 140, 233Programma Andere Overheid 10, 23, 27, 138PSB 16, 111, 112, 114, 116, 156, 195, 197, 233PSO 105, 111, 112, 114, 115, 116, 233Publieke belangen 10, 12, 13, 23, 85, 86, 127, 128, 131, 135, 137, 190,
213Publiek-private mobiliteit 41, 56PUM 111, 112, 116, 233Raad van Accreditatie 31, 37Raad voor het Concurrentievermogen 23, 29R&D 17, 39, 41, 47, 49, 50, 53, 54, 89, 222, 233R&D-uitgaven 49REACH 10, 75, 227Regelgeving 10, 14, 15, 23, 25, 30, 32, 33, 34, 50, 55, 69, 71, 72, 73,
85, 97, 107, 108, 128, 130, 161, 177, 203, 204, 219, 224, 225Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid 5Regeringsstandpunt Luchtvaartcluster 55, 222Regieorgaan ICT voor onderzoek en innovatie 18Regionaal economisch beleid 11, 14, 16, 64, 65, 67, 68, 82Resultaatverantwoordelijkheid 4, 5Revolving Fund 19, 179Revolving fund 225Rijksoctrooiwet 43, 57, 161, 162, 234Robotica 51Ruimtevaartbeleid 53, 59Ruimtevaart 42, 53, 55, 56, 58, 220, 222, 233SBIR 17, 42, 47, 48, 204, 221Scheidingstechnologie 42, 51, 55Scholingsimpuls 70, 82, 178, 179, 180, 181SENO 114, 115, 116, 234SenterNovem 1, 5, 2, 3, 6, 50, 57, 90, 142, 144, 145, 146, 147, 148, 149,
150Senter 47, 89, 112, 114, 133, 139, 142, 144, 147, 150, 151, 152, 153,
157, 158, 159, 206, 213, 219SKB 56, 59, 194, 196, 234SKE 42, 45, 194, 196, 220, 221, 224SKO 56, 59, 194, 196, 234Small Business Investment Companies 45Smart Mix 17, 19, 42, 54SodM 6, 98, 99, 182, 186, 187, 234Software-octrooi 42, 205Solve-It 29Spam 205, 227Staatssecretaris 71, 106, 203, 204, 205, 207, 208, 209, 210, 212, 218,
220, 221, 223, 224, 225, 226, 227, 228Stadseconomie 66, 67, 80Stadsverwarmingsprojecten 99, 176, 177, 182StaIkSterk 23, 34, 35Starters 15, 17, 26, 38, 40, 42, 44, 56, 59, 63, 64, 69, 70, 73, 76, 111,
112, 156, 178, 219, 233Stedelijke economie 16Stichting centraal orgaan voorraadvorming aardolie 183, 186Stichting Duurzame Energie 59Strategisch Actieprogramma 14, 23, 34, 35Strategische technologiegebieden 40, 51Structuurfondsen 16, 23, 66, 67, 68, 209STT 56STW 56, 59, 194, 196, 234Surf op Safe 132, 137Syntens 16, 47, 56, 59, 64, 68, 161, 220Systeemverantwoordelijkheid 4, 5SZW 51, 55, 70, 203, 223, 225, 234Tariefsysteem maatstafconcurrentie 87TDAB 13, 133, 135Technische Wetenschappelijk Attachés 50Technologiestichting STW 53Technologische Top Instituten 53Technologische Topinstituten 56, 59, 234Technology Transfer Program 53TechnoPartnerprogramma 17TechnoPartner 19, 42, 45, 46, 48, 56, 200Techno 41Technostarters 17, 44, 45, 221Telecommunicatiewet 127, 128, 130, 132Telecom 1, 5, 2, 3, 4, 6, 14, 18, 117, 127, 129, 130, 131, 132, 135, 143,
169, 171, 190, 203, 227, 230, 232, 233, 234TenneT 91, 95, 96, 104, 105, 111, 112, 113, 157, 202Terroristische activiteiten 131TNO 17, 42, 47, 53, 54, 56, 59, 93, 194, 196, 234Toerisme 64, 65, 66, 68, 80, 204, 223, 234TOPPER 66TOP 57, 194, 196, 234Transitie 11, 85, 90, 98, 112, 135, 144, 216TWA-netwerk 57, 59Twinning 19, 20, 98, 179, 180, 183, 187, 188Uitgavenmutatie 176Uitvoeringsnota Klimaatbeleid 88Unieke kansenregeling 90Universele dienstverleningsverplichting 130Universele dienstverle 130Universiteiten 47, 48, 52, 53, 221, 234Valor 17, 45, 46, 224Veilig ondernemen 63, 67, 80Vennootschapsrecht 15, 73Verdiepingsbijlage 1, 3, 5, 7, 18, 176Vergrijzing 8, 9Verhandelbare emissierechten 11Vermindering nalevingskosten 15Vernieuwde Toeristische Agenda 66, 68, 204Vernieuwing 12, 45, 56, 79, 80, 81, 200, 232Verplichtingenmutatie 18, 176Verplichtingenramingen 7Verplichtingen 1, 2, 19, 21, 35, 36, 38, 56, 57, 58, 61, 71, 72, 78, 80,
81, 83, 90, 91, 95, 98, 99, 101, 114, 115, 120, 125, 126, 135,
136, 139, 140, 141, 172, 176, 178, 179, 180, 181, 182, 184, 185, 186, 188,
189, 191, 192, 193, 199Voorzieningszekerheid 13, 83, 84, 85, 86, 88, 93, 95, 96, 98, 100, 182Voorzitterschap EU 57, 80, 98, 114, 135Vouchers 17, 26, 42, 47, 55, 82Waarborgwet 31, 37, 217, 218Waarschuwingsdienst 131, 132, 137WBSO 10, 41, 42, 49, 50, 55, 57, 58, 210, 235Welvaart 8, 10, 11, 16, 22, 24, 34, 67Werkgelegenheid 8, 10, 24, 25, 26, 30, 52, 65, 76, 147, 222, 234Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) 50, 59Wet op het Notarisambt 31, 32, 37Wetenschappelijk onderzoek 16, 53, 226Wetgeving splitsing energiebedrijven 86Willekeurige Afschrijving Continentaal Plat 96Windenergie op zee 91Windenergie 85, 91, 92, 97, 216, 230Winkeltijdenwet 31, 37WIPO 43, 57, 194, 196, 235WL 53, 56, 59, 194, 196, 235World Intellectual Property Organisation 43, 235WTO-onderhandelingen 106, 108, 109WTO 12, 13, 43, 44, 80, 103, 104, 106, 107, 108, 109, 114, 115, 194, 197,
223, 235Zeescheepsnieuwbouw 78, 79Zorgsector 33XNoot1Zie voor nadere cijfers over de vergrijzing en de noodzaak tot een groeiagenda
de Miljoenennota 2005 en de groeibrief.XNoot1Voor een overzicht van de maatregelen zoals die in andere landen genomen
worden, wordt verwezen naar de Miljoenennota 2005.XNoot2De officiële titel van het verdrag luidt «Verdrag tot vaststelling
van een grondwet voor Europa».XNoot1Hiermee wordt aangesloten bij de beleidsvisie uit het Programma Andere
Overheid (PAO).XNoot1Zie Pieken in de Delta (Kamerstukken II, 2003–2004, nr. ).XNoot1Zie Artikel 2.XNoot2Zie Artikel 3.XNoot3Zie Artikel 5.XNoot4Zie Artikelen 4 en 10.XNoot1Hierbij is enig voorbehoud gepast. I.v.m. het Nederlands EU-voorzitterschap
in de tweede helft van 2004, kunnen voortgang en resultaten in 2004 de activiteiten
in 2005 op verschillende terreinen in relatief hoge mate beïn-vloeden.XNoot1Registration, Evaluation and Authorisation of Chemicals.XNoot1 EZ ziet innovatie als het resultaat van een complex en intensief samenspel
tussen bedrijven, kennisleveranciers, intermediairs, eindgebruikers, infrastructurele
voorzieningen (o.a. octrooibureaus, beschikbaarheid van kapitaal en standaarden
& normering) en randvoorwaarden (o.a. fiscaal klimaat, een goed opgeleide
beroepsbevolking en ondernemerschap). De belangrijkste marktimperfectie is
dat bedrijven geneigd zijn minder in R&D te investeren dan maatschappelijk
gewenst is. Het maatschappelijk rendement van R&D is immers groter dan
het private rendement voor de bedrijven die R&D uitvoeren.XNoot1Innovatiebrief, Wetenschapsbudget en Deltaplan bèta/techniek.XNoot1Ministerie van Economische Zaken (2001), Innovatie en inkomende investeringen
in Nederland, brief aan Tweede Kamer, nr. EZ01000465.XNoot1In het kader van de vereiste goedkeuring door de Minister van het reeds
in 2003 gepubliceerde handhavingsplan, dient in 2004 te worden bezien of het
handhavingsplan partieel wijzigingen behoeft en welke belangrijke aandachtsgebieden
daarin dienen te worden geïdentificeerd. (bron: Tweede Kamer, vergaderjaar
2003–2004, 29 200 hoofdstuk XIII, nr. 2).XNoot1Deze cijfers zijn ontleend aan het Centraal Plan Bureau (CPB), Nieuwsbrief
juni 2004. De marktprestatie is gedefinieerd als het verschil tussen de volumeontwikkeling
van de relevante wereldhandel en die van de binnenlands geproduceerde uitvoer
(exclusief energie), dat wil zeggen dat de wederuitvoer buiten beschouwing
blijft.XNoot2CPB, Centraal Economisch Plan 2004, pagina 77.XNoot3CPB, Centraal Economisch Plan 2004, pagina 78.XNoot1Waarvan een aantal onder leiding van de Staatssecretaris van Economische
Zaken.XNoot1Artikel 14 en 15 van de wet tot verzelfstandiging van het CBS.XNoot2Artikel 3 en 4 van de wet tot verzelfstandiging van het CBS.XNoot3Verordening (EG) nr. 322/97 van de Raad van de Europese Unie van 17 februari
1997 betreffende de communautaire statistiek (PbEG L 52/1).XNoot1(zie ook Kamerstuk 2003–2004, 29 455, nr. 1). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-XIII-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl