Wijziging van enkele onderwijswetten in verband met de invoering van persoonsgebonden nummers in het onderwijs; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25828, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-01-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25828 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. Technologische mogelijkheden; nieuwe oplossingen voor
oude problemen2. De problemen bij de informatie-uitwisseling en de oplossing 2.1. De controle op de rechtmatigheid van bestedingenSamenvattend/concluderend2.2. De administratieve belasting van scholen en instellingenVerbetering van het logistieke procesVermindering bevragingslastSamenvattend/concluderend2.3. De beschikbaarheid van beleidsinformatieSamenvattend/concluderend3. Sectorgebonden nummer of sociaal-fiscaal nummer («sofi-nummer»)3.1. Bescherming van de privacy4. Het sofi-nummer, de koppeling met gegevens en (de beperking
van) het gebruik4.1. De gegevensset4.2. Het gebruik AlgemeenGewicht, cumi-groep, specifieke doelgroepBewaartermijn4.3. Het verstrekken van het sofi-nummer4.4. Onderwijsnummers voor personen zonder sofi-nummer4.5. Voorschriften voor administratieve verwerking5. Het invoeringstraject6. Financiële gevolgen7. Afstemming met het onderwijsveld8. Adviezen Onderwijsraad en Registratiekamer en commentaar
VNG8.1 Algemeen8.2 Verbeterde rechtmatigheidscontrole8.3 Administratieve lastenverlichting8.4 Beleidsinformatie8.5. Het gebruik van het sofi-nummer8.6. De inhaalslagII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikelen I, II, III, XVI, XVII en XVIII (24a WBO, 33b
ISOVSO, 28 WVO)Artikelen I tot en met VIII en XVI tot en met XXIII (112a
WBO, 108a ISOVSO, 103b WVO, 2.5.5a WEB, 7.39, 7.52 en 7.52a WHW, 3b WSF, 4a
WTS en 5a LCW )Artikel I, onderdeel B, en artikel II, onderdeel C (112a,tweede
lid WBO en 108a, tweede lid, ISOVSO)GeslachtGeboortedatumHerkomst (postcode)Inschrijf-/uitschrijfdatumSoort onderwijs/schoolsoort (speciaal onderwijs)GroepDoelgroepenBRIN-nummerAmbulante begeleidingArtikel III, onderdeel B (103b, tweede lid WVO)GeslachtGeboortedatumHerkomst (postcode)In- en uitschrijfdatumSamenhang onderwijssoort, leerjaar en diplomaOnderwijssoort (schoolsoort en afdeling/leerweg)LeerjaarDiplomaBRIN-nummer (en vestigingsvolgnummer)Culturele minderhedenArtikel IV, onderdeel C (2.5.5a, tweede lid, WEB)GeslachtGeboortedatumHerkomst (postcode)Registratienummer instellingInschrijfdatum opleidingDatum einde inschrijvingKwalificatie en leerwegDoelgroepenCertificering en vooropleidingCursusgeldVordering studie en studieresultaatLandelijk orgaan (LOB)Volume en begin en einddatum BPVLeerbedrijfArtikel V, onderdeel D (7.52a, eerste lid, WHW)Het geslachtDe geboortedatumHerkomst (postcode)De vooropleidingDe inschrijvingsvormHet soort inschrijvingDe instelling of instellingenDe opleiding of opleidingenDe opleidingsfaseInstroomDe uitstroomCertificeringDe nationaliteit en het geboorteland van de student en
het geboorteland van zijn oudersArtikel V, onderdeel D (7.52a, tweede lid, WHW)Artikelen I tot en met IV en XVI tot en met XX (113 WBO,
108b ISOVSO, 103c WVO en 2.5.5b WEB)Artikelen IX, onderdeel A, en XXVIArtikel IX, onderdeel BArtikel XArtikelen XI en XIIArtikel XIIIArtikelen XIV en XVArtikel XXVIIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25828Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 112 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 828Wijziging van enkele onderwijswetten in verband met de invoering van
persoonsgebonden nummers in het onderwijsnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 1. Technologische mogelijkheden; nieuwe oplossingen voor
oude problemenRegistraties van leerlingen, deelnemers en studenten zijn een basis voor
de bekostiging van scholen en instellingen, voor het verstrekken van uitkeringen
aan individuen, voor het maken van ramingen waarop de begrotingen van ministeries
zijn gebaseerd, voor het monitoren van het onderwijsstelsel en voor de evaluatie
van beleidsmaatregelen. Aan deze registraties van leerlingen, deelnemers en
studenten zijn enkele problemen verbonden die lange tijd moeilijk oplosbaar
leken te zijn. Met de brede beschikbaarheid van nieuwe technologische hulpmiddelen
komen echter nieuwe oplossingen voor oude problemen binnen bereik, waardoor
met minder inspanning dan in het verleden nodig was om hetzelfde resultaat
te bereiken, de kwaliteit van deze registraties wordt verhoogd. Dat geldt
bijvoorbeeld als de registraties van leerlingen, deelnemers en studenten op
persoonsgebonden nummers worden gebaseerd.Er zijn met betrekking tot registraties van leerlingen, deelnemers en
studenten enkele belangrijke problemen. In de allereerste plaats gaat het
daarbij om:– De controle op de rechtmatigheid van bestedingen.Verbetering
van het controle- en sanctiebeleid in de onderwijssector is gewenst, omdat
de rechtmatigheid van bestedingen nu nog niet volledig kan worden gegarandeerd.Daarnaast zijn van belang:– De administratieve belasting van scholen en instellingen. Scholen en instellingen worden in sommige sectoren geconfronteerd met
vrij veel vragen over de leerlingen, deelnemers en studenten. De vragen in
de verschillende formulieren verschillen vaak niet veel, maar net zoveel dat
het invullen van de formulieren steeds weer werk meebrengt.– De beschikbaarheid van beleidsinformatie. In toenemende
mate worden er vragen gesteld over de werking van ons onderwijsstelsel: of
het beter of minder goed werkt dan buitenlandse stelsels, of er al dan niet
verspilling optreedt door onevenredig grote voortijdige uitval of omwegen.
Op sommige belangrijke vragen moeten we het antwoord soms lang
schuldig blijven, omdat de beschikbare informatie niet op een adequate wijze
is gerangschikt.Al deze problemen worden veroorzaakt door een wijze van registreren en
gegevens uitwisselen die zo langzamerhand als archaïsch kan worden gekenschetst.
Veel registraties zijn namelijk nog steeds gebaseerd op een verwerking van
gegevens met potlood en papier, zonder efficiënte gebruikmaking van technische
hulpmiddelen. Dat leidt tot veel mono-functionele registraties, waarbij alle
scholen en instellingen vele tabellen en formulieren moeten invullen waarop
verbanden worden aangegeven die niet uit eerder geleverde informatie zijn
af te leiden. Van mogelijkheden tot snelle verwerking van veel gegevens waarvoor
gebruik van de computer een voorwaarde is, wordt nog onvoldoende gebruik gemaakt.
Een andere wijze van registreren en informatie uitwisselen tussen het onderwijsveld
en de overheid kan veel problemen oplossen. 2. De problemen bij de informatie-uitwisseling en de oplossing 2.1. De controle op de rechtmatigheid van bestedingenDe uitgaven van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
vormen de grootste uitgavenpost op de Rijksbegroting. De aandacht voor de
rechtmatigheid van de uitgaven voor deze sector en van de uitgaven voor het
landbouwonderwijs, die samen jaarlijks de veertig miljard gulden benaderen,
is van evident belang. Natuurlijk wordt al sinds jaar en dag een optimale
controle van de bestedingen nagestreefd en worden regelmatig maatregelen genomen
om hierbij verbeteringen te bewerkstelligen. De tot op heden gebruikte wijze
van registreren van onderwijsdeelnemers stelt hierbij echter beperkingen.De bekostiging van scholen en instellingen is in een aantal sectoren gebaseerd
op opgaven van aantallen leerlingen. De geaggregeerde gegevens die scholen
en instellingen aan het ministerie leveren zijn niet tot gegevens over deelname
van individuen te herleiden. Deze registratie is gevoelig voor onnauwkeurigheden.
Om te controleren of de juiste aantallen opgegeven zijn, is het noodzakelijk
om ter plekke te controleren of de lijsten met onderwijsdeelnemers in de administratie
overeenkomen met de opgegeven totalen èn of alle leerlingen die op
de ter plekke gepresenteerde lijsten staan daadwerkelijk onderwijs volgden
op deze school of instelling op de teldatum (het moment waarop leerlingen
worden geteld om de bekostigingsgrondslag te bepalen). Werkelijk grondige
controles kunnen slechts op steekproefbasis worden georganiseerd. Een adequate
controle op de rechtmatigheid van de bekostiging van de instellingen is met
behulp van individuele gegevens veel beter mogelijk dan op grond van geaggregeerde
gegevens.Het is op dit moment moeilijk om na te gaan of een leerling op meer dan
één school ingeschreven staat. Zeker wanneer leerlingen rond
de datum waarop zij voor de bekostiging worden geteld, van school wisselen
of het onderwijs verlaten, is het moeilijk om vergissingen of moedwillige
verschrijvingen bij de registratie te achterhalen. De accountantscontrole
geeft zekerheid dat de administratie op orde is, maar door de gehanteerde
wijze van registreren zijn vergissingen en fraude niet uit te sluiten.Zelfs de gevolgen van kleine vergissingen op scholen en instellingen kunnen
bij elkaar opgeteld groot zijn. Om een voorbeeld te geven: wanneer er per
school gemiddeld één leerling te veel zou worden geteld, gaat
het om extra kosten van tientallen miljoenen op jaarbasis (10 000 scholen
maal ruim f 6000 per leerling is ruim f 60 miljoen). Bij het uitkeren van studiefinanciering en tegemoetkomingen in de studiekosten
en bij het innen van de les- en cursusgelden treden soortgelijke problemen
op. De overheid wordt geconfronteerd met verschillende registraties die niet
altijd even gemakkelijk op elkaar zijn af te stemmen. Door de
vertraging bij het controleren van gegevens die van belang zijn voor studiefinanciering
worden soms ten onrechte uitkeringen gedaan, die later weer met meer of minder
succes moeten worden teruggevorderd. Het ontbreken van een eenduidige registratie
van studenten vergroot de kans op ten onrechte gedane uitkeringen.De controle die in het kader van fraudebestrijding wordt uitgevoerd op
de juistheid van voor de bekostiging relevante gegevens, kan aanmerkelijk
worden verbeterd wanneer de technische middelen die ons nu ter beschikking
staan op de juiste wijze worden ingezet. Door geautomatiseerde verwerking
van gegevens is het opsporen van bepaalde onjuistheden in grote gegevensbestanden
beter mogelijk geworden. In plaats van tijdrovende controles ter plekke uit
te voeren, kunnen op afstand controles worden uitgevoerd door bestandsvergelijkingen
uit te voeren. Daardoor worden de controles op de uitgaven voor onderwijs
aanmerkelijk verbeterd. Voorwaarde daarvoor is wel dat iedere onderwijsdeelnemer
in alle registraties van onderwijsdeelname en voor studiefinanciering als
afzonderlijke deelnemer is te onderscheiden. Dat kan door iedere onderwijsdeelnemer
een uniek persoonsgebonden nummer te geven en de registraties op die nummers
te baseren. Dan kan worden nagegaan of er personen zijn die ten onrechte,
al dan niet meer dan eens, in een voor bekostiging relevant bestand zijn opgenomen.De introductie van een persoonsgebonden nummer schept de randvoorwaarde
om de bepaling van de rechtmatigheid van de bekostiging van onderwijsinstellingen
en verstrekkingen aan individuele onderwijsdeelnemers te verbeteren, in het
bijzonder door de registratie van de gegevens waarop deze bekostigingen en
verstrekkingen zijn gebaseerd, te verbeteren. De belangrijkste verbetering
is dat de huidige geaggregeerde (gesommeerde) gegevensverstrekking door scholen
vervangen kan worden door primaire gegevens als basis voor de toekenning van
bekostiging, verstrekkingen en inningen.De beperkingen van de vigerende gegevensverstrekking zijn:a. De gegevensverstrekking door scholen vindt plaats op gesommeerd niveau
en is op schoolniveau alleen te controleren door een externe controle op de
schooladministratie. Een één-op-één controle (integrale
controle op persoonsniveau) van deze gesommeerde bekostigingsgegevens op alle
scholen in relatie tot de schooladministratie waarin wel individuele leerlinggegevens
zijn opgenomen, is binnen die systematiek ondoenlijk.b. De controle op de thans geleverde gesommeerde gegevens vindt onder
meer plaats door steekproefsgewijze controles van de inspectie (primair onderwijs
(PO) en voortgezet onderwijs (VO)), controles op de schooladministraties door
instellingsaccountants (VO en beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (BVE))
en steekproefsgewijze controles daarop door de Accountantsdienst van het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Zo controleert de inspectie jaarlijks
slechts 1000 van in totaal 8000 scholen voor PO. Geconstateerde verschillen
hebben vaak een meerduidig karakter. De oorzaak daarvoor is dat gesommeerde
gegevens niet te herleiden zijn tot de individuele leerlingadministratie op
schoolniveau.c. In de huidige systematiek vindt de controle achteraf plaats; de inspectie
controleert steekproefsgewijs direct na de teldatum en accountants later in
het schooljaar. Het is in de huidige systematiek van gegevensverstrekking
niet mogelijk daarnaast reactief een snelle, gerichte en integrale controle
(direct na binnenkomst van telgegevens) of proactieve controle te doen, bijvoorbeeld
samenvallend met de berekening van de hoogte van de bekostiging van onderwijsinstellingen
door de desbetreffende uitvoeringsorganisaties voor onderwijs: het agentschap
Centrale financiën instellingen (Cfi) van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen en de Informatie Beheer Groep (IBG). d. De controle op de gegevensverstrekking van scholen is per definitie
instellingsgebonden. Op basis van gesommeerde gegevens kan niet nagegaan worden
of deelnemers ook bij andere instellingen staan ingeschreven en derhalve ook
daar voor bekostiging in aanmerking worden gebracht (dubbeltellingen). Controle
op het opvoeren van niet bestaande onderwijsdeelnemers voor de bekostiging
van een school of instelling is momenteel vrijwel onmogelijk.e. Een efficiënte rechtmatigheidscontrole op de door de school geleverde
gesommeerde bekostigingsgegevens vergt van zowel de instellingsaccountant
als de inspectie een gedetailleerde en tijdrovende beoordeling van schooladministraties.
Ook hier geldt dat tussentijdse mutaties in die schooladministraties niet
altijd één-op-één gerelateerd kunnen worden aan
de opgave door onderwijsinstellingen aan Cfi en IBG. Dit kan onduidelijkheid
scheppen tussen partijen inzake de verklaring van eventuele verschillen. Door
geautomatiseerde verwerking van gegevens is het opsporen van bepaalde onjuistheden
in grote gegevensbestanden beter mogelijk geworden. Tijdrovende controles
ter plekke kunnen deels vervangen worden door controles op afstand door bestandsvergelijkingen
uit te voeren.f. Individuele leerlinggegevens kunnen in de huidige systematiek niet
gecontroleerd worden, omdat alleen gesommeerde gegevens worden verkregen.
Controle op individuele leerlinggegevens is echter in toenemende mate van
belang voor bijvoorbeeld (output)bekostiging van individuele leerlingen en
eventuele fraude hieromtrent. Het valt eenvoudiger te controleren of leerlingen
en deelnemers van 16 jaar en ouder waarvoor scholen of instellingen bekostiging
ontvangen, ook lesgeld hebben betaald. Het is eerder mogelijk te constateren
wanneer onterecht studiefinanciering of een tegemoetkoming in de studiekosten
wordt toegekend.g. Fouten ten aanzien van de juistheid van bepaalde gegevens kunnen veel
eenvoudiger opgespoord en gecorrigeerd worden. Het aantal fouten moet niet
onderschat worden. Uit onderzoek van de inspectie blijkt bijvoorbeeld dat
bij het bepalen van gewichten veel fouten worden gemaakt, waardoor onterechte
uitkeringen worden verstrekt (in 1996 ging het hierbij om bijna 4 000
leerlingen waaraan een te hoog gewicht was toegekend; dit is 6,43% van het
aantal leerlingen waarvoor een gewicht hoger dan 1,00 was opgegeven).h. Bovenstaande beperkingen hangen samen met het schaalvergrotingsaspect.
Naarmate een onderwijsinstelling groter wordt en meer leerlingen herbergt,
gaat de problematiek aangaande controle en rechtmatigheid van bestedingen
een grotere rol spelen. Samenvattend/concluderendVastgesteld kan worden dat de introductie van een persoonsgebonden nummer
als basis voor de verstrekking van bekostigingsgegevens door scholen, een
sterk verbeterde controle op de rechtmatigheid van de bekostiging van onderwijsinstellingen
mogelijk maakt, en dat de preventieve werking die van een dergelijke fraude-
en misbruikregeling uitgaat, vergroot wordt. Ten aanzien van de beperkingen
van de vigerende gesommeerde gegevensverstrekking maakt de introductie het
mogelijk dat:1. een integrale controle op persoonsniveau plaatsvindt op de bekostigingsgegevens.
Daarmee kan de steekproefsgewijze controle-systematiek op scholen gerichter
en adequater ingezet worden;2. een snelle reactieve en proactieve controle door uitvoeringsorganisaties
op het terrein van onderwijs plaatsvindt, samenvallend met de berekening van
de hoogte van de bekostiging van onderwijsinstellingen. Deze controles kunnen
onder meer betrekking hebben op dubbele inschrijvingen, controles
op toepassingen van beleidsregels en kwalitatieve inschrijvingsvoorwaarden;3. duidelijkheid ontstaat waar het gaat over de duiding van geconstateerde
verschillen en eventuele onrechtmatigheden;4. een controle plaatsvindt op gegevensverstrekking, ook voor wat betreft
de juistheid van individuele leerlinggegevens, en eventuele fraude in de schooladministraties.De laatste jaren is hard gewerkt aan een verbetering van het controle-
en sanctiebeleid bij onderwijs. Voor een verdere verbetering is het noodzakelijk
dat registraties van onderwijsdeelnemers gebaseerd worden op persoonsgebonden
nummers, en dat deze gegevens op een efficiënter wijze worden verwerkt.
Hierdoor zal een overzichtelijker en helderder beeld ontstaan van het totaal
aan controle- en sanctiemaatregelen en de verbeteringen die daarin moeten
worden gebracht. 2.2. De administratieve belasting van scholen en instellingenDe administratieve belasting van scholen en instellingen kan sterk worden
beperkt door het administratieve proces doelmatiger in te richten. Dit kan
langs twee sporen bereikt worden:1. de verbetering van het logistieke proces waarlangs instellingen hun
bekostigingsgegevens verstrekken, de terugmelding daarop en het verkeer daarover
tussen school en de uitvoeringsorganisaties voor onderwijs.2. het verminderen van het aantal bevragingen (frequentie) door (verschillende)
instanties en het weghalen van overlap in bevragingen. Verbetering van het logistieke procesHet bestaande logistieke proces maakt gebruik van zogenaamde telformulieren
die scholen dienen te gebruiken om hun gesommeerde bekostigingsgegevens aan
de uitvoeringsorganisaties voor onderwijs te verstrekken. De verstrekkingen
geschieden op dit moment – op hoofdlijnen – als volgt:a. De telformulieren en de daarin opgenomen gegevens worden ingevuld op
basis van de schooladministratie. Deze telformulieren kunnen op verschillende
manieren ingevuld worden: handmatig of door middel van het zogenaamde elektronisch
formulierensysteem (EFS).b. De toelevering van de gegevens aan de uitvoeringsorganisaties vindt
plaats door middel van het verzenden van formulieren, het opsturen van diskettes
of het via een modem aanbieden van de gesommeerde gegevens.c. Het verwerken, opslaan en beheren van de door scholen verstrekte bekostigingsgegevens
door de uitvoeringsorganisaties is een afgeleide van bovenstaande aanbiedingsvarianten.Een beoordeling van dit logistieke proces leidt tot de navolgende constateringen:a. Het proces van omzetting van schooladministratiegegevens naar telformulieren
en gesommeerde gegevens dient op schoolniveau te gebeuren. Zeker voor onderwijsinstellingen
van grote omvang (scholen voor VO en instellingen voor BVE) en de daarbinnen
te hanteren decentrale administraties is dit in de huidige systematiek geen
sinecure. Er moet bijvoorbeeld in het VO apart worden geregistreerd hoeveel
leerlingen aanwezig zijn op de school, waar leerlingen zich het vorige schooljaar
bevonden in het onderwijsstelsel, waar leerlingen in de loop en aan het eind
van het schooljaar naar toe gaan, welke resultaten zijn geboekt en hoeveel
leerlingen uit doelgroepen op de school zitten.b. Het logistieke proces is omslachtig waar het gaat om herstelacties
als gevolg van technische en/of procedurele tekortkomingen en
eventuele omissies in de gegevensverstrekking door scholen.c. Daarnaast is de opslag, het beheer en het gebruik van de verschillend
aangeleverde informatie voor bekostiging door de uitvoeringsorganisaties voor
onderwijs een bewerkelijk proces. In de huidige situatie moeten de gegevens
vaak nog dubbel of driedubbel worden ingevoerd. Dit leidt door mogelijke invoerfouten
tot inconsequenties tussen administraties.Met bovengenoemde ondoelmatigheden en logistieke procesrisico's die aan
de huidige wijze van gegevensverstrekking inherent zijn, is de constatering
relevant dat introductie van een persoonsgebonden nummer als basis voor de
verstrekking van primaire bekostigingsgegevens nieuwe eisen stelt aan het
logistieke proces van gegevensverstrekking door scholen en aan de opslag,
het beheer en de toepassing daarvan in de bekostigingsprocessen door uitvoeringsorganisaties
voor onderwijs. Primaire procesinformatie onderscheidt zich immers van de
huidige gesommeerde bekostigingsgegevens, doordat van alle onderwijsdeelnemers
de relevante bekostigingsgegevens op individueel niveau door scholen aangeleverd
dienen te worden. Daarmee neemt kwantitatief de omvang van de gegevensverstrekking
toe, hetgeen grenzen stelt aan de handmatige/niet-elektronische verstrekking
en opslag van gegevens. Het gebruik maken van moderne nu reeds op scholen
aanwezige apparatuur en communicatiemogelijkheden is tegen die achtergrond
noodzakelijk.Uit een recent in opdracht van Cfi uitgevoerde inventarisatie op dit punt
(sectoren PO, VO en BVE) blijkt dat de meeste scholen reeds beschikken over
een software-pakket voor de leerlingenadministratie en een toereikende technische
infrastructuur om de gegevensverstrekking met nieuwe media te ondersteunen.
Onderwijsinstellingen zonder een dergelijke automatisering op dit moment,
verwachten veelal binnen enkele jaren ook aan deze voorwaarden te voldoen.
De verwachting is dat binnen de invoeringsperiode die aan de introductie van
het persoonsgebonden nummer vooraf gaat, scholen – mede met behulp van
een gerichte voorlichting en helpdesk-ondersteuning vanuit het ministerie –
in staat zullen zijn de bekostigingsgegevens verbonden met persoonsgebonden
nummers, met gebruikmaking van vormen van elektronisch berichtenverkeer, aan
te bieden. Scholen zullen met name gestimuleerd moeten worden om daadwerkelijk
gebruik te maken van de reeds op schoolniveau aanwezige informatiseringsmogelijkheden.
Ter illustratie kan worden opgemerkt dat in de PO-sector 97,5% van de scholen
en in de sectoren VO en BVE 100% van de scholen en instellingen beschikt over
een computer met voldoende capaciteit voor het voeren van de administratie
(de resterende 2,5% van de scholen in het PO overweegt binnen twee jaar tot
aanschaf over te gaan). De meerderheid scholen beschikt over een modem of
geeft aan binnen twee jaar tot aanschaf van een modem over te gaan. Uit het
onderzoek blijkt dat scholen deze infrastructuur nog niet optimaal gebruiken.
Van deze technologie kan gebruik worden gemaakt zonder dat ingewikkelde bewerkingen
van de gegevens in de schooladministraties behoeven te worden gemaakt.Voor wat betreft elektronische gegevensuitwisseling ligt het hoger onderwijs
(HO) relatief voor op de andere onderwijssectoren. Dientengevolge kan niet
van alle onderwijssectoren een evenredige overgang naar elektronische gegevensuitwisseling
verwacht worden, maar zal dit proces, afhankelijk van de automatiseringsstand
in de desbetreffende onderwijssector, stapsgewijs nader vormgegeven en gestimuleerd
dienen te worden. Vermindering bevragingslastEen persoonsgebonden nummer biedt nieuwe mogelijkheden om de bevragingslast
te verminderen. De scholen worden in de huidige systematiek benaderd door
de uitvoeringsorganisaties Cfi en IBG, door de onderwijsinspectie, door de
gemeenten, door het Centraal bureau voor de statistiek (CBS) en door onderwijsonderzoekers.
Op dit moment moeten met name scholen uit het VO en BVE- instellingen een
groot aantal formulieren invullen met gegevens over leerlingen en deelnemers.
Dat is, zoals gezegd, bij de huidige wijze van registreren noodzakelijk.De vragen in de formulieren sluiten vaak niet goed aan bij de gegevens
in de schooladministratie. De definities van groepen waarover vragen worden
gesteld, verschillen soms per formulier. Oorzaak hiervan is dat voor de verschillende
taken van het ministerie (bekostigen, ramen en begroten, beleidsvoorbereiding
en evaluatie, kwaliteitszorg) en van andere instanties informatie nodig is,
die per taak verschilt en niet of niet geheel uit andere informatie is af
te leiden. Daarom zijn er zoveel formulieren nodig. Met behulp van registraties
van leerlinggegevens op basis van een persoonsgebonden nummer kan bijvoorbeeld
in het VO de administratie aanzienlijk worden ontlast: maar liefst acht van
de negen vragenlijsten komen te vervallen.Om het aantal bevragingen te beperken en het werk voor scholen en instellingen
te verminderen, is het nodig om op een lager aggregatieniveau, op leerlingniveau,
gegevens te vragen. Dan is het mogelijk in één keer op eenvoudige
wijze informatie te verzamelen die voor meer doelen kan worden gebruikt. Dan
is het ook mogelijk om een school of instelling niet meer door vier of vijf
instanties te laten benaderen met vragen, maar uit te gaan van de gegevensverzameling
die op basis van het persoonsgebonden nummer op «loket-niveau»
ontstaat. Uitgangspunt is dat deze gegevensverzameling – binnen wettelijke
kaders – bevraagbaar en bewerkbaar is voor instanties waardoor deze
zich niet langer rechtstreeks met hun informatiebehoefte tot individuele scholen
hoeven te wenden. In dit kader worden wettelijke grenzen gesteld in termen
van type bevragingen alsook voor te presenteren resultaten en uitkomsten (niet
op de persoon herleidbaar). Samenvattend/concluderendInvoeren van een persoonsgebonden nummer in het onderwijs betekent dus
voor scholen en instellingen:1. Een vermindering van de administratieve last en een efficiënter
gebruik van de gegevens door de overheid, waarbij tevens voldoende oog moet
zijn voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de leerling,
deelnemer of student.2. Een stimulans om de administratie van scholen voor zover nodig (stapsgewijs)
verder te automatiseren en te streven naar een doelmatige, dat wil in dit
geval zeggen een meer geavanceerde wijze van uitwisselen van informatie. Dit
zal voor een verdere optimalisering van het proces van informatie-uitwisseling
zorgen. 2.3. De beschikbaarheid van beleidsinformatieDe overheid geeft de scholen en instellingen steeds meer vrijheid en verantwoordelijkheid
om zelf beslissingen te nemen. Dat betekent niet dat de overheid geen duidelijke
eigen verantwoordelijkheden houdt bij het bewaken van de kwaliteit van het
Nederlandse onderwijsstelsel en delen van dat stelsel. Integendeel, onderwijs
heeft binnen onze (soms snel veranderende) samenleving een bijzondere positie
die vraagt om een actuele ontwikkeling en evaluatie van het onderwijs, in
relatie met de maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften van onze maatschappij.
Dit vereist een actieve opstelling van de overheid inzake vernieuwingen
in dit onderwijs. Het kunnen beschikken over kwalitatief hoogwaardige beleidsinformatie
is daarvoor een conditio sine qua non. Een kwalitatieve verbetering van beleidsinformatie
is daarbij van beslissende betekenis voor de ontwikkeling, de bepaling en
de evaluatie van onderwijsbeleid en is derhalve meer dan een gunstig neveneffect
van de eerder genoemde doelstellingen van rechtmatigheid van bekostiging en
vermindering van de administratieve belasting. Een aantal voorbeelden ter
illustratie:a. Er wordt regelmatig onderzoek gedaan naar belangrijke ontwikkelingen
binnen het onderwijsstelsel. Naast incidentele onderzoeken als rendementsstudies
en cohortonderzoek, wordt in toenemende mate gekozen voor een systematische
monitoring en evaluatie van bepaalde aspecten van het onderwijsstelsel (bijvoorbeeld
de ontwikkeling van het voortijdig schoolverlaten, het volgen van omwegen
binnen ons onderwijsstelsel en de ontwikkelingen in de onderwijspositie van
leerlingen van allochtone afkomst of het volgen van leerlingen met een zwakkere
sociaal-economische achtergrond). Het gaat er daarbij uiteraard niet om schoolloopbanen
van individuen in beeld te brengen, maar om een beeld van schoolloopbanen
van bepaalde groepen op meso- en macro-niveau te kunnen schetsen. Daarbij
is registratie op persoonsniveau nodig, waarbij gegarandeerd wordt dat de
gebruikte gegevens niet op de persoon herleidbaar openbaar worden gemaakt.
Het is een methode die het CBS al langere tijd gebruikt en die nu in toenemende
mate door andere onderzoekers wordt gebruikt.b. De zorgverbreding en het «zorg op maat»-beleid in het PO
en VO is een belangrijke onderwijsvernieuwing. Een vernieuwing die zowel voor
wat betreft de uitvoering als de evaluatie met de introductie van een persoonsgebonden
nummer kan worden gevolgd en beoordeeld.c. De vernieuwing van de bovenbouw havo/vwo (studiehuis/profiel) beoogt
de regulering van leerlingen en de doorstroom naar het HO te verbeteren. Ook
dit beleid dat de komende jaren wordt uitgevoerd, kan met de introductie van
een persoonsgebonden nummer gevolgd en beoordeeld worden.d. In dit verband kan ook worden gewezen op de actuele discussie rond
risicogroepen en verzuim. De introductie van een persoonsgebonden nummer biedt
niet alleen meer mogelijkheden voor systematische monitoring, analyse en evaluatie,
maar biedt organisaties, gemeenten en scholen tevens mogelijkheden om gericht
beleid te entameren.e. In toenemende mate is kwalitatief hoogwaardige en actuele beleidsinformatie
nodig in verband met beantwoording van vragen uit het parlement over beleidsontwikkelingen
in het onderwijs.f. Ook gemeenten geven aan behoefte te hebben aan actuele en kwalitatief
hoogwaardige beleids- en stuurinformatie op geaggregeerd niveau, bijvoorbeeld
voor de in- en uitstroom van leerlingen.g. Ten slotte hebben scholen behoefte aan terugkoppeling van beleidsinformatie.
Deze (gesommeerde) terugkoppeling is mogelijk bijvoorbeeld inzake de in-,
door- en uitstroom van leerlingen in het VO op instellings-, regionaal en
landelijk niveau.Om de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid waar te kunnen maken,
is voldoende informatie over de werking van het totale onderwijsstelsel nodig.
Een tekort aan deze kennis zou het bijvoorbeeld moeilijk maken om voldoende
goede ramingen van de onderwijsdeelname te maken en daarmee om een voldoende
betrouwbare begroting te maken. De ramingen van de onderwijsdeelname in Nederland
zijn al van goede kwaliteit. Toch is een verbetering van de betrouwbaarheid
en van de detaillering van de basisgegevens waarop de ramingen zijn gebaseerd
van groot belang. De registratie met persoonsgebonden nummers kan zorgen voor
deze gewenste verbeteringen. Samenvattend/concluderendBeleidsinformatie is niet alleen van belang voor een verdere verbetering
van leerlingramingen en betrouwbare begrotingen, maar ook en vooral van importantie
voor het ontwikkelen, vaststellen en evalueren van het onderwijsbeleid. De
registratie met persoonsgebonden nummers kan zorgen voor deze gewenste kwalitatieve
verbeteringen van beleidsinformatie op het terrein van het onderwijs.Het is hierbij niet de bedoeling om meer informatie door de overheid te
laten verzamelen, maar uitdrukkelijk om de informatie die nu op verschillende
manieren wordt verzameld, op doelmatiger wijze te verzamelen met een hoger
kwaliteits- en gebruiksniveau, waarbij garanties worden geboden dat geen oneigenlijk
gebruik wordt gemaakt van de aldus verzamelde informatie. 3. Sectorgebonden nummer of sociaal-fiscaal nummer («sofi-nummer»)Nu de conclusie is getrokken dat voor registraties van deelnemers in het
onderwijs een persoonsgebonden nummer moet worden gebruikt bij de gegevensuitwisseling
tussen de scholen en instellingen enerzijds en de overheid anderzijds, en
tussen leerlingen, deelnemers en studenten enerzijds en de overheid anderzijds,
moet er vervolgens een keuze worden gemaakt tussen het gebruik van het reeds
bestaande sofi-nummer voor onderwijsdoeleinden en de introductie van een nieuw,
sectorgebonden onderwijsnummer.Het kabinet heeft in 1995 nieuwe criteria bepaald voor het gebruik van
het sofi-nummer. Deze criteria zijn neergelegd in de nota naar aanleiding
van het verslag van het wetsvoorstel Wet sociaal-fiscaal nummer Ziekenfondswet
(kamerstukken II 1995/96, 24 142, nr. 5, van 30 oktober 1995) en worden
als volgt verwoord: «Het kabinet is thans van opvatting dat het gebruik
van het sociaal-fiscaal nummer kan worden toegestaan aan organisaties en personen,
die ingevolge enige wettelijke regeling met de uitvoering van een taak zijn
belast, indien dit noodzakelijk is met het oog op:1. de bestrijding en tegengaan van fraude, voor zover het gebruik van
het sociaal-fiscaal nummer ten behoeve van dat doel bij of krachtens de wet
is voorzien,2. de structurele gegevensuitwisseling van persoonsgegevens met andere
organisaties en personen die gerechtigd zijn het sociaal-fiscaal nummer te
gebruiken voor zover de uitwisseling met die organisaties en personen bij
of krachtens de wet is voorzien, alsmede3. in andere gevallen waarin de formele wetgever dit om gewichtige redenen
noodzakelijk acht.»Voorts is het kabinet in die nota het volgende van oordeel: «Beleidssectoren
die overwegen een persoonsnummer in te voeren, zullen op grond van die criteria
het sociaal-fiscaal nummer mogen gebruiken, met dien verstande dat het gebruik
van het nummer wel in een wettelijke regeling dient te zijn vastgelegd, waarbij
wordt aangegeven voor welke situaties en door wie het gebruik van het nummer
is toegestaan en ten behoeve van welk doel.» Het kabinet had blijkens
de nota een aantal redenen om zich te buigen over de wenselijkheid het sofi-nummer
een ruimere toepassing te geven. Een van de aanleidingen daartoe – uitdrukkelijk
genoemd in de nota – was het voornemen van de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen om een onderwijsnummer in te voeren en, omdat onderwijsdeelnemers
reeds over het sofi-nummer beschikken, daarvoor dit nummer te gebruiken. Het
kabinet merkte daarbij op dat het niet mogen gebruiken van het sofi-nummer
als onderwijsnummer een last betekent voor de personen en organisaties die
bij de uitvoering van de wettelijke taken op het desbetreffende terrein zijn betrokken. Veel tijd gaat immers verloren met de identificatie en
verificatie van personen om na te gaan of gegevens betrekking hebben op dezelfde
persoon. Een uniek persoon-identificerend nummer kan daarvoor de panacee zijn.
Het opzetten van een eigen sectorgebonden persoon-identificerend nummer is
echter veelal onnodig kostenverhogend, aldus het kabinet in voornoemde nota.De door het kabinet geformuleerde uitgangspunten liggen eveneens ten grondslag
aan het Besluit gebruik sofi-nummer van 26 maart 1996 (Stb. 190). In de nota
van toelichting bij dit besluit merkt de regering hierover het volgende op:
«Met het aanvaarden van deze uitgangspunten door de ministerraad, is
er enerzijds voor gekozen om het gebruik van het sofi-nummer binnen de zogenaamde
publieke sector en het uitwisselen van gegevens met personen en instanties
die belast zijn met de uitvoering van enige wettelijke regeling te reguleren
aan de hand van gebleken behoeften. Anderzijds is ook gepoogd een dam op te
werpen tegen het onbeperkt gebruik van het sofi-nummer in de particuliere
sector met voornamelijk commerciële doeleinden. Daarbij is onder ogen
gezien dat het sofi-nummer in de toekomst als een algemeen persoonsnummer
binnen het terrein van de overheid en de uitvoering van sociale zekerheid
zal (kan) gaan fungeren.»Het voornemen om het sofi-nummer in het onderwijs te gebruiken, is –
zoals gezegd – voor het kabinet een van de redenen geweest de criteria
voor toepassing van dit nummer te verruimen. Het gebruik van het sofi-nummer
als uniek persoon-identificerend nummer in de onderwijssector is blijkens
het bovenstaande dan ook volledig in overeenstemming met het regeringsstandpunt
over de toepassing van het sofi-nummer. Het primaire doel van het gebruik
van het sofi-nummer in de onderwijssector is het bestrijden en tegengaan van
fraude met overheidsgelden. In paragraaf 2.1 is reeds overtuigend aangetoond
dat voor een doeltreffende en doelmatige aanpak daarvan het gebruik van een
persoonsgebonden nummer noodzakelijk is. In aanvulling hierop wordt opgemerkt
dat bij de keuze voor het gebruik van het sofi-nummer de volgende elementen
een rol hebben gespeeld:a. Afbreukrisico's: De introductie van een sectoraal nummer
gaat gepaard met afbreukrisico's in termen van uniciteit, misbruik en fraude.
De toepassing en het gebruik van het sofi-nummer is ingebed in een beheersstructuur
waarin meerdere instanties betrokken zijn voor wat betreft het handhaven en
controleren respectievelijk het opsporen van frauduleus gebruik en toepassing
van het sofi-nummer;b. Beheerrisico's: De introductie, uitgifte en toekenning van
sectorale nummers impliceren extra organisatie- en beheerkosten (gedeeltelijke
kopie basisadministratie). Er worden dan twee administraties los van elkaar
bijgehouden die deels dezelfde inhoud moeten hebben. Aan meer dan 3 miljoen
onderwijsontvangenden moet een onderwijsnummer worden verstrekt. Jaarlijks
komen daar 200 000 personen bij.c. Controlerisico's: De introductie van een sectoraal nummer
vergt additionele controle op frauduleus gebruik en misbruik op individueel
niveau. Ook hierbij moet de grote omvang van de sector niet vergeten worden.
Sectorale nummers hebben als nadeel dat ze in andere sectoren een schijn van
niet-bedoelde legitimiteit kunnen oproepen.d. Bekendheid: Het sofi-nummer is bij de burger een reeds bekend
en toegepast nummer. De introductie van een nieuw afzonderlijk sectoraal nummer
betekent dat op individueel niveau de burger geconfronteerd wordt met een
nieuw persoonsgebonden nummer, naast het sofi-nummer en het A-nummer. Het
gebruik en de toepassing van sectorale nummers stuiten naar verwachting op
onbekendheid bij de burger (inburgerings- en acceptatieprobleem) en het risico
van verlies. Het onderwijsnummer zal immers door de burger zelden gebruikt
worden (alleen bij een nieuwe inschrijving). Dit plaatst kanttekeningen bij de gebruiksvriendelijkheid en de handhaafbaarheid van het wettelijke
beleid in geval van een nieuw sectornummer.e. Reikwijdte: Het gebruik van het sofi-nummer is gerelateerd
aan doelstellingen van het wetsvoorstel, maar is qua reikwijdte ook gerelateerd
aan het rechtmatigheidsbeginsel inzake individuele rechten, verstrekkingen
en afdrachten van individuele onderwijsdeelnemers. Dit is een onderdeel dat
de komende jaren aan belang zal winnen binnen het onderwijs, gelet op het
reeds verankerde beleid in het HO (studiefinanciering, studieduur, verblijfsduurbeperkingen).
Maar ook in andere sectoren wijzen de beleidsontwikkelingen in de richting
van het vastleggen van individuele rechten van onderwijsdeelnemers (verblijfsduurregels
VO, leerlinggebonden financiering PO («rugzakje»)).f. Koppeling sofi-nummer: Voor een deel van de taakgebonden
onderwijsregistraties is er nu al een koppeling met het sociaal-fiscaal nummer.
Dat is bijvoorbeeld het geval bij de regelingen voor de studiefinanciering,
waarvoor koppeling met belastinggegevens en met gegevens over sociale uitkeringen
nodig is. Het gebruik van het sociaal-fiscaal nummer maakt koppelingen tussen
andere onderwijsregistraties en het sociaal-fiscaal nummer overbodig en maakt
daarmee snellere en meer doelmatige controles mogelijk.g. Relaties: Gekozen is voor het sofi-nummer, omdat het gebruik
hiervan met het oog op de uitvoering van de Leerplichtwet en het bestrijden
van ontduiking van de leerplicht (verzuim) op individueel niveau, in relatie
met gemeenten, scholen en rijk doelmatig kan worden uitgevoerd. 3.1. Bescherming van de privacyBezwaar tegen het gebruik van het sofi-nummer zou kunnen zijn dat er een
inbreuk wordt gemaakt op de privacy van burgers. In de voorgestelde wetswijzigingen
wordt daarom geregeld dat de sofi-nummers die zijn opgenomen in administraties
van scholen en instellingen, alleen door het bevoegd gezag worden gebruikt
voor correspondentie met de onderwijsdeelnemers zelf, in contacten met het
ministerie, de gemeente (leerplichtwet) of IBG (studiefinanciering en lesgelden),
en voor het contact tussen scholen over de in- en uitschrijving van leerlingen.
Daarnaast is het gebruik voor wetenschappelijk onderzoek of statistiek toegestaan
met dien verstande dat de resultaten niet tot op de persoon herleidbaar kunnen
zijn.Op het gebruik van de persoonsgebonden nummers en het beheer van de bestanden
met deze nummers is de Wet persoonsregistraties van toepassing. Dat wil zeggen
dat overeenkomstig artikel 19 van de Wet persoonsregistraties een reglement
zal worden vastgesteld, dat openbaar is. In het reglement wordt de werking
van die persoonsregistratie – zie artikel 20, tweede lid, van de Wet
persoonsregistraties – beschreven (onder meer doel, categorieën
personen, soorten gegevens, verwijdering, informatie aan derden, rechtstreekse
toegang tot de gegevens, eventuele verbanden, inzage aan betrokkenen en hoofdlijnen
beheer).Als gevolg van de limitatieve inhoud van de bestanden met gegevens over
onderwijsdeelname en de gegarandeerde beperkte toegankelijkheid en gebruik
van de bestanden, wordt de privacy van personen niet onevenredig zwaar aangetast
door het gebruik van het sofi-nummer voor registraties. De uitvoeringsorganisaties
Cfi en IBG zullen, evenals het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,
voor het onderling uitwisselen van gegevens gebruik maken van de sofi-nummers. 4. Het sofi-nummer, de koppeling met gegevens en (de beperking
van) het gebruikIn dit wetsvoorstel wordt geregeld dat het sofi-nummer voor registraties
bij onderwijs en voor gegevensuitwisseling mag worden gebruikt alsmede het
doel waarvoor en de wijze waarop dat gebeurt. Tevens wordt geregeld dat onderwijsdeelnemers
die niet over een sofi-nummer beschikken een onderwijsnummer krijgen toegewezen
dat bij gegevensuitwisseling kan worden gebruikt.Om hierbij garanties te bieden, wordt in de regelgeving die het leveren
van informatie van scholen en instellingen aan de overheid nader regelt, vastgesteld
voor welke informatie en voor welk doel de verzamelde informatie mag worden
gebruikt.Met verwijzing naar de ontvangen adviezen van de Onderwijsraad, de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Registratiekamer (zie daarvoor paragraaf
8) regelt het wetsvoorstel limitatief welke gegevens gekoppeld aan het sofi-nummer
of onderwijsnummer, door scholen aan de minister verstrekt dienen te worden.
Deze limitering is aangebracht omdat het om nummergebonden, tot op de persoon
herleidbare gegevens gaat. Dat stelt eisen aan het gebruik van deze gegevens.Bij de bepaling van welke gegevens scholen in combinatie met het onderwijsnummer
verplicht zijn te leveren, is gekozen voor twee uitgangspunten:1. ten eerste betreft het gegevens die relevant zijn voor de bekostiging
van instellingen en voor de begrotingsvoorbereiding/-ramingen van het ministerie;2. ten tweede betreft het gegevens die in vigerende wetgeving en beleidsregels
zijn opgenomen.De in de gegevensset gehanteerde begrippen zullen in het uitvoeringstraject
onderwijsnummer opgenomen worden in de bedrijfsprocessen van Cfi en IBG en
met oog daarop nader uitgewerkt worden voor wat betreft de coderingen. In
de uitwerking kan ook rekening gehouden worden met de privacy van de deelnemer
door bijvoorbeeld bij het verwerven van het gegeven herkomst/postcode te volstaan
met de eerste drie cijfers van de postcode. 4.1. De gegevenssetBij de bepaling van de aan het sofi-/onderwijsnummer gekoppelde gegevens
is het «onderwijsstelsel» als geheel als referentiekader genomen.
Daarmee is gekozen voor een gelijksoortige respectievelijk gemeenschappelijke
gegevensset.Onderstaand overzicht betreft de algemene stelselgegevens en een aantal
specifieke sectorale gegevens. De in dit overzicht gehanteerde begrippen zijn
«containerbegrippen». Een uitwerking hiervan per sector en de
bijbehorende motivering van de gegevens is te vinden in de artikelsgewijze
toelichting. Onderstaande gegevens worden uiteraard alleen gevraagd indien
ze voor de desbetreffende onderwijssector van gelding zijn:A. Verplichte «stelselgegevens»– geslacht– geboortedatum– herkomst (postcode)– registratienummer van de school– instroomdatum– uitstroomdatum– groep/leerjaar/studiefase/code klas– schoolsoort/afdeling/opleiding/studierichting– vooropleiding – certificering (diploma, certificaat, profiel) als vooropleiding– certificering (diploma, certificaat, profiel) als resultaat/ datum
behaald diploma– doelgroepenB. De verplichte sectorale gegevens– ambulante begeleiding (WBO, ISOVSO)– code LOB (WEB)– code leerbedrijf (WEB)– datum start BPV, datum einde BPV en omvang BPV-component per week
(WEB)– inschrijvingsvorm (student, extraneus) (WHW)– soort inschrijving (voltijd/deeltijd) (WHW)– nationaliteit en geboorteland van de student en ouders (WHW) 4.2. Het gebruik AlgemeenTen aanzien van het gebruik is in het wetsvoorstel voor wat betreft de
bekostigingswetten het onderscheid verankerd tussen enerzijds het gebruik
in het kader van een rechtmatigheids- en doelmatigheidstoets van de bekostiging
en anderzijds het gebruik in het kader van een doelmatige inrichting van het
administratieve proces en de kwaliteitsverbetering van beleidsvoorbereiding.
Dit mede naar aanleiding van de adviezen van de Registratiekamer, de VNG en
de Onderwijsraad, waarin sprake is van de noodzaak van een nadere uitwerking
en begrenzing van de koppeling tussen sofi-nummer of onderwijsnummer en individuele
leerlinggegevens.In het kader van de rechtmatigheid en doelmatigheid van bekostiging regelt
het wetsvoorstel de toegang tot de individuele gegevens herleidbaar tot sofi-nummer
of onderwijsnummer. Dit is noodzakelijk om de controles op de uitgaven voor
het onderwijs daadwerkelijk te effectueren. Het wetsvoorstel regelt voorts
dat overig gebruik en toegang tot de aan het onderwijsnummer gerelateerde
gegevens als resultaat nooit tot op de persoon herleidbaar is. Dit betekent
dat deze uitkomsten alleen op geaggregeerd niveau of geanonimiseerd ter beschikking
komen.Een toekomstig nieuw gebruik van bestaande informatie dan wel het uitbreiden
van aan het sofi-nummer of onderwijsnummer gebonden en verplicht aan te leveren
gegevens door scholen, zal altijd in regelgeving worden vastgelegd. Daarmee
wordt een ongebreidelde uitbreiding van deze gegevens en het gebruik daarvan
voorkomen.Als algemene toelichting op het gebruik van het sofi-/onderwijsnummer
en de daaraan gekoppelde gegevensset kan het volgende worden opgemerkt:Het overgrote deel van de algemene gegevens betreft bekostigingsrelevante
gegevens. Door toepassing hiervan kan de controle op rechtmatige bekostiging
van scholen worden verscherpt en kunnen dubbeltellingen van leerlingen worden
voorkomen. Het gebruik van het onderwijsnummer voor additionele bekostiging,
bijvoorbeeld de Regeling personele vergoeding culturele minderheidsgroepen
en anderstalige leerlingen WVO («cumi-regeling»), biedt in ieder
geval meer zekerheid over de rechtmatigheid van de toegekende middelen. Een
adequate controle op de rechtmatigheid van de bekostiging van de instellingen
is met behulp van individuele gegevens veel beter mogelijk dan op grond van
geaggregeerde gegevens. Koppeling van gegevens biedt essentiële informatie
voor de productie van de jaarlijkse leerlingen- en studentenraming ten behoeve
van een kwalitatief betere begroting en beleidsontwikkeling. De gegevens:
schoolsoort, leerjaar, diplomering en leeftijd vormen de basis voor geaggregeerde
stroomgegevens. Met een telling (onderwijsnummer) worden stroomgegevens
verkregen, waaronder de onderwijsmatrix, op basis waarvan de leerlingenraming
wordt opgesteld.Aan de stelselgegevens kan tevens beleidsrelevantie ontleend worden. Voor
de gegevensset geldt dat elk gegeven van betekenis is in combinatie met andere
opgenomen gegevens. Het loskoppelen van één van de gegevens
uit de gegevensset betekent, om het huidige informatie-peil te kunnen behouden,
een aanvullende bevraging waarbij dubbellingen in de bevragingen niet te voorkomen
zijn. Voorts kunnen de schoolloopbanen die met deze wijze van registreren
beschikbaar komen, gebruikt worden voor cohortonderzoek en vergelijkbare wetenschappelijke
studies. Ook hiermee wordt de bevragingslast van de scholen verminderd. Daarbij blijkt dat veel van de huidige informatie onvoldoende consistent
is. Door te werken met zo veel mogelijk geautomatiseerde basisgegevens gekoppeld
aan het sofi-nummer/onderwijsnummer kan de kans op fouten en interpretatieverschillen
in de toekomst aanmerkelijk worden verkleind.Uit de gegevensset kan tevens informatie afgeleid worden die te maken
heeft met het rendement van studies, in overeenstemming met het belang dat
tegenwoordig aan accountability en doelmatigheid wordt gehecht.De voorgestelde gegevensset is minimaal nodig om tot een reductie van
vragenlijsten, een vermindering van de administratieve belasting en een verbetering
van de controle te komen, die met de invoering van het onderwijsnummer worden
nagestreefd.Door het koppelen van gegevens zoals deze hierboven beschreven, komen
vele andere integrale bevragingen te vervallen. De benodigde gegevens worden
uit een combinatie van de beschikbare bestanden afgeleid. Instellingen kunnen
volstaan met het leveren van individuele deelnemergegevens op één
uniforme wijze. Deze levering kan afhankelijk van de IT-infrastructuur, naar
verwachting in de toekomst bijna geheel automatisch verlopen. De structurele
vragen, maar ook de meeste ad hoc-vragen, kunnen met deze basisgegevens beantwoord
worden.Het nummer maakt afzonderlijke telling door de inspectie overbodig. Het
biedt efficiënte mogelijkheden om rapportages te maken met kengetallen
over leerlingenstromen, en preciezere rapportage op instellingsniveau is mogelijk.
Terugkoppeling door de inspectie van meerjarige overzichten naar scholen is
mogelijk, bijvoorbeeld over de in-, door- en uitstroom van leerlingen in het
VO op instellings-, regionaal en landelijk niveau.Het nummer wordt gebruikt voor de door het CBS opgestelde nationale statistiek,
het verwerven van stroomgegevens, waaronder de onderwijsmatrix. Specifieke
tellingen komen te vervallen en ook de aparte enquetering ten behoeve van
de zogenaamde cohortstudies naar studieduur, uitval en rendement wordt grotendeels
overbodig. Koppelingen met andere CBS-bronnen zijn mogelijk. Op basis van
de Wet persoonsregistraties en de Wet op het Centraal bureau en de Centrale
commissie voor de statistiek kan het CBS optimaal gebruik maken van de bedrijfsadministraties
van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Gewicht, cumi-groep, specifieke doelgroepIn de verplichte gegevensset zijn gegevens opgenomen in het kader van
het op allochtone leerlingen en deelnemers gerichte achterstandenbeleid. Het
gaat daarbij om het gewicht van de leerling (PO), aanduiding cumi-groep (VO)
en aanduiding specifieke doelgroep (BVE). Ondergetekenden wijzen er met nadruk
op dat alleen de uitkomst van de toepassing van de desbetreffende regeling
op individueel niveau door scholen wordt verstrekt en centraal wordt geregistreerd.
Bij de uitvoering van de gewichtenregeling zal bijvoorbeeld alleen het gewicht
(variërend van 1.00 tot 1.90) door de school worden verstrekt, en niet
de specifieke etnische gegevens. Voor de andere doelgroepregelingen blijft
de informatieverstrekking door scholen en instellingen beperkt tot een binaire
gegevensstructuur: de desbetreffende regeling (of het desbetreffende
onderdeel daarvan) is wel/niet door de school van toepassing verklaard voor
de bekostiging. Ook voor deze regelingen worden geen specifieke etnische gegevens
met een persoonsgebonden nummer door de school verstrekt. Deze beperkingen
leiden ertoe dat er hooguit sprake is van een indicatie dat het gegeven een
gevoelig karakter kan hebben. Er is derhalve geen sprake van (direct) gevoelige
gegevens als bedoeld in het Besluit gevoelige gegevens en in het in voorbereiding
zijnde wetsvoorstel Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet
bescherming persoonsgegevens).De uitwerking van deze beperkingen zal plaatsvinden op het niveau van
ministeriële regelingen die per schoolsoort de specificaties van de te
leveren gegevens bepaalt.Indien de desbetreffende regeling niet langer van toepassing is respectievelijk
het doelgroepenbeleid wordt beëindigd, zullen de gegevens worden verwijderd.
Dat wil zeggen, dat bij het vervallen van de regeling ook de verplichting
voor scholen om het gegeven te registreren en de relevantie voor het handhaven
van de registratie op rijksniveau vervallen. BewaartermijnGedurende een bepaalde periode heeft Cfi de koppeling van het onderwijsnummer
met individuele persoonsgegevens nodig voor controle- en verificatiedoeleinden.
In dat kader is het nodig dat Cfi het sofi-nummer tot twaalf jaar na de relevante
teldatum gekoppeld houdt aan de gegevens.Vervolgens dienen gegevens te worden bewaard die de minister bijvoorbeeld
nodig heeft in het kader van levenslang leren, het doen van cohortstudies
en het weergeven van stromingen binnen het onderwijs. Op basis van historische
gegevens uit het bestand kunnen tevens longitudinale studies worden uitgevoerd.
Vanzelfsprekend zijn niet alle gegevens in het individuele «record»
blijvend relevant. Het gaat hierbij in ieder geval om de gegevens omtrent
het geslacht, de geboortedatum en het soort opleiding alsmede de duur van
de opleiding. Overigens zal dan in verband met de privacygevoeligheid het
sofi-nummer vervangen worden door een intern administratienummer. 4.3. Het verstrekken van het sofi-nummerOm leerlingen, deelnemers en studenten met het sofi-nummer te kunnen registreren
moeten die leerlingen, deelnemers en studenten zelf over dat nummer beschikken.
De rijksbelastingdienst zal daarom op of omstreeks de beoogde datum van inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel aan alle jongeren in de leeftijdscategorie van drie jaar
en zes maanden tot achttien jaar, die door deze dienst van een sofi-nummer
zijn voorzien, en dus geregistreerd staan, een document verstrekken. Dat document
bevat geslachtsnaam, voornamen, geslacht, geboortedatum en sofi-nummer van
de betrokkene, alsmede zijn adres en woonplaats. Deze verzameling gegevens
maakt het later mogelijk om zo nodig de juistheid van een nummer te controleren
door een vergelijking te maken met de gegevens in de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens.Vanaf de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zal de rijksbelastingdienst
zo'n document verstrekken aan iedereen die de leeftijd van drie jaar en zes
maanden heeft bereikt. Daarnaast wordt het document verstrekt aan iedereen
aan wie op latere leeftijd voor het eerst een sofi-nummer door de rijksbelastingdienst
wordt toegekend. Tevens is in het wetsvoorstel rekening gehouden met de mogelijkheid
dat te eniger tijd het bewuste document niet langer door de rijksbelastingdienst,
maar door de gemeente wordt verstrekt.Naast dit door de rijksbelastingdienst verstrekte document kunnen ook andere van overheidswege verstrekte documenten bij de inschrijving
gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld een afschrift van de persoonslijst uit
de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens. Op die manier kan voldaan
worden aan dit wettelijk voorschrift als een kleuter op driejarige leeftijd
wordt ingeschreven in het speciaal onderwijs. 4.4. Onderwijsnummers voor personen zonder sofi-nummerEr zijn onderwijsdeelnemers die niet over een sofi-nummer beschikken,
omdat ze niet bekend zijn bij de rijksbelastingdienst dan wel omdat deze dienst
geen sofi-nummer heeft verstrekt. Deze onderwijsdeelnemers krijgen een onderwijsnummer
dat door IBG wordt aangemaakt en door de minister wordt verstrekt. Het betreft
een relatief kleine groep. Er is speciale aandacht voor deze groep nodig,
omdat enerzijds de registratie met persoonsgebonden nummers ook met deze groep
goed moet blijven werken en anderzijds de toegang tot het onderwijs van deze
onderwijsdeelnemers niet mag worden belemmerd.Onderwijsdeelnemers moeten bij een school of instelling kunnen worden
aangemeld. Wanneer de onderwijsdeelnemer – of als deze minderjarig is,
zijn ouders, voogden of verzorgers – aannemelijk kan maken dat hij niet
over een sofi-nummer en niet over een al eerder uitgegeven onderwijsnummer
beschikt, kan de school of instelling de persoonsidentificerende gegevens
van de onderwijsdeelnemer registreren. Deze gegevens moeten binnen twee weken
na het besluit tot toelating aan het ministerie worden gemeld. Op verzoek
van het ministerie kan door IBG vervolgens worden nagegaan of de aangemelde
onderwijsdeelnemer een sofi-nummer heeft, of dat er eerder een onderwijsnummer
is verstrekt. Blijkt dat niet het geval dan wordt een onderwijsnummer verstrekt.
Dat onderwijsnummer wordt aan de desbetreffende school gemeld, waar het wordt
opgenomen in de administratie. In de tussentijd kan de onderwijsdeelnemer
worden toegelaten voor het volgen van onderwijs op de school of instelling.In het kader van de vermindering van de bevragingslasten van instellingen
zal er een regulering plaatsvinden van de bevraging van de instellingen. De
grondslag voor regulering is de zogenaamde één-loket-gedachte.
Het centrale uitgangspunt daarbij is dat instellingen niet gelijktijdig en
met een zekere overlap bevraagd worden door IBG, Cfi en het Ministerie van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV). Met het oog daarop zijn afspraken
gemaakt tussen beide uitvoeringsorganisaties, waarbij IBG het loket is voor
het HO en Cfi het loket is voor instellingen voor PO, VO en BVE. Voor het
agrarisch onderwijs (VO en BVE) is dat LNV. In die afspraken is Cfi, respectievelijk
LNV, het loket voor het melden van het ontbrekende sofi-nummers door de scholen
voor PO, VO en BVE. Cfi, respectievelijk LNV, zal vervolgens IBG vragen de
controle op en de toewijzing van onderwijsnummer te regelen. De instellingen
voor HO communiceren desbetreffend met IBG. IBG zal in het onderwijsnummertraject
tijdelijk doorgaan met het ophalen van gegevens in het PO- en VO-veld voor
wat betreft verzuim en lesgelden. 4.5. Voorschriften voor administratieve verwerkingAan leerlingen die voor het eerst aan het onderwijs gaan deelnemen moet
het sofi-nummer worden verstrekt. Het is van belang dat de vele honderdduizenden
leerlingen die zich elk jaar op een nieuwe school aanmelden met een minimum
aan fouten kunnen worden geregistreerd. Alleen dan is een snelle en correcte
uitvoering van de bekostiging van scholen en instellingen mogelijk. Daarom
is het nuttig een document te introduceren waarop het sofi-nummer duidelijk
herkenbaar is aangegeven en waarvan de gegevens direct in de schooladministratie
kunnen worden ingevoerd.Dat document kan een door de rijksbelastingdienst of een door de gemeente
verstrekt document met de relevante gegevens zijn, maar ook een
bewijs van uitschrijving van een andere school, waarop deze gegevens zijn
vermeld.In het PO en VO geeft een school bij uitschrijving van de leerlingen een
bewijs van uitschrijving mee (zie artikel 8 van het Bekostigingsbesluit WBO/OWBO,
artikel 7 van het Bekostigingsbesluit ISOVSO/OISOVSO en artikel 3a van het
Bekostigingsbesluit W.V.O.). Op dit bewijs zal het sofi-nummer of het onderwijsnummer
van de leerling worden vermeld. Het bewijs van uitschrijving wordt ingeleverd
bij de ontvangende school. Op die wijze kan ook worden voldaan aan de wettelijke
verplichting de benodigde gegevens te verstrekken.In dit wetsvoorstel zijn bepalingen opgenomen waardoor het verplicht wordt
van alle ingeschreven onderwijsdeelnemers geslachtsnaam, voornamen, geslacht,
geboortedatum en sofi-nummer of onderwijsnummer op te nemen in de school-
of instellingsadministratie. Dat zal voor deze administratie in praktijk geen
andere gevolgen hebben dan dat een sofi-nummer of onderwijsnummer daarin wordt
opgenomen. In bijvoorbeeld de bekostigingsbesluiten zal worden vastgelegd
dat bij het verstrekken van gegevens aan de minister over de leerlingen die
voor de bekostiging meetellen het sofi-nummer of onderwijsnummer van de desbetreffende
leerlingen worden verstrekt. Van leerlingen die door een school voor de eerste
keer aan de minister worden gemeld, moeten tevens de geboortedatum en het
geslacht worden verstrekt. Dat gebeurt om bij fouten in de opgave van de sofi-nummers
een snelle analyse van de oorzaak van de fout, en daarmee snelle correctie
mogelijk te maken. Het gebeurt ook om controle op een oneigenlijk gebruik
van sofi-nummers van anderen dan de opgegeven leerlingen mogelijk te maken.In het HO en het BVE wordt het gebruik van het sofi-nummer, en bij gebreke
daarvan het onderwijsnummer, ook geregeld. Dit nummer moet in de administratie
van de instellingen worden opgenomen en bij gegevensuitwisseling met de overheid,
met name voor bekostigingsdoeleinden, worden gebruikt. Voor instellingen uit
de BVE-sector wordt in de bekostigingsbesluiten opgenomen dat bij het verstrekken
van gegevens over onderwijsdeelnemers ten behoeve van de bekostiging het sofi-nummer
of onderwijsnummer van de desbetreffende deelnemers moet worden vermeld. 5. Het invoeringstrajectHet gebruik van het sofi-nummer en het onderwijsnummer voor de gegevensuitwisseling
tussen scholen en instellingen en de overheid vraagt een gedegen voorbereiding.
De start van deze operatie zal zorgvuldig worden gepland. Ten tijde van de
verwerking van de adviezen van de Onderwijsraad, VNG en Registratiekamer is
desbetreffend reeds het planvormend overleg gevoerd met de twee belangrijkste
uitvoeringsorganen te weten IBG en Cfi. Voor beide uitvoeringsorganisaties
geldt dat toepassing en gebruik van het sofi-nummer en het onderwijsnummer
impact heeft op de bestaande geautomatiseerde infrastructuur alsmede op de
bedrijfsprocessen gerelateerd aan hun (wettelijke) taakuitoefening.Tot het invoeringstraject wordt daarnaast begrepen het kwalitatieve opwaarderen
van de zogenaamde gegevensuitwisseling tussen instellingen en deze beide uitvoeringsorganen.
Ten slotte zal het invoeringsbeleid zich ook richten op het verstrekken van
de sofi-nummers en onderwijsnummers aan onderwijsdeelnemers en het opnemen
van deze nummers in de administraties van scholen. Met recht kan gesteld worden
dat het hier een majeure operatie betreft waarvoor een gefaseerde invoering
noodzakelijk is. Een majeure invoeringsoperatie waarover ook met de betrokken
partijen overlegd zal worden in de daarvoor aanmerking komende gremia.Als beoogde inwerkingtredingsdatum van het wetsvoorstel wordt 1 maart
1998 aangehouden (met een mogelijke uitloop tot uiterlijk 1 juni 1998). Op basis van die inwerkingtredingsdatum zal in de periode maart 1998 –
 31 juli 1999 een overgangsregime gelden. Dit overgangsregime heeft betrekking
op:a. In maart 1998 zal in een actieve samenwerking tussen de rijksbelastingdienst,
IBG en Cfi en de scholen, de dan zittende schoolbevolking (via de ouders)
van een sofi-nummer worden voorzien;b. Voorts geldt vanaf die datum dat nieuwe inschrijvingen volgens de bepalingen
van het wetsvoorstel dienen plaats te vinden: dus bij nieuwe inschrijvingen
wordt het sofi-nummer aan de school overgelegd;c. Voor het schooljaar 1998–1999 geldt dat het sofi-nummer in de
administraties van scholen dient te zijn opgenomen;d. Het verstrekken van onderwijsnummers c.q. het controleren door IBG
op het niet verstrekt zijn van een sofi-nummer zal eerst plaatsvinden met
ingang van het schooljaar 1999–2000 doch uiterlijk 31 december 1999;e. Na inwerkingtreding van het wetsvoorstel zal er een experiment gegevensuitwisseling
geëntameerd worden, waarin enerzijds nieuwe vormen van gegevensuitwisseling
zullen worden beproefd en anderzijds ervaring kan worden opgedaan met het
in bestaande vormen van gegevensuitwisseling doorgeven van sociaal fiscale
nummers en onderwijsnummers tussen instellingen en IBG/Cfi (vice versa).Daarmede is het schooljaar 1998–1999 een overgangsjaar waarin de
onderwijsdeelnemers en scholen de wettelijke verplichting hebben het sofi-nummer
aan te leveren en in de administraties te verankeren. Door de controle op
niet-verstrekte sofi-nummers en het uitreiken van onderwijsnummers op te schuiven
naar het schooljaar 1999–2000 krijgen scholen 17 maanden om hun administraties
technisch en kwalitatief aan te passen aan de vereisten van de wet.De planvorming van de veranderingstrajecten van IBG, Cfi en het Ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij gaan uit van een toepassing en gebruik
van het sofi-nummer en onderwijsnummer in het schooljaar 1999–2000.
Voor de bekostiging van de instellingen zal in dat jaar «dubbelgedraaid»
worden. De bekostiging zal plaatsvinden op basis van de thans bestaande systematiek,
maar tevens zal met behulp van het sofi-nummer en onderwijsnummer schaduw
gedraaid worden met de nieuwe systematiek. Op basis van de resultaten en inzichten
van de uitvoeringsanalyses van IBG en Cfi wordt er op dit moment van uitgegaan
dat alleen in het schooljaar 1999–2000 sprake zal zijn van «dubbeldraaien».
Indien er in het uitvoeringstraject onverhoopt vertraging optreedt, zal het
dubbeldraaien een jaar worden uitgesteld. Voordat de nieuwe systematiek in
werking treedt, zal de onderliggende regelgeving aangepast zijn op basis van
de ervaringen in het schooljaar 1999–2000. Door de oude en de nieuwe
gegevensuitwisselingen in het kader van de bekostiging een jaar naast elkaar
te draaien, wordt voorkomen dat eventuele kinderziektes bij de introductie
en toepassing van het sofi-nummer en het onderwijsnummer gevolgen hebben voor
de tijdige bekostiging van instellingen. Het tijdelijke ongemak voor instellingen
dat in dat ene jaar een dubbele bevraging (geaggregeerd en sofi-nummer/onderwijsnummer)
zal worden gehanteerd, weegt daar niet tegen op.De last van de instellingen bij het invoeren van het sofi-nummer en het
onderwijsnummer zal sterk per sector verschillen. Gegeven deze verwachting
zal er een onderzoek plaatsvinden naar de stand van zaken per onderwijssector
voor wat betreft de bedrijfsprocessen verbonden met de inschrijving van onderwijsdeelnemers,
de stand van zaken met betrekking tot de aanwezige infrastructuur in termen
van computers, software en geautomatiseerde vormen van gegevensuitwisselingen. Mede op basis van dit onderzoek zullen sectorale invoeringsplannen
worden opgesteld die binnen de bovenvermelde overall fasering van de invoering
uitwerking geven aan het invoeringstraject.Binnen dat kader is er het voornemen om een breed sectoroverstijgend experiment
inzake de gegevensuitwisseling instellingen – Cfi/IBG te entameren.
Een breed experiment waarvan een sectorale opzet thans besproken wordt met
de BVE-sector. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel dient de wettelijke
basis te bieden voor een breed experiment. Het doel ervan is het ontwikkelen
en beproeven van een geautomatiseerd gegevensuitwisselingsmodel, waarmee berichten
tussen scholen en de uitvoeringsorganisatie(s) kunnen worden uitgewisseld
en dat voldoet aan de doelstellingen van het invoeren van het onderwijsnummer.Het totale invoeringstraject (invoering en toepassing) – met als
vertrekpunt de beoogde inwerkingtredingsdatum van uiterlijk 1 juni 1998 –
kent een doorlooptijd van 3 jaren. Indien het wetsvoorstel niet uiterlijk
 1 juni 1998 in werking kan treden (omdat plaatsing in het Staatsblad op uiterlijk
31 mei 1998 niet mogelijk is), is het uitvoeringstechnisch noodzakelijk de
onderdelen c, d en e van het hiervoor beschreven inwerkingtredingstraject
één jaar uit te stellen. Het wetsvoorstel bevat daartoe een
voorziening. 6. Financiële gevolgenVoor de invoering van het sofi-nummer en het onderwijsnummer is in de
onderwijsbegroting een structurele opbrengst ingeboekt van 30 miljoen gulden.
Deze opbrengst zal worden gerealiseerd door de verbeterde registraties in
combinatie met aanvullende maatregelen om onbedoelde besteding van onderwijsgelden
tegen te gaan. Door de gefaseerde inwerkingtreding van het wetsvoorstel zal
de inboeking op de onderwijsbegroting eerst van start kunnen gaan in het jaar
2000 (dan wel, indien het wetsvoorstel na 1 juni 1998 in werking treedt, in
het jaar 2001).Scholen en instellingen zullen de administratie moeten aanpassen door
de sofi-nummers en onderwijsnummers in de administratie op te nemen en deze
in de gegevensuitwisseling met het ministerie te gebruiken. Voor zover er
kosten aan verbonden zijn, zullen deze naar verwachting de jaren erna spoedig
terugverdiend worden door de meer eenvoudige en minder arbeidsintensieve wijze
van uitwisselen van gegevens met het ministerie. 7. Afstemming met het onderwijsveldDe invoering en het gebruik van het sofi-nummer en het onderwijsnummer
voor de gegevensuitwisseling tussen onderwijsveld en overheid vraagt om goede
samenwerking. Een probleemloze invoering kan alleen plaatsvinden met een optimale
medewerking van scholen en instellingen. Deze zullen dan ook van de zin en
het nut van deze operatie overtuigd moeten zijn. Om dat te bereiken is een
intensief overleg met besturen van scholen en instellingen, met directies
en administratiekantoren nodig. Daarbij zal uitleg moeten worden verstrekt,
maar ook moeten worden geluisterd, om het invoeringsproces zo in te richten
dat het voor de scholen en instellingen mogelijk en aantrekkelijk wordt om
aan een probleemloze invoering mee te kunnen werken. In de periode die aan
de invoering vooraf gaat, zal daarom een intensief overleg met vertegenwoordigers
van het onderwijsveld worden gevoerd over de materiële effecten van de
invoering van het sofi-nummer en onderwijsnummer.Naast de eerder genoemde vermindering van de administratieve belasting
door vergaande reductie van het aantal bevragingen en het leveren van deelnemersgegevens
op één uniforme wijze, worden de mogelijkheden van terugkoppeling
van informatie naar scholen (bijvoorbeeld door de Inspectie)
geoptimaliseerd. De verwachting is dat scholen positief staan tegenover het
aanleveren van gegevens als zij vervolgens kunnen worden voorzien van meerjarige
overzichten, waarin de resultaten van de school worden vergeleken met regionale
en landelijke gegevens. 8. Adviezen Onderwijsraad en Registratiekamer en commentaar
VNGHet advies van de Onderwijsraad van 24 juli 1996, nr. OR 9600013/Alg,
het advies van de Registratiekamer van 13 september 1996, nr. 96.A.412, en
het commentaar van de VNG van 5 augustus 1996, nr. OCRS/604 513 –
OC 41/110, hebben aanleiding gegeven het deze instanties voorgelegde concept-wetsvoorstel
nog eens kritisch te bezien, met name op het punt van de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer van de onderwijsdeelnemers. Dat heeft op een aantal
punten geleid tot aanpassing van de concept-wetteksten en de concept-toelichting.
In de hierna volgende subparagrafen wordt ingegaan op de verschillende kritiek-
en aandachtspunten, die in de adviezen en het commentaar aan de orde kwamen. 8.1 AlgemeenDe Onderwijsraad staat niet afwijzend tegenover de invoering van een persoonsgebonden
nummer, maar plaatst daarbij een aantal kanttekeningen. De invoering van een
persoonsgebonden nummer kan volgens de Raad een bijdrage leveren aan de verbetering
van de controle op rechtmatigheid van bestedingen en de vergroting van de
doelmatigheid van de inrichting van het administratieve proces. De Onderwijsraad
spreekt daarbij zijn voorkeur uit voor het gebruik van een onderwijsnummer
voor iedereen in plaats van een sofi-nummer voor diegenen die dat al hebben
en een onderwijsnummer voor diegenen die niet tot die categorie behoren. Dit
kan namelijk het (onbedoelde) effect hebben dat het hanteren van een afwijkend
nummer leidt tot het gemakkelijk traceren van illegaal in Nederland verblijvende
jongeren.Ook de VNG geeft in haar commentaar blijk van een positieve beoordeling
van het wetsvoorstel en onderschrijft de doelstellingen daarvan. Wel plaatst
de VNG enkele kanttekeningen over de wettelijke garanties die ingebouwd zouden
moeten worden om onrechtmatig gebruik van de persoonsgebonden nummers te voorkomen.De Registratiekamer herhaalt in haar advies het al eerder door haar geformuleerde
standpunt van 3 november 1995, nr. 95.A.12, inzake het Besluit gebruik sofi-nummer.
Daarin wordt gepleit voor een terughoudend gebruik van persoonsgebonden nummers
en wordt de invoering van een nationaal persoonsnummer afgewezen. Voorwaarden
voor het gebruik van het sofi-nummer zijn, aldus de Registratiekamer, dat
wordt aangetoond dat het gebruik van het sofi-nummer noodzakelijk is voor
de desbetreffende registratie, en dat de belangen van de burgers niet onevenredig
worden geschaad. In het onderhavige geval van de invoering van persoonsgebonden
nummers in het onderwijs, zoals dat blijkt uit het voorgelegde concept-wetsvoorstel,
wordt volgens de Registratiekamer aan geen van beide voorwaarden voldaan.
De Registratiekamer betwist het nut van de maatregel voor zowel een verbeterde
rechtmatigheidscontrole als voor een vermindering van de administratieve last,
als voor een verbetering van de beleidsinformatie. Daarnaast vindt de Registratiekamer
dat er onvoldoende garanties voor privacybescherming worden geboden in het
aan haar voorgelegde concept-wetsvoorstel.De Registratiekamer merkt daarbij op dat het hier gaat om een uitbreiding
van het gebruik van persoonsgebonden nummers, die gericht is op verbeteringen
bij de controle op onderwijsinstellingen en op andere terreinen
waar de relatie met de geregistreerden als zodanig niet aan de orde is. De
Registratiekamer vreest dat door deze verruiming de feitelijke verspreiding
van het (sofi-)nummer onder die omstandigheden zó zal toenemen, dat
de ontwikkeling in de richting van een nationaal persoonsnummer moeilijk meer
valt tegen te gaan.Voor zover dat niet al volgt uit de hieraan voorafgaande paragrafen willen
de ondergetekenden in de navolgende subparagrafen de nogal pessimistische
kijk van de Registratiekamer trachten recht te zetten. Naar het oordeel van
de ondergetekenden voldoet het voorliggende wetsvoorstel wel aan de door de
Registratiekamer gehanteerde uitgangspunten. Het wetsvoorstel is bovendien
volledig in overeenstemming met het kabinetsstandpunt inzake het gebruik van
het sofi-nummer (zie paragraaf 3). 8.2 Verbeterde rechtmatigheidscontroleDe Registratiekamer vraagt zich af of het tegengaan van kleine vergissingen
een voldoende rechtvaardiging vormt voor de voorgestelde invoering. Vervolgens
stelt de Registratiekamer de vraag of het in het kader van een verantwoorde
controle noodzakelijk is dat het ministerie, anders dan bij uitzondering,
de beschikking krijgt over de gegevens op persoonsniveau die aan de bekostiging
ten grondslag liggen. De Registratiekamer komt op dit punt tot de conclusie
dat niet valt in te zien dat een controle op de rechtmatigheid van bestedingen
in het onderwijs met de thans beschikbare middelen niet aanvaardbaar zou zijn.
Dit in tegenstelling tot de Onderwijsraad en de VNG, die de invoering van
het onderwijsnummer zien als een stap ter verbetering van de controle op de
rechtmatigheid van bestedingen, en waartegen zij geen bezwaar aantekenen.
Bij het ontbreken van een persoonsgebonden nummer moeten alle controles berusten
op een controle ter plaatse, waarbij door het arbeidsintensieve karakter van
dit werk met steekproeven moet worden volstaan. Ook in het onderwijs geldt
dat de verleiding minder nauwkeurig te zijn met registraties relatief groot
is, wanneer de opbrengst aanzienlijk is, de pakkans klein is en de straf als
onregelmatigheden worden geconstateerd ook gering is. Een verdere verbetering
van het controlemechanisme is daarom van belang.De Registratiekamer ziet in een controle door het vergelijken van bestanden
met persoonsgebonden nummers een actie die op gespannen voet staat met de
huidige regels over de gegevensuitwisseling tussen ministerie en onderwijsinstellingen,
waarbij de taakverdeling tussen onderwijsveld en ministerie lijkt te worden
aangetast. Deze zienswijze delen de ondergetekenden niet. Zij denken deze
maatregelen in goede samenwerking met het onderwijsveld te kunnen uitvoeren.
In de voorbereiding zijn de suggesties van vertegenwoordigers van het onderwijsveld
verwerkt, met name na bespreking in het Bestuurlijk Overleg Informatieuitwisseling
Onderwijs. De positief kritische en creatieve opstelling van de vertegenwoordigers
van het onderwijsveld tot nu toe in dit overleg geeft goede hoop dat na nadere
afstemming bij nadere uitwerking deze operatie zonder conflicten over taakverdeling
tussen onderwijsveld en ministerie zal kunnen plaatsvinden.Ook de verbeterde controle op bijvoorbeeld de inning van les- en cursusgelden
is voor de Registratiekamer geen argument voor invoering van persoonsgebonden
nummers in het onderwijs. De controle op het deelgebied zou zonder gebruik
van het sofi-nummer verbeterd kunnen worden, aldus de Registratiekamer. Aan
verbeteringen van controles wordt al lange tijd gewerkt. De grenzen zijn daarbij
echter bereikt wanneer een adequate koppeling van bestanden niet beter mogelijk
wordt. Dat geldt zeker in dit geval. Bij een registratie van bij een instelling
ingeschreven personen met dezelfde nummers als waarmee betalingen van les-
en cursusgelden worden geregistreerd, wordt het beter mogelijk om
te controleren of voor onderwijsdeelnemers waarvoor een instelling bekostiging
ontvangt ook les- of cursusgeld is betaald. Daarmee wordt de controle op rechtmatigheid
van uitgaven direct verbeterd. 8.3 Administratieve lastenverlichtingDe Registratiekamer twijfelt aan het nut van het invoeren van persoonsgebonden
nummers in het onderwijs om de administratieve belasting van scholen te verminderen.
Zij wijst op alternatieve mogelijkheden door minder te vragen en de regelgeving
zo aan te passen dat minder informatieverstrekking nodig is. De Registratiekamer
gaat hierbij voorbij aan het betoog in de paragrafen 2.2 en 2.3, waarin de
taken van de rijksoverheid en de daarvoor benodigde informatie wordt beschreven.
De rijksoverheid houdt een aantal zelfstandige taken bij het bekostigen van
het onderwijs en bij het garanderen van de kwaliteit van het geboden onderwijs.
Daarvoor is informatie nodig. In de paragrafen 2.2 en 2.3 is uiteengezet waarom
naar het oordeel van ondergetekenden voor de informatieverschaffing een persoonsgebonden
nummer noodzakelijk is.De Onderwijsraad signaleert ten aanzien van de lastenverlichting van de
scholen een aantal complicerende factoren. Zo worden door de Raad de kosten
op langere termijn bij het vervangen van software genoemd. Hierover kan worden
opgemerkt dat zeker op langere termijn niet meer maar minder kosten moeten
worden gemaakt. Bij het vervangen van software zal het niet uitmaken of het
sofi- of onderwijsnummer wordt meegenomen. De softwareleveranciers waarmee
contact is geweest, hebben aangegeven dat het opnemen van het sofi- of onderwijsnummer
zonder meerkosten in een update van de pakketten zal worden meegenomen.Een andere complicerende factor die de Onderwijsraad bij de komende administratieve
veranderingen bij scholen constateert, is dat veranderende gegevens steeds
door scholen zouden moeten worden bijgehouden. Die stelling wordt niet onderschreven:
scholen hoeven juist minder veranderende gegevens bij te houden. Naast het
eenmalig op te nemen sofi-nummer of onderwijsnummer verandert er niets in
de administratie. Daarentegen wordt het overbodig om bijvoorbeeld voor een
nieuwe leerling het BRIN-nummer van de toeleverende school te registreren.De VNG onderschrijft de stelling dat om tot een lastenverlichting en een
verbetering van de beschikbaarheid en de kwaliteit van de beleidsinformatie
te komen meer nodig is dan de invoering van persoonsgebonden nummers. Met
de VNG zijn de ondergetekenden het eens dat deze gegevensuitwisseling het
beste elektronisch en niet handmatig geschiedt. 8.4 BeleidsinformatieDe Registratiekamer bestrijdt dat het gebruik van het sofi-nummer leidt
tot verbeterde beleidsinformatie. In paragraaf 2.3 is al uitvoerig ingegaan
op dit nut.De Onderwijsraad heeft ernstige twijfels over de verbetering van de kwaliteit
van de beleidsvoorbereiding die de invoering van het sofi-nummer of het onderwijsnummer
mogelijk maakt. De Raad verwijst daarbij naar het rapport van ITS en SCO-Kohnstamm-Instituut
«Voorstudie potentiële opbrengst individueel onderwijsnummer»
van februari 1996.Naar het oordeel van de ondergetekenden trekt de Onderwijsraad niet een
juiste conclusie uit het genoemde rapport. Allereerst moet opgemerkt worden
dat dit rapport is uitgebracht als een verkenning met het oog op het maken
van een cohortstudie voor de BVE-sector. De onderzoekers concluderen dat het
invoeren van het onderwijsnummer, waaronder ook het sofi-nummer is begrepen,
wel degelijk een verbetering voor de mogelijkheden voor een adequate beleidsevaluatie
meebrengt. Tevens concluderen zij dat het invoeren van dat persoonsgebonden
nummer in het onderwijs geen vervanging is voor het cohortonderzoek dat nodig
is voor een goede evaluatie van de WEB. In zijn slotparagraaf (5.3) zegt het
rapport: «De belangrijkste conclusie van deze verkenning is drieledig. 1. De invoering van het onderwijsnummer biedt interessante mogelijkheden,
maar zal slechts beperkte informatie opleveren.... Wanneer het sofi-nummer
niet als onderwijsnummer gehanteerd zal kunnen worden, zal de beleidsinformatieve
waarde verder slinken».Eerder in het rapport (paragraaf 5.1) constateerden de onderzoekers al
het volgende: «De waarde van met behulp van het onderwijsnummer op te
bouwen centrale databestanden voor de beleidsevaluatie is slechts partieel.
Voor een adequate beleidsevaluatie van de WEB en de implementatie daarvan
door instellingen is met het individueel onderwijsnummer gegeven inhoudelijke
informatie op essentiële punten niet toereikend.» Dat de invoering
van persoonsgebonden nummers in het onderwijs een panacee voor alle kwalen
is, wordt door ondergetekenden niet gesteld. Dat het evenwel een verbetering
inhoudt wordt door genoemde rapportage duidelijk onderschreven. Naast de verbeterde
mogelijkheden van cohortonderzoek (zonder extra bevraging van leerlingen en
scholen) is nog te noemen een verbetering van de betrouwbaarheid van de onderwijsmatrix
met gevolgen voor de onderwijsramingen en de begroting. Het belang voor een
verbeterde beleidsvoorbereiding is evident.Bij een herindeling van het onderwijsstelsel is na invoering van persoonsgebonden
nummers in het onderwijs bijvoorbeeld een andere toedeling van groepen in
voorbije jaren mogelijk om historische reeksen te herstellen. Hoewel verbetering
van de beleidsvoorbereiding geen primair doel was van invoering van dat nummer
is het zonder enige twijfel een positief effect ervan. 8.5. Het gebruik van het sofi-nummerDe VNG vindt de keuze voor het sofi-nummer als persoonsgebonden nummer,
mits met voldoende privacywaarborgen omkleed, een doelmatige keuze. Met de
VNG zijn de ondergetekenden het eens dat die waarborgen daarbij in de wet
verankerd dienen te zijn (zie artikel 10, tweede lid, van de Grondwet).De Onderwijsraad heeft ernstige bezwaren tegen de invoering van een tweeledig
systeem waarin sofi-nummer en onderwijsnummer naast elkaar voorkomen. De Raad
ziet als (onbedoeld) negatief effect dat dit, gelet op artikel 48, tweede
lid, van de Vreemdelingenwet, de opsporing van illegalen mogelijk zou maken.
De Raad geeft dan ook de voorkeur aan een systeem zonder afwijkingen en laat
daarbij dit aspect zwaarder wegen dan het doelmatigheidscriterium, dat de
Raad overigens wel onderschrijft.De ondergetekenden delen de voorkeur van de Onderwijsraad niet –
zie ook paragraaf 3. De oplossing om een apart onderwijsnummer in te voeren
is de facto onwerkbaar. Het systeem kan alleen werken wanneer het voldoende
betrouwbaar is. Bij het gebruik van het sofi-nummer kan worden volstaan met
een controle op het dubbel opgeven van nummers en het opgeven van niet-bestaande
nummers. De aparte onderwijsnummers zijn minder betrouwbaar. De controle op
rechtmatigheid van bekostiging richt zich bij deze nummers op een controle
ter plekke op daadwerkelijk schoolgaan van met deze nummers opgegeven leerlingen,
die door de onderwijsinspectie kan worden uitgevoerd. De school is daarmee
te controleren, de leerling niet. Voor beleidsinformatie is ook bekend dat
de gegevens over doorstroom van deze leerlingen minder betrouwbaar zijn. Wanneer
deze nummers zouden opgaan in een groot geheel zou de betrouwbaarheid van
het hele systeem ondergraven worden. De ondergetekenden hebben door een aanvulling
van de wetsbepalingen, waarbij bepaald is dat artikel 48 van de Vreemdelingenwet niet van toepassing is ten aanzien van het sofi-nummer en het
onderwijsnummer, getracht het door de Raad gesignaleerde effect te neutraliseren. 8.6. De inhaalslagHet commentaar van de VNG over de inhaalslag voor het PO en VO heeft de
ondergetekenden aanleiding gegeven te besluiten tot een andere werkwijze.
In de oorspronkelijke opzet was voor de «vulling» van de schooladministraties
met de sofi-nummers van de reeds schoolgaande leerlingen een belangrijke rol
voor de gemeenten weggelegd. Gelet op de uitvoeringsproblemen, die de VNG
signaleert is nu gekozen voor de werkwijze, zoals in de artikelen XI en XII
is verwoord. Daarbij zal de rijksbelastingdienst een document met daarop het
sofi-nummer van een jongere aan de ouders verstrekken, waarna de ouders zelf
deze informatie aan de school van hun kind moeten verstrekken. II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikelen I, II, III, XVI, XVII en XVIII (24a WBO, 33b
ISOVSO, 28 WVO)Bij de aanmelding voor de toelating van een leerling tot een school voor
basisonderwijs, een school voor speciaal onderwijs, een school of instelling
voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs, een school voor voortgezet
speciaal onderwijs of een school voor VO zullen de ouders, voogden of verzorgers
van de leerling enkele gegevens over de leerling moeten verstrekken aan de
school omdat deze nodig zijn voor een juiste registratie. Deze gegevens betreffen
de geslachtsnaam, de voornamen, de geboortedatum, het geslacht en zo mogelijk
het sofi-nummer van de betrokken leerling (eerste lid). Het eerste lid is
overigens zodanig vormgegeven dat gewaarborgd blijft dat de thans geldende
voorschriften over de leerlingenadministratie (zie onder meer de artikelen
6 tot en met 9 van het Bekostigingsbesluit WBO/OWBO) worden gehandhaafd.In het tweede lid is de verplichting neergelegd voor de ouders, voogden
of verzorgers om de noodzakelijke gegevens over te leggen. Dat kan gebeuren
aan de hand van een door de overheid verstrekt document of een bewijs van
uitschrijving van een andere school waarop die gegevens vermeld staan. Bij
de van overheidswege verstrekte documenten is gedacht aan het document dat
door de rijksbelastingdienst zal worden verstrekt op het moment dat deze persoon
drieëneenhalf jaar wordt (zie het voorgestelde artikel 1c van de Leerplichtwet
1969). Daarnaast valt te denken aan een afschrift van de persoonslijst uit
de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (artikelen 78, eerste
lid, en 79, derde lid, van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens),
aan de zogenoemde VNG-kaart en aan een reisdocument dat is uitgegeven op grond
van de Paspoortwet, zoals het paspoort en het Europees reisdocument. Ook kan
het bewijs van uitschrijving dat in het PO en VO op grond van de bekostigingsbesluiten
moet worden verstrekt, daarvoor dienen.Het derde lid (vanaf 2 oktober 1999, respectievelijk 2 oktober 2000, het
vijfde lid) bevat de verplichting voor het bevoegd gezag de gegevens in de
administratie op te nemen.De in de artikelen I, II en III neergelegde regeling zal per 2 oktober
1999, respectievelijk 2 oktober 2000, worden aangevuld met een bepaling, waarbij
ook voorzieningen zijn getroffen voor die gevallen waarin voor een leerling
geen sofi-nummer kan worden overgelegd. Die definitieve regeling is te vinden
in de voorgestelde artikelen XVI, XVII en XVIII. De essentie van de aanvulling
is dat door ouders, voogden of verzorgers aannemelijk moet worden gemaakt
dat zij geen sofi-nummer kunnen overleggen, waarna de procedure
in werking wordt gesteld zodat de leerling kan worden voorzien van een onderwijsnummer.
Voor de te volgen procedure wordt verwezen naar paragraaf 4.4 van het algemeen
deel van deze toelichting.Tevens is bepaald dat, zodra het bevoegd gezag de beschikking krijgt over
het sofi-nummer van een onderwijsdeelnemer aan wie in een eerder stadium een
onderwijsnummer is toegekend, het bevoegd gezag dit sofi-nummer in de administratie
moet opnemen en deze wijziging moet melden aan het ministerie (zesde lid). Artikelen I tot en met VIII en XVI tot en met XXIII (112a
WBO, 108a ISOVSO, 103b WVO, 2.5.5a WEB, 7.39, 7.52 en 7.52a WHW, 3b WSF, 4a
WTS en 5a LCW )Voor het rechtmatig gebruik van het sofi-nummer en het onderwijsnummer,
is op grond van artikel 6a, eerste lid, van de Wet persoonsregistraties een
wettelijke basis vereist. Dat gebeurt in deze voorgestelde artikelen.Allereerst is daarbij geregeld dat de school of instelling deze nummers
mag gebruiken in het verkeer met de leerling of, bij minderjarigheid, zijn
ouders, voogden of verzorgers, alsmede in de contacten met een gemeente in
het kader van de Leerplichtwet 1969.Vervolgens is limitatief opgesomd welke gegevens met het sofi-nummer of
het onderwijsnummer in de contacten met het ministerie mogen worden gebruikt.
Daarbij is, zoals in het algemeen deel is toegelicht, de informatie die aan
de persoonsgebonden nummers wordt gekoppeld, zo beperkt mogelijk gehouden.
Voor de afzonderlijke onderwijswetten zal verderop een motivering worden gegeven
voor de op te vragen gegevens.Als derde is geregeld dat voor wat betreft de in- en uitschrijving van
onderwijsdeelnemers de scholen en instellingen gebruik kunnen maken van het
sofi-nummer of onderwijsnummer.Tevens is het, als vierde, mogelijk gemaakt dat deze persoonsgebonden
nummers worden verstrekt aan bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen
instanties ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek of statistiek dan wel
op grond van een dringende en gewichtige reden voor zover het onderwijsdoeleinden
betreft en de persoonlijke levenssfeer van de leerling daardoor niet onevenredig
wordt geschaad. Gedacht kan hierbij worden aan een rechtstreekse bevraging
van de scholen of instellingen door bijvoorbeeld het CBS.Om te voorkomen dat scholen en instellingen ongewild het verlengstuk worden
van de vreemdelingendienst is tot slot bepaald dat scholen en instellingen
het sofi-nummer of onderwijsnummer niet mogen verstrekken aan deze dienst.
Opname van deze bepaling is overeenkomstig de toezegging van het kabinet aan
de Tweede Kamer naar aanleiding van het in oktober 1996 gehouden debat over
het zogenoemde wetsvoorstel Koppelingswet illegale vreemdelingen (Handelingen
II 1996/97, nrs. 5 en 7, blz. 858 en 1462).Voor de werkzaamheden van IBG in het kader van het Centraal register inschrijving
hoger onderwijs – CRIHO – (artikel 7.52 van de WHW), de studiefinanciering,
de tegemoetkoming in de studiekosten en de uitvoering van de Les- en cursusgeldwet
is het gebruik van de persoonsgebonden nummers zodanig geregeld dat deze als
registratienummers kunnen worden gebruikt in contacten met andere personen
en instanties, die ook gemachtigd zijn het sofi-nummer of het onderwijsnummer
te gebruiken. Ten aanzien van de studiefinanciering en de tegemoetkoming in
de studiekosten is ook het gebruik geregeld richting de opleidingen die niet
op grond van een onderwijswet worden bekostigd, maar waaraan wel studerenden
zijn ingeschreven die in aanmerking komen voor studiefinanciering dan wel
een tegemoetkoming in de studiekosten. Voor het CBS wordt daarnaast in het voorgestelde artikel 7.52, tweede
lid, van de WHW bepaald dat dit bureau voor de uitvoering van zijn taak gebruik
kan maken van gegevens uit het CRIHO. Deze bepaling sluit aan bij artikel
9 van de Wet op het Centraal bureau en de Centrale commissie voor de statistiek.
In het eerste lid van laatstgenoemd artikel wordt bepaald dat het CBS bevoegd
is om ten behoeve van statistische doeleinden in overeenstemming met de betrokken
minister gebruik te maken van gegevens uit registraties van instellingen en
diensten van het Rijk. Het tweede lid van dit artikel staat daarbij het gebruik
maken van het sofi-nummer toe. Gelet op de systematiek van artikel 7.52, tweede
lid, van de WHW is een expliciete vermelding van het CBS nodig.Zie ook paragraaf 3.1 en paragraaf 4 van het algemeen deel van deze toelichting. Artikel I, onderdeel B, en artikel II, onderdeel C (112a,tweede
lid WBO en 108a, tweede lid, ISOVSO)De aan het sofi-nummer of onderwijsnummer gekoppelde gegevens zijn voor
het PO de volgende: GeslachtDe opname van het onderscheid man/vrouw is wenselijk voor de verbetering
van de onderwijsmatrix en de onderwijsbegroting. Dit in verband met een verschil
in doorstroomgedrag tussen jongens en meisjes, met name in het speciaal onderwijs.Aan het weergeven van de verschillen wordt altijd groot belang gehecht
in verband met emancipatie-doelstellingen. Om ouders en kinderen van sekse-specifieke
keuzes bewust te maken is het nodig deze eerst in kaart te brengen.Als het hier niet wordt meegenomen zijn aparte bevragingen noodzakelijk.
De gevraagde informatie kan via aparte bevragingen op geaggregeerd niveau
en met steekproeven ook worden verkregen, maar dat betekent een minder doelmatige
organisatie en een hogere werklast voor de scholen. GeboortedatumDe geboortedatum wordt gevraagd om te kunnen controleren of aan de minimum
en maximum leeftijd van leerlingen voor BO, en (V)SO is voldaan. Leeftijd
is een bekostigingsvoorwaarde ingevolge artikel 23 van de WBO en artikel 31
van de ISOVSO. Door het opnemen van dit gegeven kan worden nagegaan of de
door de school opgegeven leerlingen in de juiste leeftijdscategorie vallen.
Daarnaast is dit gegeven van belang voor gemeenten voor een betere controle
op de Leerplichtwet 1969 en ter bestrijding van het voortijdig schoolverlaten.
Als een leerling in de leerplichtige leeftijd niet meer schoolgaat blijkt
dat uit de registratie en is nader onderzoek wenselijk. Dit is mede in belang
van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid.Bij registraties met een sofi-nummer of onderwijsnummer zijn de genoemde
controle-activiteiten, of de eerste stap daarbij, mogelijk door controle op
nummers en niet alleen meer met een controle ter plaatse. Herkomst (postcode)De postcode van leerlingen is een gegeven dat tot nu toe niet werd gevraagd.
Voor het basisonderwijs is het opnemen van de postcode van leerlingen van
belang om een beeld te krijgen van het voedingsgebied van scholen. Voor het
(voortgezet) speciaal onderwijs is dit gegeven van belang om te bepalen in
hoeverre scholen een regionale of zelfs landelijke functie vervullen.
Dat geeft onder meer de mogelijkheid om de gevolgen van het «Weer-Samen-NaarSchool»-beleid
en van het beleid betreffende de expertisecentra beter te evalueren.Voor het PO is de postcode vooral interessant voor het gemeentelijk onderwijs-achterstandenbeleid.
Het maakt het mogelijk te analyseren in hoeverre groepen leerlingen buiten
de wijk schoolgaan. Het ontstaan van segregatie in het onderwijs en het succes
van gemeenten dit te verminderen is zo in beeld te brengen. Inschrijf-/uitschrijfdatumHet moment van inschrijven en uitschrijven van leerlingen is van belang
voor de bekostiging (Bekostigingsbesluiten WBO en ISOVSO). Voor het antwoord
op de vraag welke leerlingen voor de bekostiging mogen worden meegeteld zijn
deze data van cruciaal belang. Correcte naleving van de voorschriften dienaangaande
kan door het opnemen van dit gegeven worden gecontroleerd.Registratie op individueel niveau maakt betere controle, op afstand door
de uitvoeringsorganisaties, mogelijk. Dit is van belang om dubbeltellingen
te voorkomen. Soort onderwijs/schoolsoort (speciaal onderwijs)De bekostiging van het (voortgezet) speciaal onderwijs is gebaseerd op
het aantal leerlingen per soort onderwijs en schoolsoort. Omdat een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs verschillende soorten onderwijs en/of
schoolsoorten kan omvatten, moeten de leerlinggegevens per school dus ook
het onderscheid naar soort onderwijs en schoolsoort bevatten. GroepOpname van de groep waarin de leerling een leerjaar zit, is wenselijk
voor een betere opzet van de onderwijsmatrix/onderwijsbegroting. Dit gegeven
wordt momenteel niet gevraagd. Verfijning van de indeling van leerlingen bij
PO maakt een betere matrix mogelijk. Apart organiseren van matrixtellingen
voor het PO zou een zware belasting van scholen betekenen. Met de koppeling
aan het onderwijsnummer kan dit gegeven vrij eenvoudig worden meegenomen.Opnemen is ook wenselijk om gegevens over de doorstroom tussen basisonderwijs
en speciaal onderwijs en over doubleren beter en doelmatiger in beeld te krijgen.
Nu wordt scholen apart gevraagd van alle leerlingen die binnenkomen de school
en de schoolsoort te registreren. Daarnaast worden aparte onderzoeken gedaan
om te bepalen in welke groepen leerlingen verwezen worden en waar veel wordt
gedoubleerd. De extra onderzoeken kunnen vervallen en de informatie over schoolresultaten
zullen verbeteren wanneer dit gegeven wordt toegevoegd. Dit kan met name voor
het gemeentelijk achterstandenbeleid van belang zijn. Daar wil men graag weten
welke (groep) leerlingen in welke groepen en op welke scholen doubleren en
verwezen worden naar het speciaal onderwijs. DoelgroepenOpname van het gegeven «gewicht van de leerling» (basisonderwijs)
is wenselijk voor de bekostiging (artikel 7 Formatiebesluit WBO 1992) en verbeterde
controle door levering van gegevens op individueel niveau. Voor gewichtenmiddelen
constateert de inspectie jaarlijks dat een groot aantal vergissingen wordt
gemaakt. Daarvoor wordt in de bekostiging van de desbetreffende school een
correctie aangebracht. De controle is in praktijk alleen mogelijk
voor het jaar zelf. Bij het vastleggen van gegevens op individueel niveau
is het in praktijk ook goed mogelijk om de juistheid van de gegevens van de
voorafgaande jaren te controleren. Met de vastlegging van de nummers kan eenvoudig
in latere jaren worden bezien welke leerlingen voor welk gewicht zijn opgegeven.
Dat is op dit moment niet mogelijk.Daarnaast is registratie op individueel niveau hier van belang om de doorstroom
van doelgroepleerlingen in beeld te kunnen brengen, wat bij bestrijding van
onderwijsachterstanden van belang is. Bij het gebruik van dit gegeven kunnen
veel afzonderlijke bevragingen bij cohortstudies die (mede) op achterstandsgroepen
zijn gericht, komen te vervallen.Om voor de bekostiging van het speciaal onderwijs gegevens te verkrijgen
over het aantal leerlingen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond
(artikel 15 Formatiebesluit ISOVSO 1992), is het gewenst om de gegevens op
individueel niveau te krijgen, omdat de aparte bevragingen over deze gegevens
daarmee kunnen vervallen en de controle verbeterd kan worden. Ook voor bekostiging
van materiële instandhouding van Nederlands onderwijs aan anderstaligen
zijn deze gegevens nodig.In geen van beide gevallen (basis- én speciaal onderwijs) wordt
naar de specifieke etnische afkomst gevraagd. De scholen voor basisonderwijs
verstrekken uitsluitend het gewicht als zodanig (1,00, 1,25, 1,40, 1,70 of
1,90), terwijl de scholen voor speciaal onderwijs uitsluitend aangeven of
de leerling valt onder de reikwijdte van het begrip «leerling met een
niet-Nederlandse culturele achtergrond» (artikel 1 van het Formatiebesluit
ISOVSO 1992), zonder specificatie van die achtergrond (dus uitsluitend: ja/nee). BRIN-nummerDit is van belang voor bekostiging van scholen (inclusief nevenvestigingen
in het basisonderwijs). Er moet bekend zijn op welke school een leerling wordt
meegerekend voor bekostiging. Koppeling van BRIN-nummer met de onderwijsnummers
van de leerlingen is daarom de kern van het verbeterde controlebeleid. Registratie
op individueel niveau is nodig om controle door bestandsvergelijking mogelijk
te maken. Ambulante begeleidingVoor het (voortgezet) speciaal onderwijs: extern ambulante begeleiding.
Deze gegevens zijn van belang voor de bekostiging: artikel 11 Formatiebesluit
ISOVSO 1992. Voor het basisonderwijs: soort handicap van de leerling wordt
binnenkort van belang voor de bekostiging van de scholen bij leerlinggebonden
financiering. In beide gevallen geldt dat het de controle op de juistheid
van de verstrekte gegevens vereenvoudigt en administratief doelmatiger is
om deze gegevens aan de verstrekte onderwijsnummers te koppelen, en niet jaarlijks
een aparte bevraging hiervoor te organiseren. Artikel III, onderdeel B (103b, tweede lid WVO)De volgende gegevens worden voor het VO gekoppeld aan het sofi-nummer
en het onderwijsnummer. GeslachtHet emancipatiebeleid, zoals neergelegd in de «onderwijsemancipatienota»,
richt zich onder meer op de onderwijsparticipatie waarbij op langere termijn
gestreefd wordt naar een gelijke deelname van mannen en vrouwen over alle
vormen van onderwijs op alle niveaus. In het VO maken leerlingen
keuzes ten aanzien van het soort onderwijs. Deze keuzes zijn in hoge mate
bepalend voor de mogelijkheden in het vervolgonderwijs. Voor de sector VO
is deelname verhouding m/v in het beroepsonderwijs per afdeling/leerweg, de
mate van doorstroom m/v naar de verschillende sectoren in het vervolgonderwijs
en de uitval m/v relevant om de doelstellingen te kunnen toetsen.Voor het opstellen van de begroting wordt een geaggregeerde leerlingraming
gehanteerd (zonder onderscheid naar geslacht). In de onderliggende leerlingraming
wordt wel een onderscheid gemaakt naar geslacht. Door verschillen in doorstroomcoëfficiënten,
meisjes stromen sneller door het onderwijs, is het onderscheid m/v als verklarende
variabele in de raming en daarmee indirect voor de begroting van belang.Het gegeven geslacht is van belang in combinatie met de positie van de
leerling in het VO (schoolsoort, afdeling/leerweg, leerjaar) in het schooljaar
t en (voor de raming) t-1. Koppeling aan het onderwijsnummer voorkomt verzwaring
van de bevragingslast voor de school en biedt meer betrouwbare gegevens waar
het gaat om stroomcoëfficiënten (ramingen) en de mate van uitval. GeboortedatumBij het opstellen van de leerlingraming ten behoeve van de rijksbegroting
is de leeftijd een basisgegeven. De leeftijd van de leerling is een verklarende
variabele bij het vaststellen van de doorstroomcoëfficiënten. Zo
is de doorstroming van oudere leerlingen anders dan van jongere leerlingen.Voorts is voor de berekeningen van de kengetallen over schoolverzuim per
schoolsoort inzicht nodig in de groep leerplichtige leerlingen. Mede op verzoek
van de Kamer wordt in het kader van de Leerplichtwet 1969 het aantal uren-schoolverzuim
per schoolsoort en schooljaar door de school aan de minister opgegeven (artikel
25 Leerplichtwet 1969). De combinatie met o.m. de groep leerplichtigen per
schoolsoort en school levert op landelijk niveau en regionaal niveau (bv.
grote steden) de schoolverzuim-kengetallen. Hiervoor is de leeftijdsopbouw
per schoolsoort en school noodzakelijk.Het gegeven «leeftijd» is zowel voor de raming (begroting)
als voor de monitoring van het schoolverzuim van belang in combinatie met
de positie van de leerling in het VO (schoolsoort, afdeling/leerweg, leerjaar)
in het schooljaar t en (voor de raming) t-1. Koppeling aan het onderwijsnummer
voorkomt verzwaring van de bevragingslast voor de school en biedt meer betrouwbare
gegevens waar het gaat om stroomcoëfficiënten(ramingen) en de mate
van verzuim. Herkomst (postcode)Met het gegeven postcode worden de leerlingstromen tussen woon- en schoolgemeente
bepaald. Deze stroomgegevens vormen de basis voor het vaststellen van het
voedingsgebied van de school. Mede op grond hiervan wordt de leerlingraming
per school opgesteld, van belang in de planprocedure met betrekking tot de
planning van stichting van scholen en afdelingen in het VO. De huidige bevraging
vindt plaats in het kader van het Regionaal Onderzoek Voortgezet Onderwijs
(ROVO) een keer in de drie jaar. De grote steden hebben gevraagd om een jaarlijkse
ROVO.Het gegeven «postcode» is van belang in combinatie met de
positie van de leerling in het VO (schoolsoort, afdeling/leerweg, leerjaar)
en het geslacht. Koppeling aan het onderwijsnummer voorkomt verzwaring van
de bevragingslast voor de school en biedt meer betrouwbare gegevens waar het
gaat om stroomcoëfficiënten (ramingen). In- en uitschrijfdatumOp basis van de in- en uitschrijfdata kan worden bepaald hoeveel leerlingen
op de teldatum ingeschreven staan. Het aantal leerlingen op de peildatum is
de basis voor de bekostiging van de school. De datum van in- en uitschrijving
is voorts van belang bij de in- en uitschrijfprocedure van leerlingen bij
VO-scholen. Conform het bekostigingsbesluit kan de datum van in- uitschrijving
ook na de teldatum onder bepaalde omstandigheden gevolgen hebben voor de bekostiging
van de desbetreffende scholen. Verder is de in- en uitschrijfdatum in verband
met het vaststellen van de verblijfsduur in het VO voor bekostiging relevant.
Voor vbo en mavo geldt een maximale verblijfsduur van 5 jaar. Het individueel
registreren van de datum in- en uitschrijving maakt een betere controle op
de rechtmatigheid van de bekostiging mogelijk.Met de datum in- en uitschrijving kan voorts een verfijning plaatsvinden
van de leerlingraming. Tussentijdse doorstroom of overstap komt hiermee in
beeld waardoor de kwaliteit van de leerlingraming, de basis voor de begroting,
kan worden verhoogd.Beleidsmatig komt hiermee inzicht in de tussentijdse in- en uitstroom
en wordt de registratie van de uitval uit het onderwijs verbeterd. De mate
van uitval is een belangrijk kengetal over het functioneren van het VO. Samenhang onderwijssoort, leerjaar en diplomaDe gegevens «onderwijssoort», «leerjaar» en «diploma»
geven in combinatie inzicht in de positie van de leerling in het onderwijs.
Deze gegevens dienen als een pakket te worden gezien, belangrijk voor bekostiging,
begroting(sraming) en beleid. Het individueel registreren van deze gegevens
maakt de genoemde reductie van de bevragingslast mogelijk, immers alle opgenomen
VO-gegevens zijn alleen van betekenis in combinatie de gegevens over de positie
van de leerlingen in het onderwijs.Daarnaast geeft alleen een individuele bevraging van de onderwijspositie
(soort onderwijs, leerjaar en diploma) inzicht in de schoolloopbanen van de
leerlingen. Met schoolloopbaangegevens kunnen betrouwbare kengetallen worden
opgesteld over de mate van vertraging, uitval, verblijfsduur, diplomering
en de mate van succes in het vervolgonderwijs. Juist nu de autonomie van de
VO-scholen door invoering van lumpsum-bekostiging en decentralisatie van de
arbeidsvoorwaarden, wordt vergroot, neemt de noodzaak voor kwalitatief hoogwaardige
monitoring van het VO toe. Door de globalisering van de taken van het ministerie
op het terrein van VO verandert de informatiebehoefte. Het accent komt meer
te liggen op kengetallen op vooral stelsel niveau waarbij de zorg voor een
adequate bekostiging en de kwaliteit van het onderwijs centraal staan.Dergelijke kengetallen kunnen tevens voorzien in het door de Tweede Kamer
gewenste inzicht in de doelmatigheid van het onderwijs in relatie tot de begroting
(zie: verslag van het wetgevingsoverleg in het kader van het begrotingsonderzoek
van 24 oktober 1996 (kamerstukken II 1996/97, 25 000 VIII, nr. 41)). Onderwijssoort (schoolsoort en afdeling/leerweg)Het soort onderwijs dat de leerling volgt is van belang voor het vaststellen
van de rechtmatigheid van de bekostiging van de school. Zoals bij «BRIN-nummer
(en vestigingsnummer)» wordt aangegeven komt een leerling alleen voor
bekostiging in aanmerking wanneer toegestaan onderwijs wordt gevolgd conform
de instellingsbeschikking.De samenstelling van het aanbod van toegestaan onderwijs bepaalt de bekostigingsformule
van de school. Met deelname gegevens kan worden na gegaan of daadwerkelijk
onderwijs wordt gevolgd. Wanneer het toegestaan onderwijs (een
aantal jaren) niet daadwerkelijk wordt gevolgd kan dit toegestaan onderwijs
komen te vervallen. Hierdoor kan de bekostigingsformule voor de school wijzigen.
Specifiek is de onderwijsdeelname van de leerlingen aan een aantal afdelingen
binnen het vbo bepalend voor de (lumpsum-)bekostiging van de school.Voorts is het gegeven onderwijssoort (schoolsoort, afdeling/leerweg) een
basisgegeven voor het opstellen van de leerlingraming welke bepalend is voor
de begroting. Verschuivingen in de deelname aan onderwijssoorten resulteren
in veranderende stroomcoëfficiënten die niet alleen voor het VO
maar ook voor het vervolgonderwijs gevolgen hebben op de leerling/student
raming.Beleidsmatig is het gegeven onderwijssoort (evenals leerjaar en diploma)
van belang voor de monitoring en evaluatie van het functioneren van de schoolsoorten
als onderdeel van het onderwijsbestel. Zo zijn bijvoorbeeld analyses per schoolsoort
over de uitval, vertraging en de aansluiting naar vervolgonderwijs mede onderbouwing
voor de ingezette majeure beleidstrajecten rond mavo/vbo/vso en de tweede
fase VO.Individuele bevraging van dit gegeven geeft meer zekerheid over de rechtmatigheid
van de bekostiging. Immers het is met het onderwijsnummer uitgesloten dat
een leerling bij meer dan één onderwijssoort geteld wordt. LeerjaarAan de hand van het gegeven «leerjaar» wordt het onderscheid
onderbouw-bovenbouw gemaakt. Dit onderscheid is noodzakelijk voor het vaststellen
van de bekostiging van de school. Het gegeven «leerjaar» is voorts
evenals soort onderwijs een basisgegeven voor het opstellen van de leerlingraming
welke basis is voor de begroting. De overgangen van het ene naar het andere
leerjaar zijn bepalend voor de doorstroomcoëfficiënten en daarmee
de resultaten van de raming.Beleidsmatig is het gegeven «leerjaar» nodig omdat hiermee
de onderwijspositie van de leerling en de voortgang wordt vastgesteld. Voor
de verdere onderbouwing voor de beleidsmatige relevantie, zie «onderwijspositie».Koppeling aan het onderwijsnummer voorkomt verzwaring van de bevragingslast
voor de school en biedt meer betrouwbare gegevens waar het gaat om stroomcoëfficiënten(ramingen)
en het samenstellen van kengetallen. DiplomaHet gegeven «diploma» is evenals soort onderwijs en leerjaar
een basisgegeven voor het opstellen van de leerlingraming welke basis is voor
de begroting. Voor het bepalen van de doorstroomcoëfficiënten is
het diplomabezit bij overgangen tussen schoolsoorten en de doorstroom naar
vervolgonderwijs van belang. Een hoger percentage gediplomeerden heeft bijvoorbeeld
effect op de studentenraming voor het vervolgonderwijs.Beleidsmatig is het gegeven «diploma» nodig omdat hiermee
het resultaat van de leerling in de schoolloopbaan en daarmee de doeltreffendheid
van de VO-schoolsoorten wordt vastgesteld. De mate waarin het VO erin slaagt
leerlingen met succes op te leiden, geeft een indicatie van het functioneren
van het VO. Hierbij en bij kengetallen als percentage zittenblijven, mate
van vertraging, verblijfsduur en uitval is het gegeven leerjaar nodig voor
de berekeningen.Koppeling aan het onderwijsnummer voorkomt verzwaring van de bevragingslast
voor de school en biedt meer betrouwbare gegevens waar het gaat om stroomcoëfficiënten(ramingen)
en het samenstellen van kengetallen. BRIN-nummer (en vestigingsvolgnummer)Met het BRIN-nummer wordt de school geïdentificeerd die op grond
van het Formatiebesluit voor scholen voor vwo, avo en vbo en het Bekostigingsbesluit
in aanmerking komt voor bekostiging voor het geven van onderwijs aan de leerling.
Het volgnummer, dat de hoofdvestiging en de erkende nevenvestiging(en) aanduidt,
is tevens van belang voor de bekostiging omdat per (erkende) vestiging het
toegestaan onderwijs in de instellingsbeschikking is vastgesteld. Een leerling
wordt alleen dan bekostigd als deze toegestaan onderwijs volgt. Vanwege de
(mogelijke) verschillen van toegestaan onderwijs per vestiging is het vestigingsvolgnummer
bekostigingsrelevant. Voorts is in verband met de bekostiging van een extra
conciërge het gegeven erkende nevenvestiging van belang.Het BRIN-nummer met het vestigingsvolgnummer geeft vervolgens inzicht
in spreiding van het VO-aanbod en deelname aan het onderwijs. Dergelijke informatie
is voor het waarborgen van de toegankelijkheid van het onderwijs en de scholenplanning
nodig. Tevens zijn deze nummers de sleutel voor het weergegeven van regionale
verschillen, waardoor bijvoorbeeld de grote steden kunnen worden onderscheiden
(van belang bij cumi-deelname, uitval, rendement).De inspectie evalueert schoolresultaten met de school onder meer op vestigingsniveau
(o.a. waar het gaat om doorstroomgegevens). Hiervoor zijn leerlinggegevens
per vestiging nodig. Culturele minderhedenDe «Regeling personele vergoeding culturele minderheidsgroepen en
anderstalige leerlingen WVO» biedt de VO-scholen extra vergoeding ter
bestrijding van onderwijsachterstanden. Ruim 80% van de scholen maakt gebruik
van de regeling (dit percentage neemt nog jaarlijks toe). Voor sec de bekostiging(sformules)
kan met een opgave van de van toepassing zijnde bekostigingscategorie worden
volstaan. Dit betekent dat de afzonderlijke herkomstlanden binnen de cumi-groepen
niet kunnen worden onderscheiden.Het individueel opvragen van de desbetreffende bekostigingscategorie in
het kader van de cumi-regeling biedt meer zekerheid over de rechtmatigheid
van de toegekende middelen, immers de bekostigingscategorie (vgl. gewicht
in het PO), zoals bij de instroom in het VO wordt vastgesteld, blijft het
uitgangspunt voor deze additionele bekostiging in de (VO-)schoolloopbaan.
Met name het bekostigingscriterium «aantal jaren in Nederland»
wordt (na een overgangsperiode) sluitend.Daarnaast geeft de individuele bevraging inzicht in de schoolloopbanen
van deze achterstandsgroepen. In het kader van minderhedenbeleid zijn juist
dergelijke gegevens als de mate van uitval, vertraging, gemiddelde verblijfsduur,
omwegen en de mate van succesvolle doorstroom in het vervolgonderwijs input
voor (de evaluatie van) beleid. Deze schoolloopbaangegevens kunnen tevens
het OVB-cohort (OVB = onderwijsvoorrangsbeleid) ondersteunen. Inzicht in de
schoolloopbanen naar herkomst land kan door het CBS worden verstrekt door
koppeling van het onderwijsnummer met de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens. Dit vereist registratie op individueel niveau. Artikel IV, onderdeel C (2.5.5a, tweede lid, WEB)In de BVE-sector wordt het van belang geacht dat de volgende gegevens
met het sofi-nummer of onderwijsnummer aangeleverd worden: GeslachtDit gegeven is nodig om vast te stellen of een deelnemer beroepsonderwijs
behoort tot de doelgroep «Vrouwen in opleiding voor overwegend mannelijke
beroepen». Deze deelnemers worden extra bekostigd. Dit is doelgroep
3 die beschreven is in de Regeling specifieke doelgroepen 1997, welke is gepubliceerd
in de Gele katern bij Uitleg nummer 7 en 8 van 19 maart 1997. Voor het verstrekken
van deze extra bekostiging is dit gegeven noodzakelijk. Bij beroepsonderwijs
is dit gegeven ook nodig voor de ramingen.Tenslotte wordt het gegeven gebruikt in het kader van het emancipatiebeleid
en voor onderzoek naar de relatie met bevolkings- en arbeidsmarktstatistiek. GeboortedatumDe geboortedatum (leeftijd) van een deelnemer is een belangrijke determinant
van de onderwijsmatrix. Hij bepaalt voor een substantieel gedeelte de studieduur
en het vervolgonderwijs. Daarmee is dit gegeven nodig voor de begroting.De leeftijd mede bepalend voor de toegankelijkheid of de bekostigbaarheid.Tenslotte is leeftijd een belangrijk gegeven voor de toepassing van les-
en cursusgeld. Herkomst (postcode)De eerste ondergetekende heeft in de Eerste Kamer toegezegd naar aanleiding
van de motie-Jaarsma c.s. (kamerstukken I 1995/96, 23 778, nr. 13d) aandacht
te besteden aan de plaatsen waar onderwijs wordt aangeboden in verband met
de bereikbaarheid (Handelingen I 1995/96, nr. 3, blz. 77–95). In het
verlengde hiervan is er informatie nodig over de regionale vraag naar onderwijs.
Die kan zichtbaar worden door de postcode van de woonplaats. Omwille van de
privacy van de deelnemer wordt volstaan met de eerste drie cijfers van de
postcode. Deze informatie is nodig om een goede afweging te kunnen maken bij
aanvragen voor nieuw onderwijsaanbod, en om inzicht te houden in de landelijke
spreiding van de onderwijsvraag. Ook komt zo noodzakelijke informatie beschikbaar
bij het opheffen of samenvoegen van instellingen. Registratienummer instellingIdentificatie van de instelling is nodig om hem te kunnen bekostigen (beroepsonderwijs).
Voorts is het een van de meest fundamentele gegevens ten behoeve van beleid.
Hierbij speelt een belangrijke rol de regionale spreiding van het voorzieningenniveau
(macro doelmatigheid). Het is noodzakelijk te weten waar welk onderwijs genoten
wordt. Ook is controle mogelijk op de rechtmatigheid van opleidingsaanbod
omdat per opleiding is geregistreerd of een instelling die mag geven. Inschrijfdatum opleidingDe inschrijfdatum van een beroepsopleiding van een deelnemer is van belang
voor de bepaling in hoeverre die in een bepaald jaar voor bekostiging in aanmerking
komt. Dit is gebaseerd op artikel 2.2.2, tweede lid, onder a, van de WEB.
Het gegeven is tevens nodig voor de begrotingsopstelling. Verder is de inschrijfdatum
nodig voor het bepalen van de verblijfsduur (de periode dat een deelnemer
staat ingeschreven), een gegeven dat het rendement mee bepaalt. Tenslotte
is deze datum nodig om de prioriteit te bepalen bij dubbeltellingen. Datum einde inschrijvingOver dit gegeven kan hetzelfde worden opgemerkt als over de inschrijfdatum:
het is nodig voor de bekostiging (artikel 2.2.2, tweede lid, onder a, van
de WEB), begroting en bepaling rendement. Kwalificatie en leerwegEen beroepsopleiding in het BVE-veld wordt gekenmerkt door kwalificatie
en leerweg. Beide spelen een belangrijke rol bij gedifferentieerde bekostiging.
Dat is gebaseerd op artikel 2.2.2, vijfde lid, van de WEB. Het bedrag per
deelnemer kan per opleiding verschillen en moet dus op deelnemer herleidbaar
zijn. Voorts speelt de opleiding een rol bij bepaalde doelgroepen (zie voornoemde
Regeling specifieke doelgroepen 1997). Bepaalde doelgroepen kunnen worden
gekoppeld aan opleidingen. Het is voor de berekening van de aanvullende bekostiging
noodzakelijk deze koppeling te kunnen maken. Bovendien is de opleiding nodig
voor de begrotingsopstelling. Voorts is dit gegeven nodig voor het bepalen
van het rendement per deelnemer en per opleiding.Tenslotte is dit gegeven van groot belang voor de arbeidsmarkt (vraag
en aanbod). DoelgroepenEen doelgroep is een groep deelnemers in het beroepsonderwijs voor wie
de instelling extra geld krijgt. In de WEB wordt apart genoemd de groep gehandicapten
(artikel 2.2.2, vierde lid). Daarnaast worden in de voornoemde Regeling specifieke
doelgroepen 1997 genoemd allochtonen (uit expliciet genoemde landen), deelnemers
met een beperkte vooropleiding en vrouwen in een opleiding voor traditioneel
mannelijke beroepen. De laatste doelgroep is uit de eerder genoemde gegevens
af te leiden. De twee andere niet. (Van de vooropleiding is in sommige gevallen
het niveau van de behaalde vakken nodig, wat te uitgebreid is om op te vragen.)
Daarom moet apart worden opgegeven of een deelnemer tot een van deze twee
doelgroepen behoort. Voor deelnemers in het beroepsonderwijs is dit nodig
voor de bekostiging en de begrotingsopstelling.Met betrekking tot de specifieke doelgroep «allochtone deelnemers»
wordt uitsluitend opgegeven of een deelnemer tot deze doelgroep behoort (ja/nee).
Er vindt geen specificatie plaats naar herkomst of bevolkingsgroep. Certificering en vooropleidinga. Hoogste vooropleidingDit is een belangrijk gegeven voor het studierendement. Rendement is mede
bepalend voor de bekostiging. Het bepaalt voor een groot deel de kans op succes
in de opleiding, en is daarmee een indicatie over de toegevoegde waarde die
een instelling aan een deelnemer heeft geleverd. Ook is de hoogste vooropleiding
mede bepalend voor de studieduur en daarmee belangrijk voor de begrotingsopstelling.b. Laatste vooropleidingDe laatste vooropleiding wordt gedefinieerd als de opleiding die de deelnemer
volgde op 1 oktober van het vorige schooljaar. Zij bevat ook informatie of
die opleiding dat jaar met een diploma is afgesloten. Dit gegeven is onderdeel
van (en daarmee noodzakelijk voor) de Onderwijsmatrix. Het is daarvan een
van de dimensies (assen). Daarom is dit gegeven van belang voor de begroting.Beide gegevens lijken op het eerste gezicht slechts tijdelijk nodig. Immers
na een zekere tijd zijn ze automatisch beschikbaar, de laatste vooropleiding in de meeste gevallen al na één jaar. Toch zullen
deze gegevens ook dán nodig blijven. Ook nadat het systeem een zeker
evenwicht heeft bereikt zullen deelnemers van buiten het bekostigde Nederlandse
systeem instromen. Dat geldt bijvoorbeeld voor buitenlanders, maar ook voor
deelnemers die niet bekostigd onderwijs hebben gevolgd. De vooropleiding van
deze deelnemers is dan nog niet bekend.Bovendien is het niet de bedoeling dat deze gegevens onbeperkt bewaard
worden. Zo zullen de opleidingen uit de jeugd van een deelnemer die op zijn
vijftigste aan een nieuwe opleiding begint niet meer beschikbaar zijn. Dit
gegeven blijft daarmee noodzakelijk. CursusgeldDeelnemers betalen, mede afhankelijk van het aantal lesuren per jaar,
lesgeld of cursusgeld. Lesgeld moet worden betaald aan de IBG, cursusgeld
aan de instelling. Bij het beroepsonderwijs heeft dit op twee manieren financiële
consequenties voor het bedrag dat het departement aan de instelling betaalt.
Ten eerste is de bekostiging afhankelijk van het feit of iemand les- of cursusgeld
betaalt. In het laatste geval wordt aangenomen dat het om deeltijdonderwijs
gaat, waarvoor de vergoeding lager is dan voor voltijdonderwijs. Ten tweede
wordt het cursusgeld verrekend in de bekostiging, zodat het departement moet
weten hoeveel cursusgeld er door de instelling is geïnd. Deze procedure
is gebaseerd op artikel 12.3.37 van de WEB juncto de Overgangsregeling bekostiging
beroepsonderwijs WEB tot 2000. Deze laatste verwijst naar het Formatiebesluit
dagscholen MBO en het Uitvoeringsbesluit WCBO.Verder is deze informatie van belang voor het onderzoek naar het rendement
van het onderwijs. Het is duidelijk dat in principe een opleiding in volle
tijd eerder zal zijn voltooid dan in deeltijd.Het gegeven heeft slechts twee waarden: er hoeft alleen opgegeven te worden
of een deelnemer wel of niet cursusgeld betaalt. Vordering studie en studieresultaata. Vordering studieHet begrip leerjaar in het BVE-veld is vervallen. Van belang voor de vordering
van de studie is het aantal behaalde deelkwalificaties. Door dit af te zetten
tegen het totaal aantal te behalen deelkwalificaties krijgt men een, zij het
ruwe, indruk van de vordering in de studie. Dat is van belang voor de begrotingsopstelling
en, bij voortijdig afbreken van de studie, voor de bepaling van het rendement.b. StudieresultaatHet resultaat van de studie bij beëindiging kan verschillende vormen
aannemen. Bij een beroepsopleiding leidt een voldoende resultaat meestal tot
een diploma. Dit vormt een bekostigingsgrondslag (artikel 2.2.2, tweede lid,
onder b, van de WEB), en maakt daarmee een belangrijk deel uit van de bekostigingssystematiek
onder de WEB. In bepaalde gevallen kan een onderwijsovereenkomst een beperkter
doel hebben, bijvoorbeeld het halen van een of meer deelkwalificaties. Dat
resulteert dan in een certificaat. Deze resultaten zijn van belang voor de
begrotingsopstelling en voor de bepaling van het rendement van de studie. Landelijk orgaan (LOB)Landelijke organen voor het beroepsonderwijs worden mede bekostigd op
grond van de Beroepspraktijkvorming (BPV) waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
Dat is gebaseerd op artikel 2.4.1 van de WEB. Om de LOB's te kunnen bekostigen
moet opgegeven worden wélk LOB betrokken is bij de praktijkovereenkomst
van de deelnemer. Volume en begin en einddatum BPVLandelijke organen voor het beroepsonderwijs worden mede bekostigd op
grond van het volume aan BPV-plaatsen dat in een schooljaar wordt bezet. Dat
volume wordt uitgedrukt in uren. De instelling dient bij elke deelnemer op
te geven hoeveel uur hij in de afgelopen periode aan BPV heeft besteed.Voor het bepalen voor welk jaar de BPV-plaats meetelt in de bekostiging
is het van belang de periode te weten van de BPV. Het is niet voldoende om
de peildata hiervoor te gebruiken omdat die niet overeen hoeven te komen met
de data die de basis vormen voor de bekostigingsgrondslag. Voorts is deze
informatie nodig voor de ramingen (hoeveel tijd zit er tussen inschrijfdatum
en start BPV). Bovendien zijn deze data nodig voor cohortonderzoek. LeerbedrijfLandelijke organen voor het beroepsonderwijs worden mede bekostigd op
grond van het aantal leerbedrijven dat beroepspraktijkvormingsplaatsen (BPV-plaatsen)
levert. Daarvoor is het nodig dat bij elke deelnemer het leerbedrijf waar
hij een BPV-plaats inneemt wordt opgegeven. Artikel V, onderdeel D (7.52a, eerste lid, WHW)In artikel 7.52, eerste lid, van de WHW is een drieledige taak van het
CRIHO vastgelegd. Het verschaft informatie aan instellingen, IBG én
minister. Voor de minister betreft dat noodzakelijke informatie ten behoeve
van de planning en bekostiging van de instellingen. Op grond van het derde
lid van dit artikel is IBG houder in de zin van de Wet persoonsregistraties.
Vandaar dat in het eerste lid van het voorgestelde artikel 7.52a wordt vastgelegd
welke aan het sofi-nummer of onderwijsnummer gekoppelde gegevens over een
student of extraneus aan de minister moeten worden verstrekt. Het geslachtDit gegeven is benodigd om het emancipatie-effect van het gevoerde beleid
te kunnen beoordelen. In de rapportages aan de Staten-Generaal speelt dit
dikwijls een belangrijke rol. Zo is bijvoorbeeld bij het HOOP-1996 een uitvoerige
emancipatie-effectrapportage verschenen, die gebruik maakt van veel cijfermateriaal
over de deelname van vrouwen aan het HO. Ook voor specifiek doelgroepenbeleid
(bijvoorbeeld deelname van vrouwen aan technische studierichtingen) is dit
gegeven noodzakelijk. De geboortedatumUit de geboortedatum kan de leeftijd van een student op een bepaalde peildatum
bepaald worden. Dit gegeven speelt vooral een rol bij de ramingen, waar de
aantallen studenten per leeftijd worden gerelateerd aan de bevolkingsaantallen
van dezelfde leeftijd. Ook voor andere beleidsdoelen is het gegeven van belang,
bijvoorbeeld voor het verklaren van de ontwikkelingen in de studentenaantallen.
Bij afname van de instroom is het van belang te weten, of die afname per leeftijd
varieert, en hoe de mutatie zich verhoudt tot de ontwikkeling van de bevolkingsaantallen
van die leeftijd. Zo hebben we recent (maart 1997) kunnen vaststellen, dat
de vermindering van de instroom in het wetenschappelijk onderwijs is toe te
schrijven aan de instroom van oudere vwo-ers; de instroom van
18- en 19-jarigen is ten opzichte van de bevolkingsaantallen van die leeftijd
zelfs gestegen. Herkomst (postcode)Van belang is de postcode op het tijdstip van eerste inschrijving in het
HO. De postcode is het aangrijpingspunt voor de bepaling van de regionale
herkomst. Technisch gesproken zou het voldoende zijn de «modale onderwijsgebieden»
te registreren, maar dit begrip is slechts bij statistici bekend.De regionale herkomst is van belang voor het beoordelen van de doelmatigheid
van de spreiding van de opleidingen over het land. De aantrekkingskracht van
opleidingen kan bezien worden in relatie tot de geografische afstand tussen
de opleidingsplaats en de plaats van herkomst van de student. Ook kan worden
vastgesteld in welke regio's de deelname aan bepaalde opleidingen achterblijft
bij het landelijk gemiddelde, en in hoeverre het regionale opleidingsaanbod
daar de oorzaak van is.Deze analyses zijn ook van belang voor het beoordelen van de doelmatigheid
van nieuwe opleidingen. De vooropleidingDe aansluiting tussen het voorafgaand onderwijs en het HO is dikwijls
onderwerp van beleidsontwikkeling. Vaak is daarbij de vraag aan de orde, hoe
studenten met bepaalde vooropleidingen het doen in het HO, om te kunnen beoordelen
of beleid nodig is, specifiek gericht op die vooropleidingen. Recent is bijvoorbeeld
onderzocht wat het slaagpercentage en de studieduur is van studenten met hbo-propedeuse
en met colloquium doctum. Om dit te kunnen doen is een identificerend kenmerk
nodig, zoals bij alle rendementsanalyses.In het hbo is het nodig om te beoordelen of er verschil is in inschrijvingsduur
tussen studenten van de verschillende vooropleidingscategorieën havo,
vwo en mbo. Dit is van belang voor evaluatie van het «verblijfsduurakkoord»
met het hbo-veld. De inschrijvingsvormDit is een bekostigingsgegeven. Men kan zijn ingeschreven als student
of als extraneus. Alleen studenten worden bekostigd; extraneï zijn gerechtigd
om examens af te leggen, en kunnen dus een diploma halen. Dan tellen ze mee
in de aantallen gediplomeerden. Daarom moeten gegevens van extraneï wel
verzameld worden. Om dubbeltellingen in het hbo te vermijden, is koppeling
aan een nummer noodzakelijk. Het soort inschrijvingEen student kan zijn ingeschreven als voltijdse student dan wel als deeltijdse
student. Deze categorieën worden in het hbo verschillend bekostigd, en
moeten daarom afzonderlijk worden geteld. Om dubbeltellingen te vermijden
is koppeling aan een nummer noodzakelijk.Het onderscheid tussen voltijd en deeltijd is ook beleidsmatig van groot
belang. In het recente verleden zijn de collegegeldregels voor deze categorieën
gewijzigd; voor de verdere toekomst zal «werken naast de studie»
een belangrijk beleidsmatig thema blijven, waarvoor het van belang is, analyses
te kunnen doen van – bijvoorbeeld – het studieresultaat van deeltijdse
studenten. De instelling of instellingenEen student kan slechts bij één instelling worden bekostigd.
Bij inschrijving aan meerdere instellingen moet vaststaan wat de eerste (dat
is de bekostigde) instelling is. Om zulke dubbele inschrijvingen te kunnen
onderscheiden is koppeling met een nummer nodig. Om te beoordelen welke instelling
bekostigd moet worden bij meer dan één instelling is ook de
«indicatie-bekostigd» nodig. De opleiding of opleidingenEen student kan slechts voor één opleiding worden bekostigd,
maar hij kan ingeschreven zijn bij meerdere opleidingen, aan dezelfde instelling
of aan verschillende instellingen. Het bekostigingstarief is niet voor alle
opleidingen gelijk. Bij inschrijving aan meerdere opleidingen moet vaststaan
wat de eerste (dat is de bekostigde) opleiding is. Om zulke dubbele inschrijvingen
te kunnen onderscheiden is koppeling met een nummer nodig. Om te beoordelen
welke opleiding bekostigd moet worden bij meer dan één opleiding
is ook de «indicatie-bekostigd» nodig.In het hbo worden (naast het prijsverschil) sommige opleidingen afwijkend
bekostigd: normaal geldt het onderwijsvraagmodel, opleidingen die in een opof
afbouwsituatie zijn kennen een afwijkend regime; opleidingen in het kunstonderwijs
worden weer heel anders bekostigd. Veel beleid is gericht op (groepen van)
opleidingen. Er worden dus ook regelmatig rendementsanalyses per opleiding
gemaakt. Een nummer is daarvoor noodzakelijk. De opleidingsfaseEr is onderscheid in propedeuse, doctoraalfase en een eventuele vervolgfase.
Vervolgopleidingen worden anders bekostigd dan de initiële opleidingen,
dus dit onderscheid is nodig voor de bekostiging. Het onderscheid tussen propedeuse
en doctoraalfase is van belang voor analyses van het studierendement en de
selectieve werking van de propedeuse. Instrooma. Het inschrijvingsjaarDe bekostiging vindt plaats per jaar, naar het aantal op 1 oktober ingeschreven
studenten. Daarom is dit gegeven nodig voor de bekostiging. Voor alle overige
analyses voor beleids- en planningsdoeleinden is het inschrijvingsjaar ook
van belang; de constructie van tijdreeksen – noodzakelijk om ontwikkelingen
te kunnen zien – is onmogelijk zonder het inschrijvingsjaar te registreren.b. Het tijdvak van inschrijvingBekend moet zijn vanaf welke maand de student is ingeschreven, en tot
welke maand. De bekostiging hangt af van het aantal op 1 oktober ingeschreven
studenten. Door dit gegeven kan bepaald worden welke studenten in aanmerking
komen voor bekostiging. Om dubbeltellingen te vermijden is koppeling aan een
nummer noodzakelijk. Voor beleidsanalyses (bijvoorbeeld het effect van verandering
van teldatum, de mate waarin tussentijds uitschrijving plaatsvindt) is dit
gegeven ook van belang.c. Het eerste jaar van inschrijving aan een instelling voor hoger beroepsonderwijs,
respectievelijk wetenschappelijk onderwijsDit gegeven is impliciet aanwezig als het eerst voorkomende inschrijvingsjaar.
Het apart registreren van dit gegeven is echter wenselijk, om onvolkomenheden
in het CRIHO op te vangen, bijvoorbeeld om die studenten, die vóór
hun eerste in CRI geregistreerde inschrijving reeds in het HO waren ingeschreven,
uit te zonderen van het cohort. Rendements- en verblijfsduuranalyses worden
daardoor betrouwbaarder.d. Het eerste jaar van inschrijving aan de desbetreffende instelling of
instellingenVoor de bekostiging in het hbo is van belang het aantal jaren, dat een
student aan een bepaalde instelling bekostigd is geweest. Ook dit gegeven
is impliciet aanwezig (zie het vorige punt), maar voor controledoeleinden
is het wenselijk dit gegeven apart te registreren. De uitstroomBedoeld is hier de beslissingen omtrent beëindiging of uitschrijving
van de opleiding. Reden van beëindiging van de inschrijving kan zijn:
gediplomeerd, studie gestaakt of overleden. De eerste twee redenen zijn van
belang bij analyses van het studierendement en de studieduur, waarvoor koppeling
aan een nummer noodzakelijk is. CertificeringHet gaat hier om de afsluitende examens van de opleidingen in het aan
de peildatum voorafgaande studiejaar.De aantallen behaalde diploma's zijn een bekostigingsgegeven in het WO.Voor de hbo-bekostiging is koppeling aan een nummer noodzakelijk, omdat
van alle uitgestroomde studenten het aantal bekostigde jaren bekend moet zijn.
Dit betekent, dat het nodig is de complete bekostigingshistorie van een student
na te gaan. Diplomering is ook een essentieel gegeven voor rendementsstudies. De nationaliteit en het geboorteland van de student en
het geboorteland van zijn oudersHO wordt steeds meer een zaak die over de landsgrenzen heengaat. In het
grenslandenoverleg komen de wederzijdse leerlingen- en studentenstromen regelmatig
aan de orde. Een doelstelling van het grenslandenbeleid is gebruik te maken
van elkaars onderwijsruimte. Om dat te kunnen monitoren is de nationaliteit
van de student nodig. Tussen de ministers van onderwijs van Vlaanderen en
Nederland is reeds afgesproken om de wederzijdse onderwijsstromen te blijven
monitoren, om op die manier een empirische basis te leggen voor beleid, dat
is gericht op evenwichtiger maken van die stromen.Het is te verwachten dat met de toenemende integratie van Europa monitoring
van de studentenstromen tussen diverse EU-landen steeds belangrijker wordt.
Daarnaast voert Nederland een beleid dat expliciet gericht is op het werven
van studenten in het HO die afkomstig zijn uit landen van buiten de EU. Ook
hiervoor is monitoring via de nationaliteit nodig.Het geboorteland van de student en de ouders is van belang om te bepalen
of een student behoort tot de doelgroepen van het allochtonenbeleid. Artikel V, onderdeel D (7.52a, tweede lid, WHW)Het tweede lid van het nieuwe artikel is het gebruik door de minister
gereglementeerd. Dat komt overeen met soortgelijke bepalingen in de andere
sectorwetten. Een expliciete bevoegdheid voor de minister om de persoonsgebonden
nummers met elkaar te vergelijken wordt niet nodig geacht, omdat deze gegevens
vanuit hetzelfde bestand worden aangeleverd, en niet zoals in
de andere onderwijssectoren afkomstig zijn uit diverse bestanden. Een dubbeltellingencontrole
blijft mogelijk. Artikelen I tot en met IV en XVI tot en met XX (113 WBO,
108b ISOVSO, 103c WVO en 2.5.5b WEB)Reeds in paragraaf 4 is aangegeven waarvoor de aan het sofi-nummer of
onderwijsnummer gekoppelde en meegeleverde gegevens door het ministerie mogen
worden gebruikt, namelijk in het kader van de bekostiging en de begrotings-
en beleidsvoorbereiding. In de voorgestelde artikelen ligt de wettelijke verankering
daarvan. Daarbij is tevens bepaald dat deze gegevens in beginsel niet op de
persoon herleidbaar openbaar gemaakt mogen worden. Dat wil zeggen dat de verwerking
van de op een individu herleidbare gegevens enkel een geanonimiseerd of geaccumuleerd
resultaat heeft. Op dit beginsel is een uitzondering gemaakt voor zover het
betreft de controle op de juistheid van de gegevens in het kader van de bekostiging.
Voor de controle op de rechtmatigheid en de doelmatigheid daarvan kan het
soms noodzakelijk zijn dat aan de hand van een persoonsgebonden nummer ter
plekke geverifieerd moet worden of de persoon die achter dat nummer schuilgaat
ook daadwerkelijk op de school of instelling onderwijs volgt. Tevens moet
het mogelijk zijn dat, om dubbeltellingen na te gaan, de sofi-nummers en onderwijsnummers
van de scholen of instellingen tegen elkaar worden afgezet. Daarvoor is nu
een expliciete wettelijke basis gecreëerd. Artikelen IX, onderdeel A, en XXVIHet wetsvoorstel bepaalt in het voorgestelde artikel IX, onderdeel A,
dat de toelevering van de bij de inschrijving benodigde gegevens door de rijksbelastingdienst
geschiedt. Immers op grond van artikel 47b, derde lid, van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen worden de sofi-nummers door deze dienst toegekend.Na verloop van tijd zal de aanlevering van deze gegevens gebeuren vanuit
de gemeenten. Aan burgemeester en wethouders is op grond van artikel 16 van
de Leerplichtwet 1969 het toezicht op de naleving van deze wet opgedragen.
Zij controleren in dat kader of de leerplichtige en partieel-leerplichtige
jongeren die als ingezetenen in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens
zijn ingeschreven overeenkomstig de Leerplichtwet 1969 als leerling zijn ingeschreven
(artikel 19). Het moet tot de mogelijkheden behoren dat, zodra voldoende ervaring
is opgedaan met het gebruik van de persoonsgebonden nummers in het onderwijs,
en dus ook bij de gegevensstromen ter uitvoering van de Leerplichtwet 1969,
een aanlevering van de benodigde initiële gegevens vanuit de gemeenten
geschiedt, waarbij gebruik wordt gemaakt van de gegevens die zijn opgeslagen
in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens. Daarvoor wordt nu
reeds in het voorgestelde artikel XXVI een wettelijke basis gecreëerd. Artikel IX, onderdeel BIn de artikelen 2 en 4a van de Leerplichtwet 1969 wordt de verplichting
opgenomen bij inschrijving van leerplichtigen een document te overleggen aan
de hand waarvan de voor inschrijving benodigde gegevens van de jongere kan
worden vastgesteld. Deze verplichting richt zich tot degenen die het gezag
over een leerplichtige jongere uitoefent of die met de feitelijke verzorging
van de leerplichtige jongere is belast. Het is de noodzakelijke pendant voor
de in de onderwijswetten opgelegde verplichting van het bevoegd gezag de gegevens
over geslachtsnaam, voornamen, geboortedatum, geslacht en – mits voorhanden –
het sofi-nummer in de administratie op te nemen. In het voorgestelde artikel 1c is opgenomen dat de rijksbelastingdienst een document, waarop die
gegevens staan vermeld, zal verstrekken rond het moment dat een jongere drieëneenhalf
jaar wordt. Dus ruimschoots voordat de ouders een school voor hun kind kiezen.
Zoals reeds is aangegeven, kunnen ook andere overheidsdocumenten of een bewijs
van uitschrijving van een andere school voor het inschrijvingsdoel worden
gebruikt. Daarmee is er een basis voor handhaving en kan er bij onwilligheid
op grond van artikel 26 van de Leerplichtwet 1969 zo nodig een strafrechtelijke
sanctie worden opgelegd.In het geval dat bij de inschrijving het sofi-nummer van een betrokkene
nog niet is uitgereikt en aan hem een onderwijsnummer wordt verstrekt, moet
dat sofi-nummer worden overgelegd aan de school zodra kennis wordt verkregen
van dat nummer, bijvoorbeeld zodra de rijksbelastingdienst bij nieuwkomers
het bericht over het sofi-nummer heeft verstuurd. Artikel XIn dit artikel wordt een algemene bevoegdheid gecreëerd voor het
gebruik van het sofi-nummer door IBG als registratienummer. Dat gebeurt voor
die taken, die in artikel 3, eerste lid, van de Wet verzelfstandiging Informatiseringsbank,
zijn opgesomd. Daarnaast wordt in dit wetsvoorstel in een aantal afzonderlijke
wetten een meer specifieke regeling gegeven voor een aantal taken van IBG,
zoals de uitvoering van de Wet op de studiefinanciering, de Wet tegemoetkoming
studiekosten en de Les- en cursusgeldwet, alsmede met betrekking tot het CRIHO,
zoals geregeld in artikel 7.52 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek.Ten aanzien van de taken van IBG die krachtens artikel 3, tweede lid,
van de Wet verzelfstandiging Informatiseringsbank enkel met toestemming van
de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen kunnen worden uitgevoerd,
geldt dat niet op voorhand het sofi-nummer als registratienummer door IBG
kan worden gebruikt. Daarvoor is de uitdrukkelijke toestemming van de Minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen nodig. Bij het verlenen van de toestemming
daarvoor zal een belangenafweging moeten geschieden door de minister, waarbij
de (bedrijfsmatige) belangen van IBG afgewogen moeten worden tegen de belangen
die een persoon heeft ten aanzien van zijn privacy. Artikelen XI en XIIOm te kunnen garanderen dat de bekostiging van de scholen en instellingen
kan gebeuren op grond van het aanleveren van de sofi-nummers of onderwijsnummers,
is een inhaalslag nodig. Daarbij is een rol weggelegd voor de rijksbelastingdienst,
die het sofi-nummer zal verstrekken, de ouders, dan wel de leerlingen of deelnemers,
aan wie de verplichting is opgelegd dat nummer aan de school te verstrekken,
en de school, die dat nummer in de administratie moet opnemen.Allereerst zal de rijksbelastingdienst aan alle jongeren dit nummer uitreiken.
Dat betekent dat de rijksbelastingdienst een eenmalige operatie zal uitvoeren
waarbij bericht wordt verzonden aan alle jongeren tussen drieëneenhalf
jaar en achttien jaar.Vervolgens wordt aan ouders (dan wel aan de leerling of deelnemer, indien
deze meerderjarig is) de verplichting opgelegd binnen vier maanden na de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel het sofi-nummer door te geven aan de school of instelling,
die dit nummer opneemt in de (leerlingen)administratie bij de reeds op school
of instelling voorhanden zijnde gegevens van de leerling of deelnemer. Door
middel van een voorlichtingscampagne zullen de ouders, leerlingen en deelnemers
daartoe voorts worden aangespoord.Het opgeven van het sofi-nummer kan ook gebeuren aan de hand van andere officiële documenten, mits dat nummer daarop staat vermeld,
zoals bijvoorbeeld een afschrift uit de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens,
een rijbewijs, een paspoort of een Europees reisdocument. Artikel XIIIVoor het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk onderwijs is geen
inhaalslag nodig voor wat betreft de aanlevering van de gegevens, omdat jaarlijks
ingeschreven moet worden.Doordat deze gegevens opgenomen worden in het CRIHO kan IBG als houder
van die persoonsregistratie zelf nagaan of er personen zijn, waarvan het sofi-nummer
niet is opgenomen in het CRIHO. Voor hen kan dan, na de controle in de gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens door IBG een eigen persoonsgebonden nummer,
het onderwijsnummer worden uitgereikt. IBG kan de instellingen daardoor voorzien
van het sofi-nummer van de aan die instelling studerenden. Artikelen XIV en XVAlhoewel wordt gehoopt dat de bereidheid tot medewerken door de ouders
en deelnemers groot zal zijn, zal in een aantal gevallen de leerlingenadministraties
niet (kunnen) worden voorzien van de benodigde sofi-nummers. De voorgestelde
artikelen voorzien dan ook in de situatie waarin een sofi-nummer niet kan
worden of is gegeven. De scholen melden voor 15 oktober 1999 aan het ministerie
de leerlingen waarvan geen sofi-nummer in de administratie is opgenomen en
die op 1 oktober daaraanvoorafgaand op grond van de vigerende regelingen in
aanmerking kunnen worden gebracht voor de bekostiging. IBG gaat van deze leerlingen
na of aan hen toch een sofi-nummer is uitgereikt. Is dat niet het geval dan
krijgt deze leerling een onderwijsnummer. Het ministerie meldt vervolgens
voor 31 december 1999 het sofi-nummer of het onderwijsnummer aan de school,
die dit nummer opneemt in de leerlingenadministratie.Indien het wetsvoorstel na 1 juni 1998 in werking treedt, treden de artikelen
XIV en XV één jaar later in werking (dus met ingang van 1 augustus
2000).Ook in de BVE-sector wordt dezelfde procedure gehanteerd als hierboven
is beschreven voor het PO en VO. Artikel XXVIIIReeds in paragraaf 5 van het algemeen deel van deze toelichting is een
uiteenzetting gegeven over het invoeringstraject. Gelet op de omvang van de
invoering is gekozen voor een stapsgewijze benadering. Deze benadering is
dan ook terug te vinden in de verschillende data van inwerkingtreding.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. RitzenDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,J. J. van Aartsen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25828-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl