Wijziging van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten, in verband met de aanpassing van de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende jeugdsancties; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134946
 2008-2009
 
 31 915
 Wijziging van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, het
Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten,
in verband met de aanpassing van de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende
jeugdsancties
 
 
 
 
 Nr. 
 8
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 3 september 2009
 1. Inleiding
 Met genoegen hebben wij kennisgenomen van het verslag van de vaste Commissie
van Justitie waarin brede steun voor de voorgestelde wijzigingen werd uitgesproken.
Graag gaan wij in op de door de leden gestelde vragen en gemaakte opmerkingen.
 
 Verheugd zijn wij over de door de leden van de CDA-fractie geuite steun
voor het wetsvoorstel. Deze leden halen terecht het verband aan met het rapport «Veiligheid
in justitiële jeugdinrichtingen: opdracht met risico’s» van
de gezamenlijke Inspecties, het advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing
en Jeugdbescherming, «Verbetervoorstellen justitiële jeugdinrichtingen»
en het rapport van de Algemene Rekenkamer, Detentie, behandeling en nazorg
criminele jeugdigen (Kamerstukken II, 2007/08, 31 215, nr. 2). De voorgestelde
aanpassingen in de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende jeugdsancties
en de voorgestelde regeling voor nazorg vloeien mede uit deze rapporten voort.
Daarnaast worden wijzigingen voorgesteld uit de evaluatie van deze wet «Rechten
in justitiële jeugdinrichtingen». De noodzaak te voorzien in een
kader voor verplichte nazorg wordt breed gevoeld. Het voorstel voorziet hierin.
Met deze leden delen wij de verwachting dat de voorstellen eraan zullen bijdragen
dat jongeren de jeugdinrichting beter verlaten dan zij erin komen. Het hele
verblijf in de jeugdinrichting is erop gericht deze doelstelling te realiseren.
De voorgestelde voorziening met betrekking tot een verplicht kader voor nazorg,
de breed ingevoerde basismethodiek en het hanteren van gebleken effectieve
methoden zullen zeker aan een geslaagde terugkeer van de jeugdige in de samenleving
kunnen bijdragen.
 
 Ook de leden van de fracties van de PvdA en van de VVD zijn wij erkentelijk
voor de door hen geuite steun voor het wetsvoorstel. Deze leden zien goed
dat het voorstel verbeteringen betreft die het uitgangspunt van deze beginselenwet
raken. Het gaat om een tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen die ten
dienste staat aan de opvoeding van de jeugdige en diens terugkeer in de samenleving.
Het wetsvoorstel strekt ertoe het verwezenlijken van deze opdracht maximaal
te ondersteunen. Vanuit deze gedeelde visie gaan wij in op de
door deze leden gestelde vragen en gemaakte opmerkingen bij het voorstel.
 
 Verheugd zijn wij ook over de door de leden van SP-fractie tot uitdrukking
gebrachte steun op het gebied van de voorgestelde wettelijke basis voor nachtdetentie
en de verplichte nazorg aan de jeugdigen die de inrichting verlaten. Deze
leden vragen of de regering er voldoende van doordrongen is dat jeugddetentie
een ultimum remedium zou moeten zijn. Graag benadrukken wij dat de regering
zich van dit karakter terdege bewust is. Dit moge onder meer blijken uit de
nog recente invoering van de maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige
(artikel 77w Sr), kortweg: de gedragsbeïnvloedende maatregel. De regering
heeft met de invoering hiervan ingezet op vormen van gedragsbeïnvloeding
en behandeling van gedragsproblematiek die juist niet met vrijheidsbeneming
gepaard gaan. Er is hiermee een grondslag gegeven voor het opleggen van intensieve
ambulante behandelingen als alternatief voor vrijheidsbenemende jeugdsancties.
Graag wijzen in dit verband ook op het recent verrichte onderzoek door de
DSP-Groep «Afdoening van zeer ernstige delicten gepleegd door jeugdigen»,
dat wij op 16 maart 2009 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer toezonden
(Kamerstukken II 2008/09, 28 741, nr. 16). Het onderzoek leert dat de
zeer ernstige delicten het meest frequent zijn afgedaan met combinaties van
een taakstraf met een, al dan niet gedeeltelijk voorwaardelijke, jeugddetentie.
Ook de in het verband van dit onderzoek afgenomen interviews met rechters
en officieren van justitie bevestigen dit beeld. Zij geven aan dat bijna altijd
een combinatie van voorwaardelijk en onvoorwaardelijke sancties wordt opgelegd.
Daaruit spreekt naar ons oordeel dat ook de rechter zich van het ultimum remedium
karakter van onvoorwaardelijke jeugddetentie goed bewust is. In zijn beleidsreactie
heeft de eerste ondergetekende tot uiting gebracht zich door de bevindingen
van de onderzoekers in zijn beleid gesteund te voelen. Op die gevallen waarin
de rechter, binnen het brede palet van jeugdsancties dat Nederland kent, oplegging
van een vrijheidsbenemende jeugdsanctie passend en geboden heeft geoordeeld,
ziet dit wetsvoorstel. Het strekt ertoe de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende
straffen en maatregelen verder te verbeteren. Hierbij wordt de noodzakelijke
aandacht besteed aan de behandeling van psychosociale problematiek, waarvan
deze leden het belang terecht onderstrepen.
 
 De leden van de fractie van de Christen-Unie geven aan met belangstelling
kennis te hebben genomen van het voorstel en op een enkel punt nog behoefte
te hebben aan een toelichting. Graag zullen wij in het navolgende hierin voorzien.
 2. Pedagogisch optreden in de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen
 Wij danken de leden van de CDA-fractie en de leden van de fractie van
de PvdA voor de door hen tot uitdrukking gebrachte steun voor dit onderdeel
van het wetsvoorstel. Met de leden van de fractie van het CDA verwachten wij
dat een flexibele toepassing van de «time-outmaatregel» mogelijk
zal zijn en dat onnodige bureaucratie kan worden vermeden. Wel vragen deze
leden nadrukkelijk aandacht voor mogelijk oneigenlijk of willekeurig gebruik
van deze maatregel in de praktijk als gevolg van de beperkte rechtsbescherming.
Ook de leden van PvdA-fractie, de VVD-fractie en de fractie van Christen Unie
stellen het toezicht op deze maatregel en de rechtsbescherming aan de orde.
De leden van de fractie van Christen Unie stellen daarbij nadrukkelijk dat
elk oneigenlijk gebruik van de maatregel dient te worden voorkomen. Met de
hieronder weergegeven beantwoording van de gestelde vragen hopen wij deze
fracties duidelijk te maken dat in de gekozen flexibele opzet het voorstel
afdoende voorziet in toezicht op het gebruik van de maatregel.
Hiermee kan ononeigenlijk gebruik worden voorkomen dan wel tijdig worden onderkend.
 
 Bij de leden van de verschillende fracties heeft het voorstel vragen opgeroepen
over hoe deze nieuwe maatregel moet worden bezien tegen de achtergronden van
de reeds bestaande maatregelen en straffen die op grond van de beginselenwet
kunnen worden opgelegd. Zowel de leden van de CDA-fractie als de leden van
VVD-fractie vragen aandacht voor de verschillen tussen voorgestelde maatregel
en de ordemaatregelen, ook voor wat betreft de beleving van de jeugdige. Meer
in het bijzonder vragen zij naar de verschillen tussen de toepassing van deze
pedagogische «time-out maatregel» enerzijds en de oplegging door
de leden van de ordemaatregel van «uitsluiting» (artikel 24 Bjj)
en de plaatsing in «afzondering» (artikel 25 Bjj) anderzijds.
De leden van de fractie van de PvdA uiten de zorg dat de «time-out maatregel»
in de praktijk zal worden ingezet als disciplinaire maatregel, waarbij het
pedagogische effect verloren gaat. Ook de leden van VVD stellen vragen in
dit verband. Zij willen weten of niet juist met het disciplinaire karakter
van de pedagogische maatregel wordt geprobeerd het gedrag te veranderen.
 Graag maken wij van de gelegenheid gebruik het voorstel op dit onderdeel
nader toe te lichten. Het lijkt ons daarbij dienstig eerst stil te staan bij
het karakter van de ordemaatregelen en disciplinaire straffen die op grond
van de bestaande beginselenwet kunnen worden genomen. Met de voorgestelde
pedagogische maatregel of time out-maatregel wordt in een toevoeging op dit
stelsel voorzien.
 Allereerst gaan wij in op de ordemaatregelen. Hierbij is ingrijpen nodig
met het oog op de handhaving van een ordelijke gang van zaken in de inrichting.
Dit komt tot uitdrukking in enkele van de gronden waarop ordemaatregelen kunnen
worden opgelegd. In het bijzonder doelen wij dan op «de handhaving van
de orde of de veiligheid in de inrichting dan wel de ongestoorde tenuitvoerlegging
van de vrijheidsbeneming». Deze «ongestoorde tenuitvoerlegging
van de vrijheidsbeneming» is niet wezenlijk anders dan de «orde
of veiligheid in de inrichting», maar ziet ook op orderverstorende of
onveilige incidenten die buiten de inrichting plaatsvinden. Een ordemaatregel
strekt er dus toe een ordelijke gang van zaken bij de tenuitvoerlegging van
de jeugdsanctie te bewerkstelligen. Dit heeft gevolgen voor de vormgeving.
Zo dient met het opleggen van een zo licht mogelijke maatregel te worden volstaan.
De zwaardere ordemaatregel «de plaatsing in afzondering» wordt
niet toegepast, wanneer met de lichtere ordemaatregel van «uitsluiting»
eenzelfde doel kan worden bereikt. Tegen dezelfde achtergrond kan worden begrepen
dat de ordemaatregelen voor een zo kort mogelijke periode worden toegepast.
Zij worden beëindigd zodra dit mogelijk en verantwoord is in verband
met de hiervoor genoemde gronden. De wet voorziet derhalve slechts in een
maximale termijn, waarvoor deze maatregelen kunnen worden opgelegd.
 Hiermee verschillen zij wezenlijk van de disciplinaire straffen. Bij het
opleggen van een straf wordt het laakbare gedrag van een jeugdige vastgesteld
en wordt vervolgens bezien of de jeugdige voor dit gedrag verantwoordelijk
kan worden gehouden. In tegenstelling tot een ordemaatregel, heeft de disciplinaire
straf de functie van een terechtwijzing. Een terechtwijzing die achteraf plaatsvindt.
 De pedagogische maatregel of de «time-outmaatregel» krijgt
een afzonderlijke plaats in dit stelsel. De «time-out maatregel»
is een korte en minimaal ingrijpende pedagogische maatregel waarbij de gedragsbeïnvloeding
van de jeugdige en het leereffect centraal staan. Deze maatregel is gericht
op gedragsverandering. Hij kan slechts worden toegepast indien dit vanuit
een pedagogisch perspectief noodzakelijk is. Het pedagogisch element vereist
dat onmiddellijk kan worden ingegrepen op het vertoonde gedrag. De jeugdige
wordt direct met de gevolgen van zijn gedrag geconfronteerd. In plaats van
dat hem naar aanleiding van dat gedrag een mogelijk toekomstige
sanctie in het vooruitzicht wordt gesteld, ervaart de jeugdige meteen dat
het door hem vertoonde gedrag niet effectief is. De jeugdige heeft de gelegenheid
de gevolgen van zijn gedrag te overdenken, waarbij de groepsleiding met de
jeugdige bespreekt hetgeen tot het opleggen van de maatregel aanleiding heeft
gegeven.
 
 Wij moeten erkennen dat de toepassing van de nieuwe maatregel, ook in
de beleving van de jeugdige, een disciplinerend karakter kan hebben. Evenzeer
kan aan de oplegging van de ordemaatregelen of de disciplinaire straffen een
zekere pedagogische werking niet worden ontzegd. Maar, zoals wij in het voorgaande
tot uitdrukking hebben willen brengen, is de nadruk stellig een andere. Zo
verwachten wij niet dat de «time-outmaatregel» een passende bestraffing
mogelijk maakt van gedrag dat ook onmiskenbaar bestraffing verdient. Om dezelfde
reden verwachten wij van de voorgestelde maatregel evenmin dat deze zal worden
ingezet om de orde en veiligheid in de jeugdinrichting te waarborgen. Hiertoe
dienen de ordemaatregelen.
 
 De pedagogische meerwaarde van de time-outmaatregel is gelegen in de directe
toepasbaarheid ervan, zo beantwoorden wij de vraag van de leden van de VVD-fractie
hiernaar. De jeugdige kan kort buiten de groep worden geplaatst en naar zijn
kamer worden gestuurd met de instructie om over zijn gedrag na te denken,
waarna de groepsleiding vervolgens het gedrag met de jeugdige bespreekt. Dit
is vergelijkbaar met de thuissituatie, waarin de jeugdige kort naar zijn kamer
wordt gestuurd. Het biedt daarbij een meerwaarde dat de jeugdige deze beslissing
nu niet nadrukkelijk ter discussie kan stellen en daartegen opponeert door
middel van een klachtenformulier. In plaats daarvan komt de jeugdige even
later gewoon weer terug in de groep of wordt diens deelname aan de activiteit
hervat. Bij het toepassen van de «time-outmaatregel» hoeft de
orde of veiligheid in de jeugdinrichting niet in het geding te zijn.
 
 Deze leden vragen hoe het zinsdeel «de rust in de groep» moet
worden begrepen. Ook vragen zij uitleg over de zinsnede dat de maatregel «bijdraagt
dat het gedrag van de jeugdige gunstig wordt beïnvloed». Met de
voorwaarde dat de maatregel eraan «bijdraagt dat het gedrag van de jeugdige
gunstig wordt beïnvloed» wordt het beoogde leereffect tot uitdrukking
gebracht. Het stelt de jeugdige in de gelegenheid over zijn gedrag na te denken
en biedt de mogelijkheid dat aan de jeugdige uitleg wordt gegeven over de
reden voor de kortdurende uitsluiting. Denkbaar is immers dat de jeugdige
zich niet bewust is van de uitwerking van zijn gedrag op anderen dan wel de
negatieve effecten daarvan op zijn functioneren binnen de groep. Het zinsdeel
wordt in verband met «de rust in de groep» gelezen. Hoewel dit
niet is uitgesloten, verwachten wij niet dat het nodig om in een één
op één situatie een time-outmaatregel op te leggen. In een dergelijke
situatie kan immers worden volstaan met het wijzen op de verstorende werking
van vertoond gedrag en het bieden van uitleg daarover en kan het opleggen
van de pedagogische maatregel achterwege blijven. De «rust in de groep»
is bijvoorbeeld in het geding wanneer een jeugdige bij voortduring buitenproportioneel
veel aandacht vraagt, waardoor andere jeugdigen minder aan bod komen. Het
kan ook gaan om gedrag waardoor het gezag van het personeelslid of de medewerker
wordt ondermijnd. Ook hiervan kan, direct of indirect, «de rust in de
groep» te lijden hebben.
 
 De leden van de fractie van de VVD constateren terecht dat met het opleggen
van de ordemaatregel de maximale duur van twee uren per etmaal niet mag worden
overschreden. Zij vragen wat er dient te gebeuren als de personeelsleden dan
nog altijd van oordeel zijn dat de jeugdige niet in de groep kan
terugkeren. Ook vragen deze leden hoe de opstapeling van een «time-outmaatregel»
met de een ordemaatregel werkt en hoe dan de maximale termijn bepaald wordt.
Deze leden beschrijven daarmee een situatie die wij met het voorstel juist
beogen te voorkomen, zoals wij met het voorgaande tot uitdrukking hebben willen
brengen. In een wettelijke regeling hoe met een opeenstapeling moet worden
omgegaan is dan ook niet voorzien. Er zullen zich gevallen voor kunnen doen,
waarin de oorspronkelijke inschatting dat het ingrijpen met een kortstondige
pedagogische maatregel een adequate reactie is, onjuist blijkt en dat het
gedrag van de jeugdige niet gecorrigeerd kan worden. Bij aanhoudend gedrag
dat de «orde of veiligheid van de inrichting of de ongestoorde tenuitvoerlegging
van de vrijheidsbeneming» tot gevolg heeft kan vanzelfsprekend alsnog
een ordemaatregel worden opgelegd. Daarvan staat de duur niet tevoren vast:
de ordemaatregel wordt beëindigd zodra dit mogelijk en verantwoord is.
 
 De leden van de fractie van het CDA vragen naar de gang van zaken wanneer
een jongere op school in de jeugdinrichting uit de klas wordt gestuurd en
naar zijn kamer moet. Wij zouden dit bij uitstek als een voorbeeld van de
toepassing van een «time-outmaatregel» willen beschouwen. Uit
een uitspraak van de Raad voor strafrechtstoepassing en jeugdbescherming (RSJ)
d.d. 6 augustus 2003, (zaaknummer 03/0758/JA) volgt dat docenten, óók
als zij in dienst zijn van een instelling voor speciaal onderwijs, als personeelslid
of medewerker van de inrichting worden aangemerkt. In een nadere afstemming
van de ordemaatregelen van de scholen op de beginselenwet, behoeft dan ook
niet te worden voorzien.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de duur van de «time-outmaatregel»
voldoende nauwkeurig wordt vastgesteld en vastgelegd. Ook vragen zij of ook
wordt geregistreerd of de duur van de maatregel niet meer dan een uur bedraagt
of niet meer dan twee uren per dag in totaal. Graag beantwoorden wij deze
vragen als volgt. Ingevolge het voorgestelde artikel 23a houdt de directeur
van de oplegging van de maatregel en van de herhaalde oplegging aantekening
in een register. Daarbij dient ook de duur van de oplegging te worden geregistreerd.
Zoals deze leden terecht constateren, richt de voorgestelde bepaling zich
tot de directeur. In de praktijk zijn het echter personeelsleden of medewerkers
in een jeugdinrichting die de oplegging van de maatregel registeren in de
gebruikte computersystemen. Dit is ook reeds de praktijk bij de registratie
van de oplegging van ordemaatregelen. De verwijzing naar de directeur brengt
enkel tot uitdrukking dat deze de eindverantwoordelijkheid draagt.
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen naar de redenen om de ouders
en verzorgers niet van de toepassing van de maatregel op de hoogte te willen
brengen. Ook de leden van de fractie van het CDA constateren dat de regeling
er niet in voorziet dat het opleggen van de time-outmaatregel aan ouders of
verzorgers wordt medegedeeld. Ook signaleren deze leden dat ouders, voogd,
stiefouders of pleegouders alsmede de rechtsbijstandverlener geen inzage hebben
in het register. Zij vragen op dit punt een nadere toelichting van de regering.
Graag zullen wij deze hieronder geven. De ouders worden zoveel als mogelijk
systematisch bij de opvoeding betrokken, zoals ook deze leden constateren.
In dat verband worden de ouders in beginsel van het opleggen van een disciplinaire
straf op de hoogte gesteld (artikel 58). Met het voorgestelde artikel 43 is
bovendien voorzien in een aanvulling op de bezoekregeling. Ook met deze voorziening
wordt beoogd het contact tussen ouder en jeugdige zoveel als mogelijk te verzekeren.
In dat contact kan vanzelfsprekend de oplegging van een time-outmaatregel
aan de orde komen. Daarbij merken wij op dat er ingevolge de beginselenwet
ook andere (formele) momenten zijn waarop de ouders of verzorgers
bij het verblijf in de inrichting worden betrokken. Ook daar kan het gebruik
van de maatregel aan de orde komen. De ouders of verzorgers kunnen bij behandelplanbesprekingen
aanwezig zijn, als zij dat willen en de belangen van de jeugdige zich daar
niet tegen verzetten (artikel 25 Reglement justitiële jeugdinrichtingen).
Om deze reden hebben wij ervan afgezien in de wet vast te leggen dat elke
afzonderlijk «time-outmaatregel» aan de ouders of verzorgers wordt
medegedeeld. In het verlengde hiervan ligt dat ook geen voorziening is opgenomen
om de ouders inzage in het register te verlenen. Ook in dit verband benadrukken
wij dat de time-out een korte en minimaal ingrijpende maatregel is, die in
de regel zal worden opgelegd naar aanleiding van gedrag dat correctie behoeft.
Het zal niet gaan om zodanig problematisch gedrag dat het standaard hiervan
mededeling doen aan de ouders een toegevoegde waarde heeft.
 De omstandigheid dat de rechtsbijstandverlener geen inzicht heeft in het
register, moet worden bezien tegen de achtergrond dat naar ons oordeel in
toezicht op het gebruik van deze maatregel toereikend is voorzien. Op dit
toezicht gaan wij hieronder nader in.
 
 Zoals de leden van de CDA-fractie terecht constateren wordt in dit verband
het gebruik van een pedagogische maatregel elke drie maanden door de directeur
met de commissie van toezicht besproken. Deze leden signaleren dat de Inspectie
voor de Sanctietoepassing slechts zal evalueren, indien deze Inspectie daartoe
aanleiding ziet en dat van een expliciete opdracht tot evaluatie door de Inspectie
door ons is afgezien. Deze leden achten een zodanige opdracht wel zinvol,
gelet op in de adviezen geuite zorgen. De leden vragen in dit verband of de
Inspectie bij inspectiebezoeken niet standaard aandacht aan het gebruik van
deze maatregel kan besteden. De leden van de fractie van de PvdA vragen naar
achterliggende redenen het initiatief voor een evaluatie van de maatregel
bij de Inspectie te laten. Wij merken in dit verband allereerst op dat de
Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor de Sanctietoepassing, de Inspectie
voor de Gezondheidszorg en de Inspectie van het Onderwijs (hierna: de Inspecties)
gezamenlijk toezicht houden op de justitiële jeugdinrichtingen. Naar
aanleiding van de vragen en opmerkingen van de leden van de fracties van het
CDA en de PvdA hebben wij de inspecties gevraagd bij het toezicht de toepassing
van de maatregel te betrekken. De inspecties hebben aangegeven dit bij de
uitvoering van het voortdurend toezicht op de justitiële jeugdinrichtingen
te zullen doen. Daarbij zal de aandacht vooral liggen op eventuele signalen
van oneigenlijk gebruik van de time-out maatregel. Die kunnen aan de registers
worden ontleend maar ook via de commissies van toezicht tot de inspecties
komen. Naar onze verwachting ontstaat hiermee een zodanig volledig beeld van
de toepassing van deze maatregel, dat van een afzonderlijke wettelijke evaluatieopdracht
is afgezien. Daarbij biedt het voorziene toezicht door de commissies van toezicht
naar ons oordeel voldoende waarborgen om misbruik te voorkomen, zo beantwoorden
wij de vraag van de leden van de fractie van de PvdA hiernaar. Wanneer er
van een bovenmatige toepassing van de maatregel sprake zou zijn, komt dit
aan het licht bij de periodieke bespreking van de directeur van de inrichting
met de commissie van toezicht. Het voorstel voorziet hierin. De commissie
van toezicht kan vanuit haar toezichthoudende taak bovendien een signaalfunctie
richting de Inspecties vervullen. Daarnaast voorziet het voorgestelde artikel
23a er in dat wanneer de maximale duur wordt overschreden, de jeugdige daartegen
kan opkomen met een klaagschrift. In deze gevallen biedt het door de leden
van de VVD-fractie genoemde klachtrecht van gedetineerden dus uitkomst. Ook
hier spelen de commissies van toezicht een rol. In de eerste plaats doordat
zij – zo de met dit voorstel voorziene bemiddeling door de maandcommissaris
niet het gewenste resultaat zou hebben – in eerste aanleg van een klacht
kennis nemen en daarop beslissen. In dat geval staat ook beroep
open bij de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ).
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen of het niet verstandig is een
dergelijk nieuw pedagogisch instrument standaard wél te laten evalueren.
Wij kunnen ons bij de gedachte van deze leden veel voorstellen. Dat ook wij
de overtuiging zijn toegedaan dat nieuwe ontwikkelingen niet zonder meer worden
omarmd maar eerst in de praktijk worden beproefd, moge spreken uit de voorgestelde
experimenteerbepaling. In verband met de «time-outmaatregel» mogen
wij echter niet uit het oog verliezen dat deze in de praktijk reeds wordt
toegepast. De gedachte om in een wettelijke regeling te voorzien vloeit rechtstreeks
voort uit de aanbevelingen in het evaluatierapport «Rechten in justitiële
jeugdinrichtingen» dat tot het voorliggende wetsvoorstel mede aanleiding
heeft gegeven. De voorgestelde wettelijke basis, waarin wij hiermee voorzien,
ziet daarmee op de procedurele vormgeving van een reeds bestaande praktijk.
 
 Het gebruik van in artikel 4, tweede lid, van de beginselenwet opgenomen
machtigingsbevoegdheid van de directeur, waarnaar de leden van de fractie
van de VVD vragen, komt hieronder aan de orde bij de bespreking van het stelsel
van de voorbehouden beslissingen.
 3. Stelsel van voorbehouden beslissingen
 Zoals de leden van de CDA-fractie constateren, wordt uit praktische overwegingen
het stelsel van aan de directeur voorbehouden beslissingen gewijzigd. Met
het voorstel kan de directeur afdelingshoofden machtigen de beslissingen tot
uitsluiting van de groep of groepsactiviteiten en plaatsing in afzondering
te nemen. Wij zijn er hierbij van uitgegaan dat deze personen voldoende gekwalificeerd
zijn en over de noodzakelijke capaciteiten beschikken om de aan hen in dit
verband opgedragen taken te verrichten. De vraag van deze leden of, zo aan
deze eisen niet zou zijn voldaan, er geen machtiging wordt verleend en de
oude situatie in stand blijft, kan dan ook bevestigend worden beantwoord.
 
 De opmerking van deze leden dat het bij de genoemde beslissingen om zeer
ingrijpende bevoegdheden gaat onderschrijven wij. Het is dan ook om die reden
dat, hoewel de uitvoerende verantwoordelijkheid bij het afdelingshoofd komt
te liggen, de directeur onverminderd de eindverantwoordelijkheid hiervoor
blijft dragen. Wat met dit wetsvoorstel verandert, is dat het niet langer
noodzakelijk is deze functionarissen aan te stellen als plaatsvervangend-directeur,
louter om het nemen van dergelijke beslissingen mogelijk te maken. Ook dit
pleegt in de praktijk voor te komen. Wij achten deze praktijk onwenselijk
nu deze strijdig is met de gedachte die aan het plaatsvervangerschap ten grondslag
ligt.
 Op deze plaats gaan wij graag nader in op het stelsel van aan de directeur
voorbehouden beslissingen, ook in relatie tot de bevoegdheid van de directeur
om personeelsleden of medewerkers te machtigen tot de uitoefening van bevoegdheden
en zorgplichten ingevolge artikel 4, tweede lid, van de beginselenwet. De
leden van de CDA-fractie vragen of een dergelijke machtiging in de praktijk
veelvuldig voorkomt. Dit is inderdaad het geval en deze handelwijze vloeit
direct voort uit de systematiek van de beginselenwet. Bevoegdheden en de uitoefening
van zorgplichten zijn aan de directeur opgedragen. De uitvoering hiervan kan
op praktische gronden evenwel aan personeelsleden en medewerkers van de inrichting
worden overgelaten. Dit gaat via de door deze leden bedoelde machtiging waarvoor
overigens geen vormen zijn voorgeschreven. De voorbehouden beslissingen kunnen
niet aan een personeelslid of medewerker worden overgelaten. Met dit wetsvoorstel
komt hierin in zoverre wijziging dat de beslissing tot uitsluiting
en afzondering door het afdelingshoofd kan worden genomen.
 
 Zoals de leden van de fractie van de VVD constateren, kan de directeur
aan het afdelingshoofd geen mandaat geven voor beslissingen omtrent de beperking
en intrekking van het verlof bedoeld in de artikelen 28, 29, en 30 van de
beginselenwet. Graag lichten wij deze keuze nader toe. Voor een aantal beslissingen
achten wij het noodzakelijk in deze rechtspositieregeling helder tot uitdrukking
te laten komen dat de directe verantwoordelijkheid en daarmee de besluitvorming
bij de directeur ligt, zoals ook thans het geval is. Bij de keuze voor de
beslissingen die aan het afdelingshoofd kunnen worden gelaten en waarvoor
de directeur de eindverantwoordelijkheid draagt, zijn wij ervan uitgegaan
dat het zoveel mogelijk beslissingen betreft die enkel gevolgen hebben voor
de wijze waarop het verblijf van de jeugdige in de inrichting wordt vormgegeven.
Beslissingen omtrent het verlof behoren hiertoe niet. Deze verlofbeslissingen,
in het bijzonder de beslissingen genoemd in de artikelen 29 en 30 van de wet,
vereisen telkens een afweging waarbij de veiligheid van de samenleving in
het geding is of zeer wel kan komen, zeker wanneer dit een vorm van onbegeleid
verlof betreft. Deze beslissingen kunnen juist buiten de inrichting verstrekkende
gevolgen hebben. De directeur wordt er ook op aangesproken wanneer een verlofbeslissing
verkeerd blijkt uit te pakken. Om deze redenen achten wij het passend de eindverantwoordelijkheid
voor deze beslissing en de in dit verband te maken afwegingen geheel bij de
directeur te leggen. Dit laat onverlet dat de directeur een dergelijke beslissing
kan laten voorbereiden door de medewerkers van zijn inrichting door wie hij
zich ook kan laten adviseren. De belangenafweging en de uiteindelijke beslissing
dient hij echter zelf te nemen. Voor het verlof tot het bijwonen van een gerechtelijke
procedure ten slotte, geldt dat de wet tot het verlenen van een dergelijk
verlof verregaand verplicht (artikel 28). Van een afzonderlijke belangenafweging
is hier minder sprake. Een wettelijke uitzondering mogelijk maken voor deze
verlofbeslissingen zou de helderheid van de regeling naar onze mening niet
ten goede komen, zodat ook deze verlofbeslissingen in het wetsvoorstel aan
de directeur blijven voorbehouden.
 
 In het wetsvoorstel is de gedachte leidend dat de directeur de verantwoordelijkheid
draagt voor de kwaliteit van de afdelingshoofden, waarnaar de leden van de
fractie van het CDA vragen. De directeur is immers belast met het beheer van
de inrichting. De directeuren van de jeugdinrichtingen zijn daarmee verantwoordelijk
voor de aanstelling van voldoende gekwalificeerd personeel; zowel in kwalitatief
als in kwantitatief opzicht. Naar onze overtuiging is dit de beste waarborg
die voor de kwaliteit in de praktijk kan worden gegeven, omdat er aansluiting
wordt gezocht bij de capaciteiten van het afdelingshoofd in het leiden van
de afdeling. Het afdelingshoofd heeft het hiertoe benodigde gezag en is vanuit
de dagelijkse uitoefening van zijn functie in staat de afwegingen te maken
die met de hier aan de orde zijnde beslissingen verband houden. Zo kan het
afdelingshoofd beoordelen of het noodzakelijk is een ordemaatregel te nemen
en kan hij de jeugdige daarop ook horen. De directeur beoordeelt of hij een
desbetreffend afdelingshoofd tot het nemen van deze beslissingen voldoende
geschikt acht. Daarin ligt besloten dat, zoals ook de leden van de fractie
van de SP vragen, in het gewijzigde stelsel niet zonder meer alle afdelingshoofden
behoeven te worden gemachtigd.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de commissies van toezicht of de
Inspectie voor de Sanctietoepassing een rol hebben in dit verband. Tot de
taken van de commissies van toezicht behoort onder meer het houden van toezicht
op de tenuitvoerlegging van de straf of maatregel. Deze commissies kunnen
de directeur, de RSJ en de Minister van Justitie van inlichtingen
en advies daarover voorzien. De beklagcommissies bij de commissies van toezicht
oordelen indien een jeugdige een klacht indient over een genomen beslissing
door een gemachtigd afdelingshoofd, bijvoorbeeld tot uitsluiting van de (groeps)activiteiten
of tot plaatsing in de afzondering. De rechtmatigheid van de genomen beslissing
is daarmee aan het oordeel van deze commissies van toezicht onderworpen. Dit
is anders ten aanzien van de Inspecties. Zij zien gezamenlijk toe op de kwaliteit
van de tenuitvoerlegging van jeugdsancties in de inrichting, op de wijze zoals
hiervoor uiteengezet. Dit toezicht ziet niet op de individuele gevallen waarin
een directeur een afdelingshoofd machtigt. Van dit toezicht maakt wel deel
uit de beoordeling van de kwaliteit van het functioneren van de medewerkers
van de inrichting. Daartoe behoren ook de afdelingshoofden. In dat verband
kan de machting aan de afdelingshoofden aan de orde komen.
 
 Deze leden vragen in dit verband eveneens aandacht voor de adviesrol van
de pedagogische staf. De pedagogische staf komt in beeld wanneer er redenen
zijn om aan te nemen dat aan het gedrag dat tot het opleggen van een maatregel
heeft geleid een gedragsmatige problematiek ten grondslag ligt. In die gevallen
wordt de jeugdige bezocht door een gedragswetenschapper of jeugdpsychiater.
 
 De leden van de PvdA-vragen hoeveel instellingen zijn overgegaan tot het
instellen van een juridisch spreekuur en of ons bekend is hoeveel instellingen
dat overwegen. Een inventarisatie die wij naar aanleiding van de vragen van
deze leden hebben verricht laat zien dat van de twaalf jeugdinrichtingen er
zeven periodiek een juridisch spreekuur verzorgen. Vijf jeugdinrichtingen
hebben om uiteenlopende redenen aangegeven dit niet te doen. Zo gaf één
jeugdinrichting aan wel een pilot te hebben gedraaid waaruit bleek dat de
animo bij de jeugdigen om hier gebruik van te maken zeer gering is. Een andere
jeugdinrichting heeft de juridisch beleidsmedewerker ingezet als «continue
vraagbaak» voor de jeugdigen. Een derde jeugdinrichting is momenteel
in overleg met de kinder- en jongerenrechtswinkel om een permanent digitaal
loket te realiseren. Wij hechten er in dit verband nog aan op te merken dat
de directeur de eerst aangewezene is om zeker te stellen dat de jeugdige in
de inrichting van zijn rechtspositie zo volledig mogelijk op de hoogte is.
Het instellen van een juridisch spreekuur is slechts één van
de manieren waarop de directeur deze zorgplicht mede vorm kan geven. Daarnaast
voorziet de wet in de aanwezigheid van maandcommissarissen, die als lid van
de commissie van toezicht eveneens de jeugdigen die daarom verzoeken te woord
staan. Ook daar kunnen rechtspositionele kwesties aan de orde komen, ook al
behoeft de nadruk daarop niet te liggen. Ten slotte wijzen wij in dit verband
op het contact dat de jeugdige ingevolge de beginselenwet tijdens zijn verblijf
in de jeugdinrichting met een rechtsbijstandverlener kan onderhouden.
 
 De wijzigingen in het stelsel van de voorbehouden beslissingen hebben
geen gevolgen voor de rechtsbescherming, waarnaar de lede van de SP-fractie
vragen. De wijzigingen in het stelsel van de voorbehouden beslissingen, brengen
geen wijziging in het stelsel van beslissingen waartegen geklaagd kan worden
en beroep kan worden ingesteld met zich mee. In de systematiek die in de beginselenwet
besloten ligt, worden door personeelsleden en medewerkers van de inrichtingen
genomen beslissingen en de uitvoering van zorgplichten aan de directeur toegerekend.
Dit is hier niet anders. Dat de beslissingen tot uitsluiting en plaatsing
in afzondering in het vervolg in voorkomende gevallen door een gemachtigd
afdelingshoofd kunnen worden genomen, heeft voor de rechtsbescherming dan
ook geen gevolgen. Deze beslissingen kunnen als beslissing van de directeur
worden aangemerkt.
 4. Het verblijf in de groep als uitgangspunt
 Met genoegen constateren wij dat de leden van de CDA-fractie in beginsel
de wenselijkheid onderschrijven van de voorgestelde flexibilisering van de
77 uren-norm, zoals neergelegd in het nieuwe artikel 22 van de beginselenwet.
Deze leden vragen in dit verband, mede bezien tegen de achtergrond van hetgeen
de RSJ en de NOvA in hun adviezen hierover tot uitdrukking hebben gebracht,
hoe in de uitvoeringspraktijk bij de verdeling van de uren over de verschillende
dagen, het belang van de jeugdige voldoende wordt gewaarborgd en hoe voorkomen
wordt dat niet het belang van de inrichting de overhand krijgt. Ook de leden
van de PvdA-fractie vragen hiervoor de aandacht. Met deze leden menen wij
dat vooral de jeugdige en de behandeling hierin leidend dienen te zijn en
niet bedrijfsmatige redenen. Ook de vraagtekens die de leden van de fractie
van de SP plaatsen bij het voorstel, lijken door zorg hierover te zijn ingegeven.
De leden van de fractie van de Christen-Unie gaan er blijkens hun bijdrage
terecht van uit dat het belang van de jeugdige voorop moet staan. Deze leden
verzoeken de regering nader toe te lichten op welke wijze geborgd is dat jeugdigen
niet enkel om bedrijfsmatige redenen van verblijf in de groep kunnen worden
uitgesloten. Graag gaan wij nader in op de achtergronden van dit onderdeel
van het wetsvoorstel. Allereerst door op te merken dat wij willen voorkomen
dat wij met elkaar spreken over schijntegenstellingen. Aan de jeugdige komt
het recht toe op een minimum aantal uren verblijf in de groep en deelname
aan activiteiten. Dit ligt ook thans reeds in artikel 22 besloten. Het totaal
aantal van 77 uren per week ondergaat geen wijziging. Wij zijn er zeer van
doordrongen dat het juist deze uren zijn, waarin betekenis kan worden gegeven
aan de wettelijke opdracht aan de jeugdinrichting om de tenuitvoerlegging
van de jeugdsanctie aan te wenden voor de opvoeding van de jeugdige en dienstbaar
te maken aan de voorbereiding van de terugkeer in de maatschappij (artikel
2). Om deze opdracht te kunnen verwezenlijken, moeten wij eveneens oog hebben
voor een deugdelijke bedrijfsvoering. Juist om te voorkomen dat in voorkomende
gevallen de reeds bestaande norm van 77 uren niet wordt gehaald. De jeugdige
is bij een deugdelijke bedrijfsvoering gebaat en het belang van de jeugdige
en van de inrichting gaan hand in hand. Vanuit deze gedachte gaan wij graag
in op de vragen die door de leden van de fracties zijn gesteld.
 
 De leden van de fractie van de CDA vragen om een verduidelijking van de
verdeling van de uren over de dagen en het weekeinde. Het is juist dat, zoals
deze leden constateren, het minimumaantal van 8,5 uren op de groep en deelname
aan gemeenschappelijke activiteiten geldt voor alle dagen van de week, ook
voor het weekeinde. Ook het restant van 17,5 uren, kan worden verdeeld over
alle dagen van de week, inclusief de dagen van het weekeinde, dit naar inzicht
van de directeur. Dit biedt de jeugdinrichtingen de flexibiliteit waaraan
zij behoefte hebben. Daarmee komen wij eveneens toe aan de vraag op dit punt
gesteld door de leden van de fractie van de SP. Deze leden vragen naar het
nadeel van de huidige regels en waar deze regels als te star worden ervaren.
Zij vragen wat de inrichtingen met deze flexibilisering gaan doen en of de
nadruk zal komen te liggen op de dagen door de week of juist het weekeinde.
De voorgestelde flexibilisering biedt de mogelijkheid op spitstijden of bij
knelpunten in de personeelsbezetting door verschuiving te voorkomen dat de
jeugdigen tijd op hun kamer moeten doorbrengen. Wij geven hiervan graag een
voorbeeld. In verband met de orde en veiligheid in de inrichting en in verband
met de kwaliteit van het verblijf op de groep, is het noodzakelijk op een
groep twee groepsleiders te hebben. In het voorkomende geval dat een groepsleider
wegens ziekte uitvalt en niet onmiddellijk op dezelfde avond in vervanging
kan worden voorzien, levert de huidige norm een beletsel op. Bij uitval van één
van de twee groepsleiders, zal dit ertoe leiden dat de jeugdigen
enige tijd in hun kamer zullen moeten doorbrengen. Hoewel wij dit niet wenselijk
achten, is dit in dergelijke overmachtsituaties onvermijdelijk. Dit wetsvoorstel
voorziet er in dat de jeugdigen van de desbetreffende groep op de avond dat
zich de geschetste overmachtsituatie voordoet, eerder naar hun kamer gaan
en dat zij daarvoor in tijd worden gecompenseerd gedurende de rest van de
week.
 
 De leden van de fractie van de SP vragen hoe voorkomen wordt dat jeugdigen
in detentie langdurig amper uit hun kamer komen. Ook de leden van de fractie
van het CDA vragen naar een waarborg in dit verband. De leden van de fractie
van de PvdA signaleren dat, wanneer gedurende de week het aantal uren niet
wordt gehaald, de compensatie in het weekeinde dient plaats te vinden. Deze
leden verwachten dat compensatie dan moeilijker zal zijn aangezien er dan
minder personeel is en vragen naar aanleiding hiervan hoe deze compensatie
in de praktijk zijn beslag zal krijgen. Graag beantwoorden wij deze vragen
als volgt. De garantie waarnaar deze leden vragen is in het wetsvoorstel neergelegd
in artikel 22. Het minimum van 8,5 uur geldt voor iedere dag. Ook voor de
dagen in het weekeinde. Het restant van de uren kan zoals gezegd worden verdeeld
over alle dagen van de week naar inzicht van de directeur. Deze garantie van
8,5 uren per dag verblijf op de groep is dus, in lijn met de door deze leden
gevoelde noodzaak, in het wetsvoorstel neergelegd. Met deze minimumnormen
kan het belang van de jeugdige om 77 uren per week aan gemeenschappelijke
activiteiten deel te nemen afdoende worden gewaarborgd. De aanpassing zal
naar verwachting niet tot een grote verschuiving in dagplanning leiden, omdat
slechts de indeling van de uren flexibeler wordt, maar de inhoud van het programma
niet zal wijzigen. De nadruk, waarnaar de leden van de SP-fractie vragen,
zal blijven liggen op de dagen van de week, niet op de dagen van het weekeinde.
Dit laat onverlet dat, indien de compensatie niet reeds door de week heeft
plaatsgevonden, dit alsnog in het weekeinde zal dienen te geschieden, zoals
de leden van de fractie van de PvdA terecht constateren. Wij achten het, gelet
op het voorgaande, echter niet erg waarschijnlijk dat deze situatie zich vaak
zal voordoen.
 
 De leden van de SP-fractie vragen ons stil te staan bij de vraag waarom
het niet halen van de norm van 77 uren geen klachtwaardige beslissing oplevert.
Zij vragen wat de jeugdige kan ondernemen, indien de norm van 77 uren niet
wordt gehaald en of de jeugdige daartegen binnen een bepaalde termijn kan
protesteren. Ook de leden van de fractie van de VVD merken op dat het niet
halen van de norm van 77 uren geen klachtwaardige beslissing is en vragen
hoe er ingegrepen dient te worden bij inrichtingen die deze norm stelselmatig
niet zullen halen. In de systematiek van de beginselenwetten, dit in antwoord
op deze vragen, ligt besloten dat kan worden geklaagd tegen beslissingen,
door of namens de directeur genomen, die de jeugdige persoonlijk treffen en
die voor de jeugdige rechtsgevolgen in het leven roepen. Hiermee is beoogd
beklag uit te sluiten tegen feitelijke handelingen, die niet direct zijn terug
te voeren op een beslissing die de jeugdige persoonlijk treft. Ook beklag
tegen de in de inrichting in zijn algemeenheid geldende regels zijn van het
beklagrecht uitgesloten. Hieronder kan ook worden begrepen het door de directeur
vastgestelde dagprogramma dat op de in artikel 22 neergelegde norm is toegesneden.
Via de algemene voorziening van medezeggenschap (artikel 79 van de beginselenwet)
zijn de jeugdigen hierbij betrokken. In het voorkomende geval dat een directeur
een dagprogramma zou vaststellen dat niet aan de norm voldoet, kan ook aan
de civiele rechter een voorziening worden gevraagd. Daarmee is naar ons oordeel
afdoende gewaarborgd dat de in zijn algemeenheid in de inrichting geldende
en door de directeur vastgestelde regels de toets aan deze beginselenwet
kunnen doorstaan. Voor de individuele gevallen geldt in dit verband dat het
niet halen van de in artikel 22 neergelegde norm het gevolg zal zijn van een
wel ten aanzien van de jeugdige genomen individuele beslissing. Wij doelen
hierbij bijvoorbeeld op de oplegging van ordemaatregelen of disciplinaire
straffen die tot gevolg hebben dat de in artikel 22 neergelegde norm niet
wordt gehaald. Tegen deze beslissingen kan vanzelfsprekend wél worden
geklaagd. Dit beklag dient dan uiterlijk op de zevende dag nadat de jeugdige
kennis heeft gekregen van de beslissing te worden ingediend. In voorkomende
gevallen worden de jeugdigen door de commissies van toezicht dan gecompenseerd
met een vast bedrag per dag.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen naar de uitwerking van de flexibilisering
van de urennorm voor de kwaliteit van het onderwijs in de jeugdinrichtingen
en de kwaliteit van de interventies. De flexibilisering van de urennorm heeft
noch invloed op de kwaliteit of kwantiteit van het onderwijs, noch heeft zij
invloed op de kwaliteit van aangeboden interventies. De scholen binnen de
jeugdinrichtingen zijn gebonden aan een minimum van 1000 uur onderwijs per
jaar, voor zover het leerplichtige jeugdigen betreft. Het dagprogramma van
de jeugdige is hiermee in overeenstemming. Een jeugdige heeft gemiddeld 25
uur onderwijs per week. Voor de interventies geldt dat deze worden uitgevoerd
binnen het dagprogramma. Meestal is dit na schooltijd. Afhankelijk van het
lesrooster van de jongere kan dat ook tussen lessen in gebeuren. Deze leden
vragen of de kwaliteit van het verblijf in de groep niet te lijden heeft onder
deze flexibilisering. Wij verwachten dat dit niet het geval zal zijn. In artikel
22 is een minimumnorm vastgelegd die op zichzelf niet wordt gewijzigd. Ook
het dagprogramma ondergaat naar verwachting geen wijziging. De flexibilisering
zal, zoals wij hiervoor hebben uiteengezet, enkel gevolgen hebben voor spitstijden
of om capacitaire knelpunten op te vangen. Naar onze verwachting zal deze
aanpassing niet tot een grote verschuiving in de dagplanning leiden. Deze
leden vragen in dit verband of de mogelijkheid bestaat dat het programma wekelijks
zal veranderen en wijzen in dit verband op het advies van de NOvA waarin het
belang van het aanleren van regelmaat wordt benadrukt. In het voorgaande ligt
besloten dat wij niet een nieuw of onvoorspelbaar dagprogramma verwachten.
Naar onze verwachting zal het dagprogramma dan ook niet aan veel verandering
onderhevig zijn. Ook de jeugdinrichtingen zelf hebben er belang bij dat kan
worden uitgegaan van vaste en voorspelbare programma’s.
 
 Gedragsinterventies worden, dit in antwoord op een vraag van de leden
van de VVD-fractie, geheel op de jeugdige toegesneden. Dit krijgt vorm doordat
deze interventies worden geïndiceerd op basis van vastgelegde selectiecriteria.
Daartoe wordt door de gedragswetenschapper de kernproblematiek van de jongere
vastgesteld. Afhankelijk van die problematiek wordt een interventie geselecteerd
die beantwoordt aan deze geconstateerde behoefte.
 5. Het perspectiefplan
 Met genoegen hebben wij kennisgenomen van de door de leden van de fractie
van het CDA geuite steun voor dit voorstel inzake het perspectiefplan. Deze
leden wijzen terecht op de omstandigheid dat voorlopig gehechte jeugdigen
worden uitgesloten van deelname aan een scholings- en trainingsprogramma (stp)
en vragen of voor voorlopig gehechte jeugdigen evenmin een perspectiefplan
wordt opgesteld. Graag beantwoorden wij deze vraag als volgt. Ook ten aanzien
van de jeugdige die voorlopig gehecht zijn geldt als uitgangspunt dat er een
perspectiefplan zal worden opgesteld. Dit is echter afhankelijk van de duur
van de voorlopige hechtenis. Indien deze de drie weken overstijgt,
zal de directeur binnen deze termijn ook voor deze jeugdigen een perspectiefplan
vaststellen.
 
 Eveneens verheugd namen wij kennis van de door de leden van de PvdA-fractie
geuite steun voor de keuze voor de trajectbenadering. De leden van deze fractie
leggen terecht het verband met de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer,
waarmee het belang van planmatig werken is onderstreept. Deze leden constateren
dat voor jeugdigen die korter dan drie weken in de inrichting zullen verblijven
het perspectiefplan een voorlopig plan zal zijn. Deze leden achten het wenselijk
dat ook voor jeugdigen die korter dan drie weken in de inrichting verblijven
een perspectiefplan wordt opgesteld en willen weten hoe een dergelijk voorlopig
perspectiefplan er in de praktijk uit zal zien. Ook vragen deze leden of er
in deze gevallen ook een trajectplan wordt gemaakt.
 Uitgangspunt van de voorgestelde regeling, dit in antwoord op de vragen
van deze leden, is dat wanneer jeugdigen langer dan drie weken in de inrichting
verblijven een perspectiefplan wordt opgesteld. Voor deze jeugdigen wordt
eveneens in een trajectplan voorzien, waarin de nadruk meer zal liggen op
de fase na het verblijf in de inrichting. Met alle jeugdigen, óók
met de jeugdigen die korter dan drie weken in de inrichting verblijven, wordt
planmatig gewerkt. Medewerkers van de jeugdinrichting, de raad voor de kinderbescherming
en de jeugdreclassering bespreken binnen een week na binnenkomst gezamenlijk
alle dan beschikbare informatie. Dit gebeurt in het netwerkberaad dat wekelijks
plaatsvindt. Op basis hiervan beschrijft de inrichting in het perspectiefplan
hoe het verblijf van de jeugdige in de inrichting het best vorm kan worden
gegeven. Ook vinden er gedurende de eerste tien dagen in de inrichting alle
intakes plaats. Deze leden kunnen daarbij denken aan de intake bij onderwijs,
bij de in de jeugdinrichtingen aanwezige gedragswetenschapper en bij de groepsleiders.
Deze systematiek vloeit voort uit de geldende basismethodiek, genaamd YOUTURN,
die vanaf 2010 in alle jeugdinrichtingen toepassing zal vinden. Van de
genoemde intakes wordt gebruik gemaakt om de benodigde informatie van en over
de jeugdige te verzamelen. Dit biedt de basis voor het perspectiefplan voor
jeugdigen die langer dan drie weken in de inrichting zullen verblijven, maar
eveneens een standaard in de bejegening van hen die korter verblijven. Met
de hieraan gewijde passage in de memorie van toelichting, waarin zoals deze
leden constateren wordt gesproken over een voorlopig perspectiefplan, hebben
wij dan ook beoogd tot uitdrukking te brengen dat de informatie afkomstig
uit het netwerkberaad in deze korte periode leidend zal zijn in de bejegening
van de jeugdige. Dat in de genoemde passage wordt gesproken van een voorlopig
plan, achten wij bij nader inzien minder gelukkig omdat daarvan de suggestie
uitgaat dat er, vooruitlopend op de vaststelling van een perspectiefplan na
drie weken, bij binnenkomst reeds sprake zal zijn van een voorlopig perspectiefplan.
Wij merken in dit verband overigens op dat een perspectiefplan altijd aan
verandering onderhevig is vanwege de aanvullende informatie die over de jeugdige
wordt verzameld en de gedragsverandering die de jeugdige gedurende zijn verlijf
laat zien. Dit leidt bij langduriger verblijf tot een periodieke bijstelling
van het eerste perspectiefplan.
 
 Deze leden wijzen in dit verband bij wijze van voorbeeld op jeugdigen
die in de inrichting verblijven na het niet-uitvoeren van de taakstraf en
achten het aangewezen dat juist op dit moment een leereffect zal optreden.
Daarmee doelen deze leden op de tenuitvoerlegging van vervangende jeugddetentie.
Voor deze categorie is in navolging van het advies van de NVvR in een uitzondering
voorzien. Waar het de jeugdigen betreft die in de jeugdinrichting verblijven
en aldaar een vervangende jeugddetentie ondergaan die korter dan 3 weken duurt,
behoeft ingevolge het voorgestelde artikel 20 geen perspectiefplan
te worden opgesteld. Dit heeft als achtergrond dat deze jeugdigen in de regel
slechts kort in de inrichting verblijven en daarnaast met het karakter van
de vervangende jeugddetentie. Deze wordt slechts ten uitvoer gelegd, indien
de jeugdige een taakstraf niet of niet naar behoren heeft uitgevoerd of een
geldboete niet tijdig en volledig heeft betaald. Ook kan er van vervangende
jeugddetentie sprake zijn wanneer de jeugdige niet naar behoren heeft meegewerkt
aan de tenuitvoerlegging van de maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige.
In al deze gevallen heeft de vervangende detentie het karakter van de spreekwoordelijke «stok
achter de deur». Het leereffect waarover deze leden spreken, wordt bereikt
doordat de jeugdige met het alternatief van vrijheidsbeneming wordt geconfronteerd.
In de regel zal de jeugdige slechts een beperkt aantal dagen in de jeugdinrichting
verblijven.
 
 Deze leden constateren voorts dat de raad voor de kinderbescherming verantwoordelijk
is voor het opstellen van het trajectplan, waarvan het perspectiefplan een
onderdeel is. Zij vragen of dit betekent dat de raad voor de kinderbescherming
dan de procesverantwoordelijke is voor het gehele traject dat met het trajectplan
doorlopen wordt. Graag verduidelijken wij de rol van de raad voor de kinderbescherming
in dit verband nader. Het wetsvoorstel voorziet erin dat voor iedere jeugdige
die minimaal drie weken in een justitiële jeugdinrichting verblijft een
perspectiefplan wordt opgesteld. Dit perspectiefplan maakt, zoals deze leden
terecht constateren, deel uit van het trajectplan. De raad voor de kinderbescherming
is verantwoordelijk voor de totstandkoming van het trajectplan. Het trajectplan
bestaat naast het perspectiefplan van de jeugdinrichting uit plan van aanpak
van de jeugdreclassering. De raad stuurt op de totstandkoming ervan en bewaakt
de samenhang tussen wat er in de jeugdinrichting gebeurt en de vervolgstappen
die worden genomen. De raad voor de kinderbescherming is procesverantwoordelijk
voor het gehele justitiële traject. Vanuit deze verantwoordelijkheid
benadert de raad actief de betrokken partners in de Justitie-keten. De eigen
verantwoordelijkheid van de betrokken partners blijft hierbij evenwel intact.
Zo is de directeur van de jeugdinrichting verantwoordelijk voor de wijze waarop
het verblijf van de jeugdige in de inrichting vorm krijgt. Ook is de directeur
verantwoordelijk voor de inhoud en de tijdige beschikbaarheid van het perspectiefplan
dat op dit verblijf ziet. Om te voorkomen dat het verblijf in de inrichting,
bijvoorbeeld voor wat betreft de inhoud van de in te zetten gedragsinterventies,
nu geheel los zou worden geweekt van een ten aanzien van de jeugdige vastgesteld
trajectplan, voorziet dit wetsvoorstel er in dat dit perspectiefplan op het
trajectplan wordt afgestemd. De verantwoordelijkheid van de raad voor de kinderbescherming
is er in gelegen de directeur actief bij de inhoud van het trajectplan te
betrekken en daarover tijdig met de directeur in overleg te treden. Dit is
in artikel 20 tot uitdrukking gebracht.
 
 Terecht constateren deze leden dat van dit artikel gebruik zal worden
gemaakt om nadere voorzieningen te treffen over de mate waarin het perspectiefplan
wordt afgestemd met de verdere hulpverlenings- of nazorgtrajecten. Deze leden
vragen of deze algemene maatregel van bestuur (amvb) reeds in voorbereiding
is en achten het voor een verdere beoordeling van de wijziging van de beginselenwet
van belang op de hoogte te zijn van de tekst van deze amvb. Zij vragen de
regering zorg te dragen voor een spoedige toezending. Deze algemene maatregel
van bestuur zal bestaan in aanpassingen van en aanvullingen op het bestaande
Reglement justitiële jeugdinrichtingen. Dit reglement zal met dit wetsvoorstel
in overeenstemming moeten worden gebracht. Wij hebben de voorbereiding van
dit aanpassingsbesluit reeds ter hand genomen en zeggen toe dat ten tijde
van de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel over de tekst van een concept
zal kunnen worden beschikt. Vooruitlopend daarop kunnen wij in
antwoord op de vragen van deze leden reeds bevestigen dat in het besluit vastgelegd
zal zijn wat de verantwoordelijkheid van de raad voor de kinderbescherming
in het verband van de trajectbenadering zal zijn. Daarmee zal ook worden voorzien
in de door deze leden wenselijk geachte proactieve benadering door de raad.
De raad zal de overige deelnemers in het trajectberaad vanuit zijn rol als
voorzitter actief kunnen benaderen.
 Deze leden spreken in dit verband van een doorzettingsmacht van de raad
en vragen wat de gevolgen zullen zijn als de raad voor de kinderbescherming
niet komt tot een trajectbenadering en niet slaagt in het maken van sluitende
afspraken in dit verband. Wij achten het moeilijk voorstelbaar dat de raad
voor de kinderbescherming niet tot een trajectbenadering zou kunnen komen.
In het trajectberaad, waarvan de raad voor de kinderbescherming in de praktijk
reeds voorzitter is, komt het trajectplan tot stand. Er is een praktijk ontstaan
dat er altijd een trajectplan tot stand komt. Hooguit zijn de termijnen waarbinnen
de hulp kan starten, daarbij punt van discussie. De raad voor de kinderbescherming
heeft een wettelijke aanwijzingsbevoegdheid ten opzichte van de jeugdreclassering
en spreekt vanuit deze rol de jeugdreclassering aan. De jeugdreclassering
start na een (kort) verblijf van een jeugdige in een justitiële jeugdinrichting
in de regel de begeleiding.
 
 Deze leden constateren dat het eerste perspectiefplan als basis dient
voor het dagprogramma van de jeugdige voor de eerste drie maanden. Deze leden
vragen hoe de Dienst Justitiële Inrichtingen de jeugdinrichtingen zal
aanspreken die niet voldoen aan deze driewekentermijn en vragen of hieraan
sancties zijn verbonden. Graag beantwoorden wij deze vragen als volgt. Het
is van groot belang dat juist in het begin van de behandeling de goede stappen
worden gezet. Het is om deze reden ook dat de termijn waarbinnen een plan
moet worden vastgesteld scherp is gesteld. Op deze termijn wordt toegezien
via de planning & controlcyclus. De inrichtingen doen in dit verband elke
vier maanden opgave van de mate waarin deze termijn in voorkomende gevallen
wordt gehaald. Dit wordt uiteindelijk uitgedrukt in een percentage van het
totaal aantal plannen dat is opgesteld. In het reguliere overleg tussen de
directeuren van de jeugdinrichtingen met de Dienst Justitiële Inrichtingen
worden deze percentages aan de orde gesteld en wordt hierop gestuurd. Wij
verwachten dat de gestelde termijn van drie weken zeer realiseerbaar is. Deze
termijn past binnen de in de jeugdinrichtingen gebruikte basismethodiek, waarop
wij hieronder in antwoord op de vragen van de leden van de VVD-fractie nader
zullen ingaan. Het niet realiseren van deze termijn zal in zijn algemeenheid
duiden op een probleem van meer structurele aard. De directeur van de inrichting
zal hierop worden aangesproken en met de jeugdinrichting zal naar passende
oplossingen worden gezocht.
 
 De leden van de VVD-fractie merken op dat zij van mening zijn dat er onvoldoende
antwoord is gegeven op het door de NVvR naar voren gebrachte standpunt dat
drie weken te kort is om een perspectiefplan te maken. Deze leden vragen een
nadere toelichting over de mogelijkheden om bijtijds alle benodigde informatie
te verkrijgen en te verwerken. Zoals wij hierboven in de nota in antwoord
op de vragen van de leden van de fractie van de PvdA hebben uiteengezet, gaat
ook de basismethodiek die in de loop van 2010 in alle jeugdinrichtingen wordt
toegepast, uit van deze termijn van drie weken. Voor het opstellen van het
perspectiefplan wordt informatie geput uit het netwerkberaad, dat wekelijks
plaatsvindt. De jeugdinrichting draagt ervoor zorg dat gedurende de eerste
10 dagen alle intakes, plaatsvinden. Dit biedt de basis voor een eerste perspectiefplan.
Dit plan zal na 12 weken worden bijgesteld op basis van de informatie vanuit
de observaties van het gedrag van de jeugdige en de diagnostiek van de gedragswetenschapper.
Op dat moment worden jongeren ook geïndiceerd voor gedragsinterventies
die zij binnen of buiten de jeugdinrichting het beste kunnen gaan volgen.
Het opstellen van het tweede en alle volgende perspectiefplannen volgt uit
de toepassing van de hiervoor genoemde YOUTURN-systematiek. Daarmee kan ook
de vraag van de leden van de VVD-fractie of er een plicht bestaat om na de
eerste maanden tot een vernieuwd plan te komen, bevestigend worden beantwoord.
In aanvulling hierop merken wij op, zoals deze leden vragen, dat met de jeugdige
over het perspectiefplan overleg wordt gevoerd. Dit is neergelegd in het voorgestelde
artikel 20.
 6. De herziening van de procedure van bemiddeling,
beklag en beroep
 Wij danken de leden van de CDA-fractie voor hun steun voor dit onderdeel
van het wetsvoorstel. Deze leden zijn van mening dat de tendens dat om het
minste of geringste een klachtformulier wordt gevraagd, moet worden doorbroken.
Zij raken daarmee de essentie van dit onderdeel van het wetsvoorstel. Het
is juist om deze reden dat wij hebben voorzien in een regeling waarbij de
klachtwaardige beslissingen in de wet van een opsomming zijn voorzien. Dit
komt de helderheid van de regeling ten goede en wordt het door deze leden
genoemde misbruik voorkomen, nu niet langer tegen elke de jeugdige onwelgevallige
beslissing kan worden geklaagd.
 
 De leden van de fractie van de SP vragen de regering nader toe te lichten
waaruit blijkt dat de huidige beklagregeling te laagdrempelig is en waarom
deze regeling aangepast moet worden. Ook vragen deze leden over welke beslissingen
of feiten in de toekomst niet meer kan worden geklaagd. Graag lichten wij
dit nader toe. Het beklagrecht biedt rechtsbescherming aan de jeugdige in
een, ten opzichte van het over hem gestelde gezag, afhankelijke situatie.
Daarmee wordt beoogd willekeur in de bejegening van de jeugdige te voorkomen.
De jeugdige wordt daartoe in de gelegenheid gesteld om een beslissing die
hem treft bij een onafhankelijke instantie aan de orde te stellen. Het gaat
hierbij om beslissingen, door of namens de directeur genomen, die de jeugdige
betreffen en waarmee de rechten die hem ingevolge deze beginselenwet in het
geding zijn. Ook kan het gaan om beslissingen die een beperking inhouden van
een recht dat de jeugdige op grond van een een ieder verbindende bepaling
van een in Nederland geldend verdrag toekomt. Uit de evaluatie van de beginselenwet
ontstaat het beeld dat door jeugdigen ook wordt geklaagd over zaken die nauwelijks
kunnen worden aangemerkt als een ten aanzien van de jeugdige genomen beslissing
die de rechtspositie van de jeugdige ook daadwerkelijk raken. Ook het relatief
beperkt aantal gevallen waarin een beklag gegrond wordt verklaard, ondersteunt
dit beeld. Het is om deze redenen dat wij een nadere oriëntatie op de
vormgeving van het beklagrecht wenselijk hebben geacht. Daartoe is voorzien
in een opsomming van de beslissingen waartegen de jeugdige in ieder geval
in het geweer kan komen. Deze opsomming, vervat in het voorgestelde artikel
65, eerste lid, is ontleend aan de reeds bestaande opsomming van beslissingen
waar een hoorplicht bestaat. Het betreft hier telkens beslissingen die, indien
zij worden genomen, daadwerkelijk rechtsgevolgen hebben voor de jeugdige.
Deze opsomming is niet limitatief. De algemeen geformuleerde restcategorie
(artikel 65, eerste lid, onderdeel m) beoogt de jeugdige te beschermen in
rechten die hem toekomen op grond van een bij of krachtens deze wet of een
eenieder verbindende verdragsbepaling. Daarmee wordt uitholling van het klachtrecht
voorkomen. Eveneens kan in de gekozen opzet rekening worden gehouden met nieuwe
inzichten en rechtsontwikkelingen zonder dat de opsomming naar aanleiding
daarvan aanpassing behoeft. Ook in de Beginselenwet verpleging
ter beschikking gestelden wordt deze systematiek gevolgd.
 
 Met het opnemen van de restcategorie, is het in zijn algemeenheid niet
aan te geven tegen welke beslissingen de jeugdige nu wel, en met dit voorstel
niet langer kan worden klagen, zoals de leden van de SP-fractie vragen. Voorts
achten wij het van belang te benadrukken dat met de regeling niet voorkomen
kan worden dat een jeugdige een klaagschrift schrijft en daarmee zijn ongenoegen
uit over zaken die hem onwelgevallig zijn. Dit zal in het voorstel in beginsel
er evenwel toe leiden dat er eerst wordt bemiddeld door de maandcommissaris.
Daarmee kan nadere escalatie in een zaak vaak reeds worden voorkomen. Een
naar ons oordeel treffend voorbeeld hiervan is gelegen in de zaak die ten
grondslag lag aan een beslissing van de RSJ, d.d. 24 februari 2003 (zaaknummer
02/2093/JA). In deze beroepszaak werd een zak chips die na het vertrek van
een jeugdige op diens kamer was achtergebleven, door de groepsleiding aan
de andere jeugdigen van de groep verstrekt. Van de zak chips was de houdbaarheidsdatum
met een week verstreken. De RSJ overwoog te dien aanzien dat deze verstrekking
niet was aan te merken als invulling van de voedingsplicht op grond van de
beginselenwet (artikel 49), maar eveneens dat de groepsleiding escalatie in
de betreffende zaak had kunnen voorkomen door anders te reageren door de groep
(alsnog) een (andere) zak chips te verstrekken, waarvan de houdbaarheidsdatum
niet was verstreken of door anderszins voortvarend te werk te gaan. Dit is
ook wat wij met het voorstel beogen. De jeugdige wordt niet het recht ontnomen
te klagen, maar bij de wijze van afhandeling wordt de voorkeur eraan gegeven
in gesprek met de jeugdige tot een oplossing te komen. Wij hechten er aan
in dit verband te benadrukken dat wij er zeer van doordrongen zijn dat een
voorstel tot aanpassing van de klachtenregeling er niet toe mag leiden dat
tegen beslissingen die gerechtvaardigde belangen van de jeugdige daadwerkelijk
raken, geen rechtsbescherming meer bestaat. Om deze reden is er ook van afgezien
om, zoals de leden van de fractie van de SP voorstellen, het aantal klachten
per individu te beperken. Een dergelijke regeling zou immers er toe kunnen
leiden dat een jeugdige nadat hij een maximum heeft bereikt, in zijn belangen
wordt getroffen door een ingrijpende beslissing waartegen hij niet langer
kan klagen.
 
 Deze leden vragen een cijfermatige onderbouwing ter ondersteuning van
de noodzaak de regeling te herzien. Zo vragen zij hoeveel klachten er worden
ingediend. Graag voorzien wij hier in. Wij hebben ons voor de beantwoording
van deze vraag georiënteerd op de jaren 2006–2008 en op de mate
waarin ingediende klachten waarop een onherroepelijke beslissing is gegeven,
gegrond werden verklaard.
 In 2008 werden er in alle jeugdinrichtingen gezamenlijk 792 klachten onherroepelijk
afgehandeld. Hiervan werden er 171 gegrond verklaard. Aangezien de jeugdinrichtingen
in omvang verschillen, wordt ook wel gemeten in aantal klachten per 100 bezette
plaatsen. Hierdoor kunnen scores tussen inrichtingen en tussen verschillende
jaren beter onderling met elkaar worden vergeleken. Voor 2008 betekent dit
dat er 47,3 onherroepelijk afgehandelde klachten waren en dat het aantal gegronde
klachten 10,2 per 100 bezette plaatsen bedroeg. In 2007 waren er 1 003
klachten, waarvan 337 gegrond verklaard. In 2006 waren er 1 060 onherroepelijk
afgehandelde klachten, waarvan 377 gegrond. Dit duidt op een afname van 2006
tot 2008 in absolute zin. In relatieve zin echter is het aantal onherroepelijk
afgehandelde klachten redelijk constant: van 46,8 per 100 bezette plaatsen
in 2006 naar 47,2 klachten per 100 bezette plaatsen in 2007 (47,3 in 2008).
Bij het aantal onherroepelijk gegrond verklaarde klachten konden wij een daling
waarnemen. Van 16,6 per 100 bezette plaatsen in 2006 naar 14,7 per 100 in
2007 en 10,2 gegrond verklaarde klachten per 100 bezette plaatsen in 2008.
 
 De leden van de CDA-fractie signaleren dat voorzieningen zijn getroffen
om te voorkomen dat een bemiddeling zal worden gevolgd door een tweede bemiddelingsronde.
Terecht constateren deze leden dat wij ter onderbouwing hiervan in de memorie
van toelichting hebben opgemerkt dat het nut van een tweede bemiddeling kan
worden betwijfeld, indien de eerste bemiddeling niet tot resultaat heeft geleid.
Deze leden vragen hiervoor een nadere onderbouwing en wijzen er op dat het
bemiddelingsresultaat mede afhankelijk zal kunnen zijn van de persoon of de
specifieke eigenschappen van de bemiddelaar. Wij kunnen dit uiteraard onderschrijven.
De passage in de memorie van toelichting waarnaar deze leden verwijzen strekt
er dan ook slechts toe de gedachte te versterken die schuilgaat achter de
reparatie van een technische onvolkomenheid die uit de evaluatie is gebleken.
Wij hebben daarmee niet willen veronderstellen dat een tweede bemiddelingpoging
in zijn algemeenheid geen nut zou kunnen hebben. Daarbij merken wij op dat
wij het niet wenselijk achten een tweede bemiddelingspoging wettelijk te faciliteren.
Indien de bemiddeling niet zou slagen, en het betreft naar het voorlopig oordeel
van de maandcommissaris een klachtwaardige beslissing, dan zal de beklagprocedure
verder worden gevolgd. Aldus wordt beoogd het geheel ook vlot te laten verlopen.
 
 Aan de aanbeveling in het evaluatierapport om nader onderzoek te doen
naar de praktijk van bemiddeling, waarnaar de leden van de VVD-fractie vragen,
hebben wij geen gevolg gegeven. De aanbevelingen in het evaluatierapport hielden
daarnaast in dat technische onvolkomenheden in de regeling, die tot onduidelijkheid
in de toepassing zouden leiden, zouden worden verholpen. Wij hebben daarmee
in dit wetsvoorstel volstaan in het vertrouwen dat de bemiddelingspraktijk
daarna eenvoudig doorgang zou kunnen vinden. Wel is ervoor gekozen de bemiddeling
op te nemen in de voorgestelde experimenteerbepaling. Nu met het wetsvoorstel
er in is voorzien dat in de praktijk eerst bemiddeling zal worden beproefd
en eerst daarna de klachtenprocedure zal worden gestart, achten wij het denkbaar
dat de nieuwe praktijk zich in de praktijk voor een evaluatie zal lenen. In
dat geval zullen de leden van de resultaten hiervan op de hoogte worden gesteld,
nu het wetsvoorstel in dit verband voorziet in een voorhangbepaling. De algemene
maatregel van bestuur waarvan de bemiddelingspraktijk onderwerp is, zal in
dat geval aan beide Kamers worden voorgelegd.
 
 Deze leden constateren dat artikel 66 van de Bjj voorschrijft dat in een
klaagschrift een redengeving wordt opgenomen. Deze leden vragen of aan deze
redengeving ook eisen worden gesteld. In de beginselenwet zelf worden deze
eisen niet gesteld. Vanzelfsprekend dient de redengeving de maandcommissaris
en de directeur en eventueel later de commissie van toezicht, in staat te
stellen de achtergronden van het beklag te doorgronden. Zo bezien dient de
redengeving een begrijpelijke te zijn, waarbij wij van de genoemde functionarissen
overigens verwachten dat zij in de communicatie met de jeugdige actief sturen
op het naar boven halen van de aan de klacht ten grondslag liggende redenen.
 
 De leden van de VVD-fractie constateren daarnaast dat ingevolge artikel
66 Bjj, de jeugdige een klaagschrift in een andere taal kan indienen, indien
de jeugdige de Nederlandse taal niet voldoende beheerst. Deze leden vragen
waarom dit mogelijk is en of het niet beter voor zijn kennis van de Nederlandse
taal zou zijn om te verplichten tot het indienen van het bezwaarschrift in
de Nederlandse taal. Daarbij zou in de ogen van deze leden de nodige ondersteuning
kunnen worden verleend, bijvoorbeeld door een onderwijzer of een begeleider.
De ontwikkeling van de beheersing van de Nederlandse taal van de jeugdige
is in beginsel een onderdeel van het onderwijs of de begeleiding. In de bepaling
waarop deze leden doelen, ligt de nadruk evenwel op het verzekeren
van effectieve rechtsbescherming, ook van die jeugdigen die de Nederlandse
taal onmachtig zijn. Deze leden kunnen daarbij bijvoorbeeld denken aan jeugdigen
in vreemdelingenbewaring, waarop deze beginselenwet eveneens ziet. Het niet
of onvoldoende beheersen van de Nederlandse taal mag bij het gebruik van het
klachtrecht naar ons oordeel geen beletsel vormen. In dat verband wijzen wij
ook op artikel 40, tweede lid, onderdeel vi, van het Verdrag inzake de Rechten
van het Kind (IVRK). Hier is bepaald dat het kind kosteloze bijstand krijgt
van een tolk, indien het de gebruikte taal niet verstaat. Hoewel deze bepaling
ziet op de situatie dat een kind wordt verdacht of vervolgd wegens een strafbaar
feit en strikt genomen dus niet op de hier aan de orde zijnde beklagprocedure,
geeft deze verdragsbepaling kleur aan hoe wij de beklagprocedure in de jeugdinrichtingen
invulling geven.
 7. Het verlofstelsel en het scholings- en trainingsprogramma
 Wij danken de leden van de SP-fractie voor de geboden gelegenheid de wijzigingen
van het verlofstelsel en het scholings- en trainingsprogramma (stp) van een
nadere toelichting te voorzien. Deze leden vragen wat er verandert in de verhouding
tussen het stp en het proefverlof. Ook vragen zij of er tussen beide geen
verschillen bestaan. Ook vragen deze leden naar de praktische gevolgen van
het samenvoegen van deze regelingen. Graag verzekeren wij deze leden dat de
voorgestelde aanpassingen juist het gevolg zijn van het ontbreken van materiële
verschillen tussen de beide regelingen. Beide regelingen zijn er op gericht
een verantwoorde terugkeer van de jeugdige in de samenleving voor te bereiden.
Beide modaliteiten krijgen toepassing onder de verantwoordelijkheid van de
justitiële jeugdinrichting en worden toegepast binnen de duur van de
jeugddetentie of pij-maatregel. Procedureel zijn er wel verschillen aan te
duiden. Onder de huidige regeling kan een jeugdige geen verzoek tot deelname
aan een proefverlof indienen, uitsluitend een verzoek tot deelname aan een
stp. Omdat de voorgestelde regeling slecht één modaliteit kent
(stp) is het ook voor de jeugdige aan wie pij-maatregel is opgelegd –
en die voorheen slechts in aanmerking kwam voor proefverlof – voorbehouden
een verzoek tot deelname stp in te dienen.
 
 Deze leden vragen voorts naar de toepassing van het stp bij jeugdigen
in de fase van voorlopige hechtenis. Dit komt niet voor. Het is ook om deze
reden dat de toepassing van het stp bij jeugdigen in deze fase met het voorstel
wordt uitgesloten. Daarmee is niet gezegd dat jeugdigen die lange tijd in
voorlopige hechtenis hebben doorgebracht, geen belang zouden hebben bij een
verantwoorde terugkeer in de samenleving. Deze leden wijzen terecht op het
belang van resocialisatie ook in dit verband. Daarin is op verschillende wijzen
voorzien. Vaak legt de kinderrechter een jeugddetentie op van gelijke duur
als de voorlopige hechtenis. In dat geval wordt de tijd die in voorlopige
hechtenis is doorgebracht, op de opgelegde jeugddetentie in mindering gebracht.
Indien de rechter een jeugddetentie van langer dan drie maanden oplegt, neemt
deze jeugdige deel aan een stp. In de situatie dat aan de jeugdige een kortere
jeugddetentie wordt opgelegd, is het uitgangspunt van de regeling van nazorg,
dat alleen de rechter hierin kan voorzien. Daarover zijn met het openbaar
ministerie afspraken gemaakt, die er op neerkomen dat bij de jeugddetentie
in beginsel een voorwaardelijk deel zal worden gevorderd, dan wel dat naast
de jeugddetentie voorwaardelijk een andere jeugdsanctie wordt gevorderd. In
dat geval kan door middel van het stellen van bijzondere voorwaarden in de
noodzakelijke begeleiding van de jeugdige worden voorzien. Deelname aan het
stp is dan niet noodzakelijk. Tenslotte kan er ook in nazorg worden voorzien
door middel van het opleggen van de maatregel betreffende het gedrag van de
jeugdige, als bedoeld in artikel 77w. Indien deze maatregel gezamenlijk
met een jeugddetentie wordt opgelegd, dan voorziet het programma van deze
maatregel in ieder geval in begeleiding van de jeugdige bij een verantwoorde
terugkeer in de samenleving (artikel 4, tweede lid, Besluit gedragsbeïnvloeding
jeugdigen, Stb. 2008, 23). Slechts in die gevallen waarin de jeugdige na een
langdurig verblijf in voorlopige hechtenis zou worden vrijgesproken en onmiddellijk
in vrijheid wordt gesteld en wanneer de opgelegde jeugddetentie gelijk is
aan het voorarrest, is in een vorm van begeleiding niet voorzien.
 
 De leden van de fractie van de SP vragen naar de mogelijkheden om toezicht
te houden op de jeugdige in het geval de voorlopige hechtenis wordt geschorst.
Graag merken wij in dit verband op dat bij een schorsing van de voorlopige
hechtenis, de rechter in de regel bijzondere voorwaarden zal stellen. In dit
verband kan de jeugdreclassering opdragen ter zake van de naleving van deze
bijzondere voorwaarden de jeugdige hulp en steun te verlenen. Daarmee is in
het toezicht waarop deze leden doelen, reeds voorzien.
 8. De bestemming van de jeugdinrichting
 Wij zijn verheugd over de door de leden van SP-fractie uitgesproken waardering
voor de mogelijkheid de maatregel van tbs die aan een jeugdige wordt opgelegd
in een jeugdinrichting ten uitvoer te leggen. Deze leden vragen of dit een
bevoegdheid wordt van de rechter en of het de rechter is die gaat beoordelen
of dit het beste is voor de ontwikkeling van de jeugdige. Graag gaan wij op
deze vragen nader in. De beslissing tot plaatsing in een jeugdinrichting wordt
genomen door de selectiefunctionaris of, indien de rechter dit in het vonnis
of arrest tot uitdrukking brengt, door de rechter. Ingevolge het voorgestelde
artikel 8, eerste lid, onderdeel h, dienen zij zich daarbij te verlaten op
de ontwikkeling van de jeugdige. Het ligt in dit stelsel voor de hand aan
te nemen, dat de rechter een beslissing op dit punt van het vonnis of arrest
deel zal laten uitmaken. De rechter beslist immers reeds over de toepassing
van het volwassenenstrafrecht en in verband daarmee, over de noodzaak een
tbs-maatregel op te leggen.
 De rechter kan voor de toepassing van het volwassenenstrafrecht grond
vinden in de ernst van het begane feit, de persoonlijkheid van de dader of
de omstandigheden waaronder het feit is begaan (artikel 77b Sr). Dit komt
(hoogst) zelden voor. Ter illustratie merken wij op dat in 2007 in minder
dan 1,02% van de gevallen een minderjarige volgens het volwassenenstrafrecht
is berecht. Wij wijzen de leden in dit verband graag op de beantwoording van
de Kamervragen van de leden Dibi en Azough (GroenLinks), gesteld aan de minister
voor Jeugd en Gezin en van Justitie over de naleving van kinderrechten in
het strafrecht (Aanhangsel Handelingen II 2008/09, 1851). Hierin is tot uitdrukking
gebracht dat de selectiefunctionarissen van de Dienst Justitiële Inrichtingen
(gevangeniswezen en TBS) zelden een verzoek tot plaatsing van een minderjarige
krijgen, en dat er, op het moment van de beantwoording in het geheel geen
minderjarigen in een forensisch psychiatrisch centrum of TBS-kliniek verbleven.
Uit een inventarisatie die naar aanleiding van de vragen van deze leden werd
uitgevoerd bleek voorts dat er in de jaren 2006 en 2007 telkens één
tbs-maatregel met verpleging werd opgelegd aan een jeugdige met toepassing
van het volwassenenstrafrecht. In 2008 kwam dit niet voor.
 De achtergrond van het voorstel is dan ook niet gelegen in specifieke
ontwikkelingen in het aantal keren dat deze maatregel aan minderjarigen werd
opgelegd. De gedachte is dat indien een jeugdige, ondanks dat het volwassenenstrafrecht
werd toegepast, qua ontwikkeling beter zou kunnen passen in de omgeving van
een jeugdinrichting dan in die van een forensisch psychiatrisch centrum en
in dat geval tot zijn 21ste de behandeling in de jeugdinrichting ondergaat.
 
 Deze leden vragen wat op hoofdlijnen de verschillen zijn in behandeling
tussen jeugdigen met een pij-maatregel en volwassenen met een tbs-maatregel.
In het bijzonder vragen deze leden naar verschillen in behandelmethodieken
en contacturen. Graag beantwoorden wij deze vragen als volgt. De verschillen
in de behandeling tussen de pij-maatregel en de tbs-maatregel zijn minder
groot dan de overeenkomsten ten principale. Beide maatregelen richten zich
op het verminderen van het recidiverisico en gaan uit van een stoornis van
de geestesvermogens of gebrekkige ontwikkeling. Daarmee is de behandeling
op de persoon toegesneden. In zijn algemeenheid zijn enkele verschillen wel
aan te duiden. Binnen de tbs wordt het aangrijpingspunt vooral gevormd door
behandeling van de persoonlijkheidsstoornis of de psychotische stoornis. Ook
in de pij-maatregel worden deze stoornissen behandeld, maar is het ontwikkelingsperspectief
leidend. De (her)opvoeding van de jeugdige wordt hier als aangrijpingspunt
voor de behandeling genomen. In het verlengde daarvan zijn de normen voor
verblijf op de groep voor jeugdigen in het wetsvoorstel tenminste 8,5 uur
per dag (77 uur per week). Voor tbs-gestelden is in een minimum van vier uren
per dag voorzien. Noch voor de behandeling in het verband van de pij-maatregel,
noch voor de behandeling van tbs-gestelden is er een norm voor behandelcontacten
in engere zin.
 Een belangrijk verschil is voorts dat de pij-maatregel eindig is en de
tbs-maatregel niet zonder meer. Het gevolg is dat bij de tbs-behandeling het
ingeschatte risico leidend is voor het tempo waarin de resocialisatie vormgegeven
kan worden. Voor de behandeling in het verband van een pij-maatregel geldt
dat zonder meer rekening moet worden gehouden met de eindigheid. Voorkomen
moet worden dat de overgang naar vrijheid onvoorbereid zal komen. Tenslotte
geldt in verband met het voorgaande voor jeugdigen een norm voor onderwijstijd
van 1000 uren per jaar voor leerplichtige pij-ers. Deze onderwijsnorm is er
niet voor tbs-gestelden.
 
 De leden van de fractie van de SP, vragen of, indien de tbs-behandeling
in de jeugdinrichting wordt ondergaan, de behandeling in kwalitatief en kwantitatief
opzicht op orde is. Wij begrijpen deze vragen tegen de achtergrond van de
omstandigheid dat het behandelaanbod van jeugdinrichtingen uiteraard op jeugdigen
is georiënteerd. Deze programma’s zijn voor jeugdigen ontwikkeld.
Daarbij moet evenwel worden bedacht dat veel jeugdigen aan wie een pij-maatregel
werd opgelegd en die in de jeugdinrichting verblijven, inmiddels meerderjarig
zijn. Ook de ernst van delicten die tot oplegging van deze maatregel heeft
geleid is, in de gevallen dat het een maximaal verlengbare pij-maatregel betreft
en waarbij er sprake is van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis
van de geestesvermogens, vergelijkbaar met die van de delicten waarbij een
tbs-maatregel werd opgelegd. De behandeling is op deze kenmerken mede toegesneden.
Jeugdigen krijgen in de jeugdinrichting een op hun (mentale) leeftijd toegesneden
behandelaanbod. Dat is met de regeling ook beoogd. Dit zal niet anders zijn,
indien deze jeugdigen in de jeugdinrichting verblijven op grond van een tbs-maatregel.
Voor de gevallen waarin de behandelbehoefte heel specialistische interventies
vraagt en de jeugdinrichting daarin niet zou kunnen voorzien, wordt door de
jeugdinrichtingen samengewerkt met instellingen voor geestelijke gezondheidszorg
en forensisch psychiatrisch centra. Daarmee kan de aldaar aanwezige expertise
ook aan de behandeling van jeugdigen met een tbs-maatregel ten goede komen.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of de behandeling in de jeugdinrichting
van een jeugdige aan wie een tbs-maatregel is opgelegd, niet gevaarzettend
werkt naar de andere geplaatste jeugdigen. Wij verwachten dat hiervan geen
sprake zal zijn, nu bij de plaatsing uiteraard rekening zal worden gehouden
met een eventuele gevaarzetting. Zoals wij eerder in deze nota
aangaven, zijn deze jeugdigen in veel opzichten dezelfde als de jeugdigen
die langdurig in de jeugdinrichting verblijven op grond van een maximaal verlengde
pij-maatregel. Zij functioneren op een vergelijkbaar niveau en ook de behandeling
vertoont meer overeenkomsten dan verschillen. Daarbij wordt ernaar gestreefd
uiterlijk bij het bereiken van de leeftijd van 21 jaar, de jeugdige over te
plaatsen naar een instelling voor volwassenen.
 9. Toezicht op de justitiële jeugdinrichting
 Met genoegen hebben wij kennis genomen van de steun die de leden van de
CDA-fractie uitspreken voor dit onderdeel van het wetsvoorstel. Deze leden
wijzen in verband met het toezicht op de Motie Weekers en Cörüz
van 23 februari 2006 (Kamerstukken II 2005/06, 30 161, nr. 10) inzake
de taak van de Raad voor strafrechtstoepassing en jeugdbescherming (RSJ) in
relatie tot de lokale commissies van toezicht. Deze leden vragen wat de rol
van de RSJ in het kader van het nieuwe toezicht zal zijn en of de RSJ zijn
huidige adviserende taken blijft behouden. Voorts vragen deze leden naar de
verhouding van het externe toezicht tot het interne toezicht binnen de inrichting.
Op de uitvoering van deze motie is door de tweede ondergetekende ingegaan
in haar brief van 19 maart 2009 (Kamerstukken II, 2008/09, 24 587,
nr. 325). Zij heeft daarin aangegeven dat zij, ter uitvoering van de motie,
bij het faciliteren van de taken van commissies van toezicht, nauw samenwerkt
met de RSJ. De aanbevelingen van de Inspectie voor de Sanctietoepassing (ISt)
die bij de genoemde brief aan de Kamer werden aangeboden zien op de commissies
van toezicht bij alle sectoren die onder de Dienst Justitiële Inrichtingen
ressorteren. Daarmee hebben zij een bredere strekking dan de wijzigingen die
met het onderhavige voorstel in de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen
worden doorgevoerd. Met het voorliggende wetsvoorstel worden dan ook geen
wijzigingen voorgesteld in het toezicht door deze commissies of de advisering
door de RSJ. Evenmin wordt met dit voorstel beoogd wijzigingen door te voeren
in verhoudingen tussen het interne en externe toezicht. Voor zover de aanbevelingen
van de ISt zouden nopen tot aanpassingen in weten regelgeving, zullen deze
te zijner tijd in een afzonderlijk wetsvoorstel aan de Tweede Kamer worden
aangeboden.
 
 Deze leden stellen vast dat met het neerleggen van bevoegdheden van een
hoger naar lager niveau (ook) interne controle op de eigen huisregels van
belang is en vragen ons hierop in te gaan. Waar zij spreken over het neerleggen
van bevoegdheden op een lager niveau, nemen wij aan dat deze leden doelen
op de wijzigingen in het stelsel van voorbehouden beslissingen. Wij hechten
er aan te benadrukken dat ook deze wijzigingen er niet toe leiden dat de eindverantwoordelijkheid
voor deze beslissingen niet langer bij de directeur zou liggen. Met dit voorstel
komt hierin geen verandering. Het toezicht van de commissies van toezicht
strekt zich ook over deze beslissingen uit.
 
 Het voorgestelde artikel 7a beoogt te verduidelijken dat in verband met
het toezicht dat de Minister van Justitie houdt op de tenuitvoerlegging van
vrijheidsbenemende jeugdsancties de door hem aangewezen ambtenaren alle ter
zake dienende inlichtingen worden verstrekt, dat deze ambtenaren te allen
tijde toegang tot de inrichting hebben en dat aan deze ambtenaren inzage dient
te worden verschaft in de jeugdige betreffende stukken. Zoals deze leden terecht
constateren ziet de bepaling hierbij in het bijzonder op de ambtenaren van
de Dienst Justitiële Inrichtingen en de ambtenaren werkzaam bij de Inspectie
voor de Sanctietoepassing.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen hoe het algemene toezicht ingevuld
zal gaan worden. Zij vragen wat er gebeurt wanneer wordt vastgesteld dat effectiviteit
en kwaliteit van de behandeling van een inrichting tekortschieten en of er
dan snel ingegrepen kan worden door de ISt. Deze leden vragen of de Inspectie
daartoe instrumenten of maatregelen ter beschikking staan. In dit verband
merken wij graag op dat, zoals ook in het verband van de toepassing van de
time-outmaatregel in antwoord op de vragen van de leden van de CDA-fractie
is aangeven, dat de inspecties gezamenlijk toezicht houden op de justitiële
jeugdinrichtingen. De inspecties baseren het toezicht daarbij op een vastgestelde
set risico-indicatoren voor de jeugdzorg. De inspecties hebben zelf niet de
bevoegdheid om rechtstreeks in te grijpen. Zij brengen advies uit aan de bewindspersonen
dat als zwaarwegend wordt aangemerkt. Het voorliggende wetsvoorstel moge hiervan
getuigen. Zoals deze leden ook hebben geconstateerd, wordt om dit toezicht
te faciliteren, in het wetsvoorstel tot uitdrukking gebracht dat deze ambtenaren
te allen tijde toegang tot de inrichting hebben en dat aan deze ambtenaren
inzage dient te worden verschaft in alle relevante stukken. De Dienst Justitiële
Inrichtingen draagt zorg voor de implementatie van verbetermaatregelen die
naar aanleiding van de adviezen van deze inspecties worden genomen.
 
 De voorvallen ten aanzien waarvan er een actieve meldingsverplichting
voor de inrichting bestaat zijn opgesomd in artikel 2 van de Regeling melding
bijzondere voorvallen jeugdigen (Stcrt. 2001, 156), zo beantwoorden wij de
vraag van de leden van de SP-fractie. Het betreft: de ontvluchting van een
jeugdige, ernstige geweldsincidenten binnen of buiten de inrichting, ernstige
ordeverstoring, onnatuurlijke dood van een jeugdige en elk ander incident
in of buiten de inrichting van ernstige, politiek gevoelige of publiciteitsgevoelige
aard. De regeling ziet ook op suïcide, waarnaar deze leden vragen. Tot
bijzondere voorvallen waarvoor een meldingsplicht bestaat, behoren niet de
plaatsingen in isoleercellen. In de beginselenwet wordt dit begrip overigens
ook niet gehanteerd. Wel kent de wet als ordemaatregel de plaatsing in afzondering
en, als disciplinaire straf, de plaatsing in een strafcel. In antwoord op
de vraag van deze leden of de Kamer over deze kengetallen halfjaarlijks kan
worden geïnformeerd, verwijzen wij naar de toezegging die door de tweede
ondergetekende bij gelegenheid van het Algemeen Overleg verbetermaatregelen
in de justitiële jeugdinrichtingen, d.d. 1 november 2007 is gedaan
(Kamerstukken II 2007/08, 24 587 en 31 215, nr. 239). In dit verband
is toegezegd dat de Kamer, met het oog op de ambtelijke efficiency en de vermindering
van de administratieve lasten voor de sector, eenmaal per jaar uitgebreid
zal worden geïnformeerd over de voortgang van de verbetermaatregelen.
Indien bijzondere ontwikkelingen daartoe aanleiding geven dan zal de Kamer
daarvan uiteraard tussentijds op de hoogte worden gesteld. Daaronder kunnen
ook toe- of afnamen van de plaatsing in de hierboven genoemde afzonderings-
of strafcellen worden verstaan.
 10. Het optimaliseren van de tenuitvoerlegging
 Graag gaan wij op deze plaats in op de vragen die de leden van de SP-fractie
stellen bij de voorgestelde experimenteerbepaling. Deze leden spreken hun
waardering uit voor het voorstel de Kamers bij experimenten in voorkomende
gevallen te betrekken. Deze leden vragen in het bijzonder aandacht voor het
meerpersoonskamergebruik en stellen het niet wenselijk te vinden hiermee te
experimenteren. Deze leden vragen naar het nut van een dergelijke proef en
vragen of er aanwijzingen bestaan dat dit opvoedkundig in het belang van de
jeugdige zou kunnen zijn. Ook vragen deze leden of de achtergrond van dit
onderdeel van de experimenteerbepaling is gelegen in een voorgenomen bezuiniging.
Van het laatste is geen sprake. Wij begrijpen deze vraag tegen de achtergrond
van de omstandigheid dat een eerder experiment met meerpersoonskamerbebruik
voortvloeide uit de financiële taakstelling in het jaar 2004. Naar aanleiding
daarvan is in drie jeugdinrichtingen tussen 2005 en 2006 met meerpersoonskamergebruik
geëxperimenteerd. Het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW)
heeft deze pilots geëvalueerd. Bij brief van 18 september 2006 heeft
de toenmalige minister van Justitie naar aanleiding daarvan aangegeven geen
aanleiding te zien het meerpersoonskamergebruik voort te zetten (Kamerstukken
II, 2005/06, 29 815 24 587, nr. 86). Deze pilots zijn toen beëindigd.
In zijn brief van 1 mei 2007 heeft de eerste ondergetekende aangegeven
dat sinds het eindigen van de deze pilots de situatie onveranderd is en dat
er geen initiatieven zijn voor experimenten daarmee (Kamerstukken II 2006/07
29 815, 24 587, nr. 103). Nog steeds bestaan er geen aanwijzingen
dat het meerpersoonskamergebruik in het belang van de jeugdige zou kunnen
zijn en ook thans zijn er geen initiatieven om daarin alsnog te voorzien.
Voor de toekomst moet dit echter niet worden uitgesloten. In dat geval, en
daarin is een deel van de toegevoegde waarde van de voorgestelde bepaling
gelegen, worden de Staten-Generaal hierbij betrokken door middel van de voorhangprocedure
bij de algemene maatregel van bestuur waarin een dergelijk experiment wordt
geregeld. Het antwoord op de vraag van deze leden naar het element van vrijwilligheid
en waarom dit met de voorgestelde regeling niet behouden blijft, luidt als
volgt. In de huidige situatie, kunnen in het geval een specifieke wettelijke
basis ontbreekt, experimenten slechts op basis van vrijwilligheid plaatsvinden.
Met de voorgestelde artikelen 80a en 80b voorzien wij juist in een alternatief
hiervoor. Indien uitsluitend op basis van vrijwilligheid nieuwe ontwikkelingen
zouden worden beproefd dan zou dit de voorgestelde bepalingen overbodig maken.
De gedachte die aan dit onderdeel van het voorstel ten grondslag ligt, is
dat jeugdigen die niet op basis van vrijwilligheid aan een pilot zouden deelnemen,
anders daarop reageren dan jeugdigen die dit wel vrijwillig doen. Een pilot
op grond van de voorgestelde experimenteerbepaling, beoogt dit in voorkomende
gevallen juist inzichtelijk te maken. Ten behoeve van de vormgeving van een
definitieve wettelijke regeling is het belangrijk te weten op welke wijze
een jeugdige die niet op basis van vrijwilligheid aan het experiment deelneemt,
daar op reageert. Wij merken in dit verband dan ook graag op dat een experiment
uiteraard op basis van vrijwilligheid kan beginnen. Indien de voortzetting
op basis van een tijdelijke algemene maatregel van bestuur plaatsvindt, worden
de Kamers daarbij betrokken en zal ook de noodzaak van de tijdelijke afwijking
van de beginselenwet daarbij worden aangegeven.
 11. De kind bij ouderplaatsing
 De leden van de VVD-fractie vragen welke eisen de buiten de jeugdinrichting
gelegen plaatsen voor de verzorging van een kind door een jeugdige moeder
dienen te voldoen. Ook vernemen deze leden graag van de regering of bij de
indeling bij een bepaalde locatie ook rekening gehouden moet worden met de
leeftijd van de jeugdige en het gepleegde delict. In antwoord op deze vragen,
merken wij allereerst op dat het slechts zelden voorkomt dat een jeugdige
die in een jeugdinrichting verblijft, zwanger is. Ook dan echter doet zich
gevoelen dat niet elke jeugdinrichting in voldoende mate is toegerust voor
het verblijf van kinderen van jeugdigen. Bij de sector jeugd van de Dienst
Justitiële Inrichtingen is het beleid dat bij zwangerschappen de jeugdige
tot zes maanden in een jeugdinrichting kan verblijven. Daarna kan de inrichting
de veiligheid van de moeder en de ongeboren vrucht niet meer waarborgen. De
jeugdige zal dan worden overgeplaatst. Naast penitentiaire inrichtingen voor
volwassenen, kan een dergelijke overplaatsing ook naar een plaats buiten de
justitiële setting geschieden. De eisen waaraan een dergelijke plaats
dient te voldoen, vindt ingevolge het voorgestelde artikel 11 plaats in een nadere regeling. Wij merken in dit verband op dat een dergelijke
plaats vanzelfsprekend zal moeten voldoen aan de eis dat deze voldoende veiligheid
biedt, zowel aan de jeugdige en het kind als aan de samenleving.
 12. Regeling bezoektijden
 Wij hebben met genoegen kennis genomen van de door de leden van de CDA-fractie
uitgesproken waardering voor de flexibilisering van de regeling inzake de
bezoektijden. Inderdaad wordt daarmee beoogd meer recht te doen aan de specifieke
omstandigheden van de ouders van de jeugdige die veelal niet altijd in de
gelegenheid zullen zijn door de week hun zoon of dochter in de jeugdinrichting
te ontmoeten. In het voorgestelde artikel 43 wordt derhalve wettelijk verankerd
dat ouders de jeugdigen ook in het weekeinde kunnen bezoeken.
 
 Deze leden vragen welke omstandigheden ertoe leiden dat niet in alle jeugdinrichtingen
bezoek tijdens het weekeinde mogelijk is, of de voorgestelde regeling dit
knelpunten wegneemt en of dit gepaard zal gaan met extra personele belasting
en kosten in het weekeinde. Graag beantwoorden wij de vragen van deze leden
als volgt. De huidige wettelijke regeling schrijft niet meer voor dan dat
de jeugdige recht heeft op tenminste één uur bezoek per week.
In de meeste jeugdinrichtingen wordt dit minimum ook gehanteerd. Daarbij zijn
de jeugdinrichtingen flexibel in de momenten waarop het bezoek kan worden
ontvangen. Een voorbeeld in dit verband is dat het bezoek op woensdagmiddag
gedurende vier uren kan plaatsvinden. De huidige regeling laat evenwel eveneens
toe dat het bezoek in de week wordt geconcentreerd en dat in het weekeinde
bezoek niet wordt toegestaan. In sommige inrichtingen wordt hier, gezien de
noodzakelijke inzet van personeel voor bezoekbegeleiding, dan ook voor gekozen.
Wij achten dit onwenselijk en hebben dit als knelpunt geduid. Met het wetsvoorstel
wordt verankerd dat de ouders de jeugdige ook in de weekeinden kunnen bezoeken.
Naar onze verwachting leidt dit niet tot noemenswaardige extra kosten, aangezien
ook indien dit bezoek in de weekeinden zal plaatsvinden, dit ten hoogste een
uur zal behoeven te duren.
 
 De constatering van deze leden dat het mogelijk is op dit punt nadere
regels te stellen, is een juiste. Met de nadere regels wordt in dit verband
in het bijzonder gedoeld op de huisregels, waarvoor de Minister van Justitie
een model kan vaststellen. De directeur van de jeugdinrichting stelt zijn
huisregels met inachtneming van dit model vast. Naar verwachting kunnen wij
thans overigens met de voorgestelde wettelijke bepaling volstaan. De voorgestelde
bezoekregeling zal slechts gevolgen hebben voor het dagprogramma van de inrichtingen
die momenteel in het weekend nog geen bezoek toestaan. Voor het geval toekomstige
ontwikkelingen aanleiding geven tot een aanpassing of aanscherping van de
nadere bezoekregels, dan kan daarin worden voorzien.
 
 De leden van de SP-fractie vragen of een verruiming van het huidige recht
van minimaal een uur bezoek per week niet wenselijk zou is, ook al betreft
het een minimumnorm. Deze leden vragen voorts hoeveel inrichtingen slechts
dit minimum bieden. Graag beantwoorden wij de vragen van deze leden als volgt.
Zoals wij hierboven in antwoord op de vragen van de leden van de CDA-fractie
tot uitdrukking hebben gebracht, hanteren de meeste jeugdinrichtingen het
minimum van één uur, maar zijn zij flexibel in de momenten waarop
het bezoek kan worden ontvangen. Daarbij blijkt het volgens de jeugdinrichtingen
vrijwel altijd mogelijk dat een jeugdige in overleg met de groepsleiding op
een ander moment bezoek kan ontvangen dan op het vaste bezoekmoment, zoals
in het dagprogramma is voorzien. Hiervoor worden dus afspraken
met het bezoek en de jeugdinrichting gemaakt. Voor een verhoging van het vastgestelde
minimum op het niveau van de beginselenwet, zien wij derhalve geen aanleiding.
Evenmin zien wij aanleiding het weekendbezoek zodanig vorm te geven dat daarmee
een reguliere, standaard bezoekmogelijkheid voor ouders, en eventuele broers
en zussen ontstaat, zoals deze leden voorstellen. Ten aanzien van de ouders
geldt dat wij het weekendbezoek willen verzekeren nu wij voorstellen ook de
rol van de ouders bij de opvoeding van de jeugdige nader vorm te geven. Daarbij
achten wij het wenselijk de beoordeling of in voorkomende gevallen ook broers
of zussen tot de inrichting worden toegelaten, bij voortduring af te laten
hangen van de directeur van de inrichting. Deze beoordeelt of orde en veiligheid
binnen de inrichting dit bezoek toelaten.
 13. Informatieplicht bij straffen
 De leden van de PvdA-fractie constateren dat indien zwaarwegende belangen
van de jeugdige zich hiertegen verzetten, geen mededelingen over de disciplinaire
maatregelen zullen worden gedaan aan de ouders of verzorgers. Deze leden zien
graag een verdere uitwerking van de redenen waarom ouders niet op de hoogte
worden gesteld en er wordt afgezien van deze informatieplicht. Deze leden
wijzen in dit verband er op dat in het kader van het terugdringen van recidive
het belangrijk is dat ouders nauw betrokken blijven bij de opvoeding van hun
kind. Graag gaan wij hierop in. Daarbij betrekken wij eveneens de vragen van
de leden van de fractie van de SP. Zij vragen of het altijd in het belang
van het kind is om van de oplegging van een disciplinaire straf melding te
maken bij de ouders.
 Uitgangspunt is, zoals deze leden terecht constateren, dat de ouders van
de oplegging van disciplinaire maatregelen op de hoogte worden gehouden. Naar
verwachting zal dit kunnen bijdragen aan de opvoeding door de ouders, wanneer
de jeugdige de inrichting weer verlaat. Dit geldt helaas niet altijd. Er zijn
ook gezinnen met ouders die niet de emotionele draagkracht hebben om met een
dergelijke mededeling om te gaan. Het kan daarbij ook gaan om ouders die te
kennen hebben gegeven geen rol te willen of kunnen spelen bij de wijze waarop
de invulling van het verblijf in de jeugdinrichting inhoud krijgt. In een
dergelijk geval is het melden onwenselijk. Bij dit voorbeeld kunnen de leden
in het bijzonder ook denken aan jeugdigen die al langere tijd geen contact
met hun ouders hebben. Daarbij zou de melding een wellicht nog te herstellen
contactbreuk in de weg kunnen staan. Ook kan het voorkomen dat de ouders zijn
ontzet uit de ouderlijke macht. In deze gevallen kan mededeling achterwege
blijven, omdat zwaarwegende belangen van de jeugdige zich tegen het doen van
de mededeling verzetten. Indien een jeugdige meerderjarig is, kan hij bovendien
aangeven melding aan zijn ouders niet op prijs te stellen.
 
 Verheugd hebben wij kennis genomen van de op deze plaats door de leden
van de SP-fractie uitgesproken waardering voor het betrekken van de ouders
gedurende de tijd in jeugddetentie. Deze leden vragen of het niet denkbaar
is dat in bepaalde gevallen het behoud van een goede band tussen kind en behandelaar
belangrijker is, dan het melden aan de ouders en zij vragen of het niet een
bevoegdheid van de behandelaar zou moeten zijn om melding te maken van disciplinaire
straffen aan de ouders. Wij kunnen het belang van een goede band tussen de
behandelaar en de jeugdige uiteraard beamen. Met het oog op deze relatie achten
wij het echter niet wenselijk de afweging of er al dan niet aan de ouders
melding wordt gemaakt van het opleggen van een disciplinaire straf, bij de
behandelaar te leggen. Enkel de directeur heeft de bevoegdheid tot disciplinaire
bestraffing. Het ligt naar onze mening voor de hand om de directeur de afweging te laten maken of daarvan mededeling aan de ouders wordt
gedaan. Indien hij daartoe beslist, wordt de relatie tussen de behandelaar
en de jeugdige daardoor niet geschaad.
 Aanleiding om de beoordeling of melding aan de ouders zal worden gedaan
over te laten aan de behandelaar, zien wij daarom niet.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen waarom bij een jeugdige van 18 jaar
in een justitiële jeugdinrichting toestemming gevraagd moet worden voor
het doen van mededelingen aan de ouders bij het opleggen van disciplinaire
straffen. Zij stellen van mening te zijn dat wanneer deze jeugdigen de leeftijd
van achttien jaren hebben bereikt, zij volwassen zijn en in vol verstand kunnen
beslissen over het al dan niet inzicht verlenen aan de ouders, ze niet in
een jeugdinrichting thuis horen maar, naar wij deze leden begrijpen, in een
inrichting voor volwassenen. Wij herkennen iets van de door deze leden gevoelde
spanning. Wij kennen aan de ene kant rechtsgevolgen toe aan het bereiken van
de leeftijd van achttien jaren, waarmee het ouderlijk gezag ophoudt. Aan de
andere kant achten wij de ontwikkeling van de jeugdige leidend en laten wij
het uiteindelijk aan de rechter over om gelet op die ontwikkeling een sanctie
op te leggen die in de jeugdinrichting ten uitvoer zal worden gelegd. Met
beide gedachten willen wij niet breken. Indien de jeugdige minderjarig is,
zien wij reden voor betrokkenheid van ouders. Bij de jeugdige die meerderjarig
is, wordt de keuze hierover aan de jeugdige gelaten, nu het ouderlijk gezag
met het bereiken van de leeftijd van achttien jaren eindigt.
 14. Nachtdetentie
 Wij hebben met genoegen kennis genomen van de door de leden van de SP-fractie
geuite steun voor een wettelijke basis van nachtdetentie in de fase van de
voorlopige hechtenis. Deze leden signaleren in onze ogen terecht dat daarmee
een mogelijkheid is behouden om werk, stage of opleidingsplek te behouden.
Dit is juist wat met de regeling wordt beoogd. Naar wij verwachten kan met
dit voorstel de nachtdetentie, waarvan de leden terecht veronderstellen dat
deze slechts op beperkte schaal wordt toegepast, aanzienlijk worden uitgebreid.
Hieraan draagt bij dat de rechter ingevolge het voorgestelde artikel 493 Sv
kan bepalen dat de nachtdetentie in een justitiële jeugdinrichting ten
uitvoer zal worden gelegd. Voorheen bestond hierover geen duidelijkheid. Met
de aanwijzing van de jeugdinrichtingen is ook een landelijk dekkend geheel
van plaatsen ontstaan, waar de nachtdetentie kan worden ten uitvoer gelegd.
 
 Voorts vragen deze leden aandacht voor de doelgroep. Deze leden stellen
de indruk te hebben dat momenteel nachtdetentie alleen wordt aangeboden aan
jeugdigen met wie het relatief goed gaat op school. Ook jeugdigen met meer
problemen zouden voor nachtdetentie in aanmerking moeten kunnen komen, zo
begrijpen wij deze leden. Wij menen dat de bredere toepasbaarheid zeker er
aan zal bijdragen dat meer jeugdigen nachtdetentie zullen ondergaan. Wie tot
deze doelgroep behoort, hangt af van de concrete omstandigheden waarover de
rechter heeft te beslissen. Beoogd wordt een onwenselijke onderbreking van
een schoolcarrière, stage of opleidingsplek te voorkomen. Dit is geen
in de wet opgesomde lijst van omstandigheden waarbij van nachtdetentie sprake
kan zijn, maar het biedt inzicht in de situaties waaraan gedacht kan worden.
De rechter heeft een extra mogelijkheid om te voorkomen dat de jeugdige die
wordt verdacht van een strafbaar feit, de aansluiting met de samenleving verliest.
Ook indien een bredere hulpvraag speelt, heeft de rechter voldoende mogelijkheden
daarin te voorzien. Reeds in deze fase kan bij een schorsing van de voorlopige
hechtenis immers met een ambulante begeleiding een aanvang worden genomen
of kan de jeugdige in aanmerking komen voor geïndiceerde
jeugdzorg. Het Besluit gedragsbeïnvloeding jeugdigen voorziet hierin.
 
 Met het benoemen van deze achtergrond van dit wetsvoorstel, raken wij
ook aan het antwoord op de vraag van deze leden waarom slechts wordt vastgehouden
aan de jeugdigen in voorlopige hechtenis. Het voorstel gaat uit van de gedachte
dat nachtdetentie in deze situatie wezenlijk bijdraagt aan het behouden van
aansluiting bij de samenleving. Dit kan niet worden gezegd van de fase aan
het einde van de straf, waarnaar deze leden vragen. In deze gevallen, waarin
een jeugddetentie van langere duur of een pij-maatregel is opgelegd, zal opnieuw
aansluiting met de samenleving moeten worden gevonden. Daartoe is voorzien
in de deelname aan het stp en de verplichte begeleiding in het kader van de
nazorg. Zouden wij daarnaast in deze fase voorzien in nachtdetentie, dan zou
dit de regeling overcompleet maken. Soortgelijke opmerkingen treffen het in
nachtdetentie voorzien als hoofdstraf, waarnaar deze leden vragen. Met de
recente invoering van de gedragsbeïnvloedende maatregel in het jeugdstrafrecht
heeft het jeugdstrafrecht aanzienlijke wijzigingen ondergaan. Hierin komt
de gedachte dat vrijheidsbenemende sancties ultimum remedium zijn maximaal
tot uitdrukking. Met het brede pallet aan zowel vrijheidsbenemende als vrijheidsbeperkende
jeugdsancties verwachten wij niet dat de nachtdetentie als afzonderlijke hoofdstraf
daaraan thans veel zal kunnen bijdragen.
 15. Nazorg in een verplicht kader
 Verheugd zijn wij over de door de leden van de SP-fractie geuite steun
over het onderdeel van dit wetsvoorstel waarmee in verplichte nazorg voor
jeugdigen is voorzien. Terecht leggen deze leden het verband met de aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer waaruit deze voorstellen voortvloeien. Deze leden
erkennen het belang de gemeenten hierbij te betrekken en vragen naar de taken
van de gemeente en afspraken die met de gemeenten over de nazorg worden gemaakt.
Wij gaan hierop graag in het navolgende in en betrekken daarbij de vragen
van de leden van de fractie van de VVD. Wij onderschrijven uiteraard de opmerking
van de leden van VVD-fractie dat voorkomen moet worden dat de nazorg een formele
termijn is, zonder dat daadwerkelijk hulp geboden wordt. Vanzelfsprekend is
er naast het verplichte kader, ook in begeleiding en hulp voorzien. In de
organisatie hiervan is de zogenoemde trajectbenadering leidend. Deze wordt
sinds 1 april 2009 overal in Nederland toegepast. De in deze trajectbenadering
betrokken instanties beoordelen gezamenlijk de risico’s van de jeugdige
op de verschillende leefgebieden en stellen gezamenlijk de doelen vast die
ze door gezamenlijke inspanning in het totale nazorgtraject willen bereiken.
Concreet krijgt dit vorm in het zogenaamde «trajectberaad» dat
binnen drie weken na binnenkomst van de jeugdige in de jeugdinrichting wordt
gehouden in of nabij de woonplaats van de jeugdige. De gemeente ontvangt een
uitnodiging om aan het trajectberaad deel te nemen. Het nazorgtraject neemt
daarmee al een aanvang vanaf de eerste weken in de jeugdinrichting en kan,
op vrijwillige basis, zelfs doorlopen tot na het eindigen van de justitiële
titel.
 
 Bij de nazorg zijn, dit in antwoord op de vragen van de leden van de fractie
van de VVD, allereerst betrokken de raad voor de kinderbescherming en de jeugdinrichting.
De raad voor de kinderbescherming heeft in de trajectbenadering de procesverantwoordelijkheid.
De raad is verantwoordelijk voor de agendering van alle jongeren die een jeugdinrichtingen
zijn binnengekomen op de trajectberaden, nodigt de partijen uit, verspreidt
de beschikbare informatie over die jongeren, zorgt ervoor dat de juiste afspraken
worden gemaakt en acties worden uitgezet en ziet er op toe dat de afspraken
worden nagekomen. Na het verblijf in de jeugdinrichting ligt
de uitvoerende verantwoordelijkheid bij de jeugdreclassering. Dat geldt zolang
er een justitiële titel bestaat of zolang de jeugdreclassering van de
raad voor de kinderbescherming opdracht heeft te voorzien in ambulante begeleiding
van de jeugdige. Indien de jeugdige op het moment van verlaten van de jeugdinrichting
inmiddels 18 jaar is geworden, vervult de volwassenenreclassering deze begeleidende
rol. De gemeenten worden intensief bij het bieden van nazorg betrokken. Hiertoe
is in 2007 het «Verantwoordelijkheidkader nazorg jeugd» vastgesteld,
dat in nauw overleg met de VNG tot stand is gekomen. De gemeenten zijn betrokken
vanuit hun reguliere taak zorg te dragen voor hun burgers op het gebied van
onderwijs, werk en inkomen, huisvesting, ondersteuning en participatie. Het
gaat hierbij dus om de verstrekking van algemene voorzieningen. Omdat er van
de reguliere taken van de gemeenten wordt uitgegaan, dit in antwoord op de
vragen van de SP, wordt ook voorkomen dat er conflicten over financiën
ontstaan. Er is slechts sprake van de reguliere financiering via het Gemeentefonds,
dan wel via bestaande doeluitkeringen.
 De gemeenten tonen zich, zo blijkt ook nu in de praktijk, in grote mate
verantwoordelijk voor de jeugdigen. Dat geldt ook in het kader van het veiligheidsbeleid.
Het bieden van een structuur, waarin de gemeenten samen met de ketenpartners
van Justitie tot afstemming over het nazorgtraject kunnen komen, is door veel
gemeenten als zeer waardevol ervaren. Vanaf de start van de uitrol van de
overlegstructuur in de trajectberaden is er dan ook sprake geweest van steeds
een toenemende participatie van gemeenten. In het verantwoordelijkheidskader
is vastgelegd dat de gemeenten in het kader van nazorg geen specifieke taak
hebben, maar, zoals gezegd, hun reguliere taak op de gebieden onderwijs, werk
en inkomen, huisvesting, ondersteuning en participatie uitvoeren. Het toezicht
op de naleving van de taken en verantwoordelijkheden van de gemeente, waarnaar
de leden van de fractie van de SP vragen, ligt uiteraard bij de gemeenteraad.
De raad voor de kinderbescherming kan, als voorzitter van het trajectberaad,
de gemeente aanspreken in het geval van het niet naleven van gemaakte afspraken
ten aanzien van een individuele jeugdige.
 Op het gebied van de nazorg aan volwassenen, waarnaar de leden van de
SP-fractie vragen, is belangrijke vooruitgang geboekt met de recente totstandkoming
en ondertekening van het «Samenwerkingmodel Nazorg volwassen (ex-)gedetineerden».
Het samenwerkingsmodel vloeit voort uit het Bestuursakkoord tussen het Rijk
en VNG, «Samen aan de Slag» in 2007 en wordt in 2010 landelijk
geïmplementeerd.
 
 De aan het woord zijnde leden vragen wat nu precies het onderscheid is
tussen jeugdigen die langer dan drie maanden in jeugddetentie zitten, en jeugdigen
die korter zitten. Zij vragen hoe de nazorg voor korter gestraften wordt gegarandeerd.
Deze leden leggen hier terecht het verband met de bijzondere voorwaarden die
de rechter kan stellen. Voor jeugdigen die langer dan drie maanden jeugddetentie
in de inrichting ondergaan, wordt in nazorg voorzien door middel van een scholings-
en trainingsprogramma (stp). De spreekwoordelijke knip is bij drie maanden
gelegd, om te verzekeren dat een stp in deze gevallen deugdelijk kan worden
voorbereid. Voor jeugddetentie die voor korter dan drie maanden is opgelegd,
is met het openbaar ministerie afgesproken dat in deze zaken in beginsel een
deels voorwaardelijke straf wordt gevorderd. Door middel van het stellen van
voorwaarden wordt dan in nazorg voorzien. Waar deze leden vragen of de rechter
altijd dergelijke voorwaarden stelt, verwijzen deze leden graag naar het in
de inleiding genoemde onderzoek van de DSP groep.
 
 Deze leden vragen welke sancties mogelijk zijn ten aanzien van de jeugdige
die zich na een pij-maatregel niet aan de voorwaarden houdt. Hiertoe is voorzien in de mogelijkheid van terugplaatsing in de inrichting.
Een dergelijke terugplaatsing biedt naar onze stellige overtuiging een«voldoende
stok achter deur» om te voorkomen dat de jeugdige zich niet aan de in
het verband van de nazorg te stellen voorwaarden zal houden. Dit kan worden
vergeleken met de voorwaardelijke jeugddetentie. Daar geldt dat, slechts indien
de jeugdige zich niet aan de voorwaarden houdt, hij de jeugddetentie zal ondergaan.
Andere sancties, waarnaar deze leden vragen, hebben wij in dit verband dan
ook niet overwogen. Wij benadrukken daarbij dat aan een terugplaatsing ook
iets vooraf gaat. Voordat daartoe wordt besloten, zal de rechter beslissen
over een verlenging van de verplichte begeleiding. De rechter doet dit voor
de eerste keer nadat tussen de drie en zes maanden van de verplichte nazorgperiode
zijn verstreken. De rechter kan daarbij ook de voorwaarden aanpassen of wijzigingen
doorvoeren in de begeleiding. Uiteindelijk kan de rechter de begeleiding tot
in totaal twee jaren laten duren. Eerst daarna komt de terugplaatsing in beeld.
Het is ook om deze reden dat wij hebben aangegeven dat een terugplaatsing
het minst wenselijke scenario is: de verplichte begeleiding komt ten einde
kennelijk zonder dat deze het gewenste effect heeft gesorteerd. Tegelijkertijd
moeten wij erkennen dat de justitiële bemoeienis, zeker waar het jeugdigen
betreft, eindig is.
 
 Overigens hebben wij aanleiding gezien de voorgestelde regeling op dit
onderdeel nader te verduidelijken. Bij nota van wijziging wordt voorgesteld
om, voor wat betreft de voorwaarden die de rechter bij zijn periodieke toets
kan stellen, aansluiting te zoeken bij de bijzondere voorwaarden die rechter
kan stellen in het verband van de voorwaardelijke veroordeling. Van de geboden
gelegenheid wordt gebruik gemaakt, de nazorgregeling voor jeugdigen met een
pij-maatregel, op enkele onderdelen nader te verhelderen.
 16. Financiële gevolgen van het wetsvoorstel
 De leden van de VVD-fractie lezen in de memorie van toelichting dat ten
aanzien van de verbetermaatregelen en de voorstellen tot aanpassing van deze
beginselenwet die ter uitvoering hiervan strekken, geldt dat de middelen daartoe
binnen de begroting van het Ministerie van Justitie zijn gevonden. In antwoord
op de vraag van deze leden waar precies deze middelen zijn gevonden, merken
wij op dat, voor zover de onderdelen van dit wetsvoorstel strekken ter uitvoering
van de verbetermaatregelen, die zijn aangekondigd naar aanleiding van het
verschijnen van de rapporten van de gezamenlijke inspecties en de Algemene
Rekenkamer, de dekking voortvloeit uit de gelden die voor het realiseren van
deze verbetermaatregel zijn vrijgemaakt. Wij verwijzen de leden hiertoe graag
naar de brief van de tweede ondergetekende van 8 mei 2008 (Kamerstukken
II 2007/08, 24 587 en 28 741, nr. 279) die de dekking van deze verbetermaatregelen
als onderwerp heeft.
 
 De constatering van deze leden dat wij van de flexibilisering van het
aantal uren geen verhoogde kosten verwachten, is juist. Deze leden wijzen
er op dat er als er meer op zondagen gewerkt zal worden, op zondag meer loon
wordt uitbetaald dan op andere dagen. Ook deze constatering is juist. Wij
verwachten evenwel niet dat er op zondagen aanzienlijk meer gewerkt zal worden.
Naar onze verwachting zal de flexibilisering van de urennorm niet tot wezenlijke
aanpassingen van het dagprogramma leiden.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 Artikel II
 De leden van de VVD-fractie vragen of de periode waarin de pij-maatregel
voorwaardelijk beëindigd is in verband met de verplichte nazorg, af zal
worden getrokken van de maximale duur waarin de jeugdige weer in een inrichting
geplaatst zal of kan worden. De regeling voorziet hierin niet, aangezien de
maximale duur van de verplichte begeleiding, de maximale duur van de terugplaatsing
kan overstijgen. Wel zal de rechter bij het bepalen van de duur van terugplaatsing
hiermee rekening kunnen houden.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 De staatssecretaris van Justitie,
 N. Albayrak