Evaluatie Wet financiering decentrale overheden; Brief minister met verslag over de werking en de doeltreffendheid van deze wet in de praktijk
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30547, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-05-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30547 nr. 1

26-04-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamEvaluatie Wet financiering decentrale overheden (Wet fido)InhoudsopgaveInleiding 3Bedrijfseconomische onderdelen Wet fido 4Het EMU-saldo 4Leningen, uitzettingen en garanties ten behoeve van de
publieke taak 5Prudent uitzetten 8Kasgeldlimiet 10Renterisiconorm 10Regels voor de financieringsfunctie 12Toezicht 14Politieregio’s 15Adviezen 15Samenvatting en conclusies 20EVALUATIE WET FINANCIERING DECENTRALE OVERHEDENInleidingUitgangspunten Wet fidoVerantwoordelijkheidWerkwijzeRapportage BCS/BNGConclusiesBedrijfseconomische onderdelen Wet fidoHet EMU-saldoLeningen, uitzettingen en garanties ten behoeve van de
publieke taakAandeelhouderschapGemeentelijke kredietbankenHypotheekverstrekking aan gemeentelijk en provinciaal
personeelPrudent uitzettenUitzettingenEisen aan de tegenpartijDe aard van de uitzettingenNazorgfondsenKasgeldlimietGemeenschappelijke regelingenRenterisiconormBeschrijving nieuwe renterisiconormRegels voor de financieringsfunctie (financieringsstatuut)BenchmarkonderzoekToezichtInrichting van het huidige toezichtPunten van kritiekToezicht inbedden in regulier begrotingstoezichtPolitieregio’sAdviezenHypothecaire leningenEMU-saldo openbare lichamenReactieOverige onderwerpen in de adviezenAdvies RfvAdvies VNGAdvies UvWSamenvatting en conclusiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30547, nr. 1 b4Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30547, nr. 1 b5Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30547, nr. 1 b6Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30547, nr. 1 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30547, nr. 1 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30547, nr. 1 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30547Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 547Evaluatie Wet financiering decentrale overhedennr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 april 2006In de Wet financiering decentrale overheden, artikel 9, is bepaald dat
de Ministers van Financiën, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Verkeer en Waterstaat binnen vijf jaar verslag uitbrengen aan de Staten-Generaal
over de werking en de doeltreffendheid van deze wet in de praktijk.Dit verslag bied ik u hierbij aan.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. Remkes Evaluatie Wet financiering decentrale overheden (Wet fido)InhoudsopgaveInleiding 3• Uitgangspunten 3• Verantwoordelijkheid 3• Werkwijze 3• Rapportage BCS/BNG 3• Conclusies 4Bedrijfseconomische onderdelen Wet fido 4Het EMU-saldo 4Leningen, uitzettingen en garanties ten behoeve van de
publieke taak 5• Aandeelhouderschap 5• Gemeentelijke kredietbanken 5• Hypotheekverstrekking aan gemeentelijk en provinciaal
personeel 7Prudent uitzetten 8• Uitzettingen 8• Eisen aan de tegenpartij 8• De aard van de uitzettingen 8• Nazorgfondsen 9Kasgeldlimiet 10• Gemeenschappelijke regelingen 10Renterisiconorm 10• Beschrijving nieuwe renterisiconorm 11Regels voor de financieringsfunctie 12• Benchmarkonderzoek 13Toezicht 14• Inrichting van het huidige toezicht 14• Punten van kritiek 14• Toezicht inbedden in het regulier begrotingstoezicht
14Politieregio’s 15Adviezen 15• Hypothecaire leningen 15• EMU-saldo openbare lichamen 17• Reactie 17• Overige onderwerpen in de adviezen 18• Advies Rfv 18• Advies VNG 19• Advies UvW 20Samenvatting en conclusies 20Bijlage 1: Advies Raad voor de financiële verhoudingen1Bijlage 2: Advies Vereniging van Nederlandse Gemeenten1Bijlage 3: Advies van de Unie van Waterschappen1Bijlage 4: Evaluatie van de kasgeldlimiet 20041Bijlage 5: Toetsing naleving renterisiconorm 20031Bijlage 6: Onderzoek BCS1EVALUATIE WET FINANCIERING DECENTRALE OVERHEDENInleidingPer 1 januari 2001 is de Wet financiering decentrale overheden (Wet
fido) in werking getreden. In deze wet is bepaald dat de ministers binnen
vijf jaar na inwerkingtreding verslag zullen uitbrengen van de doelmatigheid
en de effecten van de wet in de praktijk (artikel 9). Dit verslag wordt u
hierbij aangeboden.Uitgangspunten Wet fidoDe Wet fido kent een bedrijfseconomische en een macro-economische doelstelling.
Belangrijk uitgangspunt voor beide doelstellingen is risicobeheersing.De Wet fido geeft normen voor zowel het aantrekken van financiering als
voor het uitzetten van gelden door gemeenten (bedrijfseconomische doelstelling).
Daarom wordt in deze evaluatie aandacht besteed aan de financieringsbehoeften
van gemeenten, en daarbij optredende risico’s en beschikbare mogelijkheden
om deze risico’s te beheersen.Bij de vervanging van de Wet financiering lagere overheden (Wet filo)
door de Wet fido is de macro-economische conjuncturele doelstelling vertaald
naar een stabiliteitsdoelstelling, en directer toegesneden op de beheersing
van het EMU-saldo van de openbare lichamen. In de EMU is een vorderingentekort
hoger dan 3% van het bruto binnenlands product niet toegestaan. Op
basis van de stabiliteitsdoelstelling in de Wet fido kan worden ingegrepen
bij een dreigende overschrijding van de EMU-norm van 3% die door een
ongewenste ontwikkeling van het EMU-saldo van de openbare lichamen wordt veroorzaakt.VerantwoordelijkheidDe verantwoordelijkheid voor het toezicht op de naleving van de bedrijfseconomische
bepalingen berust in de praktijk bij de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Gelet op het accent op de bedrijfseconomische doelstelling
is daarom besloten dat de minister van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties
als eerste ondertekenaar zal optreden. De minister van Financiën blijft
eerstverantwoordelijke voor toezicht op de naleving van de macro-economische
stabiliteitsdoelstelling.WerkwijzeDe evaluatie is opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, in samenwerking met het ministerie van Financiën
en deskundigen uit de praktijk van de treasury en het financieel toezicht.
De belangrijkste bevindingen zijn getoetst via enkele bijeenkomsten met financiële
deskundigen uit de praktijk van de financieringsfunctie van openbare lichamen.
Een belangrijk klankbord is voorts geweest het «Kapitaalmarktoverleg»,
waarin naast mensen uit de gemeentelijke, provinciale, waterschaps- en politiepraktijk
ook deskundigen uit de financiële dienstverlening en De Nederlandsche
Bank participeren.De Raad voor de financiële verhoudingen, de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten, de Unie van Waterschappen en het Interprovinciaal Overleg zijn
uitgenodigd om advies uit te brengen. De adviezen zijn bij dit rapport gevoegd.
Ze hebben op enkele punten aanleiding gegeven tot bijstelling, waarvoor dank
aan de adviseurs.Rapportage BCS/BNGHet adviesbureau BNG Consultancy Services (BCS) heeft, op eigen initiatief in 2004 een benchmarkonderzoek verricht naar de treasuryfunctie
van gemeenten, in vervolg op een onderzoek verricht in 1999. BCS heeft onderzocht
in hoeverre een verbetering is opgetreden op het gebied van de treasuryfunctie
en welke rol de Wet fido hierin heeft gespeeld. De respons op de door BCS
gehouden enquête is 50%.BCS concludeert dat de Wet fido een positieve bijdrage heeft geleverd
aan de treasury bij gemeenten, maar dat niet alle doelstellingen van de wetgever
zijn bereikt. De rapportage wordt ter informatie bij dit rapport gevoegd.
In dit evaluatieverslag zal op enkele plaatsen aan de rapportage van BCS worden
gerefereerd.ConclusiesWe hebben de conclusie getrokken dat de Wet fido over het algemeen de
beoogde uitwerking heeft, en ook een behoorlijk draagvlak heeft bij de betrokkenen.
Enkele wijzigingen worden voorgesteld, dit betreft in hoofdzaak een verandering
van de renterisiconorm, een verbod op verstrekking van (hypothecaire) leningen
aan gemeentelijk en provinciaal personeel en een meer proportioneel toezicht.Bedrijfseconomische onderdelen Wet fidoZoals in de inleiding al is aangegeven is de Wet fido voor een belangrijk
deel toegesneden op de bedrijfseconomische doelstelling, een flexibel kader
voor het verantwoord aantrekken en uitzetten van gelden. De wet geeft regels
voor de dagelijkse uitvoering van de financieringsfunctie. De Wet fido bevat
in dat verband met name de volgende onderdelen:1. Een kwalitatieve norm: middelen lenen, uitzetten, verstrekken van garanties,
is uitsluitend toegestaan in het kader van de uitoefening van de publieke
taak.2. Overtollige middelen mogen worden uitgezet, maar dat moet «prudent»
geschieden.3. Kwantitatieve normen voor de beperking van het renterisico op aangetrokken
leningen:a. de kasgeldlimiet enb. de renterisiconorm4. Niet in de Wet fido zelf, maar wel door de Wet fido ingevoerd is de
verplichting voor gemeenten, provincies, en waterschappen om in hun financiële
verordening regels te stellen ten aanzien van de algemene doelstellingen en
de te hanteren richtlijnen en limieten van de financieringsfunctie en de administratieve
organisatie van de financieringsfunctie, waaronder begrepen taken en bevoegdheden,
de verantwoordingsrelaties en de bijbehorende informatievoorziening.In deze rapportage gaan we op deze onderdelen nader inHet EMU-saldoNaast de hierboven genoemde bedrijfseconomische doelstellingen beoogt
de Wet fido de budgettaire stabiliteit van de overheid te bewaken. Met de
toetreding tot de EMU-zone is de beheersing van het begrotingstekort nog belangrijker
geworden. Het EMU-saldo is één van de belangrijkste stuurvariabelen
in het begrotingsproces. Artikel 7 van de Wet fido geeft de minister van Financiën
daarom de bevoegdheid om bij een dreigende overschrijding van de 3%-norm
voor het EMU-saldo die wordt veroorzaakt door een ongewenste ontwikkeling
van het EMU-saldo van de openbare lichamen, bij besluit nadere maatregelen
te treffen ter beheersing van het EMU-saldo van openbare lichamen. Van die
bevoegdheid is tot op heden geen gebruik gemaakt. Wel zijn bestuurlijke afspraken
gemaakt tussen rijk, gemeenten, provincies en waterschappen over de beheersing
van het EMU-saldo, nadat het EMU-tekort door de tegenvallende economische
groei in de eerste jaren van het millennium de aanvaardbare grens overschreed.
In deze periode werd duidelijk dat de decentrale overheden meer dan evenredig
kunnen bijdragen aan een verslechtering van het EMU-saldo, dat die bijdrage
moeilijk te ramen en te beïnvloeden is, en dat de informatie van de decentrale
overheden de Rijksoverheid te laat bereikte. In het licht van deze ervaring
wordt daarom voorgesteld in de Wet fido een bepaling op te nemen die de minister
van Financiën de mogelijkheid geeft een sanctie op te leggen aan de veroorzakers
van de overschrijding van de grenswaarde voor het EMU-saldo, als ultimum remedium.
Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een sanctie bij niet-naleving
van bestuurlijke afspraken of een evenredige doorberekening van de boete die
Nederland vanwege de overschrijding eventueel opgelegd kan krijgen door de
Europese Unie.Leningen, uitzettingen en garanties ten behoeve van de
publieke taakIn de Wet fido is als algemene norm opgenomen dat openbare lichamen alleen
lenen, middelen uitzetten of garant staan voor zover dat direct dient ter
behartiging van hun publieke taak. Bankachtige activiteiten, met het oogmerk
geld te verdienen (ook al is dat om de publieke taak te bekostigen) zijn geen
publieke taak en niet toegestaan.De invulling van het begrip publieke taak is een verantwoordelijkheid
van de openbare lichamen zelf, in de Wet fido is daar zodoende geen invulling
aan gegeven. Publiek belang – het aanpakken van overheidsactiviteiten –
is namelijk veelal gebonden aan een politieke keuze. Gaandeweg zijn er wel
enige lijnen getrokken.AandeelhouderschapAls gevolg van de Wet fido werd het verboden om aandelen te houden bij
wijze van belegging. Openbare lichamen moesten dus bepalen of het houden van
aandelen in bijvoorbeeld nutsbedrijven, ontwikkelingsmaatschappijen of bedrijven
als Schiphol en het Rotterdams havenbedrijf de publieke taak dient. Aandeelhouderschap
ter behartiging van de publieke taak van gemeenten en provincies vereist overigens
de goedkeuring van gedeputeerde staten respectievelijk de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties.1 Het publiek belang
moet dus gemotiveerd worden en zal getoetst worden door de toezichthouder,
zij het, in verband met de autonomie van de decentrale overheid, marginaal.
De activiteiten die gestimuleerd worden, of de controle die wordt uitgeoefend
op activiteiten, dienen een aantoonbaar verband te hebben met de door de decentrale
overheid te behartigen belangen.Gemeentelijke kredietbankenAan de Tweede Kamer is toegezegd dat bij de evaluatie van de Wet fido
tevens de norm van sociaal krediet zal worden geëvalueerd. Hiervan is
uitgebreid verslag aan de Kamer gedaan in een brief van de minister van Financiën
van 16 februari 2001 (TK 2000–2001, 26 906, nr. 14).De beperking van gemeentelijke financieringsactiviteiten tot de uitoefening
van publieke taken leidde ertoe dat de werkzaamheden van gemeentelijke kredietbanken
tegen het licht zijn gehouden. In de praktijk had een deel van de kredietbanken
namelijk een meer of minder beperkte commerciële portefeuille, waarmee
een deel van de publieke taak, vooral schuldhulpverlening werd bekostigd. Onder de Wet fido is afgesproken dat de gemeentelijke kredietbanken enkel
een publieke taak zullen vervullen. In overleg met de Nederlandse vereniging
voor volkskrediet (NVVK) en de VNG is het begrip publieke taak gedefinieerd
en is afgesproken dat commerciële kredietverlening niet onder de publieke
taak valt. Om verdere invulling te geven aan deze publieke taak is vastgesteld
dat gemeentelijke kredietbanken enkel kredieten mogen verlenen aan mensen
met een inkomen onder de grens van 130% van het bruto minimumloon.
Daarnaast kunnen mensen met een hoger inkomen (> 130% van het bruto
minimumloon), die niet of niet op redelijke voorwaarden terecht kunnen bij
een commerciële instelling, aanspraak maken op een krediet bij een gemeentelijke
kredietbank wanneer:– sprake is van een borgstelling door de overheid of een overheidsinstantie;
of– de kredietnemer een leeftijd van 65 jaar of ouder heeft; of– de kredietnemer een tijdelijke verblijfsvergunning heeft; of– de kredietnemer beschikt over een schriftelijke afwijzing van
een gelijke kredietaanvraag bij een financiële instelling met een vergunning
op grond van de Wet op het consumentenkrediet; of– de kredietnemer een achterstandsmelding van het Bureau kredietregistratie
heeft.De belangrijkste reden voor deze definitie van sociaal krediet is het
voorkomen van oneerlijke concurrentie tussen gemeentelijke kredietbanken aan
de ene kant en banken en financieringsmaatschappijen aan de andere kant. Commerciële
banken hebben kostprijsverhogende solvabiliteitseisen door het prudentiële
toezicht van de Nederlandsche Bank. Voor financieringsmaatschappijen bestaat
een kostennadeel omdat zij hun geld moeten aantrekken bij professionele marktpartijen
die een adequate vergoeding willen voor het risico dat ze lopen. Gemeentelijke
kredietbanken die hetzij gebruik maken van garanties van de gemeenten hetzij
onderdeel zijn van een gemeente hebben te maken met een kostenvoordeel.De verwachting was dat onder de Wet fido de omvang van de uitstaande kredieten
van de gemeentelijke kredietbanken sterk zou teruglopen. Door een compensatieregeling
zijn de gemeentelijke kredietbanken in staat gesteld hun bedrijfsvoering om
te buigen en deze terugloop op te vangen. Uit een steekproef van het NVVK
blijkt dat het aantal verstrekte kredieten en het uitstaande saldo inderdaad
is gedaald. In 2000 bedroeg het uitstaande saldo 348 miljoen euro. In 2004
is dit gedaald tot 196 mln. euro, een afname van 44 procent. Verschillende
gemeentelijke kredietbanken hebben besloten te stoppen met het verstrekken
van sociaal krediet en verlenen hun dienstverlening slechts in het kader van
de schuldhulpverlening. Van de oorspronkelijke 39 gemeentelijke kredietbanken
zijn er nog 27 die sociaal krediet verstrekken. Vier gemeentelijke kredietbanken
zijn gefuseerd met andere gemeentelijke kredietbanken. De acht andere gemeentelijke
kredietbanken zijn opgehouden krediet te verlenen of hebben deze kredietverleningactiviteiten
uitbesteed aan andere gemeentelijke kredietbanken.In het kader van de evaluatie van de Wet fido heeft de NVVK geconstateerd
dat na de inwerkingtreding van de Wet fido een cultuuromslag heeft plaatsgevonden
binnen de gemeentelijke kredietbanken. Door de beperking van de doelgroep
is het gevoel ontstaan dat niets meer mocht. Meerdere gemeentelijke kredietbanken
hebben daardoor kredietproducten van de markt gehaald en de focus verlegd
naar schuldhulpverlening. Tegelijkertijd zijn mensen uit de doelgroep van
de NVVK actief benaderd door commerciële kredietverstrekkers. De NVVK
is van mening dat er bij commerciële kredietverstrekking te weinig aandacht
bestaat voor de schuldenpositie van de consument en voorlichting
aan de consument voor het afsluiten van krediet steeds vaker ontbreekt. De
NVVK heeft gesteld een grotere bijdrage te kunnen leveren aan de preventie
van de schuldproblemen indien de grens voor sociaal krediet verhoogd zou worden
naar 150% van het bruto minimumloon.De groei van de schuldenproblematiek is een ongewenste tendens. Bij het
zoeken naar maatregelen ter bestrijding van deze schuldenproblematiek geeft
de regering, gegeven het verschil in financieringspositie tussen gemeentelijke
kredietbanken en commerciële kredietverschaffers, de voorkeur aan andere
wegen dan ophoging van de inkomensgrens voor sociaal krediet. Door de minister
van Financiën zijn andere maatregelen genomen ter voorkoming van problematische
schulden die ontstaan door overkreditering. Deze worden deels vastgelegd in
de Wet financiële dienstverlening (Wfd), waarin regels staan opgenomen
ten aanzien van reclames voor krediet, van informatieverstrekking aan cliëntenonsumenten,
waaronder regels over reclames voor krediet, en de kredietwaardigheidtoets.
Daarnaast is onlangs door de minister van Financiën, in aanvulling op
de Wfd, een pakket met extra maatregelen ter verdere voorkoming van overkreditering
voorgesteld (TK 2005–06, 29 507, nr. 31). Deze maatregelen
omvatten onder andere het verlagen van de maximale kredietvergoeding en het
uitbreiden van de wettelijk verplichte toets bij een stelsel van kredietregistratie.
Ook ondersteunt de minister van Financiën het marktinitiatief dat op
dit moment wordt genomen ter uitbreiding van de registratie van schulden.
Bij de initiatiefnemers, de DSB-groep, het Leger des Heils en de Gemeente
Tilburg, zijn ondertussen ook de NVB/VFN, Aedes, Energiened, Thuiswinkel en
de NVVK aangesloten.Deze extra maatregelen hebben tot doel het acceptatiebeleid van kredietaanbieders
aan te scherpen, zodat de mate van kredietverstrekking, nog beter dan nu het
geval is, wordt afgestemd op de financiële draagkracht van de consument.De verwachting is dat deze maatregelen er mede toe zullen leiden dat consumenten
minder snel in een situatie van problematische schulden terecht komen.Hypotheekverstrekking aan gemeentelijk en provinciaal
personeelEen aantal gemeenten (en een enkele provincie en een enkel waterschap1 ) biedt het eigen personeel de mogelijkheid bij de gemeente
een hypotheek af te sluiten ter bekostiging van de eigen woning, bij wijze
van secundaire arbeidsvoorwaarde. De gemeente leent tegen gunstige voorwaarden
geld, en leent dit tegen dezelfde voorwaarden door aan het eigen personeel
(meestal met een kleine opslag voor de kosten die er voor de gemeente aan
zijn verbonden). In het kader van de invoering van de Wet fido kwam de vraag
aan de orde of deze praktijk in strijd is met deze wet. Onze conclusie was
destijds, dat het te ver zou gaan om de hypotheekverstrekking onrechtmatig
te achten. Onwenselijk vonden we het echter wel, omdat risico wordt gelopen
met publieke middelen, zonder dat hiermee het verwezenlijken van een bepaald
maatschappelijk doel wordt beoogd, en omdat de gemeente haar gunstige positie
op de kapitaalmarkt niet dient te gebruiken om zelf voor bank te spelen. We
onderkennen uiteraard dat gemeenten goed personeel nodig hebben en dat een
mooi arbeidsvoorwaardenpakket daarvoor noodzakelijk is, maar er zijn ook andere
manieren om dat samen te stellen. Overigens willen we hierbij nog opmerken
dat het tegen gunstige voorwaarden verstrekken van (hypothecaire) leningen
door overheden lange tijd heel gewoon is geweest. Ook ligt er altijd een openbaar
besluit van de raad aan ten grondslag. We willen dan ook zeker niet suggereren
dat er sprake is vanonrechtmatige handelingen. Echter, de opvattingen
over dit soort zaken zijn nu eenmaal aan verandering onderhevig.We hebben daarom in december 2002 een dringend beroep gedaan op de gemeenten
en provincies om eigener beweging de hypotheekverstrekkingen af te bouwen1.Dit dringend beroep heeft niet geleid tot een algehele beëindiging
van deze hypotheken2. Daarom stellen wij nu voor
om over te gaan tot een expliciet verbod3. Dat
verbod strekt zich overigens ook uit tot het geven van garantie door de openbare
lichamen op een door een andere instelling te verschaffen hypotheek. Tussen
het zelf verstrekken (doorlenen) van leningen en het garanderen van leningen
is geen wezenlijk verschil.Daarmee komt ook de mogelijkheid te vervallen dat burgemeesters van een
dergelijke regeling gebruik maken4Prudent uitzettenHet uitzetten van overtollige middelen is toegestaan, mits het «prudent»
gebeurt. Ook het gebruik van derivaten is toegestaan zolang de «prudentie»
in acht wordt genomen. In de Regeling Uitzettingen en derivaten is dit voorschrift
nader uitgewerkt.UitzettingenVoor het uitzetten van gelden door openbare lichamen gelden de volgende
restricties:• De tegenpartij moet een financiële
instelling zijn met 1) minimaal een a-rating, afgegeven door een gezaghebbende
rating agency, óf 2) een instelling zijn wiens waardepapier een
solvabiliteitsvrije status heeft (overheidsinstellingen of door de overheid
gegarandeerde leningen e.d.), óf 3) een financiële instelling
zijn met een met de a-rating vergelijkbare kredietwaardigheid.• De aard van de uitzettingen mag uitsluitend
zijn: vastrentende waarden (deposito, obligaties) of producten waarvan de
hoofdsom gegarandeerd is door een instelling die voldoet aan de hierboven
weergegeven eisen aan de tegenpartij.Zijn deze omschrijvingen in de praktijk werkbaar gebleken?Eisen aan de tegenpartijGebleken is dat de derde optie, een financiële instelling met een
met a-rating vergelijkbare kredietwaardigheid, in de praktijk lastig te gebruiken
is. Gemeenten en provincies en waterschappen die van deze optie gebruik willen
maken moeten dit vermelden in het financieringsstatuut. Daarbij moet dan worden
aangegeven waarop de aanname is gebaseerd dat de kredietwaardigheid vergelijkbaar
is met die van instellingen met een a-rating. De mogelijkheid om dat daadwerkelijk
te beoordelen hebben deze overheden echter niet.Wij hebben daarom het voornemen om deze bepaling te schrappen. Belangrijkste
reden is dat de banken die concrete aanleiding waren om de bepaling op te
nemen inmiddels een rating hebben. Het hebben van minimaal een a-rating is
nu dus de algemene ondergrens voor de financiële instellingen waar openbare
lichamen gelden uitzetten.De aard van de uitzettingenAan de toezichthouders en het ministerie van BZK zijn vrij veel vragen
gesteld over de aanvaardbaarheid van concrete beleggingsproducten. Het aanbod
van deze producten kent immers een grote en wisselende variatie, waarbij vaak
specialistische kennis is vereist. Het is gebleken dat de criteria
van de Regeling Uitzettingen en derivaten op de uiteenlopende producten goed
toepasbaar zijn om te bepalen of een product«fido-proof» is.In veel gevallen gaat het om een variant op producten met hoofdsomgarantie.
Op grond van de regeling zijn deze producten altijd toelaatbaar, ongeacht
de beleggingsstrategie, zolang er maar een door een financiële instelling
met toereikende rating afgegeven garantie op de hoofdsom is. Als het gaat
om een product met lange looptijd valt over het rendement van dergelijke beleggingen
te twisten, maar van strijd met de regeling is geen sprake.In 2002 is aan de minister van BZK de vraag voorgelegd of een «Fonds
voor gemene rekening» (zonder rechtspersoonlijkheid) dat uitsluitend
belegt in producten die door de Wet fido worden toegestaan, toelaatbaar is.
Een dergelijk fonds geeft bewijzen van deelname uit, waardoor de deelnemer
recht heeft op een aandeel in het beleggingsresultaat. Alles afwegende acht
ik deze beleggingsvorm in overeenstemming met de Wet fido. Dat heb ik aan
de desbetreffende aanbieders gemeld, tevens is er in de Wet fido-vraag en
antwoordrubriek op de website van mijn ministerie aandacht aan besteed. Een
aantal financiële instellingen heeft vervolgens dergelijke «fido-fondsen»
op de markt gebracht.De verantwoordelijkheid voor dit soort afwegingen voor het uitzetten van
middelen is aan de betrokken openbare lichamen zelf. Er is geen instantie
die toestemming moet verlenen. Wij hebben geen signalen dat het nodig is om
onze opstelling in deze te wijzigen.NazorgfondsenAl direct na de publicatie van de Regeling Uitzettingen en derivaten is
de vraag gesteld of er consequenties waren voor de fondsen die provincies
moeten oprichten voor de bekostiging van eeuwigdurende nazorg voor gesloten
afvalstortplaatsen (Wet milieubeheer art 15.48). Deze fondsen hebben het doel
om door het beleggen van de opbrengsten van de afvalstortplaatsen voldoende
middelen opzij te zetten om de nazorg voor de stortplaatsen in de toekomst
te kunnen betalen. Een behoorlijk rendement van de fondsen is dan niet onbelangrijk.
Vanwege de lange termijn waarop deze middelen uitgezet worden is voor nazorgfondsen
een uitzondering gemaakt in de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale
overheden (Stcrt. 2001, 123). In afwijking van artikel 3 van de regeling mogen
nazorgfondsen gedeeltelijk gelden beleggen in aandelen of beursgenoteerde
vastgoedfondsen. Voorwaarde is dat zeker wordt gesteld dat de hoofdsom gecorrigeerd
voor inflatie aan het einde van dertig jaar in tact is. Deze reële hoofdsomgarantie
vereist dat een deel van de portefeuille wordt aangehouden in vastrentende
waarden of andere uitzettingen tegen rente. Voor de bepaling van het deel
van de portefeuille dat vastrentend belegd wordt, wordt een inflatiecorrectie
van 2% aangehouden en een nominale rekenrente van 5%. Deze eisen
aan de prudentie van de beleggingsportefeuille is geen overbodige eis gebleken.
Toen aandelenbeurzen in 2002 grote koersverliezen leden, had dat ook een negatief
effect op de vermogenspositie van nazorgfondsen. Vooralsnog achten wij het
niet nodig om de beleggingsregels voor nazorgfondsen te wijzigen. In verband
met dit onderwerp verwijs ik ook naar de beantwoording van schriftelijke vragen
die zijn gesteld door het lid der Tweede Kamer De Wit (TK 2002–2003,
nr. 2010214570). KasgeldlimietDe kasgeldlimiet beoogt de budgettaire gevolgen van schommelingen in de
rente op korte leningen te beheersen. De kasgeldlimiet stelt een limiet aan
de omvang van de korte financiering (korter dan een jaar). Effecten van hogere
rentes bij herfinanciering van de korte schuld of bij het consolideren van
korte naar lange schuld zijn dan begrensd. De uitwerking is opgenomen in de
Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden.Bij het opzetten van de kasgeldlimiet is er van uitgegaan dat de korte
financiering vooral tot doel heeft om de kasstromen te managen die aan de
uitvoering van de begroting verbonden zijn. Korte financiering is niet primair
een goedkoop middel om in de structurele financieringsbehoefte te voorzien.
In de praktijk zullen openbare lichamen daar evenwel wel gebruik van maken
zolang de ruimte van de kasgeldlimiet nog niet is opgevuld voor het managen
van de uitvoering van de begroting. Dit zal sterker het geval zijn indien
het verschil tussen de korte en de lange rente groter is.Eind 2004 is de hoogte van de kasgeldlimiet geëvalueerd (bzk0500007).
Bij die gelegenheid is een groot aantal gegevens verzameld over de mate waarin
vrijstelling werd verleend, het aantal overschrijdingen etc. Daarbij kwam
al naar voren dat de norm over het algemeen geen problemen geeft, en wel de
werking heeft die beoogd is. Rentebesparingen door het gebruik van (ongelimiteerde)
kortlopende leningen voor langer lopende financiering wordt ongewenst geacht,
in verband met het renterisico, en wordt daadwerkelijk door de kasgeldlimiet
beperkt.Het beeld dat de kasgeldlimiet geen belangrijke problemen geeft en wel
een nuttig beheersingsmiddel is, is door zegslieden in gemeenten en provincies
beaamd1.Gemeenschappelijke regelingenGemeenschappelijke regelingen moeten zelfstandig aan de kasgeldlimiet
en de renterisiconorm voldoen. Recent is aan het licht gekomen dat de kasgeldlimiet
soms een probleem kan zijn. Gemeenschappelijke regelingen hebben sterk uiteenlopende
kenmerken. De begroting en de financieringsportefeuille kunnen een zodanige
structuur hebben dat de kasgeldlimiet een doelmatige bedrijfsvoering in de
weg staat. Een voorbeeld: er zijn enkele kredietbanken in de vorm van een
openbaar lichaam op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Kredietbanken
verschaffen kredieten met uiteenlopende looptijden, en trekken daarvoor financiering
met overeenstemmende looptijden aan.We zullen in de Uitvoeringsregeling de mogelijkheid opnemen dat de deelnemers
aan een gemeenschappelijke regeling in de regeling een afwijkende kasgeldlimiet
kunnen vaststellen,. Daarbij is het wel een voorwaarde dat er een evenwicht
is tussen de duur van de financieringsbehoefte en de aangetrokken schuld.
De inzet van korte financieringsmiddelen voor een structurele behoefte is
niet toegestaan. RenterisiconormDe renterisiconorm die met de Wet fido is ingevoerd, is een instrument
voor de beheersing van het risico van een rentewijziging bij herfinanciering.
De beheersing bestaat eruit dat de herfinanciering gelijkmatig gespreid moet
worden. In enig jaar mag over niet meer dan 20% van de totale leningenportefeuille
renteherziening plaats kunnen vinden. Door zo’n patroon zijn de risico’s
van een hogere rente bij herfinanciering van de aflossing ingeperkt.Het percentage wordt achteraf berekend op grond van een aantal variabelen: renteherzieningen, doorleningen (aan woningcorporaties), uitzettingen,
aflossingen, nieuw opgenomen leningen1.In de praktijk is gebleken dat de norm lastig hanteerbaar is. De berekening
van de norm is door het aantal variabelen ingewikkeld, waardoor het belangrijkste
risico – herfinanciering van de aflossingen – minder duidelijk
naar voren komt, hetgeen bijvoorbeeld de controlerende functie van een gemeenteraad
bemoeilijkt.Daarnaast is de vraag of de norm wel beantwoordt aan haar doel. Het doel
is dat openbare lichamen hun financieringen zo plannen dat het budgettair
effect van een renteherziening in enig jaar beperkt blijft. De berekening
van de norm vindt echter achteraf, op basis van de realisatie, plaats. Weliswaar
wordt hiermee indirect een planning afgedwongen, maar de norm is zelf geen
planningsinstrument. Ook heeft de norm geen directe relatie met het budgettair
effect. De omvang van de jaarlijkse renteherziening is immers niet gekoppeld
aan het budget, maar aan de totale omvang van de vaste schuld. Een gemeente
met een vaste schuld met de omvang van 100% van de begroting, die in
vijf jaarlijkse termijnen wordt herzien, voldoet aan de renterisiconorm, een
gemeente met een vaste schuld van 15% van de begroting die in één
jaar wordt herzien niet. Toch is het budgettair risico in het eerste geval
veel groter.Ook in de rapportage van BCS komen deze bezwaren tegen de renterisiconorm
naar voren.Gezien deze bezwaren tegen de renterisiconorm is een nieuwe norm ontwikkeld,
op initiatief van BZK in overleg met deskundigen uit de treasurypraktijk.
Het streven is: een norm die eenvoudig is, die vooruit ziet, en die direct
aangrijpt bij het budgettair risico.Beschrijving nieuwe renterisiconormDe beoogde renterisiconorm stelt in de kern dat de jaarlijkse verplichte
aflossingen en renteherzieningen niet meer dan 20% van de begroting
mogen bedragen2. Het maximum percentage van 20%
moet voor de komende vier jaar worden berekend op basis van de begroting voor
het komende jaar. De horizon van het begrotingsjaar plus de drie daarop volgende
jaren komt overeen met de periode van de meerjarenbegroting.Om te voorkomen dat kleine openbare lichamen te sterk beperkt worden in
hun financieringsmogelijkheden zullen we, evenals bij de huidige norm, een
minimum vastleggen.De norm is bedoeld om het budgettaire risico van rentestijgingen te maximeren.
Het gaat erom dat openbare lichamen bewust omgaan met de risico’s van
langlopende financiering, vooral het renterisico bij herfinanciering. Hoe
meer de looptijd van schuld gespreid wordt, hoe minder gevoelig de begroting
wordt voor renteschokken bij herfinanciering. De voorgestelde nieuwe norm
houdt nadrukkelijker dan de huidige norm rekening met het budgettaire risico.
Als de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen worden begrensd tot 20%
van de begroting, leidt een rentestijging van 1 procentpunt tot 0,2 procentpunt
hogere rentelasten op de begroting. Als de rente met 5 procentpunt stijgt,
stijgen de rentelasten op de begroting met 1 procentpunt. In het licht van
dit begrotingsrisico lijkt de norm van 20% een redelijk percentage.
Na verloop van tijd zal bezien moeten worden of dit percentage inderdaad aan
de verwachtingen voldoet.De nieuwe norm beoogt de besluitvorming over schuldlooptijden en daarmee
samenhangend renterisico te laten meelopen in het besluitvormingstraject bij
de vaststelling van de begroting. Om het laatste te bereiken is noodzakelijk
dat de norm variabelen bevat die bij de opstelling van de begroting bekend
zijn. Dat is het geval voor aflossingen en renteherzieningen,
omdat deze bij het aangaan van een lening worden overeengekomen.De nieuwe norm meet alleen de risico’s van financiering, zonder
te salderen met uitzettingen. De reden is dat renteherzieningen en herfinanciering
van leningen bij aflossingen tot de verplichte uitgaven van openbare lichamen
horen, en daardoor een zwaardere budgettaire betekenis hebben dan fluctuerende
opbrengsten van uitzettingen. Door uitzettingen buiten de norm te houden,
wordt de meting van het renterisico eenvoudiger. De norm wordt voorts vereenvoudigd
doordat variabelen die kwantitatief van beperkte betekenis zijn, niet meer
in de norm zullen voorkomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor leningen die worden
opgenomen ten behoeve van een andere partij, zoals woningbouwverenigingen,
en die dus direct worden doorgeleend onder dezelfde condities. Dergelijke
leningen dragen niet bij aan het renterisico. Per saldo betekent de vereenvoudiging
van de norm dat deze zich beperkt tot de eigenlijke treasury-activiteiten.De beoogde renterisiconorm veronderstelt dat aflossingen gelijk zijn aan
herfinanciering. In de praktijk is dat niet altijd het geval, maar voor de
planning op lange termijn is het een goed uitgangspunt voor de maximering
van het budgetrisico. Het is geen bezwaar als het renterisico lager uitvalt
indien de herfinanciering kleiner is dan de aflossing. Opgemerkt zij dat de
mogelijkheid blijft bestaan van vervroegde aflossing indien herfinanciering
tegen een lagere rente mogelijk blijkt of als er inkomsten zijn waardoor herfinanciering
niet nodig is. Voor het overige zal het mogelijk blijven dat de toezichthouder
ontheffing verleent, indien daarvoor gemotiveerde gronden aanwezig zijn.Door het maximum aan jaarlijkse aflossingen en schuld met renteherzieningen
te koppelen aan de begroting in plaats van de schuld, krijgen gemeenten met
een schuld die lager is dan de begroting meer ruimte voor relatief korte financiering
dan thans. Gemeenten met een schuld die hoger is dan de begroting moeten relatief
meer langlopend gaan financieren. Bij het gekozen percentage van 20%
geeft de nieuwe norm gemiddeld meer ruimte voor kortlopende financiering,
indien gemeenten dat wensen, omdat de totale schuld van gemeenten ongeveer
60% bedraagt van de totale begroting. In de gevallen dat de vaste schuld
van een openbaar lichaam groter is dan de begroting, zal onder de nieuwe norm
naar een grotere spreiding van de schuld moeten worden toegewerkt.De mogelijkheid voor de toezichthouder om ontheffing te verlenen, indien
bijzondere omstandigheden daartoe aanleiding geven, blijft bestaan. Deze mogelijkheid
kan worden benut om indien nodig een overgangsperiode te creëren.Regels voor de financieringsfunctie (financieringsstatuut)Door de Wet fido werden de Provinciewet, de Gemeentewet en de Waterschapswet
gewijzigd. De wijziging hield in dat aan de voorschriften voor het opstellen
en de inhoud van de financiële verordening van deze openbare lichamen
de verplichting werd toegevoegd tot het opnemen van een «financieringsstatuut»
dat in ieder geval regels bevat ten aanzien van:a. de algemene doelstellingen en de te hanteren richtlijnen en limieten
van de financieringsfunctie en;b. de administratieve organisatie van de financieringsfunctie, waaronder
begrepen taken en bevoegdheden, de verantwoordingsrelaties en de bijbehorende
informatievoorziening.In de Gemeentewet en de Provinciewet is bij de wetswijziging ten behoeve
van de dualisering de term «financieringsstatuut» geschrapt. De verplichting om de bedoelde regels te stellen is onverminderd gehandhaafd.
De reden daarvoor is, dat het in gedualiseerde verhoudingen passend is om
in de verordening hoofdlijnen op te nemen en nadere uitwerking op te dragen
aan het college of gedeputeerde staten. Dit ook om spanning te vermijden met
artikel 160, onderdeel c van de Gemeentewet of artikel 158 onderdeel c van
de Provinciewet. Dat verhoudt zich slecht met de opdracht om alle regels op
te nemen inéén document. In de publicatie «Handreiking
voor de financiële verordeningen en controleverordeningen (artikel 212,
213, 213a Gemeentewet) is een mogelijke gedualiseerde uitwerking opgenomen.
In deze uitwerking wordt een aantal kaderstellende uitgangspunten en richtlijnen
in de verordening opgenomen, waarbij het college opdracht krijgt om met inachtneming
daarvan een financieringsstatuut vast te stellen.Een belangrijk doel van deze verplichting, ook in de huidige gedualiseerde
vorm, is de financieringsfunctie meer in te bedden in de organisatie, waarborgen
te scheppen voor controleerbaarheid, de transparantie te bevorderen en bestuurlijke
aandacht te stimuleren.BenchmarkonderzoekHet adviesbureau BNG Consultancy Services (BCS) heeft in 2004 een benchmarkonderzoek
verricht naar de treasuryfunctie van gemeenten, in vervolg op een onderzoek
verricht in 19991. BCS heeft onderzocht in hoeverre
een verbetering is opgetreden op het gebied van de treasuryfunctie en welke
rol de Wet fido hierin heeft gespeeld. De respons op de door BCS gehouden
enquête is 50%.In het rapport wordt geconcludeerd dat de Wet fido ertoe heeft geleid
dat gemeenten prudenter met middelen omgaan. Dit bevestigt dat de wet aan
deze belangrijke doelstelling beantwoordt. Verder komt naar voren dat van
de responderende gemeenten in 2004 92% beschikt over een financieringsstatuut
(in 1999 was dit 17%), dat overigens in 90% van de gevallen
nog niet is aangepast aan de dualisering. Het benchmarkrapport geeft voorts
een groot aantal gegevens over de uitvoering van de treasuryfunctie, waaruit
geconcludeerd kan worden dat daar op een aantal punten nog het nodige te wensen
is. Vooral in kleinere gemeenten lijkt de verplichting tot het opstellen van
een financieringsstatuut er nog niet toe te hebben geleid dat de financieringsfunctie
ook daadwerkelijk in voldoende mate is geprofessionaliseerd en ingebed in
de organisatie. Ook is 72% van de respondenten van mening dat de Wet
fido niet heeft geleid tot een grotere bestuurlijke betrokkenheid bij de financieringsfunctie.
Ten aanzien van de beperktere resultaten op enkele punten geldt dat de gemeenten
hier zelf (primair) verantwoordelijk is. Het uitgangspunt van de Wet fido,
risicobeheersing, vereist risico-afweging en bestuurlijke besluitvorming op
lokaal niveau. Gegevenheden als de omvang van de gemeente zijn een belangrijke
factor in het beoordelen en kiezen van instrumenten en oplossingen. De bestuurlijke
aandacht voor de treasuryfunctie in de organisatie is daarvoor van groot belang,
wij zullen dit blijven benadrukken. In dit verband kan opgemerkt worden dat
voor het financieel toezicht op de gemeenten in 2004 de financieringsfunctie
als toezichtsthema is gekozen en dat de toezichthouders aandacht zullen blijven
besteden aan de naleving van de regels op dit punt.Meer in het algemeen is de financiële regelgeving van de laatste
jaren, het Besluit begroting en verantwoording en het Besluit accountantscontrole
provincies en gemeenten, erop gericht de financiële functie bij gemeenten
en provincies verder te verbeteren en de politieke en bestuurlijke aandacht
daarvoor te stimuleren en te ondersteunen. Dat zal ook zijn effect op de treasuryfunctie
hebben. ToezichtIn de Wet fido is geregeld dat de instantie die het «begrotingstoezicht»
(dit is ruim op te vatten, ook de marginale toezichtrelatie tussen gedeputeerde
staten en de waterschappen wordt hiermee bedoeld) op een openbaar lichaam
uitoefent, ook toezicht houdt op de naleving van de Wet fido. In hoofdzaak
betreft dat de naleving van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.Inrichting van het huidige toezichtHet huidige toezicht werkt in hoofdlijnen als volgt.Openbare lichamen verstrekken de toezichthouder informatie over de kasgeldlimiet
per kwartaal en over de renterisiconorm per jaar. De Fido schrijft voor dat
een openbaar lichaam de kasgeldlimiet en de renterisiconorm niet mag overschrijden.
De toezichthouder kan ontheffing verlenen. De toezichthouder kan verder aanwijzingen
geven indien een openbaar lichaam de norm(en) overschrijdt. Bij blijvende
overschrijding van de normen kan de toezichthouder bepalen dat voor het aangaan
van nieuwe vlottende schuld (bij overschrijding van de kasgeldlimiet) of vaste
schuld (bij overschrijding van de renterisiconorm) voorafgaande toestemming,
van de toezichthouder, is vereist. Er is dus een specifiek toezicht op beide
normen.Punten van kritiekMen kan naar voren brengen dat het toezichtregime wat zwaar is uitgevallen,
gelet op het gewicht van de onderhavige risico’s vergeleken met andere
risico’s die gemeenten lopen, zoals bij grondbeleid. Deze vraag is temeer
relevant, omdat bij de gemeenten en provincies door de dualisering de horizontale
controle versterkt is. Vooral de rechtmatigheidscontrole door de accountant
is een belangrijke versterking voor de controlerende rol van de raad en provinciale
staten. Naleving van kasgeldlimiet en renterisiconorm is onderdeel van de
rechtmatigheidscontrole. In het licht van Andere Overheid en de code interbestuurlijke
verhoudingen is voorts de vraag te stellen of het Fido-toezicht niet onnodig
bevoogdend en (zij het in beperkte mate) administratief belastend is.Toezicht inbedden in regulier begrotingstoezichtHet wat zware toezichtsregime van de Wet fido is er ook weer niet voor
niets. De reden om dit soort, vrij gedetailleerde, normen te stellen, is dat
het aantrekkelijk kan zijn om minder prudent te financieren, terwijl dat uit
het oogpunt van risicobeheersing ongewenst is. Enige externe druk om de naleving
te bevorderen en indien nodig af te dwingen is daarom wel nodig. Het stelsel
(voor de gemeenten en provincies) van de wet fido, de financiële regelgeving
van de Gemeentewet en Financiële-verhoudingswet zoals het artikel 12
regime en het financiële toezicht als geheel draagt bij aan het grote
vertrouwen van de financiële sector. De openbare lichamen hebben daardoor
gunstige en goedkope financieringsvoorwaarden. Het toezicht, en de bijbehorende
stukkenstroom, kan echter wel wat meer proportioneel worden, en wat meer worden
gestroomlijnd met het reguliere begrotingstoezicht. Dat betekent vooral een
beperking van de informatiestroom over de kasgeldlimiet.Het toezicht dat mij voor ogen staat zal er in grote lijnen als volgt
uitzien.Informatie over de renterisiconorm en de kasgeldlimiet wordt opgenomen
in de financieringsparagraaf1 bij de begroting
en het jaarverslag. Indien er geen financieringsparagraaf is (waterschappen)
worden de gegevens als bijlage bij de jaarrekening gevoegd. In de reguliere
situatie is dat de enige informatie op het gebied van de financiering
die de toezichthouder nog krijgt. Vooral voor de kasgeldlimiet betekent dat
een beduidende afname van de informatiestroom.De toezichthouder kijkt nog wel afzonderlijk of de normen zijn nageleefd,
en behoudt de bevoegdheid om zo nodig een aanwijzing te geven, of bij hardnekkige
overtreding een toestemmingsvereiste voor het aangaan van nieuwe leningen
op te leggen.Voor de kasgeldlimiet krijgt het openbaar lichaam een meldplicht. Indien
het voor het derde kwartaal achtereen de kasgeldlimiet gaat overschrijden,
dient het dit zelf aan de toezichthouder te melden, deze ontvangt immers niet
meer de stukken op grond waarvan hij de overschrijding zelf kan vaststellen.
Daarbij moet worden aangegeven hoe het openbaar lichaam van plan is weer aan
de kasgeldlimiet te gaan voldoen. Zolang niet aan de kasgeldlimiet wordt voldaan
moeten de gegevens over de vlottende schuld weer ieder kwartaal naar de toezichthouder
te worden gestuurd. De toezichthouder kan, zoals ook nu het geval is, bepalen
dat voor het aangaan van nieuwe korte leningen voorafgaande toestemming is
vereist. Ook de mogelijkheid voor het verlenen van ontheffingen blijft ongewijzigd.Politieregio’sWe stellen voor de Wet fido niet meer van toepassing te laten zijn op
de politieregio’s.Politieregio’s zijn als verplichte deelnemers aan geïntegreerd
middelenbeheer in de regelgeving opgenomen. Zij kunnen er slechts uitstappen
als de minister van Financiën ze van de lijst haalt. Wat risicovol beleggen
betreft is handhaving van politieregio’s in de Wet fido dan ook niet
noodzakelijk meer. Hoewel tussen de regels voor geïntegreerd middelenbeheer
en de Wet fido geen volledige overlap is, is het consistent met de lijn voor
alle rechtspersonen met een wettelijke taak om politieregio’s niet onder
twee regimes van regelgeving te laten vallen. Het ontbreken van een renterisiconorm
onder geïntegreerd middelenbeheer houdt in theorie in dat een risico
bestaat dat politieregio’s hun investeringen kort financieren. Net zoals
bij andere rechtspersonen met een wettelijke taak is het aan het betrokken
vakdepartement, in dit geval het ministerie van Binnenlandse Zaken, om hierop
toezicht te houden.AdviezenWij hebben de Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv), de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de
Unie van Waterschappen (UvW) gevraagd advies uit te brengen over het concept
van de evaluatie en de voorstellen tot wijziging. Van de Rfv, de VNG en de
UvW hebben wij adviezen ontvangen. De adviezen zijn ter informatie bij deze
evaluatie gevoegd. Het IPO heeft alleen ambtelijk gereageerd, deze reactie
komt overeen met de reacties van VNG, Rfv en UvW.Voor zover de adviezen betrekking hadden op onduidelijkheden in de tekst
van het voorgelegd concept, hebben wij ze tekstueel verwerkt in de nu voorliggende
notitie. Op de inhoudelijke commentaren gaan we hier onder in. Allereerst
gaan we in op het punt hypothecaire leningen en het punt EMU-saldo. Op deze
onderwerpen zijn hebben zowel Rfv als VNG als UvW commentaar gegeven.Hypothecaire leningenTen aanzien van ons voornemen om de verstrekking van (hypothecaire) leningen
aan het personeel van openbare lichamen te verbieden merkt de Rfv
op dat de norm van risicobeheersing centraal moet staan, niet de wijze waarop
de norm moet worden gerealiseerd. Een verbod op hypotheekverstrekking als
detailuitwerking verhoudt zich niet met deze«scope» van de wet
fido.In zijn algemeenheid onderschrijven we het standpunt van de Rfv dat de
norm, niet de gedetailleerde uitwerking, centraal staat. We delen echter niet
het standpunt dat het hier een dermate gering detail betreft dat bemoeienis
van de wetgever niet gerechtvaardigd is. De risico’s van hypotheekverstrekking
zijn reëel, zeker gezien de omvang van de portefeuille waarvan in veel
gevallen sprake is. Daar komt bij dat zowel maatschappelijk als juridisch
de opvattingen over dit type overheidshandelingen de afgelopen decennia is
gewijzigd. Verlies van publieke middelen ten gevolge van «bankiersactiviteiten»
ten voordele van het eigen personeel zou zeker op groot maatschappelijk onbegrip
stuiten en tot grote schade voor de overheid als geheel leiden. Evenzo schadelijk
zou het zijn als op enig moment strijd met het Europees recht zou worden vastgesteld.
Nu is gebleken dat de interpretatie van de Wet fido geen eenduidig oordeel
over deze activiteit oplevert, vinden we een expliciet verbod noodzakelijk.De VNG stelt dat het begrip publieke taak niet bedoeld is om interne werking
te hebben. De bedrijfsvoering, waaronder het verschaffen van secundaire arbeidsvoorwaarden,
is in de opvatting van de VNG geen onderwerp in het kader van de publieke
taakopvatting. In dat verband wijst de VNG er op dat de Wet financiële
dienstverlening een uitzondering maakt voor werkgevers om leningen te verstrekken
aan hun personeel. Ook de UvW wijst op de Wet financiële dienstverlening.Wat betreft deze opvatting en de verwijzingen naar de bepaling in de Wet
financiële dienstverlening merken wij het volgende op. Openbare lichamen
blijven overheden, ook als zij optreden in een privaatrechtelijke hoedanigheid,
bijvoorbeeld werkgever. De middelen die zij besteden zijn publieke middelen.
De overheid valt niet in alle opzichten te vergelijken met een willekeurige
andere werkgever, zoals bedoeld in de Wet financiële dienstverlening.
Er valt niet aan te ontkomen dat ook in die hoedanigheid van de overheid gekeken
zal worden naar de voorschriften die zijn gesteld voor de publieke sector.
Daarom zullen wij ons wel degelijk moeten afvragen of een praktijk als het
verschaffen van leningen aan het personeel zich nog wel verdraagt met de principes
voor overheidsfinanciering zoals vastgelegd in de Wet fido, en met de uitgangspunten
voor markt en overheid, onder meer voortvloeiend uit het Europees recht. In
2002 kwamen wij tot de conclusie dat er ons inziens het met publieke middelen
verstrekken van leningen aan het personeel van openbare lichamen op gespannen
voet staat met de Wet fido, maar dat er van een harde strijd met de wet niet
gesproken kan worden. In die zin delen wij de opvatting van VNG en UvW dat
op dit moment geen sprake is van onrechtmatigheid. De Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties heeft aangegeven waarom het ons inziens niettemin
wenselijk zou zijn als de hypotheekverstrekking zou worden beëindigd.
Het zou onze voorkeur hebben gehad als de aangevoerde argumenten de decentrale
overheden hadden overtuigd, nu dat niet het geval is achten wij een expliciete
wettelijke regel echter te verkiezen boven het laten voortbestaan van de huidige
praktijk.De UvW deelt mee dat het verstrekken van hypothecaire leningen door waterschappen
aan hun personeel sterk is afgenomen en naar verwachting nog verder zal afnemen.
Een wettelijk verbod zou wat de waterschappen betreft overbodig zijn. Deze
ontwikkeling bij de waterschappen verheugt ons. Aangezien de Wet fido echter
voor alle decentrale overheden geldt kan een besluit hierover
niet alleen op de ontwikkelingen bij de waterschappen worden gebaseerd.EMU-saldo openbare lichamenDe Rfv merkt bij het onderwerp EMU-saldo openbare lichamen op dat:1. decentrale overheden bij een dreigende overschrijding van de EMU-norm
niet onevenredig zwaar mogen worden getroffen;2. het Rijk daarom rekening moet houden met het, ten opzichte van het
Rijk, beperkte kapitaalbeslag van decentrale overheden;3. collectieve afspraken voor gemeenten niet of moeizaam te effectueren
zijn en dat boetes niet aan de orde mogen zijn;4. het effectiever is om met gemeenten die een substantieel beslag leggen
op de ruimte afzonderlijk afspraken te maken.5. En beveelt aan om in Europees verband de definitie van de EMU-norm
te overwegen.ReactieAlvorens in te gaan op de specifieke opmerkingen van de Rfv, willen we
eerst graag op enkele algemene punten ingaan. Allereerst is Nederland verplicht
om aan de Europese verplichtingen, ook vastgelegd in het Stabiliteits- en
Groeipact (SGP) te voldoen. Deze verplichtingen gelden niet alleen voor de
rijksoverheid, maar voor de hele Nederlandse overheid. Dit is overigens in
de aanloop naar het gesloten bestuurlijk akkoord ook onderkend door de decentrale
overheden.De Europese verplichtingen zijn met name van toepassing wanneer het totale
EMU-saldo van de overheid in de gevarenzone komt. Dit is als het EMU-tekort
de grenzen uit het SGP bedreigd. Meestal is dit niet het geval. Alleen in
die gevallen dat het EMU-tekort van Nederland te veel verslechtert, gaan de
verplichtingen in werking treden. Dit was bijvoorbeeld in 2004 het geval toen
Nederland in de buitensporige tekortenprocedure terecht kwam omdat het EMU-tekort
over 2003, de 3%-tekortgrens had overschreden. Reeds in het voorjaar
van 2005 hebben we aan de gemeenten kunnen melden dat het EMU-saldo van de
lokale overheid in 2005 niet zou worden genormeerd omdat het totale EMU-saldo
uit de gevarenzone was. Overigens is in de komende Studiegroep Begrotingsruimte
een van de onderzoeksthema’s hoe voorkomen kan worden dat Nederland
weer zo snel in de gevarenzone terecht kan komen.Ondanks dat kabinet en lokale overheden gezamenlijk afspraken hebben/worden1 gemaakt over het tekort van de lokale overheden, is
er voor het geval dat de afgesproken maatregelen niet zouden worden uitgevoerd,
als ultimum remedium behoefte aan de mogelijkheid een sanctie op te kunnen
leggen. Daarnaast is het niet meer dan logisch dat als de Europese Unie een
boete oplegt aan de Nederlandse overheid, deze boete, mits decentrale overheden
hier mede debet aan zijn, in evenredigheid moet kunnen worden doorberekend
aan de decentrale overheden.Het kabinet is het eens met de Rfv voor de financiële verhoudingen
wanneer deze stelt dat decentrale overheden bij een dreigende overschrijding
van de EMU-norm niet onevenredig zwaar mogen worden getroffen. Europese EMU-normen
dienen als ultimum remedium op basis van evenredigheid doorvertaald te worden
over de overheidslagen. Dit betekent dat lokale overheden niet elk jaar onderhevig
zullen zijn aan de EMU-afspraken, maar alleen in die (enkele) jaren dat het
totale EMU-tekort de Europese afspraken dreigt te overschrijden. Wanneer dit
het geval is, zal eerst bestuurlijk overleg plaatsvinden tussen het kabinet
en de lokale overheden waarin eventueel aanvullende afspraken ter beheersing
van het EMU-saldo kunnen worden gemaakt zodat het ultimum remedium van een
sanctie niet bereikt zal hoeven te worden en noodzakelijke investeringen
niet gehinderd worden. In het gesloten bestuurlijk akkoord is het maximale
EMU-tekort voor Nederland doorvertaald naar de lokale overheden waarbij een
ruime grens is gehanteerd voor de decentrale overheden van 0,5% BBP.
De commissie van Besouw, Sterks, Postma die hierover eerder had geadviseerd,
was tot een aandeel voor het EMU-tekort gekomen van 0,3 à 0,4%
BBP.Het kabinet onderschrijft niet de conclusie van de Rfv dat de decentrale
overheden, ten opzichte van het Rijk, een beperkt kapitaalbeslag hebben. Nog
steeds is de EMU-schuld van decentrale overheden aanzienlijk, deze bedraagt
circa 45 miljard euro (circa een kwart van de totale EMU-schuld).Ondanks dat het mogelijk lastig is om collectieve afspraken te maken en
te effectueren, is dit wel noodzakelijk om aan Europese afspraken te kunnen
voldoen. Ook dit is door de VNG onderkend in het bestuurlijk overleg tussen
Rijk en de gemeenten. Tijdige afspraken maken over het structurele systeem
ter beheersing van het EMU-saldo van lokale overheden – zoals is opgenomen
in de evaluatie van de normeringsystematiek – verbetert daarbij de implementatie
van de afspraken en voorkomt zoveel mogelijk dat de financiële autonomie
van decentrale overheden wordt beïnvloed. Tevens kunnen de administratieve
lasten dan zo klein mogelijk gehouden kunnen worden. In deze evaluatie zal
samen met de UvW worden bekeken hoe voorkomen kan worden dat afspraken in
het kader van de NBW/EKW mogelijk conflicteren met de Europese en binnenlandse
afspraken die zijn gemaakt over het beheersen van het EMU-tekort. Immers deze
investeringen zijn van groot belang en worden gedaan mede op aandringen van
het kabinet.Wat op is gevallen bij het EMU-saldo van gemeenten is dat het tekort niet
geconcentreerd is bij enkele grote gemeenten, maar breed verspreid is over
alle gemeenten. Dit betekent dat ook een kleine gemeente een aanzienlijk tekort
kan hebben.Het kabinet vindt het geen goed voorstel om de definitie van de EMU-norm
te heroverwegen. De achtergrond hiervan is dat de macro-economische invalshoek
die achter het concept van het EMU-saldo zit, een goede invalshoek is om de
overheidsfinanciën van lidstaten te kunnen vergelijken en te kunnen beoordelen.
Daarnaast is het niet eenvoudig om in Europa afspraken te maken over een baten-lastenregistratie.
Daardoor zal zo’n overstap voor jaren onduidelijkheid creëren op
het terrein van de vergelijkbaarheid van de cijfers van de overheidsfinanciën
van de lidstaten.Overige onderwerpen in de adviezenNaast de punten EMU-saldo en hypothecaire leningen werd nog aandacht voor
enkele andere zaken gevraagd.Advies RfvDe Rfv gaat in zijn advies in op de resultaten van het benchmark-onderzoek
naar de treasury-functie dat is gepubliceerd door BCS, en dat gebruikt is
voor het evaluatierapport. Uit dit onderzoek komt onder meer naar voren dat
de kwaliteit van de treasuryfunctie bij gemeenten in de afgelopen jaren is
verbeterd. Bij kleinere gemeenten zijn er nog verbeteringen te realiseren.
De Rfv deelt deze analyse. De Rfv heeft wel het vertrouwen dat verdere verbeteringen
in de toekomst te verwachten zijn. Wij delen deze observatie van de Rfv, evenals
de observatie dat de wetgever afstand dient te bewaren van de wijze waarop
het doel van de Wet fido, risicobeheersing, moet worden bereikt. De instrumenten
die worden aangereikt in de Wet fido en elders, bijvoorbeeld Gemeentewet en
het Besluit begroting en verantwoording hebben dan ook steeds het doel om
bestuurlijk aandacht, en het maken van verantwoorde en transparante afwegingen
op lokaal (provinciaal) niveau te bevorderen. De vernieuwde accountantscontrole
stimuleert de aandacht voor de implementatie van de wet en de door de raad
gestelde regels, onder andere ten aanzien van de treasury. Wij zullen voorlopig
aandacht blijven besteden aan de naleving van de Wet fido, en ook de financieel
toezichthouders vragen de aandacht voor dit onderwerp te continueren. Zo zullen
wij de bekendmaking van nieuwe regelgeving benutten om aandacht te vragen
voor de Wet fido en de treasury.Naar aanleiding van de opmerking van de Rfv over de onduidelijkheid in
de passage over het financieringsstatuut hebben we bedoelde passage aangepast.Advies VNGDe VNG adviseert voorts om in artikel 212 in lid 2 onder c Gemeentewet
de passage «alsmede inzake de administratieve organisatie van de financieringsfunctie,
daaronder begrepen taken en bevoegdheden, de verantwoordingsrelaties en de
bijbehorende informatievoorziening» te laten vervallen. Dergelijke regels
zijn regels over de ambtelijke organisatie, een bevoegdheid van het college.
Wij kunnen met deze opmerking instemmen, en zullen de wijziging meenemen in
het beperkte wetgevingstraject dat voortvloeit uit deze evaluatie.De VNG gaat voorts in op de wens van de NVVK tot een ophoging van de grens
van het sociaal krediet van 130% naar 150% van het bruto minimumloon.
De VNG heeft begrip voor deze wens. Zij neemt hierbij in ogenschouw dat in
de afgelopen jaren de ontwikkeling van het bruto minimumloon achter is gebleven
bij de ontwikkeling van het reëel besteedbare inkomen in het algemeen.Het voornaamste doel van de grens voor sociaal krediet van 130%
bruto minimumloon is dat de groep mensen die niet of niet op redelijke voorwaarden
een krediet kunnen afsluiten bij een commerciële instelling, terecht
kunnen bij een Gemeentelijke kredietbank. Bij de 7e nota naar aanleiding van
het verslag met betrekking tot het Voorstel van wet tot wijziging van de Faillissementswet
in verband met herziening van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen1 is aangegeven dat de groep mensen die geen commercieel
krediet kunnen verkrijgen afgedekt is onder de huidige wet Fido. Behalve dat
mensen met een inkomen onder de 130% van het bruto minimumloon een
sociaal krediet kunnen verkrijgen, bestaat er een aanvulling op deze grens.
Mensen met een hoger inkomen (> 130% van het bruto minimumloon),
die niet of niet op redelijke voorwaarden terecht kunnen bij reguliere banken
of financieringsmaatschappijen, kunnen aanspraak maken op een krediet bij
een gemeentelijke kredietbank wanneer– sprake is van een borgstelling door de overheid of een overheidsinstantie;
of– de kredietnemer een leeftijd van 65 jaar of ouder heeft; of– de kredietnemer een tijdelijke verblijfsvergunning heeft; of– de kredietnemer beschikt over een schriftelijke afwijzing van
een gelijke kredietaanvraag bij een financiële instelling met een vergunning
op grond van de Wet op het consumentenkrediet; of– de kredietnemer een achterstandsmelding van het Bureau Kredietregistratie
heeft.Het kabinet is van mening dat op de wijze de beoogde doelgroep voor sociaal
krediet adequaat is gedefinieerd. Een algemene verhoging van de inkomensgrens
voor sociaal krediet zou volgens het kabinet niet noemenswaardig bijdragen
aan bestrijding van de, ook door de regering gesignaleerde, ongewenste groei
van de schuldenproblematiek. Hiervoor worden andere maatregelen
ingezet die effectiever worden geacht en waaraan niet de nadelen kleven die
gepaard zouden gaan met een hogere inkomensgrens voor sociaal krediet.Advies UvWDe UvW onderschrijft eveneens de conclusie dat de Wet fido in voldoende
mate aan zijn doelstellingen heeft voldaan. De UvW heeft echter kanttekeningen
bij de wijziging van de renterisiconorm.Het bezwaar van de waterschappen tegen de nieuwe renterisiconorm betreft
uitsluitend de hoogte ervan. De financieringsbehoefte en het risicoprofiel
van waterschappen is anders dan dat van provincies en gemeenten. De vaste
schuld is over het algemeen aanzienlijk omvangrijker dan het begrotingstotaal,
de nieuwe renterisiconorm betekent daarom een beperking ten opzichte van de
oude. De UvW betoogt dat voor de waterschappen een andere, hogere, renterisiconorm
zou moeten geleden. Ter motivering wijst de UvW onder meer op het feit dat
waterschappen, ter uitvoering van hun wettelijke taken, veel investeringen
moeten doen. Voorts wijzen de waterschappen op hun grote weerstandsvermogen
omdat hun inkomsten grotendeels bestaan uit eigen belastingen. Wat betreft
dit laatste merken wij op dat het niet de bedoeling is dat burgers door hogere
lasten opdraaien voor rentesprongen. Waterschappen zullen hun renterisico,
onder andere met de renterisiconorm, moeten beheersen en zorgen dat mogelijke
stijgingen kunnen worden opgevangen. We onderkennen echter dat het financieringsprofiel
van waterschappen, verband houdend met hun wettelijke taken, ertoe leidt dat
de rentekosten als gevolg van langer lopende leningen sterk stijgen als ze
genoodzaakt worden tot een grotere spreiding, en dat niet in een enkel geval
maar over een groot deel van de sector. De lastenverzwaring die daaruit voortvloeit
weegt niet op tegen de voordelen van de verdergaande beperking van het budgettair
risico door de nieuwe norm. We stemmen daarom in met de vaststelling van een
ander percentage voor de waterschappen, zij het dat we dat, gelet op het globaal
karakter van de norm, willen bepalen op 30% van de begroting.Een overgangsregime is, nu op macroniveau geen aanscherping van de renterisiconorm
plaatsvindt, niet nodig. Als er in een individueel geval overgangsproblemen
zijn, kunnen deze worden opgelost door gebruik te maken van de ontheffingsmogelijkheid.De periode waarvoor de renterisiconorm wordt berekend stemt overeen met
de meerjarenraming van gemeenten en provincies. De veronderstelling van de
UvW dat het om een periode van in totaal drie jaar zou gaan werd veroorzaakt
door een, inmiddels opgeheven, onduidelijkheid in de tekst. Samenvatting en conclusiesDe Wet fido is een effectief instrument dat in het veld breed gedragen
wordt en tot verbeteringen heeft geleid. Dit komt onder meer naar voren in
de enquête die BCS in het najaar van 2004 onder de gemeenten heeft gehouden.
De wens om met behulp van de Wet fido, vooral de voorschriften rond het financieringsstatuut,
een betere inbedding en meer bestuurlijke aandacht te genereren lijkt echter
(nog) niet in voldoende mate te zijn gerealiseerd1.De evaluatie leidt tot de volgende conclusies en voornemens.• Er is geen aanleiding om de Wet fido op veel punten te wijzigen.
Een enkele aanpassing is nodig in de wet en de ministeriële regelingen,
met name op het punt van de renterisiconorm en het toezicht.• De renterisiconorm wordt sterk vereenvoudigd. De beoogde renterisiconorm is in de kern dat de jaarlijkse aflossingen niet meer dan
20% mogen bedragen van de begroting.• De inrichting van de kasgeldlimiet blijft onveranderd, wel wordt
voor het gemeenschappelijke regelingen in uitzonderlijke gevallen mogelijk
een afwijkende limiet vast te stellen.• De bepaling in de regeling Uitzettingen en derivaten dat openbare
lichamen middelen ook mogen uitzetten bij een financiële instellingen
die een vergelijkbare kredietwaardigheid heeft als een financiële instelling
met een A-rating, komt te vervallen.• De afspraken met de gemeentelijke kredietbanken blijven ongewijzigd.• De voorschriften voor het beleggingsbeleid nazorgfondsen blijven
ongewijzigd.• Het verstrekken van hypothecaire leningen aan gemeentelijk, provinciaal
en waterschapspersoneel zal worden verboden.• Het toezicht op de kasgeldlimiet en de renterisiconorm wordt meer
proportioneel en gestroomlijnd: het wordt een onderdeel van het reguliere
begrotingstoezicht.• De politieregio’s zullen niet meer onder de Wet fido vallen,
de definitie van openbaar lichaam in het kader van deze wet wordt daartoe
aangepast.Indien de Kamer instemt met de conclusies en voornemens, zal dienovereenkomstig
de desbetreffende regelgeving aangepast worden waaronder een wetsvoorstel
tot beperkte wijziging van de Wet fido. Wanneer de onderhavige regelgeving
op punten aangepast wordt, zal Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de
decentrale overheden naast de wijzigingen weer uitgebreid informeren over
de consequenties die aan een verantwoord financieringsbeleid verbonden zijn.De Minister van Financiën,G. ZalmDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. RemkesDe Minister van Verkeer en Waterstaat,K. M. H. Peijs XNoot1Deze Bijlage zijn ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.XNoot1Artikel 160 Gemeentewet, en 158 Provinciewet.XNoot1De Unie van Waterschappen en het Interprovinciaal Overleg hebben aangegeven
dat bij provincies en waterschappen het gebruik een aflopende zaak is.XNoot1Decembercirculaire gemeentefonds 2002, p. 6–7, Decembercirculaire
provinciefonds 2002, p. 6–7.XNoot2Zie hierover het artikel in Binnenlands Bestuur van 21 oktober 2005,
pagina 7.XNoot3Dat houdt in dat het met onmiddellijke ingang wordt verboden nieuwe hypotheken
af te sluiten. Bestaande leningen kunnen tot de afgesproken termijn uitlopen.XNoot4Artikel 36 van het Rechtspositiebesluit burgemeesters zal in verband daarmee
te zijner tijd worden aangepast.XNoot1De genoemde evaluatie van de hoogte van de kasgeldlimiet is als bijlage
bij deze notitie gevoegd.XNoot1Cijfers over de naleving van de renterisiconorm zijn als bijlage toegevoegd.XNoot2Dit geldt voor gemeenten en provincies. De hoogte van de renterisiconorm
kan voor de verschillende categorieën openbare lichamen verschillen.
Voor de waterschappen zal een andere hoogte voor de norm worden vastgesteld,
zie hierover het advies van de UvW en de reactie daarop.XNoot1Het onderzoek is als bijlage bij de stukken gevoegd.XNoot1Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten schrijft
een dergelijke paragraaf voor.XNoot1Thans maken deze structurele afspraken deel uit van de evaluatie van de
normeringssystematiek.XNoot1Kamerstuk 29 942, nr. 6, blz. 35.XNoot1Ook gelet op de bevindingen van BCS. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30547-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl