Verklaring over een verandering in de Grondwet inzake vervallen bepaling over uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrecht; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30471, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

21-06-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30471 nr. 5

14-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding1.1. Doelstelling wetsvoorstel1.2. Doelgroep2. Aanleiding2.1. Uitspraak Raad van State2.2. Veranderende opvattingen2.2.1. Kiesrecht3. Advies Kiesraad4. Nadere onderbouwing standpunt regering4.1. Fundamentele waarde kiesrecht4.2. De paradox van het kiesrechtOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30471Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 471Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen
tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling
over het uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrechtnr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 14 juni 20061. Inleiding1.1. Doelstelling wetsvoorstelDe positieve houding van de fracties ten aanzien van het ongedaan maken
van de categorische uitsluiting van curandi van het kiesrecht verheugt mij.
Ik dank de fracties voor hun inbreng. De fracties van PvdA en D66 stemmen
expliciet in met het voorstel. De leden van de fractie van de PvdA geven aan
dat ze met de regering van opvatting zijn dat het kiesrecht een fundamenteel
recht is dat iedere Nederlander moet toekomen. De leden van de fractie van
de VVD geven aan in beginsel positief te staan tegenover het voorliggende
voorstel. Enkele fracties stellen vragen over de precieze vormgeving.1.2. DoelgroepDe leden van de PvdA-fractie stellen enkele vragen over het uitsluiten
van (het uitoefenen van) kiesrecht van andere groepen in de samenleving dan
curandi. Zij doelen op de positie van veel gedetineerden, TBS-ers en degenen
die zijn opgenomen in het kader van de BOPZ en daardoor niet in persoon aan
de stemming kunnen deelnemen. Op grond van de Kieswet moeten stemlokalen openbaar
toegankelijk zijn opdat kiezers op een eerlijk verloop van de verkiezingen
kunnen toezien. Het is daardoor niet mogelijk in gesloten instellingen stemlokalen
te openen, zodat gedetineerden en patiënten die het niet is toegestaan
de instelling te verlaten niet persoonlijk kunnen stemmen. De leden van genoemde
fractie willen graag vernemen of de regering met hen van mening is dat ook
deze groepen hun kiesrecht moeten kunnen uitoefenen. Tevens hebben deze leden
enkele vragen met betrekking tot het kiesrecht van Nederlanders die in het
buitenland verblijven. Hoe moeten deze Nederlanders bewijzen dat zij Nederlander
zijn? Is daarvoor een Nederlands paspoort vereist? Zo ja, op welke gronden
wordt dat paspoort verstrekt? Hoe wordt voor de verstrekking van dat paspoort
het Nederlanderschap vastgesteld? Zo nee, zijn er andere mogelijkheden voor
een Nederlander die in het buitenland verblijft om zijn Nederlanderschap aan
te tonen? Is het mogelijk voor een in het buitenland verblijvende Nederlander
om zich zonder paspoort als kiesgerechtigde te laten registreren
bij de gemeente Den Haag? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?Deze vragen van de PvdA-fractie hebben niet direct betrekking op onderhavig
grondwetswijzigingsvoorstel. De door hen genoemde groepen zijn immers niet
uitgesloten van het kiesrecht. Wel geldt er een wettelijke beperking met betrekking
tot de uitoefening van het kiesrecht die het gevolg is van het feit dat hun
bewegingsvrijheid beperkt is. Zoals ik, samen met mijn collega van Justitie
recent heb geantwoord op vragen van de kamerleden Irrgang en De Wit, geldt
voor personen aan wie op de dag van de stemming rechtmatig hun vrijheid is
ontnomen, dat zij slechts bij volmacht kunnen stemmen. Dit is vastgelegd in
artikel B 6 van de Kieswet. (Aanhangsel Handelingen II 2005/2006, nr. 1013
en Aanhangsel Handelingen II 2005/2006, nr. 1256). In mijn antwoord op deze
vragen heb ik gesteld dat ik niet voornemens ben de Kieswet aan te passen
omdat ik van mening ben dat het stemmen via volmachtverlening geen beperking
van het kiesrecht vormt. Ook andere kiesgerechtigden kunnen overigens op deze
wijze van stemmen zijn aangewezen, bijvoorbeeld omdat ze ziek zijn.Nederlanders van wie de werkelijke woonplaats zich buiten Nederland bevindt,
kunnen bij Tweede Kamerverkiezingen en bij de verkiezingen voor het Europese
Parlement hun stem uitbrengen. Zij dienen zich hiervoor te registeren bij
burgemeester en wethouders van de gemeente Den Haag. De registratie dient
vergezeld te gaan van een bewijsstuk van het Nederlanderschap. Dit kan een
kopie van de relevante bladzijden van een geldig Nederlands paspoort zijn.
Daarnaast kan dit een zogenaamd bewijs van Nederlanderschap kan zijn. Volgens
het Besluit ter verkrijging en verlies van het Nederlanderschap (Staatsblad
231, 2002), artikel 61, worden als dergelijke bewijzen aangemerkt:a. de onherroepelijke rechterlijke beschikking waarbij het Nederlanderschap
is vastgesteld;b. een uittreksel uit de basisadministratie, waaruit blijkt dat de betrokkene
als Nederlander is aangemerkt;c. een verklaring afgegeven door het hoofd van de diplomatieke of consulaire
post, waaruit blijkt dat de betrokkene Nederlander is.Sinds de Wet op het Nederlanderschap in 2000 is gewijzigd, worden gerechtelijke
beschikkingen als bedoeld onder a alleen afgegeven in het kader van een aanhangige
zaak bij een rechtelijke instantie.Belanghebbenden kunnen een dergelijk verzoek tot vaststelling van het
Nederlanderschap indienen bij de rechtbank in Den Haag. Behalve op de hiervoor
genoemde manieren is het in theorie mogelijk bij de aanvraag tot registratie
als kiezer andere bewijzen te overleggen die aannemelijk maken dat de betreffende
persoon het Nederlanderschap bezit. De gemeente Den Haag heeft aangegeven
dat het in die gevallen voor haar lastig te beoordelen is of zij een kiezer
wel of niet moeten toelaten. Het is gebleken dat dit bij de afgelopen verkiezingen
tot problemen heeft geleid voor een aantal potentiële kiezers. Ik ben
voornemens nog dit jaar de vereisten op dit punt te verduidelijken dan wel
aan te passen. Dit zal in samenspraak met zowel de gemeente Den Haag als het
ministerie van Buitenlandse Zaken gebeuren. Het belang van iedere Nederlander
om aan de verkiezing te kunnen deelnemen zal uiteraard een belangrijke rol
spelen.2. Aanleiding2.1. Uitspraak Raad van StateDe leden van de CDA-fractie wijzen er op dat het onderhavige wetsvoorstel tegemoet komt aan de wens tot emancipatie van mensen met een geestelijke
stoornis. Zij wijzen er op dat er inmiddels meerdere concrete gevallen bekend
zijn van mensen die onder curatele zijn gesteld maar toch graag gebruik zouden
willen maken van het kiesrecht. Zij wijzen er voorts op dat momenteel een
onevenwichtige situatie bestaat waarbij alleen wilsonbekwamen die onder curatele
zijn gesteld het kiesrecht verliezen terwijl personen voor wie een bewindvoerder
of een mentor is aangesteld, het kiesrecht behouden. Ik haal deze opvattingen
met instemming aan. Deze grondwetswijziging is bedoeld om aan deze onevenwichtigheid
een einde te maken en curandi niet langer uit te sluiten van het kiesrecht.
Hiermee levert de regering tevens een bijdrage aan de verdere emancipatie
van personen met beperkte verstandelijke vermogens.2.2. Veranderende opvattingen2.2.1. KiesrechtDe CDA-fractie vraagt mij of de regering van mening is dat bij de uitoefening
van een dergelijk fundamenteel recht als het kiesrecht een zeker verantwoordelijkheidsbesef
verwacht mag worden. Voorts vraagt deze fractie of de regering kan meedelen
of en in hoeverre zij meent dat het functioneren van de staatsinstellingen,
een belangrijke functie van het kiesrecht, zal verbeteren indien de huidige
uitsluitingsgrond wordt opgeheven.De regering is, zoals vermeld in de memorie van toelichting, van opvatting
dat het kiesrecht een recht aan een ieder (afgezien van leeftijd en nationaliteitsvereisten)
dient toe te komen. Het is niet aan de staat te beoordelen of iemand dit recht
uitoefent op een zodanige wijze dat daaruit voldoende verantwoordelijkheidsbesef
blijkt. Of en in welke mate het functioneren van de staatsinstellingen wordt
beïnvloed door de mate waarin het kiesrecht door de burgers verantwoordelijk
wordt uitgeoefend, is evenmin te vast te stellen. Het valt op dat bij verruimingen
van het kiesrecht in het verleden – of dat nu ging om bijvoorbeeld afschaffing
van het censuskiesrecht of toekenning van het kiesrecht aan vrouwen –
altijd de vraag is gesteld of de desbetreffende nieuwe groep kiezers wel in
staat zou zijn tot verantwoorde uitoefening van het kiesrecht. Daarnaast waren
er ook altijd personen die vreesden dat het functioneren van de staatsinstellingen
zou worden aangetast als de desbetreffende groep het kiesrecht zou krijgen.
In de praktijk is nooit gebleken dat dergelijke zorgen terecht waren. Wat
het actieve kiesrecht betreft, is er geen aanleiding te verwachten dat de
curandi, hun stem op een significant andere wijze zullen uitbrengen dan de
rest van de Nederlandse bevolking. Bovendien gaat het bij deze uitbreiding
om een relatief kleine groep mensen, die, zoals in de memorie van toelichting
is gesteld, niet allemaal gebruik zullen kunnen en of willen maken van dit
recht. Op dit specifieke punt kom ik later nog terug. Wat het passieve kiesrecht
betreft, merk ik op dat kandidaatstelling een verantwoordelijkheid is van
politieke partijen. Zij zullen zorgvuldig bezien welke kandidaten goede volksvertegenwoordigers
kunnen zijn. Het is aan de kiezer om een keuze te maken voor een bepaalde
kandidaat.Tot slot wil ik er aan herinneren dat ook voor de andere fundamentele
rechten die in de Grondwet zijn opgenomen, geen beperkingen gelden ten aanzien
van de personen die zich op deze rechten kunnen beroepen. 3. Advies KiesraadDe leden van de CDA-fractie vragen een nadere toelichting bij de keuze
voor de variant waarbij het kiesrecht aan alle curandi wordt toegekend. Zij
zien graag een nadere argumentatie voor de afwijzing van de optie waarbij
de rechter op verzoek kan besluiten tot opheffing van de uitsluiting van het
kiesrecht. Zij verwijzen daarbij naar de uitspraak van de afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State waaruit slechts blijkt dat categorale uitsluiting in
strijd is met het internationaal recht. Bovendien willen de leden van de CDA-fractie
graag weten waarom de variant waarbij de rechter tijdens de procedure van
ondercuratelestelling tevens kan besluiten tot uitsluiting van kiesrecht,
buiten beschouwing is gelaten.In antwoord op bovenstaande vragen van de CDA-fractie wil ik onderstrepen
dat het huidige grondwetswijzigingsvoorstel inderdaad eenduidig kiest voor
het opheffen van de kiesrechtuitsluiting voor alle curandi. De regering heeft
afgezien van een regeling waarbij sprake is van een individuele beoordeling
door de rechter, hetzij in negatieve zin (een ieder krijgt het kiesrecht doch
in sommige gevallen kan de rechter tot uitsluiting beslissen) hetzij in positieve
zin (ondercuratelestelling blijft een uitsluitingsgrond maar de rechter kan
in concrete gevallen besluiten het kiesrecht alsnog toe te wijzen). Een dergelijke
individuele beoordeling heft inderdaad ook de strijdigheid van de huidige
regeling met het internationale recht evenzeer op. Na grondige afweging van
de verschillende alternatieven acht de regering een regeling die gebaseerd
is op een individuele beoordeling door de rechter echter niet wenselijk. Hiervoor
zijn verschillende gronden aan te voeren.Ten eerste is het de vraag of de rechter de aangewezen deskundige is om
een dergelijk oordeel over de beoordelingscapaciteit van betrokkene te vellen.
De ondercuratele stelling dient vooral ter bescherming van financiële
belangen. Dit is voor de uitoefening van het kiesrecht niet relevant. De afweging
of een persoon onder curatele gesteld moet worden is naar het oordeel van
de regering fundamenteel verschillend van de afweging of een persoon in staat
geacht kan worden zelfstandig het kiesrecht uit te oefenen. Het is bovendien
zeer moeilijk tot onmogelijk om criteria te ontwikkelen aan de hand waarvan
een rechter een oordeel zou kunnen vellen over de vraag of betrokkene tot
verantwoorde uitoefening van het kiesrecht in staat is.Ten tweede meen ik, zoals ook gesteld in de memorie van toelichting in
paragraaf 5.3, dat feitelijke selectie toetsing door de rechter overbodig
maakt. Curandi die wegens hun verstandelijke beperking geen belangstelling
hebben voor het kiesrecht zullen niet gaan stemmen. Zij die hiervoor wel belangstelling
hebben en dus wel behoefte hebben om te gaan stemmen, geven alleen daarmee
al aan dat zij zelfstandig in staat zijn hun wil op dit punt te bepalen. Artikel
J 28 van de Kieswet dat bepaalt dat in het stembureau slecht bijstand mag
worden verleend aan de kiezer wegens een lichamelijke handicap biedt voldoende
mogelijkheden om te voorkomen dat personen die niet in staat zijn hun wil
zelfstandig te bepalen, wel hun stem uitbrengen.Ten derde betekent een individuele toetsing door de rechter een additionele
belasting van de rechtelijke macht. Om daartoe over te gaan zijn overtuigende
redenen nodig. Deze ontbreken gezien het voorgaande echter. Indien tot een
regeling zou worden besloten waarbij alle nu onder curatele staande personen
(circa 20 000) moeten worden beoordeeld op hun vermogen het kiesrecht
uit te oefenen, zou beslist sprake zijn van een onevenredige additionele belasting
van de rechtelijke macht. Mijn collega van Justitie heeft mij
uitdrukkelijk verzocht dit punt onder uw aandacht te brengen.De CDA-fractie wil van de regering vernemen hoe in het buitenland het
kiesrecht is geregeld voor wilsonbekwamen en wat de ervaringen daar zijn.
In diverse Europese landen geldt een regeling waarbij personen die civielrechtelijk
handelingsonbekwaam zijn, worden uitgesloten van het kiesrecht: dit is het
geval in bijvoorbeeld Denemarken, Polen en Italië. Een aantal andere
landen kent generieke uitsluitingen voor geestelijk gehandicapten. Dergelijke
regelingen vinden we in Estland, Hongarije, Roemenië en Turkije. Nadere
regelgeving op grond waarvan wordt vastgesteld of iemand geestelijk gehandicapt
is, is daarbij niet altijd aanwezig. De Duitse, Zweedse en Spaanse wetgeving
kennen geen vergelijkbare uitsluitingsgrond. Personen met een verstandelijke
beperking kunnen dus gewoon stemmen. Niet bekend is de mate waarin zij dat
ook daadwerkelijk doen. In het Verenigd Koninkrijk geldt op grond van zogenaamde
common law bepalingen dat het hoofd stembureau op verkiezingsdag de bevoegdheid
heeft personen van de verkiezing uit te sluiten als zij vanwege «learning
disablities» niet in staat zijn hun keuze te bepalen. Deze regeling
vertoont gelijkenis met artikel J 28 van de Kieswet. Dit artikel staat bijstand
aan lichamelijk gehandicapte kiezers toe. Zowel op basis van de wetsgeschiedenis
als jurisprudentie uit het begin van de vorige eeuw blijkt dat hiermee bedoeld
is bijstand op basis van geestelijke beperkingen of analfabetisme uit te sluiten1.4. Nadere onderbouwing standpunt regering4.1. Fundamentele waarde kiesrechtDe leden van de CDA-fractie vragen of het nog wel mogelijk zal zijn om
op individuele basis curandi uit te sluiten als deze grondwetswijziging wordt
aangenomen. Ook vragen zij of de rechter dit zou moeten beslissen en wie het
verzoek zou moeten doen. In dit verband vragen zij een en ander te vergelijken
met onderbewindstelling en het mentorschap. Zij vragen tevens hoe het aantal
personen dat onder curatele staat zich verhoudt tot het aantal waarvoor een
bewindvoerderschap of een mentorregeling geldt. De SGP-fractie vraagt of het
voorliggende wetvoorstel betekent dat het kiesrecht aan alle curandi wordt
toegekend.De keuze van de regering om over te gaan tot algehele opheffing van de
uitsluiting betekent inderdaad dat het kiesrecht aan alle curandi toekomt.
Dit betekent tevens dat het niet noodzakelijk is tot een keuze te komen over
wie in een concreet geval om uitsluiting dan wel toekenning van het kiesrecht
zou moeten vragen. Het betekent eveneens dat de vraag of betrokkene in staat
moet worden geacht het kiesrecht uit te oefenen niet aan de orde komt bij
de ondercuratelestelling door de rechter. Individuele uitsluiting wegens wilsonbekwaamheid
zal immers niet meer mogelijk zijn na aanvaarding van deze grondwetswijzing
en aanpassing van de Kieswet. Met de opheffing van de uitsluiting wordt de
positie van curandi op het punt van het kiesrecht volledig gelijk aan de positie
van andere personen met een verstandelijke beperking voor wie bijvoorbeeld
een bewindvoerderschap of een mentorregeling geldt. Precieze cijfers over
de hoeveelheden personen waarvoor een bewindvoerderschap of een mentorregeling
geldt, zijn helaas niet bekend omdat deze niet centraal worden geregistreerd,
in tegenstelling tot de ondercuratelestelling.Op de vraag leden van de SGP-fractie of te zijner tijd nog nadere regelgeving
zal worden voorgesteld over de uitoefening van het kiesrecht door wilsonbekwamen
antwoord ik dat dit niet het geval is, anders dan het schrappen van artikel
B 5, eerste lid onder b, van de Kieswet waarin, in identieke bewoordingen
als in de Grondwet de uitsluiting is geregeld. Na het schrappen van de uitsluitingsgrond
voor curandi biedt de Grondwet geen basis om in de wet het kiesrecht voor
bepaalde curandi alsnog uit te sluiten. Er is in het onderhavige voorstel
nadrukkelijk voor gekozen curandi die voldoen aan de vereisten voor het kiesrecht,
zonder uitzondering of beperking het kiesrecht toe te kennen.4.2. De paradox van het kiesrechtDe leden van de ChristenUnie-fractie vragen mij om met cijfers te onderbouwen
hoe groot de paradox van het kiesrecht is, te weten dat een kleinere groep
personen met een minder zware stoornis, wegens hun ondercuratelestelling,
uitgesloten wordt van het kiesrecht, terwijl een vele malen grotere groep
zwaarder gestoorde personen wél het kiesrecht toekomt. De leden van
de fractie van ChristenUnie antwoord ik dat alle personen voor wie een ander
beschermingsregime dan ondercuratelestelling geldt, zoals bewind of mentorschap,
kiesgerechtigd zijn. Hoewel de mate van handicap een rol kan spelen bij de
keuze tussen deze verschillende regelingen zijn onder curatele gestelden in
het algemeen niet zwaarder gehandicapt dan personen voor wie een bewind of
een mentorregeling geldt, niet zelden is zelfs het tegendeel het geval. De
reden om voor curatele te kiezen is immers meestal een financiële. Dit
heeft tot gevolg dat hiervoor juist vaker wordt gekozen bij gehandicapten
die over een relatief grote mate van zelfstandigheid beschikken en op allerlei
terreinen zelfstandig aan het maatschappelijk verkeer deelnemen.Wellicht ten overvloede wijs ik u er op dat ook aan personen voor wie
een bewindvoerderschap of een mentorregeling geldt, in het stemlokaal geen
bijstand mag worden verleend tenzij dat wegens hun lichamelijke gesteldheid
nodig is. Evenmin is het zo dat bewindvoerder, mentoren of andere verzorgers
automatisch gemachtigd zijn voor deze personen bij volmacht te stemmen. Een
civielrechtelijke volmacht om rechtshandelingen namens de betrokkene te verrichten,
sterkt zich niet uit tot het kiesrecht. Om te stemmen bij volmacht dient een
volmacht ondershands te worden verleend door overdracht van de oproepingskaart
of op schriftelijke aanvraag. Dit is geregeld in hoofdstuk L van de Kieswet.De leden van de VVD-fractie stellen enkele vragen over mogelijk misbruik.
Zij vragen in hoeverre curandi te beïnvloeden zijn bij hun stemkeuze
en wijzen erop dat het risico van misbruik zeker niet is uit te sluiten. Hoe
kan worden gewaarborgd dat de curandi zelfstandig een keuze maken als het
gaat om het uitbrengen van hun stem? Hoe kan worden gewaarborgd dat er geen
sprake is van het ronselen van stemmen? Ook de leden van de D66-fractie hebben
vergelijkbare vragen gesteld.De individuele uitoefening van het kiesrecht door personen met een verstandelijke
beperking, raakt de personen die hen als curator, bewindvoerder, mentor of
verzorgende ter zijde staan. Op hun schouders zal in veel gevallen de verantwoordelijkheid
rusten, om samen met de betrokkene de afweging te maken om al dan niet het
kiesrecht uit te oefenen. Ik ben echter van mening dat deze verantwoordelijkheid
daar kan worden neergelegd. De verzorgers en begeleiders dragen deze last
immers ook op verschillende andere terreinen en voor zover degene die zij
begeleiden nu niet onder curatele staan ook al op het terrein van het kiesrecht.
Ik heb geen aanwijzingen dat daarvan structureel misbruik wordt gemaakt. Evenmin
zijn er aanwijzingen dat momenteel sprake is van ronselpraktijken gericht
op personen met een verstandelijke beperking. Hoewel ik niet uitsluit dat
dergelijke praktijken incidenteel voorkomen, acht ik het treffen van additionele
regels, buiten de huidige voorlichting over en strafbaarstelling van ronselpraktijken,
niet noodzakelijk. De leden van de D66-fractie vragen de regering hoe curandi bereikt kunnen
worden met informatie. Zoals reeds aangekondigd in de memorie van toelichting
ben ik voornemens samen met mijn collega van VWS verzorgingsinstellingen en
verpleegtehuizen te benaderen in verband met de uitoefening van het kiesrecht
door aldaar verblijvende personen. In antwoord op de vraag van de leden van
de CDA-fractie of de regering het noodzakelijk acht om maatregelen te nemen
om misbruik te voorkomen kan ik antwoorden dat het voornemen bestaat een dergelijke
circulaire al voor de komende Tweede-Kamerverkiezingen te verspreiden omdat
de problematiek nu reeds actueel is en niet alleen van belang is met het oog
op de opheffing van de kiesrechtuitsluiting voor curandi. Naast de verspreiding
van deze informatie via instellingen, zal via belangenverenigingen van geestelijk
gehandicapten en hun verzorgers voorlichting worden gegeven. Op deze wijze
kunnen ook eventuele thuiswonende personen met een verstandelijke beperking
en hun ouders of verzorgers worden bereiken. Ik wijs daarbij op initiatieven
op dit punt die al door dergelijke organisaties zijn ontplooit bij de afgelopen
verkiezingen en bij het referendum over de Europese Grondwet. Er is toen een
brochure verschenen waarin het kiesrecht in eenvoudige bewoordingen is toegelicht.Op de vraag van de CDA-fractie of er een beeld bestaat van de mate waarin
bijvoorbeeld oproepkaarten van inwoners door verzorgingsinstellingen worden
ingenomen, luidt het antwoord ontkennend. Of de vragen die mij hierover rondom
verkiezingen bereiken het topje van de ijsberg betreffen of dat sprake is
van een sporadisch voorkomende praktijk kan ik u niet met zekerheid zeggen.
In de eerder genoemde circulaire zal dit punt zeker aandacht krijgen.De leden van de fracties van de VVD en ChristenUnie vragen mij waarop
de stelling is gebaseerd dat curandi die niet in staat zijn het kiesrecht
uit te oefenen, dat naar alle waarschijnlijkheid ook niet zullen doen. De
leden van de ChristenUnie voegen daar de vraag aan toe of de regering kan
aangeven in welke mate de individuele uitoefening van het kiesrecht voor curandi
zal verbeteren indien de uitsluitingsgrond wordt opgeheven. De D66 fractie
vraagt of de regering voornemens is tot terughoudendheid bij het geven van
stemadviezen aan curandi.Zoals ik hierboven heb beargumenteerd, veronderstelt de uitoefening van
het kiesrecht dat iemand in staat is zijn wil op dit punt te bepalen. Personen
met een zodanige verstandelijke beperking dat zij hiertoe niet in staat zijn,
zullen in het algemeen niet de gang naar de stembus maken. Het is de verantwoordelijkheid
van de curator, bewindvoerder of mentor ook geen druk op de desbetreffende
persoon uit te oefenen te gaan stemmen of een volmacht te verlenen. Terughoudendheid
van de begeleiders is dus geboden en dat zal ik in de voorlichting ook uitdragen.
Op de vraag van de leden van de fractie van de ChristenUnie naar de mate waarin
de individuele uitoefening van het kiesrecht voor curandi zal verbeteren,
antwoord ik dat niet kan worden voorzien welk percentage van de curandi het
kiesrecht zal gaan uitoefenen. Dat is ook niet belangrijk. Waar het om gaat
is dat zij die in staat zijn het kiesrecht uit te oefenen, dat recht niet
wordt onthouden. In het curatele-register zijn ongeveer 20 000 personen
opgenomen. Omdat overlijden niet altijd wordt gemeld, is dit register niet
volledig betrouwbaar. Theoretisch kunnen dus een kleine 20 000 personen
het kiesrecht uitoefenen na inwerkingtreding van dit voorstel en de aanpassing
van de Kieswet. Praktisch kunnen en zullen dat er minder zijn.De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties,A. Pechtold XNoot1Kamerstukken II 1987/1988, 20 264, nr. 3 (memorie van toelichting
bij de Kieswet van 1989) en KB 22 1913, G, 1913, nr. 3209 en KB 1 december
1917, AB 1917, p. 485. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30471-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl