Wijziging van een aantal onderwijswetten i.v.m. invoering van het schoolplan, de schoolgids en het klachtrecht; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25459, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

29-12-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25459 nr. 5

15-12-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINLEIDINGALGEMEENHet schoolplanDe schoolgidsHet klachtrechtFinanciële gevolgenPositie en taken onderwijsinspectie en OnderwijsraadOverigeARTIKELSGEWIJS Artikel I (WBO) Artikel 10aArtikel 11Artikel 11aArtikel 11b WBO c.a.Artikel III Artikel 24aArtikel VIIArtikel IXOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25459Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 459Voorstel van wet houdende wijziging van een aantal onderwijswetten in
verband met de invoering van het schoolplan, de schoolgids en het klachtrechtnr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 15 december 1997 INLEIDINGMet belangstelling heb ik kennis genomen van de reacties van de fracties
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal op het wetsvoorstel. Ik dank de leden
van de fracties voor hun inbreng. Ik constateer dat er steun bestaat voor
het wetsvoorstel. In het hiernavolgende zal ik, mede namens de Minister van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, ingaan op de vragen van de leden van de
fracties. Daarbij zal zoveel mogelijk dezelfde indeling worden aangehouden
als die welke is gevolgd in het uitgebrachte verslag.De leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennis genomen van
het wetsvoorstel. Die instemming geldt met name het feit dat met dit wetsontwerp
een vereenvoudiging wordt aangebracht in de wijze waarop scholen verantwoording
afleggen over het gevoerde kwaliteitsbeleid. Ook de gedachte dat het schoolplan
en de schoolgids de dialoog tussen ouders, leerlingen en personeel kunnen
bevorderen kan op instemming van de PvdA-fractie rekenen.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel. Het schrijft nieuwe documenten voor en maakt daarmee een
aantal bestaande plannen overbodig.De leden van de VVD-fractie stellen met voldoening vast dat middels de
indiening van het voorliggende wetsvoorstel uitvoering wordt gegeven aan de
gezamenlijke richtinggevende uitspraken terzake van de zorg voor kwaliteit,
die gedaan zijn in het Schevenings Beraad Bestuurlijke Vernieuwing. De leden
van de VVD-fractie zijn van oordeel dat het beleid dat gericht is op verbetering
van de kwaliteit van het onderwijs ondersteuning verdient.De leden van de D66-fractie kunnen instemmen met de uitgangspunten van
het wetsvoorstel, namelijk het aanzetten van de schoolleiding tot een planmatige
aanpak van eigen kwaliteitsbeleid en tot het afleggen van verantwoording over
bereikte resultaten aan ouders en andere belanghebbenden.De leden van de RPF-fractie juichen het voorliggende wetsvoorstel, voorzover
het leidt tot een vermindering van de planverplichting, toe. De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel tot invoering van het schoolplan, de schoolgids en het klachtrecht.De leden van de GPV-fractie hebben eveneens met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel. Zij constateren dat dit voorstel wordt ingegeven
door de wens nieuwe instrumenten voor kwaliteitsbeleid te introduceren als
gevolg van gewijzigde bestuurlijke verhoudingen in het onderwijs.In het hiernavolgende zal worden ingegaan op de vragen die de fracties
hebben gesteld, eerst algemeen en gerangschikt naar onderwerp, en vervolgens
artikelsgewijs. ALGEMEENDe leden van de PvdA-fractie zijn bezorgd dat de invoering van de schoolgids
tot een rangorde van scholen zal leiden (zoals in Groot-Brittannië).Ondergetekende deelt deze bezorgdheid en wil dit risico op de volgende
wijze ondervangen. De inspectie zal jaarlijks een rapportage maken over het
onderwijs dat in alle scholen wordt geboden. Daarbij zal zij zo goed mogelijk
rekening houden met de omstandigheden waaronder de school werkt. Bovendien
zal zij over meer kwaliteitsaspecten rapporteren dan alleen het schoolsucces
in enge zin (examenresultaten en dergelijke). Daarnaast heeft ondergetekende
een tweede maatregel getroffen om al te eenzijdige vergelijkingen te voorkomen.
Ingevolge de bij deze nota naar aanleiding van het verslag gevoegde nota van
wijziging zullen bij algemene maatregel van bestuur voorschriften kunnen worden
gegeven voor de wijze waarop de scholen hun gegevens publiceren in de schoolgids.
In de komende tijd zal worden onderzocht op welke wijze dergelijke voorschriften
zullen kunnen waarborgen dat scholen hun resultaten in ruime zin (en dus hun
bevindingen over hun kwaliteit) op een onderling beter vergelijkbare wijze
presenteren; daarbij wordt dan uiteraard rekening gehouden met de omstandigheden
van de school en de vele kanten van het kwaliteitsbegrip. Op deze wijze kunnen
zowel de ouders alsook de inspectie meer verantwoorde vergelijkingen maken
tussen scholen en de onderwijskwaliteit die zij leveren.In het kader van de beoogde vermindering van de planlast vragen de leden
van de CDA-fractie zich af wat het verschil is tussen een formatieplan en
een besluit betreffende de vaststelling of wijziging van de inzet van de formatie
in het volgende schooljaar.Dit verschil is, hoewel het qua inhoud inderdaad gering kan zijn, gelegen
in twee aspecten. Om te beginnen heeft de ervaring geleerd dat de benaming
«plan» op zich al tot omvangrijke documenten kan leiden. Verder,
en essentiëler nog, wordt de inhoud van het formatieplan geplaatst in
het bredere en meerjarige kader van het schoolplan. Zodoende wordt ook dit
aspect van het personeelsbeleid onderdeel van integraal beleid.De leden van de VVD-fractie alsmede de leden van de GPV-fractie vragen
zich af waarom de regering voor kwaliteitszorg tot juist de instrumenten «schoolplan,
schoolgids en klachtenregeling» is gekomen en willen graag weten wat
precies de relatie is tussen de gewijzigde bestuurlijke verhoudingen, kwaliteitszorg
en dit nieuwe instrumentarium.De nieuwe instrumenten van kwaliteitsbeleid vormen de uitdrukking van
een nieuwe besturingsfilosofie over de wijze waarop de kwaliteit van het onderwijs
wordt bevorderd. Uitgangspunt daarbij is de primaire verantwoordelijkheid
van de school voor de bewaking en verbetering van de kwaliteit
van het onderwijs. De school dient een systematische werkwijze te ontwikkelen
waarbij zij vaststelt in welke mate de gestelde doelen worden bereikt en welke
maatregelen nodig zijn bij gebleken tekortkomingen. Deze werkwijze moet tot
de routines van het beleidsproces op schoolniveau gaan behoren.De primaire bron waaruit op te maken valt of de school erin slaagt zo'n
systematische werkwijze te ontwikkelen is het schoolplan. Dat dient immers
te beschrijven «op welke wijze het bevoegd gezag bewaakt dat die kwaliteit
wordt gerealiseerd en vaststelt welke maatregelen ter verbetering van de kwaliteit
nodig zijn» (artikel 11, vierde lid WBO; artikel 19, vierde lid ISOVSO;
artikel 24, vierde lid WVO). Tevens zal het schoolplan inzicht bieden in de
resultaten van deze werkwijze; de school zal immers beschrijven welke beleidsmaatregelen
zij voor de komende periode wil treffen om gebleken tekortkomingen weg te
werken.De schoolgids draagt op een andere manier bij tot vergroting van de kwaliteit.
De schoolgids is het document waarmee de school verantwoording aflegt aan
de primaire belanghebbenden: ouders en leerlingen. Naarmate de overheid minder
gedetailleerd stuurt op het kwaliteitsbeleid van de school, is het zaak dat
de primair belanghebbenden beter in stelling worden gebracht om als «countervailing
power» het kwaliteitsbeleid van de school van impulsen te voorzien.
De schoolgids levert materiaal voor de dialoog die ouders en leerlingen met
de school voeren over de kwaliteit van het onderwijs binnen de school. Overigens
levert ook de rijksoverheid een bijdrage aan de versterking van de mondigheid
van ouders en leerlingen: zij brengt de (landelijke) onderwijsgids uit, die
dit jaar voor de tweede maal is verspreid.Met de klachtenregeling wordt een voorziening getroffen waarop ouders
en leerlingen een beroep kunnen doen als zich situaties voordoen waarin de
beoogde dialoog niet tot de gewenste uitkomsten leidt, of als zich anderszins
situaties voordoen waarover zij hun beklag wensen te doen. Klachten hebben
een belangrijke signaalfunctie en kunnen in die zin bijdragen tot verbetering
van de kwaliteit van het onderwijs. Met een wettelijk voorgeschreven klachtenregeling
wordt gegarandeerd dat klachten een behoorlijke behandeling krijgen en hun
signaalfunctie ook daadwerkelijk kunnen vervullen.De leden van de VVD-fractie vragen verder op welke wijze rekening wordt
gehouden met de spanning die kan ontstaan tussen de kort durende belangen
van de ouders (zolang als hun kinderen leerling zijn) en het belang van de
school (die in een langjarig ontwikkelingstraject zit en bovendien te maken
heeft met bovenschoolse, lokale en regionale relaties).Ondergetekende is van mening dat die spanning niet zo groot zal zijn.
Ouders die hun kind aan een school toevertrouwen, doen dat immers niet voor
een korte termijn: in het basisonderwijs gaat het om 8 jaar, in het voortgezet
onderwijs om 4 tot 6 jaar. Dat betekent dat niet volstaan kan worden met een
benadering waarin ouders louter als consumenten worden gezien en waarbij hun
belang niet verder gaat dan het kiezen van de goede school. Indien dan na
de schoolkeuze blijkt dat de kwaliteit te wensen overlaat zou er geen ander
middel zijn dan het kind van school te halen, terwijl dat voor leerlingen
een ingrijpende wijziging betekent. Er dienen voor ouders (en oudere leerlingen)
dan ook mogelijkheden te zijn om invloed uit te oefenen op de wijze waarop
de school haar kwaliteitsbeleid vormgeeft. Dat laat de verantwoordelijkheid
van het bevoegd gezag en het management van de school onverlet om de continuïteit
van de school in het oog te houden. Die continuïteit zal overigens gebaat
zijn bij een kwaliteitsbeleid dat terdege rekening houdt met de wensen van
de ouders. De leden van de VVD-fractie stellen de vraag naar de noodzaak van nadere
vormvoorschriften voor het schoolplan, de schoolgids en de klachtenregeling,
gezien de natuurlijke neiging tegenvallende resultaten te verdoezelen. Verder
vragen deze leden of dergelijke voorschriften aan te merken zouden zijn als
deugdelijkheidseisen en bekostigingsvoorwaarden, en welke dan de verhouding
is met de grotere autonomie van de instellingen.Wat betreft de mogelijkheid om vormvoorschriften te geven voor de schoolgids
verwijs ik naar de bijgaande nota van wijziging. Deze vormvoorschriften dienen
te worden aangemerkt als deugdelijkheidseisen en als regelen voor het openbaar
onderwijs en voorwaarden voor de bekostiging van het bijzonder onderwijs.
De vormvoorschriften voor het schoolplan, de schoolgids en de klachtenregeling
passen in het streven tot de vergroting van de autonomie van de instellingen.
Meer autonomie vereist een andere wijze van verantwoording; de verantwoording
in de richting van de rijksoverheid wordt globaler en er komt een sterker
accent te liggen op de actieve, dynamische dialoog met de direct betrokkenen.
De in het wetsvoorstel neergelegde vormvoorschriften bieden hiertoe de ruimte.De leden van de RPF-fractie uiten hun verbazing over de vertraging van
een jaar van dit wetsvoorstel en vragen zich af of dit het gevolg is van onzorgvuldige
voorbereiding of van de gevoeligheid van de materie.De vertraging van dit wetsvoorstel ten opzichte van de oorspronkelijke
planning is het gevolg van de wens een goed functionerend kwaliteitsbeleid
gestalte te geven. Het wetgevingstraject is een voorbeeld voor datgene wat
het beoogt te regelen: men stelt zich een helder en meetbaar doel, maar gaande
de rit wordt informatie verzameld die mogelijk aanleiding geeft tot bijstelling
van het traject. Alsdan zijn er twee mogelijkheden: of men houdt zich aan
de planning en boet dus aan kwaliteit in, of men loopt een zekere vertraging
op maar levert een kwalitatief hoogwaardig product af. De regering kiest voor
het laatste.De leden van de SGP-fractie zetten vraagtekens bij de rol van de inspectie
als het gaat om de bewaking van de kwaliteit in het onderwijs.Uitgangspunt van de wet is inderdaad dat de school primair verantwoordelijk
is voor de onderwijskwaliteit. Dat betekent ook dat de school de doelen formuleert
waarop het onderwijsproces binnen de school gericht dient te zijn. Daarbij
dient zij echter wel rekening te houden met de eisen van deugdelijkheid (en
andere bekostigingsvoorwaarden) die door de overheid in wetgeving verankerd
zijn. De inspectie toetst in haar toezichthoudende rol of scholen zich aan
de wet houden. Bij dat toezicht dient steeds een vertaalslag gemaakt te worden
van het wettelijk voorschrift naar een manier waarop vastgesteld kan worden
of de school zich aan dat wettelijk voorschrift houdt. In het toetsingskader
van de inspectie wordt die vertaalslag zichtbaar gemaakt. Om een eenvoudig
voorbeeld te noemen: de inspectie kan de naleving van de kerndoelen onmogelijk
controleren door permanent alle lessen bij te wonen. In plaats daarvan neemt
ze kennis van de wijze waarop de school aangeeft de kerndoelen te hebben verwerkt
in het onderwijsprogramma en toetst zij of de binnen de school gehanteerde
methoden voldoende dekkend zijn voor de kerndoelen. Indien dat niet het geval
is, kan de school alsnog aantonen aan de kerndoelen te voldoen, bijvoorbeeld
door zichtbaar te maken op welke wijze zij de hiaten in de methoden opvult
met aanvullende activiteiten of aanvullend leermateriaal. De inspectie kan
deskundigen raadplegen om vast te stellen of de vertaalslag van wetgeving
naar toetsingskader op een adequate wijze is uitgevoerd.Naast de toezichthoudende taak heeft de inspectie ook tot taak om de staat
van het onderwijs te evalueren. Hierover rapporteert zij jaarlijks in het
Onderwijsverslag. Voor deze evaluatietaak worden meer omvattende toetsingskaders
ontwikkeld, die ook criteria omvatten die niet tot wetgeving te herleiden
zijn. Het gaat hier immers niet om het beoordelen van de vraag of scholen
zich aan de wet houden, maar om het beantwoorden van de vraag of het onderwijs
in ons land zich in den brede naar tevredenheid ontwikkelt.De leden van de GPV-fractie vragen in hoeverre de bestaande instrumenten
tekortschieten bij het vormgeven van kwaliteit in het licht van gewijzigde
bestuurlijke verhoudingen.De bestaande instrumenten worden ervaren als te gedetailleerd voor het
leveren van een zinvolle bijdrage aan de communicatie binnen de schoolgemeenschap
over de kwaliteit van het onderwijs.De leden van de GPV-fractie vragen wat het verschil is tussen het nieuwe
en het bestaande instrumentarium wat betreft de invloed die ouders, leerlingen
en personeelsleden kunnen uitoefenen op de onderwijskwaliteit.Doel van de documenten schoolplan en schoolgids is om de dialoog tussen
de diverse geledingen over de kwaliteit van het onderwijs een nieuwe impuls
te geven. De indruk bestaat namelijk dat de documenten uit het «oude»
instrumentarium hiervoor te gedetailleerd zijn en door (met name) ouders en
leerlingen te weinig geraadpleegd worden om een betekenisvolle bijdrage te
kunnen leveren. Met de term «dialoog» is overigens niet bedoeld
af te dingen op de verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag. Wel wordt erin
tot uitdrukking gebracht dat het bevoegd gezag alle geledingen binnen de school
de ruimte moet bieden om hun zienswijze op het schoolbeleid naar voren te
brengen.Verder willen de leden van de GPV-fractie graag duidelijkheid over het
begrip kwaliteit en over de manier waarop en door wie die beoordeeld gaat
worden.Het begrip kwaliteit heeft een bredere strekking dan de in de wet verankerde
deugdelijkheid van het onderwijs. Die bredere strekking kan verschillen. De
school benadert het begrip vanuit haar eigen specifieke situatie; de inspectie
moet in haar evaluatie beoordelen of (de kwaliteit van) het onderwijs als
geheel zich naar behoren ontwikkelt.Voor de school heeft kwaliteit betrekking op de mate waarin zij haar doelen
weet te bereiken. Daarbij gaat het om het geheel van de opdrachten die de
school zichzelf stelt. Opdrachten die in de wet zijn vastgelegd, maken daar
onderdeel van uit. Daarnaast kan het gaan om opdrachten die voortvloeien uit
de grondslag van de school, een bepaalde pedagogische visie of didactische
aanpak. In het kwaliteitsbeleid dat de school voert, zal zij aandacht schenken
aan dit geheel aan opdrachten. In het schoolplan maakt zij dit schoolbeleid
expliciet, in de schoolgids legt zij er verantwoording over af naar de ouders
en leerlingen. De inhoudelijke keuzes die de school maakt bij het bepalen
van haar eigen opdrachten zijn niet aan het oordeel van de inspectie onderworpen.
Wel kan de inspectie beoordelen of de school een deugdelijk kwaliteitsbeleid
voert met betrekking tot deze opdrachten. Daarbij beoordeelt zij onder meer
of de school een procedure heeft voor het vaststellen van de mate waarin haar
doelen bereikt worden.In het kader van haar evaluatietaak geeft ook de inspectie een interpretatie
van het begrip «kwaliteit van het onderwijs»; deze wordt neergelegd
in toetsingskaders. Daarmee beoordelen de inspecteurs de ontwikkeling van
het onderwijs in de scholen. Over de gegevens die de inspectie uit hoofde
van deze taak verzamelt, rapporteert zij jaarlijks in het Onderwijsverslag.
Bij deze taak staat niet de vraag centraal of de scholen zich aan de wet houden,
maar of het onderwijs in dit land zich naar tevredenheid ontwikkelt. Om die
reden worden voor wat betreft de evaluatietaak bredere maatstaven
gehanteerd dan in de wet- en regelgeving zijn vastgelegd. Het schoolplanDe leden van de CDA-fractie zijn bezorgd dat het onderwijskundig beleid
in het schoolplan teveel in het vage zal blijven. Het voorstel laat volgens
hen in het midden of het onderwijsprogramma moet voldoen aan de voorschriften
die het huidige artikel 11, tweede lid, van de WBO stelt, met name het vermelden
van de leer- en ontwikkelingsdoelen, de leerstofkeuze, de omvang en de ordening
daarvan.Het schoolplan is een instrument in een nieuwe systematiek van kwaliteitsbewaking,
waarin niet meer de gedetailleerde planning vooraf, maar het cyclische proces
van kwaliteitszorg centraal staat. Scholen stellen zich doelen (waaronder
natuurlijk de door de overheid in deugdelijkheidseisen en bekostigingsvoorwaarden
neergelegde doelen), kiezen daarbij passende activiteiten en methoden en stellen
vervolgens vast of de doelen gerealiseerd worden. Op grond daarvan worden
nieuwe (verbeter)doelen gesteld, enzovoort. Indien deze cyclus van kwaliteitszorg
naar behoren functioneert, zal de kern van het schoolplan bestaan uit een
schets van de sterke en zwakke plekken in het functioneren van de school (voorzover
relevant voor de kwaliteit van het onderwijs), en de beleidsmaatregelen die
de school wil treffen om de kwaliteit van het onderwijs verder te verbeteren.
Daarmee wordt het onderwijskundig beleid van de school beter getypeerd dan
met gedetailleerde omschrijvingen van de aangeboden leerstof.Het is de leden van de VVD-fractie niet duidelijk waarom de regering een
prioriteitstelling oplegt wat betreft de onderbouw.Deze prioriteitstelling vloeit rechtstreeks voort uit de eerste stap van
de groepsgrootteverkleining, die het resultaat is van het project «groepsgrootte
en kwaliteit». De inzet van dat project is het verbeteren van de kwaliteit
van het onderwijs in de eerste vier leerjaren. In dat kader krijgen scholen
extra formatiemiddelen, die zij dan ook dienen in te zetten voor de kwaliteitsverbetering
in de onderbouw. In de schoolgids geven zij een beschrijving van de maatregelen
die zij hebben getroffen om dat doel te bereiken.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of het geen aanbeveling zou
verdienen om expliciet op te nemen dat men een (Nederlands) taalbeleid moet
voeren.De school wordt geacht in het schoolplan een beschrijving te geven van
het onderwijskundig beleid, waartoe in elk geval de uitwerking van de wettelijke
opdrachten voor het onderwijs gerekend wordt. Voorzover het om de uitwerking
van de kerndoelen voor Nederlandse taal gaat, mag dit gerekend worden tot
deze wettelijke opdrachten. Voorzover het om doelstellingen gaat op het punt
van onderwijsachterstanden, zal aan het beleid terzake aandacht worden besteed
in het gemeentelijk onderwijsachterstandenplan. Het ligt voor de hand dat
het bevoegd gezag de gevolgen van dat plan voor zijn eigen school in het schoolplan
beschrijft. Er is geen reden om dit dwingend voor te schrijven, aangezien
van het gemeentelijk onderwijsachterstandenplan zelf al voldoende werking
op de praktijk uit zal gaan.De leden van de VVD-fractie zijn enigszins verbaasd over het onderdeel
aangaande het document inzake evenredige vertegenwoordiging van vrouwen in
leidinggevende posities in het onderwijs. Zij vragen zich af of het document
vervalt en wanneer. Ook de leden van de CDA-fractie zetten vraagtekens
bij de datum waarop het document zal vervallen en vinden het te ver gaan om
bij KB af te zien van het laten vervallen.Bij de behandeling in de Eerste Kamer van het wetsvoorstel tot invoering
van dit document bleek behoefte te bestaan aan een horizonbepaling. Ik heb
toen toegezegd te bevorderen dat een dergelijke bepaling in de onderwijswetten
wordt opgenomen. Deze zou de vorm krijgen van een expiratiebepaling, met de
mogelijkheid de wet te verlengen of aan te scherpen. De datum die daarvoor
moest gelden werd vastgesteld op 1 januari 2002. Dat houdt dus in dat die
wet in beginsel op deze datum vervalt, tenzij anders wordt bepaald.Of het document al dan niet vervalt, moet worden bepaald op het moment
dat het eerste document ten einde loopt (per 31 december 2001).Het eventueel verlengen van het document inzake evenredige vertegenwoordiging
kan pas worden beoordeeld tegen het einde van de termijn waarvoor het document
is voorgeschreven, dus eind 2001. Dan pas kan immers worden ingeschat wat
de uitkomst van de (nog uit te voeren) evaluatie zal zijn en daarmee of het
document alsnog verlengd en zonodig aangescherpt dient te worden. De termijn
daarvoor is op dat moment dan zo kort, dat dit via een wetswijziging niet
meer mogelijk is.De leden van de VVD-fractie vragen de regering om dit wetsvoorstel aan
te vullen met hetgeen werd gewenst bij de motie inzake sponsoring (wetsvoorstel
inzake ouderbijdragen, sponsorgelden en stichtings- en opheffingsnormen, Kamerstuk
25 177, nummer 26). Ook de leden van de D66-fractie vragen hoe die motie
is uitgevoerd.De uitwerking van deze motie is opgenomen in het wetsvoorstel door middel
van de bijgaande nota van wijziging.De leden van de D66-fractie zijn van mening dat het overweging verdient
de term «beleid» in het schoolplan nader te omschrijven of te
vervangen door «de doelen en de wijze waarop daar uitvoering aan wordt
gegeven».Ondergetekende acht dit niet wenselijk, omdat een nadere omschrijving
al gegeven wordt in de andere leden van de artikelen over het schoolplan.De leden van de RPF-fractie vragen of in het schoolplan aandacht moet
worden geschonken aan dezelfde elementen als in de huidige plannen en zo ja,
of de planverplichting dan wel zo sterk afneemt als is voorgesteld.De afname van de planverplichting zit niet zozeer in een verschil in de
elementen van het schoolplan en die van het schoolwerkplan (en het activiteitenplan).
Ook bij het schoolwerkplan en het activiteitenplan gaat het om het beleid
van de school met betrekking tot zaken als onderwijskundig beleid, personeelsbeleid
en kwaliteitsbeleid. Deze plannen kennen echter een relatief groot aantal
gedetailleerde voorschriften. De vermindering van de planlast door het schoolplan
zit met name in de beperking tot enkele globaal aangegeven thema's, waarvoor
ook slechts een beperkt aantal voorschriften geldt. Ook het feit dat het schoolplan
een vierjarige cyclus kent in plaats van een tweejarige, betekent een beperking
van de planlast.De leden van de fractie van de SGP vragen naar een overzicht van de verplichte
onderdelen van het schoolplan en de resterende planverplichtingen.De verplichte onderdelen van het schoolplan zijn genoemd in de artikelen
11 WBO, 19 ISOVSO en 24 WVO. Het gaat om een beschrijving van het schoolbeleid,
het personeelsbeleid en het beleid met betrekking tot de bewaking en de verbetering
van de kwaliteit van het onderwijs.De overige documenten op schoolniveau zijn het document inzake evenredige
vertegenwoordiging van vrouwen in de schoolleiding en het Arbo-plan. Ondanks
dat het laatstgenoemde plan van een andere orde is, kunnen elementen eruit
opgenomen worden in het schoolplan. Daarnaast zijn er de schooloverstijgende plannen op grond van Weer samen
naar school, het Gemeentelijk achterstandenbeleid en het onderwijs in allochtone
levende talen (OALT). De laatstgenoemde twee plannen worden overigens niet
door de school, maar door de gemeente opgesteld. De schoolgidsDe leden van de CDA-fractie hebben grote moeite met het opnemen van resultaatgegevens
in de schoolgids, omdat resultaten altijd relatief zijn; deze zouden geplaatst
moeten worden in de context van de omstandigheden waaronder de school werkt.Ondergetekende is het met deze leden eens dat resultaatgegevens geplaatst
moeten worden in de context van de omstandigheden waaronder de school werkt.
Via de nota van wijziging worden mogelijkheden om dat beter te waarborgen.De leden van de VVD-fractie vernemen graag het oordeel van de regering
over het voorstel om zowel een ouder- als een leerlingenstatuut integraal
op te nemen in de schoolgids. Daarnaast vragen deze leden zich af of jaarlijks
een exemplaar van het ouderstatuut respectievelijk het leerlingstatuut aan
alle ouders/leerlingen uitgereikt moet worden, als in deze documenten geen
wijzigingen zijn doorgevoerd.Over de vormgeving van de schoolgids worden geen wettelijke regels voorgesteld.
Het staat de school dan ook vrij om de schoolgids uit te geven in de vorm
van een losbladig systeem, zodat bij wijzigingen in latere jaren alleen de
nieuwe delen aan alle ouders ter beschikking gesteld hoeven te worden.De leden van de VVD-fractie vernemen graag een reactie van de regering
op het risico dat scholen de schoolgids als PR-instrument zullen gebruiken,
waarbij zij vooral de sterke kanten benadrukken en de achterblijvende resultaten
en niet gehaalde doelstellingen onderbelichten.De inspectie zal jaarlijks een rapportage maken die scholen in een regio
met elkaar vergelijkt en de resultaten die de scholen behalen in de juiste
context plaatst. Daarnaast wordt door middel van de bij de nota van wijziging
in het wetsvoorstel opgenomen algemene maatregel van bestuur de mogelijkheid
geopend voorschriften te geven voor de schoolgidsen, waardoor deze beter onderling
vergelijkbaar worden. Daarnaast kunnen de ouders sturend optreden door vragen
te stellen over doelstellingen die wel beschreven werden in een eerdere schoolgids,
maar niet gehaald werden. Op deze wijze zal er voldoende garantie zijn dat
scholen zich eerlijk en open presenteren.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering voornemens is om het
gebruik van schoolgidsen en schoolplannen niet alleen door de Onderwijsinspectie
te laten volgen, maar hiertoe ook wetenschappelijk onderzoek uit te zetten.De Onderwijsinspectie zal vanaf het jaar van invoering van deze nieuwe
wettelijke verplichtingen de ontwikkelingen intensief gaan volgen. Het is
denkbaar dat daarbij vragen rijzen die de mogelijkheden van de inspectie te
boven gaan. Als dat het geval is, zal het bedoelde wetenschappelijk onderzoek
overwogen worden. Uiteraard dienen daarbij afwegingen te worden gemaakt met
betrekking tot het belang van beantwoording van die vragen in relatie tot
vragen die voortvloeien uit andere beleidstrajecten, een en ander binnen het
kader van de budgetten die voor beleidsgericht onderzoek beschikbaar zijn.De leden van de VVD-fractie dringen er bij de regering op aan het examenreglement
en het programma voor toetsing en afsluiting in de schoolgids op te nemen. Waar het gaat om rechten en plichten van ouders, leerlingen en het bevoegd
gezag moet ingevolge artikel 24a, eerste lid, onderdeel e, van de Wet op het
voortgezet onderwijs daarover informatie worden verstrekt in de schoolgids.
Dit geldt ook voor de rechten en plichten voortvloeiend uit het examenreglement
en het programma van toetsing en afsluiting, genoemd in artikel 31 van het
Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o-v.b.o.Of dit leidt tot het integraal opnemen van deze documenten naast de reeds
in artikel 31, derde lid, van genoemd besluit voorgeschreven verstrekking
aan de examenkandidaten, kan bij de vaststelling van de schoolgids, waarover
de medezeggenschapsraad instemmingsbevoegdheid heeft, worden bepaald. Ondergetekende
acht het, anders de leden van de fractie van D66, niet noodzakelijk dit voor
te schrijven.De leden van de VVD-fractie willen graag van de regering een beschouwing
over de belasting van scholen die, aangezien veel scholen reeds een gids uitgeven
en zij langere tijd op de hoogte zijn van de verplichte invoering, niet zozeer
is gelegen in de invoering van de schoolgids maar in het feit dat de voorschriften
voor de gids nieuw zijn, evenals het toezicht van de inspectie.Uiteraard dient door scholen een inspanning geleverd te worden om overeenkomstig
de voorschriften een schoolgids tot stand te brengen: het gaat voor wat betreft
die voorschriften inderdaad om iets nieuws. In de diverse handreikingen die
hiervoor reeds tot stand zijn gekomen, wordt benadrukt dat een school er een
jaar voor moet uittrekken om alle partijen goed te betrekken bij de productie
van de gids. Dat zegt natuurlijk nog weinig omtrent de daadwerkelijke tijdsinvestering,
maar het ligt voor de hand dat die de eerste keer wat hoger zal zijn dan bij
de actualisering in vervolgjaren. Uit een onderzoek van Sardes blijkt dat
veel scholen deze nieuwe activiteit met veel enthousiasme oppakken, omdat
ze duidelijk de voordelen zien voor de verbetering van de communicatie tussen
school en ouders. Ook levert het maken van een schoolgids voordelen op in
termen van reflectie op het beleid en de praktijk op de school.De leden van de D66-fractie missen in de minimale eisen aan de schoolgids
meer gedetailleerde informatie, zowel voor het basisonderwijs als voor het
voortgezet onderwijs. Dergelijke gegevens achten zij noodzakelijk om de ouders
een beter gefundeerde schoolkeuze te kunnen laten maken.Hieraan gevolg geven vind ik niet wenselijk. Een uitgangspunt bij de schoolgids
is dat elke school de gelegenheid moet hebben om een gids op te stellen die
is aangepast aan de eigen omstandigheden en opvattingen. Dit vraagt een beperking
van het aantal voorschriften: een overmaat aan voorschriften doet afbreuk
aan de functionaliteit. Ook bij een opzet van de gids zoals die nu wordt voorgesteld
is een gefundeerde keuze van ouders mogelijk.In dit verband zij tevens verwezen naar bijgaande nota van wijziging.Het is de leden van de D66-fractie allerminst duidelijk waarom in de schoolgids
alleen de wijze waarop prioriteit wordt gegeven aan het onderwijs in de eerste
vier schooljaren dient te worden vermeld. Zij vragen dan ook wat de overwegingen
zijn om alleen de eerste vier leerjaren specifiek te noemen.Scholen ontvangen extra middelen om de groepen in de onderbouw te verkleinen.
In het project «groepsgrootte en kwaliteit» is geconcludeerd dat
deze groepsgrootteverkleining noodzakelijk is om te komen tot een verbetering
van de onderwijskwaliteit in de eerste vier leerjaren. Scholen dienen dan
ook in de schoolgids te beschrijven hoe zij de extra middelen daadwerkelijk
voor dat doel hebben ingezet en in hoeverre kwaliteitsverbetering is gerealiseerd. De leden van de fractie van D66 vragen zich af of de schoolgids ook voor
allochtone ouders een geschikt informatiemiddel is en hoe de regering denkt
dat ook deze ouders adequaat geïnformeerd kunnen worden.In opdracht van het ministerie van OCenW heeft de Utrechtse schoolbegeleidingsdienst
«Schooladviescentrum» een handreiking ontwikkeld voor multi-etnische
scholen. De handreiking is ontwikkeld aan de hand van een case study op een
Utrechtse ovb-school. Via groepsgesprekken en interviews werd de informatiebehoefte
van allochtone ouders gepeild. Die bleek een grote mate van overlap te vertonen
met de informatiebehoefte van autochtone ouders. Verschillen zijn er vooral
op het terrein van thema's die allochtonen meer raken dan autochtonen: de
wijze waarop met discriminatie wordt omgegaan, de aandacht voor allochtone
leerlingen, het NT2-onderwijs, het onderwijs in de eigen taal, de aandacht
voor de islam, en dergelijke. Ook is onderzocht aan welke communicatiemiddelen
allochtone ouders de voorkeur geven. De voorkeur van de meeste ouders ging
uit naar een (liefst uitvoerige) schoolgids in combinatie met voorlichtingsbijeenkomsten
op de school (liefst in de eigen taal). Op basis van deze gegevens zijn aanvullende
instrumenten ontwikkeld: een extra katern bij de schoolgids (in het Nederlands,
Arabisch en Turks) met informatie over de voor allochtonen belangrijke aspecten
van de school, een diaserie ten behoeve van voorlichtingsbijeenkomsten op
de school, en een draaiboek voor groepsbijeenkomsten op de school.De leden van de RPF-fractie zijn bevreesd voor het gevaar van ongewenste
concurrentie tussen scholen door het publiceren van resultaatgegevens in de
schoolgids. Daardoor kunnen ouders zich steeds meer gaan ontwikkelen tot kritische
consumenten voor wie een school met veel kinderen met een achterstand niet
goed genoeg is. Daardoor zou er een verdere segregatie kunnen plaatsvinden
tussen «betere» en «slechtere» scholen en tussen «zwarte»
en «witte» scholen. Deze leden vragen of de regering zich van
dit gevaar bewust is, hoe zij deze trend beoordeelt en of die niet versterkt
wordt door invoering van de schoolgids.De segregatie in het onderwijs is een complex verschijnsel met vele oorzaken.
Bij gebrek aan goede informatie over de kwaliteit van het onderwijs baseren
ouders zich (noodgedwongen) op verhalen van anderen en op uiterlijke kenmerken.
Vooroordelen jegens leerlingen met een andere huidskleur of jegens scholen
waar veel van deze leerlingen schoolgaan, spelen bij gebrek aan deugdelijke
informatie waarschijnlijk een belangrijke rol. Het is denkbaar dat de schoolgids
dit proces versterkt, maar veel waarschijnlijker is het dat de schoolgids
juist een correctie levert op de beeldvorming die nu optreedt. Als ouders
via de schoolgids een completer beeld krijgen van de school dan ze nu via
uiterlijke kenmerken en roddels vernemen, kan dat tot een meer afgewogen besluitvorming
over de schoolkeuze leiden.De leden van de RPF-fractie merken op dat doorstroomgegevens van leerlingen
alleen iets zeggen over de kwaliteit van het onderwijs als de achtergrond
van de leerlingen en hun ouders bekend is.Ondergetekende is het hiermee eens en verwijst voor een nadere toelichting
naar de bijgaande nota van wijziging.De leden van de RPF-fractie vragen verder waarom er wat betreft prestatiegegevens
een onderscheid gemaakt wordt tussen het basisonderwijs en het voortgezet
onderwijs.Op dit punt zij verwezen naar de bijgaande nota van wijziging. Zoals daaruit
blijkt, is thans ook voor het primair onderwijs rekening gehouden met de mogelijkheid
van een algemene maatregel van bestuur waarbij voorschriften worden gegeven
met betrekking tot de wijze waarop de resultaten die met het
onderwijs worden bereikt, worden beschreven en de context wordt vermeld waarin
deze dienen te worden geplaatst.De leden van de RPF-fractie vragen de regering waarom er geen vergoeding
tegenover de verplichte uitgave van een schoolgids staat.Systematische kwaliteitszorg kan, zo blijkt in de praktijk, tot aanzienlijke
kostenbesparingen leiden: ondoelmatigheden worden opgespoord en kunnen aangepast
worden. Dit geldt ook voor een organisatie zoals een school. Het uitbrengen
van een schoolgids kan weliswaar kosten met zich meebrengen, maar kan eveneens
besparingen opleveren doordat alle informatie nu in één boekwerkje
geconcentreerd is in plaats van in aparte documenten voor verschillende onderwerpen.
Daarnaast kan een grotere betrokkenheid van de ouders, zoals die met de schoolgids
beoogd wordt, ook tot besparingen leiden doordat ouders meer initiatieven
nemen.De leden van de RPF-fractie vragen zich af of de datum waarop de eerste
schoolgids naar de inspectie gezonden moet worden, 1 januari 1999, niet te
vroeg is en of niet beter kan worden gekozen voor 1 maart, omdat voor 1 januari
veel informatie, zoals het vakantierooster voor het volgende schooljaar, nog
niet voorhanden is.De keuze voor 1 januari heeft op zich geen verdere bedoeling dan dat het
verstandig is om voor de eerste keer dat de «procedure» loopt
een vaste datum te hebben. Deze moet vroeg genoeg liggen om te garanderen
dat elke school de documenten vroegtijdig klaar heeft en de belanghebbenden
tijdig over een schoolgids kunnen beschikken. Voor de keren daarna is geen
datum voorgeschreven.Gegevens als de hoogte van de ouderbijdrage kunnen dan al bekend zijn,
evenals de data van de vakanties.De leden van de fractie van de SGP hebben reserves bij een eventuele verplichting
tot het verstrekken van puur kwantitatieve gegevens zoals in de Trouw-publicatie,
en vragen derhalve meer duidelijkheid omtrent de precieze verplichtingen.Hiervoor zij verwezen naar de bijgaande nota van wijziging.De leden van de GPV-fractie vragen naar de noodzaak van een wettelijke
verankering van de schoolgidsen.De schoolgids is onderdeel van het nieuwe instrumentarium dat de kwaliteit
moet vergroten. De gids doet dit door de betrokkenheid van ouders en leerlingen
te vergroten en daarmee de dialoog tussen hen en de school te stimuleren.
Om te bereiken dat die dialoog mogelijk wordt, en wel op alle scholen, moet
het uitbrengen van een schoolgids in de wet verplicht gesteld worden.De leden van de GPV-fractie zien de noodzaak niet in van het integraal
in de schoolgids opnemen van de rechten en plichten uit het leerlingenstatuut.
Het leerlingenstatuut ligt immers voor iedereen ter inzage op de school.De regering acht het van groot belang dat alle ouders en leerlingen actief
op de hoogte gesteld worden van hun rechten en plichten. Hiermee wordt een
krachtiger impuls gegeven aan de inbreng van ouders en leerlingen dan met
het meer passieve ter inzage leggen. Het klachtrechtDe leden van de PvdA-fractie ondersteunen de aanbeveling van de Raad van
State om een nadere aanduiding te geven van het soort klachten dat kan worden
ingediend.Dit acht ik niet wenselijk. De klachtenregeling is, zoals de leden van
deze fractie terecht aangeven, een aanvullend instrument op andere bestaande «communicatiekanalen» binnen de schoolgemeenschap. Afgezien
van de problematische vraag wat wel en niet onder de klachtenregeling zou
moeten vallen en waarom (met antwoorden waarover per school verschillend kan
worden gedacht), zou een begrenzing juist afbreuk doen aan het aanvullende
karakter. Bovendien kan een begrenzing ertoe leiden dat de school –
met name in problematische situaties – bepaalde signalen mist, waarmee
zij toch haar voordeel had kunnen doen.De leden van de PvdA-fractie opperen de gedachte de klachtenregeling te
baseren op het schoolplan; op deze manier zou volgens deze leden een logische
relatie worden gelegd tussen de verschillende instrumenten en wordt willekeur
voorkomen. Deze leden vernemen graag van de regering hoe zij hier tegenover
staat.Evenals de leden van de PvdA-fractie sta ik een logische relatie tussen
de klachtenregeling en het schoolplan voor. Ik zie deze gelegen in het volgende.
Een bevoegd gezag zal beleid ontwikkelen naar aanleiding van klachten die
op grond van hun frequentie of ernst tot een structurele aanpak nopen. Voorbeelden
hiervan zijn pesten of het maken van racistische opmerkingen. De school zal
het aldus ontwikkelde beleid opnemen in het schoolplan.De leden van de PvdA-fractie willen verder meer duidelijkheid met betrekking
tot de positie van het personeel in de klachtenregeling. Hun vraag is over
wie een personeelslid, dat immers zowel beklaagde als klager kan zijn, kan
klagen.De door een personeelslid beklaagde kan het bestuur zijn, maar ook een
medeleerkracht of de directie. Het zou uiteraard een goede zaak zijn als klachten
tussen collega's binnen het team kunnen worden opgelost. Indien dit niet het
geval is, moet ook voor een personeelslid het aanvullend instrument van het
klachtrecht aanwezig zijn.Het is voor de leden van de PvdA-fractie onduidelijk waarom de klachtenregeling
in het voortgezet (speciaal) onderwijs al geldt voor leerlingen vanaf 13 jaar.Voor deze leeftijdsgrens is aansluiting gezocht bij de Wet medezeggenschap
onderwijs 1992, waarin is gekozen voor medezeggenschap voor alle leerlingen
in het voortgezet onderwijs. In de praktijk is gebleken dat alle leerlingen
in het voortgezet onderwijs, ongeacht hun leeftijd, zeer goed kunnen functioneren
in een medezeggenschapsraad. Aangezien het vreemd zou zijn als dit voor de
klachtenregeling anders was, moet de klachtenregeling gelden voor alle leerlingen
in het voortgezet onderwijs. Nu zijn echter, in tegenstelling tot het reguliere
basis- en voortgezet onderwijs, scholen voor speciaal en voortgezet speciaal
onderwijs niet altijd van elkaar gescheiden. Om dan toch gelijk te lopen met
het reguliere voortgezet onderwijs moet hier een leeftijdsgrens van 13 jaar
gelden.De leden van de fracties van VVD, D66, RPF en SGP hebben een aantal vragen
over de reikwijdte van de klachtenregeling. Zo willen de fracties graag weten
wat de verhouding is met bestaande klachtencommissies (zoals de commissie
van beroep bij examens) en geschillencommissies (zoals de commissie voor geschillen
op grond van artikel 38a van de Wet op het voortgezet onderwijs), en hoeveel
klachtenregelingen zullen vervallen. Verder is het de leden niet duidelijk
hoe de verhouding zal zijn tussen de onderhavige klachtenregeling en de regeling
in het in voorbereiding zijnde wetsvoorstel omtrent seksuele intimidatie in
het onderwijs; bovendien bestaan er reeds klachtencommissies die hierop zien
op grond van de Arbeidsomstandighedenwet.De onderwijswetten voor het primair en het voortgezet onderwijs bevatten
geen klachtenregeling. Alleen de Regeling regionale samenwerkingsverbanden
vo-vso 1997–1998 verplicht tot het hebben van een klachtenregeling;
deze regeling vervalt echter per 1 augustus 1998, dezelfde datum als de beoogde
inwerkingtredingsdatum voor het voorliggende wetsvoorstel. Er kan zich dus
geen samenloop van klachtenregelingen voordoen. Wel kunnen vrijwillige klachtenregelingen
gaan fungeren als wettelijke, mits zij voldoen aan de gestelde eisen.De commissie van beroep bij examens (VO) zal niet opgaan in de nieuwe
klachtencommissie. Eerstgenoemde commissie heeft namelijk ingevolge artikel
5 van het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.b.o.-l.b.o. verdergaande bevoegdheden.
De beslissing van de commissie van beroep vervangt de beslissing van de directeur;
de klachtencommissie daarentegen doet een aanbeveling aan het bevoegd gezag,
waarna het bevoegd gezag zelf een beslissing neemt.Geschillencommissies staan los van klachtencommissies. Zij behandelen
geschillen, dat wil zeggen conflicten over beslissingen met rechtsgevolg.
Klachten daarentegen zien op gedragingen en beslissingen met feitelijk gevolg.
Daarbij gaat het niet om een geschillen-, bezwaar- of beroepsprocedure die
uitmondt in vernietiging van een beschikking of beslissing met een ander rechtsgevolg.
Geschillencommissies blijven derhalve bestaan naast klachtencommissies. Het is niet noodzakelijk de verhouding tussen de klachtencommissie en
de commissie van beroep voor examens en geschillencommissies verdergaand in
de wet te regelen dan reeds is geschied in bijvoorbeeld artikel 11b, derde
lid, van de WBO. Dit artikellid voorziet in een voldoende afbakening.Voor seksuele intimidatie wordt geen afzonderlijke klachtenregeling opgesteld.
De Arbeidsomstandighedenwet geeft aan de werkgever, in dit geval het bevoegd
gezag, de algemene opdracht ervoor te zorgen dat de werknemer zoveel mogelijk
wordt beschermd tegen (onder andere) seksuele intimidatie. Een algemene klachtenregeling
en klachtencommissie beantwoordt alleszins aan die opdracht. Ook het wetsvoorstel
inzake seksuele intimidatie in scholen gaat ervan uit dat er een algemene
klachtencommissie is die de klachten behandelt. Wat dit wetsvoorstel toevoegt
is onder meer een meldings- en aangifteplicht met het oog op een strafrechtelijke
vervolging.Het valt de leden van de VVD-fractie op dat in de WBO, de ISOVSO en de
WVO verschillende formuleringen worden gehanteerd ten aanzien van ouders,
voogden en verzorgers.Dit verschil in aanduiding wordt veroorzaakt doordat de definitie van
het begrip ouders in artikel 1 van de verschillende wetten anders luidt. Dit
heeft uiteraard zijn doorwerking in de overige artikelen die in een desbetreffende
wet voorkomen respectievelijk worden opgenomen.De leden van de VVD-fractie pleiten voor het opnemen van een expliciete
anti-discriminatiebepaling in de wet.Opneming van een anti-discriminatie-artikel in de klachtenregeling is
niet nodig. Discriminatie is al verboden op grond van artikel 1 Grondwet.
Het opnemen van een dergelijke bepaling in de klachtenregeling zou daaraan
niets toevoegen. Integendeel, het expliciet opsommen van gedragingen waarover
geklaagd kan worden zou kunnen leiden tot a-contrario-redeneringen. Daardoor
worden andere gedragingen juist van beoordeling door de klachtencommissie
uitgesloten. Uitgangspunt van de klachtenregeling is echter dat over àlle
gedragingen geklaagd moet kunnen worden. De meest adequate wijze om dat resultaat
te bereiken is het achterwege laten van elke vorm van opsomming.De leden van de fracties van RPF en SGP hebben bedenkingen ten aanzien
van het klachtrecht over gedragingen en beslissingen jegens àndere
leerlingen en ouders. Zij zien liever een regeling analoog aan die in de Algemene wet bestuursrecht, waarin alleen bezwaar en beroep aangetekend
kan worden door degene wiens belang rechtstreeks geraakt wordt.De klachtenregeling zoals die nu is voorgesteld, wijkt niet zo heel erg
af van de AWB wat betreft degene die mag klagen. Ook de AWB kent de derde-belanghebbende
het recht toe bezwaar te maken; criterium is of hij een rechtstreeks belang
heeft bij de beslissing. Dit begrip «rechtstreeks belang» moet
voor het onderwijs iets opgerekt worden, gezien het eigen karakter van de
school als pedagogische gemeenschap. Bepaalde gedragingen en beslissingen
hebben namelijk een bredere uitwerking, omdat ze de basis van de school als
onderwijs- en opvoedingsgemeenschap, dus het pedagogisch klimaat, negatief
beïnvloeden. Eerder zijn als voorbeelden genoemd pesten of het doen van
racistische uitingen. Ouders hebben dan niet alleen een rechtstreeks belang
om in te grijpen maar dragen hier als deelnemers aan de onderwijs- en opvoedingsgemeenschap
ook een eigen verantwoordelijkheid. Uiteraard kunnen dergelijke klachten ook
bij een leerkracht of de directie worden geuit (dat geldt natuurlijk ook voor
klachten die de eigen kinderen betreffen). Er zijn echter situaties denkbaar
waarin een dergelijke wijze van klagen naar verwachting van de klager niet
zal werken omdat die eerder evenmin heeft gewerkt.De leden van de RPF-fractie willen graag weten waarom niet is gekozen
voor één regeling, waarin zowel de aangifte-en meldingsplicht
bij seksuele intimidatie alsook de klachtenregeling opgenomen worden.Bij het wetsvoorstel inzake seksuele intimidatie ligt het accent op de
«zwaardere gevallen» van seksuele intimidatie. Kern van dat voorstel
zijn de meldingsplicht en de aangifteplicht, welke in de wetgeving worden
opgenomen met het oog op een strafrechtelijke vervolging van zedenmisdrijven.
De in het voorliggende wetsvoorstel opgenomen klachtenregeling strekt zich
daartoe niet uit en heeft anderzijds ook een veel bredere werking doordat
niet alleen over gevallen van seksuele intimidatie maar over een veelheid
aan incorrecte gedragingen en dergelijke kan worden geklaagd.De leden van de RPF-fractie vragen of het de school vrijstaat de leden
van haar klachtencommissie een vergoeding te geven.In beginsel bestaat daartegen geen bezwaar.De leden van de RPF-fractie vragen verder hoe de klachtencommissie zich
op school gaat presenteren; kan zij bijvoorbeeld een spreekuur instellen?Op dit punt geeft de overheid geen voorschriften; het is geheel aan de
school en de commissie om hiervoor een goede vorm te vinden.De leden van de RPF-fractie betreuren het dat er ook bij de verplichting
om te komen tot een klachtencommissie niet is voorzien in een adequate vergoeding,
terwijl een dergelijke verplichting een school ongetwijfeld geld gaat kosten.Een school zal door het serieus behandelen van klachten, die een belangrijke
signaalfunctie hebben kunnen komen tot een beter functionerende organisatie
en dus kosten besparen. Daarnaast kan een school in Nederland het zich bijna
niet veroorloven om een klacht niet te behandelen; dat zal dus ook nu reeds
gebeuren. Er zal daarom geen sprake zijn van meer kosten voor de scholen.De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre beslissingen van algemene
strekking onderworpen zijn aan het klachtrecht.Beslissingen met een algemene strekking zijn niet van het klachtrecht
uitgesloten. De leden van de SGP-fractie achten het logisch dat klachten zich beperken
tot de onderwijssituatie, en stellen aanscherping van het wetsvoorstel voor.Ondergetekende volgt de fractie van de SGP niet in de aanbeveling om de
wet in die zin aan te scherpen dat het klachtrecht beperkt blijft tot gedragingen
en beslissingen die verband houden met de onderwijssituatie. Beter is het
om de vraag naar de relevantie in de concrete situatie te laten beantwoorden
en wel door de klachtencommissie wanneer deze zich over de vraag buigt.De leden van de SGP-fractie ontvangen graag meer duidelijkheid over het
karakter en de bindendheid van de aanbevelingen van de klachtencommissie.Het oordeel van de klachtencommissie heeft het karakter van een aanbeveling.
Deze aanbeveling wordt gedaan aan het bevoegd gezag, dat binnen vier weken
na ontvangst schriftelijk moet mededelen of het de mening van de klachtencommissie
deelt, of het maatregelen zal treffen en zo ja, welke dat zullen zijn.De leden van de SGP-fractie hebben moeite met het klachtrecht voor leerlingen
vanaf 13 jaar. Zij achten het in strijd met doel en effectiviteit van de regeling,
alsmede met de algemene regeling van de handelingsbekwaamheid.Ondergetekende is het daarmee niet eens. Het doel van de klachtenregeling
is verbetering van de kwaliteit van het onderwijs; klachten van ouders èn
leerlingen hebben daarbij een belangrijke signaalfunctie. De effectiviteit
is juist gebaat bij signalen vanuit de leerlingen; zij hebben immers het meest
direct te maken met de gang van zaken op school. De klachtenregeling is evenmin
in strijd met de algemene regeling van de handelingsbekwaamheid. Een klacht
is niet gericht op rechtsgevolg maar op feitelijk gevolg, en kan dus ook ingediend
worden door handelingsonbekwamen.De leden van de SGP-fractie vragen welke bezwaren er zouden zijn tegen
het verlengen van de termijn waarbinnen het bevoegd gezag moet reageren op
de aanbeveling van de klachtencommissie. De leden denken daarbij aan een termijn
van zes weken.De relatief korte reactietermijn voor het bevoegd gezag is gesteld in
het belang van de klager. Deze is immers erbij gebaat spoedig te weten waar
hij aan toe is en of er maatregelen genomen zullen worden. Dit speelt met
name een rol als het gaat om het veranderen van een feitelijke situatie op
school.De leden van de GPV-fractie menen dat het overbodig is de bepaling op
te nemen dat de klachtenregeling niet strekt ter vervanging van andere voorzieningen
op grond van een wettelijke regeling. Zij geven aan dat, waar het beslissingen
van het bevoegd gezag betreft, een klachtenregeling helemaal niet nodig is,
omdat de Algemene wet bestuursrecht daarop van toepassing is.De AWB is echter beperkter dan wat ondergetekende met de klachtenregeling
voor ogen staat. Zo is de groep personen die beroep en bezwaar mag instellen
kleiner dan die welke een klacht mag indienen. Daarnaast geldt de AWB alleen
voor beslissingen van bestuursorganen; daaronder valt in beginsel wel het
bevoegd gezag van een openbare school, maar niet dat van een bijzondere school.
Daarbij komt nog dat het dan moet gaan om schriftelijke beslissingen die een
publiekrechtelijke rechtshandeling inhouden. De aanvulling die de klachtenregeling
geeft behelst dus een ruimere categorie van klagers, alsmede klachten over
alle beslissingen van elk bevoegd gezag. Financiële gevolgenDe leden van de fracties van PvdA, CDA, D66 en SGP vragen naar de financiële
consequenties van zowel het schoolplan en de schoolgids alsook van de klachtenregeling.De belangrijkste doelstelling van het wetsvoorstel is te bevorderen dat
scholen op een systematische wijze de kwaliteit van het onderwijs bewaken
en verbeteren. Uit andere sectoren is bekend dat systematische kwaliteitszorg
tot aanzienlijke kostenbesparingen kan leiden: een organisatie die haar processen
onder controle heeft, komt ondoelmatigheden op het spoor en brengt daarin
zodanige verbeteringen aan dat de uitgaven beter in de hand gehouden kunnen
worden. De besparingen die hieruit voortvloeien, kunnen voor scholen voldoende
compensatie bieden voor eventuele meerkosten die de schoolgids en de klachtenregeling
met zich meebrengen. Daarbij dient bedacht te worden dat scholen ook nu reeds
op vele wijzen communiceren met ouders. Daarnaast zal elke school, ook zonder
wettelijke regels, zich moreel verplicht weten om eventuele klachten van ouders
een serieuze behandeling te geven. Binnen het Nederlandse onderwijsbestel
kunnen scholen het zich niet veroorloven bij ouders een slechte naam te krijgen
door een ontoereikende informatieverstrekking of een onzorgvuldige omgang
met klachten. De nieuwe wettelijke instrumenten beogen deze praktijken een
meer structurele basis te geven. Er is geen reden om te veronderstellen dat
hieraan meerkosten verbonden zijn. Positie en taken onderwijsinspectie en OnderwijsraadVoor de leden van de D66-fractie is het niet vanzelfsprekend dat de onderwijsinspectie
met het bevoegd gezag overlegt als zij het schoolplan of de schoolgids niet
in overeenstemming acht met de wettelijke vereisten. Zij hebben de indruk
dat de regering de opvatting aanhangt dat de taak van de inspectie bestaat
uit het signaleren en met scholen overleggen, eerder dan het rapporteren aan
de minister.De inspectie zal, indien zij op enig moment constateert dat niet wordt
voldaan aan wettelijke eisen, hierover in overleg treden met het bevoegd gezag.
Mocht dit overleg echter niet tot resultaat leiden, dan zal zij dit vervolgens
aan de minister melden.Anders dan de leden van de D66-fractie die instemmen met het standpunt
van de regering ter zake verzoeken de leden van de RPF-fractie de geschillenbeslechtende
rol van de Onderwijsraad te handhaven.Een geschil over het schoolplan of de schoolgids ontstaat wanneer de minister
een bekostigingssanctie oplegt omdat hij van oordeel is dat die documenten
niet voldoen aan de wettelijke voorschriften, en het bevoegd gezag het met
die beslissing niet eens is. Voor dit soort gevallen is de Algemene wet bestuursrecht
geschreven. Er is in dit geval geen reden om hiervan af te wijken; genoemde
wet biedt immers voldoende rechtsbescherming tegen overheidsbeschikkingen.
Daarbij komt nog dat er in dezen geen sprake is van een aparte positie van
het onderwijs: de geschillenbeslechtende rol van de Onderwijsraad is juist
niet gehandhaafd in de onderwijswetten. OverigeDe leden van de PvdA-fractie achten het wenselijk om een evaluatiebepaling
in de wet op te nemen.De wet beoogt een proces op gang te brengen, waarin geleidelijk de zorg
voor de kwaliteit tot de routines van de school gaat behoren. Dat is een proces
dat nooit geheel afgerond kan zijn: kwaliteitszorg en kwaliteitsverbetering
kennen geen eindpunt in de ontwikkeling. Een wettelijke evaluatiebepaling
zou die ontwikkeling onnodig binden aan een bepaalde tijdshorizon, waar een
jaarlijkse monitoring van de voortgang meer op haar plaats is. Die monitoring
van de voortgang is een integraal onderdeel van de taken van de inspectie,
die daarover zal rapporteren in het Onderwijsverslag. ARTIKELSGEWIJS Artikel I (WBO) Artikel 10aWaar het artikel spreekt van «aanvullende» opdrachten voor
het onderwijs vinden de leden van de CDA-fractie «eigen» opdrachten
juister.Ondergetekende is het met de leden van de CDA-fractie eens dat het juister
is om te spreken van de «eigen» opdrachten van het bevoegd gezag.
De aard van de verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag ten aanzien van
niet-wettelijke opdrachten brengt dit inderdaad met zich mee. Het wetsvoorstel
is door middel van de bijgaande nota van wijziging in die zin aangepast. Artikel 11De leden van de CDA-fractie vragen zich af waarom het document inzake
evenredige vertegenwoordiging van vrouwen in de schoolleiding gehandhaafd
is, terwijl juist wordt beoogd te voorkomen voor afzonderlijke aspecten van
schoolbeleid afzonderlijke verantwoordingsdocumenten voor te schrijven.Het document inzake evenredige vertegenwoordiging is, gezien de horizonbepaling,
in beginsel een eenmalig document. Het is bedoeld om een krachtige impuls
te geven aan de gelijke behandeling voor leidinggevende functies in de school.
Juist om een onnodige belasting van het veld te voorkomen, is ervoor gekozen
het document inzake evenredige vertegenwoordiging van vrouwen, dat op het
moment van de invoering van het schoolplan immers al is tot stand gekomen,
ongewijzigd en integraal onderdeel te laten uitmaken van het schoolplan. Artikel 11aDe leden van de CDA-fractie vragen of de verplichting tot het geven van
prioriteit aan de onderbouw een eis van deugdelijkheid is.De bepaling in artikel 11a, eerste lid, onder b, van de WBO schrijft voor
dat scholen in de schoolgids expliciet melding maken van de wijze waarop zij
prioriteit geven aan het onderwijs in de onderbouw. Deze bepaling vloeit rechtstreeks
voort uit de wijze waarop de eerste stap in de klassenverkleining is vormgegeven.
Scholen zijn verplicht om de formatiemiddelen die zij in dat kader hebben
ontvangen, in te zetten voor de kwaliteitsverbetering in de eerste vier leerjaren.
In de schoolgids geven zij bovendien een beschrijving van de maatregelen die
worden getroffen om de kwaliteit van het onderwijs in de onderbouw te verbeteren.
Hiermee wordt recht gedaan aan het grote belang van kwaliteitsverbetering
in de eerste vier leerjaren, hetgeen de belangrijkste inzet is van het project
«groepsgrootte en kwaliteit».De leden van de CDA-fractie vragen zich verder af of het gebruikelijk
is te verwijzen naar nog niet bestaande bepalingen.Het betreffende wetsvoorstel, inzake ouderbijdragen, sponsorgelden en
stichtings-en opheffingsnormen, is op 4 november 1997 door de Eerste Kamer
aanvaard (als hamerstuk) en is op 25 november 1997 in het Staatsblad
geplaatst (nummer 542). Gezien deze stand van zaken is het niet vreemd dat
in het onderhavige wetsvoorstel hierop geanticipeerd is. Artikel 11b WBO c.a.De leden van de SGP-fractie vragen aandacht voor de hantering van het
begrip «verzorger»; zij vragen of dit begrip nog wel relevant
is in het licht van het nieuwe artikel 1:245 BW.Het begrip verzorger heeft een ruimere betekenis dan die bedoeld in het
nieuwe artikel 1:245 , vijfde lid BW. In dat artikel gaat het alleen om degene
die het kind samen met een ouder verzorgt. Het begrip verzorger, zoals bedoeld
in artikel 1:248 BW juncto artikel 1:247 lid 2 BW, is echter ruimer: het omvat
ook pleegouders, bijvoorbeeld voor kinderen van ouders die een trekkend bestaan
leiden, en verzorgers van leerlingen in internaten voor (voortgezet) speciaal
onderwijs. Handhaving van het begrip verzorger is dus niet overbodig geworden. Artikel III Artikel 24aDe leden van de PvdA-fractie pleiten ervoor de verplichting, om in de
schoolgids op te nemen welke percentages leerlingen doorstromen naar een hoger
leerjaar of een ander soort onderwijs en welke percentages leerlingen de school
zonder diploma verlaten dan wel voor het eindexamen slagen, niet op te nemen.
Dit zou leiden tot door de PvdA-fractie niet gewenst calculerend gedrag van
scholen.De opgenomen verplichtingen vormen een deel van de gegevens die ook reeds
verplicht zijn bij het jaarverslag van scholen voor voortgezet onderwijs.
Voorts wil ik voor wat betreft dit punt verwijzen naar het onder «Algemeen»
opgenomen antwoord op een vraag van deze leden, waaruit naar voren komt dat
via de daar beschreven werkwijze verantwoorde vergelijkingen zullen kunnen
worden gemaakt tussen scholen en de onderwijskwaliteit die zij leveren. Artikel VIIDe leden van de fracties van D66 en SGP vragen zich af of de datum waarop
het eerste schoolplan een de eerste schoolgids aan de inspecteur moeten worden
gezonden, namelijk 1 januari volgend op de datum van inwerkingtreding, niet
veel te vroeg is om alle relevante gegevens, zoals vakantieroosters en de
hoogte van de ouderbijdragen, al te kunnen vermelden. De leden van de SGP-fractie
vragen of om die reden de datum 1 maart 2000 niet beter zou zijn.De datum waarop het eerste schoolplan en de eerste schoolgids aan de inspecteur
moeten worden gezonden ligt zo vroeg, om te garanderen dat elke school de
documenten vroegtijdig klaar heeft. Op deze manier is gegarandeerd dat alle
belanghebbenden tijdig over een schoolgids kunnen beschikken. Overigens is
voor de verdere schoolplannen en schoolgidsen geen datum voorgeschreven.De leden van de D66-fractie constateren dat er een tijdsverschil kan ontstaan
tussen de aanbieding van de schoolgids aan de inspectie en de aanbieding aan
de ouders. Deze leden vragen zich af welke legitimatie hiervoor bestaat anders
dan controle vooraf en of hier sprake is van preventief toezicht.De inspectie zal op de inhoud van de schoolgids geen preventief toezicht
uitoefenen. Het toezicht vindt plaats als onderdeel van het systeem van integrale
schoolevaluatie, zoals genoemd in de toelichting op de bijgaande nota van
wijziging. De bepaling heeft slechts tot doel een vaste datum
te hebben voor het eerste schoolplan en de eerste schoolgids. Daarna zijn
scholen vrij te bepalen wanneer zij het schoolplan en de schoolgids vaststellen,
en of zij deze documenten tegelijkertijd aan de inspecteur en aan de ouders
zenden.De leden van de D66-fractie willen graag weten hoe de inspectie de waarheidsgetrouwheid
van de in de schoolgids vermelde gegevens gaat controleren.Zoals in de toelichting op de nota van wijziging worden besproken, zal
worden gekomen tot een beschrijving door de inspectie van de schoolresultaten
in een jaarlijkse rapportage, die kwalitatieve, kwantitatieve en verklarende
informatie zal bevatten en waarmee resultaatsgegevens in een juiste context
zullen worden geplaatst. In dat kader zal tevens het waarheidsgehalte van
de in de schoolgids vermelde gegevens aan het licht kunnen komen.Voorts zal ook de bij de nota van wijziging geïntroduceerde algemene
maatregel van bestuur een waarborg voor de waarheidsgetrouwheid kunnen vormen. Artikel IXDe leden van de CDA-fractie geven er de voorkeur aan de horizonbepaling
voor het document inzake evenredige vertegenwoordiging van vrouwen ruimer
te nemen en te bepalen op 1 januari 2004, zodat de evaluatie ook door de Staten-Generaal
kan zijn behandeld. De mogelijkheid om deze bepaling bij koninklijk besluit
te laten vervallen gaat deze leden te ver.Bij de behandeling in de Eerste Kamer van het wetsvoorstel tot invoering
van dit document bleek is de datum voor de expiratiebepaling vastgesteld op
1 januari 2002. Pas vlak voor die datum kan worden beoordeeld of het document
toch verlengd en eventueel aangescherpt moet worden en dus moet blijven bestaan.
De tijd is dan te kort om dit via een wetswijziging te bewerkstelligen.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. Netelenbos 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25459-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl