Wet algemene bepalingen omgevingsrecht; Nader Voorlopig verslag van de vaste Commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu/Wonen, Wijken en Integratie en voor Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20072008-30844, nr. E

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-07-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30844 nr. E

04-07-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. AlgemeenII. ProcedureWijzigingsvoorstellen bij Invoeringswet WaboBeschikbaarheid en implicaties van genoemde rapporten
en adviezenIII. De grondwettigheid van het wetsvoorstel/verschuiving
bevoegd gezagIV Specialiteitsbeginsel en belangenafwegingV Lex silencio positivoVI BelanghebbendenVII Uitvoeringsaspecten – kostenVIII OverigArcheologische monumentenBestuurlijke lusBevoegdheid rechtbankenVoorbeeldenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30844Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 844Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten
die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen
op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht)ENADER VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIES VOOR VOLKSHUISVESTING,
RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEU/WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE EN VOOR JUSTITIE1Vastgesteld 4 juli 2008De memorie van antwoord2 heeft de commissie
aanleiding gegeven tot het maken van de volgende nadere opmerkingen en het
stellen van de volgende nadere vragen.I. AlgemeenDe leden van de fractie van het CDA hebben
met waardering kennis genomen van de memorie van antwoord van de minister
van VROM betreffende de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo).
Zij hebben waardering voor de uitvoerige en grondige beantwoording van de
vele vragen en opmerkingen van deze leden. Waardering is er ook voor de bereidheid
van de regering om het voorstel op een aantal onderdelen aan te passen. De
kwaliteit, consistentie en uitvoerbaarheid van het wetvoorstel is daarmee
gediend.Deze leden zetten gaarne het gemeen (schriftelijk) overleg met de regering
voort.De leden van de fractie van de VVD hebben
(helaas) met gemengde gevoelens kennis genomen van de memorie van antwoord
met betrekking tot de Wabo. Het oogpunt van de VVD-bijdrage in het voorlopig
verslag d.d. 4 maart 20083 was om door de
nadere toelichting van de minister op een aantal voor de leden van de fractie
van de VVD prangende vragen de gerezen twijfel over wenselijkheid, haalbaarheid
en uitvoerbaarheid van dit wetsvoorstel, weg te nemen. De memorie van antwoord
doet daar qua omvang en breedvoerigheid weliswaar een poging toe, maar blijft –
na zorgvuldige bestudering – naar de mening van deze leden in zodanige
vaagheid steken, dat het zelfs zijn doel voorbij schiet. Met name de uitzonderlijk
uitvoerige reactie op de inbreng van de leden van de fractie van het CDA heeft
de twijfel over de wenselijkheid tot positieve besluitvorming over dit wetsvoorstel
op dit moment sterk doen toenemen.De leden van de fractie van de PvdA danken
de minister voor de zorgvuldige en uitgebreide beantwoording van de vragen
die door de verschillende fracties en ook door de fractie van de PvdA gesteld
zijn. Deze beantwoording heeft zeker gezorgd voor verduidelijking,
maar ook enkele nieuwe vragen opgeroepen.De leden van de fractie van de SP sluiten
zich aan bij de vragen over de grondwettelijkheid van de in de memorie van
antwoord gegeven interpretatie, en willen graag meer helderheid over de verschuivingen
van bevoegdheden.De leden van de fractie van GroenLinks hebben
met waardering kennis genomen van de uitgebreide memorie van antwoord van
de minister. Niettemin blijven er voor deze leden nog wel een aantal vragen
leven ten aanzien van het voorliggende wetsvoorstel.De leden van de fracties van ChristenUnie enSGP hebben met belangstelling kennis genomen van de memorie
van antwoord inzake de Wabo. Deze leden waarderen het, dat de minister zo
uitvoerig heeft gereageerd ook op de vragen die door deze leden of mede namens
deze leden, zijn gesteld. Toch zijn er nog vragen overgebleven, die hierna
aan de orde worden gesteld.II. ProcedureWijzigingsvoorstellen bij Invoeringswet WaboDe leden van de fractie van het CDA hebben
kennis genomen van de amendementen van de Tweede Kamer en de voorstellen tot
wijziging door de regering van dit voorstel van wet. Gelet op het soms principiële
karakter van de diverse wijzigingen en interpretaties, die soms de betekenis
van de Wabo overstijgen, vragen deze leden de regering te bevorderen dat de
vormgeving van de invoeringswet Wabo zodanig zal zijn dat een helder in- en
overzicht wordt gegeven van aard en reikwijdte van dit wetsvoorstel. Door
een dergelijke opzet te kiezen, wordt ook de Raad van State in staat gesteld
zijn oordeel te geven over de gewisselde argumenten en wijzigingen. Alsdan
kunnen Tweede en Eerste kamer de nog resterende vraagpunten, al dan niet van
constitutionele aard, finaal beoordelen. Zij vragen tevens de regering een
tijdpad aan te geven voor de opstelling en behandeling van de invoeringswet
Wabo, zodat wetgeving op zorgvuldige wijze kan plaatsvinden. Is de regering
bereid tot een dergelijke aanpak te komen?De heroverweging van het handhavingstelsel vormde een belangrijk onderdeel
van de inbreng van deze leden. Zij bepleitten heroverweging van de voorstellen.
De regering heeft aangeven daartoe bereid te zijn en zal artikel 2.2 van de
Wabo aanpassen. Daarmee wordt een belangrijk grondwettelijk obstakel door
de regering weggenomen (zie de passages over de grondwettigheid van het voorstel).
De regering geeft aan dat thans de door deze leden bepleite heroverweging
plaatsvindt door de commissie-Mans. Rond deze zomer zal het rapport verschijnen
en zal de regering haar standpunt bepalen. Deze leden hebben begrip voor de
stelling van de regering dat zij niet nu al vooruit wil lopen op haar reactie
in brede zin en meer specifiek ten aanzien van de Wabo. Zij wachten met meer
dan gewone belangstelling het rapport en de reactie van de regering af. Zij
achten het tevens wenselijk dat het regeringsstandpunt direct zal worden doorvertaald
naar het voorliggende wetsvoorstel. Dat zou kunnen bij de opstelling en behandeling
van de invoeringswet Wabo.Ten aanzien van de artikelen 5.7 en 5.9 zijn zij ingenomen van het feit
dat de regering de werkingssfeer van deze artikelen zodanig beperkt dat zij
geen betrekking hebben op activiteiten als bedoeld in artikel 2.2 Wabo. In
het verlengde hiervan zijn deze leden van mening dat de voorstellen van de
commissie-Oosting goed aansluiten bij het door deze leden ingebrachte
alternatief. Zij hechten aan de beginselen van nabijheid en enkelvoudigheid
als het gaat om interbestuurlijke verhoudingen. De regering geeft aan in een
later stadium het specifieke toezichtsinstrumentarium van de Wabo te zullen
vervangen door het generieke instrumentarium. Kunnen deze leden dit wetvoorstel
in 2009 verwachten?Het voorlopig verslag van 4 maart jl. is blijkbaar voor de minister
aanleiding om op een drietal substantiële onderdelen met wijzigingsvoorstellen
te willen komen, welke «...bij gelegenheid van de invoeringswet in de
Wabo worden aangebracht...» (pag. 2) Datzelfde geldt voor de twee
door de Tweede Kamer aangenomen amendementen (belanghebbenden en bestuurlijke
lus). De minister baseert haar toezegging geheel en al op de inbreng van de
leden van de CDA-fractie. De leden van de VVD-fractie
vragen wat de minister er toe heeft kunnen bewegen deze toezeggingen reeds
nu en op deze wijze te doen? Volgens deze leden bevestigt de minister hiermee
dat het voorliggende wetsvoorstel verre van perfect is en dat het «voortschrijdend
inzicht» ook de minister tot veranderde inzichten brengt.Verder stelt de minister op pagina 18 dat zij «...bij gelegenheid
van de invoeringswet nader (zal) ingaan op de voornemens om in de toekomst
meer samenhang in het toetsingskader te brengen...». Uit de beantwoording
aan de leden van de VVD-fractie over dit onderwerp (die zij uiteindelijk op
pagina 43 aantroffen!) wordt een forse slag om de arm gehouden. Moeten deze
leden er op rekenen dat de minister bij gelegenheid van de invoeringswet ook
met concrete (wijzigings)voorstellen ten aanzien van integratie van de toetsingskaders
zal komen?Zonder de doelstelling – betere dienstverlening en lastenverlichting –
van de Wabo te willen bestrijden, leeft bij de leden van de VVD-fractie een
groeiende twijfel over de voldragenheid en uitvoerbaarheid van dit wetsvoorstel.
Deze leden zijn dan ook van mening dat niet alleen de invoering van de Wabo
moet worden uitgesteld, maar ook de behandeling van dit wetsvoorstel pas aan
de orde kan zijn wanneer duidelijk is dat de uitvoerbaarheid kan worden gegarandeerd.Er leven vele bezwaren tegen deze wet. Het voorstel om deze nader te bestuderen
en daar mogelijk aan tegemoet te komen in de invoeringswet, vinden deze leden
niet de juiste weg. Evenzeer als deze leden het principieel onjuist vinden
om de thans al door de minister voorgestelde substantiële wijzigingen
via de invoeringswet te regelen.Behandeling van het wetsvoorstel Wabo tezamen met de invoeringswet lijkt
uit oogpunt van duidelijkheid en zorgvuldigheid in dit geval de meest aangewezen
route en de beste garantie voor de door de minister gewenste snelle invoering.
Waarom kiest de minister uit oogpunt van zorgvuldigheid niet voor deze weg,
zo vragen deze leden?Omdat deze wet, evenals de WRO en de Waterwet, beschouwd kan worden als
een kaderwet en gevolgd gaat worden door een invoeringswet, worden veel vragen
en zelfs, naar blijkt uit de memorie van antwoord, wijzigingsvoorstellen ten
opzichte van de voorliggende wet naar de invoeringswet verschoven. Dat maakt
het lastig om te beoordelen of deze wet als zodanig de toets der kritiek kan
doorstaan. De leden van de PvdA-fractie zouden
graag nader geïnformeerd willen worden over het tijdschema rond de invoering
van de voorliggende wet in relatie tot de invoeringswet. Deze leden gaan er
vanuit dat beide wetten gelijktijdig van kracht zullen worden. Is dat juist?Beschikbaarheid en implicaties van genoemde rapporten
en adviezenDe minister antwoordt de leden van de VVD-fractie
desgevraagd dat de Wabo in de eerste plaats bedoeld is om een
reductie te bewerkstelligen van de procedurele wetgeving in Nederland en «...dat
de Wabo dan ook niet primair bedoeld is om inhoudelijke regels te verminderen...».
Hierbij verwijst de minister verder naar de aanbevelingen van de Commissie
o.l.v. mevrouw Dekker dat «samen met het standpunt van het kabinet nog
voor de zomer aan de Tweede Kamer wordt aangeboden».Voor de leden van de VVD-fractie – zie de eerdere vragen in het
voorlopig verslag – is (zicht op) deregulering belangrijk bij de eindbeoordeling
van dit wetsvoorstel. Deze leden nemen aan dat het kabinetsstandpunt over
bedoeld rapport beschikbaar is bij de behandeling van dit wetsvoorstel Wabo?Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fracties van de ChristenUnie en SGP over de
uitvoering door met name gemeenten verwijst de minister naar haar beantwoording
in par. I.5. Terecht stelt de minister daar in het kader van het alternatieve
voorstel dat door de leden van de fractie van het CDA is ingediend en waaraan
deze fracties ook support hebben gegeven, dat inkadering in een bredere context
nodig is. Verschillende commissies worden dan ook door de minister genoemd.
Alleen van de commissie Oosting wordt echter gesteld, dat daarvan het advies
wordt overgenomen. Het advies van de commissie Lodders is nog «onderwerp
van gesprek tussen Rijk en provincies», de taskforce onder leiding van
de heer d’Hondt «heeft nog geen eindrapport opgeleverd».
De commissie Mans is gevraagd voor 1 juli te rapporteren. Terwijl het
bestuurlijk overleg met IPO en VNG «voor de zomer» een rapport
moet opleveren. Na de zomer zal de minister dan een «eindbeeld»
van een Transitieprogramma aanbieden.De leden van deze fracties vragen of de minister niet met hen van mening
is, dat het uitermate gewenst is, dat bij de plenaire behandeling van de Wabo
het door de minister beoogde eindbeeld beschikbaar is en dat behandeling daarvan
via een voorhangprocedure toch niet het meest geëigende middel is? En
zo nee, wil de minister dan in ieder geval haar standpunt weergeven op grond
van de gegevens en rapporten die zij thans wel heeft? Zonder duidelijkheid
over het Transitieprogramma is het immers moeilijk te beoordelen of het door
de minister genoemde gebrek aan deskundigheid bij gemeenten substantieel zal
verbeteren teneinde een goede uitvoering van de Wabo beter te borgen. Is de
minster dan met deze leden eens?In dit verband vragen deze leden zich ook af, in het kader van het advies-Elverding,
of en zo ja, welke juridische mogelijkheden er zijn om te komen tot versnelling
van het vergunningenproces zónder de Wabo. Wil de minister hierop reageren?III. De grondwettigheid van het wetsvoorstel/verschuiving
bevoegd gezagDe regering heeft een aantal onderdelen van het door de leden van de fractie
van het CDA ontwikkelde alternatief overgenomen.
De regering kiest, zoals blijkt uit de voorgestelde wijzigingen, voor meer
decentralisatie en ondersteunt de opzet van omgevingsdiensten. Ook ten aanzien
van het onderdeel interbestuurlijke verhoudingen is de regering voornemens
tot aanzienlijke vereenvoudiging te komen. Dat is tevens in overeenstemming
met de adviezen van de commissie-Oosting (31 200 VII, nr. 8 en de
kabinetsreactie 31 200 VII, nr. 61). Er zal derhalve sprake zijn
van één bevoegd gezag («overheidsniveau» zoals de
regering stelt in de memorie van antwoord) en van maximaal één
controlerende overheidsinstantie. De leden van de CDA-fractie juichen deze
initiatieven toe: een en ander zal tot een aanzienlijke reductie van bestuurlijke
drukte leiden en maakt de verantwoordelijkheidslijnen helder en traceerbaar.
Nu reeds kan met de regering worden vastgesteld dat het bestaande systeem
van bestuurlijke verhoudingen en bestuurlijk toezicht de komende
jaren ingrijpend zullen worden gewijzigd. Deze leden zien derhalve de door
de regering aangekondigde follow-up van hun alternatief met veel belangstelling
tegemoet.Bij de verwijzing naar de commissie-Oosting merken deze leden, wellicht
ten overvloede, het volgende nog op. Deze commissie is naar de mening van
deze leden helaas niet expliciet ingegaan op de taakverwaarlozingsregeling
in art. 124 jo. 135 Gemeentewet. De interventiemogelijkheid op grond van de
bestaande taakverwaarlozingsregeling is in het kader van dit wetsvoorstel
zonder meer interessant (zie de inbreng voor het voorlopig verslag van deze
leden). Wat is het regeringsstandpunt hierover?De regering gaat uitvoerig in op de grondwettelijke context van het wetsvoorstel.
Het voorstel raakt belangrijke aspecten van de structuur van onze decentrale
eenheidsstaat. Het gaat vooral om de toedeling van bevoegdheden, daaraan verbonden
verantwoordelijkheden en de toekenning van interventiebevoegdheden. De grondslag
vormt artikel 2.2 van het voorstel. In het algemeen
onderschrijven de leden van de CDA-fractie de analyse van de regering van
artikel 124 Grondwet: er is sinds Thorbecke geen vaste verdeling van taken
en bevoegdheden tussen de verschillende bestuurslagen. Wat wel uitgangspunt
dient te zijn voor de formele wetgever, is dat vanuit het beginsel van subsidiariteit
en de beginselen van onze gedecentraliseerde eenheidsstaat de autonomie van
gemeenten en provincies zo veel als mogelijk wordt gerespecteerd (in meer
populaire termen: «decentraal wat kan, centraal wat moet»).In dit licht nemen de leden van de fractie van het CDA met instemming
kennis van de wijziging van artikel 2.2. Zien deze leden het goed, dan blijven
organen van decentrale overheden volledig autonoom bij de vaststelling van
omgevingsbeleid. Aan deze organen wordt overgelaten of en hoe beleid zal leiden
tot een vergunningsplicht. Ook het toetsingskader wordt aan hen overgelaten.
De materiële normstelling vindt derhalve op decentraal niveau, veelal
de gemeente, plaats. Indien de Wabo vervolgens van toepassing is, roept de
wet decentrale bestuursorganen tot medewind. De regering spreekt in het laatst
genoemde geval van «facultatief medebewind». De aan het woord
zijnde leden wijzen er nogmaals op het creëren van de vergunningsbevoegdheid
een zaak blijft van gemeente- en provinciebesturen en dat het derhalve gaat
om een autonome bevoegdheid, waarbij de bevoegdheid tot het creëren van
die bevoegdheid is gebaseerd op de autonome verordeningsbevoegdheid van gemeenteraad
resp. provinciale staten. Het gaat hier niet om (facultatief) medebewind,
waarbij de bevoegdheid tot het creëren van de vergunningsbevoegdheid
en het daartoe stellen van «materiële regels» steunt op een
bijzondere (medebewinds)wet. Ook de Wabo creëert, naar de opvatting van
deze leden, deze verordeningsbevoegdheid niet.Deze leden twijfelen daarom ook aan de stelling in de memorie van antwoord
dat geen sprake is van strijdigheid met art. 128 Grondwet. Volgens de MvA
ziet art. 128 Grondwet uitsluitend op autonome bevoegdheden – hetgeen
door deze leden niet wordt bestreden – en is deze grondwetsbepaling
niet van toepassing omdat «de regels die als gevolg van de Wabo van
toepassing zullen zijn op activiteiten als bedoeld in art. 2.2 Wabo (zijn)
aan te merken als medebewind». Dit laatste is nog maar de vraag: de
bevoegdheid van gemeenteraad resp. PS tot het creëren van bedoelde vergunningsbevoegdheden
is immers geen (facultatieve) medebewindsbevoegdheid maar steunt op de autonome
verordeningsbevoegdheid van raad resp. PS. Vervolgens volgt uit art. 128 Grondwet
dat andere organen dan raad resp. PS een vergunningbevoegdheid niet mogen
toedelen aan een ander orgaan dan aan B&W/burgemeester resp. GS/CdK (zie
onze inbreng bij het voorlopig verslag). Het feit dat het in casu (volgens
de MvA) «slechts» gaat om 2% van het aantal gevallen, doet
hieraan niets af.Deze leden wijzen op het standpunt zoals de regering dat heeft ingenomen bij de grondwetsherziening van 1983. In het debat over de herziening
van de Provinciewet in de Senaat in januari 2003 heeft de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties nog eens helder uiteen gezet dat voor de uitleg
van artikel 128 Grondwet het werkwoord«toekennen» kenmerkend is.
Zo zegt de regering verder: «Dat duidt er ondubbelzinnig op dat artikel
128 Grondwet betrekking heeft op de attribuerende bevoegdheid van de formele
wetgever respectievelijk van de staten en de raad in hoedanigheid van decentrale
regelsteller die bij de verordening bevoegdheden kan toekennen» (zie
Kamerstukken I, 2002–2003, 28 384, nr. 33g).Tevens wijzen deze leden op het Europees Handvest inzake lokale autonomie
van 15 oktober 1985 (geratificeerd in 1990) waarin heel helder in artikel
4, de leden 2 en 4 de autonome bevoegdheden worden gewaarborgd en waar in
artikel 8, tweede lid administratief toezicht slechts gericht kan zijn op
naleving van de wet of de Grondwet.Gegeven deze opvattingen van de regering willen de leden van de fractie
van het CDA de suggestie aan de regering doen om de hier gereleveerde constitutionele
problemen op te lossen door te bepalen dat gemeenteraden en provinciale staten
zélf bij verordening kunnen bepalen dat een vergunning wordt aangemerkt
als omgevingsvergunning, waarop vervolgens de Wabo van toepassing zal zijn.
Dit sluit nauw aan bij artikel 2.2, tweede lid van het voorstel. Is de minister
het met deze leden eens dat helderheid en eenduidigheid van de toepassing
van de Wabo essentieel is voor het welslagen van de wet en dat die helderheid
naar gemeenten, provincies, bedrijven en burgers zeer gewenst is?Wat is de opvatting van de regering hieromtrent?Ten aanzien van het onderdeel toezicht en handhavingstelt de regering voor de uitvoering van deze taken niet van toepassing
te verklaren op de activiteiten als bedoeld in artikel 2.2 van het wetsvoorstel.
Daarmee kunnen deze decentrale bestuursorganen zelfstandig vorm en inhoud
geven aan de organisatie van het handhavingsproces. Tevens gelden hier, aldus
de regering in de memorie van antwoord, geen coördinerende en geen aanwijzingsbevoegdheden
van Rijk of provincie. Bij de invoeringswet Wabo zal de regering nader ingaan
op de gevolgen van deze wijziging en de aanpassing van de artikelen 5.7 tot
en met 5.9 Wabo. De leden van de fractie van het CDA hebben waardering voor
dit voorstel en zien de verwerking daarvan bij de invoeringswet met belangstelling
tegemoet.Wel vragen zij zich af hoe de regering praktisch gesproken de toepasselijkheid
van kwaliteitseisen op het gebied van omgevingsrecht denkt te splitsen, namelijk
door die niet van toepassing te verklaren op activiteiten als bedoeld in art.
2.2 Wabo die bij verordening zijn geregeld? Betekent dit dat gemeenten dan
twee verschillende typen organisaties in het leven moeten roepen voor de handhaving
van het omgevingsrecht, zo vragen deze leden zich af.Ten aanzien van de ínvoering van de mogelijkheid dat «hogere»
overheden beroep kunnen instellen tegen de afwijzing van een handhavingsverzoek
(en dat derhalve het bestuursprocesrecht ten onrechte wordt ingezet voor het
beslechten van een bestuurlijk conflict), willen de leden van de fractie van
het CDA het volgende opmerken.De regering verwijst bij haar argumentatie in de memorie van antwoord
onder meer naar:– het zgn. «gat van Weerselo» (ABRvS 5 maart 1999,
AB 1999, 418),– het advies van de commissie-Oosting (die een dergelijk verzoekbevoegdheid
heeft aanbevolen).Tevens stelt de regering dat het commentaar van de leden van de fractie
van het CDA «eraan voorbij (gaat) dat dit recht niet alleen betrekking
heeft op de rechtsbetrekking van de overheid met burgers en bedrijven, maar ook op rechtsbetrekkingen binnen de overheidsorganisatie en op de besluitvormingsprocedure
in bestuurlijke aangelegenheden». In een noot verwijst de minister naar
een geschrift van E. M. H. Hirsch Ballin.Om met het laatste te beginnen: (her)lezing van het genoemde opstel van
Hirsch Ballin leidt ertoe dat deze leden van oordeel zijn dat dit geschrift
niet gaat over (functie, vorm en inrichting van) het beroep bij de bestuursrechter,
maar over het onderscheid tussen staats- en bestuursrecht. Hirsch Ballin geeft
t.a.p. een definitie van het bestuursrecht («Het bestuursrecht is het
geheel van normen die, op de grondslag van het staatsrecht, rechtsbetrekkingen
binnen het staatsapparaat, zijn besluitvormingsprocedure in bestuurlijke aangelegenheden,
en de inhoud van zijn rechtsbetrekkingen met andere rechtssubjecten bepalen.»).
Dit zegt niets over de functie, vorm en inrichting van een procedure bij de
bestuursrechter.Bij de invoering van het Awb-bestuursprocesrecht in 1994 heeft de regering
uitdrukkelijk aangegeven dat de hoofdfunctie van het nieuwe bestuursprocesrecht
het bieden van rechtsbescherming is en dat de oude functie (van het administratief
beroep) van handhaving van het objectieve recht niet meer de hoofddoelstelling
is. Zoals ook is onderschreven in de regeringsnota’s «Juridisering
in het openbaar bestuur» uit 1998 (Kabinetsstandpunt dd. 21 december
1998, Kamerstukken II 1998/99, 26 360, nr. 1, (i.h.b. p. 28/29)
en «Alternatieve afdoening van bestuursgeschillen» uit 2000 (Notitie
minister Binnenlandse Zaken van 11 september 2000, Kamerstukken II 1999/2000,
27 286, nr. 1), behoren geschillen tussen overheden onderling op
een andere wijze dan via de rechter te worden beslecht.Verder refereert de regering aan het zgn. «gat van Weerselo».
Deze leden zien echter geen «gat van Weerselo». Hoogleraar staats-
en bestuursrecht Teunissen heeft hier recent ook op gewezen. Op grond van
de taakverwaarlozingsregeling van art. 124 jo. art. 135 Gemeentewet kunnen
GS immers van B&W verzoeken dat een handhavingsbesluit wordt genomen en
kunnen GS zonodig zélf het gevorderde besluit nemen én uitvoeren,
als aan hun verzoek niet of niet behoorlijk gevolg wordt gegeven. Dat GS dit
niet zomaar mogen doen maar B&W eerst in de gelegenheid moeten stellen
zélf de zaak op te knappen, staat in art. 124, tweede lid Gemeentewet.
Een verzoekbevoegdheid is dus overbodig.Deze leden stellen vast dat een beroepsmogelijkheid niet alleen overbodig
is, maar ook ongewenst. Het opnemen in de wet van een bepaling die ertoe strekt
een «hogere» overheid bij de rechter een beroepsmogelijkheid te
bieden om aldus in een procedure tegen een «lagere» overheid op
te kunnen komen voor een publiek (toezichts)belang, is systeemvreemd binnen
een stelsel dat gericht is op rechtsbescherming, de bescherming van subjectieve
belangen, en past evenmin binnen de staatsrechtelijke verhoudingen. Het is
(verdere) «vervuiling» van het stelsel van rechtsbescherming.
Zie ook de genoemde regeringsnotities. Graag vernemen deze leden de opvattingen
van de regering.Gemeenten en provincies bepalen straks zelf of er een vergunningsplicht
komt en wat de criteria dan zijn, maar zij zijn niet langer vanzelfsprekend
(zelf) het vergunningverlenende bestuursorgaan. In het Besluit omgevingsrecht
worden de categorieën projecten van nationaal of provinciaal belang aangewezen
en worden GS of de minister bevoegd. Volgens de leden van de VVD-fractie kan hier een mogelijke strijdigheid ontstaan met artikel
128 Gw, die bepaalt dat de toekenning van bevoegdheden aan andere organen
dan provincies of gemeenten alleen door provinciale staten resp. gemeenteraden
geschieden. Volgens de memorie van antwoord gaat artikel 128 alleen over autonome
bevoegdheden. Volgens de memorie van toelichting bij de Grondwet sluit dit
artikel medebewindbevoegdheden echter niet uit. De leden van de VVD-fractie
vernemen graag een reactie hierop.In 98% van de gevallen zal de omgevingsvergunning op gemeentelijk
niveau worden verleend. De gevallen waarin gedeputeerde staten of de betrokken
minister bevoegd gezag zullen zijn, wordt bij amvb geregeld, zo wordt gesteld.
Op welke moment in het vervolgproces naar de invoeringsdatum toe, zal deze
amvb gaan verschijnen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie
aan de minister, zodat vroegtijdig inzicht kan bestaan of het echt om 2%
van de aanvragen gaat. Waarom wordt dit overigens bij amvb en niet in de invoeringswet
geregeld?In het complexe voorbereidingsproces rond de implementatie van de omgevingsvergunning
lijkt het aan te bevelen dat op korte termijn meer duidelijkheid verschaft
wordt over de definiëring van de aanvragen die niet door gemeenten behandeld
gaan worden.Deelt de minister deze opvatting en kan zij daar meer informatie over
geven?De toevoeging in de memorie van antwoord dat het zal gaan om vergunningen
voor milieu-inrichtingen is algemeen en kan op een veel groter percentage
dan 2% van de aanvragen slaan.De leden van de PvdA-fractie kunnen zich daarnaast ook voorstellen dat
de aanvraag voor een vergunning van een (voorbeeld) groot bedrijf in een grotere
stad gemakkelijk door die gemeente zelf kan worden voldaan, terwijl het denkbaar
is dat bij een vergelijkbare aanvraag in een gemeente met minder capaciteit,
de provincie als bevoegd aangewezen wordt. Hoe denkt de minister met deze
verscheidenheid om te gaan?Het door de minister welwillend ontvangen alternatief van de CDA-fractie
om te komen tot regionale omgevingsdiensten in navolging van Rijnmond, lijkt
de leden van de PvdA-fractie vooralsnog uit oogpunt van binnenlands bestuur
minder voor de hand liggend. De leden van de fractie van de PvdA kunnen zich
niet aan de indruk onttrekken dat daardoor wederom een niet democratisch gelegitimeerde
tussenlaag tussen gemeenten en provincies ingericht wordt. Een situatie waar
uitgerekend de CDA-fracties in Tweede Kamer en de Eerste Kamer bij het opnemen
van bevoegdheden voor de WGRplus regio’s in de Wro zich met succes tegen
verzet hebben. Graag willen de leden van de PvdA-fractie het commentaar van
de regering, dus ook van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
op deze mogelijke ontwikkeling in het licht van de organisatie van het binnenlands
bestuur becommentarieerd zien. Kan de regering aangeven hoe de democratische
legitimatie van dergelijke omgevingsdiensten gewaarborgd zou kunnen worden
zodat deze diensten, mochten ze op vrijwillige basis gaan ontstaan, geen staat
in de staat gaan worden? Het gaat immers niet alleen om kleine aanvragen rond
dakkapellen en schuren in de tuin, het kan om zeer complexe aanvragen gaan
met relevante invloed op de fysieke leefomgeving van een groter gebied.De leden van de PvdA-fractie zijn in eerste instantie niet ingegaan op
de vraag naar het verleggen van de bevoegdheid voor het verstrekken van een
vergunning voor indirecte lozingen naar gemeenten/provincies in plaats van
bij de waterschappen. Na het inzien van de Waterwet (Kamerstukken 30 818)
die nu voorligt bij de Eerste Kamer, hebben deze leden toch de behoefte om
de vraag, in navolging van anderen, wederom aan de orde te stellen of ook
de indirecte lozingen niet logischer en efficiënter in de Waterwet met
de bevoegdheid neergelegd bij het waterschap kunnen blijven liggen. De argumenten
over en weer hoeven niet opnieuw gewisseld te worden, maar het zou kunnen
zijn dat nader inzicht in het licht van de Waterwet ook bij de regering leidt
tot een heroverweging dienaangaande.Het bevoegd gezag zal, naar verwachting, in 98 van de 100 gevallen, het
College van B en W zijn, zo is de veronderstelling. Andere bestuursorganen
krijgen een adviesbevoegdheid. «Een zorgvuldig
tot stand gekomen advies, waarin ook adviezen van bijvoorbeeld
de gemeentelijke welstands- of monumentencommissie tot uitdrukking kan komen,
draagt bovendien bij aan de kwaliteit, legitimiteit en zorgvuldigheid van
de besluitvorming. De betekenis van een uitgebracht advies zal in de praktijk
dan ook groot zijn.» (MvA pag. 10). De leden van de PvdA-fractie
zijn het van harte eens met de minister dat het belang van goede adviezen
niet genoeg onderstreept kan worden, voordat tot een besluit gekomen wordt
om een vergunning af te geven waarbij meerdere deelaspecten aan de orde zijn.Is de minister het met deze leden eens dat wanneer het belang van een
adequate voorbereiding en zorgvuldige afweging van belangen gepaard gaat met
gekwalificeerde adviezen en dat dan onderkend moet worden dat die adviezen
soms gegeven worden door commissies die niet dagelijks bijeenkomen? Staat
de kwaliteit van goede adviezen en de tijd die daar doorgaans mee gemoeid
is niet haaks op een ander belang, namelijk het afhandelen van aanvragen binnen
vastgestelde wettelijke termijnen. Termijnen, die zelfs verkort worden t.o.v.
de huidige bouwaanvraagprocedure? Ook de VNG wijst er in haar brief aan de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 6 mei 2008,
handelend over wettelijke beslistermijnen i.v.m. Wet dwangsom en beroep, op
dat de huidige wettelijke termijn van 12 weken in veel gevallen maar net haalbaar
is en zeker niet ingekort moet worden. Het is immers aannemelijk dat adviezen
kunnen leiden tot wijzigingen van de aanvraag, zoals bijvoorbeeld het advies
van de monumentencommissie over de verbouw van een gemeentelijk monument?
Waarom de termijn niet houden op de huidige termijn van 12 weken met verlengingsmogelijkheid
van 6 weken? Niet wat nu in het Awb staat is bepalend, maar wat in de uitvoeringspraktijk
aan ervaringen ontstaat, is maatgevend voor nieuwe wetgeving. Wetgeving bevestigt
zichzelf toch niet, dat doet de wetgever (c.q. de Staten-Generaal) op basis
van praktijkervaringen.In antwoord op vragen van de leden van de CDA-fractie met betrekking tot
strijdigheid met grondwetsartikelen rond de handhaving, antwoordt de minister
dat zij op dit punt een toezegging doet voor wetswijziging van het voorliggende
wetsvoorstel in de invoeringswet. Los van de vraag of dat staatsrechtelijk
tot de mogelijkheden behoort en niet eerder tot een novelle op de huidige
wet zou moeten leiden, willen de leden van de PvdA-fractie graag weten wat
er nu precies aan wijzigingsvoorstellen voorgesteld zullen gaan worden.De leden van de fractie van de SP stellen
dat wanneer een onderdeel van de omgevingsvergunning onrechtmatig blijkt te
zijn, het de vraag is of niet de juridische houdbaarheid van de gehele vergunning
op losse schroeven komt te staan, en wat dan nog de toegevoegde waarde is
van de gecombineerde omgevingsvergunning.Ook vragen deze leden zich af of voldoende is doordacht hoe het moet gaan
wanneer verschillende bestuurslagen belast zijn met het verstrekken van dezelfde
vergunning, dat wat het VNG de «bestuurlijke spaghetti» noemt.
Zij willen van de minister graag weten wat ze vindt van het door het VNG aangedragen
alternatief: een gemeentelijke omgevingsvergunning, een provinciale omgevingsvergunning
en een watervergunning.Daarnaast vragen deze leden wat de minister denkt over de door het VNG
en IPO gemaakte kritische opmerking, dat door de bevoegdheidsverschuiving,
met daaraan gekoppeld het «eens bevoegd altijd bevoegd» principe,
de gemeente het zicht kwijt raakt op inrichtingen die een grote impact hebben
op de stedelijke omgeving (zie brief van 12 juni 2008).Ook de leden van de fractie van GroenLinks vragen
zich af hoe het wetsvoorstel zich verhoudt tot de Grondwet. Het feit dat in
de memorie van antwoord wordt verwezen naar de dynamische relatie tussen de
verschillende overheidslagen, dat uitgegaan wordt van het principe «decentraal
wat kan, centraal wat moet» en dat de weigeringsgronden in de«lagere»
regelgeving intact blijven wanneer het bevoegd gezag verschuift naar provinciaal-
dan wel rijksniveau, overtuigt deze leden niet.Kan de minister aangeven, waarom een verschuiving van bevoegd naar een «hoger»
niveau moet, wanneer er sprake is van provinciale-
dan wel rijksbelangen? Waarom volstaat het door de VNG aangedragen alternatief
van drie omgevingsvergunningen (zie brief d.d. 12 juni 2008) niet? Hoe
verhoudt het in de memorie gestelde, dat de weigeringsgronden van de centrale
regelgeving intact blijven, zich tot de adviserende taak die de decentrale
overheid in geval van verspringing van het bevoegd gezag krijgt?Kan de minister ingaan op de mogelijke strijdigheid met artikel 128 van
de Grondwet, zoals aangegeven in de eerder genoemde brief van de VNG?Deze leden vragen op welke wijze het voorliggende voorstel nu werkelijk
leidt tot vermindering van de «bestuurlijke spaghetti» in de back-offices?
Zal naar de mening van de minister die niet eerder toenemen omdat de centrale
overheden over zullen gaan tot gedetailleerdere regelgeving om bij «verspringend
bevoegd gezag» greep te houden op de ontwikkelingen op «hun»
gebied?IV Specialiteitsbeginsel en belangenafwegingDe leden van de fractie van het CDA waarderen
de stelling van de regering dat ten aanzien van de toepassing van het «specialiteitsbeginsel»
er geen verandering optreedt in het niveau van bescherming van betrokken openbare
belangen. De bestaande toetsingskaders blijven onverkort van toepassing. En,
zo stelt de regering, de afzonderlijke toetsingskaders kunnen niet tegen elkaar
worden afgewogen. Het gaat om een meer samenhangend toetsingskader. Bij de
invoeringswet komt de regering op dit onderdeel nader terug, aldus de MvA.
Op dit moment wensen de leden van de fractie van het CDA erop te wijzen dat
deze opvatting, die overigens aanluit bij de opvattingen van deze leden, er
wel toe zal leiden dat een omgevingsvergunning kan sneuvelen indien niet wordt
voldaan aan slechts één toetsingsgrond. Dat is ook de huidige
praktijk. Deze leden gaan ervan uit dat ook ten aanzien van het verbinden
van voorwaarden aan de omgevingsvergunning hetzelfde regime geldt: volstrekt
helder zal moeten zijn op welke belangen de gestelde voorwaarden betrekking
hebben. Dit alleen al met het oog op de belangen van derden en een mogelijke
beoordeling door de rechter. Het voorgaande zal, naar de mening van de aan
het woord zijnde leden, hoge eisen stellen aan een draagkrachtige motivering
van het besluit. Gelet op de complexiteit van sommige omgevingsvergunningen
zal dat hoge eisen stellen aan ambtenaren en bestuurders.De leden van de PvdA-fractie zijn in belangrijke
mate gerustgesteld door de nadere uitleg over het niveau van bescherming van
de betrokken openbare belangen. Deze leden hebben het toch goed begrepen dat
bij een aanvraag de deelbelangen op de eigen toetsingsgronden beoordeeld blijven
gaan worden en dat strijdigheid met één van die belangen leidt
tot weigering van de vergunningsaanvraag? Daardoor wordt overigens het verschil
tussen de nieuwe coördinatiebepaling in de Abw en de omgevingsvergunning
en de voor- en nadelen tussen beiden minder uitgesproken.In het voorbeeld van de betrekkelijk éénvoudige aanvraag
van een bouwvergunning en kapvergunning voor een gemeentelijk monument moet
de aanvraag, naar wij begrijpen, geweigerd worden, wanneer de aanvraag wat
betreft de verbouw in strijd is met de eigen gemeentelijke monumentenverordening.
Is dat juist? Weliswaar wordt in art. 2.21 de mogelijkheid geboden dat dan
toch de vergunning afgegeven kan worden op verzoek van de aanvrager voor het
deel van de aanvraag waarvoor de weigeringsgrond niet aanwezig
is, in dit voorbeeld de kapvergunning. Is de minister het met de leden van
de fractie van de PvdA eens dat het toepassen van dit artikel slechts in uitzonderingsgevallen
aan de orde hoort te zijn? Het is toch juist de bedoeling van deze wet om
de samenhang aan te brengen tussen de verschillende onderdelen van een aanvraag
en de onderlinge relatie middels de ene vergunning te beklemtonen? Het kan
toch niet zo zijn dat bij complexe aanvragen de verschillende onderdelen van
de aanvraag gemakshalve of uit opportunistische overwegingen ongelijktijdig
van goedkeuring voorzien worden? Want dan zijn we weer terug bij de huidige
situatie, waar juist deze ongelijktijdigheid als probleem ervaren wordt.V Lex silencio positivoTen aanzien van de lex silencio positivo merken de leden van de fractie
van het CDA het volgende op. Zien deze leden het
goed dan is de regering thans naar aanleiding van een advies van de Raad van
State doende deze zomer een lijst aan het parlement voor te leggen van vergunningen
waarop de lex slilencio van toepassing zal worden verklaard. Dan zal gekeken
worden of afschaffing dan wel vervanging door een systeem van algemene regels
een betere optie is. Deze leden nemen aan dat de vergunningen die onder het
onderhavige wetsvoorstel vallen ook bij deze aanpak worden meegenomen. De
door de regering in de memorie van antwoord gegeven argumenten zijn bij deze
leden bekend en kunnen haar nochtans niet overtuigen. De nadelen wegen zoals
zij hebben verwoord in het voorlopig verslag immers zwaar; de belangen van
derden staan op het spel. De leden van de CDA-fractie nemen kennis van het
citaat van Willem Konijnenbelt, maar wijzen de regering tevens op de gewisselde
argumenten in de preadviezen en daarop gevolgde discussie op de jaarvergadering
van de Vereniging voor Bouwrecht (zie de inbreng voor het voorlopig verslag).
Deze leden vragen de regering ook op deze argumenten in te gaan.Het stelt de leden van de fractie van de PvdAgedeeltelijk
gerust dat bij de toepassing van de lex silencio positivo extra waarborgen opgenomen zijn en dat er ook een begrenzing zit
aan de toepassingsmogelijkheden. Het komt er dan echter wel op aan waar die
begrenzing precies neergelegd wordt. Daarom hebben deze leden er behoefte
aan om te weten waar de regering deze begrenzing neerlegt, voordat zij met
dit wetsonderdeel kan instemmen. In de memorie van antwoord wordt aangegeven
dat rond de zomer de regering met een lijst met vergunningen zal komen waar
het verlenen van de vergunning van rechtswege op van toepassing is. Dat betekent
dat deze lijst nu ongeveer klaar moet zijn. Is het mogelijk om daar in het
licht van de behandeling van dit wetsvoorstel meer duidelijkheid over te verschaffen?
Ook wordt aangekondigd dat naar aanleiding van het voorstel Wolfson en Luchtenveld
tot aanvulling van Awb met de mogelijkheid van een dwangsom bij niet tijdelijke
beslissing de opschortingsgronden voor het handhaven van de termijnen zullen
worden uitgebreid. De leden van de PvdA-fractie verzoeken de regering dringend
om deze wetsvoorstellen in samenhang op korte termijn te behandelen. De verschillende
voorstellen hebben immers allen te maken met de terechte wens om ongerechtvaardigde
lange afdoening van aanvragen terug te dringen. Het moet toch mogelijk zijn
om daar niet in de verschillende sectorale wetsvoorstellen verschillende instrumenten
voor te creëren maar dat middels één instrument op zorgvuldige
wijze te regelen, waarbij zowel de kwaliteit van de besluitvorming als ook
het belang van derde belanghebbenden een rol speelt. Graag een reactie van
de regering op dit punt.Ten aanzien van de uitvoerbaarheid constateren de leden van de fractie
van GroenLinks dat gekozen is voor een geïntegreerde
procedure en gecoördineerde inhoudelijke vergunningverlening (model 3).
Daarmee wordt in feite één front-office gecreëerd en worden
hoge eisen gesteld aan de samenwerkende back-offices. Hoe verhoudt de complexe
samenwerking in de back-office(s) zich ten opzichte van de fatale beslistermijnen?
In dit verband hebben deze leden grote twijfels bij het in de ontwerpwet opgenomen
principe van lex silencio positivo. Het gaat immers
om vergunningen voor vaak onomkeerbare ingrepen in de omgeving. Zou het –
zo vragen deze leden zich af – niet verstandiger zijn om te kiezen voor
een systeem van bestuurlijke boetes bij de overschrijding van termijnen?VI BelanghebbendenTen aanzien van het begrip belanghebbenden onderschrijven de leden van
de fractie van het CDA de redenering van de regering
als het gaat om de uitleg en toepassing van dit begrip op basis van artikel
1:2 Awb. Zij hebben bij hun inbreng voor de Waterwet wederom bezwaar gemaakt
tegen het amendement van dezelfde strekking. Het gaat deze leden echter niet
om de vraag of het amendement geen grote gevolgen zal hebben voor het aantal
in te brengen visies, maar veeleer om het principe dat men in de voorfase
van besluitvorming al burgers uitsluit omdat zij «geen rechtstreeks
belang» zouden hebben bij belangrijke beleidsvoornemens. Zorgvuldige
besluitvorming betekent ook het serieus nemen van «een ieder»
bij de voorbereiding van besluiten.Waar het betreft de voorgestelde beperking van de mogelijkheid tot het
inbrengen van zienswijzen tot alleen «belanghebbenden», zouden
deze leden nog willen verwijzen naar het in november 1997 door de commissie-Van
Kemenade uitgebrachte rapport «Bestuur in geding». Deze werkgroep
had naar de mening van de leden van de fractie van het CDA een punt waar zij
er in verband met de actio popularis in het milieu- en ruimtelijke ordeningsrecht
op wees dat de beroepsmogelijkheden op grond van de Awb zonder een grondige
bezinning zijn gekoppeld aan de inspraakmogelijkheden in het ruimtelijke ordenings-
en milieurecht. Dat iemand in een inspraak- of voorbereidingsprocedure zienswijzen
heeft kunnen inbrengen, hoeft – gezien de verschillende functies van
deze procedures (democratische participatie) vergeleken met die van een rechtsbeschermingsprocedure –
immers niet te betekenen dat hij ook beroepsgerechtigd moet zijn. In 2005
is daarom de actio popularis in het milieu- en RO-recht afgeschaft. Deze leden
wijzen erop dat nu in wezen het omgekeerde geschiedt: de inspraakmogelijkheden
worden zonder grondige bezinning gekoppeld aan de beroepsmogelijkheden.In dit verband wijzen zij ook op art. 150 Gemeentewet, waar voor de mogelijkheden
om in te spreken de procedure van afdeling 3.4 Awb van toepassing wordt verklaard
(tenzij dit in de inspraakverordening anders zou zijn geregeld). Inspraak
is democratische participatie bij uitstek. Ook vragen deze leden de regering
bij haar reactie de conclusies en aanbevelingen van de commissie-Elverding
te betrekken.De leden van de fractie van het CDA stemmen van harte in met het initiatief
van de regering om, mede in het kader van internationale en Europese regelgeving,
de Raad van State hieromtrent om voorlichting te vragen. Zij zien de uitkomsten
daarvan gaarne terug bij de invoeringswet Wabo en zullen dan hun standpunt
definitief bepalen.De leden van de fractie van de PvdA zijn verheugd
over het feit dat de regering de Raad van State om voorlichting vraagt betreffende
de beperking van de kring van inspraakgerechtigden en belanghebbenden, die
via amendering in de Tweede Kamer in deze wet zijn doorgevoerd. Des te meer omdat bij dit onderwerp internationale en Europese regelgeving
van belang is, zoals het verdrag van Aarhus. Maar dat niet alleen, de leden
van deze fractie hechten er zeer aan dat het de wetgever is die het belang
van brede inspraak en betrokkenheid bij plannen van enige omvang voorstaat
en uitstraalt en dat het de wetgever is die het begrip belanghebbende in de
beroep en bezwaargang bij voorstellen de fysieke leefomgeving betreffende
ruimhartig definieert. Wanneer dat niet gebeurt dan krijgen de belangen van
vergunning aanvragende partijen een onevenredig zwaar gewicht tegenover het
belang van derden. Als de minister slechts verwijst naar de algemene regels
in de Awb dan zal dat gaan betekenen dat uitsluitend door jurisprudentie middels
de bestuursrechter duidelijk wordt wie rechtstreeks belanghebbende is en wie
daar niet toe behoort. Het ziet er naar uit dat in die jurisprudentie mede
onder politieke druk de interpretatie van het begrip rechtstreeks belanghebbende
steeds meer verengd wordt. De leden van de PvdA-fractie maken zich daar ernstig
zorgen over. In de alledaagse praktijk komt het in toenemende mate voor, dat
de bezwaren van burgers, die in hun omgeving met ingrijpende ruimtelijke plannen
geconfronteerd worden, niet alleen niet gehoord worden, maar ook bij het maken
van bezwaar meer en meer niet ontvankelijk verklaard worden. Dat zal het al
bestaande wantrouwen tussen overheid en de samenleving zeker versterken. Het
rechtstreekse belang van individuele bezwaarmakers is al langere tijd aan
beperking onderhevig, waarbij de ene bestuursrechter soms een afstand van
2 km van een vergunningaanvraag wel als ontvankelijke bezwaarmaker beschouwt,
maar de een andere bestuursrechter daar anders over denkt. Maar tot op heden
werden rechtspersonen met een ruimer doel wel ontvankelijk verklaard. Daar
lijkt nu ook een kentering in te komen. De leden van de PvdA-fractie willen
dit graag met een enkel voorbeeld illustreren. In de gemeente Abcoude is in
2001 een vereniging opgericht die zich statutair tot doel stelt: het zoveel
mogelijk behouden van het dorpse karakter van de dorpen Abcoude en Baambrugge
in de meest ruime zin des woords. De gemeente Abcoude heeft op 25 maart
jl een bouwvergunning verleend voor het oprichten van drie woongebouwen op
een terrein dat lang gebruikt is als ligweide aan het meer voor de huidige
bewoners. De vereniging tot behoud van het dorpse karakter vraagt bij de bestuursrechter
om een voorlopige voorziening tegen het afgeven van de bouwvergunning.De bestuursrechter verklaart de vereniging echter niet ontvankelijk met
de argumentatie dat het mogelijke behoud van recreatieve mogelijkheden door
hem niet gezien wordt als vallend binnen de doelstellingen van de vereniging.
De voorlopige voorziening wordt afgewezen, de bouw kan beginnen, want er staat
de vereniging geen rechtsmiddel meer open.Is de minister met de leden van de fractie van de PvdA van mening dat
de uitleg van de bestuursrechter van het begrip rechtstreeks belang wel voor
enige discussie vatbaar is en is de minister het met diezelfde leden eens
dat door dit type uitspraken burgers zich niet serieus genomen voelen? De
vereniging kon alleen maar in beroep gaan omdat ze in de bestuurlijke voorfase
een zienswijze had ingebracht waarop in dit geval nauwelijks inhoudelijk is
gereageerd. Als deze zienswijze niet was ingediend was alleen al om die reden
het beroep niet ontvankelijk verklaard.In de memorie van antwoord wordt gesteld dat uit onderzoek is gebleken
dat slechts in geringe mate door niet-belanghebbenden wordt deelgenomen aan
zienswijzenprocedures en verwezen wordt naar een onderzoek uit 1999. De leden
van de PvdA-fractie zouden de minister willen verzoeken om in de komende periode
dit type onderzoek te herhalen en daarnaast te laten onderzoeken of de jurisprudentie
rond het belanghebbende begrip in relatie tot omgevingsplannen niet geleid
heeft tot een aanzienlijke verkleining van de groep die onder de rechtstreekse
belanghebbenden vallen. Is de minister daartoe bereid op een zodanig tijdstip
dat de uitkomsten meegenomen kunnen worden bij de behandeling van de voorlichting van de Raad van State en voordat de invoeringswet behandeld
gaat worden?De leden van de fractie van GroenLinks constateren
dat de kring van personen en instellingen die een zienswijze kunnen inbrengen,
wordt beperkt van «een ieder» tot «direct belanghebbenden».
Ter geruststelling merkt de minister op, dat wel rekening moet worden gehouden
met relevante feiten en gegevens. Hoe is dit geborgd, wanneer de inbrenger
van een zienswijze niet ontvankelijk is verklaard als zijnde een niet direct
belanghebbende?VII Uitvoeringsaspecten – kostenDe regering houdt een warm pleidooi voor het «uit de startblokken»
gaan van veel gemeenten. Zij is tevens optimistisch over het feitelijk én
effectief functioneren van het omgevingsloket bij inwerkingtreding van dit
voorstel. Deze ambitie van de regering is zonder meer als hoog te omschrijven.
De operatie staat of valt met het goed functioneren van de Landelijke Voorziening
Omgevingsloket (LVO). De zgn. vragenboom is daarbij een ingewikkeld instrument.
De leden van de fractie van het CDA begrijpen
van IPO en VNG dat nog heel wat werk verzet moet worden om tot een goede uitvoering
te komen. Ten aanzien van de vormgeving van de door deze leden zo sterk bepleite «omgevingsdiensten»
pleiten zij voor financiële en bestuurlijke armslag voor de regio. Immers,
per regio zal het gaan om maatwerk in de zin dat per regio verschillende structuren
en deskundigen bij omgevingsdiensten ondergebracht dien te worden. Is de regering
bereid om ruimte te geven aan de opzet en verder uitwerking van deze omgevingsdiensten?
Gaarne zien deze leden bij de invoeringswet Wabo de resultaten tegemoet.Van meer principiële aard is naar de mening van de leden van de fractie
van het CDA het volgende.De regering houdt bij de beantwoording «welbewust» vast aan
het principe van integratie in plaats van coördinatie. De leden van de
fractie van het CDA respecteren deze keuze, maar wijzen tegelijkertijd op
de basisvoorwaarden om tot een dergelijke, nieuwe aanpak te komen. Integratie
bij deze vergunningverlening vereist immers één bevoegd gezag, één
heldere en eenduidige verantwoordingslijn, één uitvoeringsorganisatie
en samenhang en eenduidigheid van het toetsingskader. Dat zijn heel veel zaken
die tegelijk moeten worden georganiseerd. Deze leden dringen er bij de regering
op aan om in het licht van deze welbewuste keuze van de regering, zo spoedig
mogelijk helderheid te verschaffen over wie, wat, op welk moment (moet) doen.
Een samenhangende visie op lange termijn m.b.t. de uitvoering van de Wabo
is wenselijk. De regering zal slechts tot een dergelijke «visie op uitvoering
Wabo» kunnen komen in nauw overleg en in overeenstemming met IPO en
VNG. In dit verband wijzen deze leden erop dat de uitvoering van de Wabo nauw
samenhangt met de voorstellen die recent door diverse regerings- en ministeriele
commissies zijn gedaan. Zo liggen thans de rapporten van de commissies Lodders,
Oosting en d’Hondt op tafel en is het nog wachten op het rapport en
de aanbevelingen van de commissie Mans.Ten aanzien van de leges vragen de leden van de fractie van het CDA de regering of leges volledig dekkend kunnen zijn
voor de te maken kosten voor de omgevingsvergunning. De structurele meerkosten
van de invoering van de omgevingsvergunning kunnen leiden tot een ingewikkeld
stelsel van leges dat ook nog eens in tarifering per regio sterk kan verschillen.
Is de regering bereid in nauw overleg met de gemeenten te bezien in welke
mate redelijke verhoudingen tussen de hoogte van leges en de
kwaliteit van de uitvoering kunnen worden bereikt, mede in relatie tot redelijk
vergelijkbare tarieven in de regio?Nog steeds – en naar de mening van de leden van de VVD-fractie steeds meer! – zijn er onduidelijkheden en open
einden ten aanzien van tal van uitvoeringsaspecten. Adviesbureaus lopen zich
warm om daarin straks in de praktijk enige orde te scheppen voor de vergunningaanvragers.
Ook zijn op dit moment de besprekingen c.q. onderhandelingen met VNG en IPO
over de financiële consequenties nog in volle gang. Het lijkt er op dat
de burger en het bedrijfsleven linksom of rechtsom de prijs voor de invoering
gaan betalen: hetzij via de leges, hetzij via overige lokale lasten of via
externe advieskosten. En dat terwijl de Wabo toch juist bedoeld was als instrument
voor lastenverlichting van burger en bedrijfsleven! Het lijkt er op dat gaandeweg «het
middel erger dreigt te worden dan de kwaal». Kortom dat zowel de eenmalige
invoeringskosten als de structurele kosten hoger zijn dan de oorspronkelijk
beoogde kostenvoordelen. De leden van de VVD-fractie vragen hoe de minister
die negatieve ontwikkeling weer in balans denkt te brengen? Is de minister
bereid voor deze financieel negatieve effecten de verantwoording te nemen?Het digitale loket wordt de drager van het dienstverlenende karakter van
de Wabo. Een goed (en gegarandeerd) functionerende ICT is daarin de ruggengraat.
Alle gemeenten en provincies zijn daarmee druk doende. De realiteit is dat
ook de complexiteit van het digitale loket groter is dan was voorzien. De
kwetsbaarheid van het systeem is nog zodanig groot dat daarmee ook de kwetsbaarheid
en zodoende het afbreukrisico van het beoogde «succes» van de
Wabo wordt versterkt.Blijkbaar is de keuze van de minister primair gericht op snelle invoering
van de Wabo en acht zij de door de uitvoerende overheden gesignaleerde uitvoeringsproblemen
daarbij niet relevant. De leden van de VVD-fractie vragen of de minister bereid
is voor die keuze en de daaraan gekoppelde risico’s ook inhoudelijk
de verantwoordelijkheid te nemen?Als ultimo oplossing voor de voorziene invoeringsproblematiek wordt door
de minister «monitoring» een belangrijk instrument genoemd. Monitoring
is echter bedoeld om onvolkomenheden en problemen te signaleren en daarbij
vervolgens oplossingen te zoeken en te bieden. De leden van de VVD-fractie
vragen welke (financiële) ruimte en garantie de minister kan bieden om
de via monitoring gebleken in- en uitvoeringsproblemen op te lossen?Via de VNG hebben de leden van de fractie van de PvdAberichten bereikt, dat gemeenten er nog onvoldoende klaar voor zijn
om de wet op de gedachte termijn (?) in werking te laten gaan. Als oorzaak
wordt onder anderen verwezen naar het nog onvoldoende gereed zijn van het
digitale loket. Dat digitale problemen een adequate uitvoering van wetten
en regels in de weg kunnen staan hebben we de afgelopen jaren op tal van beleidsterreinen
kunnen ervaren. Daarom willen deze leden graag een reëel en niet te optimistisch
beeld krijgen van de minister over de invoering en het gebruik van de digitale
ontwerparchitectuur. Een goede uitvoering van de wet vanaf het eerste moment
begint met het goed digitaal kunnen invoeren van de vergunningaanvraag.De VNG maakt zich ook ernstig zorgen over de met de invoering van deze
wet gepaarde gaande kosten. De leden van de PvdA-fractie kunnen zich voorstellen
dat er een onderscheid te maken is tussen incidentele en structurele kosten.
Ongetwijfeld zal bijvoorbeeld de digitalisering op orde brengen, incidenteel
extra kosten met zich meebrengen, die voor kleinere gemeenten zwaar kunnen
aantikken. Maar deze leden kunnen zich moeilijk voorstellen dat de uitvoering
van deze wet structureel hogere lasten voor de gemeente met zich meebrengt.
Want dan hebben we met deze wet toch iets niet goed gedaan, zo
denken deze leden. Kan de minister daarop reageren? Deze leden hebben de indruk
dat een cultuuromslag bij gemeenten en provincies nodig is om van verkokering
naar coördinatie en integrale belangenafweging te komen, maar is dat
juist niet de core-business van gemeenten om daarvoor te zorgen? Overigens
horen deze leden ook van veel individuele gemeenten dat door de aankondiging
van deze wet de cultuuromslag al volop gaande is. Dus graag andere informatie
over de extra uitvoeringskosten die met deze wet gepaard gaan.Ook de leden van de fractie van de SP vernemen
graag wat de minister zegt op het punt dat er nog te weinig zicht is op het
goed verlopen van de ICT ondersteuning, plus duidelijkheid op de regeling
van de financiën? Is het acceptabel dat de leges in de eerste jaren zouden
gaan stijgen?De leden van de fractie van GroenLinks zouden
graag inzicht hebben in de te verwachten ontwikkeling van de kosten van de
leges indien de back-office activiteiten daarin doorberekend (moeten) worden.Op de vraag van de leden van de fracties van ChristenUnieen SGP inzake de benodigde overeenstemming
over de te maken bestuurslasten stelt de minister dat er nog overleg plaatsvindt
met andere overheden. Zij verzoeken de minister toch uitvoeriger op deze vraag
in te gaan. Zij verzoeken de minster bij haar antwoord ook de brief van de
VNG van 12 juni 2008 te betrekken. Het gaat hier immers om een voor het
welslagen van de Wabo cruciaal punt. Is het daarom niet zo, dat dit punt met
instemming van alle partners nadrukkelijk geregeld moet zijn, wil de Wabo
kans van slagen hebben?Ook het antwoord op de vraag van de leden van deze fracties m.b.t. de
ICT voorzieningen heeft deze leden niet gerustgesteld. Het zal de minister
ongetwijfeld bekend zijn, hoe lastig het is een goed systeem te krijgen en
in te voeren. En toch is een goed en uitvoerig beproefd systeem een absolute
voorwaarde voor het welslagen van de Wabo. Deze leden verzoeken de minister
dan ook de actuele stand van zaken weer te geven en ook te reageren op de
opmerkingen die over het ICT systeem en met name de LVO zijn gedaan in de
reeds genoemde brief van de VNG van 12 juni 2008.VIII OverigArcheologische monumentenWat betreft de bescherming van archeologische monumenten hebben de antwoorden
van de minister de leden van de fracties van ChristenUnie en SGP niet geheel gerustgesteld. Gesteld
wordt dat aan de omgevingsvergunning voorschriften «kunnen» worden
verbonden in het belang van de archeologische monumentenzorg. Is het gezien
de uitzonderingspositie van archeologische monumenten – de monumentenvergunning
daarvoor blijft immers geregeld via de Monumentenwet 1988 – niet voor
de hand liggend dat in voorkomende gevallen eerst een archeologische monumentenvergunning
wordt verleend voordat er een omgevingsvergunning wordt verleend?Bestuurlijke lusDe bestuurlijke lus is thans opgenomen in een initiatiefvoorstel van leden
van de Tweede Kamer. De leden van de fractie van het CDA wachten de verdere gang van dit wetsvoorstel af en zullen dit voorstel
beoordelen zodra het de Senaat heeft bereikt.Zij stellen met de regering vast dat de bestuurlijke lus uit de Wabo kan
worden geschrapt nadat in de Awb een algemene regeling is opgenomen.Bevoegdheid rechtbankenMet instemming stellen de leden van de fractie van het CDAvast dat de regering er ook van overtuigd is dat alle 19 rechtbanken bevoegd zullen worden verklaard als het gaat
om geschillen omtrent de omgevingsvergunning. Ook beroep in twee instanties
staat voor de regering vast. Zij zien uit naar het wetsvoorstel van de minister
van Justitie.VoorbeeldenDe leden van fractie van GroenLinks hebben
behoefte om de werking van de Wabo, met name daar waar mogelijk sprake is
van verspringend bevoegd gezag, toegelicht te zien aan de hand van een aantal
concrete voorbeelden. Kan de minister aangeven hoe de Wabo gewerkt zou hebben
bij de kap van de Schinveldse bossen in Onderbanken en de aanleg van de (uiteindelijk
niet gerealiseerde) provinciale baggerstort in de Oostvlietpolder in Leiden?De commissies zien de antwoorden op bovenstaande nadere vragen met belangstelling
tegemoet.De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu/Wonen, Wijken en Integratie,MeindertsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van de BeetenDe griffier van de commissies,Van DoorenXNoot1 Samenstelling:Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu/ Wonen,
Wijken en Integratie:Van den Berg (SGP), Meindertsma (PvdA) (voorzitter), Meulenbelt (SP),
Rosenthal (VVD), Swenker (VVD), Slagter-Roukema (SP), Schouw (D66), Putters
(PvdA), Eigeman (PvdA), Leijnse (PvdA), Thissen (GL), Slager (SP), Hendrikx
(CDA), De Boer (CU), Willems (CDA), Hofstra (VVD), Asscher (VVD), Klein Breteler
(CDA), Huijbregts-Schiedon (VVD), Laurier (GL), Meurs (PvdA), Leunissen (CDA),
De Vries-Leggedoor (CDA), (vice-voorzitter), Janse de Jonge (CDA), Koffeman
(PvdD), Böhler (GL), Kuiper (CU), Lagerwerf-Vergunst (CU), Smaling (SP)
en Yildirim (Fractie-Yildirim).Justitie:Holdijk (SGP), Dölle (CDA), Tan (PvdA), Van de Beeten (CDA) (voorzitter),
Broekers-Knol (VVD), De Graaf (VVD), Kneppers-Heynert (VVD), Kox (SP), Westerveld
(PvdA) (vice-voorzitter), Russell (CDA), Engels (D66), Franken (CDA), Peters
(SP), Quik-Schuijt (SP), Haubrich-Gooskens (PvdA), Ten Horn (SP), Janse de
Jonge (CDA), Koffeman (PvdD), Böhler (GL), Van Bijsterveld (CDA), Strik
(GL), Lagerwerf-Vergunst (CU), Rehwinkel (PvdA), Duthler (VVD) en Yildirim
(Fractie-Yildirim).XNoot2Kamerstukken I 2007–2008, 30 844, letter D.XNoot3Kamerstukken I 2007–2008, 30 844, letter C. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20072008-30844-E.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl