Ontwerpbesluiten Unie-Verdrag; Brief minister over ontwerprichtlijn minimumnormen procedures toekenning of intrekking vluchtelingenstatus
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23490, nr. 305

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

23490 nr. 305

25-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenHoofdstuk I – werkingssfeer van de richtlijnHoofdstuk IIHoofdstuk IIIAsielprocedure in eerste aanlegAfwijzingsgronden (algemeen)Veilige derde landenVeilige landen van herkomstGrensproceduresHoofdstuk IVHoofdstuk VOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23490Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 490Ontwerpbesluiten Unie-Verdragnr. 305BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIEDen Haag, 25 november 2003Tijdens de algemeen overleggen met de Vaste Commissie voor Justitie op
1 oktober (Kamerstuk 23 490, nr. 294) respectievelijk 4 november
2003 (Kamerstuk 23 490, nr. 302) inzake de JBZ-Raden van 2 en 3 oktober
respectievelijk 6 november 2003 heb ik u een notitie toegezegd over het
voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende minimumnormen voor de
procedures in de lidstaten voor de toekenning of intrekking van de vluchtelingenstatus.
Met deze brief kom ik deze toezegging na. Ik zou ook gaarne gevolg geven aan
de suggestie van uw Vaste Commissie voor Justitie om een afzonderlijk algemeen
overleg over de ontwerp-richtlijn inzake minimumnormen voor asielprocedures
te houden.Conform de politieke opdracht die de Europese Raad in Sevilla heeft gesteld,
streeft het Italiaanse voorzitterschap er naar de onderhandelingen over de
ontwerp-richtlijn voor het einde van dit jaar af te ronden. De onderhandelingen
verlopen echter dermate moeizaam, dat er rekening mee moet worden gehouden
dat ook volgend jaar nog over de onderhavige richtlijn onderhandeld zal worden.
De bestaande verschillen in de asielprocedures tussen de lidstaten, in het
bijzonder ook op het gebied van de beroepsprocedures en de schorsende werking,
zijn immers groot. Daarbij komt dat in een aantal lidstaten een proces van
herziening van het binnenlands beleid op asielgebied aan de orde is en dat
moet worden geanalyseerd hoe die herzieningen en de ontwerp-richtlijn zich
tot elkaar verhouden.Omdat thans nog intensief onderhandeld wordt over de ontwerp-richtlijn
wijs ik er ten overvloede op dat in de tekst nog de nodige wijzigingen kunnen
en zullen plaats vinden. Ook zullen in het bestek van deze brief niet al uw
vragen beantwoord kunnen worden. Ik ga er echter van uit dat deze brief een
goede basis biedt voor een nadere gedachtewisseling met uw Kamer. Waar in
deze brief wordt verwezen naar artikelen in de richtlijn is uitgegaan van
het document 14 330/03 ASILE 60, dat u is toegezonden met de geannoteerde
agenda voor de JBZ-Raad van 27 en 28 november 2003 (Kamerstuk 23 490,
nr. 303, blz 6, punt 3). AlgemeenHet doel van de richtlijn is om – met het oog op de uiteindelijke
totstandbrenging van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel – minimumnormen
vast te stellen voor asielprocedures in de lidstaten. Die asielprocedures
zien op de toekenning en intrekking van de vluchtelingen-status, en niet op
procedures inzake subsidiaire of andere vormen van bescherming. Het voorstel
heeft hoofdzakelijk betrekking op de instrumenten en mechanismen waarvan de
lidstaten gebruik kunnen maken om asielverzoeken snel en correct te behandelen
en misbruik te voorkomen. De ontwerp-richtlijn bevat hiertoe drie soorten
voorschriften: procedurele waarborgen, minimumvereisten voor het besluitvormingsproces
en gemeenschappelijke normen voor de toepassing van bepaalde begrippen en
praktijken. De richtlijn verplicht de lidstaten niet om uniforme procedures
in te voeren en geeft de lidstaten tevens de mogelijkheid van bepaalde regels
desgewenst af te wijken.Tijdens de onderhandelingen is het Nederlandse streven er op gericht (geweest)
om een snelle, efficiënte en eerlijke procedure tot stand te brengen,
die misbruik zoveel mogelijk voorkomt. Daarnaast heeft Nederland zich, waar
mogelijk, ingezet voor een hoog niveau van harmonisatie zodat onderlinge verschillen
tussen de procedures in lidstaten worden verminderd en secundaire migratiestromen
binnen de EU afnemen. In de praktijk is dit, gelet op de grote verschillen
tussen de procedures in de lidstaten, bijzonder lastig gebleken.Overigens moet wel beseft worden dat het thans gaat om minimumnormen.
Minimumnormen zijn een belangrijke, maar eerste stap in de richting van harmonisatie.
Het harmonisatieproces is wat Nederland betreft niet afgesloten met de huidige
richtlijn. Ook tijdens de Europese Raad in Tampere in oktober 1999 is afgesproken
dat het vastleggen van minimumnormen een eerste stap is. Het is thans nog
niet mogelijk gebleken om werkelijk gemeenschappelijke normen vast te stellen.
De richtlijn kan op dit moment niet tot stand komen zonder facultatieve en
uitzonderingsbepalingen. Nederland kan daar te meer mee instemmen omdat de
relevante internationale verdragen, in het bijzonder de daarin vervatte refoulementverboden,
uiteraard gewoon van kracht blijven. Deze verdragen binden alle lidstaten.
Bovendien staat het de lidstaten vrij om regels die voor asielzoekers gunstiger
zijn te handhaven of in te voeren.Hoofdstuk I – werkingssfeer van de richtlijnAls algemeen punt is voor Nederland vooral de werkingssfeer van de richtlijn
van belang. De werkingssfeer is in de definitie van asielverzoek (artikel
2 (b)) thans beperkt tot asielaanvragen op grond van het Vluchtelingenverdrag.
Nederland heeft bij de beperking van de ontwerp-richtlijn tot asielaanvragen
op grond van het Vluchtelingenverdrag thans nog een voorbehoud. Nederland
en enkele andere lidstaten zijn van mening dat de richtlijn ook van toepassing
zou moeten zijn op aanvragen om subsidiaire bescherming. In de richtlijn is
dit echter een keuzemogelijkheid voor de lidstaten en geen verplichting (artikel
3 lid 3). Uitzondering van aanvragen om subsidiaire bescherming is onwenselijk,
vooral omdat in veel lidstaten – niet alleen in Nederland – meer
asielzoekers een vorm van subsidiaire bescherming krijgen dan dat er als vluchteling
worden erkend. Als de procedurele waarborgen in de richtlijn alleen voor vluchtelingen
gelden valt een (te) grote groep asielzoekers buiten de richtlijn. Nederland
heeft daarom een voorstel ingediend dat lidstaten die één procedure
hanteren, waarin alle vormen van bescherming worden behandeld, verplicht de
richtlijn in hun volledige procedure toe te passen. Andere lidstaten kunnen
daar zelf voor kiezen. Een verdergaande aanpassing van de ontwerp-richtlijn,
die alle lidstaten ertoe zou verplichten de richtlijn toe te passen op aanvragen
om subsidiaire bescherming, zou namelijk een nieuwe rechtsgrondslag vereisen.
Dit veronderstelt een nieuw voorstel, waarover het Europees Parlement moet
worden gehoord. De tijdslimiet, die de Europese Raad in Sevilla voor het aannemen
van de richtlijn heeft gesteld, zou dan ver overschreden worden, waardoor
zelfs de limiet van 1 mei 2004 die in het Verdrag van Amsterdam is vastgesteld
niet meer haalbaar zou zijn.De inzet van Nederland is voorts gericht op aanvaarding van een Raadsverklaring,
waarin de Commissie de opdracht krijgt een voorstel te ontwikkelen om in een
later stadium ook de procedures voor subsidiaire bescherming te harmoniseren.Hoofdstuk IIDit hoofdstuk bevat uitgangspunten en waarborgen voor de asielprocedure.
Deze waarborgen gelden voor elke asielzoeker gedurende de behandeling van
zijn asielverzoek door de beslissingsautoriteit, ongeacht of het verzoek via
een normale of via een versnelde procedure wordt behandeld. De Nederlandse
asielprocedure voldoet aan deze uitgangspunten en waarborgen. Hieronder wordt
op een aantal aspecten uit hoofdstuk II nog nader ingegaan.Artikel 6 geeft asielzoekers het recht om de beslissing in eerste aanleg
in de lidstaat af te wachten. Er is één uitzondering, namelijk
wanneer een hernieuwd asielverzoek – overeenkomstig de bijzondere procedure
van artikel 33 en 34 van de ontwerp-richtlijn – na een voorafgaand onderzoek,
waarin geen nieuwe feiten en omstandigheden met betrekking tot het vluchtelingschap
zijn vastgesteld, niet verder wordt onderzocht. In dat geval heeft de asielzoeker
op grond van artikel 38 van de richtlijn recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel
tegen de beslissing om het asielverzoek niet verder te onderzoeken. Daaraan
kan op grond van artikel 39 lid 2 (d) schorsende werking worden onthouden,
mits de asielzoeker het recht heeft een rechterlijke instantie van de lidstaat
te verzoeken om de procedure te mogen afwachten. De asielzoeker moet dus de
mogelijkheid worden geboden zijn zaak aan de rechter voor te leggen. Nederland
kent een dergelijke bijzondere procedure voor hernieuwde asielverzoeken, zoals
die in artikel 33 en 34 van de ontwerp-richtlijn is opgenomen, echter niet,
zodat de facultatieve uitzonderingsbepaling van artikel 6 niet op Nederland
van toepassing is. In Nederland worden dergelijke aanvragen inhoudelijk beoordeeld
en afgewezen, met dien verstande dat voor de motivering van de afwijzing kan
worden volstaan met een verwijzing naar de eerdere afwijzing.Artikel 8 lid 2 bepaalt onder meer dat, als een asielverzoek wordt afgewezen,
de feitelijke en juridische redenen in de beslissing worden weergegeven. Gelet
op de reikwijdte van de ontwerp-richtlijn heeft deze verplichting betrekking
op het vluchtelingschap. In de huidige Nederlandse beslispraktijk wordt de
afwijzing van het vluchtelingschap niet in de beschikking gemotiveerd, wanneer
de asielzoeker op een van de andere gronden van artikel 29 van de Vreemdelingenwet
2000 in het bezit wordt gesteld van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde
tijd. De asielzoeker heeft hierbij onvoldoende belang. Hij heeft immers een
verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd die materieel dezelfde rechten
en voorzieningen biedt als wanneer hij zou zijn toegelaten op grond van vluchtelingschap.
De motivering wordt dan wel vastgelegd in het dossier. Nederland heeft een
voorstel gedaan dat het mogelijk maakt om de bestaande Nederlandse praktijk
te kunnen handhaven. Artikel 10, 11 en 12 bevatten normen inzake het persoonlijk gehoor. Artikel
10 lid 1 bevat het beginsel dat elke asielzoeker de mogelijkheid moet hebben
zijn zaak in een persoonlijk gehoor toe te lichten voordat een beslissing
wordt genomen. De leden 2 en 3 van artikel 10 bevatten uitzonderingen op deze
regel – uitzonderingen overigens die de Nederlandse wetgeving niet kent
en niet nodig heeft. Lid 3 maakt het mogelijk af te zien van een persoonlijk
gehoor wanneer dat redelijkerwijs niet uitvoerbaar is, met name indien de
asielzoeker niet in staat is tot een persoonlijk gehoor als gevolg van blijvende
omstandigheden waarop hij geen invloed heeft. Belangrijk is dat in de tweede
paragraaf van lid 3 een extra waarborg is opgenomen. Indien een lidstaat op
grond van lid 3 een persoonlijk gehoor achterwege laat, moet zij wel redelijke
pogingen ondernemen om de asielzoeker de kans te bieden nadere informatie
te verstrekken. Bovendien mag de afwezigheid van een persoonlijk gehoor geen
negatieve invloed op de beslissing hebben (artikel 10 lid 5).Met betrekking tot het recht op rechtsbijstand en vertegenwoordiging (artikel
13) geeft de ontwerp-richtlijn de lidstaten de mogelijkheid gratis rechtsbijstand
te beperken tot de beroepsprocedures en tot zaken waarbij het beroep of bezwaar
kans van slagen heeft. Nederland heeft zich ingezet voor een verplichting
tot gratis rechtsbijstand ook in eerdere fasen dan de beroepsprocedure, maar
heeft daaraan niet vast kunnen houden omdat daarvoor onvoldoende steun was.
In de ontwerp-richtlijn blijft de toegang tot gratis rechtsbijstand overigens
in alle fasen van de procedure mogelijk. Mede om de Nederlandse zorg en die
van diverse andere lidstaten weg te nemen is bovendien een waarborg opgenomen
tegen een arbitraire beperking van de toegang tot gratis rechtsbijstand in
zaken waarbij het beroep of bezwaar kans van slagen heeft. De onderhandelingen
over artikel 13 zijn echter nog niet afgerond, omdat een aantal lidstaten
recent wijzigingsvoorstellen heeft ingediend, die de mogelijkheid inhouden
het recht op gratis rechtsbijstand verder te beperken.De detentie van asielzoekers (artikel 17) wordt overgelaten aan de lidstaten.
Detentie uitsluitend op grond van het feit dat iemand asielzoeker is, is niet
mogelijk. Ook in Nederland gebeurt dat niet, omdat detentie hier alleen mogelijk
is met het oog op uitzetting. De ontwerp-richtlijn bepaalt wel dat er spoedig
beroep moet kunnen plaatsvinden, indien een asielzoeker in detentie wordt
gehouden. Deze verwijzing naar artikel 5 van het EVRM, dat onder meer het
recht op een spoedig gerechtelijk besluit over de rechtmatigheid van de detentie
bevat, is een belangrijke waarborg. Het EVRM heeft immers rechtstreekse werking.
Bovendien is een toets door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens mogelijk.Hoofdstuk IIIDit hoofdstuk handelt over de asielprocedure in eerste aanleg en over
de afwijzingsgronden van asielverzoeken. Voorts bevat hoofdstuk III bijzondere
voorschriften voor hernieuwde verzoeken, alsmede over asielverzoeken die aan
de buitengrenzen behandeld worden.Asielprocedure in eerste aanlegDe ontwerp-richtlijn bevat geen beslistermijnen en maakt dus ook geen
aan beslistermijnen gekoppeld onderscheid tussen een normale procedure en
een versnelde procedure. Nederland heeft zich wel ingezet voor een onderscheid
tussen een normale en een versnelde procedure. Veel lidstaten bleken echter
geen voorstander van een versnelde procedure waarbij binnen een bepaalde termijn
moet worden beslist. Met het loslaten van dit onderscheid in de ontwerp-richtlijn
kan Nederland evenwel toch instemmen, omdat artikel 23 lid 3 het mogelijk
maakt dat lidstaten ieder onderzoek – in overeenstemming
met hoofdstuk II van de ontwerp-richtlijn – versnellen of voorrang geven.Lidstaten moeten de asielprocedure overigens wel zo spoedig mogelijk afronden.
Als geen beslissing wordt genomen binnen zes maanden, moet de asielzoeker
geïnformeerd worden over de reden van de vertraging of desgevraagd informatie
ontvangen over de termijn waarbinnen een beslissing verwacht kan worden.Artikel 23 lid 4 bevat een opsomming van bepaalde gedragingen van de asielzoeker
(lid 4 (a), (c) tot en met (o)) en van bepaalde kwalificaties van de eindbeslissing
(lid 4 (b)), waarin lidstaten – eveneens in overeenstemming met hoofdstuk
II van de richtlijn – het onderzoek kunnen versnellen of voorrang geven.
Nederland heeft, gelet op het boven genoemde lid 3, de opsomming in lid 4
niet nodig voor een versnelde afdoening. Het rechtsgevolg van de opsomming
in artikel 23 lid 4 staat in artikel 29 lid 2: lidstaten mogen in die gevallen
een ongegrond asielverzoek als kennelijk ongegrond beschouwen, indien zij
het begrip kennelijk ongegrond in hun nationale wetgeving hebben gedefinieerd.
Tevens mogen zij in die gevallen op grond van artikel 39 lid 2 (b) schorsende
werking aan beroepsprocedures onthouden, mits de asielzoeker het recht heeft
een rechterlijke instantie van de lidstaat te verzoeken om de procedure te
mogen afwachten.Nederland kan, conform de huidige praktijk, schorsende werking onthouden
aan het beroep tegen afwijzingen in de AC-procedure op grond van artikel 39
lid 2 (a) en (c). De bepaling in lid 2 (c) is ingevoegd op voorstel van Nederland.
De daar genoemde tijdslimiet van vier weken is ruimer dan de duur van de huidige
AC-procedure, maar is gekozen in het belang van de harmonisatie van de asielprocedures
in de lidstaten: hiermee wordt immers ook de andere lidstaten een reële
toepassingsmogelijkheid geboden. De termijn van vier weken kan bovendien –
waar de ontwerp-richtlijn geen beslistermijnen bevat – een aansporing
zijn voor de lidstaten om voortvarend op asielverzoeken te beslissen.Op grond van artikel 23 moeten zowel in de normale procedure als in de
versnelde procedure de waarborgen van hoofdstuk II in acht worden genomen.
Artikel 24 bepaalt dat slechts in een tweetal procedures kan worden afgeweken
van hoofdstuk II, namelijk in een speciale procedure voor hernieuwde verzoeken
en in grensprocedures.De categorie hernieuwde asielverzoeken, die wordt beschreven in artikel
33 en 34 van de ontwerp-richtlijn, betreft het geval van een voorafgaand onderzoek
voor asielverzoeken die worden ingediend nadat een eerder verzoek door een
lidstaat is afgewezen. In aanvulling op hetgeen ik opmerkte bij de behandeling
van artikel 6, vermeld ik dat het voorafgaand onderzoek bestaat uit de vraag
of aan bepaalde voorwaarden is voldaan, bijvoorbeeld de vraag of er nieuwe
feiten en omstandigheden zijn. Indien aan die voorwaarden is voldaan, moeten
de lidstaten overgaan tot verder onderzoek van het asielverzoek overeenkomstig
hoofdstuk II van de richtlijn. Deze procedure is facultatief. Lidstaten mogen
hernieuwde asielverzoeken blijven behandelen als elk ander verzoek. Dit is
voor Nederland van belang, omdat Nederland thans geen procedure kent waarin
wordt afgeweken van hoofdstuk II. Nederland kan hernieuwde asielverzoeken
in de AC-procedure versneld blijven afdoen op grond van artikel 23 lid 3 en
lid 4 (h). Schorsende werking kan dan worden onthouden op grond van artikel
39 lid 2 (a), (b) of (c) van de ontwerp-richtlijn. Voorts kunnen dergelijke
aanvragen in de gewone procedure worden afgedaan. Aan de grensprocedures wordt hieronder een afzonderlijke paragraaf gewijd.Afwijzingsgronden (algemeen)De ontwerp-richtlijn onderscheidt niet-ontvankelijke («inadmissible»)
asielverzoeken en ongegronde («unfounded») asielverzoeken. De
laatste categorie kan worden onderscheiden in ongegronde en – mits lidstaten
dat begrip in hun nationale wetgeving hebben gedefinieerd – kennelijk
ongegronde asielverzoeken. In de Vreemdelingenwet 2000 wordt dit onderscheid
niet gemaakt. De ontwerp-richtlijn bevat echter geen verplichting om afwijzingen
als niet-ontvankelijk of ongegrond te kwalificeren. Bij niet-ontvankelijkheid
gaat het er blijkens artikel 25 lid 1 om dat lidstaten niet inhoudelijk hoeven
te onderzoeken of de asielzoeker een vluchteling is.1 Bij ongegrondheid gaat het er blijkens artikel 29 lid 1 om dat de
beslissingsautoriteit heeft vastgesteld dat de asielzoeker niet in aanmerking
komt voor de vluchtelingenstatus.Artikel 25 leden 2 en 3 bevatten de gevallen waarin lidstaten een asielverzoek
als niet-ontvankelijk kunnen afwijzen. Het betreft hier onder meer de situatie
waarin een andere lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van het
a asielverzoek (lid 2) en om de situatie waarin er een veilig derde land is
(lid 3 (c) juncto artikel 27 en 28). Ook de gronden van artikel 30 lid 2 (b)
en (c) van de Vreemdelingenwet 2000 zijn onder artikel 25 van de ontwerp-richtlijn
gebracht (lid 3 (d) en (e)). Dit betreft gevallen waarin een asielverzoek
zonder inhoudelijke toetsing wordt afgewezen, omdat de asielzoeker al rechtmatig
verblijf heeft of een lopende procedure heeft. In die gevallen is de asielzoeker
beschermd tegen refoulement. De onderhandelingen over dit onderdeel van de
ontwerp-richtlijn zijn echter nog niet volledig afgerond.Veilige derde landenIndien er sprake is van een veilig derde land in de zin van de ontwerp-richtlijn
kan de asielaanvraag worden afgewezen zonder inhoudelijk onderzoek of de asielzoeker
een vluchteling is. Dit komt overeen met de huidige Nederlandse praktijk waarin
er bij toepassing van de veilige derde landen-excepties in artikel 30 (d)
en artikel 31 lid 2 (h) en (i) van de Vreemdelingenwet 2000 geen sprake is
van statusbepaling. Het concept veilige derde landen in de ontwerp-richtlijn
laat onverlet dat statusbepaling wel mogelijk is.De toepassing van het concept veilige derde landen wordt voorgesteld in
de artikelen 27 en 28 en bijlage II van de ontwerp-richtlijn. Ik teken hier
echter meteen bij aan dat de standpunten van de lidstaten over dit onderwerp
nog dermate uiteenlopen dat thans nog niet gezegd kan worden hoe de uiteindelijke
tekst zal luiden.Artikel 27 gaat uit van nationale aanwijzing van veilige derde landen.
De meeste lidstaten achten – in verband met samenhangende problemen
zoals het ontbreken van terug- en overnameovereenkomsten – de tijd nog
niet rijp voor het opstellen van een gemeenschappelijke minimumlijst van veilige
derde landen, zoals bij de veilige landen van herkomst. Nederland staat, in
verband met het streven naar een hoog ambitieniveau van harmonisatie, positief
tegenover een gemeenschappelijke minimumlijst van veilige derde landen, en
kan voorts instemmen met nationale aanwijzing van veilige derde landen op
basis van gemeenschappelijke criteria. Artikel 27 bepaalt dat lidstaten wetgeving
mogen handhaven of invoeren op grond waarvan landen als veilige derde landen
kunnen worden aangewezen. Artikel 27 is flexibel genoeg om te werken met criteria
voor veilige derde landen (zoals thans in Nederland het geval
is) en om – in plaats van of op basis van criteria – te werken
met een lijst van veilige derde landen. Artikel 28 en bijlage II moeten daarbij
in acht worden genomen.Of een land een veilig derde land is wordt getoetst aan de hand van bijlage
II van de ontwerp-richtlijn. Bijlage II verwijst naar het partij zijn bij
internationale verdragen en/of de feitelijke naleving van die internationale
verdragen. Het gaat daarbij om het Vluchtelingenverdrag enerzijds en het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM) of
het Internationaal Verdrag inzake Burger- en Politieke Rechten (IVBPR) of
het VN-Verdrag tegen Foltering (Convention against Torture, CAT) anderzijds.
De verwijzing naar het partij zijn bij internationale verdragen is ook terug
te vinden in de Vreemdelingenwet 2000. Het partij zijn bij internationale
overeenkomsten is echter ook onder de Vreemdelingenwet 2000 niet voldoende.
Het desbetreffende land moet de relevante verdragen ook daadwerkelijk naleven.
Het is van belang dat dit in de bijlage is neergelegd. Bijlage II bevat voorts
de bijzondere bepaling dat een land dat geen partij is bij het Vluchtelingenverdrag
toch een veilig derde land kan zijn als het op een andere manier voldoet aan
de behoefte aan internationale bescherming, door samenwerking met UNHCR of
andere organisaties die namens UNHCR optreden, of op andere door de UNHCR
daartoe geschikt geachte wijzen. Deze bepaling is van belang met het oog op
de bescherming in de regio.Artikel 28 bevat waarborgen met betrekking tot het onderzoek van de individuele
situatie van de asielzoeker, die bijvoorbeeld de gelegenheid moet hebben de
daadwerkelijke bescherming van de autoriteiten van het veilige land in te
roepen. Bovendien moet de asielzoeker tot het veilige derde land worden toegelaten
of opnieuw worden toegelaten. Indien het asielverzoek niet inhoudelijk wordt
onderzocht dient de asielzoeker in het bezit te worden gesteld van een document
waaruit dat blijkt. Artikel 28 opent de mogelijkheid om – in afwijking
van de huidige Nederlandse wetgeving – het concept veilig derde land
toe te passen als de asielzoeker niet eerder in dat land heeft verbleven of
door dat land gereisd is.Veilige landen van herkomstTijdens de JBZ-Raad op 5 juni 2003 heeft een groot aantal lidstaten, waaronder
Nederland, een beroep gedaan op de Commissie om in de ontwerp-richtlijn het
opstellen en wijzigen van een gemeenschappelijke (minimum)lijst van veilige
landen van herkomst op te nemen. Tijdens de JBZ-Raad van 2 en 3 oktober
2003 is, met een voorbehoud van het Verenigd Koninkrijk, een pakket van drie
artikelen (artikel 30, 30A en 30B) en bijlage III aangenomen met de volgende
onderwerpen: het begrip veilig land van herkomst, een mechanisme voor het
opstellen van een gemeenschappelijke minimumlijst van veilige landen van herkomst
en de mogelijkheid om nationaal veilige landen van herkomst aan te wijzen
die niet op de gemeenschappelijke minimumlijst staan. Een aantal lidstaten
heeft aangegeven een voorkeur te hebben voor het aannemen van een gemeenschappelijke
minimumlijst van veilige landen van herkomst tegelijkertijd met de richtlijn.
Dit impliceert dat de lijst met unanimiteit moet worden vastgesteld. Op dit
moment wordt de mogelijke reikwijdte van een lijst van veilige landen van
herkomst nader onderzocht. Gelet op de termijn die is gesteld voor aanneming
van de richtlijn zal de omvang van de lijst waarschijnlijk beperkt zijn.Op de gemeenschappelijke minimumlijst zullen in ieder geval geen EU-lidstaten
staan. De EU-lidstaten beschouwen elkaar, op grond van het «Protocol
inzake asiel voor onderdanen van lidstaten van de Europese Unie» (bijlage
bij het Verdrag van Amsterdam), als veilige landen van herkomst.
Artikel 30 van de ontwerp-richtlijn refereert alleen aan«derde»
landen. Lidstaten van de Europese Unie zijn geen derde landen. Ook uit de
definitie van asielverzoek in artikel 2 (b) van de ontwerp-richtlijn blijkt
dat de werking van de richtlijn beperkt is tot asielaanvragen ingediend door
onderdanen van derde landen en staatlozen.Tijdens het algemeen overleg op 1 oktober 2003 zijn vragen gesteld over
de toetsing van asielverzoeken van asielzoekers uit (kandidaat-)lidstaten.
De procedures voor asielaanvragen ingediend door onderdanen van lidstaten
worden vastgesteld bij nationaal recht. Deze aanvragen worden in behandeling
genomen waarbij in Nederland op grond van artikel 31 lid 2 (g) van de Vreemdelingenwet
2000 een individuele toetsing plaatsvindt. Kandidaat-lidstaten zijn derde
landen in de zin van de ontwerp-richtlijn. De omstandigheid dat zij op de
gemeenschappelijke minimumlijst zouden staan, laat onverlet dat asielaanvragen
van onderdanen van kandidaat-lidstaten in behandeling worden genomen, waarbij
op grond van artikel 30 van de ontwerp-richtlijn een individuele toetsing
plaatsvindt. Dit is belangrijk omdat, hoewel een land in het algemeen als
veilig kan worden beschouwd, dat land in een individueel geval voor de betrokken
asielzoeker niet veilig kan zijn.Een asielverzoek van een asielzoeker die afkomstig is uit een nationaal
aangewezen veilig land van herkomst kan op grond van artikel 29 lid 1 juncto
artikel 23 lid 4 (c) als ongegrond worden beschouwd. Een asielverzoek van
een asielzoeker die afkomstig is uit veilig land van herkomst op de gemeenschappelijke
minimumlijst, moet als ongegrond worden beschouwd. Hiertegen bestaat geen
bezwaar juist omdat artikel 30 lid 2 in beide gevallen de waarborg van een
individuele toetsing bevat: een land is voor een individuele asielzoeker alleen
veilig als hij geen argumenten naar voren heeft gebracht dat het land in zijn
specifieke omstandigheden niet veilig is.De toetsing of een land een veilig land van herkomst is geschiedt aan
de hand van bijlage III. Deze bijlage bevat hiervoor een duidelijk criterium:
een land is een veilig land van herkomst als, op basis van de rechtstoestand,
de toepassing van het recht en de algemene politieke omstandigheden kan worden
aangetoond dat er in het algemeen en consistent geen sprake is van vervolging,
noch van «ernstige schade» in de zin van artikel 15 van de ontwerp-kwalificatierichtlijn.
Vervolgens noemt de bijlage een aantal indicatoren die in de beschouwing moeten
worden betrokken, waaronder naleving van het EVRM en/of het IVBPR en/of het
CAT en respect voor het non-refoulementbeginsel van het Vluchtelingenverdrag.
Op het eerste gezicht lijkt deze benadering richtlijn een andere dan die in
de Vreemdelingenwet 2000, die uitgaat van het partij zijn bij relevante internationale
verdragen. Dit is echter de facto niet het geval: zoals hierboven ook al is
aangegeven met betrekking tot veilige derde landen is het partij zijn bij
internationale overeenkomsten ook onder de Vreemdelingenwet 2000 niet voldoende.
Het desbetreffende land moet de relevante mensenrechtenverdragen ook daadwerkelijk
naleven.Artikel 30A bevat de procedure voor de vaststelling van een gemeenschappelijke
minimumlijst van veilige landen van herkomst. De Raad neemt de lijst aan en
wijzigt de lijst met een gekwalificeerde meerderheid op een voorstel van de
Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement. Indien de lijst tegelijk
met de richtlijn tot stand komt is de unanimiteitsregel van toepassing.Tijdens het algemeen overleg van 1 oktober 2003 heb ik, in antwoord op
een vraag van mevrouw Van der Laan, al aangegeven de voorkeur te geven aan
raadpleging van het Europees Parlement boven het toekennen van
mededebeslissingsbevoegdheid. De in artikel 30A voorgestelde procedure is
ontleend aan artikel 5 van richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli
2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming
in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering
van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en
het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen, kortweg de
richtlijn tijdelijke bescherming.1 Artikel 5 van
de richtlijn tijdelijke bescherming bepaalt dat de Raad de massale toestroom
van en het verlenen van tijdelijke bescherming aan ontheemden vaststelt met
een gekwalificeerde meerderheid op voorstel van de Commissie (lid 1). Het
Europees Parlement wordt niet geraadpleegd, maar van het besluit in kennis
gesteld (lid 5). Door een raadplegingsprocedure in te voeren gaat artikel
30A van de ontwerp-richtlijn inzake minimumnormen voor asielprocedures een
stap verder dan de richtlijn tijdelijke bescherming. Hierbij dient niet uit
het oog te worden verloren dat bij de vaststelling en wijziging van een gemeenschappelijke
minimumlijst van veilige landen van herkomst een zekere mate van flexibiliteit
noodzakelijk is, te meer indien een derde land niet langer als een veilig
land van herkomst kan worden beschouwd.Wanneer de Raad of een lidstaat de Commissie verzoekt om een land van
de gemeenschappelijke minimumlijst te schrappen, wordt de verplichting van
de lidstaten respectievelijk de verzoekende lidstaat om de asielaanvraag als
ongegrond te beschouwen geschorst. De situatie in het veilige land kan immers
zodanig veranderen dat van een veilig land geen sprake meer is. De mogelijkheid
van artikel 30B om nationaal veilige landen van herkomst aan te wijzen die
niet op de gemeenschappelijke lijst staan, biedt de lidstaten de mogelijkheid
waar nodig sneller op te treden als zij de besluitvorming in gemeenschapsverband
niet willen of kunnen afwachten. Ook hier geldt dat gewerkt kan worden met
criteria voor veilige landen van herkomst (zoals thans in Nederland het geval
is) en – in plaats of op basis van criteria – met een lijst van
veilige landen van herkomst, als de nationale wetgeving maar in overeenstemming
is met artikel 30 en bijlage III.GrensproceduresOp grond van artikel 35 lid 1 van de ontwerp-richtlijn kunnen lidstaten,
in overeenstemming met de uitgangspunten en waarborgen van hoofdstuk II, beslissen
op asielverzoeken die aan de grens van een lidstaat worden ingediend.De leden 2, 3 en 4 van artikel 35 hebben betrekking op aan de grens ingediende
asielverzoeken, indien lidstaten geen asielprocedure op de grens hebben die
in overeenstemming is met de uitgangspunten en waarborgen van hoofdstuk II.
Het uitgangspunt voor de benadering in lid 2 is dan de mogelijkheid specifieke
nationale kenmerken van dergelijke procedures te handhaven, mits de waarborgen
van lid 3 in acht worden genomen. Omdat deze benadering het mogelijk maakt
de gemeenschappelijke procedurenormen niet toe te passen, is een standstill-bepaling
ingevoerd. Lidstaten die op het moment van de aanneming van de richtlijn reeds
beschikken over wetgeving met betrekking tot grensprocedures, waarin van de
minimumnormen van hoofdstuk II wordt afgeweken, kunnen die afwijkingen (met
uitzondering van de normen waarnaar in lid 3 uitdrukkelijk wordt verwezen)
handhaven, terwijl andere lidstaten zulke procedures niet kunnen invoeren.
Artikel 38 lid 1 (d) geeft het recht op beroep indien een beslissing in het
kader van de procedures van artikel 35 lid 2 is genomen. Lid 4 bevat de waarborg dat een beslissing binnen een redelijke termijn
moet worden genomen, en dat, wanneer niet binnen vier weken een beslissing
is genomen, de asielzoeker moet worden toegelaten tot het grondgebied van
de lidstaat zodat de asielaanvraag kan worden behandeld in overeenstemming
met de andere voorzieningen van de richtlijn (dat wil zeggen de voorzieningen
in hoofdstuk II).De regeling in artikel 35 lid 2 en volgende brengt, zoals ook de Commissie
in de toelichting op de ontwerp-richtlijn heeft aangegeven, een delicaat evenwicht
tot stand tussen de behoefte van die lidstaten aan de handhaving van een speciale
procedure aan de grensposten en de bescherming van de basisgaranties die aan
asielzoekers moeten worden geboden.In de asielprocedure in het Aanmeldcentrum Schiphol worden de bepalingen
van hoofdstuk II van de ontwerp-richtlijn in acht genomen. Dit betekent dat
de leden 2, 3 en 4 van artikel 35 vanwege de standstill-clausule niet van
toepassing zullen zijn op de Nederlandse situatie.Artikel 35A is op verzoek van Duitsland opgenomen. Dit artikel maakt het
mogelijk om asielzoekers die uit een naburig veilig derde land (dus een niet-EU-land)
in een lidstaat binnenkomen of zijn binnengekomen, af te doen in een procedure
waarbij geen onderzoek naar de asielaanvraag plaats vindt. Het derde land
kan alleen als veilig worden beschouwd indien:1. dat land het Vluchtelingenverdrag dan wel het Protocol bij het Vluchtelingenverdrag
in acht neemt met betrekking tot het non-refoulementbeginsel en de rechten
van personen die zijn erkend en toegelaten als vluchtelingen; en2. dat land een wettelijk voorgeschreven asielprocedure heeft; en3. dat land de standaarden van het Europees Verdrag voor de Rechten van
de Mens in acht neemt, inclusief de standaarden met betrekking tot daadwerkelijke
rechtsmiddelen; en4. dat land is aangewezen door het nationale parlement van de EU-lidstaat
of in nationale wetgeving met toestemming van het nationale parlement van
de EU-lidstaat.Tot slot is vereist dat het derde land de betrokken asielzoeker weer toelaat.
Indien het derde land de betrokken asielzoeker niet opnieuw toelaat, moet
de lidstaat toegang geven tot een asielprocedure in overeenstemming met de
basisprincipes en garanties van hoofdstuk II.Ook met betrekking tot dit artikel is nog geen sprake van overeenstemming.
Het artikel stelt strenge eisen aan de veiligheid van het derde land, maar
roept tevens vragen op. Het artikel gaat niet om een zuivere grensprocedure,
omdat het ook kan worden toegepast indien de asielzoeker de EU-lidstaat al
is binnengekomen. Daarbij komt dat het in het artikel ook niet om een asielprocedure
gaat, omdat op het asielverzoek niet wordt beslist door de beslissingsautoriteit
als de asielzoeker opnieuw wordt toegelaten tot het veilige derde land. Ook
rijst de vraag naar de afbakening van het artikel tot de algemene artikelen
over veilige derde landen (artikel 27, 28 en bijlage II), die waarborgen met
betrekking tot het onderzoek van de individuele situatie van de asielzoeker
bevatten. Onduidelijk is nog of het in artikel 35A gaat om naburige landen
over land of ook om lucht- en zeegrenzen en of het gaat om naburigheid met
een lidstaat of naburigheid met de EU.De Nederlandse benadering is dat de reikwijdte van het artikel eerst nauwkeurig
moet worden afgebakend. Pas dan kan de vraag worden beantwoord of de mogelijkheid
om deze procedure te gebruiken beperkt zou moeten worden tot die lidstaten
die deze procedure op het moment van aanneming van de richtlijn al hebben.
Bij die beoordeling dient ook te worden betrokken dat het artikel
een «kan»-bepaling inhoudt, zodat lidstaten die deze procedure
niet willen invoeren dat ook niet behoeven te doen.Hoofdstuk IVDit hoofdstuk bevat een tweetal artikelen met betrekking tot de intrekking
van de vluchtelingenstatus. Voor het uitgangspunt dat hierbij een persoonlijk
gehoor verplicht moest worden gesteld bleek onvoldoende steun te zijn. De
bestaande Nederlandse praktijk bij de intrekking van de vluchtelingenstatus
kan in ieder geval worden voortgezet. Tegen de intrekking staat op grond van
artikel 38 (e) van de ontwerp-richtlijn beroep open.Hoofdstuk VDe artikelen 38, 39 en 40 van de ontwerp-richtlijn bevatten bepalingen
over de beroepsprocedures en over schorsende werking. Omdat de rechtsstelsels
van de lidstaten nogal uiteenlopen, verlopen de onderhandelingen over de artikelen
38 en 39 moeizaam.Artikel 38 verplicht om in ieder geval een daadwerkelijk rechtsmiddel
te hebben voor een rechterlijke instantie in de zin van de jurisprudentie
van het Hof van Justitie over artikel 234 van het EG-Verdrag. Het gaat hierbij
niet om de naam die de lidstaten aan de betreffende instantie(s) geven, maar
om de feitelijke situatie. De elementen «onafhankelijk en onpartijdig»
zijn formele vereisten voor een daadwerkelijk rechtsmiddel en kunnen worden
beschouwd als deel uitmakend van de notie «rechterlijke instantie».
De jurisprudentie van het Hof van Justitie onderscheidt ook andere vereisten
voor een doeltreffend rechtsmiddel, zoals de bevoegdheid om een beslissing
te bevestigen of nietig te verklaren. De vraag of er sprake is van een daadwerkelijk
rechtsmiddel hangt af van het bestuurlijke en rechterlijke stelsel van een
lidstaat als geheel. Dat uitgangspunt zal worden neergelegd in de preambule.
Het beginsel van een daadwerkelijk rechtsmiddel op een rechter sluit niet
uit dat de lidstaten beschikken over een bestuursorgaan dat verantwoordelijk
is voor toetsing voorafgaand aan een beroep bij een rechterlijke instantie
(bezwaar). De ontwerp-richtlijn verplicht de lidstaten daartoe echter niet.Het Nederlandse stelsel voldoet aan het vereiste van een daadwerkelijk
rechtsmiddel in de zin van de ontwerp-richtlijn. Tegen beslissingen op asielverzoeken
is beroep mogelijk bij de vreemdelingenkamers van de rechtbanken. Vervolgens
is hoger beroep mogelijk bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State. De richtlijn bevat overigens geen bepalingen omtrent hoger beroep.Over artikel 38 wordt nog onderhandeld. Nederland is van mening dat de
tekst op een aantal punten, waaronder die met betrekking tot de aard van de
toetsing, nog voor verbetering vatbaar is.Artikel 39 heeft betrekking op de schorsende werking. Ook over dit artikel
wordt nog intensief gesproken. Lid 1 bevat de hoofdregel dat een bezwaar of
beroep schorsende werking heeft. Dit is conform het uitgangspunt van de Vreemdelingenwet
2000. Als alternatieve mogelijkheid wordt genoemd dat lidstaten verzekeren
dat een rechterlijke instantie de bevoegdheid heeft om te oordelen over een
verzoek van een asielzoeker om een bezwaar of beroep te mogen afwachten. Dit
alternatief beoogt tegemoet te komen aan de situatie in Spanje en Portugal.
Deze landen hanteren het uitgangspunt dat er geen schorsende werking is. Lid 2 bevat vervolgens een opsomming van de gevallen waarin lidstaten
die het uitgangspunt van schorsende werking toepassen een uitzondering op
het beginsel van schorsende werking kunnen maken. In die gevallen moet de
asielzoeker wel het recht hebben een rechterlijke instantie te verzoeken de
procedure in de lidstaat te mogen afwachten. Het gaat om:1. asielverzoeken die als niet-ontvankelijk beschouwd worden;2. asielverzoeken die als ongegrond beschouwd worden en waarbij een van
de omstandigheden van artikel 23 lid 4 van toepassing is;3. asielverzoeken die als ongegrond beschouwd worden en binnen vier weken
in een procedure in overeenstemming met hoofdstuk II zijn afgewezen;4. hernieuwde asielverzoeken die niet verder worden onderzocht in overeenstemming
met hoofdstuk II als bedoeld in artikel 33;5. toegangsweigering of afwijzing van het asielverzoek in het kader van
de grensprocedures van artikel 35;6. niet-tijdige indiening van het bezwaarschrift of beroepschrift;7. gevallen waarin de asielzoeker is of wordt gedetineerd met het oog
op uitzetting.Deze uitzonderingsbepalingen op de hoofdregel van schorsende werking zijn
in de ontwerp-richtlijn opgenomen na een verzoek van de Commissie aan die
lidstaten, die in hun nationale wetgeving specifieke uitzonderingen hebben,
ter zake voorstellen te doen. Hierdoor is een algemene standstill-bepaling
ten aanzien van de bepalingen over de schorsende werking in de lidstaten,
zoals die in eerdere versies van de ontwerp-richtlijn was opgenomen, overbodig.De categorieën 3, 6 en 7 zijn dan ook ingevolge een Nederlands voorstel
in de ontwerp-richtlijn opgenomen. Op categorie 3 ben ik hierboven al ingegaan.
De categorieën 6 en 7 hebben betrekking op de gronden voor het onthouden
van schorsende werking, zoals neergelegd in artikel 82 lid 3 en 4 van de Vreemdelingenwet
2000. Artikel 82 lid 2 van de Vreemdelingenwet 2000 bevat ook nog de afwijzing
van de herhaalde aanvraag en het besluitmoratorium. De herhaalde aanvraag
valt onder artikel 39 lid 2 (b) en (c) van de ontwerp-richtlijn. Het onthouden
van schorsende werking tegen een besluitmoratorium (artikel 82 lid 2 (c) van
de Vreemdelingenwet 2000) behoeft niet in de richtlijn te worden gewaarborgd,
omdat het hier gaat om beroep tegen het instellen van het besluitmoratorium
als zodanig en niet om beroep tegen de beslissing op het asielverzoek.Ten aanzien van de hierboven opgesomde categorie 2 zij nog opgemerkt dat
de enkele aanwezigheid van een van de omstandigheden van de lijst niet voldoende
is om schorsende werking aan het beroep te kunnen onthouden. Het asielverzoek
moet inhoudelijk ongegrond zijn in overeenstemming met artikel 29 lid 1 van
de richtlijn.Overigens kan Nederland instemmen met de huidige opsomming in artikel
39 lid 2. Belangrijk is dat hier de waarborg van toepassing is dat een asielzoeker
het recht heeft een rechterlijke instantie om schorsende werking te vragen.
Bovendien zijn de lidstaten uiteraard gehouden de relevante mensenrechtenverdragen,
in het bijzonder de refoulementverboden, na te leven.Ik vertrouw erop u met het vorenstaande naar behoren te hebben geïnformeerd.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. VerdonkXNoot1De ontwerp-richtlijn vat het begrip «vluchteling» op in de
betekenis die daaraan is gegeven in de ontwerp-richtlijn inzake minimumnormen
voor de erkenning en de status van onderdanen van derde landen en staatlozen
als vluchtelingen of als personen die anderszins internationale bescherming
behoeven, de zogenaamde «kwalificatie-richtlijn».XNoot1Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 212 van 7 augustus
2001, blz. 12–23. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23490-305.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl