Partiële herziening van het Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening (Randstad 380 kV verbinding); Kabinetsstandpunt t.a.v. de PKB partiële herziening Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening voor de aanleg van hoogspanningsverbindingen tussen Beverwijk, Zoetermeer en Wateringen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30892, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-07-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30892 nr. 3

08-06-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamPlanologische kernbeslissing vierde partiële herziening
Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening voor de aanleg van hoogspanningsverbindingen
tussen Beverwijk, Zoetermeer en Wateringen (pkb Randstad 380 kV verbinding)1. Inleiding2. Verbinding 27 (Beverwijk–Zoetermeer)Beslissing van wezenlijk belang 1: tabel 2 en kaart 1
van het SEV II worden aangevuld met verbinding 27 en zijn daarna als volgt
(aanvullingen in de tabel zijn vet gemarkeerd).Tabel: aanvulling van tabel 2 in het SEV IIFiguur: aanvulling kaart 1 in het SEV II3. Verbinding 15c (Westerlee–Zoetermeer)4. Habitattoets5. Uitgangspunten voor vervolgbesluiten6. Toepassing rijksprojectenprocedure.OndertekeningBIJLAGE 1GLOBALE RUIMTELIJKE INPASSING VERBINDING 27 EN 15cNOTA VAN TOELICHTINGInhoudsopgave1 INLEIDING1.1 Vierde partiële herziening1.2 Toepassing rijksprojectenprocedure1.3 Andere herzieningen SEV II1.4 Overzicht (vervolg)besluitvorming2 NUT EN NOODZAAK2.1 Ontwikkelingen2.2 Doelstellingen2.3 Noordelijke Randstad2.4 Zuidelijke Randstad3 NETTECHNIEK EN VARIANTEN3.1 Algemeen3.2 Alternatief A1: Beverwijk–Wateringen, via
ZoetermeerPassage Hoofddorp Tracé Zoetermeer–Delft3.3 Alternatief A2: Beverwijk–Leiden–Wateringen &
Leiden–Zoetermeer3.4 Alternatief A3: Beverwijk–Wateringen &
Wateringen–Zoetermeer3.5 Alternatief B: Beverwijk–Abcoude4 UITVOERINGSWIJZEN4.1 BovengrondsFiguur 1a Impressie voorontwerp M-compactmast (380 kV)Figuur 1b Impressie voorontwerp M-compactmast (380 kV/150
kV combinatie)4.2 Ondergrondse oplossingenKosten en bedrijfszekerheidGezondheidsaspecten5 VARIANTKEUZE5.1 Basisontwerp5.2 Nettechniek5.3 Beoordeling A-variantenTabel 1 Eindvergelijking beste varianten basisontwerp5.4 Potentiële meerkostenTabel 2 Kostenvergelijking «worst case» beste
varianten basisontwerp5.5 Eindafweging6 RUIMTELIJKE INPASSING6.1 Vooraf6.2 Verbinding 276.2.1 Algemeen6.2.2 Beverwijk–Noordzeekanaal6.2.3 Kruising Noordzeekanaal6.2.4 Noordzeekanaal–Haarlemmermeer6.2.5 Haarlemmermeer6.2.6 Roelofarendsveen–Leiderdorp6.2.7 Leiderdorp–Zoetermeer6.3 Verbinding 15c6.3.1 Algemeen6.3.2 Wateringen–Delft6.3.3 Midden Delfland en Oude Leede6.3.4 Doorkruising Groen Blauwe Slinger
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30892Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 13,3 Mb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 892Partiële herziening van het Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening
(Randstad 380 kV verbinding)nr. 3DEEL 3: KABINETSSTANDPUNT’s-Gravenhage, 8 juni 2007Planologische kernbeslissing vierde partiële herziening
Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening voor de aanleg van hoogspanningsverbindingen
tussen Beverwijk, Zoetermeer en Wateringen (pkb Randstad 380 kV verbinding)1. InleidingMet deze planologische kernbeslissing (pkb) wordt paragraaf 9 (Hoogspanningsverbindingen)
van het Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening (SEV II, 1994) gewijzigd
en aangevuld, met het oog op de aanleg van twee nieuwe 380 kV elektriciteitsverbindingen
in de Randstad.In deze pkb zijn cursief gedrukte teksten
beslissingen van wezenlijk belang als bedoeld in artikel 3 lid 2 van het Besluit
op de Ruimtelijke Ordening. Voor een eventuele afwijking daarvan moet de in
de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) beschreven procedure voor een pkb
worden gevolgd.Ten behoeve van deze pkb heeft het kabinet op grond van het Besluit milieueffectrapportage
een milieurapport (strategische milieubeoordeling ofwel SMB) opgesteld. Met
het oog op de op grond van artikel 19j van de Natuurbeschermingswet 1998 voor
deze pkb benodigde instemming van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
heeft het kabinet een zogenaamde Habitattoets opgesteld. De SMB en Habitattoets
zijn gecombineerd in één rapport.In de SMB/Habitattoets zijn op hoofdlijnen de redelijkerwijs te beschouwen
uitvoeringswijzen, ruimtelijke inpassingen en mitigerende maatregelen onderzocht
voor de beoogde nieuwe verbindingen. Dit betreft de hierna beschreven verbinding
27, tussen Beverwijk en Zoetermeer, en het noordelijke gedeelte van verbinding
15c, tussen Wateringen en Zoetermeer.2. Verbinding 27 (Beverwijk–Zoetermeer)Tabel 2 en kaart 1 van het SEV II bevatten een overzicht van bestaande
en mogelijke nieuwe hoogspanningsverbindingen van 220 kV en meer. Deze lijst
met verbindingen is limitatief en bevat geen hoogspanningsverbinding tussen
Beverwijk en Zoetermeer.Beslissing van wezenlijk belang 1: tabel 2 en kaart 1
van het SEV II worden aangevuld met verbinding 27 en zijn daarna als volgt
(aanvullingen in de tabel zijn vet gemarkeerd).Tabel: aanvulling van tabel 2 in het SEV II Tabel 2 – HOOGSPANNINGSVERBINDINGENVerbindingSpanningBeoordelingRuimtelijke inpassingActies provincies en gemeenten Nr.Naam 1 t/m 25 Ongewijzigd Ongewijzigd OngewijzigdOngewijzigd Ongewijzigd 26 Interconnector Groot-Brittannië–Maasvlakte Tot 500 kV DC Planologisch
aanvaard (in procedure) Exact bepaald (in procedure) Opnemen in streek- en bestemmingsplannen127Beverwijk–Zoetermeer380 kVGlobaal afgewogenGlobaal afgewogenGeen21 Onder de nieuwe Wro (Staatsblad 2006, 566) wordt het
streekplan als instrument vervangen door de structuurvisie.2 Nadere besluitvorming over ruimtelijke inpassing van
de verbinding vindt plaats door het Rijk met gebruikmaking van de rijksprojectenprocedure,
zie paragraaf 6.Figuur: aanvulling kaart 1 in het SEV IIBeslissing van wezenlijk belang 2: de in deze pkb aangewezen
projectminister zal uitvoeringswijze en ruimtelijke inpassing van verbinding
27 vastleggen in een rijksprojectbesluit, overeenkomstig het gestelde in paragraaf 6.
Daarbij wordt uitgesloten dat in speciale beschermingszones meer dan verwaarloosbare
effecten zullen optreden.Op basis van de voor deze planologische kernbeslissing opgestelde SMB/Habitattoets
is het kabinet van mening dat de beste ruimtelijke inpassing van verbinding
27 globaal als volgt is (van noord naar zuid):1. Vanaf het 380 kV station Beverwijk gebundeld met de rijksweg A9 in
zuidelijke richting naar de bestaande 150 kV verbinding tussen Velsen en Leiden.2. Vanaf het Noordzeekanaal in zuidelijke richting gecombineerd met de
genoemde 150 kV verbinding.3. Vanaf genoemde 150 kV verbinding ongebundeld in zuidoostelijke richting
door de Haarlemmermeer ten zuidwesten van Nieuw Vennep richting de HSL en
de A4.4. Gebundeld met de HSL/A4 zuidelijk richting Leiderdorp.5. Vanaf de A4 ter hoogte van Leiderdorp gecombineerd met de bestaande
150 kV verbinding naar het zuid-oosten in de richting van Moerkapelle en vervolgens
in zuidwestelijke richting naar het 380 kV station Zoetermeer.Deze globale ruimtelijke inpassing van verbinding 27 is ook weergegeven
op de kaart in bijlage 1. Deze ruimtelijke inpassing heeft een globaal karakter.
Exacte tracering zal conform het gestelde in paragraaf 9.2 van het SEV
II plaatsvinden in overleg met alle betrokken partijen volgens de daarvoor
geldende procedures, en met inachtneming van paragraaf 6 van deze pkb.3. Verbinding 15c (Westerlee–Zoetermeer)Een verbinding tussen Westerlee en Zoetermeer is reeds als verbinding
15c opgenomen in tabel 2 en kaart 1 van het SEV II. Tussen Westerlee en Wateringen
is deze verbinding ook al opgenomen in de bestemmingsplannen.Beslissing van wezenlijk belang 3:de in deze pkb aangewezen
projectminister zal uitvoeringswijze en ruimtelijke inpassing van verbinding
15c tussen Wateringen en Zoetermeer vastleggen in een rijksprojectbesluit,
overeenkomstig het gestelde in paragraaf 6. Daarbij wordt uitgesloten
dat in speciale beschermingszones meer dan verwaarloosbare effecten zullen
optreden.Op basis van de voor deze planologische kernbeslissing opgestelde SMB/Habitattoets
is het kabinet van mening dat de beste ruimtelijke inpassing van verbinding
15c tussen Wateringen en Zoetermeer globaal als volgt is (van west naar oost):1. Vanaf het geprojecteerde 380 kV station Wateringen in zuidoostelijke
richting gecombineerd met de bestaande 150 kV verbinding Wateringen–Delft,
tot aan de Abtswoudsche polder.2. Vanaf de Abtswoudsche polder ongebundeld naar het 380 kV station Zoetermeer
tussen de Vinex wijken van Berkel en Rodenrijs en Pijnacker door.Deze globale ruimtelijke inpassing van verbinding 15c is ook weergegeven
op de kaart in bijlage 1. Deze ruimtelijke inpassing heeft een globaal karakter. Exacte tracering zal conform het gestelde in paragraaf 9.2
van het SEV II plaatsvinden in overleg met alle betrokken partijen volgens
de daarvoor geldende procedures, en met inachtneming van paragraaf 6
van deze pkb.4. HabitattoetsOvereenkomstig artikel 19j van de Natuurbeschermingswet 1998 geschiedt
de vaststelling van deze pkb in overeenstemming met de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit. In verband met het bepaalde in artikel 19j, derde
lid van de Natuurbeschermingwet 1998 heeft het kabinet in de eerdergenoemde
SMB/Habitattoets onderzocht of de aanleg en het gebruik van de verbindingen
afzonderlijk of in combinatie met andere plannen, projecten of handelingen,
effecten kunnen veroorzaken in op grond van de Europese Richtlijn 92/43/EEG
van 21 mei 19921 beschermde gebieden (speciale
beschermingszones). Daaruit is gebleken dat uitvoeringen en ruimtelijke inpassingen
van de verbindingen mogelijk zijn, waarbij meer dan verwaarloosbare effecten
in speciale beschermingszones zijn uitgesloten. Met het oog daarop bepaalt
het kabinet in deze pkb dat bij vervolgbesluiten over de verbindingen daadwerkelijk
moet worden uitgesloten dat in speciale beschermingszones meer dan verwaarloosbare
effecten optreden.5. Uitgangspunten voor vervolgbesluitenHet definitieve tracé en ontwerp van de verbindingen en de aanlegmethode
worden vastgesteld bij de vervolgbesluiten. Daarbij dienen, naast de genoemde
beslissingen van wezenlijk belang, de volgende punten in acht te worden genomen:• De ruimtelijke inpassing van de verbindingen vindt plaats in de
gebieden zoals beschreven in paragraaf 2 (volgens de onderdelen 1 t/m
5) en paragraaf 3 (volgens de onderdelen 1 en 2) en zoals weergegeven
in bijlage 1 bij deze pkb.• De verbindingen zullen conform het gestelde in paragraaf 9.4
van het SEV II in beginsel bovengronds worden aangelegd. Zoals het SEV II
aangeeft kan daarvan onder bepaalde voorwaarden worden afgeweken in landschappelijk
en ecologische kwetsbare gebieden als bijvoorbeeld Nationale Landschappen.
Ook kunnen ontwerptechnische beperkingen of regelgeving aanleiding zijn voor
ondergrondse aanleg.• Overeenkomstig de Nota Ruimte zal doorsnijding van kwetsbare gebieden
zoveel mogelijk worden vermeden. Indien dit niet mogelijk is, zal schade zoveel
mogelijk worden beperkt en waar nodig worden gecompenseerd.• Overeenkomstig de Nota Ruimte zullen in Nationale Landschappen
geen nieuwe grootschalige infrastructurele projecten worden aangelegd. In
het geval dat dit onvermijdelijk is zullen mitigerende en compenserende maatregelen
worden getroffen, zoals inpassing en grote aandacht voor ontwerpkwaliteit.
Met inachtneming van het afwegingskader in de Nota Ruimte zal de landschappelijke
kwaliteit van Nationale Landschappen zoals het Groene Hart een belangrijke
rol spelen bij de keuze voor bovengrondse of ondergrondse aanleg.• De verbindingen zullen voldoen aan het op het voorzorgsbeginsel
gebaseerde advies van de Staatsecretaris van VROM zoals uitgewerkt in de brief
aan gemeenten, provincies en beheerders van het hoogspanningsnet2.• Daar waar de verbindingen bovengronds worden aangelegd en kunnen
worden gecombineerd met bestaande 150 kV lijnen, worden de 150
kV masten vervangen door combinatiemasten voor 150 kV en 380 kV lijnen, of
worden de 150 kV lijnverbindingen vervangen door ondergrondse kabels. Op beide
manieren worden nieuwe gebiedsdoorsnijdingen voorkomen.• Daar waar de verbindingen bovengronds worden aangelegd en niet
kunnen worden gecombineerd met bestaande 150 kV lijnen, wordt waar mogelijk
gebundeld met bovenregionale infrastructuur.• Daar waar niet met 150 kV lijnen kan worden gecombineerd of met
bovenregionale infrastructuur kan worden gebundeld, is sprake van een vrij
tracé. Voor vrije tracés wordt, waar relevant, onderzocht of
een structuurversterkende bovengrondse ruimtelijke inpassing mogelijk is.• Bij de bepaling van het definitieve tracé wordt rekening
gehouden met de situering van de eventuele toekomstige transformatorstations
bij Leiden en Vijfhuizen.6. Toepassing rijksprojectenprocedure.Hoofdstuk V, afdeling 1a, paragrafen 2 en 3, van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening is van toepassing op de nadere besluitvorming over verbinding 15c,
voor zover het betreft het traject tussen Wateringen en Zoetermeer, en voor
zover het betreft paragraaf 3 met inbegrip van de schakel- en transformator-stations
Wateringen en Zoetermeer, en op de nadere besluitvorming over verbinding 27,
met inbegrip van het schakelen transformatorstation Beverwijk. De Minister
van Economische Zaken wordt daartoe aangewezen als projectminister als bedoeld
in artikel 39a van de Wet op de Ruimtelijke Ordening.’s-Gravenhage, 8 juni 2007.De Minister van Economische Zaken,M. J. A. van der HoevenDe Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. M. CramerBIJLAGE 1GLOBALE RUIMTELIJKE INPASSING VERBINDING 27 EN 15cNOTA VAN TOELICHTINGInhoudsopgave1INLEIDING91.1 Vierde partiële herziening 9 1.2 Toepassing rijksprojectenprocedure 111.3 Andere herzieningen SEV II 13 1.4 Overzicht (vervolg)besluitvorming 14    2NUT EN NOODZAAK152.1 Ontwikkelingen 15 2.2Doelstellingen 17 2.3 Noordelijke Randstad 182.4 Zuidelijke Randstad 19    3NETTECHNIEK EN VARIANTEN213.1 Algemeen 21 3.2Alternatief A1: Beverwijk–Wateringen,
via Zoetermeer 223.3 Alternatief A2: Beverwijk–Leiden–Wateringen &
Leiden–Zoetermeer 23 3.4 Alternatief A3: Beverwijk–Wateringen &
Wateringen–Zoetermeer 24 3.5Alternatief B: Beverwijk–Abcoude 25    4UITVOERINGSWIJZEN274.1 Bovengronds 274.2 Ondergrondse oplossingen 29    5VARIANTKEUZE355.1 Basisontwerp 35 5.2Nettechniek 35 5.3 Beoordeling A-varianten 365.4 Potentiële meerkosten 37 5.5 Eindafweging38    6RUIMTELIJKE INPASSING396.1Vooraf 39 6.2 Verbinding 27 39 6.2.1Algemeen 39 6.2.2 Beverwijk–Noordzeekanaal 396.2.3 Kruising Noordzeekanaal 39 6.2.4Noordzeekanaal–Haarlemmermeer 40 6.2.5 Haarlemmermeer40 6.2.6 Roelofarendsveen–Leiderdorp 43 6.2.7Leiderdorp–Zoetermeer 43  Habitattoets De Wilck 446.3 Verbinding 15c 46 6.3.1 Algemeen 466.3.2 Wateringen–Delft 46 6.3.3 Midden Delfland en Oude Leede 46 6.3.4 Doorkruising Groen Blauwe Slinger481 INLEIDING1.1 Vierde partiële herzieningDe vierde partiële herziening van het Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening
(SEV II) dient voor de aanleg van twee nieuwe 380 kV verbindingen in de Randstad.
Deze verbindingen zijn onderdeel van een groter project, genaamd «Randstad
380», waarbij twee ringvormige structuren ontstaan in het 380 kV hoogspanningsnet
in de noord- en zuidvleugel van de Randstad.Het onderhavige document betreft het deel 3 van de
planologische kernbeslissing (kabinetsstandpunt). Het kabinet legt hiermee
zijn definitieve standpunt vast rekening houdend met alle ontvangen inspraakreacties,
adviezen en resultaten van het bestuurlijk overleg. Er zijn circa 1500 inspraakreacties
binnengekomen. Die waren overigens voor een niet onaanzienlijk deel van dezelfde
strekking. Het is niet doenlijk in dit deel 3 op alle binnengekomen inspraakreacties
individueel in te gaan. Het kabinet geeft daarom een reactie op meest essentiële
punten zoals die uit de inspraak naar voren gekomen zijn. Dat wil niet zeggen
dat het kabinet zich geen rekenschap geeft van alle opmerkingen en suggesties
die ingebracht zijn: alle inspraakreacties en adviezen zijn door het kabinet
bezien en overwogen. Voor zover inspraakreacties op pkb deel 1 buiten het
kader van deze pkb liggen, maar wel inhoudelijke suggesties of opmerkingen
bevatten die relevant zijn voor de vervolgbesluitvorming over tracé
en uitvoeringswijze van de verbinding binnen inpassingsvariant A1.1, worden
deze door de Ministers van Economische Zaken (EZ) en Volkhuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer(VROM) als informatiebron betrokken in de voorbereiding
van de vervolgbesluitvorming. Deze inspraakreacties kunnen echter niet worden
aangemerkt als formele inspraakreacties in het kader van die vervolgbesluitvorming.
Het is voor insprekers die in relatie tot de vervolgbesluiten formeel hun
zienswijzen naar voren willen brengen dan ook raadzaam om in het kader van
die vervolgbesluitvorming opnieuw een inspraakreactie in te dienen.1De kabinetsreactie op de ontvangen zienswijzen en adviezen
is in cursieve tekst geplaatst.In deze planologische kernbeslissing (pkb) vindt de eerste ruimtelijke
besluitvorming over deze twee nieuwe verbindingen in samenhang plaats. Dat
geschiedt vanuit de notie dat de verbindingen functioneel en ruimtelijk samenhangen,
en dat daarom integraal dient te worden besloten over nut en noodzaak enerzijds
en over het beste (globale) tracé van de nieuwe verbindingen anderzijds.
De procedures voor de vervolgbesluitvorming met betrekking tot de realisatie
van de verbindingen kunnen vervolgens verantwoord afzonderlijk ter hand worden
genomen, waarbij de pkb als kader dient.Met deze herziening van SEV II wordt samengevat het volgende beoogd:– uitbreiding van tabel 2 (en daarmee in samenhang aanpassing van
kaart 1) in het SEV II, met een nieuwe 380 kV verbinding in de noordelijke
Randstad (verbinding 27). Daarnaast vindt een nadere concretisering plaats
van het noordelijke deel (Wateringen–Zoetermeer) van de al in het SEV
II opgenomen verbinding 15c (zuidelijke Randstad) Voor beide wijzigingen dient
op grond van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) de procedure voor een
pkb te worden doorlopen. – vaststelling van de uitgangspunten voor de ruimtelijke inpassing
van de nieuwe verbindingen.– besluiten tot toepassing van de rijksprojectenprocedure (artikel
39a e.v. van de WRO), voor de vervolgbesluiten over de nieuwe verbindingen.Voor deze pkb heeft het kabinet op grond van de Europese Richtlijn 01/42/EEG
van 27 juni 20011 en het Besluit m.e.r.
een milieurapport opgesteld (een zgn. strategische milieubeoordeling, kortheidshalve «SMB»,
ook wel «plan-MER» genoemd2 ). Voor
het opstellen van deze SMB heeft het bevoegd gezag op 1 september 2006
de richtlijnen voor de gewenste reikwijdte en het detailniveau vastgesteld,
rekening houdend met de uitkomsten van het overleg met de betrokken bestuursorganen,
insprekers en het advies van de commissie voor de milieueffectrapportage.Voor deze pkb heeft het kabinet voorts op grond van art. 19j van de Natuurbeschermingswet
1998 onderzocht of door de verbindingen, afzonderlijk of in combinatie met
andere plannen, projecten en handelingen, meer dan verwaarloosbare effecten
kunnen optreden in op grond van de Europese Richtlijn 92/43/EEG van 21 mei
19923 beschermde gebieden (speciale beschermingszones).Een inspreker heeft aangeduid dat – om een volwaardige
integrale afweging tussen varianten te kunnen maken – in de pkb alle
relevante omgevingsfactoren moeten worden beschreven inzake de situering van
de schakel en transformatorstations, de tracering van de verbindingen en de
uitvoeringsmodaliteiten van zowel de stations als de verbindingen.Het kabinet wijst er op dat het in de pkb gaat om een
strategisch besluit dat onder meer betrekking heeft op de keuze van het zoekgebied
voor het tracé van de verbindingen. Om die reden zijn op een hoog aggregatieniveau
alle relevante omgevingsfactoren van de verbindingen beschreven en betrokken
bij de afweging van de inpassingvarianten op hoofdlijnen. Daarbij zijn de
bestaande en in voorbereiding zijnde 380 kV-stations als vertrekpunt gebruikt.
Wel wordt in de SMB een doorkijk gegeven naar de mogelijke uitvoeringswijzen
van de verbindingen ter plaatse om de haalbaarheid van de verbindingsvarianten
te kunnen bepalen. Op grond daarvan zijn een 15-tal verbindingsvarianten geselecteerd
voor nader onderzoek en afweging in de SMB. Op basis van deze SMB wordt in
deze pkb op hoofdlijnen besloten over de ruimtelijke inpassing van verbinding
15c en 27. Over de precieze inpassing en het ontwerp van de verbindingen wordt
pas besloten in het rijksprojectbesluit dat volgt op de vaststelling van de
pkb op basis van de dan beschikbare detailinformatie. Voor het rijksprojectbesluit
wordt nog separaat een milieueffectrapport opgesteld. In de vervolgbesluiten
over de exacte inpassing en uitvoering van het tracé binnen het in
de pkb gekozen voorkeursalternatief zal het rijk zorgvuldige aandacht besteden
aan onder meer alle relevante lokale effecten van de voorgenomen verbindingen.
De pkb biedt ook voldoende ruimte om hiermee waar nodig rekening te houden.Een aantal insprekers vindt dat de ruimtelijke afwegingen
rondom het nog aan te leggen station Wateringen ten onrechte niet in de pkb
opgenomen zijn. Om verschillende redenen kunnen zij niet met de aanleg van
dat station instemmen.Het kabinet merkt op dat de locatiekeuze van het station
Wateringen geen deel van deze pkb uitmaakt, aangezien deze locatie reeds in
bestemmingsplannen is vastgelegd als nutsbedrijf. Op de locatie bevindt zich
bovendien momenteel al een knooppunt van hoogspanningslijnen. Het vertrekpunt
voor het traject Wateringen – Zoetermeer van verbinding 15c in
de pkb is daarom het geprojecteerde station te Wateringen. Het vergunningverleningsproces
voor het nieuwe station is momenteel op decentraal niveau gaande.Ter toelichting (dit valt buiten de reikwijdte van
deze pkb) merkt het kabinet op dat het Capaciteitsplan van netbeheerder TenneT
(de beheerder van het landelijke hoogspanningsnet)1
in de omgeving van Wateringen voorziet in een nieuwe aansluiting van het 150
kV-net op het 380 kV-net, met aansluitingen op de onderliggende distributienetten.
Dat is noodzakelijk in verband met de realisatie van grote woningbouwlocaties
in die regio en het toenemend elektriciteitsgebruik in de huishoudens en bedrijven,
waaronder de glastuinbouw. Het besluit van de netbeheerder om gebruik te maken
van de locatie Wateringseveld is gevolgd op uitvoerig onderzoek en een verkenning
van locatiealternatieven. De keuze voor Wateringse Veld is door TenneT na
overleg met de betrokken bevoegde bestuursorganen gemaakt. De locatie is reeds
in eigendom van TenneT en ligt in het centrum van het beoogde verzorgingsgebied,
aan een zware doorgaande 150 kV-verbinding.1.2 Toepassing rijksprojectenprocedureVoor de uitvoering en ruimtelijke inpassing van verbinding 27 en van verbinding
15c, voor zover het betreft het traject tussen Wateringen en Zoetermeer, zal
gebruik worden gemaakt van de rijksprojectenprocedure als bedoeld in de paragrafen
2 en 3 van hoofdstuk Va, afdeling 1a (art. 39b en volgende) van de WRO. Voor
de noordelijke en zuidelijke verbinding (respectievelijk verbinding 27 en
het gedeelte van verbinding 15c tussen Wateringen en Zoetermeer) zullen twee
afzonderlijke procedures worden doorlopen.De slagvaardige besluitvorming over de aanleg van de verbindingen die
mogelijk wordt gemaakt door toepassing van deze procedure wordt nodig geacht
met het oog op het nationaal belang. Dit in verband met de bovenlokale ruimtelijke
dimensie van de beoogde nieuwe verbindingen, in samenhang met het nut en de
noodzaak alsmede de urgentie van de verbindingen (veiligstellen van de elektriciteitsvoorziening
in de Randstad op middellange termijn) zoals verwoord in hoofdstuk 2 van deze
toelichting.De rijksprojectenprocedure bestaat uit twee modules.Allereerst de projectmodule, waarin in een rijksprojectbesluit wordt besloten
over de ruimtelijke inpassing en de uitvoeringswijze (bijvoorbeeld boven-
of ondergronds) van het project. Dat besluit heeft doorgaans een detailniveau
dat ongeveer overeenkomt met dat van een bestemmingsplan. Het projectbesluit
heeft, voor zover nodig, de werking van vrijstelling van het bestemmingsplan;
de gemeenteraad dient binnen een jaar na vaststelling van het besluit het
bestemmingsplan overeenkomstig te wijzigen of vast te stellen. Ten behoeve
van het rijksprojectbesluit wordt – voor zover voorgeschreven –
de procedure voor de milieueffectrapportage doorlopen. Voor de verbindingen
15c (traject Wateringen–Zoetermeer) en 27 zal een projectbesluit worden
vastgesteld. Het projectbesluit voor verbinding 27 zal tevens betrekking hebben
op het schakel- en transformatorstation Beverwijk dat het startpunt van deze
verbinding vormt2.De tweede module van de rijksprojectenprocedure, de zogenoemde uitvoeringsmodule,
voorziet in de coördinatie van de verschillende vereiste uitvoeringsbesluiten
(bijvoorbeeld bouw- en milieuvergunningen) op Rijksniveau; waar
nodig kunnen de uitvoeringsbesluiten ook op Rijksniveau zelf worden genomen.De Minister van Economische Zaken treedt op als projectminister die het
projectbesluit vaststelt en coördinatie van de uitvoeringsbesluiten op
zich neemt. Voor de verbindingen 15c (traject Wateringen–Zoetermeer)
en 27 zal de uitvoeringsmodule worden toegepast. De uitvoeringsmodule voor
verbinding 15c zal tevens betrekking hebben op nog benodigde vergunningen
en overige uitvoeringsbesluiten voor de schakel- en transformatorstations
Wateringen en Zoetermeer. De uitvoeringsmodule voor verbinding 27 zal tevens
betrekking hebben op nog benodigde vergunningen en overige uitvoeringsbesluiten
voor het schakel- en transformatorstation Beverwijk.Opgemerkt zij dat op 20 oktober 2006 de nieuwe Wet ruimtelijke ordening
(Wro) is vastgesteld1, die op een nader te bepalen
datum in werking zal treden. Het is goed denkbaar dat dit zal gebeuren voordat
uitvoering is gegeven aan de hierboven beschreven rijksprojectenprocedure
ten behoeve van de Randstad 380 kV verbinding. Het voorstel voor een wet die
onder meer voorziet in overgangsrecht tussen WRO en Wro, dat op dit moment
ter behandeling bij de Tweede Kamer ligt2, voorziet
erin (art. 9.1.1.14, derde lid van het wetsvoorstel) dat in dat geval niet
de rijksprojectenprocedure zal worden toegepast maar de (vergelijkbare) rijkscoördinatieregeling
(art. 3.35 e.v. Wro).Eén inspreker maakt bezwaar tegen het gebruik
van de rijksprojectenprocedure (c.q. de rijkscoördinatieregeling) in
het vervolgtraject omdat er daardoor minder inspraakmomenten zouden zijn.
Tevens vindt deze inspreker dat het kabinet niet mag vooruitlopen op de nog
niet in werking getreden Wro. Het kabinet merkt op, dat het gebruik van de
rijksprojectenprocedure (c.q. de rijkscoördinatieregeling) niet leidt
tot minder inspraakmogelijkheden of een minder goede onderbouwing van de besluitvorming.
Het kabinet recapituleert dat de inspraak en besluitvorming beter geconcentreerd
wordt rond drie duidelijk te onderscheiden besluiten:– Over het nut en de noodzaak, de globale ruimtelijke
inpassing en de te volgen procedures wordt in de pkb besloten.– In het projectbesluit wordt besloten over het
exacte tracé en het ontwerp van de verbinding, waaronder afweging tussen
boven- en ondergrondse oplossingen.– In de verschillende vergunningen worden de
locatiespecifieke eisen gesteld.Het kabinet signaleert voorts dat in de inspraak in
de rijksprojectenprocedure op alle te nemen vervolgbesluiten ter realisering
van de verbindingen betrekking heeft. Kenmerkend is wel dat in de rijksprojectenprocedure
de inspraak op deze besluiten op één gebundeld moment plaatsvindt.
De inspraakmogelijkheden worden kortom niet beperkt, echter wel in de tijd
gebundeld.Het kabinet is wel van mening dat niet moet worden
vooruitgelopen op in werkingtreding van de nieuwe Wro. Het heeft daarom in
pkb deel 3 aangegeven dat ten behoeve van de vervolgbesluitvorming gebruik
zal worden gemaakt van de rijksprojectenprocedure uit de geldende WRO. De
eventuele toepasselijkheid van de nieuwe Wro op de vervolgbesluitvorming zal –
zoals hiervoor aangegeven – worden bepaald door het van toepassing zijnde
overgangsrecht.1.3 Andere herzieningen SEV IIDe Ministers van Economische Zaken (EZ) en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer (VROM) hebben bij schrijven van 21 november
2005 aan de Staten-Generaal1 medegedeeld dat
zij voornemens waren over te gaan tot de vierde partiële herziening van
het SEV II, voor de realisatie van de Randstad 380 kV verbinding. Zij hebben
tevens aangegeven over te gaan tot een algehele herziening van het SEV II
(c.q. het vaststellen van SEV III), welke exercitie los staat van Randstad380.
Beide volgen de pkb-procedure en voor beide pkb’s vindt een SMB plaats.Omdat de algehele en partiële herzieningen van het SEV II ongeveer
gelijktijdig lopen, kan de vraag worden gesteld of niet kan worden volstaan
met één geïntegreerde procedure. Hiervoor heeft het kabinet
echter niet gekozen omdat:– het ongewenst is dat een onverwachte vertraging bij een van beide
procedures automatisch tot vertraging bij de andere zou leiden;– de aard van de twee herzieningen verschillend is. Bij Randstad380
gaat het om een concreet project, waarbij de SMB details geeft over de ruimtelijke
inpassing. Het SEV III betreft een veel groter scala aan onderwerpen dan het
Randstad380 project, gaat daarentegen niet over concrete projecten en heeft
daardoor een globaler karakter.Naast genoemde herzieningen loopt ook nog de procedure voor de derde partiële
herziening van het SEV II. Het gaat daarbij om de aanleg en exploitatie van
een rechtstreekse hoogspanningsverbinding tussen Nederland en Groot-Brittannië.
Dit betreft een ander concreet project dat planologisch los staat van de Randstad
380 kV verbinding en zijn eigen tijdspad kent. Deel 1 van de betreffende pkb
is (met MER, SMB en Habitattoets) gepubliceerd op 8 juni 20062.Beide partiële herzieningen van het SEV II zullen na vaststelling
van kracht blijven als afzonderlijke pkb’s naast het SEV III.1.4 Overzicht (vervolg)besluitvorming1 Voor verbinding 15c en verbinding 27 worden twee separate
rijksprojectenprocedures toegepast (zie paragraaf 2.1).2 NUT EN NOODZAAK2.1 OntwikkelingenDoor diverse, hierna nog toe lichten oorzaken nemen het gebruik en transport
van elektriciteit in Nederland al sinds decennia toe – net als in de
rest van de westerse wereld. Daardoor neemt het belang van de leveringszekerheid
ook toe. Voor het handhaven van de leveringszekerheid zijn naast voldoende
elektriciteitsproductie ook betrouwbare transportnetten met voldoende capaciteit
nodig. Er bestaat in toenemende mate zorg over de kwetsbaarheid van de stroomvoorziening
in de Randstad, door het beperkte aantal aansluitpunten van het 150 kV net
op het landelijke 380 kV net.De beheerders van de landelijke en regionale netten stellen tweejaarlijks
capaciteitsplannen op. Deze bevatten de ramingen van de totale behoefte aan
transportcapaciteit voor de komende zeven jaar. Tevens bevatten ze een beschrijving
van de wijze waarop de netbeheerder zal voorzien in de totale behoefte aan
transportcapaciteit. De noodzaak om in het kader van het Randstad380 project
over te gaan tot het realiseren van een nieuwe 380 kV hoogspanningsverbinding
tussen Wateringen, Zoetermeer en Beverwijk is aangetoond in het Kwaliteits-
en Capaciteitsplan 2006–2012 van TenneT. Opstellen van het Capaciteitsplan
is een verplichting die voortvloeit uit de Elektriciteitswet 1998. Als leidraad
voor het opstellen van het Capaciteitsplan is de (nieuwe) ministeriële
regeling Capaciteitsplannen gehanteerd1. Het
Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2006–2012 is door TenneT ter beschikking
gesteld aan de directeur van de Dienst Uitvoering en Toezicht energie (DTe).Uit dit huidige Capaciteitsplan van TenneT (de beheerder van het landelijk
hoogspanningsnet), dat een planhorizon heeft tot 2012, blijkt dat in de loop
van de planperiode dreigende transportknelpunten optreden. Bij het uitblijven
van netinvesteringen zullen op termijn in de Randstad de volgende problemen
ontstaan:– in perioden met een grote vraag naar transporten kan niet meer
volledig aan die vraag worden voldaan. In plaats daarvan zou in toenemende
mate gebruik moeten worden gemaakt van lokale productie om overbelasting van
de aansluitpunten op het 380 kV net te voorkomen. Daardoor zal in feite niet
meer kunnen worden voldaan aan de Netcode2, omdat
die uitgaat van het zekerstellen van de feitelijke transportvraag. Uiteindelijk
zal bij een toenemende transportvraag overbelasting van het net alleen kunnen
worden voorkomen door het gecontroleerd tijdelijk afschakelen van afnemers
en netdelen. Omdat onvoldoende vermogen van elders kan worden aangevoerd,
zal in feite ook geen sprake meer zijn van een vrije elektriciteitsmarkt.
Om deze ontwikkelingen te voorkomen zijn nieuwe aansluitingen tussen het 150
kV net en het 380 kV net nodig.– in perioden van weinig vraag in de regio zouden producenten in
toenemende mate beperkingen ondervinden bij de afvoer van hun vermogen naar
buiten de regio. Bij realisatie van de plannen voor nieuwbouw van grootschalige
windparken op zee, nieuwe thermische productie-eenheden op de Maasvlakte en
bij Velsen en de interconnector naar Groot-Brittannië, zal door de benodigde
doortransporten overbelasting van de 150 kV en 380 kV netten kunnen ontstaan.
Daarom zullen in toenemende mate productie- én importbeperkingen moeten
worden opgelegd. Om dat te voorkomen moet het 380 kV net in de Randstad worden
versterkt.– bij uitval van een of meer 380 kV stations of verbindingen zouden
150 kV netdelen ontstaan die niet meer zijn aangesloten op het 380 kV net.
Deze «150 kV eilanden» zijn elektrisch niet stabiel waardoor op
grote schaal netuitval in de Randstad kan optreden. Om dat te voorkomen zijn
380 kV ringstructuren nodig in het noordelijke en zuidelijk deel van de Randstad,
die op meerdere verspreid liggende punten worden aangesloten op de 150 kV
netten.De oorzaken voor genoemde knelpunten zijn als volgt:– Groei van het elektriciteitsverbruik.  Hoewel de economische groei fluctueert is de gemiddelde meerjaarlijkse
groei (de «trend») in Nederland altijd positief. Bij toenemende
economische groei neemt het gebruik van elektriciteit ook toe. Onder invloed
van toenemende kosten, besparingprogramma’s en nieuwe technieken worden
elektrische installaties en apparaten weliswaar steeds efficiënter, maar
per saldo blijft het gebruik van elektriciteit toenemen. Ook is sprake van
een met technologische ontwikkelingen verbonden toename van het gebruik van
elektrische energie. Voorbeelden daarvan zijn de groei in het gebruik van
computers, airco’s in kantoren en woningen en groeilampen («kunstmatige
assimilatie») in de glastuinbouw (in het bijzonder in de zuidelijke
Randstad).– Liberalisering van de elektriciteitsmarkt.  In een liberale markt bepalen de afnemers bij welke producenten
zij hun elektriciteit inkopen. Daardoor zijn transporten minder voorspelbaar
en vinden deze doorgaans over langere afstanden plaats. Daarvoor is meer transportcapaciteit
nodig.– Groei van het productievermogen en import van
elektriciteit in de zuidelijke Randstad.  Er zijn plannen voor grootschalige opwekking van windenergie op
de Noordzee, waarbij op termijn enige duizenden MW worden aangeland bij Velsen
en op de Maasvlakte. Daarnaast zijn er plannen voor uitbreidingen van het
thermische productievermogen op de Maasvlakte en bij Velsen. Daardoor ontstaat
de noodzaak tot netversterkingen om het opgewerkte vermogen te kunnen afvoeren
naar de afzetgebieden landinwaarts. Tot slot zal via de nieuwe interconnector
met Groot-Brittannië elektriciteit worden geïmporteerd en geëxporteerd.
Zonder versterking van het 380 kV net zouden de genoemde vermogens hun weg
deels door het 150 kV net zoeken, waardoor overbelasting kan ontstaan.De combinatie van deze ontwikkelingen is aanleiding om het 380 kV net
te versterken. Het is dus niet zo dat de benodigde netversterkingen aan slechts één
of enkele van deze factoren kunnen worden toegerekend. Het is ook niet zo
dat zonder één of enkele van deze oorzaken de netversterkingen
achterwege kunnen blijven. Het niet doorgaan van een of meer van de genoemde
plannen zal hooguit betekenen dat de verwachte knelpunten een paar jaar later
optreden.Diverse insprekers geven te kennen dat zij het nut
en de noodzaak van de nieuwe Randstad 380 kV verbinding onderschrijven. Zij
zijn van oordeel dat deze verbinding noodzakelijk is om de goede elektriciteitsvoorziening
in de Randstad te waarborgen.Verschillende insprekers hebben echter kanttekeningen
geplaatst bij nut en noodzaak van de nieuwe 380 kV verbinding. Er wordt aangegeven
dat bij de beschrijving van de elektriciteitsbehoefte aandacht moet worden besteed aan de ontwikkeling van micro WKK (warmte-kracht koppeling).
Het kabinet heeft de mogelijke ontwikkelingen op het gebied van micro WKK
reeds meegewogen bij de besluitvorming over Randstad380. Het kabinet baseert
zijn standpunt over de noodzaak van versterking van het 380 kV-net in de Randstad
op het Capaciteitsplan 2006–2012 van de netbeheerder TenneT. Dat Capaciteitsplan
is gebaseerd op toekomstverkenningen aan de hand van scenarioanalyses. De
ontwikkelingen op het gebied van nieuwe energietechniek, waaronder micro WKK,
zijn onderdeel van deze verkenningen.Voorts merken insprekers op, dat er in de toekomstscenario’s
voor energieverbruik onvoldoende rekening is gehouden met stagnatie en afname
van de bevolkingsgroei na 2015.Het kabinet heeft de demografische ontwikkelingen meegenomen
bij de besluitvorming over Randstad380. Zoals hiervoor aangegeven is het standpunt
van het kabinet over de noodzaak van versterking van het 380 kV-net in de
Randstad gebaseerd op het Capaciteitsplan 2006–2012 van de netbeheerder
TenneT. Dat Capaciteitsplan is zoals gezegd gebaseerd op toekomstverkenningen,
aan de hand van scenarioanalyses. De demografische ontwikkelingen zijn onderdeel
van deze verkenningen.In paragraaf 2.3 van de SMB is overigens toegelicht
dat de noodzaak van netversterkingen de resultante is van groot aantal ontwikkelingen
tezamen. Het is dus niet zo dat door meer optimistische aannamen over technologische
ontwikkelingen of bevolkingsdaling de noodzaak tot netversterkingen vervalt.
Door de andere in de SMB genoemde ontwikkelingen, zoals de economische groei
en het toenemend gebruik van elektrische apparatuur, zullen de netversterkingen
uiteindelijk toch noodzakelijk zijn.Enkele insprekers geven verder aan, dat de urgentie
van het project onvoldoende onderbouwd is. In SEV II is aangegeven dat verbinding
15c nader zou worden afgewogen, en dit is niet gebeurd sinds 1994. De insprekers
vragen zich af waarom de voorgenomen verbinding nu ineens (wel) urgent is.Het kabinet merkt op, dat in paragraaf 2.3 van
de SMB is toegelicht dat meerdere ontwikkelingen tezamen op dit moment aanleiding
geven tot uitbreiding van het 380 kV-net in de Randstad. Sommige van deze
ontwikkelingen, zoals de bestendige economische groei zijn reeds lang voorzien.
Daarnaast treden andere ontwikkelingen op, zoals de plannen voor grootschalige
windparken op zee en het intensievere gebruik van elektrische apparatuur.
Deze ontwikkelingen geven nu tezamen aanleiding tot uitbreiding van het 380
kV-net in de Randstad op korte termijn.2.2 DoelstellingenHet doel van Randstad380 is de geschetste problemen te voorkomen. Met
de nieuwe verbindingen wordt voorzien in:– het veilig stellen van de elektriciteitsvoorziening in de Randstad,
door een toekomstvaste ontsluiting van de regionale transportnetten;– voldoende toekomstvaste transportcapaciteit, om elektriciteit
die in de Randstad wordt opgewekt af te voeren naar elders en omgekeerd;– een toekomstvaste ontsluiting van de grootschalige productielocaties
op Maasvlakte en bij Velsen, met voldoende doorvoercapaciteit ten behoeve
van de in de Noordzee voorziene windparken en de op de Maasvlakte aan te sluiten
hoogspanningsverbinding met Groot-Brittannië;– extra waarborgen in geval van grootschalige calamiteiten in verbindingen
of stations.Door de voorgenomen netuitbreidingen zullen twee ringvormige structuren
ontstaan in het 380 kV net in de Randstad (een zuidelijk en een noordelijk
ringnet), die elk op meerdere plaatsen verbonden moeten worden met de rest
van het 380 kV net.Zonder investeringen daarin kan de leveringszekerheid in de Randstad op
termijn niet worden gegarandeerd en zal onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar
zijn. Volgens het Capaciteitsplan van de netbeheerder TenneT dient verbinding
15c in 2009 in gebruik te worden genomen; de netbeheerder heeft inmiddels
aangegeven dat deze termijn kan worden verlengd door ingebruikname van het
nieuwe 380 kV station Wateringen (waarvoor thans de procedures voor bouw-
en milieuvergunningen aanhangig zijn), en dat ten laatste in de loop van 2011
over de nieuwe verbinding moet worden beschikt. Verbinding 27 dient volgens
het Capaciteitsplan uiterlijk in 2012 in bedrijf te worden genomen.Gezien de lange voorbereidingstijd voor nieuwe hoogspanningsverbindingen
dient op korte termijn het planologische kader daarvoor in gereedheid te worden
gebracht, zodat de benodigde uitvoeringsbesluiten kunnen worden genomen.Het kabinet heeft bij zijn overwegingen tevens aandacht besteed aan de
maatschappelijke kosten en baten van het onderhavige project. Gezien het maatschappelijke
belang van de stroomvoorziening is het evident dat de maatschappelijke baten
van het voorkomen van elektriciteitsuitval in de Randstad de met de investering
in Randstad 380 gemoeide kosten zullen overstijgen. De maatschappelijke baten
van de nieuwe verbinding bestaan uit het voorkómen van een situatie
van een onvoldoende leveringszekerheid en transportcapaciteit. Een dergelijke
situatie is maatschappelijk ongewenst en overigens in strijd met de Elektriciteitswet
1998.Overigens zijn de maatschappelijke kosten van de verbindingen per segment
naar hun aard (onder andere ruimtelijke aspecten en verstoring) niet of lastig
op geld te waarderen. Daarom is in de SMB volstaan met het op kwalitatieve
wijze in beeld brengen van genoemde aspecten en heeft het kabinet afgezien
van een separate maatschappelijke kosten/baten analyse voor het project.Hierna wordt kort ingegaan op de situatie in de noordelijke en zuidelijke
Randstad.2.3 Noordelijke RandstadAfhankelijk van de ontwikkelingen in de transportvraag kunnen, zonder
maatregelen, vanaf ca. 2010 problemen ontstaan met de leveringszekerheid in
het regionale 150 kV net (van ContiNuon). Meer specifiek doen zich de volgende
knelpunten voor:– er zijn op korte termijn (vanaf 2012) onvoldoende aansluitpunten
van het 150 kV net op het 380 kV net om aan de toenemende transportvraag te
kunnen voldoen. Zonder maatregelen kan daardoor de vereiste leveringszekerheid
niet meer worden gegarandeerd. Deze situatie verslechtert in de loop der jaren.– prognoses voor de realisatie van windparken op zee laten zien
dat op middellange termijn (vanaf 2012) rekening moet worden gehouden
met een aansluiting van grote vermogens, in de omgeving van Velsen/Beverwijk.
Met de bestaande en reeds in voorbereiding zijnde verbindingen kunnen deze
niet worden afgevoerd.– het 150 kV net in de noordelijke Randstad is slechts via één
station (Diemen) aangesloten op het landelijke 380 kV ringnet. Hoewel deze
situatie voldoet aan de Netcode, wordt deze situatie als kwetsbaar en daarom
onwenselijk beschouwd. Vanaf ca. 2010 kunnen problemen ontstaan met de leveringszekerheid,
wanneer één van beide 380 kV verbindingen Oostzaan-Diemen in
onderhoud is en de andere zou uitvallen. In dat geval zijn de 380 kV stations
in Oostzaan en Beverwijk niet meer verbonden met de rest van het 380 kV net.
Het 150 kV net van Noord-Holland wordt dan uitsluitend gevoed door lokale,
op het 150 kV net aangesloten productie en de aansluiting op het 380 kV station
te Diemen. Daardoor ontstaan aanzienlijke vermogenstransporten via het 150
kV net, wat kan noodzaken tot afschakeling van de elektriciteitsvoorziening
in delen van de regio.2.4 Zuidelijke RandstadIn de zuidelijke Randstad kunnen vanaf 2009 tijdens onderhoudsituaties
transportknelpunten ontstaan, bij de aansluiting van het 150 kV net van TenneT
Zuid-Holland op de 380 kV stations te Maasvlakte/Westerlee, Zoetermeer, Krimpen
aan den IJssel en Crayestein. Bij de aansluiting op het 380 kV station Zoetermeer
kunnen vanaf 2009 ook onder normale omstandigheden transportknelpunten
ontstaan. Hetzelfde geldt voor de aansluiting in Krimpen, vanaf 2012.
Meer specifiek doen zich de volgende knelpunten voor:– tot de ingebruikname van verbinding 15c zullen beperkingen gelden
voor de productie van elektriciteit op de Maasvlakte, met name bij uitbreiding
daarvan. Als tijdelijke oplossing zou de afvoercapaciteit van het 150 kV net
kunnen worden vergroot van ca. 870 MW tot ca. 1 540 MW. De daarvoor benodigde
investeringen bedragen ca. € 24 mln.– de 380 kV verbinding naar de Maasvlakte heeft onvoldoende capaciteit
en aansluitingen om de voorgenomen uitbreidingen van het productievermogen
op de Maasvlakte verantwoord mogelijk te maken.– de voorgenomen aansluiting van een hoogspanningsverbinding met
Groot-Brittannië is – zonder maatregelen – alleen mogelijk
met transportbeperkingen tijdens onderhoud aan het 380 kV net.– prognoses voor de realisatie van windparken op zee laten zien
dat op middellange termijn (vanaf 2012) rekening moet worden gehouden
met een aansluiting van grote vermogens op de Maasvlakte. Met de bestaande
verbindingen kan dat vermogen niet worden afgevoerd.– door de toenemende belasting wordt het steeds moeilijker om perioden
te vinden waarin de 380 kV circuits naar de Maasvlakte tijdelijk uit bedrijf
kunnen worden genomen voor onderhoud. Het blijkt steeds moeilijker om tijdens
onderhoud met andere transportmiddelen in de gevraagde leveringen te voorzien.
Zonder maatregelen kunnen deze lijnen op termijn daardoor niet meer worden
onderhouden zonder gevolgen voor de transportcapaciteit en leveringszekerheid.– vrijwel het gehele 150 kV net in de zuidelijke Randstad is met
slechts één station (te Krimpen aan den IJssel) aangesloten
op het landelijke 380 kV net. Deze situatie wordt in toenemende mate als kwetsbaar
en daarom onwenselijk beschouwd.Sommige insprekers merken op, dat de huidige situatie
in het zuidelijk deel van de Randstad al aan de Netcode voldoet.Het kabinet geeft aan, dat in paragraaf 2.3 van
de SMB is toegelicht dat in de huidige situatie aan de Netcode wordt voldaan.
De voorgenomen netversterkingen zijn echter noodzakelijk om daaraan
ook in de toekomst te kunnen blijven voldoen, met name tijdens onderhoud aan
verbindingen. In paragraaf 2.3 van de SMB is voorts toegelicht dat zowel
in de noordelijke als zuidelijke Randstad sprake is van sterk toegenomen en
nog steeds toenemende belastingconcentraties, in beide gevallen achter slechts één
aansluitpunt op het landelijk 380 kV-net. Dat betekent dat in situaties met
slechts één aansluitpunt bij netstoringen niet teruggevallen
kan worden op een ringvormige structuur waarbij het transport nog wel via
een andere route gewaarborgd kan blijven Hoewel dus formeel daarbij aan de
Netcode voldaan wordt, zal de robuustheid van het net geringer worden.Enige insprekers zijn van mening dat het kabinet beter
moet onderzoeken hoe de afvoercapaciteit van het 150 kV net kan worden vergroot.
Het kabinet geeft aan, dat in paragraaf 2.5.7. van de SMB en in paragraaf 6.9
van het Capaciteitsplan 2006–2012 is toegelicht dat versterking van
het 150 kV-net geen zinvol alternatief is omdat daarmee de noodzaak tot uitbreiding
van het 380 kV-net hooguit enkele jaren kan worden uitgesteld. Bovendien dient
voor een verbetering van de afvoercapaciteit in elk geval de aansluiting van
het 150 kV-net op het 380 kV-net te worden verbeterd. Dat is zonder nieuwe
verbindingen niet mogelijk.3 NETTECHNIEK EN VARIANTEN3.1 AlgemeenOm te kunnen voldoen aan de in paragraaf 2.2 beschreven doelstellingen,
dienen in de Randstad twee ringvormige 380 kV netstructuren te worden gerealiseerd.
Alleen daarmee ontstaat een voldoende robuust transportnet waarmee niet alleen
de transportcapaciteit toeneemt, maar bij eventuele calamiteiten ook alternatieve
transportwegen kunnen worden gebruikt. Het 380 kV station te Zoetermeer dient
daarbij, vanwege de centrale ligging in het verzorgingsgebied, ten minste
in de zuidelijke en bij voorkeur in beide ringstructuren te worden opgenomen.
Uit de SMB blijkt dat in hoofdzaak de volgende twee groepen nettechnische
alternatieven worden onderkend, die een geschikte eindoplossing bieden en
dus meer in detail zijn onderzocht en afgewogen:A. Nieuwe verbindingen tussen hoogspanningstations te Beverwijk, Zoetermeer
en Wateringen.B. Nieuwe verbindingen tussen hoogspanningstations te Wateringen en Zoetermeer
en tussen Beverwijk en de verbinding Diemen-Krimpen, ter hoogte van Abcoude,
in combinatie met nettechnische aanpassingen in de omgeving van Krimpen aan
den IJssel.In samenhang daarmee wordt een aantal bestaande, thans nog op 150 kV bedreven
maar voor 380 kV ontworpen verbindingen op 380 kV gebracht:C. Maasvlakte–Wateringen (twee circuits)D. Diemen–Beverwijk (twee circuits, waarvan een reeds op 380 kV)E. Krimpen–Zoetermeer (twee circuits, waarvan een reeds op 380 kV)Diverse insprekers menen dat het nieuwe 380 kV station
Oostzaan deel zou moeten uitmaken van de pkb omdat dit onderdeel is van het
Randstad 380 kV project.Dit station Oostzaan maakt echter geen onderdeel uit
van de verbinding Beverwijk–Zoetermeer, maar van de verbinding Diemen–Beverwijk.
Deze verbinding valt buiten de reikwijdte van deze pkb aangezien deze als
verbinding 13 reeds is opgenomen in het SEV II. De rijksoverheid heeft met
de (planologische) besluitvorming over dit project geen bemoeienis (meer).
De verbinding en het genoemde station vallen wel onder het grotere project
van netbeheerder TenneT waarbinnen – onder dezelfde noemer «Randstad
380» (zie paragraaf 1.1) – netaanpassingen gerealiseerd worden
op diverse trajecten in de Randstad.Met het oog op de besluitvorming in de pkb over de (globale) ruimtelijke
inpassing van de nieuwe verbindingen zijn in de SMB de nettechnische alternatieven
uit de A- en B-serie nader onderzocht. Daarbij is binnen de A-serie om te
beginnen een onderscheid gemaakt naar drie subalternatieven, die zich onderscheiden
naar de plaats van de aansluiting tussen de zuidelijke en de noordelijke ring
(Zoetermeer respectievelijk Leiden en Wateringen). De alternatieven A1, A2
en A3 en B zijn vervolgens nader onderscheiden in (in totaal) vijftien ruimtelijke
varianten; vier voor elk van de A-alternatieven en drie voor het B-alternatief.
Hierna worden de nettechnische alternatieven en de varianten uit de A- en
de B-serie kort toegelicht. 3.2 Alternatief A1: Beverwijk–Wateringen, via
ZoetermeerIn dit alternatief lopen de nieuwe 380 kV verbindingen tussen:– het 380 kV transformatorstation te Beverwijk en het 380 kV transformatorstation
te Zoetermeer;– het genoemde 380 kV station te Zoetermeer en het in voorbereiding
zijnde 380 kV transformatorstation te Wateringen.Op termijn kunnen nieuwe invoedingpunten (380 kV transformatorstations)
worden gerealiseerd voor het 150 kV net in de omgevingen van Leiden en Vijfhuizen.De varianten van alternatief A1 onderscheiden zich onderling zoals weergegeven
in onderstaand schema en geïllustreerd met kaartuitsneden, waarin de
alternatieven zijn weergegeven in oranje en geel1.Passage Hoofddorp Tracé Zoetermeer–Delft3.3 Alternatief A2: Beverwijk–Leiden–Wateringen &
Leiden–ZoetermeerIn dit alternatief lopen de nieuwe 380 kV verbindingen tussen:– het 380 kV transformatorstation te Beverwijk en een nieuw op te
richten 380 kV schakelstation1 in de omgeving
van Leiden;– het genoemde 380 kV station in de omgeving van Leiden en het 380
kV transformatorstation te Zoetermeer;– het genoemde 380 kV station in de omgeving van Leiden en het in
voorbereiding zijnde 380 kV transformatorstation te Wateringen.Op termijn kunnen nieuwe invoedingpunten (380 kV transformatorstations)
worden gerealiseerd voor het 150 kV net in de omgevingen van Leiden en Vijfhuizen.De varianten van alternatief A2 onderscheiden zich onderling zoals weergegeven
in onderstaand schema, geïllustreerd met kaartuitsneden waarin de alternatieven
zijn weergegeven in oranje (voor kaartuitsnede passage Hoofddorp zie paragraaf 3.2).3.4 Alternatief A3: Beverwijk–Wateringen &
Wateringen–ZoetermeerIn dit alternatief lopen de nieuwe 380 kV verbindingen tussen:– het 380 kV transformatorstation te Beverwijk en het in voorbereiding
zijnde 380 kV transformatorstation te Wateringen;– het in voorbereiding zijnde 380 kV transformatorstation te Wateringen
en het 380 kV transformatorstation te Zoetermeer.Op termijn kunnen nieuwe invoedingpunten (380 kV transformatorstations)
worden gerealiseerd voor het 150 kV net in de omgevingen van Leiden en Vijfhuizen.De varianten van alternatief A3 onderscheiden zich onderling zoals weergegeven
in onderstaand schema (zie kaartuitsneden in paragraaf 3.2).3.5 Alternatief B: Beverwijk–AbcoudeIn dit alternatief lopen de nieuwe 380 kV verbindingen tussen:– het 380 kV transformatorstation te Beverwijk en een nieuw op te
richten 380 kV schakelstation in de lijn Diemen–Krimpen aan den IJssel,
in de omgeving van Abcoude. Daardoor ontstaat een zelfstandige 380 kV ringstructuur
in het noordelijk deel van de Randstad;– het in voorbereiding zijnde 380 kV transformatorstation te Wateringen
en het 380 kV transformatorstation te Zoetermeer.Op termijn kan een nieuw invoedingpunt (380 kV transformatorstation) worden
gerealiseerd voor het 150 kV net in de omgevingen van Vijfhuizen. Omdat het
zuidelijke ringnet in dit alternatief alleen via het 380 kV transformatorstation
te Krimpen aan de IJssel met de rest van het landelijk net verbonden zou zijn,
moeten ook nettechnische aanpassingen in de omgeving van het station te Krimpen
aan den IJssel plaatsvinden.Een nadeel van alternatief B is dat, in tegenstelling tot bij de onder
A genoemde alternatieven, de stations Abcoude/Diemen en Krimpen aan den IJssel
slechts via één noord-zuid verbinding verbonden zijn. Hoewel
een tweede noord-zuid verbinding op korte termijn niet noodzakelijk is, is
alternatief B nettechnisch gezien minder robuust en minder toekomstvast dan
de onder A genoemde alternatieven. Daardoor kan deze verbinding op
termijn alsnog een bottleneck in het 380 kV net worden.De varianten van alternatief B onderscheiden zich onderling zoals weergegeven
in onderstaand schema en geïllustreerd met een kaartuitsnede waarin de
alternatieven zijn weergegeven in oranje, geel en roze.4 UITVOERINGSWIJZEN4.1 BovengrondsDe verbindingen worden – in overeenstemming met het gestelde in
paragraaf 9.4 van het SEV II – vanwege vooral de kostentechnische
en om nettechnische overwegingen in beginsel bovengronds uitgevoerd.Voor de tracédelen waar de nieuw geplande 380 kV verbinding parallel
aan een bestaande 150 kV verbinding is geprojecteerd, zullen de nieuwe 380
kV verbinding en de bestaande 150 kV verbinding op één mast
worden gecombineerd of worden de 150 kV lijnverbindingen vervangen door ondergrondse
kabels. Op beide manieren worden nieuwe gebiedsdoorsnijdingen voorkomen.Een bovengrondse combinatielijn zal worden gebouwd in een nieuw tracé,
in beginsel nabij het tracé van de bestaande 150 kV verbinding. Nadat
de nieuwe combinatieverbinding gereed is, zal de bestaande 150 kV verbinding
worden afgebroken. Zo worden nieuwe doorkruisingen van het landschap voorkomen.
Voor de tracédelen waar geen sprake is van parallelloop met een bestaande
150 kV verbinding zal de nieuwe 380 kV verbinding zelfstandig nieuw worden
gebouwd.Zoals in paragraaf 5 van de pkb is aangegeven, dient de nieuwe verbinding
te voldoen aan de advieswaarde van VROM van 0,4 microTesla (μT, jaargemiddelde)
voor magnetische velden van nieuwe hoogspanningslijnen; dit geldt zowel waar
de nieuwe verbinding zelfstandig als 380 kV lijn wordt uitgevoerd als waar
de nieuwe lijn wordt uitgevoerd als combinatielijn met een bestaande 150 kV
verbinding.Dit betekent dat in de strook rondom de nieuwe hoogspanningslijn waar
de waarde van 0,4 μT wordt overschreden in beginsel geen gevoelige bestemmingen
(woningen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen) kunnen liggen;
hierbij moet bij de tracékeuze rekening worden gehouden.Netbeheerder TenneT heeft aangegeven dat voor de Randstad 380 kV verbinding
uitsluitend gebruik zal worden gemaakt van een nieuw masttype, genaamd M-compact.
Het ontwerp van deze mast is erop gericht dat onder de lijnen (grondniveau)
buiten de gebruikelijke breedte van de zakelijk rechtstrook (ca. 75 meter)
wordt voldaan aan de advieswaarde van 0,4 μT (jaargemiddelde). De elektromagnetische
velden van het nieuwe masttype zijn daarmee veel smaller dan bij de huidige
masttypen. Bij het ontwerp van de nieuwe masten blijft het streven dat de
hoogte daarvan vergelijkbaar is met die van de bestaande dubbelcircuit 150
kV masten (40 à 50 meter).Het kabinet gaat conform het hierboven gestelde voor verbindingen waarop
deze pkb betrekking heeft uit van een magneetveldzone van circa 75 meter.
Het kabinet merkt echter op dat er een relatie is tussen de breedte van de
magneetveldzone en de hoogte waarop de hoogspanningslijnen zijn opgehangen.
Deze hoogte is afhankelijk van de hoogte van de masten en van de afstand tussen
twee masten. Dat betekent dat de gewenste versmalling van de magneetveldzone
deels wordt bereikt door hogere masten te gebruiken of masten dichter bij
elkaar te plaatsen. Dit heeft zijn weerslag op de ruimtelijke inpassing van
een hoogspanningslijn in de omgeving; het plaatsen van meer of hogere masten
is niet altijd wenselijk. Bij de detailuitwerking van de uitvoeringswijze
van de verbinding (in de procedures die volgen op deze pkb) kan het daarom
wenselijk zijn, om op sommige (deel-)trajecten te kiezen voor een lagere
ophanging van de lijnen1 en dus een bredere magneetveldzone.
Dit kan zich in het bijzonder voordoen op plaatsen waar de landschappelijke
inpassing van de verbinding een speciaal aandachtspunt is, maar uiteraard
alleen als daarvoor voldoende ruimte is, gelet op de afstand tot gevoelige
bestemmingen (zoals hierboven omschreven).Bundeling op nieuwe masten: gevolgen voor landschap
en milieuWaar gebundeld zal worden met bestaande verbindingen zal de bestaande
mast dus vervangen worden door een nieuwe. Dit levert een verbetering op t.a.v.
de bestaande situatie gelet op de elektromagnetische velden (zie boven). Ook
biedt het mogelijkheden de verbindingen (alsnog) te voorzien van vogelmarkeringen
en, daar waar de actuele situatie daartoe aanleiding geeft, een beter tracé
te kiezen. Ook esthetisch wijkt de nieuwe mast af van de oude. De nieuwe masten
zullen wel «zwaarder ogen» dan de bestaande 150 kV-masten omdat
ze als combinatieverbinding meer draden moeten dragen en hoger zijn.In figuur 1 volgt een indicatief beeld van de vormgeving van respectievelijk
een dubbelcircuit 380 kV mast en een viercircuit 150 & 380 kV combinatiemast.Figuur 1a Impressie voorontwerp M-compactmast (380 kV)2Figuur 1b Impressie voorontwerp M-compactmast (380 kV/150
kV combinatie)14.2 Ondergrondse oplossingenDe toepassing van ondergrondse kabels voor 380 kV verbindingen kan –
afhankelijk van de omstandigheden – onder meer de volgende voordelen
hebben:– in het algemeen treedt minder verstoring van het landschapsbeeld
op.– verstoring van (bovengrondse) cultuurhistorische waarden wordt
vermeden.– verstoring van (bovengrondse) ecologische waarden (c.q. vogelaanvaringen)
wordt vermeden.– het biedt oplossingen voor (andere) ontwerptechnische beperkingen
of conflicterend ruimtegebruik2.– het ruimtebeslag van een kabelstrook is smaller dan dat van een
lijnverbinding (hoewel daar tegenover staat dat de mogelijkheden voor ander/meervoudig
grondgebruik op een kabelstrook kleiner zijn dan onder een lijnverbinding
omdat opgaande beplanting en bodemberoering niet zijn toegestaan).Ruimtebeslag en EM-veldenVoor de totale planologische inpassingsbreedte van een dubbelcircuit kabelverbinding
wordt uitgegaan van circa 23 meter. Hiervan is 13 à 16 meter de fysiek
en technisch benodigde ruimte voor de kabel (en aanleg en onderhoud daarvan).
Daarnaast wordt op grond van het voorzorgprincipe rondom (bovengrondse) hoogspanningslijnen
rekening gehouden met een magneetveldzone. De adviesgrenswaarde die hierbij
gehanteerd wordt bedraagt 0,4 μT (jaargemiddelde). Hoewel het advies van
VROM (zie paragraaf 4.1) geen betrekking heeft op hoogspanningskabels zal in voorkomende gevallen worden getracht om
daar wel aan te voldoen. Daartoe zijn aanvullende vrije afstanden benodigd
tot circa 23 meter. Deze inpassingsbreedte komt overeen met ongeveer 30 procent
van die van een lijnverbinding. Anderzijds zijn de mogelijkheden voor ander
(meervoudig) grondgebruik op een leidingstrook kleiner dan onder een lijnverbinding,
omdat opgaande beplanting en bodemberoering niet zijn toegestaan.Naast de genoemde voordelen heeft het gebruik van kabels ook nadelen:– door het afwijkend elektrisch gedrag vergt de toepassing van kabels
additionele voorzieningen in stations, die ruimtebeslag vergen en onder andere
kunnen bijdragen aan de geluiduitworp daarvan.– de gemiddelde detectietijd van een kabelstoring is langer, omdat
het meestal langer duurt voordat de exacte plaats van de storing gevonden
is. Indien de storing niet aan het grondoppervlak zichtbaar is, moet worden
gegraven om de locatie te vinden.– de gemiddelde hersteltijd van een kabelstoring is langer. Kabelstoringen
in duikers onder vaarwegen e.d. kunnen zeer veel tijd vergen om ze te herstellen.– de kosten van ondergrondse oplossingen zijn mede door al deze
oorzaken circa een factor 4 hoger dan van bovengrondse oplossingen (met gebruikmaking
van de M-compactmast).– de aanleg van kabels vergt over het gehele tracé een veel
grotere ingreep in de bodem dan bij lijnverbindingen. Dat kan nadelig zijn
uit oogpunt van ander bodemgebruik, landschap, ecologie en archeologie.– hoewel de planologische inpassingbreedte van kabels kleiner is
dan die van lijnen, zijn de mogelijkheden voor meervoudig grondgebruik op
een kabelstrook zoals gezegd kleiner dan onder lijnen.Om deze redenen geldt het in paragraaf 5 van de pkb vermelde –
aan het SEV II ontleende – uitgangspunt dat nieuwe hoogspanningsverbindingen
van 220 kV en meer in beginsel bovengronds aangelegd worden en dat slechts
in bijzondere gevallen van deze regel zal kunnen worden afgeweken, met name
waar het gaat om korte trajecten door landschappelijk en ecologisch kwetsbare
gebieden, zoals omschreven in de m.e.r.-regelgeving. Dit beleidsuitgangspunt
is tevens overgenomen in het ontwerp van de integrale herziening van SEV II
(SEV III). Voorts kunnen ontwerptechnische beperkingen en regelgeving aanleiding
zijn om te kiezen voor ondergrondse oplossingen.Daarbij wordt ook de Nota ruimte in acht genomen. Dit betreft niet alleen
het beleid rond de Nationale Landschappen, maar ook bij andere kwetsbare gebieden
zullen doorkruisingen zo veel mogelijk worden vermeden of zal, indien dit
niet mogelijk is, schade zo veel mogelijk worden beperkt en waar nodig worden
gecompenseerd.Ten aanzien van bij verkabeling toe te passen techniek geldt dat het Nederlandse
nationale hoogspanningsnet op wisselspanning wordt bedreven en dat dus in
beginsel ook geldt voor een eventuele ondergrondse hoogspanningsverbinding.
In bepaalde omstandigheden kan een ondergrondse verbinding echter op gelijkspanning
worden uitgevoerd. Daarop is ingegaan in paragraaf 2.5.8.2 van de SMB.
Opgemerkt zij dat de SMB gebaseerd is op (destijds) bestaande techniek. De
nieuwste stand van de techniek, die in deze omvang nog niet in de praktijk
is gebracht, kent een veel beperkter ruimtebeslag van stations (ca. 2 ha)
en heeft geen omvangrijke noodstroomvoorziening nodig om bij storingen en
calamiteiten ingezet te kunnen worden. Overigens geldt ook bij de nieuwe techniek
dat deze in verband met de hoge initiële kosten voor de stations (en
het ruimtebeslag daarvan) alleen wordt overwogen voor lange ondergrondse trajecten.
In de vervolgbesluitvorming zal dan ook de mogelijkheid van een (geheel) ondergrondse
gelijkspanningskabel worden overwogen indien van de verbinding Zoetermeer–Beverwijk
een groot deel ondergronds wordt aangelegd.Een groot aantal insprekers heeft de wens naar voren
gebracht om gedeelten van de voorgenomen verbindingen ondergronds uit te voeren.
Deze wens heeft met name betrekking op Hoofddorp, Alkemade/Nieuwe Wetering,
en Pijnacker-Nootdorp/Berkel en Rodenrijs. Ter onderbouwing hebben de insprekers
verscheidene argumenten aangevoerd, die deels lokaal van aard waren. Een van
de argumenten was dat bij het uitgangspunt in de pkb, dat de verbinding bovengronds
wordt aangelegd, tenzij er sprake is van bijzondere omstandigheden, geen rekening
is gehouden met de maatschappelijke kosten op langere termijn van een bovengrondse
verbinding. Ook is aangegeven dat ondergrondse aanleg nodig zou zijn in verband
met de grote dichtheid van ruimtelijke functies in de Randstad Sommige insprekers
stellen voor al in deze pkb al op een aantal plaatsen ondergrondse aanleg
voor te schrijven.Het kabinet is van oordeel, dat het in de pkb –
in aansluiting op SEV II – opgenomen uitgangspunt «bovengronds,
tenzij» gehandhaafd dient te blijven. Dit uitgangspunt biedt de mogelijkheid
om bij specifieke knelpunten in het vervolgtraject over de exacte vaststelling
van het tracé voor ondergrondse aanleg te kiezen. Het gaat in de pkb
immers nog om een globale corridor. Een definitieve keuze voor het al dan
niet ondergronds aanleggen bij bepaalde knelpunten kan dan na afweging van
alle aspecten het beste gemaakt worden in de rijksprojectenprocedure. Om die
reden ziet het kabinet ook geen aanleiding om in deze pkb al op bepaalde plaatsen
een ondergrondse aanleg voor te schrijven. Dat belemmert maatwerk bij de vervolgbesluiten
over het exacte tracé en de uitvoering daarvan, waarvoor een gedetailleerde
gebiedskennis nodig is, die op pkb niveau nog niet aan de orde is.Kosten en bedrijfszekerheidEén der argumenten ten gunste van bovengrondse
aanleg is het besparen van kosten. De meerkosten van (deels) ondergrondse
aanleg zijn aanzienlijk. Uitvoering van de nieuwe verbinding volgens het voorkeursalternatief
met gebruikmaking van de nieuwe M-compactmasten zal gepaard gaan met een investering
van circa € 350 miljoen. Een volledig ondergrondse verbinding zou
tot circa € 850 miljoen meerkosten leiden en derhalve een totale
investering van circa € 1,2 mld. met zich mee brengen. De meerkosten
zouden ten laste komen van de verbruikers van elektriciteit via de transporttarieven –
zoals dat op grond van de Elektriciteitswet gebruikelijk is voor investeringen
van de landelijk netbeheerder – wat tot een (zeer) beperkte tariefstijging
zou leiden.Het kabinet merkt op dat de SMB laat zien dat een bovengrondse
ruimtelijke inpassing in principe mogelijk is. In dat verband zou het voorbarig
zijn om zonder voldoende detailkennis al in deze pkb een voorkeur uit te spreken
voor een ondergrondse oplossing. Dat zou de mogelijkheid tot het leveren van
maatwerk in de vervolgprocedure onnodig in de weg staan.Een inspreker stelt voor op grond van de urgentie en
gewenste snelheid van procedures de nieuwe verbinding ondergronds aan te leggen
en stelt daarbij dat TenneT de meerkosten zou kunnen dekken uit de veilingopbrengsten
van de interconnectoren1.Het kabinet signaleert, dat uit de SMB blijkt dat in
de voorkeursvarianten van verbinding 15c en 27 een ruimtelijke inpassing van
bovengrondse verbindingen in beginsel mogelijk is. Bovendien kan ter plaatse
van knelpunten gebruik worden gemaakt van ondergrondse oplossingen. Het kabinet
heeft de planning van alle procedures zodanig ingericht dat de nieuwe verbinding
redelijkerwijze tijdig in bedrijf zal kunnen zijn. Er is geen aanleiding om
te veronderstellen dat de benodigde verbindingen bij een volledig ondergrondse
uitvoering eerder gereed zullen zijn, omdat de proceduretijden daardoor geen
wijziging ondergaan. Het kabinet merkt tenslotte op, dat beslissingen omtrent
besteding van veilingopbrengsten buiten de bevoegdheid van het kabinet vallen
en daarmee ook buiten het kader van deze pkb.Sommige insprekers merken op dat bovengrondse verbindingen
storingsgevoeliger zijn dan ondergrondse.Het kabinet signaleert dat de storingskans van beide
systemen (ondergronds en bovengronds) theoretisch nagenoeg gelijk is. Wel
is er verschil in de tijd benodigd voor repareren van storingen: deze is bij
een ondergrondse kabel één à twee weken terwijl een breuk
in een bovenlijn binnen 48 uur kan worden hersteld.GezondheidsaspectenVeel insprekers geven aan hun voorkeur voor ondergrondse
aanleg te baseren op overwegingen van gezondheid. Op de voorgrond staan daarbij
de effecten van magnetische straling van hoogspanningsverbindingen. Het kabinet
merkt op dat de Gezondheidsraad heeft aangegeven dat er geen causaal verband
is aangetoond tussen leukemie en hoogspanningsverbindingen. Wel heeft de Gezondheidsraad
een statistische associatie geconstateerd tussen het vóórkomen
van leukemie bij kinderen en de nabijheid van hoogspanningsverbindingen.De staatssecretaris van VROM heeft naar aanleiding
daarvan geadviseerd om vooralsnog voor nieuwe situaties, d.w.z. bijvoorbeeld
bij nieuwe hoogspanningslijnen of bij aanpassingen van bestemmingsplannen,
uit te gaan van het voorzorgbeginsel. Op grond van beschikbare onderzoeksresultaten
wordt geadviseerd om in dergelijke nieuwe situaties voor bovengrondse hoogspanningslijnen
zo veel als redelijkerwijs mogelijk is langdurige blootstelling van kinderen
aan een magnetisch veld sterker dan 0,4 microTesla (jaargemiddelde) te vermijden.
Concreet betekent dat, dat bij de aanleg van de nieuwe verbinding overkruising
en te dichte passage van woningen en andere gevoelige bestemmingen in beginsel
zal worden vermeden. Het advies van VROM is beperkt tot nieuwe situatie omdat
de gezondheidseffecten onzeker zijn en omdat maatregelen in bestaande situaties
maatschappelijk vaak grote gevolgen hebben (bijvoorbeeld de verplaatsing van
woningen of hoogspanningslijnen). Daar staat tegenover dat in nieuwe situaties
vaak veel meer keuzemogelijkheden aanwezig zijn en dat preventie
aanzienlijk goedkoper kan zijn dan sanering.Bij de besluitvorming over de Randstad 380 kV verbinding
wordt de genoemde advieswaarde gehanteerd als randvoorwaarde: dat betekent
dat bij de vervolgbesluitvorming over het tracé en de uitvoeringswijze
zoveel mogelijk zal worden vermeden dat er woningen en andere gevoelige bestemmingen
zo dicht bij de lijn komen te liggen dat de veldsterkte aldaar hoger dan 0,4
microTesla (jaargemiddelde) is.Door toepassing van de M-compactmast kan de zone waarbinnen
het magnetisch veld sterker is dan 0,4 microTesla (jaargemiddelde) beperkt
blijven tot een breedte van circa 75 meter. Bovendien worden de nieuwe 380
kV-verbindingen op veel plaatsen gebundeld met bestaande 150 kV-lijnen. Daarbij
vervallen de bestaande lijnen en worden ze vervangen door nieuwe verbindingen.
Ook op deze tracés wordt de genoemde advieswaarde in acht genomen.
In dergelijke gevallen zal dus sprake zijn van een beperking van bestaande
elektromagnetische velden ten opzichte van de huidige situatie. Per saldo
neemt de blootstelling aan elektromagnetische velden daardoor af, zonder dat
nieuwe gevallen van blootstelling boven de adviesnorm optreden.Naast elektromagnetische velden uiten insprekers zorgen
over andere gezondheidseffecten van bovengrondse hoogspanningsverbindingen.Verschillende insprekers wijzen op een onderzoek dat
heeft uitgewezen dat hoogspanningslijnen een verhoogde concentratie elektrisch
geladen fijn stof kunnen genereren. Dergelijke stofdeeltjes, die elektrisch
geladen zijn, zouden zich sterker hechten in het ademhalingssysteem en daardoor
gezondheidsproblemen veroorzaken. Dit gezondheidseffect zou een rol moeten
spelen bij de keuze van het (zoekgebied voor het) tracé van de nieuwe
verbinding.Inderdaad kan in de lucht aanwezig fijn stof door een
bovengrondse hoogspanningslijn elektrisch worden geladen. De gezondheidseffecten
die in het door insprekers aangehaalde onderzoek zijn beschreven, zijn onderwerp
geweest van een jaarbericht van de Gezondheidsraad (2001) en een rapport van
een onafhankelijke Britse adviescommissie1 (2004).
In beide adviezen, die het kabinet als gezaghebbend beschouwt, wordt aangegeven
dat de potentiële gezondheidseffecten van elektrisch geladen fijn stof
moeilijk precies zijn vast te stellen. De Gezondheidsraad concludeert dat
het onwaarschijnlijk is dat dit verschijnsel leidt tot een meetbaar effect
op de volksgezondheid. De Britse adviescommissie concludeert dat het onwaarschijnlijk
is dat elektrisch geladen fijn stof meer dan een klein gezondheidseffect heeft,
zelfs bij de meest blootgestelde personen.Op grond van deze bevindingen ziet het kabinet geen aanleiding het in
de pkb opgenomen voorkeurszoekgebied te wijzigen. In 2007 wordt door het RIVM
een literatuuronderzoek gedaan waarmee de huidige wetenschappelijke inzichten
in de relatie tussen fijn stof en bovengrondse hoogspanningslijnen in kaart
zullen worden gebracht. Voor zover dit leidt tot nieuwe inzichten, die voor
de tracéinpassing van de Randstad 380 kV hoogspanningsverbinding van
belang zijn, zal daarvan in de vervolgbesluitvorming over het exacte tracé
en uitvoeringswijze van de verbinding (in het bijzonder in de daarbij behorende
milieueffectrapportage) rekenschap worden gegeven.Een aantal insprekers geeft aan dat er nog onzekere
gezondheidseffecten van hoogspanningsleidingen zijn die nader moeten worden
onderzocht. Gedacht wordt onder meer een aantasting van het gehoor van kinderen
door de trillingen van masten.Het kabinet merkt op dat er geen wetenschappelijk vastgesteld
causaal of statistisch verband bestaat tussen hoogspanningslijnen en andere
gezondheidseffecten zoals onder andere aantasting van het gehoor van kinderen.
De beschikbare wetenschappelijke onderzoeken geven ook geen aanleiding een
dergelijk verband te veronderstellen.5 VARIANTKEUZE5.1 BasisontwerpIn de SMB zijn (zoals in paragraaf 3.1 reeds aangegeven) in totaal
vijftien varianten voor de ruimtelijke inpassing van de verbindingen onderzocht,
waarvan twaalf voor varianten van de A-alternatieven (Beverwijk–Zoetermeer–Wateringen)
en drie voor varianten van het B-alternatief (Wateringen–Zoetermeer
en Beverwijk–Abcoude). Daarbij is (zie paragraaf 4) voor het basisontwerp
uitgegaan van bovengrondse verbindingen, behalve daar waar nu reeds wordt
voorzien dat sprake is van bijzondere gevallen die ondergrondse aanleg rechtvaardigen.In de SMB zijn de varianten met elkaar vergeleken op basis van criteria
in relatie tot ruimtelijke aspecten, de kosten van het project en de nettechnische
robuustheid. Daarbij is allereerst onderzocht welke criteria onderscheidend
zijn voor de afweging van de varianten. Niet wezenlijk onderscheidende criteria
zijn bij de afweging buiten beschouwing gelaten; deze criteria kunnen nog
wel een rol spelen bij vervolgbesluiten. De criteria die onderscheidend zijn
bevonden, en de daarbij relevante parameters en eenheden, zijn weergegeven
in tabel 1.5.2 NettechniekUit de SMB blijkt dat alle alternatieven uit zowel de A-serie (die voorzien
in een nieuwe verbinding tussen Beverwijk en Wateringen) als die uit de B-serie
(die voorzien in een verbinding Beverwijk–Abcoude en een verbinding
tussen Wateringen en Zoetermeer) weliswaar een oplossing bieden voor het opheffen
van het tekort aan transportcapaciteit op het 380kV hoogspanningsnet in de
Randstad, maar dat er verschil bestaat in de mate waarin sprake is van een
structurele oplossing in de sfeer van de nettechniek.Nettechnisch het minst robuust zijn de varianten in de B-serie, onder
meer omdat daarin niet wordt voorzien in een ringstructuur in de gehele Randstad;
in alternatief B is nog steeds sprake van één verbinding tussen
de afzonderlijke ringstructuren rond Amsterdam en Rotterdam. Het is dus niet
uit te sluiten dat bij realisering van alternatief B op den duur toch weer
extra investeringen nodig zijn om (alsnog) een ringstructuur in de Randstad
te realiseren. Ook hebben deze varianten als nadeel dat ze minder toekomstwaarde
hebben voor op langere termijn voorziene nieuwe aansluitingen bij Vijfhuizen
en Leiden. Daarom is het kabinet van oordeel dat alternatief B af dient te
vallen en dat één der A-alternatieven in elk geval de voorkeur
verdient.Binnen de A-serie onderscheiden de varianten uit alternatief A1 (varianten
A1.1 t/m A1.4) zich uit nettechnisch oogpunt positief ten opzichte van de
andere varianten. Dit voornamelijk omdat in deze varianten de passage van
Leiden zodanig is dat de toekomstige aansluiting op het 150 kV net aldaar
optimaal kan plaatsvinden, terwijl de overige varianten de bouw van een extra
schakelstation vereisen. Daarnaast is in de varianten A1.1 t/m A1.4 en A3.9
t/m A3.12 tussen Wateringen en Zoetermeer sprake van een rechtstreekse verbinding,
wat nettechnisch gunstiger wordt beoordeeld dan de «omweg» via
Leiden in de varianten A2.5 t/m A2.8.Gelet op het doel van de pkb en het project Randstad 380 is het kabinet
van mening dat in beginsel de voorkeur moet worden gegeven aan een tracévariant
die nettechnisch optimaal is. Omdat de verschillen in nettechnische robuustheid
binnen de A-serie echter minder groot zijn dan tussen de A-serie
en de B-serie, is binnen de A-serie echter ook een afweging aan de hand van
andere criteria (ruimtelijke aspecten en de kosten van het project) relevant.Insprekers hebben te kennen gegeven dat onvoldoende
is onderbouwd waarom de B-varianten verworpen zijn. Er zou op korte termijn
geen noodzaak tot een tweede Noord-Zuid verbinding Abcoude/Diemen en Krimpen
a/d IJssel zijn. Het kabinet zou hier vaag blijven over de ontwikkeling op
lange termijn. Het kabinet heeft hiervoor aangegeven waarom het alternatief
B weliswaar een oplossing biedt voor de gesignaleerde tekorten aan transportcapaciteit,
maar juist op lange termijn onvoldoende robuustheid heeft. Het gaat immers
niet alleen om vergroting van de transportcapaciteit, maar ook om de robuustheid
van de netstructuur. Met het alternatief B wordt voor de langere termijn geen
robuustheid bereikt die vergelijkbaar is met die van de A-alternatieven. Dit
is uiteraard toe te schrijven aan het feit dat binnen alternatief B een algehele
ringverbinding tussen de Noord- en Zuidvleugel in de Randstad ontbreekt. Een
keuze ten gunste van een B-alternatief betekent dat in de verdere toekomst
naar verwachting alsnog een A-alternatief gerealiseerd zal moeten worden.Enige insprekers hebben aangegeven dat de voorgenomen
verbinding door de Noordzee dient te worden aangelegd. Het kabinet heeft dit
alternatief echter reeds in de paragraaf 2.5.6. van de SMB als een onvolwaardig
alternatief aangemerkt omdat het niet aan de projectdoelstellingen voldoet.
Het kabinet wijst er daarbij op onder meer opdat binnen dit alternatief onvoldoende
invoeding van elektriciteit plaatsvindt op de (toekomstige) stations Wateringen
en Westerlee met negatieve consequenties voor de voorzieningszekerheid. Ook
is gewezen op de ontoereikende koppeling van de elektriciteitsproductie op
de Maasvlakte aan het landelijke 380 kV-net. Voorts zouden vanuit de Noordzee
geen nieuwe invoedingspunten in de Randstad gerealiseerd kunnen worden. Tenslotte
zou een verbinding door de Noordzee gebruik van gelijkspanning vereisen, waardoor
aansluiting op het net problematisch is.5.3 Beoordeling A-variantenUit de SMB blijkt dat (ook) bij een volledige afweging tussen de twaalf
A-varianten de varianten van alternatief A2 en A3 minder gunstig scoren dan
de A1-varianten.De verschillen zijn – behalve in de nettechniek – vooral zichtbaar
in de lengte van nieuwe doorkruisingen van gevoelige gebieden. In de varianten
A1.1 t/m A1.4 is sprake van nieuwe doorkruisingen van het Groene Hart, Belvederegebied
en recreatiegebieden die (ruim) korter zijn dan gemiddeld over alle varianten,
terwijl deze nieuwe doorkruisingen in de varianten A2.5 t/m A2.8 en A3.9 t/m
A3.12 juist (veel) langer zijn dan gemiddeld. Ook over het geheel genomen
kennen de laatstgenoemde varianten elk meer nadelige aspecten dan de eerstgenoemde.De varianten A1.1 t/m A1.4 resteren aldus voor nadere selectie van een
voorkeursvariant. In tabel 1 is aangegeven hoe deze varianten scoren ten aanzien
van de onderscheidende criteria.Tabel 1 Eindvergelijking beste varianten basisontwerpCriteria ParameterEenheid A1.1A1.2 A1.3 A1.4Recreatiegebied Nieuwe doorkruising1  Km 14 1412 12 Belvederegebied6 6 9 9Groene Hart11,5 12 11,5 12Totale lengte37 51 39 53Ongebundeld2Bundeling 2217 11 6 NettechniekRobuustheid Kwalitatief + + + + KostenindicatieInvestering %366 100 91 1231 Nieuwe doorkruising = een nieuwe bovengrondse verbinding
die niet bundelt met een bestaande 150 kV verbinding.2 Ongebundeld = een nieuwe bovengrondse verbinding die
niet bundelt met een bestaande 150 kV verbinding of bovenregionale infrastructuur.3 Indexering ten opzichte van het gemiddelde van alle
onderzochte varianten.Deze vier varianten kenmerken zich als volgt.Variant A1.1 kenmerkt zich door verreweg de laagste kosten en de kortste
lengte aan nieuwe doorkruisingen. De ongebundelde lengte is echter relatief
groot. Een van de oorzaken daarvan is dat ten zuiden van Zoetermeer geen goede
mogelijkheden voor bundeling bestaan.Variant A1.2 heeft geen duidelijke voordelen ten opzichte van A1.1: de
ongebundelde lengte is iets korter maar dat verschil is niet significant te
noemen. Daarentegen zijn de aanlegkosten circa de helft hoger dan in variant
A1.1.Variant A1.3 is ook substantieel duurder dan A1.1, voornamelijk als gevolg
van de benodigde verkabeling bij Rotterdam Airport, maar heeft wel de helft
minder ongebundelde lengte dan variant A1.1. Variant A1.4 is bijna twee maal
zo duur als variant A1.1, voornamelijk als gevolg van de grote kabellengten
bij Schiphol en Rotterdam Airport en de grote totale lengte van de verbinding.
De ongebundelde lengte is echter het kleinst van de vier varianten.5.4 Potentiële meerkostenGezien de grote verschillen in aanlegkosten tussen de varianten A1.1 t/m
A1.4 zijn kosten een belangrijke factor bij de keuze van de voorkeursvariant.
Ten behoeve van de eindafweging is daarom nagegaan of de kosten(verschillen)
in belangrijke mate zouden wijzigen als het «worst case» scenario
ten aanzien van potentiële meerkosten zich zou voordoen.De potentiële meerkosten van de verbindingen worden voornamelijk
bepaald door onzekerheid over de benodigde kabellengten, in verband met de
doorkruising van landschappelijk en ecologisch kwetsbare gebieden of op grond
van regelgeving zoals het Luchthavenindelingbesluit Schiphol (Lib). In de
SMB zijn daarom, in aanvulling op het basisontwerp, «worst case»
aannamen gedaan voor de mogelijke extra kabellengten.Het resultaat is samengevat in tabel 2.Tabel 2 Kostenvergelijking «worst case» beste
varianten basisontwerp Parameter EenheidA1.1 A1.2 A1.3 A1.4Kostenindicatie basisInvestering%166 100 91 123Kostenindicatie «worst case»  108 106102 1001 Indexering ten opzichte van het gemiddelde kosten van
alle onderzochte varianten per scenario. Een vergelijking van de kosten van
de «base case» en de «worst case» is daarom op basis
van deze tabel niet mogelijk.5.5 EindafwegingOp grond van het voorgaande verloopt de eindafweging tussen de varianten
A1.1, A1.3 en A1.4 waarbij het voornaamste verschil tussen de drie varianten
is dat de aanlegkosten van variant A1.1 verreweg het laagst zijn, terwijl
varianten A1.3 en A1.4 een kortere ongebundelde lengte hebben. De extra ongebundelde
lengte van variant A1.1 loopt tussen Zoetermeer en Delft (Abtswoude) en betreft
een parallelloop met de (nieuw aan te leggen) N470, een kleinschalige bovenlokale
weg. Hoewel in dit gebied vanwege de daar aanwezige natuur- en overige gebruikswaarden
een zorgvuldige tracékeuze geboden is (zie verder hoofdstuk 6) is het
kabinet van mening dat het vermijden van deze ongebundelde passage –
en dus een keuze voor A1.3 of A1.4 – op voorhand niet opweegt tegen
de forse extra kosten van deze varianten ten opzichte van variant A1.1. Het
kabinet spreekt dan ook in de pkb zijn voorkeur uit voor laatstgenoemde variant.Daarbij zij erkend dat de SMB aangeeft dat, als rekening wordt gehouden
met ondergrondse aanleg van de tracévarianten op alle relevante mogelijke ruimtelijke knelpunten, de kostenverschillen
tussen genoemde varianten verdwijnen. Het kabinet benadrukt dat daarbij sprake
is van een «worst case» scenario, omgeven met alle onzekerheidsfactoren
die daarmee samenhangen. Bovendien is tenminste zo belangrijk te constateren
dat ook in dit scenario een keuze voor A1.1 ten opzichte van andere varianten
verantwoord genoemd kan worden omdat deze in elk geval niet met fors hogere kosten gepaard gaat dan andere varianten.De globale ruimtelijke inpassing van variant A1.1 is weergegeven in bijlage
1 bij de pkb.6 RUIMTELIJKE INPASSING6.1 VoorafIn hoofdstuk 5 is toegelicht dat het kabinet de voorkeur geeft aan variant
A1.1. Hierna volgt een toelichting op deze variant. Allereerst wordt ingegaan
op de noordelijke verbinding (verbinding 27) en vervolgens op het zuidelijk
deel (verbinding 15c).6.2 Verbinding 276.2.1 AlgemeenDe in de pkb (paragraaf 2) en op de kaart in bijlage 1 bij de pkb
aangegeven globale ruimtelijke inpassing van verbinding 27 heeft enkele ruimtelijke
of planologische knelpunten, die in de vervolgprocedure kunnen worden opgelost
met een zorgvuldig bepaald ontwerp en tracé. Het beperkte aantal knelpunten
en de oplosbaarheid daarvan zijn het gevolg van het feit dat reeds bij de
ruimtelijke verkenningen in de SMB het doorsnijden van gevoelige bestemmingen
zoveel mogelijk is vermeden.Bij die ruimtelijke verkenningen is onderzocht welke knelpunten1 specifieke aandacht verdienen bij de latere vaststelling
van het ontwerp en tracé. In het algemeen kan worden gesteld dat de
routering door het Groene Hart (Nationaal Landschap) en nabij gelegen natuur-
en woonbestemmingen als aandachtspunten moeten worden beschouwd. Bij de vervolgbesluiten
zal moeten worden onderzocht hoe bij het ontwerp en de tracékeuze van
de verbindingen het best recht kan worden gedaan aan deze andere gebruiksfuncties.
Hierna worden de aandachtspunten per tracégedeelte besproken.6.2.2 Beverwijk–NoordzeekanaalOp dit tracégedeelte is geen bestaande 150 kV verbinding aanwezig
en bundelt de verbinding bovengronds met de rijksweg A9. Door nauwe bundeling
met de A9 worden het hier gelegen Belvedere-gebied, de Stelling van Amsterdam
(Nationaal Landschap) en de mogelijkheden voor nieuwe bedrijventerreinlocaties
ten westen van de A9 het best ontzien. Bij de vervolgbesluiten zullen het
ontwerp en de inpassing van de verbinding worden afgestemd op de beschermingsstatus
van het gebied ten oosten van de A9 en de aanwezigheid en ontwikkeling van
nieuwe bedrijventerreinen langs de A9.6.2.3 Kruising NoordzeekanaalDe kruising van het Noordzeekanaal is in beginsel bovengronds, maar dient
geen hinder voor het scheepvaartverkeer te veroorzaken. Bij de voorbereiding
van de vervolgbesluiten dient te worden onderzocht of in verband daarmee een
ondergrondse oplossing nodig is.Enkele insprekers hebben aangegeven dat zij in het
belang van ongehinderd scheepvaartverkeer naar en van de haven van Amsterdam
de kruising van het Noordzeekanaal ondergronds aangelegd willen zien.Het kabinet merkt op dat de pkb gezien zijn globale
aard ook niet de plaats om dergelijke afwegingen te maken: daarvoor is detailinformatie
nodig die in dit stadium van de besluitvorming niet aan de orde is. Het kabinet
acht het wel wenselijk dat in het concrete geval van het Noordzeekanaal in het kader van de vervolgbesluitvorming in elk geval – in beginsel
naastéén of meer bovengrondse alternatieven – een ondergronds
alternatief zal worden onderzocht.6.2.4 Noordzeekanaal–HaarlemmermeerIn dit tracégedeelte wordt de verbinding gecombineerd met de bestaande
150 kV lijnverbinding ten oosten van de A9, die door het recreatiegebied Spaarnwoude
loopt. Na realisatie van de nieuwe verbindingen wordt de bestaande 150 kV
lijnverbinding geamoveerd. Door de ligging ten oosten van de A9 worden de
bebouwing en de uitbreidingen van Velserbroek en Spaarndam en de landschappelijke
en cultuurhistorische waarden van de gebieden ten westen van de A9 ontzien.
Het ligt niet op voorhand vast dat de nieuwe combinatieverbinding op dezelfde
plaats wordt teruggebouwd als de bestaande 150 kV verbinding. Bij de vervolgbesluiten
dient te worden nagegaan of en hoe de nieuwe 380/150 kV combinatieverbinding
het beste met de A9 kan worden gebundeld, dan wel of het tracé van
de bestaande 150 kV lijnverbinding de voorkeur heeft.6.2.5 HaarlemmermeerIn de Haarlemmermeer wordt de verbinding gecombineerd met de bestaande
150 kV lijnen tot een nieuwe 380/150 kV lijnverbinding die in of onmiddellijk
naast het tracé van de bestaande verbinding zal worden gebouwd. Waar
echter nieuwbouw van woningen tot nabij de 150 kV lijnverbinding heeft plaatsgevonden,
wordt een nieuw tracé op voldoende afstand van de woonbebouwing gezocht.
Dit tracé raakt het gebied waar in de gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek
ruimte wordt gezocht voor woningbouw, waterberging, recreatie en de «Werkstad
A4». Bij de vervolgbesluiten voor de verbinding zullen het ontwerp en
de ruimtelijke inpassing daarvan worden afgestemd op deze gebiedsuitwerking.Ter hoogte van de parallelloop met de vijfde baan van Schiphol kan mogelijk
circa 7 kilometer kabelverbinding (globaal genomen tussen de Ringvaart en
de Geniedijk) nodig zijn, om te kunnen voldoen aan het Luchthavenindelingsbesluit
Schiphol (hoogtebeperkingen in verband met vliegverkeer). Uit voorlopig onderzoek
door de Inspectie Verkeer & Waterstaat is echter gebleken dat indien in
een 380/150 kV combinatiemast wordt gebundeld met de bestaande 150 kV lijnen,
een bovengrondse oplossing waarschijnlijk ook mogelijk is, mits de nieuwe
masthoogten vergelijkbaar zijn.Bij de voorbereiding van de vervolgbesluiten dient ook te worden onderzocht
wat het beste ontwerp en ruimtelijke inpassing voor de passage van de zuidelijke
Haarlemmermeer zijn. Dit gebied is onderdeel van het Groene Hart. Voor de
standpuntbepaling van het rijk zijn hier bepalend de uitgangspunten uit de
Nota Ruimte met betrekking tot Nationale Landschappen. Omdat op dit tracégedeelte
niet kan worden gebundeld met bestaande 150 kV lijnen of bovenregionale infrastructuur,
is hier over een lengte van circa 5 kilometer sprake van een nieuwe doorkruising.
Gezien de status van dit gebied is een landschappelijk verantwoord ontwerp
geboden. Dit impliceert een ontwerpopgave voor een kwalitatief goede, waar
mogelijk structuurversterkende, bovengrondse oplossing of een ondergrondse
oplossing.Een alternatief voor het tracé door de westelijke Haarlemmermeer
is een tracé ten oosten van Hoofddorp en Nieuw Vennep, gebundeld met
de A5/A9. Daar is echter eveneens sprake van inpassingsproblematiek met voorziene
ontwikkeling van stedelijk gebied langs de A4, de A5 en de A9. Bovendien vergt
dit tracé naar verwachting circa 15 kilometer kabel, om te kunnen voldoen
aan het Luchthavenindeling besluit Schiphol, zodat de voorkeur wordt gegeven
aan een tracé door de westelijke Haarlemmermeer.Een aantal insprekers pleit er voor om een andere voorkeursvariant
bij Hoofddorp te kiezen, en wel de in de alinea hierboven beschreven route
oostelijk van Hoofddorp(die in paragraaf 5 is beschreven) in plaats van
de door het kabinet gekozen westelijke route. Dit vooral om nieuwe en in aanbouw
zijnde woonwijken aan de westzijde van Hoofddorp te ontzien.Het kabinet wijst erop dat in de SMB – waarop
de keuze voor variant A1.1. primair is gebaseerd – rekening is gehouden
met de in aanbouw zijnde en nieuwe woonwijken aan de westkant van Hoofddorp
(zie paragraaf 4.3.3.1 van de SMB en 6.2.5 van de toelichting bij de
pkb). Daarbij omvat het zoekgebied van de voorkeursvariant in beginsel voldoende
fysieke ruimte om de nieuwe gecombineerde 150/380 kV verbinding bovengronds
langs de westzijde van Hoofddorp (indien nodig buiten de bebouwde omgeving)
verantwoord in te passen. Dit heeft zich ook vertaald in de vergelijking tussen
deze westelijke en de oostelijke tracévariant (paragraaf 6.2)
in de SMB; de westelijke variant (A1.1) is aanmerkelijk gunstiger beoordeeld
dan de oostelijke variant, en wel primair op kosten (vanwege de hoogtebeperkingen
die het vliegverkeer op de luchthaven Schiphol stelt is volledige bovengrondse
aanleg langs de oostzijde van Hoofddorp in elk geval niet mogelijk en moet
dus voor een – duurdere – kabel worden gekozen). Op overige aspecten
toont de SMB geen duidelijke voordelen van de oostelijke ten opzichte van
de westelijke variant. Daarbij is van belang dat ten oosten van Hoofddorp
ook ingrijpende ruimtelijke ontwikkelingen (bedrijventerreinen en infrastructuur)
plaatsvinden. Om voornoemde redenen kiest het kabinet in de pkb voor een inpassing
ten westen van Hoofddorp.Daarbij benadrukt het kabinet dat bij de concrete ruimtelijke
inpassing van de verbinding aan de westzijde van Hoofddorp uiteraard moet
worden voldaan aan de uitgangspunten zoals vermeld in paragraaf 5 van
de pkb, zoals ook die met betrekking tot gezondheid en magnetische velden.
Dit betekent dat overkruising en te dichte passage van woningen en andere
gevoelige functies in beginsel zal worden vermeden. Daarbij zal dus aan de
hand van de concrete situatie ter plaatse in de vervolgbesluiten moeten worden
bepaald of de verbinding daarbij het huidige tracé van de bestaande
150 kV verbinding zal volgen, of dat zal worden gekozen voor een nieuw bovengronds
tracé of dat ondergrondse aanleg in aanmerking komt.Een groot aantal insprekers uit Hoofddorp heeft om
verschillende redenen een voorkeur voor ondergrondse aanleg. Het kabinet merkt
op, dat het geen aanleiding ziet het in deze pkb opgenomen uitgangspunt, dat
de verbinding bovengronds wordt aangelegd, tenzij er sprake is van bijzondere
omstandigheden, te wijzigen. Het kabinet acht het wel wenselijk dat in het
kader van de vervolgbesluitvorming – in beginsel naast één
of meer bovengrondse alternatieven – een ondergronds alternatief zal
worden onderzocht. In het vervolgtraject zullen de Ministers van Economische
Zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer na afweging
van alle aspecten nagaan of er aanleiding is om de doorkruising van Hoofddorp
al dan niet ondergronds uit te voeren. Voor een nadere toelichting
op het standpunt van het kabinet in deze pkb inzake bovengrondse of ondergrondse
aanleg bij specifieke knelpunten wordt verwezen naar paragraaf 4 van
deze toelichting.Sommige insprekers wijzen er op dat bij Hoofddorp rekening
moet worden gehouden met de gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek
rond Lissebroek en tussen Lisserbroek en Zwaanshoek. In de paragrafen 3.4.3.,
3.4.4 en 4.3.3 van de SMB staat aangegevendat er rekening is gehouden met
de gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek. Uit bijlage 4.1.2 van de
SMB blijkt dat in dat gebied ruimtelijke mogelijkheden voor een inpassing
van de nieuwe 380 kV-verbindingen bestaan.Verschillende insprekers zijn van oordeel dat het Groene
Hart niet door de (bovengrondse) nieuwe verbinding doorsneden mag worden.Met betrekking tot de (nieuwe) doorsnijding van het
Groene Hart merkt het kabinet het volgende op.In de Nota Ruimte is bepaald dat nieuwe grootschalige
infrastructurele projecten in Nationale Landschappen, waartoe het Groene Hart
wordt gerekend, niet zijn toegestaan, tenzij deze redelijkerwijs onvermijdelijk
zijn vanwege een groot openbaar belang. In dat geval dienen bij een dergelijke
ingreep mitigerende en compenserende maatregelen te worden getroffen, zoals
inpassing en een grote aandacht voor ontwerpkwaliteit. Dat is ook verwoord
in de uitgangspunten voor vervolgbesluitvorming in paragraaf 5 van de
pkb.De nieuwe doorsnijding van het Groene Hart met een
hoogspanningsverbinding, die deze pkb mogelijk maakt, geldt als een grootschalig
infrastructureel project. Zoals in hoofdstuk 2 van deze toelichting is beschreven,
is een nieuwe verbinding van Wateringen naar Beverwijk noodzakelijk om de
betrouwbaarheid van de elektriciteitsvoorziening in de Randstad te kunnen
blijven garanderen. De inpassingsvarianten die in de SMB voor deze verbinding,
op grond van de relevante ontwerpcriteria, zijn onderscheiden, doorsnijden
alle het Groene Hart. Zoals in hoofdstuk 5 van deze toelichting wordt beschreven,
kiest het kabinet in de pkb voor díe inpassingsvariant die, van alle
varianten die nettechnisch voldoende robuust zijn, de kortste nieuwe doorsnijding
van het Groene Hart kent. Gelet op het belang van de elektriciteitsvoorziening
is het kabinet daarom van mening dat voor die nieuwe doorsnijding geldt, dat
deze redelijkerwijs vanwege een groot openbaar belang onvermijdelijk is en
dus in beginsel in overeenstemming is met de Nota Ruimte.Het kabinet wijst ook op het uitgangspunt dat de verbinding
bovengronds zal worden aangelegd, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn
om voor korte gedeelten voor ondergrondse aanleg te kiezen. Uit de SMB is
gebleken, dat het vanuit planologisch oogpunt in beginsel mogelijk is om de
voorgenomen verbinding bovengronds in te passen. Met het oog op deze in paragraaf 5
van de pkb verwoorde uitgangspunten zal daarbij in eerste instantie een bovengrondse
inpassing worden onderzocht. In aansluiting op de Nota Ruimte zal in de vervolgbesluitvorming
over tracé en inpassing van de verbinding aldaar wel bijzondere aandacht
moeten worden besteed aan de landschappelijke inpassing en de ontwerpkwaliteit
en zullen mitigerende en compenserende maatregelen worden voorgeschreven.
Dit impliceert een ontwerpopgave voor een kwalitatief goede, waar mogelijk
structuurversterkende, bovengrondse oplossing of een ondergrondse oplossing.6.2.6 Roelofarendsveen–LeiderdorpOok dit tracégedeelte is onderdeel van het Groene Hart. Hier kan
niet worden gebundeld met een bestaande 150 kV lijnverbinding, maar wel met
de tracés van de A4 en de HSL. Voor de standpuntbepaling van het rijk
zijn hier bepalend de uitgangspunten uit de Nota Ruimte met bettrekking tot
Nationale Landschappen. De bundelingsmogelijkheden zullen bij de voorbereiding
van de vervolgbesluiten nader worden onderzocht, in samenhang met cultuurhistorische,
landschappelijke en natuurwaarden in dat gebied. Omdat de verbinding hier
door het Groene Hart loopt, dienen aan een bovengrondse oplossing ook hier
de hoogste eisen te worden gesteld. Indien geen landschappelijk goede oplossing
mogelijk is, dient te worden gekozen voor een ondergrondse oplossing.Verschillende insprekers zijn van oordeel dat het Groene
Hart niet door de (bovengrondse) nieuwe verbinding doorsneden mag worden.
Het standpunt van het kabinet over (nieuwe) doorkruising van het Groene Hart
door de Randstad 380 kV verbinding is opgenomen in paragraaf 6.2.5.Enkele insprekers hebben gepleit voor een zoekgebied
dat tussen Leiderdorp en Sassenheim het tracé van de bestaande 150
kV verbinding volgt. Op deze wijze zou een bundeling van de nieuwe 380 kV
verbinding met de bestaande 150 kV verbinding op één mast mogelijk
zijn en zou een nieuwe doorsnijding van het Groene Hart voorkómen kunnen
worden.Het kabinet merkt op, dat een dergelijk zoekgebied
de nieuwe verbinding door c.q. in de nabijheid van woongebieden rond Leiden
en in de zuidelijke bollenstreek zou voeren, waardoor er strijdigheid ontstaat
met het in de SMB gehanteerde beginsel van zo veel mogelijk vermijding van
rode contouren.Een groot aantal insprekers uit de gemeente Alkemade
(Nieuwe Wetering) heeft om verschillende redenen een voorkeur voor ondergrondse
aanleg. Het gemeentebestuur van Alkemade heeft zich in het bestuurlijk overleg
in dezelfde zin geuit. Het kabinet merkt op, dat het geen aanleiding ziet
het in deze pkb opgenomen uitgangspunt, dat de verbinding bovengronds wordt
aangelegd, tenzij er sprake is van bijzondere omstandigheden, te wijzigen.
Het kabinet acht het wel wenselijk dat voor de doorsnijding van Nieuwe Wetering –
in beginsel naast één of meer bovengrondse alternatieven –
een ondergronds alternatief zal worden onderzocht. In het vervolgtraject zal
het rijk na afweging van alle aspecten nagaan of er aanleiding is om de doorkruising
van de gemeente Alkemade al dan niet ondergronds uit te voeren. Voor een nadere
toelichting op het standpunt van het kabinet in deze pkb inzake bovengrondse
of ondergrondse aanleg bij specifieke knelpunten wordt verwezen naar paragraaf 4
van deze toelichting.6.2.7 Leiderdorp–ZoetermeerHet tracégedeelte Leiderdorp–Zoetermeer loopt eveneens grotendeels
door het Groene Hart. Hier zal gebruik worden gemaakt van de mogelijkheid
om de verbinding te combineren met de bestaande 150 kV lijnverbinding tot
een nieuwe 380/150 kV combinatielijn zodat een nieuwe doorkruising van het
Groene Hart wordt voorkomen. Het tracé wordt in beginsel in of direct
naast het tracé van de bestaande 150 kV lijnverbinding gezocht.Bij de voorbereiding van de vervolgbesluiten gaat de aandacht uit naar
een inpassing die past bij de status en kwaliteit van het Groene Hart en dient
er daarnaast met name aandacht te worden besteed aan het Belvederegebied en
de natuurwaarden ten noorden van de Oude Rijn. Ook de kruising van de lintbebouwing
langs de Oude Rijn vraagt aandacht, waarbij moet worden afgestemd met de plannen
voor de ontwikkeling van de Oude Rijnzone. Gezien de waarden van dit gebied
kan er aanleiding zijn om bij de definitieve uitwerking van het tracé
te kiezen voor een ondergrondse oplossing.Verschillende insprekers zijn van oordeel dat het Groene
Hart niet door de (bovengrondse) nieuwe verbinding doorsneden mag worden.
Het standpunt van het kabinet over (nieuwe) doorkruising van het Groene Hart
door de Randstad 380 kV verbinding is opgenomen in paragraaf 6.2.5.Een aantal insprekers geeft aan dat bij Rijnwoude de
verbinding zou moeten worden gebundeld met de A4 in plaats van door het Groene
Hart. Andere insprekers vinden dat de optie om bij Rijnwoude te bundelen met
de HSL niet in de pkb moet worden genoemd omdat die juist ten behoeve van
het landschap verdiept is aangelegd.Het kabinet merkt op, dat in de SMB is in de A-varianten
5 t/m 12 een bundeling met de A4 is opgenomen. Uit paragraaf 6.1 van
de SMB blijkt dat deze varianten zowel in de «base case» als de «worst
case» op vrijwel alle criteria slechter scoren dan de variant A.1. Daar
komt dat bij Rijnwoude kan worden gebundeld met een bestaande 150 kV-verbinding,
zodat een nieuwe doorkruising daar niet nodig is. Om deze redenen wordt in
de pkb de voorkeur uitgesproken voor variant A1.1.Het kabinet heeft in deze pkb niet aangegeven dat er
bij Rijnwoude wordt gedacht aan de optie om te bundelen met de HSL. Het kabinet
kiest voor bundeling met de bestaande 150 kV verbinding, omdat daarmee een
extra doorsnijding van het landschap voorkomen kan worden. In de vervolgbesluitvorming
zal worden beslist of die nieuwe gecombineerde verbinding het tracé
van de bestaande 150 kV verbinding zal volgen of dat een nieuwe tracé
gezocht zal worden. In dat laatste geval zal de bestaande 150 kV verbinding
geamoveerd worden, conform de uitgangspunten neergelegd in de pkb.Habitattoets De WilckTen zuiden van de Oude Rijn ligt nabij Hazerswoude het gebied De Wilck,
een kleine veenweidepolder van circa 120 hectare. Het gebied is aangewezen
als Vogelrichtlijngebied voor twee soorten: de kleine zwaan en de smient.
Het gebied is tevens een Weidevogelreservaat voor Staatsbosbeheer. Het gebied
functioneert ook als rust-, doortrek- en overwinteringsgebied voor soorten
zoals steltlopers en slechtvalken. Het gebied heeft een eigen waterhuishouding.
Voor de passage van dit gebied is een Habitattoets uitgevoerd.De nieuwe 380/150 kV combinatielijn volgt in beginsel het tracé
van de bestaande 150 kV lijnverbinding en passeert daarmee De Wilck op ongeveer
1 kilometer afstand, met vergelijkbare mastafmetingen. Hoewel het precieze
ontwerp en tracé van de nieuwe verbindingen in dit stadium van de besluitvorming
uiteraard nog niet bekend zijn, is op voorhand zeker te stellen dat bij een
juist(e) ontwerp en uitvoeringswijze geen, of alleen verwaarloosbare effecten
in De Wilck kunnen optreden. De aard van de ingreep en de afstand van het
tracé tot het gebied zijn zodanig dat verstoring en verslechtering
van De Wilck kunnen worden voorkomen. Daarvoor is een uitgebreid palet aan
mogelijke maatregelen beschikbaar, zoals:– het aanbrengen van vogelmarkeringen in lijnen;– verdere vergroting van de afstand tot de Wilck (tracéaanpassing);– aanpassing van masthoogten en/of onderlinge mastafstanden;– juiste keuze van de aanlegperiode (buiten het broedseizoen);– aangepaste, geluidarme installatiemethoden;– visuele afscherming;– ondergrondse aanleg (als uiterste maatregel).Het tracé van de verbindingen passeert geen andere op grond van
de Vogel- en Habitatrichtlijn vastgestelde speciale beschermingszones dan
De Wilck. Om zeker te stellen dat de aanleg en het gebruik van de verbindingen
geen of alleen verwaarloosbare effecten in de speciale beschermingszones kunnen
veroorzaken is die randvoorwaarde als een beslissing van wezenlijk belang
opgenomen in de pkb. Daarmee zijn voor deze pkb en haar vervolgbesluiten geen
passende beoordeling of verstoring- en verslechteringtoets noodzakelijk, zolang
aan de gestelde voorwaarde (geen of alleen verwaarloosbare effecten in speciale
beschermingszones) wordt voldaan.Een inspreker vraagt het kabinet nader te onderbouwen
dat uitgesloten kan worden dat in speciale beschermingszones meer dan verwaarloosbare
effecten zullen optreden, mede gelet op de eventuele externe werking van de
(aanleg van) de verbindingen. De commissie voor de milieueffectrapportage
adviseert om ofwel de conclusies van de Habitattoets van De Wilck in een aanvulling
op de SMB nader te preciseren, dan wel zekerheid te verschaffen dat dit in
een later stadium expliciet aan de orde komt.Het kabinet reageert hierop als volgt. De pkb sluit
bij de beslissingen van wezenlijk belang 2 en 3 uit dat ten gevolge van het
planbesluit meer dan verwaarloosbare effecten zullen optreden in Natura 2000
gebieden. Daarmee geldt dat ook is uitgesloten dat dergelijke effecten optreden
ten gevolge van de vervolgbesluitvorming over tracés en uitvoeringswijzen.Aangezien de voorgenomen activiteiten in de pkb daarmee
alleen verwaarloosbare effecten op Natura 2000 gebieden zullen veroorzaken,
is het niet noodzakelijk om voor de pkb een passende beoordeling of verslechtering-
en verstoringtoets uit te voeren. Wel is in de Habitattoets aannemelijk gemaakt
dat voor de voorgenomen verbindingen uitvoeringswijzen bestaan waarmee aan
de genoemde randvoorwaarde (niet meer dan verwaarloosbare effecten) kan worden
voldaan. Een belangrijk gegeven daarbij is dat de nieuwe verbindingen geen
Natura 2000 gebieden behoeven te doorkruisen (binnen het zoekgebied voor de
verbindingen, inpassingsvariant A1.1, ligt weliswaar één Natura
2000 gebied, Vogelrichtlijngebied De Wilck; aldaar volgt de nieuwe verbinding
in beginsel echter het tracé van de bestaande 150 kV verbinding dat
op ongeveer 1 kilometer afstand van De Wilck ligt). In elk geval bestaan daar
tracémogelijkheden buiten De Wilck.Voor wat betreft effecten op Natura 2000 gebieden ten
gevolge van «externe werking», dus van de verbinding op gebieden
die op afstand liggen, geldt het volgende. Het enige Natura 2000 gebied dat
in de nabijheid van de voorgenomen verbinding ligt, is het Vogelrichtlijngebied
De Wilck. De Habitattoets is daarop expliciet ingegaan. Geconcludeerd is dat
het mogelijk is om bij de concrete uitvoering van de verbinding effecten in
dat gebied te voorkomen, onder meer door de juiste keuze van het tracé
en de uitvoeringswijze (bijvoorbeeld ondergronds), het seizoen waarin werkzaamheden
worden verricht en technische aanpassingen (vogelmarkeringen) aan de lijn.Mede gelet op de veel grotere afstand tot andere Natura
2000 gebieden (ten minste tientallen kilometers) mag op grond van de Habitattoets
redelijkerwijs worden aangenomen dat bij de vervolgbesluiten ook kan worden voorkomen dat in die andere gebieden meer dan verwaarloosbare
effecten optreden. De mogelijke maatregelen die voor De Wilck zijn onderkend,
zijn van dien aard dat ze in beginsel ook in relatie tot andere Natura 2000
gebieden kunnen worden toegepast (zie Habitattoets).Voor zover bij de vervolgbesluitvorming over de verbindingen
tracés en uitvoeringswijze worden overwogen waarbij effecten in Natura
2000 gebieden niet op voorhand kunnen worden uitgesloten, zal nader onderzoek
nodig zijn om aan te tonen dat aan de in de pkb gestelde randvoorwaarde wordt
voldaan. Voor zover daarvoor op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 aanleiding
bestaat, zal (tevens) een passende beoordeling of een verslechterings- en
verstoringtoets moeten worden uitgevoerd.Op het niveau van de pkb volstaat om voldoende aannemelijk
te maken (hetgeen naar het oordeel van het kabinet is gebeurd) dat er tracés
en uitvoeringswijzen mogelijk zijn waarbij aan de in de pkb gestelde randvoorwaarde
(niet meer dan verwaarloosbare effecten in Natura 2000 gebieden) kan worden
voldaan.In het gebied tussen Moerkapelle en Zoetermeer wordt het Groene Hart weer
verlaten. Bij de voorbereiding van de vervolgbesluiten zal met name moeten
worden onderzocht wat het beste ontwerp en de ruimtelijke inpassing zijn voor
de daar aanwezige en voorziene recreatiegebieden en bedrijventerreinen.6.3 Verbinding 15c6.3.1 AlgemeenDe in de pkb en bijlage 1 bij de pkb aangegeven ruimtelijke inpassing
van verbinding 15c tussen Wateringen en Zoetermeer kent een aantal aandachtspunten.
Bij de vervolgbesluiten zal moeten worden onderzocht hoe bij het ontwerp en
de tracékeuze van deze verbinding het best recht kan worden gedaan
aan de waarden en de gebruikfuncties van de te doorkruisen gebieden. Hierna
worden de aandachtspunten per deelgebied besproken.6.3.2 Wateringen–DelftTussen Wateringen en de westkant van Delft kan de nieuwe verbinding gebundeld
worden met de bestaande 150 kV hoogspanningsverbinding, waarna de bestaande
150 kV verbinding kan komen te vervallen. De nieuwe 380/150 kV combinatieverbinding
kan mogelijk in of anders direct naast de bestaande 150 kV lijn worden gebouwd,
dan wel langs de A4. Een eventuele inpassing langs de A4 heeft als mogelijk
voordeel dat ontwikkelingsmogelijkheden in het gebied tussen Delft en de A4
vrijkomen, op de plaats van de huidige 150 kV verbinding. Voor een eventuele
inpassing langs de A4 dient echter eerst te worden onderzocht of dat combineerbaar
is met de landschappelijke en de cultuurhistorische waarden in dit deel van
het Midden Delfland, het gebied tussen Schipluiden en Honselersdijk.6.3.3 Midden Delfland en Oude LeedeIn het gebied tussen de A4 en de A13 in Midden Delfland ten zuiden van
Delft bestaan geen bundelingmogelijkheden. De nieuwe verbinding betekent hier
een nieuwe doorkruising.Het gebied kenmerkt zich door belangrijke natuurwaarden, landschappelijke kwaliteiten en cultuurhistorie. De ontwikkelingen die hier zijn
voorzien beogen deze te versterken. Bij de voorbereiding van de vervolgbesluiten
zal daarom ook hier een kwalitatief goed, waar mogelijk structuurversterkende,
oplossing moeten worden gevonden, of, indien dat niet mogelijk is, de mogelijkheden
van ondergrondse oplossingen moeten worden onderzocht.Tussen de A13 en de spoorlijn Den Haag–Rotterdam loopt de verbinding
door de Zuidpolder van Delfgauw. Dit is het gebied rond Oude Leede dat grenst
aan Midden Delfland, waar dit gebied aansluit op de Groen Blauwe Slinger (zie
paragraaf 6.3.4). In dit gebied zijn belangrijke natuurwaarden aanwezig,
die verder worden ontwikkeld. Voorts worden hier woongebieden, bedrijfsgebieden
en recreatiegebieden ontwikkeld. Ook in dit gebied kan niet worden gebundeld
met een bestaande 150 kV verbinding of infrastructuur van bovenregionale schaal.
Bij de voorbereiding van de vervolgbesluiten zal moeten worden onderzocht
hoe de nieuwe 380 kV verbinding ingepast kan worden tussen de bestaande waarden
en de geplande ontwikkelingen.Een aantal insprekers geeft de voorkeur aan een tracé
langs de Kruithuisweg in Delft in plaats van aan een verbinding zuidelijk
van Delft, om op deze wijze bijzondere natuur- en cultuurhistorische waarden
van Midden Delfland en Oude Leede te ontzien.Het kabinet wil er om te beginnen op wijzen dat er
bij enkele van deze insprekers ten onrechte de indruk is ontstaan dat de Kruithuisweg
onderdeel uitmaakt van enkele inpassingsvarianten die in de SMB zijn onderscheiden.
Deze onduidelijkheid is begrijpelijk, omdat in hoofdstuk 3 van deze toelichting
is aangegeven dat er binnen alternatief A1, A3 en B varianten bestaan waarin
sprake is van een bundeling met de provinciale weg N470. De Kruithuisweg door
Delft maakt inderdaad onderdeel uit van de N470. Echter, het kabinet doelt
met de aanduiding N470 in deze pkb op het (nieuwe) gedeelte van deze provincie
weg dat loopt van de oostelijke gemeentegrens van Delft naar Zoetermeer. Dit
blijkt bijvoorbeeld uit paragraaf 4.3.6.2 (eerste alinea) van de SMB.
Een tracé langs de Kruithuisweg, door de bebouwde kom van Delft, wordt
in de SMB niet gezien als een wenselijk alternatief voor een bovengrondse
verbinding (SMB, paragraaf 4.3.7 en figuur 4.5–1). De reden hiervoor
is, dat de Kruithuisweg, hoewel daar op dit moment reeds een bovengrondse
hoogspanningsverbinding loopt, valt binnen de rode contour van Delft zoals
aangegeven in het provinciale streekplan. De rode contour is het criterium
dat in de SMB is gehanteerd om invulling te geven aan het criterium dat het
tracé van de verbinding stedelijke gebieden zoveel mogelijk dient te
vermijden (zie bijlage 4 en figuur 4.1–1 in de SMB).Het kabinet wijst erop dat ten oosten van Delft het
zoekgebied voor de verbinding dermate breed is dat Oude Leede ook met een
bovengrondse verbinding door een juiste tracékeuze vermeden c.q. ontzien
kan worden. Indien echter op basis van onderzoek ten behoeve van de vervolgbesluitvorming
zou blijken dat in het zoekgebied voor de verbinding ten zuiden (Midden-Delfland)
en oosten (Oude Leede) van Delft sprake is van bijzondere natuur- en cultuurhistorische
waarden waar een bovengrondse verbinding tot een onaanvaardbare aantasting
zou leiden, behoort in beginsel tot de mogelijkheden de verbinding daar ondergronds
aan te leggen.6.3.4 Doorkruising Groen Blauwe SlingerTen zuiden van het 380 kV station Zoetermeer loopt de verbinding door
het gebied van de Groen Blauwe Slinger. De Groen Blauwe Slinger is een beleidskader
voor de transitie van dit gebied tot een waterrijk recreatie- en natuurgebied,
dat tevens functioneert als ecologische verbindingszone tussen Midden Delfland
en het Groene Hart. Het gaat om een relatief smal gebied onder meer tussen
Vinex locaties van Pijnacker en Berkel en Rodenrijs.Ook in dit gebied kan niet worden gebundeld met infrastructuur van vergelijkbare
schaal; een nieuwe hoogspanningslijn betekent een nieuwe doorkruising van
dit gebied. Dit impliceert een ontwerpopgave voor een kwalitatief goede, waar
mogelijk structuurversterkende, bovengrondse oplossing of een ondergrondse
oplossing.Een groot aantal insprekers uit Pijnacker (gemeente
Pijnacker–Nootdorp) en Berkel en Rodenrijs (gemeente Lansingerland)
heeft om verschillende redenen een voorkeur voor ondergrondse aanleg in het
gebied van de Groen Blauwe Slinger. Het kabinet merkt op, dat het geen aanleiding
ziet het in deze pkb opgenomen uitgangspunt, dat de verbinding bovengronds
wordt aangelegd, tenzij er sprake is van bijzondere omstandigheden, te wijzigen.
Het kabinet acht het wel wenselijk dat voor de doorsnijding van de Groen Blauwe
Slinger – in beginsel naast één of meer bovengrondse alternatieven –
een ondergronds alternatief zal worden onderzocht.In het vervolgtraject zal het rijk na afweging van
alle aspecten nagaan of er aanleiding is om de doorkruising van de Groen Blauwe
Slinger al dan niet ondergronds uit te voeren. Voor een nadere toelichting
op het standpunt van het kabinet in deze pkb inzake bovengrondse of ondergrondse
aanleg bij specifieke knelpunten wordt verwezen naar paragraaf 4 van
deze toelichting.In antwoord op reacties van enkele insprekers merkt
het kabinet overigens op dat de Groen Blauwe Slinger niet tot de Nationale
Landschappen behoort.XNoot1Richtlijn 92/43/EEG van 21 mei 1992, inzake de instandhouding van
de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna; Publicatieblad Nr. L 206
van 22.7 1992, blz. 7.XNoot2Brief van oktober 2005, kenmerk SAS/2005183118, zie ook Kamerstukken II,
2005–2006, 28 089, nr. 12.XNoot1Indien wordt nagelaten in te spreken op het – in het kader van de
rijksprojectenprocedure te publiceren – ontwerp van het rijksprojectbesluit,
kan dit leiden tot verlies van rechtsbescherming (de mogelijkheid om later
bij de rechter in beroep te gaan tegen het besluit).XNoot1Richtlijn 01/42/EEG van 27 juni 2001, betreffende de beoordeling
van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma’s;
Publicatieblad Nr. L 197 van 21/07/2001 blz. 0030 – 0037.XNoot2Ten tijde van het opstellen van SMB, ter voorbereiding op pkb deel 1,
was genoemde richtlijn nog niet in het geïmplementeerd in de Wet milieubeheer
(Wm) en het Besluit m.e.r.. In de inmiddels aangepaste Wm en het Besluit (Staatsblad
2006, 388 en 389) wordt niet de term «SMB» maar de term «milieueffectrapport
(voor een plan)» gehanteerd.XNoot3Richtlijn 92/43/EEG van 21 mei 1992, inzake de instandhouding van
de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna; Publicatieblad Nr. L 206
van 22.71992, blz. 7.XNoot1Zie paragraaf 2.1 voor een nadere toelichting op het Capaciteitsplan.XNoot2Toepassing van de projectmodule op de stations Wateringen en Zoetermeer
wordt achterwege gelaten omdat realisatie van de verbinding(en) wordt geacht
mogelijk te zijn zonder een wijziging van het huidige bestemmingsplan.XNoot1Staatsblad 2006, 566.XNoot2Wetsvoorstel tot aanpassing van een aantal wetten met het oog op de inwerkingtreding
van de Wet ruimtelijke ordening alsmede regeling van overgangsrecht (Invoeringswet
Wet ruimtelijke ordening) Kamerstukken II, 2006–2007, 30 938 nr.
2.XNoot1Kamerstukken II, 2005–2006, 28 388, nr. 5.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 30 662, nr. 1.XNoot1Regeling kwaliteitsaspecten netbeheer elektriciteit en gas (Staatscourant
2004, 253 nr. 9).XNoot2De Netcode is vastgesteld op basis van de Elektriciteitswet 1998 en bepaalt
o.a. de vereiste betrouwbaarheid van de hoogspanningsnetten.XNoot1Voor gehele kaarten per variant, zie bijlage 6 van de SMB.XNoot1Een schakelstation is een hoogspanningstation zonder vermogenstransformatoren.
Er kunnen verbindingen worden verbonden en onderbroken, maar er vindt geen
spanningstransformatie plaats en het is dus geen invoedingpunt voor het 150
kV net.XNoot1Dus door de masten verder uit elkaar te plaatsen en/of door lagere masten
te gebruiken.XNoot2Afmetingen bij een 0,4 microTesla magneetveldzone van circa 83 meter en
een afstand tussen te masten van circa 300 meter.XNoot1Afmetingen bij een 0,4 microTesla magneetveldzone van circa 75 meter en
een afstand tussen te masten van circa 300 meter.XNoot2Zo is bijvoorbeeld de 380 kV kruising van de Nieuwe Waterweg en het Calandkanaal
ter hoogte van de Maeslantkering ondergronds uitgevoerd, om de vrije doorvaarthoogte
voor de scheepvaart te garanderen. Het is ook mogelijk dat een ondergrondse
uitvoering noodzakelijk is om aan regelgeving te voldoen, zoals bijvoorbeeld
in verband met de hoogtebeperkingen die volgen uit het Luchthaven indelingbesluit
(Lib).XNoot1Hoogspanningsverbindingen tussen Nederland en het buitenland.XNoot1De National Radiological Protection Board (inmiddels
als Radiation Protection Division opgegaan in
de Health Protection Agency), een onafhankelijk
orgaan dat de Britse overheid adviseert.XNoot1«Hot spots» in het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage
voor de Richtlijnen voor de SMB. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30892-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl