Wet bestuurlijke boete arbeid vreemdelingen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29523, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

28-05-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29523 nr. 6

25-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEELInleidingUitvoering motie-DittrichHet wetsvoorstel in hoofdlijnenRelatie Strafrecht- bestuursrechtDe procedure van opleggen van de boeteDe hoogte van de bestuurlijke boeteEffecten van invoering van de bestuurlijke boete voor
Arbeidsinspectie, Openbaar Ministerie en rechterlijke machtArtikelsgewijs deelArtikel 1, onderdeel AArtikel I, onderdeel B, artikel 17Artikel I, onderdeel D, artikel 18b, zesde lid en artikel
19, tweede en vierde lidArtikel 1, onderdeel D, artikel 19dArtikel I, onderdeel D, artikel 19fArtikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29523, nr. 6 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29523Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 29523, nr. 6 h1Heruitgave van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 523Wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen in verband met invoering van
bestuursrechtelijke handhaving (Wet bestuurlijke boete arbeid vreemdelingen)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 25 mei 2004Het kabinet heeft met waardering kennis genomen van het verslag van de
Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de inbreng daarin
van de verschillende fracties. Het kabinet is verheugd dat het wetsvoorstel
op een brede steun in de Tweede Kamer kan rekenen. Wel hebben de fracties
vragen gesteld over en opmerkingen gemaakt op het wetsvoorstel. In het onderstaande
zal ik in de volgorde van het verslag nader daarop ingaan.ALGEMEEN DEELInleidingUit de bijdragen van de leden van de fracties van CDA, PvdA, VVD, SP,
D66 en CU blijkt dat zij de invoering van de bestuurlijke boete in de Wet
arbeid vreemdelingen (Wav) onderschrijven. Wel merkten de leden van de fractie
van de PvdA op dat de boetes nog aanzienlijk hoger hadden moeten zijn. In
de paragraaf «De hoogte van de bestuurlijke boete» zal ik nader
ingaan op de beoogde hoogte van de bestuurlijke boete in de Wav.Terecht merkten de leden van de fractie van de PvdA op dat ook bij legale
arbeid (detachering, zelfstandige zonder personeel) de normen op het gebied
van arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden worden overtreden. Voor zover
het gaat om de arbeidsvoorwaarden ga ik ervan uit dat bovengenoemde leden
met name doelen op de discussie met betrekking tot de WAGA. Hierover zal ik
de Tweede Kamer op korte termijn een aparte notitie doen toekomen. Voor wat
betreft de regelgeving op het gebied van de arbeidsomstandigheden, wil ik
erop wijzen dat sinds 1 november 1999 de bestuurlijke boete is ingevoerd
als instrument om de naleving te verbeteren. In november zal het kabinet haar
standpunt met betrekking tot de evaluatie van de Arbeidsomstandighedenwet
1998 ter advisering voorleggen aan de SER en dit eveneens aan de Tweede Kamer
toezenden. De effecten van deze wet, inclusief de handhaving ervan, zullen
daarin aan de orde komen.Met de fractie van D66 ben ik van mening dat het wenselijk zou zijn geweest
indien dit wetsvoorstel eerder bij de Tweede Kamer was ingediend. Het onderzoek
naar de mogelijkheid om de kosten van uitzetting op werkgevers
te verhalen en de voorbereiding van het onderhavige wetsvoorstel hebben inderdaad
veel tijd gekost. Op de vraag van de leden van de fractie van D66 hoeveel
vreemdelingen in de afgelopen vier jaar in Nederland gewerkt hebben, wil ik
verwijzen naar het onderzoek«Illegale tewerkstelling verkend»
van maart 2001, dat in opdracht van het Ministerie van SZW is uitgevoerd.
Dit onderzoek schat de illegale tewerkstelling in Nederland op jaarlijks 35 000
tot 50 000 arbeidsjaren, hetgeen overeenkomt met ongeveer 120 000
personen. Daarnaast schat het ABU-onderzoek «Over de grens. Een onderzoek
naar illegale activiteiten op het gebied van uitzendarbeid» van 1 april
2004 de illegale tewerkstelling via intermediairs op 27 500 arbeidsjaren,
hetgeen overeenkomt met 65 000 personen.De leden van de fractie van D66 hebben eveneens gevraagd naar de verantwoordelijkheden
van respectievelijk illegale werknemers, werkgevers, intermediairs en klanten.
Deze vraag heeft betrekking op het werkgeversbegrip in de Wav. Immers de Wav
richt zich in artikel 2 (tewerkstellingsvergunningsplicht) primair tot werkgevers.
De illegale vreemdeling heeft met betrekking tot het al dan niet beschikken
over een tewerkstellingsvergunning geen verantwoordelijkheid.Vanwege het specifieke karakter van het werkgeversbegrip in de Wav en
het belang daarvan voor de vraag wie verantwoordelijk en beboetbaar is, wil
ik deze vraag uitgebreid beantwoorden.De Wav kent in artikel 1 een zeer brede definitie van werkgever. Werkgever
is:1. degene die in de uitoefening van een ambt, beroep of bedrijf een ander
arbeid laat verrichten;2. de natuurlijke persoon die een ander huishoudelijke of persoonlijke
diensten laat verrichten.Het begrip werkgever is uitdrukkelijk niet gekoppeld aan het bestaan van
een arbeidsovereenkomst, dit om alle mogelijke (schijn)constructies waaronder
vreemdelingen te werk gesteld werden, onder de Wav te laten vallen. In de
memorie van toelichting (TK 1993/94, 23 574, nr. 5, pag. 2)
staat daarover ter verduidelijking: «door de gekozen constructie is
iedereen werkgever die een ander in de uitoefening van ambt, beroep of bedrijf
arbeid laat verrichten. Of er sprake is van een arbeidsovereenkomst of gezagsverhouding
is daarbij niet meer van belang. Immers alleen het feit dat er in opdracht
of ten dienste van een werkgever arbeid wordt verricht is voor het feitelijk
werkgeverschap reeds voldoende. Ook op mede-eigenaren is deze bepaling van
toepassing. Alleen voor de arbeid als zelfstandige die als zodanig ook over
een (eveneens getoetste) vergunning tot verblijf beschikken, is geen tewerkstellingsvergunning
vereist. Uiteraard beperkt het verbod van de wet zich tot die situaties waarin
arbeid voor een ander wordt verricht. Als de arbeid door de vreemdeling zelf
voor eigen rekening en risico wordt verricht en het produkt vervolgens openbaar
ter verkoop wordt aangeboden, is er geen vergunningplichtige werkgever aan
te wijzen.»Bepalend in de Wav is derhalve dat een vreemdeling in Nederland voor een
ander arbeid verricht. De werkgever die een arbeidsovereenkomst sluit met
een vreemdeling is per defnitie verantwoordelijk voor het beschikken over
een tewerkstellingsvergunning. Maar daarnaast zijn ook nog tal van andere
situaties aan te wijzen, waarin niet (alleen) de formele, maar (ook) de feitelijke
werkgever vergunningplichtig is. Indien er sprake is van een intermediair
die een vreemdeling uitleent of detacheert bij een andere werkgever, zijn
volgens de Wav-definitie van werkgever zowel de intermediair als de werkgever
waar de daadwerkelijke arbeid verricht word, verantwoordelijk voor de tewerkstellingsvergunning.
Overigens behoeft in zo'n situatie niet twee keer voor dezelfde arbeid door
dezelfde vreemdeling een tewerkstellingsvergunning aangevraagd te worden. Conform par. 3 van de Uitvoeringsregels Wav behoeft slechts een van
beide werkgevers over een tewerkstellingsvergunning te beschikken. In de praktijk
is dit veelal de intermediair die een tewerkstellingsvergunning kan krijgen
met daarop aangegeven voor welke werkzaamheden bij welke inlenende werkgevers
de vreemdeling arbeid mag verrichten. De inlenende werkgever dient echter
wel altijd eerst te controleren of er inderdaad een tewerkstellingsvergunning
voor de desbetreffende vreemdeling die bij hem de feitelijke werkzaamheden
verricht, is afgegeven; indien dit niet zo is, zal hij zelf een tewerkstellingsvergunning
moeten aanvragen en verkrijgen voordat de desbetreffende vreemdeling bij hem
te werk gesteld mag worden.Indien een opdrachtgever/klant een opdracht geeft aan een vreemdeling
die als zelfstandige (bijvoorbeeld als zzp-er) zijn diensten aanbiedt, is
de opdrachtgever verantwoordelijk voor de vereiste tewerkstellingsvergunning,
tenzij de vreemdeling beschikt over een tewerkstellingsvergunning voor het
verrichten van de desbetreffende werkzaamheden als zelfstandige.Ten slotte kan de situatie zich voordoen dat een opdrachtgever een opdracht
verleent aan een aannemer en deze aannemer de opdracht vervolgens laat uitvoeren
door een onderaannemer. De onderaannemer kan een bedrijf zijn van buiten de
EU die met eigen – niet EU-personeel de desbetreffende arbeid in Nederland
verricht. In deze situatie worden de feitelijke werkzaamheden door de vreemdelingen
in opdracht of ten dienste van zowel de opdrachtgever als de aannemer als
de onderaannemer verricht en zijn alle drie verantwoordelijk voor het beschikken
over een tewerkstellingsvergunning.Ook hier geldt dat een van de drie een
tewerkstellingsvergunning dient te hebben die de desbetreffende arbeid toestaat
en dat de andere twee werkgevers de verplichting hebben om te controleren
of deze vergunning inderdaad is afgegeven.Iedere werkgever die vreemdelingen in opdracht van zich of ten dienste
van zich laat werken – en dat kunnen soms meerdere werkgevers zijn bij
dezelfde werkzaamheden – zal bij constatering van illegale tewerkstelling
door de AI bestuurlijk kunnen worden beboet.Uitvoering motie-DittrichDe leden van de fracties van CDA, PvdA, VVD, D'66 en CU hebben vragen
gesteld over de relatie tussen de invoering van de bestuurlijke boete die
aanzienlijk verhoogd wordt, en het verhalen van de uitzettingskosten van illegaal
verblijvende vreemdelingen op de werkgever.Zoals in de memorie van toelichting al is vermeld, heeft het toenmalige
kabinet een onderzoek laten uitvoeren door de IND naar de mogelijkheid van
het verhalen van de uitzettingskosten. De fracties van de PvdA en de VVD hebben
gevraagd of het kabinet dit rapport aan de Tweede Kamer kan doen toekomen.
Hoewel het rapport primair een intern karakter heeft, zal ik het met deze
nota naar de Tweede Kamer toezenden.De conclusies van het IND onderzoek waren dat het verhalen van de uitzettingskosten
van illegaal verblijvende en illegaal werkende vreemdelingen zowel op praktische
als op juridische problemen zou stuiten. In de memorie van toelichting zijn
een aantal van deze problemen genoemd:– hoe kunnen kosten verhaald worden indien de identiteit van de
vreemdeling niet kan worden vastgesteld;– welke kosten van uitzetting kunnen verhaald worden op de werkgever:
alleen de ticket of ook kosten van eventuele bewaring van de vreemdeling,
begeleiding, enz.– hoe verhoudt de civiel rechtelijke verhaalsvordering zich tot
de publiekrechtelijke handhaving in relatie tot de beginselen van proportionaliteit
en evenredigheid? Andere vragen die zich bij het verhalen van de uitzettingskosten voordoen
zijn:– de kosten voor de overheid. De kosten van het verhalen van de
kosten, het afhandelen van de bezwaarprocedure en de procedures voor beroep
en hoger beroep, kunnen oplopen tot max. € 3 500 per verhaalsprocedure.
De gemiddelde kosten per verhaalsprocedure worden geschat op € 1 200
tot € 1 550. Het is onzeker of voor de overheid het verhalen
van de uitzettingskosten op de werkgever ook daadwerkelijk kostendekkend kan
plaats vinden.– de vraag in hoeverre werkgevers verantwoordelijk kunnen worden
gesteld voor het illegaal verblijf van de vreemdeling. Deze vraag doet zich
met name voor indien een illegale vreemdeling al lange tijd in Nederland heeft
verbleven en slechts korte tijd door een werkgever illegaal tewerkgesteld
is, of indien de illegaal verblijvende vreemdeling al meerdere werkgevers
heeft gehad.– Het verhalen van de uitzettingskosten kan in relatie tot de illegale
tewerkstelling een zeker willekeurig karakter krijgen: een werkgever die een
legaal in Nederland verblijvende werkgever illegaal te werk stelt, hoeft geen
uitzettingskosten te betalen. Ook loopt het uitzettingspercentage van illegaal
verblijvende vreemdelingen sterk uiteen. Dit geldt te meer daar een zeer groot
deel van de illegaal te werk gestelde vreemdelingen in de praktijk niet uitgezet
kan worden. Hoge uitzettingspercentages worden gerealiseerd bij terugkeer
naar Midden- en Oosteuropese landen. Terugkeer naar landen als China en Irak
door middel van uitzetting komt daarentegen veel minder voor.In plaats van het verhalen van de uitzettingskosten op de illegaal tewerkstellende
werkgever heeft het kabinet besloten om op een andere wijze de werkgever te
ontmoedigen om vreemdelingen illegaal te werk te stellen, namelijk door invoering
van de bestuurlijke boete waardoor een lik-op-stuk beleid mogelijk wordt én
door een aanzienlijke verhoging van de boetes. Die boetes zullen worden opgelegd
aan illegaal te werk stellende werkgevers, ongeacht het land waar de desbetreffende
vreemdeling vandaan komt, ongeacht of de vreemdeling al dan niet legaal in
Nederland verblijft en ongeacht of de vreemdeling daadwerkelijk uitzetbaar
is. Wat dat betreft is er in dit wetsvoorstel geen directe relatie meer tussen
de hoogte van de boete en de kosten van uitzetting. Het is derhalve niet zo
dat de uitzettingskosten geheel of voor een deel, zoals de leden van de fractie
van de PvdA en de VVD vragen, via de bestuurlijke boete worden verhaald op
de werkgever. In dat opzicht heeft de fractie van D66 gelijk wanneer zij stelt
dat de bestuurlijke boete tevens een soort straf is die niet noodzakelijk
identiek is aan een kostendoorrekening. De beoogde boete van € 3 500
zal voor een werkgever die een vreemdeling uit Midden Europa illegaal te werk
stelt aanzienlijk hoger zijn dan de uitzettingskosten, terwijl in het geval
van een vreemdeling uit een land als China of India de uitzettingskosten zeer
waarschijnlijk hoger zijn.Aangezien de hoge bestuurlijke boete het alternatief is voor het verhaal
van de uitzettingskosten, is het niet de bedoeling dat deze kosten op termijn
nog apart worden verhaald op de werkgever, zoals de leden van de fractie van
de CU vragen.Het is, naar aanleiding van een opmerking van de leden van de fractie
van D66 niet zo dat de IND «geen flauw idee heeft van de door haar verrichte
activiteiten». Alleen de berekening van de uitzettingskosten zijn minder
eenduidig vast te stellen dan wellicht wordt gedacht.In de eerste plaats is het sterk afhankelijk van het land van herkomst
van de vreemdeling. Uitzetting van een illegaal te werk gestelde vreemdeling
die in Duitsland woont en net over de grens in Nederland werkt, kost nauwelijks
iets. Ook de uitzettingskosten van illegaal tewerkgestelde vreemdelingen uit
landen als Polen en Tsjechië zijn beperkt. Indien daarentegen
vreemdelingen per vliegtuig moeten worden uitgezet naar landen als India of
China, zijn de kosten aanzienlijk meer.In de tweede plaats is het sterk afhankelijk van wat onder de uitzettingskosten
wordt verstaan. Zijn het alleen de reiskosten of worden ook de reiskosten
van eventuele begeleiders, verblijfskosten van begeleiders, kosten van het
aanvragen van een laissez passer, kosten van verblijf bij een doorlaatpost
of politiecel.Berekeningen in het IND rapport geven aan dat de minimale uitzettingskosten
van vreemdelingen € 250 bedragen en de maximale uitzettingskosten € 18 740.
Deze bedragen zijn afgeleid van de uitzettingskosten van vluchtelingen, maar
zijn grotendeels ook op de uitzetting van andere vreemdelingen van toepassing.Het wetsvoorstel in hoofdlijnenRelatie Strafrecht- bestuursrechtDe leden van de fractie van de PvdA hebben een aantal vragen gesteld over
de handhavingsmodellen bij bestuurlijke boetes en de relatie tussen het gekozen
handhavingsmodel en de hoogte van de boetes.Bij het gebruiken van de bestuurlijke boete zijn er twee handhavingsmodellen:
het A-model respectievelijk B-model genoemd. In model A is in de wet zelf
vastgelegd dat alle overtredingen van de wet via het bestuursrecht worden
afgedaan. In het model A wordt het strafrecht in beginsel geheel uitgesloten.
Daartegenover staat het model B waarin in de wet is vastgelegd dat overtreding
van de wet zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk kan worden afgedaan.
In lagere regelgeving wordt dan veelal de grens tussen bestuursrechtelijke
en strafrechtelijke handhaving nader gedefinieerd.Het onderhavige wetsvoorstel kent in hoofdzaak een A-model: in de wet
is vastgelegd dat in principe alle overtredingen van de Wav worden afgedaan
met een bestuurlijke boete. Een helemaal zuiver A-model is het echter niet
omdat is bepaald dat bij herhaalde recidive er sprake is van een overtreding
die via het strafrecht wordt gesanctioneerd. Ook de Arbeidsomstandighedenwet
1998 en het wetsvoorstel tot invoering van de bestuurlijke boete in de Arbeidstijdenwet
hebben het A-model als uitgangspunt: handhaving via het bestuursrecht is het
uitgangspunt van de wet, met een enkele uitzondering voor strafrechtelijke
handhaving.De keuze die het kabinet heeft gemaakt voor het A-model is geen aanleiding
om de maximum boetes te verhogen. Het advies van de Raad van State geeft duidelijk
aan dat er in beginsel geen sprake kan zijn van ernstige dan wel minder ernstige
overtredingen van de Wav. De Raad van State heeft ook helder aangegeven dat
de andere overtredingen waarmee een overtreding van de Wav samenhangt, hun
eigen strafrechtelijke- dan wel bestuursrechtelijke handhavingskader hebben
en in dat kader gesanctioneerd moeten worden. Voor het kabinet is de keuze
voor het A-model dan ook geen reden om de maximum boetes te verhogen.De procedure van opleggen van de boeteDe leden van de fractie van de CDA vroegen wanneer bedrijfssluiting aan
de orde is en welke visie de regering hierop heeft.Het stilleggen van een bedrijf is een voorlopige maatregel, waartoe de
rechter kan besluiten om een einde te maken aan het voortduren van een illegale
situatie. Het is een ingrijpende maatregel die bij de handhaving van de Wav
niet of nauwelijks is toegepast. Gelet op de zwaarte van het instrument kan
het kabinet zich voorstellen dat bij herhaaldelijke recidive – waarbij
er in de gewijzigde Wav dus sprake is van strafrechtelijke handhaving –
deze maatregel wordt toegepast.De leden van de PvdA fractie vroegen wat de maximale termijn is tussen
het constateren van een overtreding en het betalen van de boete voordat wordt
overgegaan tot een dwangbevel en hoe deze termijn zich verhoudt tot het te
voeren lik-op-stuk beleid.Na constatering van illegale tewerkstelling zal de AI zo spoedig mogelijk
een boeterapport opmaken. Een specifieke termijn is hiervoor niet vastgelegd,
omdat de tijd die de AI nodig heeft sterk afhankelijk is van de ingewikkeldheid
van de overtreding. Bij een eenvoudige overtreding kan de AI zeer snel een
boeterapport opmaken. Bij een ingewikkelde constructie waarbij bijvoorbeeld
intermediairs betrokken zijn, kost het onderzoek en daarmee het opmaken van
het boeterapport meer tijd. Na het opmaken van het boeterapport zal het boetebureau
zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen 13 weken een boete opleggen aan
de werkgever. De werkgever heeft 6 weken de tijd om de boete te betalen. Indien
de werkgever niet binnen die termijn betaalt, krijgt hij direct een aanmaning
om alsnog binnen 2 weken te betalen. Indien ook die termijn wordt overschreden,
volgt invordering.De leden van de fractie van de SP vroegen of de regering in de Wav een
fictie-bepaling wil opnemen, zoals die voor «zwart werkers» is
aangekondigd.Ik kan de leden van de SP-fractie meedelen dat de Wav reeds een dergelijke
fictiebepaling kent, namelijk artikel 23. Op grond van dit artikel kan een
vreemdeling die illegaal te werk gesteld is, een loonvordering instellen tegen
de werkgever, waarbij de fictie wordt gehanteerd dat de werkgever de vreemdeling
ten minste zes maanden tegen een beloning en arbeidsduur die in de desbetreffende
bedrijfstak gebruikelijk is. De bewijslast ligt vervolgens bij de werkgever
om te bewijzen dat hij inderdaad marktconform betaald heeft en/of dat hij
de vreemdeling korter dan zes maanden te werk gesteld heeft.De leden van de fractie van D66 vragen of bij kleine bedrijven geen liquiditeitsproblemen
kunnen ontstaan indien zij alleen de ten onrechte betaalde boete vermeerderd
met wettelijk interest krijgen terugbetaald. In reactie hierop wil ik erop
wijzen dat indien de werkgever een beroepszaak wint, de bestuursrechter in
het algemeen de verweerder (in dit geval de AI) verplicht om de kosten voor
het voeren van de beroepszaak te vergoeden. Daarnaast kan een werkgever altijd
een het treffen van een voorlopige voorziening aanvragen, waarbij de president
van de rechtbank niet alleen de rechtmatigheid maar ook de redelijkheid van
de beschikking toetst. De werkgever kan hierbij ook zijn mogelijke liquiditeitsproblemen
aanvoeren als grond voor het treffen van een voorlopige voorziening. Op dit
punt stellen de leden van de fractie van D66 de vraag of de mogelijkheid tot
het aanvragen van een voorlopige voorziening niet strijdig is met het lik-op-stuk
beleid. Met deze leden ben ik het eens dat er sprake is van een zekere strijdigheid.
De voorlopige voorziening is echter een vorm van rechtsbescherming die dermate
hecht verankerd is in het bestuursrecht dat er wel zeer dwingende redenen
moeten zijn om deze aan de burger te ontnemen. Het kabinet is van mening dat
deze dwingende redenen wat betreft de bestuurlijke boete in de Wav niet aanwezig
zijn.Gelet op het feit dat een werkgever bij een gewonnen procedure zijn kosten
vergoed krijgt en gelet op de mogelijkheid van het aanvragen van een voorlopige
voorziening, ziet het kabinet geen reden om aan het indienen van een bezwaarschrift
respectievelijk een beroepsschrift schorsende werking te verlenen. Dit zou
te haaks staan op het gewenste lik-op-stuk beleid. De hoogte van de bestuurlijke boeteVrijwel alle fracties hebben vragen gesteld over hoogte van de bestuurlijke
boete.Ik wil hierover het volgende opmerken.De maximale hoogte van de bestuurlijke boete is gelijk aan die van de
huidige strafrechtelijke boete, namelijk € 12 250 voor een
natuurlijke persoon en € 45 000 voor een rechtspersoon. De
daadwerkelijke boete die de AI oplegt, ligt, evenals dit meestal in het strafrecht
is, lager dan de maximale hoogte.De exacte hoogte van de daadwerkelijke boetes voor het niet naleven van
artikel 2 (illegale tewerkstelling) en artikel 15 (verificatie- en administratieplicht
van de inlenende werkgever en identificatieplicht van de vreemdeling) staat
nog niet vast. Het kabinet heeft aangegeven voor het niet naleven van artikel
2 Wav een bestuurlijke boete op te willen leggen van € 3 500
en voor het niet naleven van artikel 15 Wav een boete van € 1 500
voor de werkgever en € 150 voor de vreemdeling. De voorgenomen boete
voor het niet voldoen aan de verificatie- en administratieplicht van artikel
15 door de inlenende werkgever is lager, aangezien het kan gaan om een administratieve
onachtzaamheid van de werkgever zonder dat dit uitmondt in illegale tewerkstelling.
Indien het niet naleven van de identificatieverplichting wel samengaat met
illegale tewerkstelling, zal de werkgever een boete worden opgelegd voor beide
overtredingen, wat in het voorstel van het kabinet oploopt tot € 5 000.
De boete voor de vreemdeling die artikel 15 Wav niet naleeft, is laag gehouden,
gelet op de primaire verantwoordelijkheid van de werkgever met betrekking
tot de verificatie- en administratieplicht en de in het algemeen geringe draagkracht
van de illegaal te werk gestelde vreemdeling. In overleg met het Openbaar
Ministerie, dat nog niet is afgerond, zal ik de precieze boetebedragen vaststellen
en vervolgens neerleggen in beleidsregels. Daarbij wordt meegewogen hoe de
boete op het niet naleven van de Wav zich verhoudt tot de sancties op andere
overtredingen en welke boetebedragen de strafrechter (en straks de bestuursrechter)
als passende sanctie accepteert. In deze beleidsregels zal ook rekening worden
gehouden met het evenredigheidsbeginsel; dit in reactie op een opmerking van
de leden van de VVD fractie.In hoeverre de hogere boetes het bedrag aan te weinig betaald loon en
niet afgedragen premies dekt, is moeilijk te beantwoorden. Het financieel
voordeel van de werkgever hangt sterk samen met de duur van de illegale tewerkstelling
en de mate van onderbetaling en die is bij gebrek aan administratie vaak moeilijk
vast te stellen. Daarbij geldt dat bij ten onrechte niet afgedragen sociale
premies het UWV de aangewezen instantie is om deze premies alsnog te vorderen
inclusief een naheffing. Wanneer het gaat om onderbetaling, dan is naar de
mening van het kabinet primair de werknemer – of deze nu vreemdeling
is of niet – verantwoordelijk voor de handhaving van het arbeidscontract
dat hij met de werkgever heeft gesloten. In geval van onderbetaling kan de
werknemer via een loonvordering alsnog zijn recht op het afgesproken loon
te gelde maken.Deze boetebedragen gelden per overtreding. Een werkgever die 10 vreemdelingen
illegaal te werk stelt, leeft in 10 gevallen artikel 2 van de Wav niet na
en krijgt volgens het voornemen van het kabinet een bestuurlijke boete van € 35 000.
Indien bovendien niet is voldaan aan de identificatieverplichting uit artikel
15 Wav, komt daar nog € 15 000 boven op. In die zin is er sprake
van een cumulatie van boetes bij een cumulatie van beboetbare feiten, waarnaar
de leden van de CDA-fractie en van de VVD-fractie hebben gevraagd. Wanneer
de opmerking van de leden van de CDA fractie betrekking heeft op cumulatie
met andere beboetbare feiten, niet zijn de overtredingen van de Wav, bijvoorbeeld
het niet naleven van de Arbo-wetgeving, dan worden deze andere
beboetbare feiten apart beboet en zal dat niet leiden tot een hogere Wav-boete.Indien er sprake is van repeterende en strukturele overtredingen, dan
geldt dat bij herhaalde recidive de overtreding strafrechtelijk worden afgedaan.
Het is dan ook mogelijk om naast boetes gevangenisstraffen op te leggen. Indien
er sprake is van het beroepsmatig illegaal te werk stellen van illegaal verblijvende
vreemdelingen, dan is dit een misdrijf conform art. 197b Wetboek van Strafrecht.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de hoogte van de boete
en de termijn van betaling het aantal illegale tewerkstellingen bij seizoenarbeid
zal verminderen. Het kabinet is van mening dat juist bij kortdurende illegale
arbeid de fors hogere boetes het financieel voordeel van illegale tewerkstelling
zal verminderen en dat daardoor de illegale tewerkstelling in het seizoenswerk
zal afnemen. Daarnaast wil het kabinet echter ook wijzen op andere initiatieven,
zoals het project van CWI en LTO dat erop gericht is om legale arbeid via
bemiddeling van prioriteitgenietend arbeidsaanbod dan wel via afgifte van
tewerkstellingsvergunningen te bevorderen en het project certificering van
intermediairs in de tuinbouw.De relatie tussen de hoogte van de boete en de kans op wetsovertreding,
waarnaar de leden van de fractie van D66 hebben gevraagd, is moeilijk exact
weer te geven. Een werkgever die besluit tot illegale tewerkstelling maakt
veelal voor zichzelf de afweging tussen enerzijds het financiële voordeel
dat hij kan behalen met illegale tewerkstelling tegenover anderzijds de pakkans
en de hoogte van de boete. Het kabinet heeft daarom besloten zowel de pakkans
te vergroten door uitbreiding van de AI en door de uitbouw van de SIOD als
de hoogte van de boete bijna te verviervoudigen. Met deze maatregelen zal
zowel de pakkans als het financiële risico voor de werkgever toenemen
en daarmee de kans op wetsovertreding afnemen. Uit de jaarverslagen van de
AI zal duidelijk worden in hoeverre dit daadwerkelijk gerealiseerd wordt.Illegale tewerkstelling staat veelal niet op zichzelf, maar kan samengaan
met het niet naleven van andere regelgeving op het gebied van arbeidsvoorwaarden,
arbeidsomstandigheden, het niet betalen van belastingen en sociale zekerheidspremies.
De leden van de fracties van de PvdA en de SP wezen onder meer op deze relatie.
Deze andere strafbare gedragingen zullen via het strafrecht dan wel indien
van toepassing het bestuursrecht separaat worden gehandhaafd. Zo zullen, in
antwoord op een vraag van de leden van de SP-fractie niet betaalde sociale
premies primair door het UWV op de werkgever verhaald moeten worden. Dit is
ook de reden dat het kabinet uiteindelijk in navolging van het advies van
de Raad van State heeft gekozen voor het handhavingsmodel A. De hoogte van
de Wav boete is dan ook niet meer afhankelijk van de vraag of er sprake is
van een samenloop met andere overtredingen.De leden van de fractie van de SP vroegen aandacht voor het door de overheid
verhalen van achterstallig loon en niet betaalde overuren ten gunste van de
vreemdeling. Het kabinet is echter van mening dat het primair de verantwoordelijkheid
van de werknemer – of deze nu vreemdeling is of niet – is om de
werkgever aan te spreken op het nakomen van dienst verplichtingen, eventueel
met behulp van een vakbond. Aanpassing van de regelgeving op dit punt vindt
het kabinet dan ook niet wenselijk. Wel wil het kabinet erop wijzen dat art.
23 van de Wav aan de illegaal te werk gestelde vreemdeling een handvat geeft
om een loonvordering in te stellen tegen zijn/haar werkgever.Effecten van invoering van de bestuurlijke boete voor
Arbeidsinspectie, Openbaar Ministerie en rechterlijke machtDe leden van de fracties van CDA, VVD en PvdA hebben een nadere toelichting
gevraagd over de capaciteitsuitbreiding van de Arbeidsinspectie bij het Strategisch
Akkoord (SA)en het Hoofdlijnenakkoord (HA) en de verdeling van de € 10
miljoen extra gelden (amendement Verburg (TK 26 000 XV nr. 46) over de
SIOD, de Regionale interventie- en fraude teams (Rif's) en de AI en over de
geraamde boete opbrengsten. Ook de leden van de fractie van de CU stelden
hier een vraag over. De leden van de fractie van D66 wensten een nadere toelichting
op de in hun ogen onbegrijpelijke en ondeugdelijke toelichting van de budgettaire
gevolgen van dit wetsvoorstel.In het onderstaande wil ik deze vragen en opmerkingen beantwoorden.Bij het Strategisch Akkoord is € 8,1 mln. beschikbaar gesteld
voor intensivering van de bestrijding van illegale tewerkstelling. Dit geld
was bestemd voor de uitbreiding van de AI van 65 tot 100 fte's (€ 6,1
mln.) en voor het opzetten van het boetebureau dat de bestuurlijke boete in
de Wav zal gaan implementeren (€ 2,0 mln.).Daarna is in het Hoofdlijnenakkoord op grond van het amendement Verburg € 10
mln. extra beschikbaar gesteld voor versterking van de handhaving. In het
kader hiervan is ten behoeve van de aanpak van de illegaliteit de AI tot 180
fte inspectiecapaciteit uitgebreid (kosten € 8,0 mln. Voor de uitbreiding
van de opsporingscapaciteit bij de SIOD met 15 fte is € 1,0 mln.
beschikbaar gesteld. De resterende € 1,0 mln. zal nog worden verdeeld
tussen nog nader te benoemen activiteiten van de AI en de SIOD.Voor de uitbreiding van de inspectiecapaciteit van de AI is derhalve een
totaal bedrag van 14,1 mln. beschikbaar gesteld. De kosten van de capaciteitsuitbreiding
t en behoeve van de administratieve verwerking van boeterapporten bedragen
in totaal 2,2 mln.De totale kosten van € 8,3 mln. die in de tabel in de memorie
van toelichting genoemd worden, worden gedekt de opbrengsten van de intensiveringen
op basis van het Strategisch Akkoord.De inzet van de amendementsmiddelen geschiedt werkende weg, mede op basis
van de gebleken behoeften voor de interventieteams. De strukturele situatie
zal naar verwachting in 2005 bereikt worden. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd
bij brief van 14 augustus 2003 (28 600 XVB nr. 125). Een verdeling
van de inzet per interventieteams is niet beschikbaar.Wat betreft de kosten en opbrengsten van de boete, wil ik het volgende
meedelen.De boeteopbrengsten zijn geraamde op basis van:• de bestaande inspectiecapaciteit bij de AI;• de uitbreiding van de inspectiecapaciteit bij AI in het kader van
het landelijk dekkend netwerk van interventieteams. Dit betreft een maatregel
uit het Strategisch Akkoord;• de uitbreiding van de inspectiecapaciteit van de AI op grond van
het amendement Verburg.De structurele opbrengsten ad € 17,8 mln hebben betrekking op
2550 boeterapporten; gemiddeld twee illegaal tewerkgestelden per boeterapport
en een boete van € 3 500,– per illegaal tewerkgestelde.Met betrekking tot de verschuiving van de werkbelasting binnen de rechterlijke
macht geldt dat deze moeilijk te kwantificeren is, aangezien veel Wav-overtredingen
gezamenlijk met andere overtredingen van de desbetreffende werkgever
in één zaak worden aangebracht bij de strafrechter. De werkbelasting
voor de strafrechter vermindert dan ook niet evenredig met de teruggang van
het aantal aangebrachte Wav-zaken. Deze afname wordt geschat op ongeveer 930
zaken (van 1000 naar 70) Het aantal beroepszaken tegen een opgelegde Wav-boete
dat de bestuursrechter zal afhandelen, wordt ingeschat op ongeveer 255 per
jaar. Wat betreft de financiële effecten houden de afname van het aantal
strafzaken en de toename van het aantal bestuurszaken elkaar redelijk in evenwicht,
aangezien zaken voor de bestuursrechter ongeveer drie keer zo duur zijn als
strafzaken.Artikelsgewijs deelArtikel 1, onderdeel ADe leden van de fractie van de PvdA vragen zich af waarom de regering
niet heeft gekozen voor een gedeeltelijke voorwaardelijke boete. Afgezien
van het feit dat een voorwaardelijke boete niet in overeenstemming is met
het te hanteren lik-op-stuk beleid, is het kabinet van mening dat zij in het
voorgestelde systeem niet nodig is. Een voorwaardelijke straf wordt veelal
gebruikt als stok achter de deur om recidive te voorkomen. De verhoogde boete
bij het herhaald niet naleven van de Wav-verplichtingen heeft naar de mening
van het kabinet eenzelfde effect. Het gedeeltelijk opleggen van een boete
zou daarentegen eerder afbreuk doen aan het beoogde effect van de fors hogere
boetes die het kabinet voor ogen heeft.Artikel I, onderdeel B, artikel 17De leden van de fractie van D66 zouden graag aan de hand van enkele voorbeelden
de consequenties en reikwijdte van het tegen de zin van de bewoner binnentreden
van een woning bij een vermoeden van een beboetbaar feit.De beantwoording van deze vraag heeft raakvlakken met de brede definitie
van het werkgeversbegrip. Indien een schoonmaakbedrijf bij een particulier
of bedrijf een opdracht aanneemt om een pand schoon te maken, dan is conform
het brede werkgeversbegrip in de Wav zowel de opdrachtgever als het schoonmaakbedrijf
werkgever. Het vermoeden van een beboetbaar feit kan dan ook betrekking hebben
op zowel de opdrachtgever als op het schoonmaakbedrijf. Dit houdt in dat zowel
bij de vestiging van de opdrachtgever als bij de vestiging van het schoonmaakbedrijf
de AI het pand mag betreden, ook zonder toestemming van de bewoner. Een ander
voorbeeld betreft een koppelbaas die vanuit zijn eigen woning vreemdelingen
illegaal detacheert bij derde werkgevers. Bij een vermoeden van een beboetbaar
feit mag zowel de woning van waaruit de koppelbaas zijn kwade praktijken uitoefent
als de daadwerkelijke werkplek van de illegaal te werk gestelde vreemdeling
worden betreden.Artikel I, onderdeel D, artikel 18b, zesde lid en artikel
19, tweede en vierde lidDe leden van de fractie van D66 vragen naar mogelijke problemen en kosten
van communicatie in een andere taal met degene die beboet wordt.Het kabinet verwacht niet dat communicatie in een andere taal tot grote
problemen c.q. kosten zal leiden. Het overgrote deel van degenen die de Wav
overtreden betreft Nederlandse werkgevers die een vreemdeling illegaal arbeid
laten verrichten. Voor deze categorie geldt het taalprobleem niet. Wanneer
het de vreemdeling betreft, doet zich meestal de situatie voor
dat de AI samen met de Vreemdelingendienst inspecties uitvoert. De vreemdeling
wordt door de Vreemdelingendienst gehoord in verband met mogelijk illegaal
verblijf. Daarbij is dan een tolk aanwezig. De AI maakt dan van deze mogelijkheid
gebruik door de vreemdeling te horen als getuige in verband met illegale tewerkstelling.
Wanneer het gaat om de vreemdeling die in overtreding is van artikel 15, vierde
lid Wav, geldt dat naar verwachting het aantal boeterapporten zeer beperkt
zal zijn en er evenmin sprake zal zijn van grote problemen of hoge kosten.Artikel 1, onderdeel D, artikel 19dDe leden van de fractie van D66 stelden enkele vragen met betrekking tot
de opgelegde boetes bij recidive.Indien er binnen 24 maanden sprake is van recidive wordt het boetebedrag
met 50% verhoogd. De boete die een wekgever bij recidive moet betalen bedraagt
dan ook 150% van de eerste boete. Wanneer het gaat om recidive bij illegale
tewerkstelling zal de boete omstreeks € 5 250 per illegaal
te werk gestelde vreemdeling bedragen en bij het niet voldoen aan de identificatieverplichting € 2 250
voor de werkgever en € 225 voor de vreemdeling. Pas bij herhaalde
recidive, wanneer de werkgever binnen 24 maanden derhalve drie keer de Wav
overtreedt, zal strafrechtelijke vervolging plaats vinden.De leden van de fractie van D66 vroegen ook of er van recidive sprake
is indien de werkgever dezelfde vreemdeling opnieuw te werk stelt of indien
de werkgever opnieuw illegaal te werk stelt ook al betreft het een andere
vreemdeling. Er is sprake van recidive indien opnieuw dezelfde overtreding
wordt begaan. Bij illegale tewerkstelling betekent dit een herhaalde overtreding
van artikel 2 Wav, waarbij het niet relevant is of het dezelfde vreemdeling
dan wel een ander betreft.Artikel I, onderdeel D, artikel 19fDe leden van de fractie van D66 stelden een drietal vragen naar aanleiding
van de vervaltermijn van twee jaar. Ik wil deze vragen als volgt beantwoorden.Wat betreft het achteraf constateren van illegale tewerkstelling wil ik
opmerken dat, hoewel de suggestie sympathiek is, dit in de praktijk buitengewoon
moeilijk is. Het gaat er in de Wav om dat geconstateerd wordt dat daadwerkelijk
arbeid in Nederland wordt verricht door de vreemdeling. Bij bijvoorbeeld controle
achteraf van de administratie van de werkgever, waarui blijkt dat hij een
arbeidsovereenkomst heeft gehad met een vreemdeling, blijkt nog niet dat de
vreemdeling ook daadwerkelijk arbeid in Nederland verricht heeft.Wat betreft het voornemen tot illegale arbeid geldt dat de overheid, nog
afgezien van het feit dat dit voornemen moeilijk constateerbaar is, tegen
een dergelijk voornemen niet kan optreden, behalve het waarschuwen van de
werkgever dat illegale tewerkstelling overtreding van regelgeving betekent
en derhalve beboetbaar is. Alleen daadwerkelijke illegale tewerkstelling is
een beboetbaar feit, het voornemen daartoe niet.Wat betreft de huidige vervaltermijn (in het strafrecht de verjaringstermijn)
geldt dat deze voor overtredingen conform artikel 70 van het Wetboek van Strafrecht
eveneens op twee jaar is gesteld.Artikel IIIOp de desbetreffende vragen van de leden van de VVD fractie met betrekking
tot de evaluatie van deze wet wil ik toezeggen bij de evaluatie in te gaan
om de ervaringen van en de wijze waarop de Arbeidsinspectie omgaat met het
instrument bestuurlijke boete in het kader van de Wav. Wat betreft
de Arbeidsomstandighedenwet en de Arbeidstijdenwet gelden aparte evaluatiemomenten.
Eveneens zal daarbij worden ingegaan op het beslag (capaciteit/budgettair)
dat het instrument van de bestuurlijke boete op de dienst legt.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,M. Rutte 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29523-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl