Taxibeleid; Brief regering; Screening van taxichauffeurs
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141850
 2009-2010
 
 31 521
 Taxibeleid
 
 
 
 
 Nr. 
 47
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 16 maart 2010
 1. Inleiding
 Door leden van uw Kamer zijn diverse schriftelijke vragen gesteld over hoe te voorkomen dat een taxichauffeur die een ernstig
delict heeft gepleegd nog langer werkzaam kan blijven in dit beroep. Hierbij
is – samengevat– gevraagd om na te gaan of het (in de toekomst)
mogelijk is een reeds afgegeven Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) te herbeoordelen
op het moment dat bekend wordt dat er sprake is van een nieuw (ernstig) strafbaar
feit. In mijn beantwoording van bovengenoemde kamervragen heb ik toegezegd
hier een onderzoek naar te doen.
 In deze brief ga ik eerst in op de huidige situatie. Daarna licht ik toe
hoe ik voornemens ben de screening in de taxibranche op korte termijn te verbeteren
en tenslotte schets ik u de vervolgstappen teneinde de de screening in de
toekomst ook voor andere beroepsgroepen te kunnen optimaliseren.
 2. De huidige situatie – algemeen
 Aanvragen voor een VOG worden behandeld door het Centraal Orgaan Verklaring
Omtrent het Gedrag (COVOG) van de dienst Justis. In 2009 zijn er ruim 450 000
VOG-aanvragen ingediend. Met de afgifte van de VOG wordt verklaard dat op
dat moment geen bezwaren bestaan tegen uitoefening van de functie waarvoor
de VOG is aangevraagd.
 
 Bij de beoordeling van een aanvraag voor een VOG wordt – samengevat –
bekeken of er, voor de beoogde functie, relevante justitiële gegevens
in de Justitiële Documentatie (JD) worden aangetroffen. Wanneer er binnen
de van toepassing zijnde terugkijktermijn (in beginsel vier jaren) geen sprake
is van relevante justitiële gegevens wordt de VOG afgegeven. Voor sommige
strafbare feiten (bijvoorbeeld zedendelicten) of ten behoeve van bepaalde
beroepsgroepen, waaronder de taxichauffeurs, wordt van de standaard terugkijktermijn
van vier jaren afgeweken. Worden er binnen deze termijn wel relevante justitiële
gegevens aangetroffen, dan wordt de VOG in beginsel geweigerd. Enkel indien
er sprake is van bijzondere omstandigheden wordt de VOG alsnog
afgegeven. Hierin speelt de aard en ernst van het strafbare feit, het tijdsverloop
en het aantal strafbare feiten een rol. Strafbare feiten waar naar wettelijke
omschrijving meer dan 12 jaren gevangenisstraf op staat en die buiten de van
toepassing zijnde terugkijktermijn vallen kunnen in bijzondere gevallen ook
reden zijn de VOG te weigeren. Het gevolg van de weigering van de VOG kan
zijn dat de door de aanvrager beoogde functie niet wordt verkregen.
 
 Het COVOG heeft na het verstrekken van een VOG noch een wettelijke basis
om te controleren of er nieuwe strafbare feiten zijn die een heroverweging
noodzakelijk maken, noch een wettelijke bevoegdheid om een VOG in te trekken.
Wel kan de werkgever, wanneer hij twijfels heeft over de integriteit van zijn één
van zijn werknemers, deze persoon verzoeken een (nieuwe) VOG over te leggen.
De VOG wordt in de praktijk echter in vrijwel alle gevallen alleen gevraagd
bij een aanstelling. Doordat veelal geen periodieke screening plaatsvindt,
bestaat het risico dat iemand na het verkrijgen van de VOG een voor zijn functie
relevant strafbaar feit pleegt en desondanks werkzaam blijft in zijn functie.
 3. Screening in de taxibranche
 Mede in het licht van door leden van uw Kamer gestelde vragen over de
screening van taxichauffeurs, de preventieve doorlichting van de taxibranche en de huidige wijze van toezicht op de taxibranche, heb
ik mij in eerste instantie gericht op mogelijkheden om in deze branche op
korte termijn aanpassingen aan de screening te realiseren. Deze aanpassingen
zijn mogelijk aangezien de wetgeving in de taxibranche zo is ingericht, dat
gemakkelijker aan de in paragraaf 2 genoemde belemmeringen tegemoet kan
worden gekomen.
 
 Zo kent de taxibranche reeds een (vijfjaarlijkse) periodieke screening
in verband met het verlengen van de chauffeurspas. Door de Inspectie Verkeer
en Waterstaat (IVW) wordt ook een register bijgehouden van personen aan wie
een chauffeurspas is verstrekt. Naast de vijfjaarlijkse beoordeling van de
betrouwbaarheid van de taxichauffeur, kan de minister van Verkeer en Waterstaat –
indien hij vermoedt dat een taxichauffeur niet langer voldoet aan de eisen
van betrouwbaarheid – op grond van het Besluit personenvervoer 2000
ook tussentijds verlangen dat een nieuwe VOG wordt overgelegd. In tegenstelling
tot in andere branches, kunnen op grond van dit besluit ook consequenties
aan het niet (kunnen) overleggen van de VOG worden verbonden. De minister
van Verkeer en Waterstaat heeft immers – indien de gevraagde VOG niet
door de taxichauffeur wordt overgelegd – de bevoegdheid de chauffeurspas
in te trekken.
 
 Het voorgaande maakt het mogelijk om voor deze branche op korte termijn
een screening in te voeren, waarin ook relevante strafbare feiten, die zijn
gepleegd na het verkrijgen van de VOG, worden betrokken. In de oplossing die
ik voor de taxibranche voor ogen heb, wordt automatisch bekeken of op de naam
van een taxichauffeur een nieuw strafbaar feit in de JD is bijgeschreven.
Wanneer dit een «hit» oplevert, beoordeelt het COVOG deze nieuwe
gegevens marginaal om te bezien of het wenselijk is dat een nieuwe VOG wordt
aangevraagd. Door gebruik te maken van deze marginale toetsing middels de
screeningservaring die bij het COVOG is opgebouwd, kan worden voorkomen dat
onnodig om een nieuwe VOG wordt gevraagd. Indien het aanvragen van een nieuwe
VOG gelet op het risico dat uit de toetsing blijkt wel nodig is, wordt de
IVW hier op geobjectiveerde wijze over geïnformeerd. Vervolgens kan de
IVW de bewuste taxichauffeur op grond van het Besluit personenvervoer 2000
verzoeken om een nieuwe VOG te overleggen. Indien betrokkene geen gehoor kan
of wil geven aan dit verzoek, kan de chauffeurspas door de IVW
worden ingetrokken. Met bovenstaande oplossing vindt, anders dan in de huidige
situatie, op gerichte en structurele wijze informatie-uitwisseling plaats
tussen JustID, COVOG en de IVW.
 
 Deze situatie kan worden gerealiseerd zonder dat daartoe een wetswijziging
nodig is. De verstrekking uit de JD aan het COVOG, het informeren van de IVW
door het COVOG en de bevoegdheid van het COVOG om nieuwe justitiële gegevens
marginaal te beoordelen dienen te worden geregeld, waarvoor een aanpassing
van het Besluit justitiële gegevens voldoende is. Tevens dient de technische
koppeling tussen JustID en het COVOG te worden gemaakt. Ik streef ernaar dit
voor 1 januari 2011 te hebben geoperationaliseerd. In de fase dat het
aangepaste besluit nog niet van kracht is, zal ik – indien mij bekend
raakt dat een taxichauffeur een ernstig strafbaar feit heeft gepleegd na het
verkrijgen van de VOG – gebruik maken van de mogelijkheid van artikel
14 Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens, dat de mogelijkheid biedt
met het oog op een zwaarwegend algemeen belang gegevens te verstrekken aan
de IVW.
 4. Vervolgstappen
 Alhoewel mijn onderzoek thans met name gericht is op het genereren van
een oplossing voor de taxibranche, heb ik ook geconstateerd dat de maatschappij
steeds hogere eisen stelt aan de integriteit van personen waarvan anderen
afhankelijk zijn. Dit leidt ertoe dat de wens bestaat dat personen niet alleen
bij de aanstelling worden gescreend, maar dat deze screening daarna ook wordt
gecontinueerd. Derhalve onderzoek ik tevens of het in de toekomst mogelijk
is de screening ook voor andere beroepsgroepen te kunnen optimaliseren, zodat
kan worden voorkomen dat iemand die een strafbaar feit heeft gepleegd nog
langer in een bepaalde functie werkzaam kan blijven. In dit onderzoek zal
ook de vraag worden betrokken hoe een dergelijke screening wettelijk het beste
kan worden vormgegeven en welke technische en uitvoeringsaspecten hieraan
zijn verbonden. Naar verwachting zullen dan zowel de Wjsg als ook de systemen
bij het COVOG en JustID ingrijpend moeten worden aangepast en moet de financiering
van deze nieuwe systematiek worden bezien. Indien blijkt dat het mogelijk
en wenselijk is om een dergelijk systeem ook generiek aan te bieden, zal bovenbeschreven
oplossing voor de taxibranche hierin worden geïncorporeerd. Ik zal u
in het derde kwartaal 2010 over de uitkomsten van dit onderzoek nader informeren.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 
 
 
 Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, nummers 2860, 3414 en 3724,
Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, nummer 432.
 
 
 Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 911, nummer 25.