Wijziging Burgerlijk Wetboek, de Algemene wet bestuursrecht en de Algemene wet inzake rijksbelastingen; Advies Raad van State en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31418, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

17-04-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31418 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W03.07.0155/II
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31418Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 418Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, de Algemene wet bestuursrecht
en de Algemene wet inzake rijksbelastingen in verband met de tenuitvoerlegging
van een beschikking van de Commissie van de Europese Gemeenschappen of een
rechterlijke uitspraak inzake staatssteun, alsmede wijziging van het Burgerlijk
Wetboek om de procedure voor het vaststellen van de wettelijke rente aan te
passen (terugvordering staatssteun)nr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 19 juli
2007 en het nader rapport d.d. 4 april 2008, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 14 juni 2007, no. 07.001852, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek,
de Algemene wet bestuursrecht en de Algemene wet inzake rijksbelastingen in
verband met de tenuitvoerlegging van een beschikking van de Commissie van
de Europese Gemeenschappen op grond van de procedureverordening voor steunmaatregelen
of een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen,
alsmede wijziging van het Burgerlijk Wetboek in verband met aanpassing van
de procedure voor het vaststellen van de wettelijke rente (terugvordering
staatssteun, regelingsniveau wettelijke rente), met memorie van toelichting.Het wetsvoorstel beoogt grondslagen te creëren in de nationale wetgeving
om uitvoering te kunnen geven aan een beschikking van de Europese Commissie
of een uitspraak van het Hof van Justitie tot terugvordering van staatssteun.
Daartoe worden het Burgerlijk Wetboek (BW), de Algemene wet bestuursrecht
(Awb) en de Algemene wet inzake rijksbelastingen (Awr) gewijzigd. Tevens wordt
een aantal nationale bepalingen buiten toepassing verklaard die in de weg
staan aan een effectieve terugvordering van staatssteun.De Raad van State maakt opmerkingen over onder andere de reikwijdte van
het wetsvoorstel, de facultatieve formulering van de terugvorderingsgronden
in het BW en de Awb, de terugvordering van fiscale staatssteun en de Vierde
Tranche Awb. Hij is van oordeel dat in verband daarmee aanpassing van het
voorstel wenselijk is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 14 juni
2007, nr. 07.001852, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 19 juli 2007, nr. W03.07.0155/II, bied ik U hierbij
aan. 1. Reikwijdte van het wetsvoorstelHet wetsvoorstel biedt nationale handvatten voor bepaalde situaties waarin
op grond van het Europese recht rechtsherstel moet plaatsvinden. De voorgestelde
regels in het wetsvoorstel beperken zich strikt tot de situatie waarin staatssteun
teruggevorderd moeten worden als gevolg van een beschikking van de Europese
Commissie of een uitspraak van het Hof van Justitie.In het wetsvoorstel wordt geen regeling getroffen voor de situaties waarin
de nationale rechter op grond van het Europees recht tot terugvordering van
staatssteun beslist. Het gaat hier om de situaties waarin de standstill-verplichting
in artikel 88, derde lid, van het EG-Verdrag wordt geschonden. Van schending
van deze verplichting is sprake wanneer steun wordt verleend zonder voorafgaande
aanmelding bij de Europese Commissie, maar ook wanneer de desbetreffende steun,
na te zijn aangemeld, wordt verleend nog voordat de Europese Commissie haar
goedkeuring heeft gegeven (de zogenaamde onrechtmatige steun).In de memorie van toelichting wordt beargumenteerd dat de nationale rechter
weliswaar bevoegd is tot het uitleggen van artikel 87, eerste lid, van het
EG-Verdrag, maar dat hij niet bevoegd is om vast te stellen of een steunmaatregel
verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. Een uitspraak van de nationale
rechter is dan ook niet opgenomen in dit wetsvoorstel, aldus de toelichting.1 De Raad acht deze argumentatie niet overtuigend. Dat
de nationale rechter niet bevoegd is de verenigbaarheid van staatssteun met
de gemeenschappelijke markt te beoordelen, betekent niet dat de nationale
rechter geen plicht zou hebben om in de gevallen dat de standstill-bepaling
wordt geschonden, terugvordering van onrechtmatige staatssteun te gelasten.
Die plicht is er wel, behoudens bijzondere omstandigheden.2De Raad is van oordeel dat bedoelde regeling alsnog dient te worden getroffen
en adviseert het wetsvoorstel in deze zin aan te vullen.1. Het advies van de Raad is gevolgd. In verband daarmee zijn behalve
het wetsvoorstel en de memorie van toelichting ook het intitulé en
de considerans aangepast. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om het intitulé
te bekorten.2. Facultatieve formulering terugvorderingsgronden in BW en Awb De terugvorderingsgronden in de voorgestelde artikelen I, onderdeel C
(het nieuwe artikel 6:212a BW) en II, onderdeel F (het nieuwe artikel 4:80b
Awb) zijn facultatief geredigeerd: het bestuursorgaan kan de steun terugvorderen
bij de begunstigde en, voorzover de steun bij beschikking is verstrekt, de
beschikking wijzigen of intrekken.De memorie van toelichting geeft aan dat de nationale bestuursorganen
en rechtspersonen of lichamen weliswaar verplicht zijn tot terugvordering
voorzover het gemeenschapsrecht daartoe dwingt, maar dat er situaties kunnen
zijn waarin de terugvordering niet onverwijld een aanvang zal nemen (bijvoorbeeld
hangende een beroep bij het Hof van Justitie of in afwachting van een herroepingsbeschikking
van de Commissie).1 Dergelijke bijzondere omstandigheden doen echter
naar het oordeel van de Raad niet af aan de verplichting van de lidstaat tot
terugvordering (welke in de geschetste bijzondere omstandigheden zo nodig
pas na enige tijd hoeft te worden geëffectueerd).De Raad is van mening dat de terugvorderingsgronden in de artikelen I,
onderdeel C, en II, onderdeel F, van het wetsvoorstel imperatief geformuleerd
dienen te worden en adviseert het wetsvoorstel in deze zin aan te passen.2. Ik heb gemeend het advies van de Raad op dit punt niet te moeten
volgen. Wat de wijziging van het Burgerlijk Wetboek betreft, geldt dat een
verplichting om een vordering in te stellen niet goed past in het systeem
van ons privaatrecht. Een verplichting tot navordering of naheffing zou evenzeer
een inbreuk op het systeem van de Algemene wet inzake rijksbelastingen betekenen,
waartoe de Raad dan ook niet adviseert. In de Algemene wet bestuursrecht zou
een imperatieve redactie op zichzelf wel mogelijk zijn, maar uit een oogpunt
van harmonisatie met de andere twee wetten is daarvan afgezien.3. Weigeringsgronden in artikel 4:35 AwbIn artikel 4:35 Awb is een aantal gronden opgenomen waarop een subsidie
in ieder geval kan worden geweigerd. De grond dat een subsidie moet worden
geweigerd als deze wordt aangemerkt als verboden staatssteun, ontbreekt. Zo dienen bijvoorbeeld de aanvragen te worden afgewezen die hebben geleid
tot het melden bij de Europese Commissie van het voornemen tot subsidieverstrekking
en die vervolgens hebben geleid tot een negatieve beschikking van de Commissie.De Raad adviseert het wetsvoorstel op dit punt aan te vullen.3. Het advies van de Raad is gevolgd.4. Terugvordering van fiscale staatssteunHet voorgestelde artikel 4:80b Awb biedt een zelfstandige titel voor terugvordering
van ten onrechte verleende staatssteun. Dit betekent onder andere dat de invordering
plaatsvindt volgens de regels die daarvoor in het algemene bestuurs- en privaatrecht
gelden, en dat de in de Awb opgenomen regels inzake rechtsbescherming (rechtbank
in eerste aanleg, hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak) van toepassing
zijn. Bij staatssteun die als faciliteit binnen de belastingheffing wordt
gegeven (fiscale staatssteun), geven de voorgestelde artikelen in de Awr vergelijkbare
voorschriften voor navordering, naheffing en herziening, en de daaruit voortvloeiende
terugvordering. Indien de terugvordering met toepassing van de fiscale regels
plaatsvindt, zijn onder andere de fiscale regels voor bezwaar en beroep alsmede
de invordering (Invorderingswet 1990 (Iw 1990)) van toepassing. De belastingrechter
is dan de bevoegde rechterlijke instantie.In de toelichting wordt opgemerkt dat de wijze waarop de terugvordering
moet plaatsvinden, door het bestuursorgaan wordt bepaald.1 Voor de terugvordering van fiscale staatssteun bestaat aldus een keuzemogelijkheid
om hetzij artikel 4:80b Awb dan wel de fiscale bepalingen toe te passen.Naar het oordeel van de Raad dient de terugvordering van fiscale staatssteun
in ieder geval met gebruikmaking van het fiscale instrumentarium plaats te
vinden, indien het toepassen van de fiscale faciliteit invloed heeft gehad
op de hoogte van het belastbare inkomen (inkomstenbelasting) of het belastbare
bedrag (vennootschapsbelasting). De terugvordering van de staatssteun vindt
alsdan plaats door navordering van inkomsten- of vennootschapsbelasting doordat
het belastbare inkomen of het belastbare bedrag wordt verhoogd. Deze wijze
van correctie is noodzakelijk in verband met het «doorwerken»
van de correcties op de heffingsgrondslag van die belastingen.Teneinde een transparante terugvordering te waarborgen adviseert de Raad
uitdrukkelijk te bepalen dat terugvordering van fiscale staatssteun binnen
het fiscale stelsel zelf plaatsvindt in verband met de uiteenlopende (fiscale
en niet fiscale) effecten van correcties op hetgeen fiscaal is vastgesteld
en beroepsprocedures in fiscale zaken te concentreren bij de belastingrechter,
en het voorstel daartoe aan te passen.4. Met de Raad ben ik van mening dat het de voorkeur heeft om fiscale
staatssteun met gebruikmaking van het fiscale instrumentarium terug te vorderen.
Juist om deze reden ook is ervoor gekozen om de Algemene wet inzake rijksbelastingen
op zodanige wijze aan te passen, dat de staatssteun zonder belemmering met
gebruikmaking van de regeling voor navordering of naheffing kan worden teruggevorderd.Om verdere verwarring over dit punt te voorkomen is de passage in de toelichting
waaraan de Raad refereert aangepast en is tevens een bepaling opgenomen waarin
expliciet is bepaald dat voorzover het terugvordering van fiscale staatssteun
betreft, deze terugvordering plaatsvindt met toepassing van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen en de Invorderingswet 1990.5. Kwijtschelding van betalingOp grond van artikel 26, eerste lid, Iw 1990 kan aan een belastingschuldige
die niet in staat is zijn belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen,
gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend.In het advies van de regeringscommissaris voor de algemene regels van
bestuursrecht wordt opgemerkt dat, nu bij de terugvordering van staatssteun
op grond van het wetsvoorstel alle algemene regels en beginselen van het (fiscale)
bestuursrecht zullen blijven worden toegepast (voor zover zij niet in strijd
zijn met het Europese recht), het aangewezen zou kunnen zijn de mogelijkheid
tot kwijtschelding van betaling uit te schakelen in alle gevallen waarin steun
als bedoeld in titel 4.2A Awb met toepassing van die wet wordt teruggevorderd.2 De Raad is van oordeel dat de toepassing van artikel
26, eerste lid, Iw 1990 in de weg zou kunnen staan aan effectieve
terugvordering van onrechtmatige staatssteun.De Raad is van mening dat in de toelichting dient te worden gemotiveerd
waarom de werking van artikel 26, eerste lid, Iw 1990 blijft gehandhaafd en
adviseert het artikel zo nodig op dit punt aan te passen.5. Kern van terugvordering van onrechtmatig verstrekte staatssteun
is dat wordt teruggegaan naar de situatie die bestond voordat de onrechtmatige
staatssteun wordt verleend. Op basis van artikel 14 van Verordening 659/1990
wordt van de lidstaten vereist dat zij zorg dragen voor een effectieve terugvordering
op basis van hun eigen nationale wet- en regelgeving. In mijn optiek kan juist
het verlenen van kwijtschelding bijdragen aan de terugvordering van een zo
groot mogelijk deel van de onrechtmatig verstrekte staatssteun. Het verlenen
van kwijtschelding van zakelijke belastingen aan ondernemers wordt zeer terughoudend
toegepast en komt uitsluitend in beeld bij het bereiken van een schuldeisersakkoord.
Deze kwijtschelding is gebonden aan een aantal voorwaarden. Deze voorwaarden
zijn opgenomen in Hoofdstuk II, afdeling 3 van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet
1990. De gestelde voorwaarden zijn erop gericht om concurrentieverstoring
zoveel als mogelijk is te beperken. Eén van de voorwaarden is dat het
te ontvangen deel van de belastingschuld ten minste dezelfde omvang moet hebben
als het bedrag dat kan worden verkregen door middel van invorderingsmaatregelen.
Een andere voorwaarde is dat het te ontvangen bedrag een substantiële
omvang moet hebben, zowel absoluut als in relatie tot de totale belastingschuld.
Daarmee is in mijn optiek veilig gesteld dat ernaar wordt gestreefd om de
verstrekte onrechtmatige staatssteun zoveel als mogelijk is ongedaan te maken.De
kwijtscheldingsbepaling staat een effectieve en volledige terugvordering mijns
inziens daarom niet in de weg.6. Vierde Tranche AwbDe inwerkingtreding van artikel II van het wetsvoorstel wordt afhankelijk
gesteld van de inwerkingtreding van de Vierde Tranche Awb. Gezien de urgentie
van de materie die in dit wetsvoorstel wordt geregeld, acht de Raad het onwenselijk
om de inwerkingtreding van artikel II van het wetsvoorstel afhankelijk te
stellen van de inwerkingtreding van de Vierde Tranche Awb.De Raad adviseert het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zo aan
te passen dat de inwerkingtreding van het wetsvoorstel wordt losgekoppeld
van de inwerkingtreding van de Vierde Tranche Awb.6. Het advies van de Raad is niet overgenomen. De parlementaire behandeling
van het wetsvoorstel Vierde tranche Awb (Kamerstukken I 2006/07, 29 702,
nr. A) is thans zo ver gevorderd, dat het praktisch gezien uitgesloten is
dat het onderhavige wetsvoorstel nog voor de Vierde tranche in werking zal
treden. Voorts moeten enkele bepalingen van de Vierde tranche – onder
meer de verjaringstermijn voor bestuursrechtelijke geldschulden – bij
de terugvordering van staatssteun buiten toepassing blijven. Het ligt uit
een oogpunt van leesbaarheid voor de hand dit laatste in het onderhavige wetsvoorstel
te regelen en niet in – bijvoorbeeld – de Aanpassingswet vierde
tranche Awb. Derhalve moet het onderhavige wetsvoorstel naar de Vierde tranche
verwijzen. Als een wetsvoorstel naar een ander wetsvoorstel verwijst, is het
in beginsel wenselijk dat de wetgever ter vermijding van misverstand expliciteert
van welke volgorde van inwerkingtreding hij uitgaat.7. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij
het advies behorende bijlage.7. De eerste redactionele kanttekening van de Raad is overgenomen,
met dien verstande dat is gesproken van een ingevolge de belastingwet gegeven beschikking. Een besluit wordt genomen, maar een
beschikking wordt gegeven.De tweede redactionele kanttekening van de Raad is niet overgenomen, aangezien
de suggestie van de Raad taalkundig geen verbetering is. De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,P. van DijkIk moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W03.07.0155/II
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.– In artikel III, onderdeel A, «een in de belastingwet geregelde
beschikking» vervangen door: een ingevolge de belastingwet genomen beschikking.– In artikel III, onderdeel D, na «ter» invoegen: zake
van. XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 4 (Reikwijdte van de grondslagen
in Burgerlijk Wetboek en Algemene wet bestuursrecht).XNoot2Zie bijvoorbeeld de zaken C-354/90 (Fédération nationale
du commerce extérieur des produits alimentaires, Syndicat national
des négociants en transformateurs de saumon tegen Frankrijk), C-17/91
(NV Georges Lornoy en Zonen e.a. tegen België) en C-39/94 (Syndicat français
de l’Express international e.a. tegen La Poste e.a.).XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 7 (Aanpassing van de Algemene
wet inzake rijksbelastingen).XNoot2Advies van 3 mei 2007. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31418-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl