Primair Onderwijs; Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134204
 2008-2009
 
 31 293
 Primair Onderwijs
 
 
 
 
 Nr. 
 54
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 2 september 2009
 
 Op 13 november 2008 heeft u een inspectierapport ontvangen over bestuurlijke
praktijken in het islamitisch onderwijs ontvangen (Kamerstuk 31 700 VIII,
nr. 38). In de daarbij gevoegde beleidsreactie zijn een aantal acties
opgenomen. Met deze brief wil ik u informeren over de stand van zaken. Daarnaast
wordt in deze brief het voornemen tot gedeeltelijke opschorting van de bekostiging
van As Siddieq toegelicht. Dit voornemen is vorige week verzonden in het kader
van het intensief toezicht op actief burgerschap en sociale integratie. 
 Voornemens tot terugvordering
 Een van de acties naar aanleiding van het onderzoek van de inspectie is
de terugvordering van onrechtmatig verkregen of bestede bekostiging. De eerste
stap in zo’n proces is het verzenden van een voornemen tot terugvordering.
In opvolging van het inspectierapport en de bijbehorende deelrapporten zijn
15 voornemens tot terugvordering verzonden. Het totale bedrag waartoe de voornemens
optellen bedraagt € 4,1 miljoen euro.
 
 Het bedrag in de voornemens is € 1,6 miljoen hoger dan het bedrag
dat in de brief van 13 november 2008 is gemeld. Voor € 0,5
miljoen wordt dit verklaard uit het aanvullend onderzoek naar de uitgaven
aan leerlingenvervoer in 2004 en 2005. Voor het overige komt dit doordat voor
de personele onrechtmatigheden een nadere bestudering van de rapporten, en
een meer exacte vaststelling van de bedragen, heeft plaatsgevonden. De voorgenomen
terugvordering van personele uitgaven is hierdoor € 1,1 miljoen
hoger uitgevallen. Er zijn geen nieuwe feiten geconstateerd.
 
 De voorgenomen terugvordering verschilt sterk per schoolbestuur. Bij een
aantal is sprake van een hoge terugvordering, en bij een aantal van een beperkte
terugvordering. In de onderstaande tabel staat de spreiding over hoge en lage
voorgenomen terugvorderingen weergegeven.
 
 
 
 
 
 
 Hoogte voornemen
 Aantal schoolbesturen
 
 
 
 
 0– € 50 000,-
 3 
 
 
 € 50 000,– – € 100 000,–
 3 
 
 
 € 100 000,– – € 500 000,–
 7
 
 
 € 500 000,– – € 1 000 000,–
 2
 
 
 
 
 
 Na de ontvangst van de zienswijze van de schoolbesturen zullen de voornemens
worden omgezet in besluiten tot terugvordering. Op een aantal punten zijn
schoolbesturen in de gelegenheid gesteld aanvullende bewijzen aan te leveren.
Dit kan leiden tot verlaging van de voorgenomen terugvordering. Nadat een
besluit is genomen kunnen de bevoegde gezagen in bezwaar en beroep.
 
 Indien de terugvorderingen erg omvangrijk zijn, en het schoolbestuur niet
beschikt over voldoende reserves, worden afspraken gemaakt over terugbetaling.
Voorkomen moet worden dat de terugvorderingen ten koste gaan van het primaire
proces.
 
 De inspectie heeft verder met ieder van de schoolbesturen afspraken gemaakt
over het beëindigen van onrechtmatige bestedingen, en ziet er ook op
toe dat deze afspraken worden nageleefd. Uit een review bij een aantal instellingsaccountants
van islamitische scholen blijkt daarbij dat ook de instellingsaccountants
hun controle op islamitische scholen hebben aangescherpt.
 Kwaliteit van het basisonderwijs
 Naast een probleem met de rechtmatigheid van de bekostiging kent het islamitisch
onderwijs relatief veel zwakke en zeer zwakke scholen. Sinds het rapport over
de bestuurlijke praktijken zijn er 3 zeer zwakke basisscholen bijgekomen en
heeft er 1 zeer zwakke school zich verbeterd. Het aantal zwakke islamitische
basisscholen is afgenomen van 14 naar 12. De ene zwakke school is zeer zwak
geworden, de ander zwakke school heeft zich verbeterd.
 
 In een recente brief is het stappenplan voor zwakke en zeer zwakke scholen
aan de Kamer gemeld (Kamerstuk 31 700 VIII, nr. 211). Dit stappenplan
is ook van toepassing op de zwakke en zeer zwakke islamitische basisscholen.
Vanwege de concentratie zwakke en zeer zwakke scholen in het islamitisch onderwijs
heeft de ISBO een overkoepelende aanpak voor kwaliteitsverbetering ontwikkeld.
Dit is een onderdeel van het hierna te bespreken plan voor het verbeteren
van de kwaliteit van islamitische schoolbesturen. Hiermee neemt de ISBO een
vergelijkbare rol op zich als de Vereniging van Vrijescholen bij de vrijescholen.
 Verbeteren van de kwaliteit van besturen
 De verbetering van de kwaliteit van besturen in het islamitisch onderwijs
is een voorwaarde voor het oplossen van de problemen in het islamitisch onderwijs.
In de beleidsreactie van 13 november 2008 is het streven geuit dat islamitische
schoolbesturen worden gekoppeld aan ervaren schoolbesturen in de regio, zodat
kennis en expertise kunnen worden uitgewisseld.
 
 In overleg met de PO-Raad hebben de ISBO, de APS en het lectoraat «governance
en innovatiedynamiek in het onderwijs» van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen,
een plan ontwikkeld voor de verbetering van het islamitisch onderwijs. Voor
de verbetering van de kwaliteit van de islamitische schoolbesturen bevat dit
plan o.a. de volgende activiteiten:
 – Het opstellen van een kwaliteitshandvest voor besturen in het
islamitisch onderwijs.
 – Ontwikkelen en toepassen van een systeem voor bewaking van de
kwaliteit van besturen in het islamitisch onderwijs.
 – Per schoolbestuur in kaart brengen van leerbehoeften en het ontwikkelen
van een bestuursspecifiek ontwikkeltraject.
 – Per bestuur aanzoeken van een collega-bestuur dat aansluit bij
de leerbehoefte van het betreffende bestuur.
 Daarnaast voorziet het plan in een aanpak voor de verbetering van de kwaliteit
van islamitische scholen.
 
 Voor de uitvoering van het plan is een verzoek ingediend om gedurende
3 jaren € 100 000,– per jaar subsidie te verstrekken.
Voor zover het plan betrekking heeft op de verbetering van de kwaliteit van
de islamitische schoolbesturen ben ik voornemens dit verzoek te honoreren.
 Voornemen tot gedeeltelijke opschorting As Siddieq
 De As Siddieq school staat sinds eind 2005 onder geïntensiveerd toezicht
in verband met de toen aanstaande (en in 2006 van kracht geworden) wettelijke
opdracht tot bevordering van actief burgerschap en sociale integratie. Bij
een onaangekondigd schoolbezoek van de inspectie in september 2008 werd vastgesteld
dat de ontwikkeling op het gebied van burgerschap en integratie opnieuw stagneerde.
Op dat moment heb ik nog geen bekostigingsmaatregelen getroffen en daarmee
de school een laatste kans gegeven. De inspectie heeft wederom prestatieafspraken
gemaakt. Deze afspraken bestaan uit meerdere tussenafspraken in 2009 en de
naleving van de wettelijke voorschriften per uiterlijk 1 maart 2010.
 
 Op 20 augustus 2009 heb ik van de inspectie een ambtsbericht ontvangen
dat As Siddieq een belangrijke tussenafspraak niet heeft gerealiseerd. Zoals
ook in de voorgaande jaren, komt het schoolbestuur wederom haar afspraken
niet na. Mede gelet op de ervaringen in de voorgaande jaren heb ik niet het
vertrouwen dat, zonder meer dwingende maatregelen, naleving van de wettelijke
voorschriften per 1 maart 2010 wordt gerealiseerd. Om het bestuur te
bewegen de overige tussenafspraken wel te realiseren, alsmede de wettelijke
voorschriften per 1 maart 2010 na te leven, heb ik het bestuur mijn voornemen
kenbaar gemaakt de bekostiging van As Siddieq gedeeltelijk op te schorten.
Een afschrift van het voornemen tot gedeeltelijke opschorting is bijgevoegd.
 
 Gedeeltelijke opschorting van de bekostiging betekent dat As Siddieq een
deel van de bekostiging nú niet krijgt uitgekeerd. Om te beginnen wil
ik 5% van de bekostiging opschorten. (Deze opschorting komt bovenop
de opschorting van de bekostiging voor materiële instandhouding in verband
met net niet indienen van het jaarverslag 2008). Wanneer blijkt dat As Siddieq
tussen nu en 1 maart 2010 wederom tussenafspraken niet realiseert ben
ik voornemens dit percentage telkens met 5% te verhogen. Op basis van
de inspectiebevindingen per 1 maart 2010 zal ik bezien of de opgeschorte
bekostiging alsnog kan worden uitgekeerd, of dat zwaardere bekostigingsmaatregelen
aan de orde zijn.
 
 De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 S. A. M. Dijksma
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.