Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid; Brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31288, nr. 21

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31288 nr. 21

11-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingHet huidige accreditatiestelselAccreditatie vanaf 2010Het procesOndertekeningLichaamFocus op kwaliteit: Vernieuwing van accreditatie in het
hoger onderwijs1. Inleiding2. Goed hoger onderwijs vraagt om goed bestuur en
goed toezichtGoed hoger onderwijs......vraagt om goed bestuur en om duidelijke verantwoordelijkheden......en goed toezicht.3. De tweede ronde van accreditatiea. Externe onafhankelijke beoordeling van de kwaliteit
van het onderwijs is noodzakelijk.b. De administratieve lasten worden verminderd.c. De instellingen garanderen de regelmatige onafhankelijke
beoordeling van opleidingen onder toezicht van de accreditatieorganisatie.d. Meer kwaliteit.e. Kwaliteitszorg dient «op maat» te
worden uitgevoerd: licht waar dat kan, zwaar waar dat moet.f. Het nieuwe stelsel moet internationaal geaccepteerd
worden.4. Schets van een nieuw accreditatiesysteem.Accreditatie van opleidingenInstellingsauditKwaliteitszorg op maat in de praktijkVerdiend vertrouwenAccreditatieregime zonder positieve instellingsaudit6. Rol studenten en het werkveld7. Geïntegreerd toezicht8. Vervolgstappen en planning
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 31288, nr. 21 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 31288, nr. 21 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31288Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 288Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid28 879Doelmatigheid onderwijsaanbod en accreditatiekaders Hoger Onderwijsnr. 21BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 februari 2008De hoofdlijnen van het nieuwe accreditatiestelsel zijn u bekend van de
Strategische Agenda hoger onderwijs-, onderzoek- en wetenschapsbeleid die
in november 2007 aan u is aangeboden1. Zoals daarin
aangekondigd stuur ik u hierbij een notitie waarin mijn voorstel ten aanzien
van de «tweede accreditatieronde» verder is uitgewerkt. Tevens
bied ik u het rapport aan2 van de internationale
Review committee die in 2007 het functioneren van de NVAO in het licht van
Europese afspraken over externe kwaliteitszorg heeft beoordeeld. De Review
committee constateert dat de NVAO uitstekend functioneert conform de Europese
richtlijnen en doet daarbij een aantal observaties en aanbevelingen die aansluiten
bij het voorstel voor de tweede accreditatieronde. De beleidsreactie die gezamenlijk
met Vlaanderen is opgesteld voeg ik daarbij2.Met deze brief licht ik het voorstel voor de «tweede accreditatie
ronde» graag kort toe.InleidingIn 2002 werd een accreditatiestelsel geïntroduceerd voor het hoger
onderwijs. Het stelsel functioneert goed. Wel kwamen er na verloop van tijd
kritische geluiden over de werking van het systeem. Bestuurders, maar vooral
ook docenten ervaren een hoge administratieve last en weinig «incentive»
om de kwaliteit te verbeteren. Tegelijkertijd zijn klachten over de kwaliteit
van het hoger onderwijs niet altijd terug te vinden in de uitkomsten van de
accreditaties.De noodzaak van externe, onafhankelijke en periodieke borging van de kwaliteit
van het hoger onderwijs staat voor niemand ter discussie. Dat de NVAO als
Nederlands – Vlaams kwaliteitszorgagentschap wat dat betreft uitstekend
werk verricht, blijkt wel uit de bijgevoegde external review en de beleidsreactie
daarop.Wél zijn overheid, NVAO en alle belanghebbenden het erover eens
dat op basis van bovenstaande constateringen na de eerste accreditatieronde
forse aanpassingen van het systeem noodzakelijk zijn.Het huidige accreditatiestelselHet huidige accreditatiestelsel zit – in het kort – als volgt
in elkaar. Een opleiding wordt beoordeeld door een Visiterende en Beoordelende
Instantie (VBI). In Nederland is er sprake van een marktsituatie waarin verschillende
VBI’s actief zijn. De NVAO heeft een protocol opgesteld en hanteert
een advieslijst met VBI’s die aan dat protocol voldoen. De VBI stelt
een rapport op over de kwaliteit van de opleiding, waarbij het accreditatiekader
van de NVAO aangeeft welke facetten moeten worden geadresseerd. De NVAO bestudeert
het rapport en accrediteert vervolgens al dan niet de opleiding voor een periode
van zes jaar. Een opleiding die niet geaccrediteerd is ontvangt geen bekostiging
en mag geen studenten inschrijven.Het stelsel heeft, zoals aangegeven, een aantal nadelen:– Voor iedere opleiding moet opnieuw de kwaliteit van een reeks
facetten worden aangetoond die voor een (groot) deel randvoorwaardelijk zijn
en bovendien (ook) op het niveau van de instelling worden georganiseerd. Dat
brengt onnodige bureaucratie met zich mee.– Een negatief oordeel van de NVAO heeft dusdanig grote gevolgen,
dat strategisch gedrag ontstaat om te voorkomen dat er geen accreditatie wordt
verleend.– Om die reden worden verbetersuggesties van VBI’s vaak niet
zichtbaar gemaakt voor de NVAO, of blijven helemaal achterwege.– Accreditatie gaat alleen over basiskwaliteit en laat geen nuances
zien.– De NVAO heeft geen mogelijkheid om terug te komen op een oordeel,
ook niet als er sterke aanwijzingen zijn dat dit wenselijk is. Accreditatie vanaf 2010In het Coalitieakkoord is aangekondigd dat het kabinet de kwaliteitszorg
en het toezicht op het onderwijs wil verbeteren: minder lasten voor de professional
waar verdiend vertrouwen bestaat, en snel en effectief ingrijpen wanneer dat
nodig is. Dit voorstel voor aanpassingen van het accreditatiestelsel sluit
daar op aan. De Europese richtlijnen (European Standards and Guidelines) van
het Europese netwerk voor kwaliteitszorgagentschappen, de European Association
for Quality Assurance (ENQA), die door de onderwijsministers in Bergen in
2005 zijn aangenomen, vormen ook voor het aangepaste stelsel het richtinggevende
kader.Het aangepaste accreditatiestelsel moet aan de genoemde nadelen tegemoet
komen. Het kan in januari 2010 inwerking treden, wanneer alle Nederlandse
opleidingen tenminste éénmaal zijn geaccrediteerd. Op hoofdlijnen
stel ik mij het aangepaste stelsel als volgt voor:De zesjaarlijkse accreditatie van opleidingen vindt onverminderd plaats
op het niveau van de opleiding. Een instelling kan daarnaast een zogeheten instellingsaudit laten verrichten door de NVAO. Wanneer
door de NVAO bij zo’n grondige doorlichting is vastgesteld (onder meer)
dat de interne kwaliteitszorg van een instelling zó goed op orde is
dat de kwaliteit van de opleidingen continu verbeterd wordt, komt de instelling
in een ander accreditatieregime terecht. In zo’n regime van «verdiend
vertrouwen» geschiedt de accreditatie van opleidingen op een andere
wijze dan in het geval er géén positieve instellingsaudit is.
In het regime van «verdiend vertrouwen» visiteert een panel van
onafhankelijke deskundigen een opleiding en spreekt een oordeel uit over «accreditatiewaardigheid».
Vervolgens toetst de NVAO het opleidingsrapport van het panel op een klein
aantal kernfacetten die het hart van de onderwijskwaliteit raken, en accrediteert
op basis daarvan al dan niet een opleiding. De professional kan
zijn of haar aandacht en energie steken in verbetersuggesties van deskundigen
die over de kern van zijn of haar vak gaan en hoeft zich minder bezig te houden
met allerlei randvoorwaardelijke facetten die meer op het niveau van de instelling
liggen. Op instellingsniveau is immers al aangetoond dat een instelling voor
wat betreft kwaliteitszorg, voorzieningen, betrokkenheid studenten, personeelsbeleid
etc. vertrouwen verdient. Zo ontstaat een stelsel waarin:a) door de instellingsaudit de interne kwaliteitscultuur instellingsbreed
een impuls krijgt;b) bij de opleidingsaccreditatie de aandacht komt te liggen bij de essentie
van het onderwijs: (verbetering van) de inhoudelijke kwaliteit;c) een betere balans ontstaat tussen het de maat nemen van opleidingen
(accountability) enerzijds en een verbeterfunctie anderzijds.Het procesHet voorstel moet uiteraard verder worden uitgewerkt. Naast aanpassingen
van de wetgeving rond accreditatie moeten ook kaders worden uitgewerkt voor
de accreditatie van opleidingen en voor de instellingsaudit. Pilots kunnen
daarbij behulpzaam doordat de concrete uitwerkingen in een lerende aanpak
in de praktijk zichtbaar worden. Ik ben voornemens deze pilots op korte termijn
te starten zodat de resultaten meegenomen kunnen worden. Belangrijke aandachtspunt
daarbij is de borging van de onafhankelijkheid van de visiterende panels.
Ik wil daarvoor in het kader van de uitwerking nauwkeurig de verschillende
mogelijkheden onderzoeken en daar internationale gezaghebbende expertise op
het gebied van kwaliteitszorg in het hoger onderwijs bij betrekken. Belangrijke
toetssteen voor het voorstel als geheel en dus ook voor de wijze waarop dit
onderdeel wordt uitgewerkt is immers of de internationale acceptatie van de
waarde van de Nederlandse accreditaties zonder twijfel is.Ik streef ernaar uw Kamer in het najaar van 2008 een wetsvoorstel aan
te bieden.De studentenorganisaties LSVb en ISO, de HBO-raad, de VSNU en de NVAO
hebben actief meegedacht; evenals de werkgeversorganisaties MKB-Nederland
en VNO-NCW, de Inspectie van het onderwijs en de koepel voor het aangewezen
onderwijs, PAEPON. Er bestaat algemene instemming met dit voorstel. Ook mijn
Vlaamse collega minister Vandenbroucke kan zich vinden in het voorstel op
hoofdlijnen. De Nederlands-Vlaamse samenwerking in accreditatie is een belangrijk
gegeven, dat ook in het buitenland met belangstelling wordt gevolgd. Deze
samenwerking wil ik ook in de toekomst aanhouden en verder versterken. Voor
de vormgeving van de tweede fase heb ik overleg gepleegd met mijn Vlaamse
collega Frank Vandenbroucke, minister van Onderwijs, Werk en Vorming. De ontwikkeling
van accreditatie in Vlaanderen heeft een ander tijdpad dan in Nederland. Vlaanderen
bevindt zich ongeveer in het midden van de eerste accreditatiecyclus. Ook
omwille van de academisering van een aantal hogeschoolopleidingen naar een
volwaardig academisch statuut moet de accreditatie van opleidingen in Vlaanderen
zoals voorzien worden voltooid. De eerste fase zal in Vlaanderen in 2012 worden
afgerond. Ik wil met deze uiteenlopende situatie rekening houden. Mijn Vlaamse
collega wil niettemin betrokken zijn bij de ontwikkeling van de tweede fase.
Ik wil daarom een Vlaamse waarnemer uitnodigen voor het bestuurlijk overleg
over de tweede accreditatieronde.Uiteraard zal ik uw Kamer informeren over de uitkomst van de pilots.Het doet mij deugd u een voorstel aan te bieden dat de instemming heeft
van alle genoemde betrokkenen. Het biedt onafhankelijke, externe borging en
stevige kwaliteitszorg zonder dat er sprake is van bureaucratische invuloefeningen.
Tegelijkertijd krijgt de interne kwaliteitscultuur van instellingen een impuls
terwijl de Europese Richtlijnen onverminderd leidraad blijven.Mede namens de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,G. Verburg,De minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschapR. H. A. PlasterkFocus op kwaliteit: Vernieuwing van accreditatie in het
hoger onderwijs11. InleidingDe kwaliteit van het onderwijs en borging van de kwaliteit zijn belangrijke
onderwerpen. In het Coalitieakkoord zijn enkele uitgangspunten geformuleerd. «Onderwijsinstellingen
krijgen meer mogelijkheden om invulling te geven aan het onderwijs door vertrouwen
te geven aan de professionals, minder regels en minder toezicht». Voor
de vormgeving van het toezicht is «verdiend vertrouwen» een belangrijk
uitgangspunt: «Als de kwaliteit tekort schiet moet de minister snel
en effectief kunnen ingrijpen. Bij goed presteren van onderwijsinstellingen
zal sprake zijn van vermindering van toezicht». Deze uitgangspunten
hebben de aanzet gegeven om de bestaande arrangementen met betrekking tot
kwaliteitszorg en het toezicht in het onderwijs opnieuw te bezien en voorstellen
te formuleren voor zowel de vernieuwing van het toezicht op het onderwijs
in brede zin als van de accreditatie in het hoger onderwijs.In 2010 zijn alle opleidingen na het doorlopen van de eerste ronde geaccrediteerd
en kunnen we erop vertrouwen dat alle opleidingen voldoen aan de eisen van
basiskwaliteit. Op grond van dit vertrouwen in de basiskwaliteit zijn er goede
redenen om de tweede ronde anders in te richten. In de eerste plaats omdat
we ruimte willen maken voor de instellingen en professionals om te werken
aan verdere substantiële kwaliteitsverbetering. In de tweede plaats omdat
de toegevoegde waarde van een tweede ronde in ongewijzigde vorm niet meer
in verhouding staat tot de zware lasten van het accreditatieproces voor de
instellingen2. Binnen de universiteiten en hogescholen
bestaat zowel bij bestuurders als professionals al langere tijd onvrede over
de lasten van accreditatie, maar vooral over het bureaucratisch gehalte. Daar
staat tegenover dat de huidige maatschappelijke onrust over aspecten van kwaliteit
niet altijd terug te vinden is in de uitkomsten van de accreditaties.Deze notitie bevat voorstellen voor een accreditatiesysteem dat een sterke
kwaliteitscultuur binnen de instellingen stimuleert, gedragen door professionals.
Accreditatie moet een proces worden dat zowel basiskwaliteit borgt als stimuleert
tot meer kwaliteit; een effectieve kwaliteitsborging op maat: krachtige interventie
wanneer dat nodig is, ruimte geven wanneer het vertrouwen is verdiend.Voor de tweede accreditatieronde is mijn voorstel concreet:De zesjaarlijkse accreditatie van opleidingen vindt onverminderd plaats
op het niveau van de opleiding. Een instelling kan daarnaast een zogeheten instellingsaudit laten verrichten door de NVAO. Wanneer
door de NVAO bij zo’n grondige doorlichting is vastgesteld (onder meer)
dat de interne kwaliteitszorg van een instelling zó goed op orde is
dat de kwaliteit van de opleidingen continu verbeterd wordt, komt de instelling
in een ander accreditatieregime terecht. In zo’n regime van «verdiend
vertrouwen» geschiedt de accreditatie van opleidingen op een andere
wijze dan in het geval er géén positieve instellingsaudit is.
In het regime van «verdiend vertrouwen» visiteren onafhankelijke
deskundigen een opleiding en spreken een oordeel uit over «accreditatiewaardigheid».
Vervolgens toetst de NVAO het opleidingsrapport van het panel op een klein
aantal kernfacetten die het hart van de onderwijskwaliteit raken, en accrediteert
op basis daarvan al dan niet een opleiding. De professional kan zijn of haar
aandacht en energie steken in verbetersuggesties van deskundigen die over
de kern van zijn of haar vak gaan en hoeft zich minder bezig te houden met
allerlei randvoorwaardelijke facetten die meer op het niveau van de instelling
liggen. Op instellingsniveau is immers al aangetoond dat een instelling voor
wat betreft kwaliteitszorg, voorzieningen, betrokkenheid studenten,
personeelsbeleid etc. vertrouwen verdient. Zo ontstaat een stelsel waarin:a) door het laten voltrekken van de instellingsaudit de interne kwaliteitscultuur
instellingsbreed een impuls krijgt;b) bij de opleidingsaccreditatie de aandacht komt te liggen bij de essentie
van het onderwijs: (verbetering van) de inhoudelijke kwaliteit;c) een betere balans ontstaat tussen het de maat nemen van opleidingen
(accountability) enerzijds en een verbeterfunctie (quality improvement) anderzijds.In deze notitie worden, na een schets van de context van kwaliteit, bestuur
en toezicht in het hoger onderwijs de uitgangspunten voor de «tweede
ronde accreditatie» beschreven. Vervolgens wordt nader invulling gegeven
aan deze uitgangspunten. De rol van werkgevers en studenten komt aan de orde
en de notitie sluit af met een voorstel voor de vervolgstappen om het nieuwe
accreditatiesysteem vorm te geven.2. Goed hoger onderwijs vraagt om goed bestuur en
goed toezichtGoed hoger onderwijs...Werkgevers zijn doorgaans zeer tevreden over de inzetbaarheid en vaardigheden
van afgestudeerden. De kwaliteit blijft goed ondanks de sterk gegroeide instroom
van studenten. Dat betekent niet dat de kwaliteit van het onderwijs niet verder
verbeterd kan worden. De verwachtingen van politiek en samenleving zijn erg
hoog. Nederland wil tot de top van ’s werelds kenniseconomieën
behoren. Ook zien we dat jongeren en hun ouders hoge eisen stellen aan het
onderwijs. Om die ambities te verwezenlijken, is het essentieel
om naast het behoud van de talrijke goede eigenschappen van ons onderwijs
en onderzoek een aantal thema’s aan te pakken waarop
winst geboekt kan worden; denk aan het bestrijden van de uitval van
studenten in de bachelorfase.Tegelijkertijd is duidelijk dat universiteiten en hogescholen voortvarend
bezig zijn met het verbeteren van onderwijskwaliteit en differentiatie. De
NVAO bevestigt dit in haar jaarverslag 2006: de aandacht van de instellingen
voor contacturen en kwaliteit van toetsing is toegenomen. Dat geldt ook voor
de begeleiding en kennisoverdracht door de docent. Ook is er toenemende aandacht
voor diversiteit, zowel tussen opleidingen als tussen studenten. Daar bovenop
heeft de HO-sector een eigen agenda ontwikkeld om studiecultuur en kwaliteit
van onderwijspersoneel te verbeteren. De aanpassingen van het accreditatiestelsel
zoals voorgesteld in deze notitie haken in op deze versterking van de kwaliteitscultuur
van de instellingen. De recent verschenen Strategische Agenda voor het hoger
onderwijs en onderzoek gaat over de ambities voor het hoger onderwijs mét
concrete oplossingsrichtingen, die in samenspraak met de belanghebbenden zijn
ontwikkeld....vraagt om goed bestuur en om duidelijke verantwoordelijkheden...Zelfstandige en zelfbewuste instellingen zijn een noodzakelijke voorwaarde
om het beste hoger onderwijs te realiseren. De overheid stuurt op afstand,
is verantwoordelijk voor de publieke belangen: de toegankelijkheid, kwaliteit
en rechtmatigheid. Maar «afstand» is geen «afstandelijkheid»:
bij het streven naar beter hoger onderwijs past een betrokken overheid en
een gemeenschappelijke aanpak in goed wederzijds vertrouwen. De instellingen
zijn integraal verantwoordelijk voor de uitvoering van de publieke taak: de
wijze waarop het onderwijs wordt gerealiseerd, inclusief de bedrijfsvoering,
de interne kwaliteitsborging, de verantwoording en het intern toezicht1. Binnen de instelling zijn checks
and balances voorzien om de publieke belangen zoals de kwaliteit
van het hoger onderwijs te borgen. Intern zou dit gegarandeerd
moeten zijn door de medezeggenschap van studenten en staf. De examencommissies
dragen de verantwoordelijkheid voor zorgvuldige toetsing en examinering en
bewaken het niveau van het hoger onderwijs, hoewel de onafhankelijkheid en
transparantie van deze organen wel moet worden verbeterd1. Extern zijn werkgevers en andere (kennis)instellingen betrokken als
partijen die belang hebben bij goed hoger onderwijs. «Goed bestuur»
betekent ook dat rekening wordt gehouden met – en verantwoording wordt
afgelegd aan– de verschillende externe belanghebbenden. In het hoger
onderwijs is«goed bestuur» niet louter een streefbeeld. Dit blijkt
bijvoorbeeld uit het feit dat zowel de HBO-raad als de VSNU de gemeenschappelijke
opvattingen en normen van goed bestuur hebben vastgelegd in een eigen governancecode.
Dat betekent overigens niet dat «goed bestuur» overal in volle
omvang is gerealiseerd. Zo is al eerder geconstateerd dat het functioneren
van de raden van toezicht verbetering behoeft, evenals de interne kwaliteitszorg
op instellingsniveau bij veel instellingen. Het is daarbij van belang dat
de functies van bestuur en toezicht helder van elkaar worden onderscheiden....en goed toezicht.Het overheidstoezicht en accreditatie vormen het sluitstuk van het zojuist
beschreven stelsel van goed bestuur.Méér extern toezicht betekent echter niet zonder meer dat
de kwaliteit van het onderwijs beter wordt. We moeten ons realiseren dat de
grenzen nabij zijn van wat door aanscherping van overheidseisen en extern
toezicht te bereiken is. Naarmate de overheid de eisen verhoogt en de sancties
verzwaart, zal de neiging tot bureaucratisering, ritualisering en ontwijking
groter worden. We hebben in de eerste plaats behoefte aan een sterke kwaliteitscultuur
in de instellingen, gedragen door de professionals. Een te grote nadruk op
het externe toezicht doet afbreuk aan de eigen verantwoordelijkheid voor de
kwaliteit van de instellingen. Bovendien streeft dit kabinet naar reductie
van administratieve lasten, terwijl een belangrijk deel van de administratieve
lasten in het hoger onderwijs is gekoppeld aan toezicht, registratie en accreditatie
van opleidingen. Dit dilemma kan worden opgelost door «kwaliteitszorg
op maat», op basis van verdiend vertrouwen.Het overheidstoezicht moet aansluiten op en gebruik maken van de kwaliteitsborging
die door de instellingen wordt gerealiseerd. Accreditatie en het overheidstoezicht
moeten effectief, subsidiair en proportioneel zijn:• «subsidiair» omdat het aansluit op de eigen verantwoordelijkheid
van de instellingen voor kwaliteitszorg;• «proportioneel» omdat het met minder extern toezicht
toe kan waar dat mogelijk is, en méér toezicht kan inzetten
als de situatie dat vraagt.• effectief, omdat het niet uitgaat van blind vertrouwen maar snelle
en effectieve interventie mogelijk maakt als de kwaliteitsborging op lagere
niveaus tekort schiet.3. De tweede ronde van accreditatieMijn uitgangspunten voor het nieuwe accreditatiesysteem zijn:a. Externe onafhankelijke beoordeling van de kwaliteit
van het onderwijs is noodzakelijk.Samenleving, werkgeversorganisaties en studenten verwachten van universiteiten
en hogescholen dat zij zich geregeld openstellen voor externe, onafhankelijke
beoordeling van hun processen en resultaten. Ook de professionals zelf stellen
een inhoudelijke beoordeling van hun opleiding meestal zeer op prijs. Dit
is een aangrijpingspunt voor de verbeterfunctie. Dit uitgangspunt is ook op
Europees niveau vastgelegd door de Bologna-ministers: een onafhankelijke,
externe toets op de kwaliteit van het onderwijs wordt beschouwd als een noodzakelijke
voorwaarde om te komen tot de Europese Hoger Onderwijsruimte. Meer in het
bijzonder geldt dat de kwaliteit van het onderwijs periodiek wordt getoetst
door onafhankelijke deskundigen.b. De administratieve lasten worden verminderd.Aspecten van kwaliteit die beter op instellingsniveau kunnen worden beoordeeld
zullen worden onderscheiden van kwaliteitsaspecten die op opleidingsniveau
moeten worden beoordeeld. Op deze manier moet de accreditatielast structureel
worden verminderd. Zo hoeft niet langer iedere opleiding afzonderlijk aan
te tonen hoe bijvoorbeeld het personeelsbeleid in elkaar steekt, en dat er
adequate voorzieningen zijn. Het ligt overigens wel voor de hand dat de instellingen
in de tweede ronde accreditatie moeten investeren in de eigen interne kwaliteitszorg.
De verbetering van de interne kwaliteitscultuur vraagt commitment en energie
van bestuurders en professionals. Tegenover vermindering van administratieve
lasten staat daarmee ook een extra inspanning op onderdelen. Zowel de uitvoeringstoets
administratieve lasten als de uitkomsten van enkele pilots moeten inzicht
geven op dit vlak.c. De instellingen garanderen de regelmatige onafhankelijke
beoordeling van opleidingen onder toezicht van de accreditatieorganisatie.Het eigenaarschap van kwaliteitsbeoordeling ligt bij de instellingen omdat
zij ook verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van hun onderwijs. Om transparantie
en onderlinge vergelijkbaarheid te verzekeren, worden algemene regels gesteld
over de wijze waarop dit moet gebeuren. Zij hebben betrekking op de inhoud
van de beoordeling, de samenstelling van de panels van deskundigen en de wijze
waarop de resultaten van de beoordeling dienen te worden gepubliceerd. Belangrijke
aandachtspunten zijn de borging van de onafhankelijkheid van de visiterende
panels en van het evaluatieproces, zoals vereist door de European Standards
and Guidelines. In het kader van de uitwerking zullen met alle belanghebbenden
nauwkeurig de verschillende mogelijkheden worden bezien. Daar zal internationale
gezaghebbende expertise op het gebeid van kwaliteitszorg in het hoger onderwijs
bij betrokken worden. Belangrijke toetssteen voor het voorstel als geheel
en dus ook voor de wijze waarop dit onderdeel wordt uitgewerkt is immers of
de internationale acceptatie van de waarde van de Nederlandse accreditaties
zonder twijfel is. Een ander aandachtspunt is de vergelijkbaarheid van de
kwaliteit van opleidingen. Het uitgangspunt dat één commissie
alle gelijksoortige opleidingen beoordeelt is bij de invoering van het accreditatiestelsel
in 2002 verlaten. Ook in het voorstel voor de tweede accreditatieronde zullen
verschillende visitatiepanels werkzaam zijn. Dat laat onverlet dat een zekere
mate van vergelijkbaarheid een groot goed is.d. Meer kwaliteit.Om accreditatie beter af te stemmen op het streven naar meer kwaliteit,
denken we aan de volgende zaken:• De inhoud van het onderwijs – in plaats van processen en
randvoorwaarden – dient bij kwaliteitsbeoordeling centraal te staan.
Dat betekent dat de peer-review meer gericht wordt
op de inhoud, en daarmee het deskundige «timmermansoog» alle ruimte
krijgt. Met peers wordt in de eerste plaats gedoeld
op een panel van gezaghebbende deskundigen op het vakgebied van de te beoordelen
opleiding. Het begrip peers wordt hier breed opgevat: vakgenoten kunnen ook
uit het werkveld in plaats van uit onderwijs of onderzoek afkomstig zijn.
Voor beroepsgerichte opleidingen ligt het voor de hand dat vertegenwoordiging
uit het werkveld aanwezig is in het panel.• De balans tussen «de maat nemen» (accountability) en
verbeteringen stimuleren («quality improvement») moet worden verbeterd.• Kritische doorlichting van het accreditatiekader. Letten we daarin
wel op de goede dingen? Kan het «soberder» zodat er meer ruimte
ontstaat en er minder sprake is van het afwerken van lijstjes?• Verschillen in kwaliteit (boven het basisniveau uitstijgend) moeten
zichtbaar worden gemaakt, volgens een transparante methodiek; toetsbaar, onderscheidend
en meerjarig van betekenis.• Toezicht op kwaliteit moet aansluiten op toezicht door de Inspectie
en de AD op rechtmatigheid en doelmatigheid: geen overlap.• De resultaten van de opleiding moeten meer nadruk krijgen in het
accreditatiekader.e. Kwaliteitszorg dient «op maat» te
worden uitgevoerd: licht waar dat kan, zwaar waar dat moet.Het Nederlandse hoger onderwijs heeft in het algemeen inmiddels zo’n
20 jaar ervaring met externe kwaliteitszorg, eerst door middel van het visitatiestelsel,
later door middel van het accreditatiestelsel. Op grond van deze langjarige
ervaring die instellingen hebben met externe kwaliteitsborging en het vertrouwen
dat alle opleidingen nu aan de basiskwaliteit voldoen, is het goed mogelijk
een proportionele benadering van de kwaliteitszorg toe te passen. Waar een
lichte vorm van kwaliteitszorg mogelijk is, moet die ook licht zijn; waar
het zwaar moet, moet ook een zwaar instrumentarium kunnen worden ingezet.De huidige instrumenten van de NVAO – accreditatie en toets nieuwe
opleiding – zijn bij wet strikt geregeld. Een meer flexibel en verfijnd
instrumentarium is wenselijk. Invoering van een herstelperiode is wenselijk,
maar aan de andere kant moet de wet het ook mogelijk maken om ondermaats onderwijs
snel en effectief te kunnen beëindigen wanneer er geen zicht meer is
op verbetering.f. Het nieuwe stelsel moet internationaal geaccepteerd
worden.Er zijn drie typen internationale actoren waarmee rekening gehouden moet
worden: de Vlaamse partners op grond van het Vlaams-Nederlands accreditatieverdrag
2003; op Europees niveau de Bologna-ministers en ENQA als hoeder van de kwaliteit
van de nationale kwaliteitszorgorganisaties; en de landen die van belang zijn
voor de internationale mobiliteit van Nederlandse studenten.4. Schets van een nieuw accreditatiesysteem.Hieronder wordt eerst ingegaan op de accreditatie van opleidingen, vervolgens
op de instellingsaudit en ten slotte wordt aangegeven welke mogelijke oordelen
en gevolgen er zijn, met andere woorden hoe kwaliteitszorg op maat wordt vormgegeven.Accreditatie van opleidingenDe inhoudelijke verantwoordelijkheid voor het op reguliere basis (elke
zes jaar) laten beoordelen van opleidingen ligt bij het instellingsbestuur.
Door de introductie van een afgeslankt, meer op onderwijsinhoud toegespitst
accreditatiekader krijgt de professional de ruimte zich te richten op het
primaire proces en de kwaliteit te verbeteren door inhoudelijke feedback van
een panel van deskundigen. Zo kan een constructieve kwaliteitsslag gemaakt
worden in plaats van de bureaucratische invuloefening die de accreditatie
tot nu toe vaak lijkt te zijn. Er ontstaat op die manier ruimte voor een kwaliteitscultuur
van binnenuit. Dat betekent echter geen carte blanche.
Er worden twee categorieën van voorwaarden gecreëerd waar de NVAO
op toe ziet; voor beiden zijn de richtlijnen van de ENQA bepalend. De
eerste heeft betrekking op de samenstelling van het panel en het proces van
beoordeling. Het panel moet worden samengesteld met een goede mix van domein-
en disciplinedeskundigheid, van beroeps- of domeinervaring, onderwijsdeskundigheid
en studenten. Het panel dient uiteraard onafhankelijk te zijn en als regel
deels internationaal te zijn samengesteld. Het panel moet een oordeel uitspreken
over de kwaliteit van de opleiding en daarnaast verbeterpunten formuleren,
die bestemd zijn voor de opleiding zelf.De tweede categorie van voorwaarden heeft betrekking op de inhoud van
de beoordeling. Als verplichte facetten wordt gedacht aan:• ambitie van de opleiding, vertaald in domeinspecificiteit, niveau
en oriëntatie;• resultaten van de opleiding, vertaald in gerealiseerd niveau en
rendement;• kwaliteit van de staf, in opleiding, ervaring en kwalificaties
voor het onderwijs;• inhoud en actualiteit van de opleiding zelf.Het staat opleidingen uiteraard vrij zich daarnaast te laten beoordelen
op andere aspecten van de opleiding. De beperking van het aantal facetten
moet ervoor zorgen dat het gesprek over de opleiding tussen de professionals
en de commissie zich richt op de inhoud en niet op allerlei procedurele aspecten.
Dit lijstje facetten is indicatief; definitieve vaststelling vraagt nog nauwkeurige
afweging en afstemming met deskundigen, het veld en de koepelorganisaties.De hierboven genoemde set van criteria voor het nieuwe accreditatiekader
biedt de mogelijkheid voor het laten beoordelen van opleidingen door gerenommeerde
buitenlandse visitatieorganisaties.De verplichting om de externe beoordeling door een VBI te laten verrichten
komt te vervallen. Daarmee wordt tevens tegemoet gekomen aan opmerkingen van
de review committee van de NVAO1 over dit onderwerp,
en dan met name over de nadelige effecten van de vrije markt voor VBI’s.
Instellingen blijven uiteraard vrij om er zelf voor te opteren een beroep
te doen op de expertise van VBI’s.Een aanvraag voor een toets nieuwe opleiding (tno) geschiedt volgens het
huidige systeem: Een NVAO-panel beoordeelt de aanvraag op grond van het toetsingskader
voor nieuwe opleidingen. Wel wordt de mogelijkheid om dezelfde opleiding bij
de NVAO in te dienen voor een toets nieuwe opleiding beperkt om de werklast
voor de NVAO te verminderen. Gedacht wordt aan maximaal één
keer per jaar.InstellingsauditNieuw in dit stelsel is de instellingsaudit, gericht op het vaststellen
van de kwaliteit en kracht van de interne kwaliteitszorg. Met de instellingsaudit
worden facetten die (meestal) op het niveau van de instelling geregeld zijn
ook op dat niveau beoordeeld. Daardoor wordt meer recht gedaan aan deze onderdelen
en bespaart men onnodige administratieve lasten.Bij een instellingsaudit wordt gedacht aan:– visie en strategie met betrekking tot onderwijs(kwaliteit);– bestuursstructuur met betrekking tot kwaliteitszorg– betrokkenheid studenten bij de kwaliteit van het onderwijs (bijvoorbeeld
in de opleidingscommissie);– functioneren en positionering examencommissie, kwaliteit van beoordeling
en toetsing;– stelsel van interne kwaliteitszorg, gebaseerd op PDCA-cyclus2, waarin docenten, studenten, alumni en afnemend veld
een rol spelen;– medewerkers- en studenten-tevredenheidsonderzoeken3– personeelsbeleid, gericht op onderwijskwaliteit;– generieke voorzieningen, gericht op onderwijs;– studentenvoorzieningen;– «track record» van de instelling in visitatie en accreditatie;– «track record» van de instelling met betrekking tot
rechtmatigheid.De audit wordt verricht door een door de NVAO ingesteld panel, dat zich
baseert op een zelfevaluatierapport (of een «reflecterende» management-review)
van de instelling en een site-visit. De NVAO werkt de vormgeving van de instellingsaudit
verder uit in overleg met experts en belanghebbenden. Bij de uitwerking wordt
rekening gehouden met het feit dat er verschillende typen instellingen zijn
en verschillen in aansturing van centraal tot decentraal.Kwaliteitszorg op maat in de praktijkHet oordeel van de NVAO n.a.v. de instellingsaudit kan tweeledig zijn: voldoet of voldoet niet. Het oordeel «voldoet»
geldt voor een periode van zes jaar en leidt tot een situatie van verdiend vertrouwen. Het oordeel «voldoet niet»
kan na minimaal één jaar opnieuw worden getoetst en leidt tot
een regulier accreditatieregime. Een instelling
kan zelf kiezen op welk moment zij een instellingsaudit aanvraagt bij de NVAO.
Hieronder worden de beide regimes uitgewerkt.Verdiend vertrouwenAls de NVAO van mening is dat het interne kwaliteitszorgstelsel van een
instelling «voldoet», dan komt de instelling in een regime van «verdiend
vertrouwen». Dat wil zeggen dat de opleidingen van deze instelling afzonderlijk
geaccrediteerd moeten worden, waarbij de NVAO strikt kijkt naar het oordeel
van het panel, of het panel onafhankelijk en deskundig is, en of het rapport
compleet en deugdelijk is.In het opleidingsrapport worden de eerder genoemde criteria voor de accreditatie
van opleidingen door het panel van experts afzonderlijk benoemd. Het panel
labelt vervolgens een opleiding als voldoende
(dat wil zeggen accreditatiewaardig), of als onvoldoende. Als de NVAO vaststelt
dat aan de procedurele voorschriften voor de opleidingsbeoordeling is voldaan
(samenstelling en onafhankelijkheid panel, aanpak etc), dan zal de NVAO na
toetsing een positief oordeel van het panel over een opleiding verzilveren
door de desbetreffende opleiding voor zes jaar te accrediteren.Ook het predikaat «excellent» kan worden toegekend aan één
of meerdere facetten. In lijn met het recent uitgebrachte Onderwijsraadadvies Kwaliteit belonen in het hoger onderwijs(juli 2007) wordt
momenteel verkend of en hoe bewezen excellentie op het gebied van docentkwaliteit
en gerealiseerd niveau van studenten (financieel) kan worden beloond. Het
ligt voor de hand dat een beloningsbeslissing volgt op een NVAO oordeel dat
dieper gaat dan de genoemde lichte toetsing.In geval van een negatief opleidingsrapport volgt, mits het instellingsbestuur
een adequaat verbeterplan heeft meegestuurd, een herstelperiode voor maximaal twee jaar, waarna een nieuwe beoordeling volgt.
Dit verbeterplan moet leiden tot het gewenste kwaliteitsniveau. De NVAO zal
op het verbeterplan een volledige, inhoudelijke toets uitvoeren.Wanneer de hernieuwde beoordeling opnieuw negatief uitpakt, moet de opleiding
in de aangeboden vorm worden beëindigd.Indien de NVAO tijdens de toets vaststelt dat het oordeel over een opleiding
op ondeugdelijke gronden is gebaseerd zijn er twee mogelijkheden. Gaat het
om procedurele fouten, dan moeten de fouten worden hersteld. Gaat het naar
het oordeel van de NVAO om een inhoudelijke foute beoordeling,
dan volgt een herstelperiode waarna een nieuwe beoordeling door het panel
door de NVAO zal worden getoetst.Wanneer de NVAO van mening is dat er goede, objectiveerbare redenen zijn
om te twijfelen aan de validiteit van een eerdere positieve instellingsaudit,
dan kan een nieuwe beoordeling worden opgelegd. Dit besluit wordt voorafgegaan
door overleg met het instellingsbestuur. Aanleiding kan zijn dat opleidingen
als onvoldoende worden beoordeeld of dat de NVAO (herhaaldelijk) procedurele
of inhoudelijke gebreken constateert. Daarbij is het belangrijk of het negatieve
oordeel over opleiding(en) direct te maken heeft met het functioneren van
de instelling op de facetten die zijn beoordeeld bij de instellingsaudit.Ook structurele signalen en klachten van de Inspectie kunnen aanleiding
zijn voor een hernieuwde beoordeling.In elk geval vindt halverwege de periode van zes jaar een voortgangsgesprek
met de instelling plaats, o.a. gebaseerd op de bevindingen van de NVAO.Accreditatieregime zonder positieve instellingsauditAls de NVAO van mening is dat het interne kwaliteitszorgstelsel van een
instelling (nog) niet als «voldoende» kan worden beoordeeld, komt
de instelling in een regime waar geen sprake is van «verdiend vertrouwen».
Ook wanneer de instelling er niet voor kiest een instellingsaudit uit te laten
voeren is dat het geval. De onderwerpen die bij de instellingsaudit aan de
orde komen, dienen dan ook in het opleidingsrapport te zijn opgenomen en beoordeeld.
Het NVAO-oordeel over de opleiding is dan gebaseerd op een volle inhoudelijke
toetsing van het oordeel.De verplichting om op deze wijze te werken geldt zolang geen positieve
instellingsaudit heeft plaatsgevonden. De instelling kan daar jaarlijks om
vragen.6. Rol studenten en het werkveldStudenten hebben een unieke relatie met de kwaliteit van het onderwijs.
Zij nemen deel aan het onderwijsproces en hebben als eerste belang bij een
goede waardering van hun diploma en dus bij effectieve kwaliteitsborgingmechanismen.
In het bekostigd onderwijs is hun betrokkenheid bij het onderwijs geregeld
door de medezeggenschap binnen de instellingen; deze betrokkenheid is overigens
wel voor verbetering vatbaar. Ook is het gebruikelijk dat in elk visitatiepanel
een student zitting heeft. De betrokkenheid van studenten in het accreditatieproces
wordt na 2009 gecontinueerd.Voor kwaliteitsverbetering in het hoger onderwijs is het goed functioneren
van opleidingscommissies van groot belang. Docenten en studenten in deze commissies
houden zicht op cursus- en programma-evaluaties die onderdeel zijn van het
interne kwaliteitszorgsysteem. Bovendien geven zij advies over de Onderwijs-
en Examenregeling waarin de vormgeving van een opleiding ligt vastgelegd.
Bij de instellingsaudit door de NVAO is de betrokkenheid van studenten daarom
een belangrijke factor.Bovendien is het van belang de accreditatie-informatie transparant te
maken ten behoeve van de studiekeuze. De resultaten, zowel de instellingsaudit
als de opleidingsaccreditatie, moeten voor (aankomende) studenten inzichtelijk
zijn per facet. Ten aanzien van de transparantie en vergelijkbaarheid wil
ik ook graag één element van de eerdergenoemde External review
van de NVAO eruit lichten. De reviewcommissie vindt, en wij onderschrijven
die opinie, dat de NVAO meer dan nu het geval is aandacht zou kunnen besteden
aan vergelijkende analyses met betrekking tot (aspecten van) de kwaliteit
van het hoger onderwijs, op basis van uitkomsten van accreditaties.
Ook informatie die voortkomt uit de instellingsaudit zou hieraan bij kunnen
dragen. Dat zou de informatiefunctie van accreditatie en de transparantie
ten goede komen.Ook het werkveld is een belangrijke partij bij de beoordeling van de kwaliteit
van het onderwijs en accreditatie. Werkgevers nemen afgestudeerden in dienst
en vertrouwen op de betekenis van het diploma die door accreditatie, als sluitsteen
van de kwaliteitsborging in het HO, wordt verzekerd. Het «werkveld»
heeft voor de verschillende disciplines een verschillende betekenis: soms
is het een bepaalde ondernemersorganisatie, soms een meer diffuse groep van «afnemers»,
soms een professionele organisatie, en soms – voor bepaalde academisch
gerichte opleidingen – is geen ander werkveld aan te duiden dan de universiteit
zelf. Voor de kwaliteit van het onderwijs is het van belang dat de stem van
het werkveld doorklinkt, zowel in het werkveldoverleg dat de opleiding voert,
als in het panel dat de opleiding beoordeelt ten behoeve van accreditatie.7. Geïntegreerd toezichtIn het hoger onderwijs wordt door verschillende actoren toezicht uitgeoefend:
de NVAO en de geïntegreerde Inspectie. De NVAO ziet toe op de kwaliteit
van het hoger onderwijs door opleidingen in het hoger beroepsonderwijs en
het wetenschappelijk onderwijs te accrediteren op basis van door de minister
goedgekeurde accreditatiekaders. De onderwijsinspectie is op instellingsniveau
belast met het toezicht op rechtmatigheid en doelmatigheid. De onderwijsinspectie
beoordeelt verder het hoger onderwijs op stelselniveau en rapporteert daarover
in het onderwijsverslag of in afzonderlijke themarapporten. Bovendien heeft
de inspectie een «brandweerfunctie»; namelijk onderzoek bij incidenten
die een uitstraling hebben naar het stelselniveau. De samenhang tussen deze
vormen van toezicht moet worden verbeterd. Het voorkomen van stapeling van
toezicht is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Daartoe is een samenwerkingsprotocol
NVAO-Inspectie opgesteld dat in januari 2007 aan de Tweede Kamer is aangeboden1. In september is een schets van de vernieuwing van het
toezicht op het onderwijs in brede zin aan de Tweede Kamer gestuurd2, als beleidsreactie op de evaluatie van de Wet op het
onderwijstoezicht (WOT) en de ontwikkelingen in het toezicht zoals die nu
worden ingezet ter implementatie van de OCW-nota«Toezicht in vertrouwen,
vertrouwen in toezicht»3 van 11 september
2006 en de voortgangsnotitie «Governance»4 van 28 juni 2006.8. Vervolgstappen en planningNa de discussie over de uitgangspunten moeten de verschillende onderdelen
verder worden uitgewerkt. Belangrijke elementen van het nieuwe accreditatiesysteem
om verder uit te werken zijn:• Nader invullen van de onderscheiden accreditatieregimes, met bijbehorende
criteria en spelregels;• ontwerp en uitzetten van pilots;• nader invullen van criteria instellingsaudit;• het protocol voor samenwerking van de toezichthouders in het HO;• uitvoeringstoets administratieve lasten;• uitwerken van de vereisten voor de interne kwaliteitszorg;• voorbereiden van wetgeving, met speciale aandacht voor zorgvuldige
overgangsregels;• uitwerken van instrumenten voor kwaliteitsverbetering (benchmarks,
excellentie zichtbaar maken).Bij de uitwerking en voorbereiding zullen de diverse partijen die belang
hebben bij accreditatie intensief worden betrokken: NVAO en Inspectie; studenten
en docenten; VSNU, HBO-raad en PAEPON; de werkgeversorganisaties,
Vlaanderen en met name voor de uitwerking van het onderdeel ook gezaghebbende
internationale experts op het gebied van externe kwaliteitszorg. Er zal een
praktische werkorganisatie worden ingericht waarin de betrokkenen hun bijdrage
kunnen leveren.Bijzondere aandacht is nodig voor overleg en afstemming met de Vlaamse
partners. Binnen het samenwerkingsverband tussen Nederland en Vlaanderen m.b.t.
accreditatie bestaan ook nu al verschillen, maar gewaakt moet worden dat de
twee systemen te ver uit elkaar gaan lopen.XNoot1Het Hoogste Goed, Strategische agenda voor het hoger onderwijs-, onderzoek-,
en wetenschapsbeleid, Kamerstuk 2007–2008, 31 288, nr. 1.XNoot2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Het gaat in deze notitie om bekostigd én aangewezen hoger onderwijs,
tenzij anders vermeld.XNoot2Twee recente evaluaties door buitenlandse deskundigen adviseren om de
last van accreditatie te verminderen en meer ruimte te maken voor verbeterprocessen
binnen de instellingen: Thematic Review of Tertiary Education, The Netherlands;
OECD Country Note, May 2007 en het rapport van de Review-commissie van de
NVAO (september 2007).XNoot1De tekst over (goed) bestuur en raden van toezicht gaan primair over bekostigd
hoger onderwijs.XNoot1De positie van het kabinet op dit punt is neergelegd in de beleidsreactie
op het advies van de Onderwijsraad over examinering (Kamerstuk 2006–2007;
30 800 VIII, nr. 156; 5 juli 2007).XNoot1Report of the committee for the review of the NVAO, september 2007.XNoot2Plan Do Check Act – Cyclus.XNoot3Voor zover niet al onderdeel van interne kwaliteitszorgsysteem.XNoot1Kamerstuk 2007–2008, 30 183, nr. 20.XNoot2Kamerstukken 2006/07, 30 183, nr. 18.XNoot3Kamerstukken II 2005/06, 30 183, nr. 11.XNoot4Kamerstukken II 2005/06, 30 183, nr. 9. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31288-21.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl