Wijziging Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden i.v.m. modernisering medezeggenschap; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29371, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

22-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29371 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 9 juli 2002, no. W05.01.0690/III,
no.W.05.01.0697/III en no. W05.01.0705/III, met redactionele kanttekeningen
die de Raad in overweging geeft.WetsvoorstelWetsvoorstelWetsvoorstelMemorie van toelichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29371Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 371Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden
in verband met de modernisering van de medezeggenschapsstructuur in de educatie
en het beroepsonderwijs en de versterking van de positie van deelnemers (modernisering
medezeggenschap educatie en beroepsonderwijs)nr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 9 juli
2002 en het nader rapport d.d. 2 december 2003, aangeboden aan de Koningin
door de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mw. Nijs, mede
namens de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 2 januari 2002, no. 01.006130, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mede
namens de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, K. Y.
I. J. Adelmund, de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging
van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet op de ondernemingsraden in
verband met de modernisering van de medezeggenschapsstructuur in het voortgezet
onderwijs en de versterking van de positie van ouders en leerlingen (modernisering
medezeggenschap voortgezet onderwijs).Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 2 januari 2002,
nr. 01.006138, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies inzake
het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan Onze Minister te doen
toekomen. Dit advies, gedateerd 9 juli 2002, nr. W05.01.0690/III, W05.01.697/III,
en W05.01.0705/III, bied ik U hierbij, mede namens Onze Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit en Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
aan.In onderstaande tekst ga ik in op de opmerkingen die door de Raad van
State gemaakt zijn aangaande de BVE-sector.Bij Kabinetsmissive van 2 januari 2002, no. 01.006131, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mede
namens de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, K. Y.
I. J. Adelmund, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging van de Wet medezeggenschap
onderwijs 1992 en enkele andere onderwijswetten in verband met de modernisering
van de medezeggenschapsstructuur in het primair onderwijs en de versterking
van de positie van ouders en leerlingen (modernisering medezeggenschap primair
onderwijs). Bij Kabinetsmissive van 2 januari 2002, no. 01.006138, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mede
namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, bij de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging van
de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden in verband
met de modernisering van de medezeggenschapsstructuur in de educatie en het
beroepsonderwijs en de versterking van de positie van de deelnemers (modernisering
medezeggenschap educatie en beroepsonderwijs).Op 1 maart 2002 heeft de Onderwijsraad een advies uitgebracht over de
drie voorstellen. Op 24 april 2002 is dit advies, vergezeld van een reactie
van de minister, ontvangen door de Raad. Ook de Raad zal over de drie voorstellen
één advies uitbrengen.De voorstellen vallen in twee delen uiteen; enerzijds strekken zij tot
modernisering van de medezeggenschapsstructuur in het onderwijs, anderzijds
beogen zij een versterking van de positie van de ouders en leerlingen.Ter modernisering van de medezeggenschap wordt voorgesteld in het voortgezet
onderwijs (VO) en in het beroepsonderwijs (BVE) een systeem van gedeelde medezeggenschap
in te voeren, in de vorm van een ondernemingsraad (OR) voor het onderwijspersoneel
en een schoolraad voor de ouders en leerlingen, respectievelijk de deelnemers.
In het primair onderwijs (PO) blijft de ongedeelde medezeggenschapsraad (MR)
gehandhaafd, zij het dat zogenoemde initiatiefrijke scholen kunnen experimenteren
met een gedeeld systeem. Besturen die meer dan één school onder
zich hebben, kunnen het initiatief nemen tot instellen van een gezamenlijke
OR; tevens is het voor hen gemakkelijker om bevoegdheden over te dragen aan
een gezamenlijke schoolraad.Ter versterking van de invloed van de ouders en leerlingen worden vier
voorstellen gedaan. In de eerste plaats krijgt de schoolraad een initiatief-
en instemmingsrecht inzake wijziging van de grondslag van de school, met een
beroepsmogelijkheid op de geschillencommissie.1
In de tweede plaats vervalt de mogelijkheid om leerlingen die zijn toegelaten
tot een bijzondere school, omdat er geen openbare school in de omgeving was,
en hun ouders uit te sluiten van passief kiesrecht voor de MR, ook al wensen
zij niet de grondslag van de school te respecteren.2Ten derde is uitsluiting van deze ouders uit het bestuur van de school
op grond van godsdienst of levensovertuiging niet langer mogelijk.3 Dit geldt ook indien het bestuur wordt gevormd door een
vereniging. Ten slotte krijgt de schoolraad in het VO een bijzonder adviesrecht
met betrekking tot financieel-economische vraagstukken, vergelijkbaar met
artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR).4Invoering van de WOR in het VO en BVE is volgens het kabinet onvermijdelijk
omdat door schaalvergroting en decentralisatie zich in scholen ontwikkelingen
hebben voorgedaan waardoor deze in toenemende mate op organisaties in het
bedrijfsleven zijn gaan lijken.De Onderwijsraad benadrukt daartegenover het eigen karakter van het onderwijs
en meent dat zou moeten worden aangesloten bij het zelfregulerend vermogen
van de instellingen. Invoering van de WOR acht hij daarom slechts aanvaardbaar
op vrijwillige basis.5De Raad stelt voorop dat de twee verschillende delen van de voorstellen
elk een zelfstandige beoordeling behoeven. In onderdeel A van dit advies geeft
de Raad zijn oordeel over de modernisering van de medezeggenschap; in onderdeel
B zijn oordeel over de versterking van de invloed van de ouders en leerlingen.De Raad benadrukt dat het PO en het VO een eigen karakter hebben, dat
verschilt van een economische bedrijfsorganisatie die uit leiding en medewerkers
bestaat, welke gericht zijn op productie voor derden. De school is een gemeenschap
waaraan bestuur, ouders, leerlingen en onderwijzend personeel dagelijks vormgeven.
Leerlingen en hun ouders hebben een andere relatie tot de schoolorganisatie
dan die van werknemers tot hun (bedrijfs)organisatie. Ten aanzien van onderdeel A concludeert het college dat met een verwijzing
naar schaalvergroting en decentralisatie alleen de noodzaak tot het invoeren
van de WOR in het onderwijs onvoldoende is aangetoond. Hij beveelt daarom
een nadere evaluatie aan.Indien daaruit naar voren komt dat organisaties in het onderwijs in meerdere
opzichten op organisaties in het bedrijfsleven zijn gaan lijken, dan vraagt
de Raad zich af of het juist dan geen aanbeveling verdient om het eigen karakter
van de onderwijsgemeenschappen meer te benadrukken, ook door een eigen aangepaste
vorm van medezeggenschap. Zouden de noodzakelijk geachte verbeteringen niet
door middel van een aanpassing van de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 (WMO)
kunnen worden bereikt? Zijn er geen andere alternatieven? De Raad acht de
voorstellen over de medezeggenschap op sommige onderdelen nodeloos ingewikkeld
en conflictopwekkend. Hij adviseert daarom in deze onderdelen wijzigingen
aan te brengen.De Raad is dan ook van oordeel dat over het eerste deel van de voorstellen
in deze vorm niet positief kan worden geadviseerd.Ten aanzien van het tweede deel van de voorstellen constateert de Raad
dat deze onderdelen nauw verweven zijn met de vrijheid van onderwijs. De Raad
wijst erop dat de minister bij brief van 20 december 2001 aan de Onderwijsraad
heeft verzocht een verkenning te verrichten naar artikel 23 van de Grondwet
(GW). Gelet hierop acht het college het aangewezen de resultaten van deze
verkenning af te wachten. De Raad adviseert dit deel uit de voorstellen te
lichten.De Raad is dan ook van oordeel dat daar over (vooralsnog) niet positief
kan worden geadviseerd.A. Modernisering van de medezeggenschap1. Noodzaak voor invoering van de WOR in het PO en het VOHet advies van de Onderwijsraad wijst erop dat de wetgever in 1982 van
oordeel was dat een school zodanig verschilde van een economische bedrijfsorganisatie
dat de WOR hierop niet goed kon worden toegepast. De leerling is in deze opvatting
niet louter een consument, die bij een bedrijf een bepaalde dienst afneemt,
maar hij wordt binnen de onderwijsinstelling gevormd en ontwikkeld. Gelet
op de lange duur van het verblijf binnen de onderwijsinstelling en het belang
van goed onderwijs voor het verdere leven, is het zinvol ouders en leerlingen
bij de medezeggenschap te betrekken. Bovendien beschouwde de wetgever de school
als een gemeenschap, waarin de geledingen ouders/leerlingen en onderwijspersoneel
in belangrijke mate parallelle belangen hebben die het best in een ongedeelde
medezeggenschap tot uitdrukking komen.1Blijkens de toelichting onderkent het kabinet weliswaar het eigen karakter
van het onderwijs, maar is het thans van oordeel dat door de ontwikkelingen
in het onderwijs sinds 1992 scholen in zodanige mate op organisaties in het
bedrijfsleven zijn gaan lijken, dat voor het personeel de WOR dient te worden
ingevoerd.2 In dit verband worden onder andere
de invoering van de lumpsumbekostiging, de decentralisatie van de secundaire
en tertiaire arbeidsvoorwaarden, alsmede het voornemen om binnen afzienbare
tijd binnen het VO en de BVE-sector de primaire arbeidsvoorwaarden te decentraliseren
gememoreerd.3De Raad is door deze argumentatie niet overtuigd. Uit de evaluatie van
de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 (WMO) in 19974 blijkt niet dat er in het PO en in het VO behoefte bestaat aan ingrijpende
wijziging van de medezeggenschap, zoals nu wordt voorgesteld. Een groot deel
van de direct betrokkenen was juist tevreden met het functioneren van de MR.
In het bijzonder ouderorganisaties waren voorstander van handhaving van het
huidige systeem.Aan het standpunt van het kabinet dat de evaluatie inmiddels is achterhaald
ligt geen nader onderzoek naar het functioneren van de medezeggenschap ten
grondslag. Ook ontbreekt een inventarisatie van mogelijke andere vormen van
medezeggenschap. Afgezien daarvan ligt de gekozen oplossing – gedeelde
medezeggenschap voor alle scholen – niet zonder meer voor de hand. De
Raad wijst er in dit verband op dat bij universitaire instellingen, organisaties
die nog veel complexer zijn dan scholen, nog altijd voor een aanzienlijk deel
medezeggenschap plaatsvindt volgens een ongedeeld systeem. De stelling van
het kabinet dat ongedeelde medezeggenschap voor het VO en de BVE-sector achterhaald
is overtuigt dan ook niet. De Raad beveelt een nadere evaluatie van
de WMO aan, waarbij ook de mening van de vakorganisaties van leerkrachten
dient te worden gepeild.De in de memorie van toelichting geponeerde stelling van het kabinet dat
ongedeelde medezeggenschap voor de BVE-sector achterhaald is, overtuigt de
Raad niet.Ik onderschrijf het belang van een sterkere onderbouwing van de noodzaak
tot modernisering van de medezeggenschap in de BVE-sector. De memorie van
toelichting is ter zake gewijzigd, waarbij nadrukkelijker aandacht is geschonken
aan het belang van het invoeren van de Wet op de Ondernemingsraden voor het
personeel en de gevolgen daarvan voor de deelnemers, zijnde de gedeelde medezeggenschap
en het niet meer toereikend zijn van de bepalingen in de Wet op de medezeggenschap.2. Noodzaak van de invoering van de WOR in de BVE-sectorUit de evaluatie van de WMO wordt duidelijk dat in het bijzonder de inbreng
van de deelnemers aan de medezeggenschap in de BVE-sector niet optimaal verloopt.1 In de toelichting bij het BVE-voorstel staat dat de
MR's in deze sector nogal wat vacatures voor deelnemers kennen. Dit kan volgens
de toelichting voor een belangrijk deel worden verklaard uit het feit dat
deelnemers en personeelsleden verschillende belangen hebben binnen een instelling.2De Raad constateert dat het voorstel de verschillende belangen van deelnemers
en onderwijspersoneel in de BVE-sector duidelijk afbakent. Voorzover tegengestelde
belangen de oorzaak van de problemen in de medezeggenschap in deze sector
zijn, biedt het voorstel hiervoor een plausibele oplossing.De Raad merkt op dat de toelichting niet ingaat op veel mogelijke andere
oorzaken voor een gebrek aan belangstelling voor medezeggenschap bij de deelnemers
in deze sector. De evaluatie van de WMO noemt als oorzaken onder andere gebrek
aan interesse, tijdgebrek door stages en examens, deelnemers die uit de aard
van hun opleiding grote delen van het jaar niet op de instelling aanwezig
zijn alsmede slechte beheersing van het Nederlands door leerlingen in de basiseducatie.3De toelichting noemt ook nog de afgenomen herkenbaarheid door fusies van
instellingen en samenvoeging van de bestaande medezeggenschapsraden tot één
raad als een oorzaak voor afname van de betrokkenheid.4Het voorstel biedt geen remedie voor deze oorzaken. De Raad adviseert
hieraan nader aandacht te schenken.Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad over de oorzaken van de
geringe deelnemersparticipatie in de medezeggenschapsorganen in de BVE-sector
en de geuite twijfel over de te verwachten verbeteringen op grond van de voorgestelde
wijzigingen, is de onderbouwing van de noodzaak van het wetsvoorstel ingrijpend
herzien.In de memorie van toelichting is de nadruk gelegd op de invoering van
de Wet op de ondernemingsraden (hierna: WOR) voor het personeel binnen een
gedeelde medezeggenschapsstructuur. De medezeggenschap voor deelnemers in
de BVE-sector is geregeld in een apart hoofdstuk in de Wet educatie en beroepsonderwijs,
omdat de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 (hierna: WMO), die uitgaat van
een ongedeelde medezeggenschap voor personeel en deelnemers, niet langer passend
is.Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad over de deelnemersparticipatie
is de memorie van toelichting aangevuld met een beschrijving van de oorzaken
die de evaluatie van WMO noemt voor de geringe deelname van deelnemers in
de medezeggenschap.Deze oorzaken zijn:– gebrek aan interesse bij de deelnemers;– tijdgebrek door stages en examens;– deelnemers die uit de aard van de opleiding grote delen van het
jaar niet op de instelling aanwezig zijn;– slechte beheersing van het Nederlands door deelnemers in de basiseducatie.3. Effecten van invoering van de WORVolgens de toelichting wordt deelname aan de medezeggenschap voor ouders
en leerlingen aantrekkelijker indien zij niet meer hoeven mee te besluiten
over aangelegenheden die in het bijzonder het personeel aangaan,
zoals de arbeidsvoorwaarden. De schoolraad kan zich dan uitsluitend bezighouden
met zaken die voor ouders en leerlingen relevant zijn. Dit zou de belangstelling
voor en deelname aan de medezeggenschap vergroten.De Raad acht deze veronderstelling plausibel, maar constateert dat de
voorstellen verder gaan en leiden tot een versterking van de positie van het
onderwijspersoneel ten opzichte van de ouders en leerlingen. Dit blijkt uit
de volgende elementen:– De instelling van de OR is een wettelijke verplichting; ontheffing
op grond van de eigen aard is niet mogelijk. Ontheffing van de instelling
van een schoolraad voor scholen op grond van de eigen aard is wel mogelijk,
evenals beperking van de samenstelling van de schoolraad tot de ouders.1– De bevoegdheden van de OR zijn vastgelegd in de WOR en kunnen
slechts in beperkte mate worden gewijzigd. De bevoegdheden van de schoolraad
kunnen worden gewijzigd bij reglement.2 De bevoegdheden
van de instellingsraad worden geregeld in het reglement; de wet geeft slechts
globaal kaders en inhoud aan van dit reglement.3– De OR heeft de kantonrechter of de ondernemingskamer als beroepsinstantie.4 De schoolraad heeft de geschillencommissie als beroepsinstantie.5 In de BVE-sector staat het vrij om de bevoegdheid van
de geschillencommissie en de bindendheid van haar uitspraak bij reglement
verregaand te beperken.6– Leden van de OR hebben een wettelijk geregeld recht op scholing
en vergoeding, alsmede vrijstelling van arbeidstaken.7 Voor leden van schoolraden ontbreekt een dergelijk recht.– Indien het bevoegd gezag in beroep geen instemming voor een besluit
verkrijgt van de OR, in de gevallen waarin dit verplicht is, kan het bevoegd
gezag de kantonrechter toestemming vragen om dit besluit te nemen. De kantonrechter
geeft deze toestemming slechts indien de weigering van de OR onredelijk is
of indien zwaarwegende bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale
redenen dit vergen.8 In beroep gaan tegen eenzelfde
weigering door de schoolraad heeft meer kans van slagen. De commissie geeft
toestemming indien het bevoegd gezag bij afweging van de betrokken belangen
in redelijkheid tot het betrokken voorstel heeft kunnen komen.9– De OR heeft een instemmingsrecht op het gebied van arbeidsvoorwaarden.10 Op dit terrein heeft het bevoegd gezag de meeste ruimte
om zelfstandige beslissingen te nemen.Ook in de huidige structuur vormt het personeel in
de praktijk de sterkste geleding binnen de medezeggenschapsraad.11 In zoverre codificeert het voorstel een bestaande situatie. Is dat
echter nodig en zullen ouders deze (verdere) verschuiving van rechten op prijs
stellen, nu zij bij de evaluatie tevreden waren over de bestaande medezeggenschapsregelingen?
Het is naar het oordeel van de Raad tot nu toe niet gebleken.In het verlengde hiervan merkt het college op dat de
belangen in de medezeggenschap elkaar vaak overlappen. Bij de totstandkoming
van de huidige WMO was dit een belangrijk argument om te kiezen voor ongedeelde
medezeggenschap. De Raad adviseert, mede onder verwijzing naar het advies
van de Onderwijsraad op dit punt12, nader toe
te lichten waarom dit argument thans minder zwaar weegt.De Raad adviseert voorts de tekst van de toelichting
aan te passen, zodat duidelijker wordt dat het voorstel leidt tot een versterking
van de positie van het onderwijspersoneel ten opzichte van de ouders en leerlingen.De Raad constateert terecht dat de invoering van de WOR kan leiden tot
een versterking van de positie van het onderwijspersoneel ten opzichte van
de ouders en leerlingen. Om het verschil in positie tussen het onderwijspersoneel
en de deelnemers te beperken, heb ik in artikel 8a.4.2 van de Wet educatie
en beroepsonderwijs (hierna: WEB) de mogelijkheid om de bevoegdheid van de
geschillencommissie en de bindendheid van haar uitspraak bij reglement te
beperken, aangepast. In aanvulling hierop is in de memorie van toelichting
beschreven hoe door het veranderen van de positie van de deelnemers in de
nieuwe medezeggenschapsstructuur, onder meer door een betere afvaardiging
en belangenbehartiging, beoogd wordt het evenwicht tussen onderwijspersoneel
en deelnemers te verbeteren. 4. Ingewikkeldheid van het voorstel in het VODe voorgestelde regeling in het VO heeft mede als doel dat de bevoegdheden
van de OR en de schoolraad gelijkwaardig zijn.1
De gewenste versterking van de positie van de schoolraad leidt tot een gecompliceerde
regeling van bevoegdheden en procedures.Het college vreest, evenals de Onderwijsraad, dat de behandeling van geschillen
verzandt in conflicten over de juiste procedure en de ontvankelijkheid.2 De ingewikkeldheid van de procedures schrikt eerder
af dan dat zij schoolraden stimuleert hun geschillen aan een onafhankelijke
commissie voor te leggen. Oudergeledingen binnen de MR bestaan, zo komt uit
de evaluatie naar voren, dikwijls uit juridisch ongeschoolde mensen, die maar
een beperkt deel van hun tijd aan medezeggenschap kunnen besteden.De volgende bepalingen acht de Raad in elk geval nodeloos ingewikkeld
en in hoge mate conflictopwekkend:a. De schoolraad heeft steeds de geschillencommissie als bevoegde beroepsinstantie;
de OR heeft ten aanzien van de onderwerpen waarover hij een adviesrecht heeft,
de Ondernemingskamer bij het Hof Amsterdam als beroepsinstantie, en ten aanzien
van de onderwerpen waarover hij een instemmingsrecht heeft, de kantonrechter.Indien zowel de schoolraad als de OR ten aanzien van hetzelfde voorstel
beroep instellen, bestaat de mogelijkheid dat verschillende beroepsorganen
tot een verschillend oordeel komen. Het bestuur wordt dan geconfronteerd met
twee inhoudelijk verschillende uitspraken, die het beide verplicht is na te
leven.Het risico zou vermeden worden door in het voorstel een regeling op te
nemen die bepaalt welke instantie bij samenloop van procedures bevoegd is.b. Het voorstel bevat in totaal vier uitvoerige geschillenregelingen,
voor elke wettelijke bevoegdheid één.3 Aangezien deze regeling is bestemd om door ouders en leerlingen te
worden gebruikt, dient ze eenvoudig en doorzichtig te zijn. De Raad geeft
in overweging de vier bestaande regelingen tot één regeling
samen te voegen.c. Artikel 117t wordt ingrijpend veranderd ten opzichte van artikel 22
WMO, dat het beoogt te vervangen. Deze wijziging wordt in de toelichting niet
gemotiveerd. De beoordeling is aangevuld met het criterium in het derde lid
of door het betrokken besluit de belangen van de school of de belangen van
de raad ernstig worden geschaad. Volgens het vierde lid is de commissie, zelfs
als de belangen van de school of de raad ernstig worden geschaad, nog niet
verplicht om het bestuur te verplichten het besluit in te trekken. Bovendien
worden door derden verworven rechten niet aangetast. De Raad concludeert dat
indien deze maatstaven worden aangelegd, maar zeer weinig besluiten voor intrekking
in aanmerking komen. Hij adviseert de bepaling te vervangen door een verplichte
bemiddeling door de geschillencommissie.Los van deze specifieke suggesties adviseert het college het voorstel
om te werken tot een minder gecompliceerde regeling, die voor alle betrokkenen
bij de medezeggenschap begrijpelijk is.Hoewel de Raad met betrekking tot de BVE-sector geen opmerkingen heeft
gemaakt over de mogelijke samenloop die kan ontstaan als een geschil zowel
aan de geschillencommissie als aan de Ondernemingskamer wordt voorgelegd,
kan het probleem zich ook in de BVE-sector voordoen. Daarom toch een korte
reactie. De Ondernemingskamer heeft aangegeven dat als er sprake is van een
samenloop, dit zich in de praktijk oplost. Of het principe wordt gehanteerd
dat de instantie aan wie het geschil als eerste wordt voorgelegd, leidend
is, of de geschillencommissie houdt op verzoek van één van de
betrokken advocaten de zaak aan in afwachting van de door de Ondernemingskamer
uitgevoerde enquêteprocedure en de daarop gebaseerde uitspraak. In het
wetsvoorstel wordt derhalve afgezien van het treffen van een voorziening.5. Opzet van het voorstel voor de BVE-sectorUit het voorstel en de toelichting blijkt dat de BVE-instellingen zeer
veel vrijheid krijgen om hun medezeggenschapsreglement naar eigen wens in
te richten. De Raad constateert dat het voorstel vrijwel niets
regelt, maar alles overlaat aan het reglement dat de partners in medezeggenschap
naar eigen inzicht kunnen regelen.In de toelichting staat dat de inrichting van het reglement op instellingsniveau
wordt uitgewerkt om de betrokkenheid van de deelnemers te vergroten. Naar
het oordeel van de Raad wordt hiermee onvoldoende gemotiveerd waarom dit streven
in de BVE-sector moet leiden tot een dergelijke opzet, terwijl de medezeggenschap
in het PO en in het VO juist in uitputtende regelingen wordt vastgelegd. Nu
het voorstel instellingen zoveel vrijheid laat, kan het de indruk wekken dat
de medezeggenschap in deze sector veel minder garanties behoeft dan de medezeggenschap
in het PO en in het VO. De Raad adviseert in de toelichting nader te motiveren
waarom in de BVE-sector voor een dergelijke opzet wordt gekozen.Tegen de voorgestelde opzet bestaan bij het college enkele concrete bezwaren:a. Het voorstel gaat ervan uit dat het reglement de medezeggenschap uitputtend
regelt. Indien in dit reglement wordt verzuimd een bepaald onderwerp te regelen,
zijn er geen regels waarop de partners in de medezeggenschap of de geschillencommissie
kunnen terugvallen. De Raad adviseert hierin te voorzien. Een mogelijkheid
kan zijn dat dan wordt teruggevallen op het modelreglement van de BVE-Raad.b. Slechts enkele bevoegdheden worden door de wet gegarandeerd. Als een
instellingsraad zijn positie wil versterken, dan zal hij over elke niet-gegarandeerde
bevoegdheid moeten onderhandelen met het bestuur. De instellingsraad krijgt
bevoegdheden op het gebied van vaststelling of wijziging van voor de deelnemers
bindende regels, onderwijsinhoud en kwaliteit, en organisatie en bedrijfsvoering
van de instelling.1 De reikwijdte van deze onderwerpen
staat niet vast.Niet kan worden uitgesloten dat de vaststelling en de interpretatie van
reglementen leidt tot toename van het aantal conflicten tussen het bestuur
en de instellingsraad. Dit kan instellingen belemmeren om snel en adequaat
te reageren.Het geheel van deze bezwaren overziend adviseert de Raad om de bevoegdheden
van de instellingsraad in het voorstel te wijzigen. Als het de bedoeling is
om enerzijds de deelnemers in de BVE-sector een sterke positie te geven, en
anderzijds instellingen zoveel mogelijk vrijheid te geven, dan ligt het meer
voor de hand, om de bevoegdheden om te beginnen nauwkeurig in de wet vast
te leggen, en tegelijkertijd een ruime wettelijke mogelijkheid te bieden om
bij reglement hiervan af te wijken. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden
aan examenregelingen, die voor (vrijwel) elke deelnemer in deze sector van
belang zijn. Het modelreglement van de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs
en de BVE-raad kan hiertoe een handreiking bieden.5. Opzet van het voorstel voor de BVE-sectorDe Raad constateert dat de BVE-instellingen zeer veel vrijheid krijgen,
en dat daarmee de indruk gewekt kan worden dat de medezeggenschap in de BVE-sector
minder garanties behoeft. Hoewel ik ervan overtuigd blijf dat deze vrijheid
er aan bijdraagt dat de betrokkenheid van de deelnemers groter zal zijn omdat
zij meer invloed kunnen uitoefenen, is ter voorkoming van de door de Raad
gesignaleerde indruk aan het wetsvoorstel artikel 8a.2.3 WEB toegevoegd. Artikel
8a.2.3 WEB voorziet in een strakkere regeling van de medezeggenschap tussen
bestuur en instellingsraad, waarbij onderscheid is gemaakt tussen zaken waarop
instemmingsrecht dan wel adviesrecht van toepassing is.6. Verhouding van het voorstel in de BVE-sector met andere regelingenEen deel van de instellingen in de BVE-sector bestaat uit zogeheten verticale
scholengemeenschappen, waarvan ook VO-scholen deel uitmaken. In het voorstel
wordt niet geregeld welke medezeggenschapsregeling op dergelijke scholengemeenschappen
van toepassing is. Dit is wel noodzakelijk, omdat de voorstellen voor het
VO en de BVE-sector op belangrijke onderdelen van elkaar verschillen. De Raad
adviseert om in de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) een bepaling op
te nemen die bepaalt welke regeling op verticale scholengemeenschappen van
toepassing is. Ten behoeve van een eenduidige medezeggenschapstructuur op de zogeheten
verticale scholengemeenschappen is, op advies van de Raad, in artikel I, onder
B, en in artikel III een voorziening opgenomen.7. KostenaspectenHet kabinet maakt voor de invoering van gescheiden medezeggenschap geen
extra budget vrij, omdat deze structuur volgens het kabinet bij een «verstandig
gebruik» door de partners in de medezeggenschap juist tot minder kosten
voor medezeggenschapsactiviteiten leidt.1 Voorts
verwacht het kabinet dat schoolbesturen met verschillende scholen onder hun
hoede aanzienlijke kosten kunnen besparen door de medezeggenschap gemeenschappelijk
op te zetten.2De Raad constateert dat de voorgestelde structuur niet dwingt tot «verstandig
gebruik», hetgeen kan leiden tot verhoging van de kosten. Daarom beveelt
het college aan nauwlettend toe te zien door monitoring of de invoering niet
leidt tot toename van de kosten.Verder is de Raad van mening dat de verwachte besparing door gezamenlijke
medezeggenschapsactiviteiten nader dient te worden beargumenteerd, door in
de toelichting te specificeren welke bedragen zijn gemoeid met de medezeggenschap
op scholen waar nu reeds een gemeenschappelijke medezeggenschap bestaat.De Raad constateert dat de voorgestelde structuur niet dwingt tot een
«verstandig gebruik» van de voor de medezeggenschap beschikbare
middelen. Op zich kan ik die constatering onderschrijven, maar teken daarbij
direct aan dat het doel van de structuurwijziging zich richt op de verbetering
van de medezeggenschap in de BVE-sector en niet op het dwingend voorschrijven
van de inzet van de middelen voor deze medezeggenschapactiviteiten. De medezeggenschapactiviteiten
worden via de lumpsum bekostigd. Voor de lumpsumfinanciering is kenmerkend
dat het een totaalbedrag is voor personele en materiële bekostiging en
er geen onderscheid gemaakt wordt in de verschillende kostensoorten.B. Versterking van de rechten van de ouders en leerlingen1. Rechten van de ouders en leerlingenVoorgesteld wordt de rechten van alle ouders en leerlingen in het onderwijs
te versterken. De schoolraad krijgt een instemmingsrecht ten aanzien van de
wijziging van de grondslag van de school. Via haar recht van initiatief kan
zij een besluit van het bevoegd gezag over de grondslag uitlokken, waartegen
beroep en een marginale toetsing bij de geschillencommissie openstaan. De
mogelijkheid om ouders en leerlingen die de grondslag van de school niet respecteren,
uit te sluiten van passief kiesrecht voor de medezeggenschap, verdwijnt. Verder
kunnen ouders niet langer uit schoolbesturen worden geweerd, indien zij de
grondslag van de school niet respecteren, ook niet als het bestuur wordt gevormd
door het bestuur van een (school)vereniging.Blijkens de toelichting wenst het kabinet dat de invloed die ouders op
de identiteit van een school kunnen hebben, zoveel mogelijk wordt versterkt
als binnen de «heersende leer» omtrent artikel 23 GW mogelijk
is.Het kabinet meent hiervoor reden te zien in de maatschappelijke ontwikkeling.
De godsdienst of levensbeschouwing van de ouders wijkt steeds vaker af van
de identiteit van de school, omdat ouders minder vaak een school kiezen op
grond van de identiteit en scholen ook minder op de oorspronkelijke identiteit
de nadruk leggen.3Scholen eisen echter vaak nog wel dat kandidaten voor de MR en het bestuur
de identiteit van de school respecteren of onderschrijven. Een dergelijke
eis verdraagt zich niet automatisch met de wens dat alle ouders op een school
dezelfde rechten behoren te hebben.4 Om die reden
wordt voorgesteld beslissingen van het bevoegd gezag over de identiteit aan
een (beperkte) toetsing door een onafhankelijke geschillencommissie te onderwerpen.Evenals het wetsvoorstel inzake de flexibilisering van het scholenbestand,
waarover dit college op 12 april 2002 advies heeft uitgebracht, berust dit
onderdeel van het voorliggende wetsvoorstel op de gedachte dat ouders en leerlingen
niet alleen medezeggenschap zouden moeten hebben over de wijze waarop een
(openbare of bijzondere) school haar taken vervult, maar ook over de
identiteit of grondslag van de school zelf. Ten einde toe doorgedacht zou
deze benadering betekenen dat elke school een instelling zou moeten zijn die
binnen de wettelijke kaders wordt ingericht overeenkomstig de opvattingen
van de meerderheid der ouders dan wel leerlingen. Groepen ouders dan wel leerlingen
die met de uitkomsten van deze besluitvorming niet tevreden zijn, kunnen –
mits hun aantal voldoende is – een eigen school stichten.De Raad heeft al in eerdere adviezen gewezen op de spanning tussen deze
benadering en artikel 23 GW, en op de risico's van een ideologische versplintering
van het Nederlandse onderwijs. Hij sluit hierbij geenszins de ogen voor de
behoefte aan en waarde van een directere lijn tussen de «aanbodzijde»
en de «vraagzijde» van het onderwijs. Daarbij moet echter de publieke
verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en de maatschappelijke verankering
van het Nederlandse onderwijs als geheel in acht worden genomen. Een starre
uitleg van artikel 23 GW als een absoluut primaat van het bevoegd gezag om
zonder enige verantwoording jegens de leden van de schoolgemeenschap besluiten
over de richting van een school te nemen draagt daaraan evenmin bij als een
toespitsing van de uitleg van artikel 23 op de mogelijkheid met overheidsfinanciering
bestaande scholen in te richten naar gelang de actuele voorkeuren van de (ouders
van de) op dat moment ingeschreven leerlingen.Het college ontraadt om, vooruitlopend op de verkenning door de Onderwijsraad
van de grenzen die artikel 23 GW stelt, veranderingen in het onderwijsbestel
voor te stellen die evidente spanning oproepen met de heersende leer omtrent
dat artikel. Naar het oordeel van het college moet natuurlijk rekening worden
gehouden met de sociaal-culturele veranderingen in Nederland, maar moeten
tevens de volgende drie ankerpunten van artikel 23 onder ogen worden gezien:1° Er is een – slechts in overeenstemming met artikel 23, tweede
lid, GW voor beperking vatbaar – grondrecht voor eenieder om onderwijs
te geven. Op grond hiervan hebben talrijke stichtingen en verenigingen bijzondere
scholen in het leven geroepen.2° Er is een zorgplicht van de overheid voor het onderwijsbestel als
geheel (artikel 23, eerste lid, GW), die omvat enerzijds het voorzien in voldoende
openbaar onderwijs (artikel 23, derde en vierde lid, GW), en anderzijds de
financiering van het bijzonder onderwijs.3° Ouders en leerlingen hebben geen ongeclausuleerde aanspraak op
van overheidswege bekostigd bijzonder onderwijs overeenkomstig ieders persoonlijke
opvattingen, maar wel op toegang tot een openbare school («met eerbiediging
van ieders godsdienst of levensovertuiging» artikel 23 GW, derde lid).
Wanneer op grond van wetgeving ter uitvoering van artikel 23 GW een bijzondere
school bekostigd wordt, mag de overheid wel deugdelijkheidseisen stellen,
maar moeten de vrijheid van richting en met name de vrijheid betreffende de
keuze der leermiddelen en de aanstelling van de docenten worden geëerbiedigd.
(artikel 23 GW, vijfde en zesde lid).De onderwijswetgeving moet op evenwichtige wijze recht doen aan deze drie
ankerpunten. De voorstellen brengen verandering in dit evenwicht, doordat
ze de ruimte voor het stellen van criteria aan de deelneming in besturen en
medezeggenschapsorganen insnoeren.2. Grondwettelijke aspecten versterking invloed oudersDe Raad constateert dat de voorstellen op de volgende drie onderdelen
spanning opleveren met het derde ankerpunt van artikel 23 GW.a. In de toelichting wordt uiteengezet dat de heersende leer omtrent de
uitleg van artikel 23 GW inhoudt dat het bevoegd gezag – de rechtspersoon
die de bijzondere school instandhoudt – drager is van de vrijheid van
onderwijs, en daarom exclusief bevoegd is om besluiten te nemen die betrekking
hebben op de (godsdienstige of levensbeschouwelijke) richting van de school.Volgens het voorgestelde artikel 117g is deze vrijheid niet onbeperkt;
bij de uitoefening ervan zal het bevoegd gezag rekening moeten houden met
de belangen van alle personen die bij de school zijn betrokken; ouders, leerlingen
en onderwijzend personeel. Het voorstel houdt in dat de beslissingen van het
bevoegd gezag omtrent de richting van de school kunnen door een onafhankelijke
geschillencommissie (beperkt) worden getoetst.1
De commissie toetst in dat geval of het bevoegd gezag een reële afweging
van alle belangen heeft gemaakt en of de belangen van de instelling
of de medezeggenschapsraad ernstig zijn geschaad. Belangrijk hierbij is dat
de geschillencommissie onderzoekt in hoeverre een afgewezen initiatief wordt
gedragen door de achterban.1De Raad heeft in zijn advies bij het wetsvoorstel
voor de huidige WMO aangegeven dat terughoudendheid is geboden bij het toekennen
van bevoegdheden die de identiteit van de school kunnen aantasten.2Naar het oordeel van de Raad bestaat weinig behoefte aan het versterken
van de invloed van de ouders en leerlingen op dit gebied in de medezeggenschapsorganen
en in het schoolbestuur. Het college verwijst naar zijn advies inzake flexibilisering.
Het gros van de ouders kan een school kiezen in de richting van hun voorkeur;
slechts 3,5% zegt liever een school van een andere richting te hebben gekozen.3Daarmee
is nog niet gezegd dat deze ouders in de desbetreffende scholen ook geen passief
kiesrecht hebben.b. Het bevoegd gezag heeft het recht leerlingen te weigeren die niet in
de identiteit van de school passen. In het voor de uitleg van artikel 23 GW
in dit opzicht richtinggevende Maimonidesarrest werd in cassatie aangevoerd
dat de weigering van het bevoegd gezag van een joodse school om een liberaal-joodse
leerling toe te laten onrechtmatig was jegens de ouders van die leerling.
De Hoge Raad overwoog hieromtrent: «De in artikel 23 GW. aan het bijzonder
onderwijs gewaarborgde vrijheid van richting weegt, mede gelet op artikel
6 GW. en artikel 9 Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de
mens en de fundamentele vrijheden, zo zwaar dat het aan degene die een instelling
van bijzonder onderwijs instandhoudt, in beginsel, behoudens bijzondere omstandigheden
waarvan hier geen sprake is – jegens de ouders van een kind dat volgens
hem ten aanzien van die instelling gehanteerde toelatingsnormen van religieuze
aard niet voor toelating in aanmerking komt, vrijstaat de door die ouders
verlangde toelating te weigeren, ook al hebben die ouders een sterke en op
redelijke gronden berustende voorkeur voor het onderwijs dat aan de betrokken
instelling wordt gegeven, en ook al is de betrokken instelling de enige die
onderwijs van deze richting verzorgt.»4De wetgeving kent
hierop echter uitzonderingen. Een bijzondere school kan geen leerlingen weigeren
indien er binnen redelijke afstand geen gelegenheid bestaat tot het volgen
van gelijksoortig onderwijs aan een openbare school. Om deze beperking zo
klein mogelijk te houden, biedt de huidige wetgeving de mogelijkheid om ongewenste
invloed van verplicht toegelaten leerlingen op de identiteit van de school
te verhinderen. 5In het speciaal basisonderwijs
hoeft het bevoegd gezag zelfs geen leerlingen te accepteren, indien hun ouders
weigeren te verklaren dat zij de grondslag van het onderwijs van de school
zullen respecteren.6Het voorstel maakt het mogelijk dat leerlingen die het bevoegd gezag niet
op een school wil, omdat deze niet bij de identiteit van de school passen,
niet alleen worden toegelaten, maar ook via de schoolraad invloed kunnen uitoefenen
op de identiteit van de school. Het voorstel beperkt daarmee een mogelijkheid
van het bevoegd gezag om haar identiteit te waarborgen.c. Het voorstel houdt verder in dat alle ouders actief en passief kiesrecht
hebben voor het schoolbestuur. Dit geldt ook indien het bestuur wordt gekozen
door leden van een vereniging die als voorwaarde voor het lidmaatschap stellen
dat de leden de grondslag van de school onderschrijven. Het kabinet vindt
dat deze bepaling geen inbreuk op de vrijheid van vereniging inhoudt, omdat
het hier slechts een bekostigingsvoorwaarde voor het bijzonder onderwijs betreft.7De Raad verwijst naar het advies van de Onderwijsraad op dit punt.8De Raad merkt verder op dat het vijfde
lid van artikel 23 GW bepaalt dat de wet géén bekostigingsvoorwaarden
kan stellen die de vrijheid van richting betreffen. Het voorstel ontneemt
het bevoegd gezag de mogelijkheid om te beslissen wie tot het bestuur mag
toetreden en op die wijze de identiteit van de school te waarborgen. Het is,
gelet op wat de Raad hiervoor daarover heeft opgemerkt, duidelijk dat het
voorstel ook op dit punt op gespannen voet staat met de heersende leer omtrent
artikel 23 GW. In de toelichting staat dat de statuten van een rechtspersoon
ouders kunnen blijven uitsluiten van invloed op het schoolbestuur.9Dit is niet in overeenstemming met artikel
III van het voorstel, dat bepaalt dat rechtspersonen binnen één
jaar na inwerkingtreding hun statuten in overeenstemming brengen met het voorstel.10De toelichting geeft als voorbeeld dat artikel 2.37 van het Burgerlijk
Wetboek toelaat dat niet-leden van een vereniging tot het bestuur van de vereniging
kunnen toetreden.1Dit betreft echter
een vrijwillige keuze van de vereniging.De toelichting noemt verder als voorbeeld dat op grond van artikel 7,
eerste lid, van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen, één
bestuurslid van de zorgaanbieder op bindende voordracht van de cliëntenraad
wordt benoemd.2Dit voorbeeld miskent dat het bevoegd gezag
van een school drager is van een grondwettelijke vrijheid.3. Bespreking van de afzonderlijke artikelen in de WVOa. Het vijfde lid van het voorgestelde artikel 117b bevat een vernieuwde
incompatibiliteitenregeling. De uitgebreide omschrijving is overbodig. De
bepaling kan volstaan met te bepalen dat degenen die deel uitmaken van het
bevoegd gezag als omschreven in artikel 1, geen lid kunnen zijn van de schoolraad.
De Raad adviseert het voorstel in dit opzicht te wijzigen.b. De periode waarvoor de advies- en instemmingsbevoegdheden in het medezeggenschapsreglement
kunnen afwijken van de bepalingen in de wet, wordt verlengd van twee naar
vijf jaar.3Deze verlenging zou ten goede komen aan
de flexibiliteit.4Het voorstel kan ertoe leiden dat slechts één
keer per vijf jaar over de regeling van deze bevoegdheden een besluit wordt
genomen. Niet ondenkbaar is dat er tussentijds behoefte ontstaat aan wijziging
van deze bijzondere bevoegdheden. Bovendien komen veel ouders en leerlingen
nooit in de gelegenheid om over deze bevoegdheden te stemmen, aangezien zij
minder dan vijf jaar op school doorbrengen. De Raad adviseert een mogelijkheid
tot tussentijdse wijziging in de regeling op te nemen.c. Indien in een medezeggenschapsreglement de bevoegdheden van de schoolraad
op grond van artikel 117l, tweede lid, zijn gewijzigd, gelden ingevolge artikel
117n, tweede lid, tweede volzin, heeft de schoolraad het verstrijken van de
termijn van vijf jaar weer van rechtswege de bevoegdheden zoals deze in de
wet zijn opgenomen. Als de schoolraad deze bevoegdheden wil behouden, zal
zij de termijn telkens moeten verlengen.De Raad acht deze bepaling ongewenst omdat tegen de wil van de school(raad)
weer het wettelijk stelsel van toepassing kan worden. Hij adviseert deze bepaling
te heroverwegen.d. In artikel 117z, vierde lid, is niet opgenomen, dat artikel 117e, negende
lid, op deelraden van overeenkomstige toepassing is. Laatstgenoemde bepaling
verbiedt benadeling van leden, voormalige leden, en kandidaat-leden van schoolraden
op grond van hun kandidatuur of lidmaatschap. Het opnemen van deze bepaling
is van belang nu op grond van het medezeggenschapsreglement de deelraad bevoegdheden
van de schoolraad toebedeeld kan krijgen. De Raad adviseert deze bepaling
op te nemen.4. Bespreking van de afzonderlijke artikelen in het POa. In artikel I, onderdeel A, is in het voorgestelde artikel 1, eerste
lid, de definitie van het begrip «leerling» geschrapt. Volgens
de toelichting is opname van dit begrip overbodig geworden nu deelnemers in
het BVE niet langer onder de definitie van leerling behoeven te worden gebracht.5De voorloper van de huidige WMO, de WMO 1981, bevatte reeds een definitie
van het begrip «leerling», terwijl de werking van deze wet zich
nog niet uitstrekte tot de deelnemers aan het cursorisch beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie, de voorlopers van de huidige BVE-sector. Dit geschiedde
pas bij de invoering van de huidige wet in 1992.6Beide toelichtingen bevatte geen nadere bespreking van de definitie «leerling».
Volgens de toelichting bij de WMO 1981 dient uit de omschrijving van «school»
de reikwijdte van de wet te blijken. Een beginsel van de WMO 1981 is voorts
dat de medezeggenschap zich dient uit te strekken tot alle bij de school betrokkenen,
waaronder ook de leerlingen – afhankelijk van hun leeftijd – en
hun ouders.7Dit beginsel wordt uitgewerkt in artikel 3, vijfde lid, WMO op grond waarvan
leerlingen en hun ouders kiesrecht voor de MR hebben. De definitie van «leerling»
heeft dan ook volgens het college een zelfstandige betekenis bij het bepalen welke personen kiesrecht in de medezeggenschap hebben. De
definitie heeft derhalve niet uitsluitend betekenis in het uitbreiden van
het begrip «leerling» met deelnemers aan de BVE-sector.De Raad adviseert een gewijzigde definitie van «leerling«
in artikel 1 te handhaven.b. In artikel I, onderdeel A, is in het voorgestelde artikel 1, eerste
lid, in de definitie van «school» de school voor voortgezet speciaal
onderwijs, als bedoeld in deel II van de WVO (scholen voor moeilijk lerende
kinderen en scholen voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden) niet
opgenomen. Uit de voorgestelde wijziging van artikel 37 WMO blijkt dat de
WMO ook op deze scholen van overeenkomstige toepassing is. Indien de definitie
van «school» in artikel 1 wordt uitgebreid met de onderhavige
scholen is het voorgestelde artikel 37 overbodig.De Raad adviseert de definitie in het voorgestelde artikel 1 met de onderhavige
scholen uit te breiden en het voorgestelde artikel 37 te schrappen.c. In artikel I, onderdeel B, bevat het voorgestelde artikel 3, zevende
lid, een vernieuwde incompatibiliteitenregeling. De uitgebreide omschrijving
is overbodig. Volstaan kan worden met te bepalen dat zij die deel uitmaken
van het bevoegd gezag geen lid kunnen zijn van de MR. De Raad adviseert de
voorgestelde bepaling in dit opzicht aan te passen.d. In artikel I, onderdeel B, bepaalt het vijfde lid van het voorgestelde
artikel 3 dat de ouders en de leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs,
alsmede de leerlingen van een school voor speciaal onderwijs en een school
of een instelling voor speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs
die de leeftijd van 13 jaar hebben bereikt kiesrecht voor de MR hebben. In
artikel I, onderdeel C, bevat het voorgestelde nieuwe artikel 3a soortgelijke
bepalingen die slechts daarin verschillen van artikel 3, vijfde lid, dat uitdrukkelijk
is opgenomen dat het kiesrecht toekomt aan alle ouders alsmede aan alle leerlingen
die onder het bereik van dit artikel vallen.Indien in artikel 3, vijfde lid, uitdrukkelijk wordt opgenomen dat het
kiesrecht op alle ouders en leerlingen betrekking heeft, is het voorgestelde
artikel 3a overbodig. De Raad adviseert om in artikel 3, vijfde lid, uitdrukkelijk
op te nemen dat het kiesrecht alle ouders en leerlingen toekomt, en het voorgestelde
artikel 3a te schrappen.e. In de toelichting bij artikel I, onderdeel H, wordt het instemmingsrecht
van het personeelsdeel uitgebreid met een voorgenomen besluit tot regeling
van de gevolgen voor het personeel van een besluit tot verandering van de
grondslag. Het huidige artikel 8, eerste lid, onder a, WMO, bevat reeds een
dergelijk recht, zodat van een uitbreiding geen sprake is. De Raad adviseert
de toelichting op dit punt aan te passen.f. In artikel I, onderdeel O, wordt voorgesteld de termijn waarvoor de
bijzondere, bij het medezeggenschapsreglement toegekende advies- en instemmingsbevoegdheden
gelden, te verlengen van ten hoogste twee naar ten hoogste vijf jaar. De Raad
adviseert een mogelijkheid tot tussentijdse wijziging in de WMO op te nemen.5. Bespreking van de afzonderlijke artikelen in de BVE-sectora. Artikel 8a.1.2, zesde lid, bepaalt dat de raad uit zijn midden een
voorzitter en een plaatsvervangend voorzitter kiest.Deze bepaling wordt niet vermeld in artikel 8a.1.4, derde lid, dat bepaalt
welke bepalingen op deelraden van toepassing zijn. De Raad adviseert voornoemde
bepaling aan de opsomming in artikel 8a.1.2, zesde lid, toe te voegen.b. De informatieplicht van het bevoegd gezag aan de instellingsraad wordt
in artikel 8a.2.1, derde lid, in zeer algemene bewoordingen geformuleerd.
Uit de evaluatie van de WMO blijkt dat leden van de MR in het bijzonder de
informatieverstrekking door het bevoegd gezag als een knelpunt ervoeren.1De Raad adviseert
de voorgestelde tekst van deze bepaling te vervangen door de tekst van artikel
5, vijfde lid, WMO. c. Volgens artikel 8a.4.2 kan de commissie slechts een bemiddelingsvoorstel
doen voorzover het geschil betrekking heeft op de vaststelling of de inhoud
van het reglement. De artikelen 20 tot en met 22 WMO en het voorgestelde artikel
117p, derde lid, van de WVO geven de commissie de mogelijkheid om in elk geschil
een bemiddelingsvoorstel te doen. Om te voorkomen dat conflicten tussen de
instellingsraad en het bestuur onnodig op de spits worden gedreven adviseert
de Raad de huidige mogelijkheid om in elk geschil een bemiddelingspoging te
doen, te handhaven.d. Het derde lid van artikel 8a.4.2 bevat de bepaling dat uitspraken van
de commissie bedoeld in het tweede lid bindend voor bevoegd gezag en raad
zijn, voorzover het reglement zulks bepaalt. Dit betekent dat de commissie
ook een uitspraak kan doen die niet bindend is. De voorgestelde regeling wijkt
af van de bestaande bepalingen in artikel 20 tot en met 23 WMO en de voorgestelde
bepaling in artikel 117p, vierde lid, WVO, die bepalen dat uitspraken van
de commissie steeds bindend zijn.De Raad adviseert in de toelichting nader in te gaan op de vraag waarom
is gekozen voor de mogelijkheid van een niet-bindende uitspraak en niet voor
bijvoorbeeld advisering of bemiddeling door de geschillencommissie.e. In het derde lid van artikel 8a.4.3 wordt verwezen naar «de beginselen
van behoorlijke medezeggenschap». Dit begrip wordt noch in het voorstel
noch in de toelichting nader gedefinieerd of omschreven. De Raad adviseert
de betekenis hiervan in de toelichting te bespreken.f. In de toelichting bij artikel 8a.4.4 staat dat de bindende uitspraak
van door de geschillencommissie bij geschillen over interpretatie en vaststellingsgeschillen
een wijziging is ten opzichte van het huidige recht. De artikelen 23 en 19,
eerste lid, onder b en d, van de huidige WMO bevatten reeds dergelijke bepalingen.
De Raad adviseert de toelichting op dit punt aan te passen.g. Uit overwegingen van duidelijkheid verdient het de voorkeur dat de
bepalingen omtrent het al dan niet bindend zijn van een uitspraak van de geschillencommissie
zoveel mogelijk in één artikel worden opgenomen. De Raad adviseert
de tekst van artikel 8a.4.4 aan artikel 8a.4.2 toe te voegen in een afzonderlijk
lid tussen het huidige voorgestelde eerste lid en het tweede lid.5. Bespreking van de afzonderlijke artikelen in de BVE-sectorA t/m g: het voorstel is aangepast naar aanleiding van de opmerkingen
van de Raad, met dien verstande dat het advies met betrekking tot onderdeel
e heeft geleid tot het wijzigen van artikel 8a.4.3 WEB in plaats van artikel
8a.4.2 WEB.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt enige redactionele aanpassingen
aan te brengen6. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het
advies behorende bijlage.De Raad van State heeft mitsdien bezwaren tegen het eerste deel van de
voorstellen van wet die betrekking hebben op de modernisering van de medezeggenschap.
Hij geeft U in overweging het niet aldus te zenden aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge u, mede namens Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verzoeken het hierbij
gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde memorie van toelichting
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,A. D. S. M. Nijs Bijlage bij het advies van de Raad van State van 9 juli 2002, no. W05.01.0690/III,
no.W.05.01.0697/III en no. W05.01.0705/III, met redactionele kanttekeningen
die de Raad in overweging geeft.Met betrekking tot het voorstel van wet tot wijziging van de Wet op het
voortgezet onderwijs en de Wet op de ondernemingsraden in verband met de modernisering
van de medezeggenschapsstructuur in het voortgezet onderwijs en de versterking
van de positie van ouders en leerlingen (modernisering medezeggenschap voortgezet
onderwijs):Wetsvoorstel– In Artikel I, onderdeel C, na «alsmede» de woorden
«welke artikelen» schrappen.– In Artikel I, onderdeel D, teneinde aan te sluiten bij de eerste
volzin, «de termijn van vijf jaren» vervangen door «de termijn».Met betrekking tot het voorstel van wet tot wijziging van de Wet medezeggenschap
onderwijs 1992 en enkele andere onderwijswetten in verband met de modernisering
van de medezeggenschapsstructuur in het primair onderwijs en de versterking
van de positie van ouders en leerlingen (modernisering medezeggenschap primair
onderwijs):Wetsvoorstel– In Artikel I, onderdeel A, in artikel 1, de verdere onderverdeling
van de onderdelen aangeven, op de wijze aanbevolen in aanwijzing 100 van de
Aanwijzingen voor de regelgeving.– In Artikel I, onderdeel Q, in het nieuwe artikel 19, eerste lid,
onder d, ter voorkoming van het misverstand dat alleen de medezeggenschapsraad
als geheel een geschil over een voorstel als bedoeld in artikel 5a bij de
geschillencommissie kan aanbrengen, na «medezeggenschapsraad»
toevoegen: dan wel het deel van de raad dat uit en door de ouders of de leerlingen
is gekozen.Met betrekking tot het voorstel van wet tot wijziging van de Wet educatie
en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden in verband met de modernisering
van de medezeggenschapsstructuur in de educatie en het beroepsonderwijs en
de versterking van de positie van de deelnemers (modernisering medezeggenschap
educatie en beroeponderwijs):Wetsvoorstel– In Artikel I, onderdeel B, artikel 8a.2.2, tweede lid, ter voorkoming
van het misverstand dat het bevoegd gezag alleen dan moet reageren op een
initiatiefvoorstel van de instellingsraad, indien dit betrekking heeft op
één van de in dit lid genoemde onderwerpen, na «eerste
lid» toevoegen: onder b en c.– In Artikel I, onderdeel B, artikel 8a.3.2, onder m, ter voorkoming
van het misverstand dat bij reglement kan worden bepaald dat uitspraken van
de geschillencommissie over de vaststelling en interpretatie van het reglement
niet bindend zijn, na «commissie» toevoegen: met uitzondering
van het in artikel 8a.4.2, onder 1, bepaalde.Memorie van toelichting– In de artikelsgewijze toelichting, tweede vetgedrukte «Artikel
8a.2.1» wijzigen in: Artikel 8a.2.2. XNoot1Kamerstukken II 2000/01, 27 680, nr. 1, blz. 17, tweede
en derde alinea.XNoot2Kamerstukken II 1991/92, 22 461, nr.3, blz.17, derde alinea.XNoot3No. W05.01 0643/III, advies van 12 april 2002.XNoot4HR 22-1-1988, r.o. 3.6, NJ 1988, 891.XNoot5WPO, artikel 58, eerste lid, WVO, artikel 48, eerste lid, en WMO 1992,
artikel 15, derde lid, onder a.XNoot6WPO, artikel 40, derde lid.XNoot7Voorstel VO, reactie op advies Onderwijsraad, bladzijde 7, laatste zin
tweede alinea.XNoot8Advies Onderwijsraad, paragraaf 3.2.2, onder «deelname aan
het bestuur».XNoot9Voorstel VO, memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting, Artikel
I, onderdelen B en E.XNoot10Voorstel VO, Artikel III.XNoot1Voorstel VO, memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting, onder
«Artikel I, onderdelen B en E».XNoot2Voorstel VO, memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 6.1.2,
onder b en c.XNoot3WMO 1992, artikelen 15 en 17; voorstel VO, Artikel I, onderdeel D, artikelen
117l en 117n WVO.XNoot4Voorstel VO, memorie van toelichting, paragraaf 6.1.3, onder b, bladzijde
47.XNoot5Memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting, Artikel I, onderdeel
A, tweede alinea.XNoot6Kamerstukken II 1991/92, 22 461, nr. 6, nota van wijziging, onderdeel
L.XNoot7Kamerstukken II 1980/81, 16 606, nr. A, memorie van toelichting,
paragrafen 1.3 en 3.2.XNoot1F. Smit e.a., a.w., bladzijden 14 en 216.XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Voorstel PO, Artikel I, onderdelen C, I, Q en U; voorstel VO, Artikel
I, onderdeel D, artikelen 117e, tweede lid, 117g, eerste lid, onder a, 117p,
eerste lid, onder a, en 117q van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO).XNoot2Voorstel PO, Artikel I, onderdelen B, C en M; voorstel VO, Artikel I,
onderdeel D, artikel 117c WVO.XNoot3Voorstel PO, Artikel II; voorstel VO, Artikel I, onderdelen B en E, WVO.XNoot4Voorstel VO, Artikel I, onderdeel D, artikel 117f WVO.XNoot5Advies Onderwijsraad, bladzijde 26, eerste alinea.XNoot1Advies Onderwijsraad, bladzijden 7–8, paragraaf 2.1.XNoot2Voorstel VO, memorie van toelichting, bladzijden 31–32.XNoot3Voorstel VO, memorie van toelichting, bladzijden 29–30.XNoot4F. Smit e.a., Werking van de Wet medezeggenschap onderwijs1992, Nijmegen,
instituut voor toegepaste sociale wetenschappen 1997.XNoot1F. Smit e.a., a.w., bladzijden 13 en 211–213.XNoot2Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 1, vierde alinea.XNoot3F. Smit e.a., a.w., bladzijden 225 en 227.XNoot4Voorstel BVE, memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 1,
vierde alinea.XNoot1Voorstel VO, Artikel I, onderdeel D, artikel 117dd WVO.XNoot2Voorstel VO, Artikel I, onderdeel D, artikel 117l WVO.XNoot3Voorstel BVE, Artikel I, onderdeel B, artikelen 8a.2.2 tot en met 8a.3.2
WEB.XNoot4WOR, artikelen 26 en 27.XNoot5Voorstel VO, Artikel I, onderdeel D, artikelen 117o tot en met 117v WVO.XNoot6Voorstel BVE, Artikel I, onderdeel B, artikelen 8a.3.2 en 8a.4.1 tot en
met 8a.4.4 WEB.XNoot7WOR, artikelen 17, derde lid, en 18.XNoot8WOR, artikel 27, vierde lid.XNoot9Voorstel VO, Artikel I, onderdeel D, artikel 117s, derde lid, WVO.XNoot10WOR, artikel 27, eerste lid.XNoot11F. Smit e.a., a.w., bladzijden 7, onder «verdeling bevoegdheden»,
en 13.XNoot12Advies Onderwijsraad, bladzijde 14.XNoot1Voorstel VO, memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 5,
ad 2, derde alinea.XNoot2Voorstel VO, advies Onderwijsraad, paragraaf 3.3, bladzijden 19 en
20.XNoot3Voorstel VO, Artikel I, onderdeel D, artikelen 117q tot en met 117t WVO.XNoot1Voorstel BVE, Artikel I, onderdeel B, artikel 8a.2.2, tweede lid, WEB.XNoot1Voorstel VO, memorie van toelichting, bladzijde 63, tweede alinea.XNoot2Voorstel VO, memorie van toelichting, bladzijde 62, tweede alinea.XNoot3Kamerstukken II 2000/01, 27 680, nr. 1, paragraaf 4.3,
onder «medezeggenschap», blz. 15.XNoot4Voorstel VO, memorie van toelichting, paragraaf 6.1.4, ad b en c.XNoot1Voorstel VO, memorie van toelichting, bladzijde 50, tweede alinea. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29371-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl