Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 2000; VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-XIV, nr. 94

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-03-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-XIV nr. 94

14-03-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen van de commissie over I&R en
mond- en klauwzeerAntwoord van de regeringVragen en opmerkingen van de commissie over de grote grazersAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-XIVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 XIVVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar
2000nr. 94VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 14 maart 2000De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 24 februari 2000 overleg gevoerd met staatssecretaris Faber
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over haar brieven inzake I&R (26 800-XIV, nr. 89), mond- en klauwzeer (26 800-XIV, nr. 83) en grote grazers
(26 800-XIV, nr. 85).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen van de commissie over I&R en
mond- en klauwzeerDe heer Waalkens (PvdA) ging in het kader
van de voortgang van het verbeteringstraject I&R (identificatie en registratie)
in op de ontvlechting van de verantwoordelijkheden. Er komt een onafhankelijk
I&R-bureau in plaats van het huidige systeem dat door verschillende partijen
wordt gedragen. Zijn er problemen te verwachten bij de ontvlechting? Immers,
alle partijen hebben tot op heden in het systeem geïnvesteerd. Wie behoort
de intellectuele eigendom van het systeem toe? In het rapport van het consultancybureau
staat er weinig over.Het kwam de heer Waalkens redelijk voor dat de overheid als eerstverantwoordelijke
voor de «nieuwbouw» van het I&R-systeem, waartoe in principe
is besloten, de investeringen voor haar rekening neemt en dat de exploitatiekosten
worden verdeeld over de gebruikers van het systeem. Deelt het kabinet die
mening?Een aantal keren bleek het I&R-systeem helaas niet sluitend te kunnen
functioneren door een gebrek aan discipline van gebruikers. Handhaving en
controle zijn dus van groot belang. Met ingang van 1 januari jl. moest de
Europese richtlijn voor zelfcontrole op hormonen geïmplementeerd zijn.
Waarom heeft de regelgeving over de inrichting van de zelfcontrole nog onvoldoende
vorm en inhoud gekregen?Op papier zien de maatregelen voor het onverhoopte geval dat zich mond-
en klauwzeer (MKZ) voordoet, er goed uit maar hoe kan op basis van de draaiboeken
worden voorkomen dat er achteraf verschillen van opvatting blijken te bestaan
over de financiering van eventueel noodzakelijke maatregelen?Mocht zich ooit mond- en klauwzeer voordoen, dan zal de destructiecapaciteit
een fors probleem vormen. Wordt gedacht aan tijdelijke oplos-singen,
zoals het begraven of bevriezen van kadavers om die later te verbranden?Het doden en vernietigen van varkens tijdens de varkenspestepidemie heeft
veel commotie veroorzaakt. De heer Waalkens kon zich daarom voorstellen dat
de emoties bij het publiek nog veel hoger zullen oplopen bij het doden en
vernietigen van dieren met een hogere aaibaarheidsfactor dan varkens. Hij
vroeg derhalve extra aandacht voor het zoeken van zodanige dodingsmethoden
dat die bij grootschalige toepassing niet leiden tot grote commotie onder
de bevolking.De heer Meijer (CDA) betoogde dat alleen al
uit het oogpunt van voedselveiligheid niet ter discussie kan staan dat het
I&R-systeem een volledig gesloten systeem moet zijn, maar wilde wel duidelijkheid
over wie de verantwoordelijkheid draagt voor eventuele lekken in het systeem,
de overheid of de sector. Het laatste driekwart jaar zijn er goede vorderingen
gemaakt met het sluitend krijgen van het systeem. Is het systeem inderdaad,
conform de aankondiging van de staatssecretaris, sinds half oktober 1999 op
orde? Zijn de uitkomsten van de proef met de elektronische identificatie positief
en wordt die identificatie ingevoerd? Zijn de grote problemen bij de internationale
handel in rundvee inmiddels adequaat ondervangen? Welke extra voorzieningen
zijn getroffen? Hoe staat het met de harmonisatie in EU-verband van identificatie
en registratie? Wat is er ondernomen om foutmeldingen zoveel mogelijk tegen
te gaan en liefst te elimineren? Bij BSE-gevallen in Nederland bleek de herkomst
van de dieren moeilijk te traceren. Zijn er verbeteringen aangebracht in de
traceermogelijkheden?Mensen die betrokken zijn bij het I&R-systeem voor varkens klagen
dat dit het laatste halfjaar tot acht keer toe is gewijzigd, met alle gevolgen
van dien voor de motivatie. Hoe komt het dat het systeem voor de varkens nog
zo gebrekkig is?Op welke termijn zal het onafhankelijke I&R-bureau met zijn activiteiten
kunnen starten?De heer Meijer stelde vast dat steeds duidelijker wordt dat ingrijpende
maatregelen noodzakelijk zijn met betrekking tot mond- en klauwzeer. Tijdens
de uitbraak van de klassieke varkenspest bleek dat verschillende draaiboeken
voor het aanpakken daarvan aan herziening toe waren. Op korte termijn zal
er duidelijkheid moeten zijn over de draaiboeken inzake mond- en klauwzeer
en over de verantwoordelijkheden daarbij. Zijn de verantwoordelijkheden en
de bevoegdheden inmiddels gedefinieerd? Graag zou de heer Meijer een schematisch
overzicht krijgen van de go- en no-gomomenten en van de bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
Ook hij maakte zich zorgen over de destructiecapaciteit. Er mogen niet, zoals
bij de varkenspest, allerlei ontsnappingsclausules zijn die niet echt bijdragen
aan een snelle oplossing van het probleem. Hoe zal worden omgegaan met vervolgschade
van bedrijven? Hoe kan een waterdichte controle worden gegarandeerd van veewagens
die van elders naar Nederland komen, opdat problemen zoals zich anderhalf
jaar geleden voordeden met veewagens die uit Turkije terugkwamen, kunnen worden
voorkomen? Tijdens de varkenspestepidemie was identificatie door de Diergezondheidsdienst
op de zaterdagen en zondagen problematisch. Hoe kan dit probleem worden ondervangen?
Is er exacte duidelijkheid over het moment waarop eventueel tot noodvaccinatie
moet worden besloten?Bij de oefening die samen met Duitsland is uitgevoerd, is een aantal mankementen
gebleken. De heer Meijer nam aan dat die tot aanpassing van het pakket van
maatregelen hebben geleid en vroeg of er internationaal een follow-up komt
en zo ja, op welke termijn.De heer Oplaat (VVD) was het eens met de stelling
van de staatssecretaris dat als gevolg van het zeer besmettelijke karakter
van mond- en klauwzeer, het non-vaccinatiebeleid, de grote dierdichtheid in
Nederland en het bestaan van mond- en klauwzeer in landen niet
ver van Nederland, de Nederlandse situatie uitermate precair is. Hij was het
er ook mee eens dat lering moet worden getrokken uit de ervaringen met de
uitbraak van de klassieke varkenspest. Bij de punten die inmiddels verbeterd
zijn, miste hij nog steeds het allerbelangrijkste punt: de diagnostiek. Als
ruim voor 4 februari 1997, de datum waarop de varkenspest uitbrak, bekend
was geweest wat er aan de hand was, zou er misschien adequater opgetreden
hebben kunnen worden en zouden er misschien minder problemen zijn geweest.De heer Oplaat prees de conclusie van de staatssecretaris dat terughoudendheid
met betrekking tot noodvaccinatie niet net zo lang kan worden gehandhaafd
als bij de uitbraak van de klassieke varkenspest. De destructiecapaciteit
is naar verluidt onvoldoende. Is dat inderdaad het geval en zo ja, wat wordt
daar dan aan gedaan?De afgelopen tijd is een aantal bedrijven met een onbekende veeziekte
geblokkeerd. De betrokken bedrijven gaan zwaar onder zo'n blokkade gebukt.
De ondernemers die keurig hebben voldaan aan de meldingsvoorschriften, is
geen enkele vorm van financiële compensatie in het vooruitzicht gesteld.
Dit leidt tot persoonlijke drama's. Hoewel het de Kamer niet past om over
individuele gevallen te spreken, achtte de heer Oplaat het dringend noodzakelijk
dat er maatregelen komen om deze bedrijven/ondernemers tegemoet te komen.
Immers, wanneer bedrijven, overigens met gegronde redenen, worden geblokkeerd
zonder dat er enige vorm van compensatie is, stimuleert dat ondernemers niet
om problemen bij hun vee direct te melden, terwijl een snelle diagnose juist
het allerbelangrijkste wapen is in de strijd tegen besmettelijke dierziekten.
Het individuele belang van de veehouder (de continuïteit van zijn bedrijf)
kan haaks komen te staan op het collectieve belang (het direct melden van
gezondheidsproblemen bij vee). In dat geval bestaat het gevaar dat kadavers
begraven worden, met alle veterinaire risico's van dien. Want, stel dat het
gaat om een uitbraak van monden klauwzeer, wat dan?De uitgaven in het kader van de dierziektebestrijding worden verantwoord
in het diergezondheidsfonds. Daarover wordt momenteel met het bedrijfsleven
overlegd. De heer Oplaat pleitte ervoor ondernemers wier bedrijf wordt geblokkeerd,
een schadeloosstelling te geven en vroeg een toezegging op dit punt. Of die
schadeloosstelling door de overheid of het bedrijfsleven of door beide wordt
betaald, kan worden afgesproken in het overleg over het diergezondheidsfonds.
Is het de staatssecretaris bekend dat een aantal van de gezondheidsproblemen
op een bepaald geblokkeerd bedrijf gerelateerd blijkt te zijn aan een kobalttekort?
Is zij bereid mee te werken aan een breed onderzoek naar kobalttekort onder
vee?De heer Oplaat vroeg waarom er, hoewel dat technisch allang mogelijk is,
aan de slachtlijn nog steeds niet wordt gecontroleerd of een rund van een
IKB-erkend bedrijf komt, zodat de consument de garantie heeft dat het vlees
op zijn bord gegarandeerd niet behandeld is met hormonen. Hoe staat het met
de IBR-entingen? Wat is de laatste stand van zaken in dit dossier? Wat zijn
de achtergronden en de mogelijke gevolgen voor Nederland van het uitstel van
invoering van het I&R-systeem op EU-basis, terwijl dat systeem in Nederland
wel doorgang vindt?Ook de heer Ter Veer (D66) zei sterk te hechten
aan de ontvlechting, ervan uitgaande dat de verantwoordelijkheid voor het
goed functioneren van het I&R-systeem ligt bij de regering, in dit geval
bij deze staatssecretaris, terwijl de uitvoering in medebewind kan worden
gedelegeerd, bijvoorbeeld aan het PVV, dat het eventueel doorkoppelt naar
medegebruikers, zoals de Diergezondheidsdienst, de AID, de RVV en CR Delta.
Is er sprake van overleg met CR Delta over de te volgen methoden en opzet?
Heeft de staatssecretaris al gedachten over de opzet van het leidinggevende
en dirigerende I&R-bureau? De heer Ter Veer sloot zich aan bij de opmerkingen en vragen over de Europese
Unie.Hij wilde weten hoe het staat met de zogenaamde zwevende runderen en of
de stallijsten die de veehouders invullen, daadwerkelijk worden gecontroleerd
en worden vergeleken met de I&R-computerbestanden.De heer Ter Veer deelde de mening dat het draaiboek over mond- en klauwzeer
er op het oog goed uitziet. Hij sprak de hoop uit dat nooit in de praktijk
zal moeten blijken of het echt goed is. Gegeven het levensgrote risico dat
mond- en klauwzeer voor veehoudend Nederland in zich bergt, is het volgens
hem dienstig om met gezette tussenpozen te melden in welke landen zich mond-
en klauwzeer voordoet en welke risico's men daarbij loopt, opdat zowel veehoudend
Nederland als de burgers die naar die landen reizen op de hoogte zijn van
de gevaren. Juist nu er geen sprake is van een noodsituatie met klassieke
varkenspest of mond- en klauwzeer, is het verstandig om de bevolking erop
te wijzen dat bij noodzakelijke ruimingsactiviteiten geen zachtzinnige methode
kan worden gehanteerd.Antwoord van de regeringDe staatssecretaris beaamde dat een aantal
gevallen van BSB heeft aangetoond dat het I&R-systeem niet aan de verwachtingen
beantwoordde, terwijl een sluitend I&R-systeem inderdaad een must is.
Er is toen met voortvarendheid begonnen aan verbetering. Daartoe is een regiegroep
ingesteld, bestaande uit hoge ambtenaren van het ministerie van LNV en vertegenwoordigers
van de sector. Enerzijds wordt gewerkt aan het aanpakken van de belangrijkste
lacunes in het huidige systeem en anderzijds aan het opzetten van een volledig
nieuw systeem, omdat het huidige niet volmaakt te krijgen is. Er zijn verschillende
maatregelen genomen naar aanleiding van de EU-inspectie en om de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de verschillende organisaties te verduidelijken, de controle op de
meldingen te intensiveren, de frequentie te verhogen van de rapportage van
uitvoerende diensten aan controlerende diensten, met name inzake de melddiscipline
en de procedure aan te passen van het verzamelen en vernietigen van oormerken
bij slachterijen. Dit alles werpt al vruchten af.In het rapport van het consultancybureau staan behartigenswaardige woorden
over de gewenste opzet van het onafhankelijke I&R-bureau. Het ministerie
en het PVV, dus de sector zelf, spelen uiteraard een belangrijke rol bij het
opzetten en vormgeven van dat bureau en het bepalen van de plaats waar het
wordt gestationeerd. De primaire verantwoordelijkheid daarvoor behoort bij
de regering te berusten. In juridische zin zal de oprichting van het bureau
nog dit jaar rond kunnen zijn. Het huidige I&R-systeem zal worden ontvlochten
en parallel daaraan zal vormgegeven moeten worden aan de «nieuwbouw».
Dat traject zal twee à drie jaar kosten. De exploitatiekosten zullen
natuurlijk over de verschillende gebruikers verdeeld moeten worden.Per 1 januari heeft het PVE een zelfcontrolesysteem op groeihormonen geïmplementeerd.
De publiekrechtelijke inbedding daarvan wordt afgerond. De maatregelen van
de overheid zullen minstens zo streng zijn als de privaatrechtelijke maatregelen.De staatssecretaris veronderstelde dat de overheid, als eerstverantwoordelijke
voor het I&R-systeem, ook bij de «nieuwbouw», in de eerste
plaats aanspreekbaar is op eventuele lekken in het systeem. Tegelijkertijd
zal moeten worden nagegaan wie zich waaraan niet heeft gehouden. Dat onderzoek
kan leiden tot het aanspreken van individuele bedrijven, handelaren of veeboeren.
Uiteraard dient de overheid zorg te dragen voor de handhaving, maar er is
ook een verantwoordelijkheid van de betrokkenen en met name van het productschap.
Het productschap heeft de opdracht om waar nodig voor verbetering te zorgen.
Steeds meer lijkt overigens tot de betrokkenen door te dringen
dat het gunstig is voor de positie van de Nederlandse veehouderij dat de boeren
hun zaken goed voor elkaar hebben.De staatssecretaris verzocht om nadere informatie in verband met de genoemde
klachten over veelvuldige wijzigingen van het I&R-systeem voor varkens.
Zij sprak de hoop uit dat er slechts incidenteel sprake is van zoveel wijzigingen
in zo korte tijd. Per 1 april treedt de regeling varkensleveringen in werking,
waarbij naar verwachting sprake is van koppeling met het I&R-systeem voor
varkens.Alle aanbevelingen van de EU zijn geïmplementeerd. Dat betekent dat
de nummeringssystematiek van de oormerken is gewijzigd, dat regelmatig wordt
gerapporteerd aan de veehouder, dat de controle op de naleving is verbeterd
en dat de gegevens direct in de database komen en niet langer eerst in aparte
wachtbestanden. Sinds januari beschikken de grote slachthuizen over een on-lineverbinding
met het I&R-systeem, zodat zij voor het slachten kunnen nagaan of aangeboden
runderen juist zijn geïdentificeerd en geregistreerd. Ondertussen wordt
ook gewerkt aan de on-lineraadpleegfunctie van de RVV, want die moet vanaf 1
april a.s. steekproefsgewijs controleren of de bij slachterijen aangevoerde
runderen op de juiste wijze zijn geïdentificeerd en geregistreerd. De
RVV zal er voorts op toezien dat de slachterijen de regels met betrekking
tot de zelfcontrole naleven.De staatssecretaris beaamde dat een Europese aanpak gewenst is van de
problemen met de internationale handel in runderen. Dit punt heeft continu
de aandacht en er is progressie in de afspraken, maar er is nog geen waterdichte
regeling.Desgevraagd verklaarde zij dat de invulling van het publiekrechtelijke
deel van de controle op de zelfcontroleregelingen op een oor na gevild is.De staatssecretaris zei blij te zijn dat in het openbaar het belang van
het pakket maatregelen in het kader van mond- en klauwzeer kon worden onderstreept.
Het in uitvoering nemen van dit zware pakket maatregelen zal zeer veel commotie
veroorzaken zowel binnen de sector als onder het publiek. Derhalve zal er
veel aan voorlichting moeten worden gedaan nu er nog geen sprake is van deze
ziekte. De sector is het geheel eens met deze forse maatregelen en zal komen
met een plan voor voorlichting aan de eigen achterban, omdat het succes van
de maatregelen staat of valt met de bereidheid van individuele boeren om eraan
mee te werken. Het plan behelst ook voorlichting aan het publiek om uit te
leggen waarom de maatregelen, die veel onrust onder de burgers zullen veroorzaken,
noodzakelijk zijn.Ter voorkoming van problemen achteraf over de toedeling van de kosten
van de genomen maatregelen, zullen er heldere en juridisch waterdichte afspraken
moeten worden gemaakt. De sector is bezig met een voorstel voor een andere
opzet van het diergezondheidsfonds, waarbij dit wordt geregeld. Het formuleren
van die nieuwe opzet kost op dit moment de meeste tijd. Wat eventuele schadeclaims
betreft die vanuit het bedrijfsleven in verband met inschattingsfouten bij
de bestrijding van mond- en klauwzeer zouden worden ingediend, wees de staatssecretaris
erop dat de overheid de eindverantwoordelijkheid heeft voor de bestrijding
van mond- en klauwzeer, maar deze taak grotendeels op zich neemt ten dienste
van de sector, reden waarom de bestrijding wordt gefinancierd door middel
van het diergezondheidsfonds.In het kader van dierziektebestrijding worden dieren gedood omdat zij
besmet zijn of een grote kans lopen besmet te raken. Om verspreiding van het
virus te voorkomen, dienen deze dieren zo snel mogelijk te worden gedood en
in gesloten wagens te worden afgevoerd. Daarbij is het tijdstraject van eminent
belang, evenals de veiligheid van de mensen die de dieren moeten doden en
het welzijn van de dieren. Welke methode ook wordt gekozen, het afvoeren van
grote aantallen runder-, varkens- en/of schapenkadavers zal niet onopgemerkt
kunnen blijven bij het publiek. De weerstand van het publiek bij het afvoeren
van runderkadavers zou een reden kunnen zijn om sneller op noodvaccinatie
over te stappen dan bij de varkenspest is gebeurd. De ervaring tijdens de
varkenspest heeft geleerd dat de mobiele elektrocutieapparaten voor het doden
van de varkens voldoen. Duitse dierziektebestrijders hebben ervaring opgedaan
met het doden van grote aantallen runderen in korte tijd met behulp van elektrocutietangen.
In werkgroepen, die een uitvloeisel zijn van de MKZ-oefening met Duitsland,
zal deze techniek verder worden uitgewerkt. Schapen, geiten en jonge runderen
en varkens zullen worden gedood met een injectie met het middel D61. Bij de
opstellen van draaiboeken, trainingen en oefeningen zal extra aandacht moeten
worden besteed aan deze techniek die risico's met zich brengt voor de mens.Het technische punt van (tijdelijke) alternatieven voor destructie moet
nog verder worden uitgewerkt, maar echte alternatieven zag de staatssecretaris
niet, omdat een aantal tijdens de varkenspestepidemie uitgewerkte alternatieve
scenario's onuitvoerbaar bleek. Dat gold bijvoorbeeld voor het in de open
lucht verbranden en het begraven van grote aantallen dieren. De capaciteit
is pas onvoldoende en een probleem, als er grote aantallen dieren moeten worden
opgekocht in verband met dierenwelzijnsproblemen. Over de capaciteit is intensief
overleg gevoerd met Rendac. Er wordt hard gewerkt aan een oplossing. De Kamer
zal daarover zo snel mogelijk worden geïnformeerd. Preventief vaccineren
zou uit dat oogpunt een alternatief kunnen zijn, maar ook daarbij zijn negatieve
kanttekeningen te maken. Omdat er dan minder destructiecapaciteit nodig is,
zal dit middel wel actiever en in een veel eerder stadium worden gebruikt
dan tijdens de varkenspestepidemie.De staatssecretaris meldde de afronding van de maatregelen voor de klassieke
varkenspest en BSE en de technische uitwerking daarvan, het draaiboek voor
de verdenkingsfase en het algemeen bestuurlijke draaiboek. Verder is het maatregelenpakket
voor mond- en klauwzeer klaar, wat betekent dat een volledige afronding van
het MKZ-draaiboek in de tweede helft van dit jaar een feit zal zijn. Mocht
zich onverhoopt op korte termijn MKZ voordoen, dan kunnen de maatregelen zonder
meer worden uitgevoerd zonder dat er sprake is van grote lacunes in het draaiboek.De gezamenlijke MKZ-oefening heeft geleerd dat de problematiek in de Bondsrepubliek
nogal technisch wordt opgepakt en dat er in Nederland veel meer aandacht is
voor het bijkomende maatschappelijke vraagstuk. In gemengde werkgroepen worden
ervaringen op verschillende niveaus uitgewisseld en wordt nagegaan hoe moet
worden gehandeld in het geval dat er grensoverschrijdende acties nodig zijn.De staatssecretaris deelde mede dat het onmogelijk is om op het moment
dat een bedrijf wordt geruimd toe te zeggen dat er een schadevergoeding zal
worden gegeven voor vervolgschade. De overheid vergoedt conform de bestaande
wetgeving alleen directe schade. Een ondernemer mag alleen producten op de
markt brengen die veilig zijn. De kosten van vervolgschade drukken dan ook
op de ondernemer. De overheid betaalt voor een groot deel mee aan de diagnostiekkosten.
Er is al een onderzoek gaande naar kobalttekort.In het Veterinair comité wordt regelmatig gesproken over het voorkomen
van mond- en klauwzeer in landen buiten Europa. De adviezen van het comité
aan de verschillende lidstaten en over ondersteuning bij de bestrijding en
bij het nemen van maatregelen bij de EU-buitengrenzen, worden ook opgevolgd.
Op het ministerie wordt maandelijks een epidemiologisch overleg gevoerd onder
leiding van de chief veterinary officer (CVO) over de situatie in andere werelddelen.
De CVO gaat zelf naar elders en vertaalt zijn opgedane ervaringen in het PVC
en in zijn adviezen aan het ministerie. Vragen en opmerkingen van de commissie over de grote grazersDe heer Meijer (CDA) constateerde dat de Leidraad
grote grazers een aantal handvatten geeft voor het ingrijpen bij lijden, ziekte
of verwonding en voor het handelen in het geval dat dieren gedood worden of
anderszins sterven. Hierdoor zullen excessen zich niet meer voordoen. De leidraad
sluit aan bij de ethische richtlijnen die Staatsbosbeheer heeft opgesteld.
Hoe is het mogelijk dat zich in 1999 in de Oostvaardersplassen nog steeds
situaties hebben voorgedaan die niet in overeenstemming waren met de leidraad
en de ethische richtlijnen? Indien de leidraad en de richtlijnen als geaccepteerde
instrumenten worden gehanteerd, hoe denkt de staatssecretaris dan te bereiken
dat deze handvatten worden gebruikt door de terreinbeheerders die heel andere
gedachten over deze materie hebben? De uitspraak over het omgaan met zieke
en dode dieren in o.a. de Oostvaardersplassen gaf de heer Meijer onvoldoende
vertrouwen voor de toekomst. Het is zijns inziens de vraag of het verstandig
is dat in de leidraad uitdrukkelijk onderscheid wordt gemaakt tussen gehouden
en niet-gehouden dieren. Hoe is de stelling van de staatssecretaris dat door
het nemen van enkele beheersmaatregelen het risico van in- en/of uitsleep
van ziekte als uitzonderlijk kan worden gekwalificeerd, te rijmen met de ervaringen
opgedaan bij de klassieke varkenspestepidemie? Immers, aldus de heer Meijer,
ziektes kunnen door vogels eenvoudig van de ene naar de andere plek worden
overgebracht.Bij het verlenen van het Europese diploma aan de Oostvaardersplassen is
tevens de aanbeveling gedaan Heckrunderen uit te sluiten bij het IBR-vrij
maken. Is de staatssecretaris het ermee eens dat dit een slechte ontwikkeling
zou zijn voor het draagvlak binnen de Nederlandse landbouw? Immers, de geloofwaardigheid
van deze regelgeving staat op het spel als zij niet op alle situaties in het
dichtbezette Nederland van toepassing is.De heer Passtoors (VVD) kon zich in grote
lijnen aansluiten bij de woorden van de heer Meijer. De Dierenbescherming
heeft, feitelijk ondersteund door de faculteit diergeneeskunde van de rijksuniversiteit
Utrecht, gesteld dat de huidige grote grazers zouden moeten worden vervangen
door andere dieren.Verwijzend naar het geval van het dode Heckrund dat als biotoop voor de
zwarte aaskever bleef liggen, betoogde de heer Passtoors dat helder moet zijn
of er sprake is van een gehouden dier of van een niet-gehouden dier. Zijns
inziens zijn Heckrunderen gehouden dieren, omdat zij zijn ingevoerd om als
begrazers te functioneren. Er is natuurlijk een probleem wanneer voor een
dier dat een paar honderd meter van het natuurgebied af wordt gehouden, wel
allerlei eisen worden gesteld en voor een dier gehouden in het natuurgebied,
niet. Het is zeer wel denkbaar dat er grote grazers uit het natuurgebied ontsnappen.
Het grondwater en het open water van het natuurgebied en de omliggende gebieden
staan in open verbinding met elkaar en vogels vliegen van het ene naar het
andere gebied. De heer Passtoors meende dat het uit het oogpunt van de gezondheid
van de dieren in de omliggende gebieden noodzakelijk is de grote grazers goed
in de gaten te houden en voor IBR-inenting in aanmerking te laten komen. Ter
identificatie zouden zij van groene oormerken kunnen worden voorzien die minder
opvallen dan de gele. De spoor-A-benadering uit de leidraad kan in zijn ogen
sowieso niet. De spoor- B-benadering is wellicht mogelijk.Er is een verschil tussen mógen beheren en móéten
beheren. De heer Passtoors was van oordeel dat in alle gevallen, indien nodig
behoort te worden ingegrepen.Er is discussie over of een grote grazer een gehouden dier is of niet.
In het laatste geval is het de vraag of het wild is of niet en of het onder
de Flora- en faunawet valt. Zo ja, dan is er vergunning nodig om zo'n dier
te kunnen doden. Desgevraagd zei de heer Passtoors dat de natuur in Nederland altijd moet
worden beheerd en dat de daarbij ingeschakelde grote grazers zowel onderdeel
van het gebied als van het beheer zijn. Gebrek aan predatoren, de aard van
de Nederlandse natuur en de schaal van de gebieden vereisen dat gebieden worden
beheerd en dat de zorg voor de in die gebieden aanwezige dieren, met name
de gehouden dieren, serieus wordt genomen.Tot slot zei de heer Passtoors nog antwoord te wensen op de schriftelijke
vragen die de heer Oplaat en hijzelf hebben gesteld over de status van de
dieren in de grote eenheden natuurgebied.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA) betoogde
dat grote grazers een zeer belangrijke functie vervullen binnen het natuurbeheer
ter vergroting van de biodiversiteit. In internationaal verband wordt gestreefd
naar ecologische restauratie en herintroductie van grote grazers. Nederland
is in internationaal verband in dezen zeer positief beoordeeld en wordt tot
voorbeeld genomen; bijvoorbeeld door Duitsland, waarin navolging van de EHS
via aankoop van gronden grote aaneengesloten natuurgebieden voor edelherten
worden gerealiseerd. De Oostvaardersplassen worden in internationaal verband
gezien als een juweel van een pilotproject. Het is positief dat de staatssecretaris
de Leidraad grote grazers heeft opgesteld, niet te verwarren met de ethische
richtlijnen van Staatsbosbeheer, waarvoor de Raad van Europa een oorkonde
heeft gegeven. Nederland is het eerste land met zo'n leidraad. Het gaat hierbij
om rijksbeleid, dat moet worden uitgevoerd door de terreinbeheerders.In de leidraad wordt onderscheid gemaakt tussen de grote eenheden natuurgebied,
te weten «nagenoeg natuurlijke gebieden» en «begeleid natuurlijke
gebieden» en de overige, vaak kleinere natuurgebieden. In de eerste
categorie leven de grazers op een meer natuurlijke wijze en is ingrijpen van
de beheerder minder gewenst en mogelijk. Deze dieren worden door de staatssecretaris
beschouwd als niet-gehouden dieren. Mevrouw Swildens zou dat tussen aanhalingstekens
willen zetten, omdat op niet-gehouden dieren per definitie de Flora- en faunawet
van toepassing is. Zij sprak de hoop uit dat de slikken van Flakkee en het
Lauwersmeergebied door het kabinet als grote eenheden natuurgebied zullen
worden aangewezen.In de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (GWWD), die zich met name
richt op gehouden dieren, is een vangnetbepaling opgenomen (artikel 36) die
een zorgplicht in het algemeen inhoudt, dus ook voor niet-gehouden dieren.
De vraag is hoever die zorgplicht zich uitstrekt en wat in dat verband wordt
verstaan onder «hulpbehoevendheid». Ziekte en overlijden horen
bij het natuurlijke proces, maar bij ernstig lijden en (het dreigen van) een
noodsituatie zal tot afschot moeten worden besloten. In kleinere gebieden
kunnen de dieren in zo'n geval worden verzorgd. Uit art. 36 van de GWWD is
niet af te leiden dat de beheerder verantwoordelijk is, zoals in de leidraad
staat. Die duidelijkheid wordt nu gegeven. Op grond van de Destructiewet is
het niet toegestaan kadavers te laten liggen om het natuurlijke afbraakproces
mogelijk te maken. Indien het betrokken terrein niet erg toegankelijk is,
wordt het wel toegestaan. Daartegen bestaat dan kennelijk geen veterinair
bezwaar. Mevrouw Swildens pleitte ervoor daartoe waar dat kan meer ruimte
te bieden, wat mede mogelijk zou kunnen zijn door goede voorlichting over
het waarom van het niet-ruimen van de kadavers. In kleinere gebieden is inenting
van de dieren wel verplicht. In het kader van preventief enten, ook in Europees
verband, zou volgens haar meer ingezet moeten worden op het preventief enten
van landbouwhuisdieren en zou de mogelijkheid van het gebruik van markervaccins
grondig moeten worden onderzocht. Welke andere veterinaire maatregelen zijn
in kleinere natuurgebieden verplicht? Omdat er in de grote gebieden geen I&R-plicht
geldt, is consumptie van vlees uit die gebieden niet toegestaan. Mevrouw Swildens
verzocht om een actief onderzoek naar de mogelijkheden van uitwisseling
van dieren uit deze gebieden met dieren in gebieden elders, ter voorkoming
van inteelt en natuurlijk met inachtneming van het EU-rechtelijk kader. De
multidisciplinair samengestelde veterinaire begeleidingscommissie natuur kan
daarbij een belangrijke rol vervullen.Mevrouw Swildens was van oordeel dat de leidraad evenwichtig is met betrekking
tot beheer en zorgplicht en dat de wensen van de Dierenbescherming (preventief
ingrijpen) en van sommige natuurbeschermingsorganisaties (de natuur haar gang
laten gaan, inclusief ziekte en sterven) erin tot hun recht komen. In Nederland
zijn ook de grote natuurgebieden te klein voor vrije migratie, wat niet-normaal
gedrag en een uitzichtloze situatie voor dieren tot gevolg kan hebben. In
het laatste geval kan dan afschot aan de orde zijn. Bijvoederen verstoort
de orde en kan aanleiding geven tot stress bij de dieren en tot een te grote
aanwas, met alle negatieve gevolgen van dien voor de draagkracht van het betrokken
natuurterrein. Slechts bij calamiteiten zou over bijvoederen kunnen worden
gedacht.Mevrouw Swildens kon zich vinden in het opstellen van een beheersplan
met een jaarlijkse toets van de draagkracht van het terrein en in het hanteren
van het IBN-DLO-model ter bepaling van de draagkracht op langere termijn.Uiteraard moeten de veiligheid en gezondheid van mensen en landbouwhuisdieren
worden bewaakt, maar de maatregelen daartoe in natuurgebieden dienen écht
proportioneel te zijn. Bij ziekte moet dus terughoudendheid worden betracht
met ingrijpen op populatieniveau. Het uitroeien van totale populaties kan
daarbij niet aan de orde zijn. Mevrouw Swildens verzocht de staatssecretaris
zich actief binnen Europa in te zetten om de discrepantie tussen de veterinaire
richtlijnen en het Europese natuurbeleid weggenomen te krijgen. Ook op dit
stuk kan Nederland een voortrekkersrol vervullen. Men spreekt veelal over
het risico van verspreiding van ziekten uit natuurgebieden naar omringende
landbouwbedrijven en het voorkomen daarvan, maar evenzeer moet worden voorkomen
dat ziekten van landbouwbedrijven overslaan naar natuurgebieden. De sector
moet daar zelf ook op letten.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) deelde mee
dat haar fractie er een groot voorstander van is in Nederland te komen tot
de realisatie van grote robuuste natuurgebieden met complete natuur. De natuurgebieden
die in Nederland zijn of worden aangewezen als grote eenheid natuurgebied
zijn uiteraard niet vergelijkbaar met zeer grote natuurparken elders in de
wereld. Toch verdienen de ruim 5000 ha in de Oostvaardersplassen het predikaat
«tamelijk complete natuur». Dit gebied is zeker als groot robuust
natuurgebied aan te merken. Ook mevrouw Augusteijn meende dat de ethische
richtlijnen van Staatsbosbeheer, de beheerder van de Oostvaardersplassen,
en de leidraad op elkaar aansluiten.Zij voelde zich voor een dilemma gesteld, doordat het Wereldnatuurfonds
en Natuurmonumenten met het voorgestelde beheer instemmen en de Dierenbescherming
er problemen mee heeft. Natuurlijk moet er zorgvuldig worden omgegaan met
dieren in de natuurlijke gebieden, maar om die gebieden zo natuurlijk mogelijk
te maken, zullen de dieren er ook zo natuurlijk mogelijk moeten kunnen leven.
Mevrouw Augusteijn stelde dat er, hoe vreemd dat ook klinkt, in de betrokken
gebieden niet-gehouden dieren kunnen worden «gehouden» en dat
daarvoor een zorgplicht geldt. Onder welke wettelijke maatregelen een dier
met het predikaat «niet-gehouden» en een dier met het predikaat
«gehouden» vallen, is duidelijk als het gaat om enten en oormerken,
maar niet als een dier ziek of zwak is. Op basis van de passage over grote
eenheden natuurgebied op blz. 9, was zij van oordeel dat er verschillende
mogelijkheden zijn om het lijden van een dier met het predikaat «niet-gehouden»
te verlichten of te beëindigen. De staatssecretaris zal duidelijk moeten
maken hoe, ook juridisch gezien, in het kader van de leidraad
gestalte kan worden gegeven aan het dierenwelzijn en de zorgplicht, aldus
mevrouw Augusteijn, die voor het overige de leidraad in grote lijnen onderschreef,
met name wat de kwesties van de kadavers betreft.Zij besloot haar betoog met de volgende vragen. Is het waar dat eerder
beleid van de staatssecretaris inzake de grote grazers niet in praktijk is
gebracht? Is de juridische onderbouwing van de leidraad voldoende om handhaving
ervan mogelijk te maken?De heer Stellingwerf (RPF) constateerde dat,
ook al sluit de leidraad aan bij de ethische richtlijnen van Staatsbosbeheer,
er bij de invulling principiële tegenstellingen blijven bestaan. Ook
bij het streven naar een zo groot mogelijke mate van natuurlijkheid, zullen
verantwoorde criteria moeten worden gehanteerd. Kernpunt van de kritiek is
dat het doel (het beheer) te veel nadruk krijgt en dat het dierenwelzijn daaraan
ondergeschikt wordt gemaakt. Dat hangt onlosmakelijk samen met de visie op
«natuurlijkheid» en de mogelijkheden om die te realiseren, met
de interpretatie van begrippen als «gehouden» en «niet-gehouden»
dieren en de vraag naar de beschikkingsmacht van de mens over de dieren. Ook
hier blijft de mens volgens de heer Stellingwerf de beschikkingsmacht over
de dieren houden, zodat het dierenwelzijn in deze gebieden niet van ondergeschikt
belang is. In Nederland zullen natuurgebieden altijd te beperkt van omvang
zijn om dieren helemaal aan hun lot te kunnen overlaten. Immers, de dieren
kunnen niet migreren. Niet-gehouden dieren kunnen uiteraard zorg ontvangen,
maar het is de vraag of men zorg wil geven en gaat geven. Uit het oogpunt
van dierenwelzijn is actief populatiebeheer noodzakelijk, niet alleen indien
gerede kans bestaat op het sterven van veel dieren. De nuancerende en relativerende
stellingen in de leidraad gaven de heer Stellingwerf niet het vertrouwen dat
er een adequaat beheer zal worden gevoerd, dat recht doet aan de visie op
het natuurbeheer én de verantwoordelijkheid voor het dierenwelzijn.Al bevat de leidraad op zich goede uitgangspunten, op enkele punten is
hij onevenwichtig. Van de beheerder wordt verwacht dat hij minstens één
keer per jaar beoordeelt of ingrijpen noodzakelijk is. De heer Stellingwerf
was van oordeel dat er een reëel permanent toezicht nodig is, opdat excessen
kunnen worden voorkomen. In de leidraad wordt vermeld dat er nog geen praktijkvoorbeelden
zijn van wat het draagvlak van zo'n terrein is en dat er naar verwachting
over een jaar of tien evenwicht zal ontstaan in de omvang van de kudde. Daarover
bestaan verschillende opvattingen. Een kudde dieren mag niet als experimenteermateriaal
worden gebruikt, tenzij er voldoende toezicht en reguleringsmogelijkheden
zijn. In dit verband wees hij op de goede methode die wordt toegepast in het
Natuurmonumentengebied de Imbos. Daarmee is een goed evenwicht te bereiken,
zonder dat permanent elk dier moet worden gevolgd, terwijl er toch sprake
is van actief toezicht en niet van het nu voorgestelde passieve toezicht.
Als men in een strenge winter niet wil bijvoederen, mogen dieren niet onnodig
lijden voordat zij worden afgeschoten.De heer Stellingwerf besloot met de opmerking dat de invulling van de
zorgplicht te minimalistisch is en dat er een natuurlijkheid wordt gesuggereerd
die er ten principale in Nederland niet is, terwijl er zijns inziens wel maatwerk
mogelijk is.Mevrouw Vos (GroenLinks) was het in grote
lijnen eens met de leidraad en was blij dat er op vele punten overeenstemming
is bereikt tussen de verschillende organisaties die zich op dit terrein betrokken
en actief tonen. Zij vond het van belang dat er nu een richtlijn komt voor
de manier waarop men moet omgaan met de zorg voor de grote grazers in natuurterreinen.
Ook zij achtte het van belang dat helder wordt wat precies de juridische betekenis
van de leidraad is en of het in de grote natuurterreinen gaat om gehouden
of niet-gehouden dieren. Met de staatssecretaris was zij van
mening dat het in de grote natuurterreinen gaat om niet-gehouden dieren, waarvoor
natuurlijk ook een zorgplicht geldt.Mevrouw Vos kon zich vinden in de op dat stuk voorgestelde maatregelen,
bijvoorbeeld de preventieve maatregelen in het kader van het aantalsbeheer,
het bijvoederen als uitzonderlijke omstandigheden dat vergen en doeltreffend
ingrijpen bij uitzichtloos lijden van een dier. Goede uitvoering van deze
maatregelen maakt het mogelijk het juiste midden te vinden tussen het de natuur
zijn gang laten gaan en het voorkomen van onnodig lijden van dieren. Ook zij
vroeg zich af of er dan niet een actievere inzet van de terreinbeheerder nodig
is.Mevrouw Vos onderschreef de suggestie van mevrouw Swildens om daar waar
dat geen gevaar voor de menselijke gezondheid oplevert, kadavers te laten
liggen ten behoeve van de biodiversiteit. Deelt de staatssecretaris deze zienswijze?
Tot slot ondersteunde mevrouw Vos het streven van de staatssecretaris om de
mogelijkheid na te gaan van het onder gecontroleerde omstandigheden tussen
grote natuurgebieden vervoeren van niet-geïdentificeerde en niet-geregistreerde
dieren.Antwoord van de regeringDe staatssecretaris vond in dit debat een
bevestiging van de noodzaak van de leidraad vanwege de onduidelijkheid over
de regels voor grote natuurterreinen. Zij citeerde vervolgens punt nr. 5 van
de brochure die het Wereldnatuurfonds een halfjaar geleden heeft uitgebracht
over twaalf misverstanden over grote natuurterreinen. Het gaat er haars inziens
om of men die vormen van natuurbeheer op een paar uitzonderingsplekken in
Nederland een kans wil geven en hoe zich dat dan verhoudt met het dierenwelzijn
en de zorg daarvoor. De afgelopen jaren is er veel gediscussieerd over dit
boeiende vraagstuk. Door de problemen in de Oostvaardersplassen is de discussie
in een versnelling geraakt en is Staatsbosbeheer samen met de Dierenbescherming
tot de ethische richtlijnen gekomen. De leidraad sluit daar naadloos op aan,
aldus de staatssecretaris, die eraan toevoegde dat deze leidraad noodzakelijk
was omdat de leidraad een juridische betekenis heeft in tegenstelling tot
de ethische richtlijnen.De leidraad is absoluut niet vrijblijvend, maar zal door de beheerders
moeten worden geïmplementeerd, voorzover dat nog niet is gebeurd. Die
implementatieplannen zullen binnen de leidraad moeten passen en daaraan worden
getoetst. Die plannen zullen kunnen verschillen, omdat het nu eenmaal om verschillende
soorten terreinen gaat. De staatssecretaris had volledig vertrouwen in de
implementatie. Met AID en LID worden momenteel in goed overleg afspraken gemaakt
over het toezicht op de uitvoering.Voor de juridische status van de leidraad doet het er niet toe of het
gaat om gehouden of niet-gehouden dieren, omdat ook voor niet-gehouden dieren
artikel 36 van de GWWD geldt. In de leidraad is beschreven wat dit artikel
betekent voor de zorg voor grote grazers in de verschillende natuurgebieden.
Desgevraagd beaamde de staatssecretaris dat de leidraad een goede juridische
basis heeft en dat dus bij uitzichtloos lijden de zorgplicht geldt, weergegeven
op blz. 9, inclusief de voetnoot. Helder moge zijn dat aan elk dier in elk
natuurterrein zorg wordt verleend, maar dat die zorg wel afhankelijk is van
de aard van het terrein, van de omstandigheden waaronder de dieren leven en
van de mate van verwildering. Volgens de wetsgeschiedenis is een dier gehouden
als iemand er de beschikkingsmacht over heeft. In de leidraad heeft de staatssecretaris
geprobeerd dit begrip met name voor de grote grazers te concretiseren door
aan te geven hoeveel invloed de mens op het dier kan uitoefenen en tevens
hoe afhankelijk het dier van de mens is. Als een grote grazer voor zijn normale
levensbehoefte de mens niet nodig heeft, in een terrein leeft waar hij zich
goed kan redden en bovendien zo verwilderd is dat hij geen menselijke bemoeienis
verdraagt, dan kan dit dier volgens haar worden beschouwd als
niet-gehouden. De mens heeft er immers slechts een geringe mate van beschikkingsmacht
over. In de leidraad is uitdrukkelijk onderscheid gemaakt tussen grote aaneengesloten
gebieden, waarin zich dit verschijnsel voordoet, dus de Oostvaardersplassen
en de Imbos, en andere natuurgebieden.Tegen de eisen die de wet stelt ten aanzien van niet-gehouden dieren kan
worden afgezet welke extra eisen worden gesteld aan de houder van gehouden
dieren, aldus de staatssecretaris. Zij noemde als voorbeeld de verplichtingen
van artikel 37 en daarnaast regels over huisvesting, het scheiden van jonge
dieren van oude dieren, het doen van ingrepen bij het dier, het vervoer van
dieren en het doden van voor productie gehouden dieren. De staatssecretaris
concludeerde dat de houders van de dieren in de Oostvaardersplassen en de
Imbos niet gehouden zijn aan de voorschriften in de wet met betrekking tot
gehouden dieren. Waar in de wet nu eenmaal onderscheid wordt gemaakt tussen
gehouden dieren en niet-gehouden dieren, ontkomt men er niet aan om op praktisch
juridische gronden ter voorkoming van grote problemen te constateren dat het
in die gevallen gaat om niet-gehouden dieren. De staatssecretaris was het
met mevrouw Swildens eens dat de aanduiding niet-gehouden dieren dan tussen
aanhalingstekens moet staan. De bewindsvrouwe heeft in de leidraad juridisch
gezien zo praktisch mogelijk willen aansluiten bij de wet en wilde deze dieren
daarom beschouwen als niet-gehouden, wat de beheerder niet ontslaat van zijn
verantwoordelijkheid voor het welzijn van de grazers. Zij heeft vervolgens
maatregelen genomen met betrekking tot de manier waarop de zorg voor die dieren
moet worden geregeld, wat momenteel niet het geval is. LTO Nederland en de
Dierenbescherming blijven er een principieel punt in zien, maar kunnen instemmen
met de voorgestelde maatregelen. Uitgangspunt in de leidraad is dat de grote
grazers de zorg krijgen die zij nodig hebben, gegeven de omstandigheden en
gegeven de doelstellingen van het beheer. Voor de grote grazers moet de zorg
dus op een andere wijze worden ingevuld dan voor gehouden dieren. Gezorgd
zal moeten worden voor zo min mogelijk verstoring. Er moet zoveel mogelijk
preventief opgetreden worden. De kudde mag niet te groot worden. Ook in de
grote eenheden natuurgebied moeten dieren uit hun lijden worden verlost bij
hulpbehoevendheid zonder uitzicht op verbetering. Met de Dierenbescherming
is afgesproken dat het begrip «hulpbehoevendheid» nader uitgewerkt
zal worden.In reactie op enkele interrupties zei de staatssecretaris dat de GWWD
al een voldoende basis biedt voor het onderscheid dat in de leidraad wordt
gemaakt tussen gehouden en niet-gehouden dieren. In artikel 36 wordt aangegeven
welke elementen ook voor niet-gehouden dieren in acht genomen moeten worden.
De niet-gehouden dieren, die bijvoorbeeld niet kunnen migreren, vallen niet
onder de Flora- en faunawet, omdat die blijkens artikel 1 betrekking heeft
op in het wild levende soorten die van nature in Nederland voorkomen en in
de voor hun aard natuurlijke vrijheid leven. Indien men van oordeel is dat
ook de grote grazers als gehouden dieren moeten worden aangemerkt, dan zal
het huidige beheer in de grote natuurgebieden niet kunnen worden voortgezet.
Immers, dan moet worden gezorgd voor onderdak, hulp bij bevallingen en dergelijke.Op de vraag of er ook sprake is van niet-gehouden dieren wanneer een extensieve
veehouder bijvoorbeeld over meer dan 5000 ha beschikt, dus over een gebied
qua omvang vergelijkbaar met de Oostvaardersplassen, antwoordde de staatssecretaris
dat er in de Nederlandse situatie geen sprake is van ranches zoals die voorkomen
in de USA en Brazilië. De leidraad heeft betrekking op het welzijn van
en de zorg voor de dieren in álle natuurgebieden, met een verbijzondering
voor de enkele zeer grote natuurgebieden, omdat daar – uitgaande van
een zo natuurlijk mogelijk ecosysteem in die gebieden – een bepaalde
manier van begrazing nodig is, waarbij slechts sprake is van een beperkte
beschikkingsmacht.Uit de uitgebreide evaluatie van de varkenspestuitbraak die medio 1998
in de Kamer is besproken, is niet gebleken dat vogels de varkenspest
hebben overgebracht. De leidraad zal terzijde moeten worden geschoven in het
onverhoopte geval dat zich bijvoorbeeld mond- en klauwzeer voordoet in de
grote eenheden natuurgebied. Dan zullen alle veterinaire verplichtingen gelden
die ook voor gehouden dieren gelden.Voor de kleinere natuurgebieden gelden de I&R-plicht, de eis van jaarlijkse
controle op de gezondheid en alle verplichte dierziektebestrijdingsprogramma's.De staatssecretaris zegde desgevraagd toe schriftelijk nog eens expliciet
informatie te zullen geven over de status van de leidraad, het principe van
gehouden en niet-gehouden dieren in relatie tot de wet, het begrip hulpbehoevendheid
en de uitvoering. Tevens zullen in die brief worden opgenomen de nog niet
gegeven antwoorden op vragen en oproepen.De voorzitter van de commissie,Ter VeerDe griffier van de commissie,Van OverbeekeXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Swildens-Rozendaal
(PvdA), Ter Veer (D66), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA),
M. B. Vos (GroenLinks), Stellingwerf (RPF), Poppe (SP), Duivesteijn
(PvdA), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp
(VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Th. A. M. Meijer
(CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Oplaat (VVD), Hermann (GroenLinks), Geluk (VVD),
Waalkens (PvdA), Udo (VVD), Schoenmakers (PvdA), Herrebrugh (PvdA), Atsma
(CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD).Plv. leden: Van Vliet (D66), Van Zuijlen (PvdA), Ravestein (D66), Zijlstra
(PvdA), Albayrak (PvdA), Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Middelkoop (GPV),
Kant (SP), Bos (PvdA), Mosterd (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Verbugt (VVD),
Cornielje (VVD), Buijs (CDA), Rietkerk (CDA), Reitsma (CDA), Patijn (VVD),
Karimi (GroenLinks), Kamp (VVD), Belinfante (PvdA), O. P. G. Vos
(VVD), Dijksma (PvdA), De Boer (PvdA), Van Wijmen (CDA), Te Veldhuis (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-XIV-94.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl