Vaststelling begroting van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 2000; Verslag algemeen overleg op 1 juli 1999 over de evaluatie plan van aanpak nertsenhouderij
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-XIV, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-XIV nr. 4

28-09-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-XIVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 XIVVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar
1999nr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 september 1999De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 1 juli 1999 overleg gevoerd met minister Brinkhorst van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij, over de evaluatie plan van aanpak nertsenhouderij (brief van de minister van LNV d.d. 3 februari 1999 inzake dit onderwerp
(LNV-99–083)).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA) merkte op dat in de nota-Wallis
de Vries uit 1981 de intrinsieke waarde van het dier voor het overheidsbeleid
is bevestigd. De discussie bij de Kamerbehandeling van de Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren ging onder andere over de vraag of en zo ja onder
welke condities het houden van pelsdieren aanvaardbaar kan worden geacht.
Het standpunt van de fractie van de PvdA was dat vossen, nertsen en chinchilla's
roofdieren zijn die niet te domesticeren zijn. In de vrije natuur leeft de
nerts solitair. Hij is speels, nieuwsgierig, maakt veel gebruik van water
en heeft een heel groot territorium. Door deze dieren in kooien te houden
wordt hun welzijn op onaanvaardbare wijze aangetast.Het houden van vossen en chinchilla's is op grond van wetenschappelijk
onderzoek in 1995 verboden. De motie-Huijs, waarin om een verbod op het houden
van nertsen voor de bontproductie werd gevraagd, werd toen verworpen, omdat
het mogelijk leek om het welzijn door aangepaste huisvesting te verbeteren.
In samenwerking met de bedrijfstak werd een plan van aanpak opgesteld dat
na drie jaar zou worden geëvalueerd door een onafhankelijke instelling,
te weten het Interfacultair centrum voor het welzijn van dieren (ICWD).De PvdA-fractie heeft er geen misverstand over laten bestaan dat dit niet
opgevat moest worden als groen licht voor de sector. Zij was voorstander van
het op kleine schaal toetsen van het plan van aanpak, omdat er onzekerheid
was over de effecten ervan. Zij heeft dit standpunt herhaald in het debat
in 1996, maar het houden van nertsen als productiedieren werd toen nogmaals
toegestaan, waarbij de sector op grote schaal diende te investeren voor de
implementatie van het plan van aanpak.Mevrouw Swildens plaatste een aantal kanttekeningen bij het rapport van het ICWD. Er is geen vergelijking gemaakt met het gedrag in de natuurlijke
omgeving. Er heeft alleen uitwendig en geen inwendig onderzoek plaatsgevonden.
Er is wel onderzoek gedaan naar stereotiep gedrag voor het voeren, maar niet
na het voeren. Het stereotiep gedrag is wel verminderd door het plan van aanpak,
maar de vraag blijft of er sprake kan zijn van substantiële welzijnsverbetering.Minister Apotheker heeft in de brief met als datum de dag van zijn aftreden
gesteld dat er nog het nodige moet gebeuren. De doelstelling van het plan
is reductie van meetbare verschijnselen zoals stereotiep gedrag, angst, agressie
en staartbijten. Als de nertsenhouderij deze doelstelling heeft bereikt, is
er volgens professor De Jong van Spelderwolt nog steeds twijfel over de vraag
of het dierenwelzijn is verbeterd. Volgens hem zijn er ook ethische grenzen
bij selectie op astereotiep gedrag, omdat er dan misschien de facto wordt
geselecteerd op apathie. Het gevaar is dat de nerts wordt aangepast aan de
huisvesting in plaats van omgekeerd.De fractie van de PvdA hanteerde als uitgangspunt in de debatten over
dierenwelzijn dat het houden van dieren voor bontproductie uit den boze is,
indien niet onomstotelijk kan worden vastgesteld dat het welzijn van deze
dieren niet wordt aangetast. Het onderliggende oordeel hierbij is dat bontproductie
geen redelijk doel dient, omdat er voldoende alternatieven voorhanden zijn.
Op grond van artikel 36 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren is
dan geen aantasting van het welzijn toegestaan. Mevrouw Swildens was van mening
dat de vraag of deze aantasting binnen redelijke grenzen te houden is, dan
niet aan de orde en dus overbodig is.De discussie loopt al vele jaren, maar er treedt steeds een kleine verschuiving
op, terwijl het onderliggende oordeel is dat het helemaal niet kan. Er is
het voordeel van de twijfel gegeven, maar er is geen perspectief op verbetering
van het dierenwelzijn. Mevrouw Swildens verwachtte niet dat er een aanpassing
van de huisvesting mogelijk is die tot een aanvaardbare situatie kan leiden,
omdat hierover nog te veel onzekerheden zijn, ook in de wetenschap. Uit allerlei
onderzoeken blijkt dat het niet mogelijk is om de aantasting van het dierenwelzijn
tot nul te reduceren. Je kunt het welzijn niet zodanig bevorderen dat de dieren
in een normale situatie verkeren.Mevrouw Swildens had al eerder gewezen op het risico dat er investeringen
worden gedaan die leiden tot navenante teleurstellingen. Zij had staatssecretaris
Gabor gevraagd om de sector daarop voor te bereiden. Zij had hem ook gevraagd
om te zorgen dat men binnen Europa op één lijn zit. Het is jammer
dat de meerderheid van de Kamer dat standpunt niet heeft gevolgd, maar daarmee
kan men de PvdA nog niet verwijten dat zij inconsequent is.Het is beter om op grond van de onderliggende ethische afweging duidelijk
te zijn tegenover de sector. Mevrouw Swildens vroeg de minister om hierbij
rekening te houden met de gedane investeringen en de gewekte verwachtingen
in de sector. De fractie van de PvdA pleitte voor een verbod op het fokken
van nertsen; geen uitbreiding van bestaande bedrijven en geen nieuwe bedrijven.
Net als bij de vossen moet er een goede regeling komen om te zorgen dat de
bedrijfstak niet meer in de kou komt te staan dan strikt noodzakelijk is.
Mevrouw Swildens vroeg de minister om deze ethische afweging ook in internationale
fora uit te dragen.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) was van mening dat de ethische
discussie vooraf moet gaan aan de welzijnsdiscussie. Na het rapport van professor
Wiepkema is er in 1995 een discussie in de Kamer geweest over nertsen, maar
de motie om de nertsenhouderij op termijn af te bouwen had daarbij geen meerderheid
gekregen. De motie-Van der Vlies om een plan van aanpak te maken om het welzijn
van de dieren te verbeteren, werd wel kamerbreed gesteund. De
fractie van D66 heeft deze motie gesteund, omdat het beter is om die dieren
onder zo goed mogelijke omstandigheden te laten houden, als zij dan toch worden
gehouden, maar het beste zou zijn om te komen tot afschaffing van de nertsenhouderij.Het plan van aanpak dat door het ICWD is opgesteld, is door een groot
aantal bedrijven opgevolgd. De sector heeft 60 mln. geïnvesteerd om de
omstandigheden waaronder de dieren worden gehouden, te verbeteren. Er zijn
200 bedrijven die jaarlijks 2,5 miljoen dieren houden. Dat vertegenwoordigt
een grote waarde.Minister Apotheker heeft in de brieven van februari en juni gesteld dat
de omstandigheden waaronder de nertsen worden gehouden, zijn verbeterd en
nog meer verbeterd kunnen worden. Hij sprak zich niet uit over het houden
van deze dieren op zichzelf. Dat hoefde ook niet, want er was geen Kamermeerderheid
tegen het houden van deze dieren.Volgens de Bont voor dieren vindt 88% van de Nederlanders dat bont geen
verantwoord product is. 86% van de Nederlanders vindt dat de nertsenfokkerij
in Nederland verboden moet worden. In de Gezondheids- en welzijnswet voor
dieren wordt de intrinsieke waarde van het dier erkend. Bij het gebruiken
van dieren in het algemeen moet de vraag worden gesteld of het menselijk belang
opweegt tegen dat van het dier en zo ja, of de nadelige gevolgen voor het
dier binnen redelijke grenzen te houden zijn.De fractie van D66 was van mening dat er geen noodzaak is tot het houden
van deze dieren. Het vervult geen wezenlijke behoefte van de mens die op een
andere wijze niet kan worden vervuld, omdat er uitstekende alternatieven zijn
voor bont. Omdat die noodzaak er niet is, overstijgt het lijden van de dieren
het doel. Het is een ethisch vraagstuk om te kijken naar de noodzaak en de
redelijkheid van het doel, de mate waarin het welzijn is verstoord en de intrinsieke
waarde van het dier. Het uitgangspunt van mevrouw Augusteijn is het voorzorgbeginsel:
nee, tenzij. Er mag geen inbreuk worden gemaakt op de intrinsieke waarde van
het dier, tenzij daar een zwaarwegende reden voor is, zoals bij de voedselvoorziening.
Het fokken van nertsen met als doel de productie van bontjassen en aanverwante
artikelen is niet zo'n zwaarwegende reden.De vraag is hoe te handelen op basis van dit uitgangspunt, met in het
achterhoofd de gedachte dat er een plan van aanpak is geweest, waardoor er
verwachtingen zijn gewekt bij de sector en investeringen zijn gedaan. Mevrouw
Augusteijn vroeg de minister om een plan te maken om de bedrijfstak binnen
een nader te bepalen termijn te beëindigen, zoals ook bij de vossen is
gebeurd. In overleg met de sector kan een afbouwregeling worden opgesteld
met redelijke voorwaarden. Zij vroeg de minister om ervoor te zorgen dat er
geen verdere uitbreiding plaatsvindt, zodat de problemen in de toekomst niet
nog groter worden, en om in Europees en internationaal verband een verbod
op het fokken en houden van nertsen te bepleiten.Mevrouw Vos (GroenLinks) wees erop dat in de motie-Van der
Vlies is gevraagd om een evaluatie, omdat er twijfel bestond in de Kamer over
de mogelijkheid om nertsen te fokken binnen redelijke normen van dierenwelzijn.
Er is dus niet zonder meer groen licht gegeven aan de sector. Er is wereldwijd
sprake van een forse groei van deze sector, terwijl er een afname is van andere
vormen van pelsdierhouderij.Volgens de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren dient beoordeeld te
worden of het doel waarvoor deze dieren worden gehouden, rechtvaardigt dat
er pijn, letsel of gezondheidsschade wordt toegebracht. Volgens de fractie
van GroenLinks biedt het produceren van bont geen grond om het welzijn van
dieren aan te tasten, omdat er goede alternatieven voor bont zijn. Het is
dus niet noodzakelijk om hiermee door te gaan. De vraag is of het dierenwelzijn in deze sector kan worden verbeterd.
De minister heeft uit een aantal onderzoeken geconcludeerd dat dit wel kan,
maar mevrouw Vos constateerde dat de resultaten teleurstellen wat betreft
de toename van het positieve gedrag en de afname van het negatieve gedrag
van de dieren. In het plan van aanpak gaat het om welzijnsmaatregelen in een
situatie van huisvesting in een kooi waarin het natuurlijke gedrag van deze
dieren nauwelijks tot uiting kan komen. Het is irreëel om te veronderstellen
dat deze dieren voldoende ruimte kunnen krijgen en dan nog economisch rendabel
kunnen worden gehouden. Mevrouw Vos concludeerde hieruit dat het onmogelijk
is om deze dieren te houden met voldoende aandacht voor het dierenwelzijn.De AID heeft in juni en juli 1998 steekproefgewijs onderzoek gedaan, waaruit
volgens de Bont voor dieren bleek dat bijna 64% van de bedrijven niet voldoet
aan het plan van aanpak. In december 1998 is weer een steekproef gehouden,
maar vier van de acht onderdelen van het plan van aanpak zijn daarbij niet
in de beoordeling opgenomen. Er is ook onderzoek gedaan door Milieuoffensief,
waaruit blijkt dat een behoorlijk aantal bedrijven niet voldoet aan de milieuregels.De fractie van GroenLinks was van mening dat er moet worden gestopt met
de pelsdierhouderij in Nederland, met een fatsoenlijk afbouwschema voor de
betrokken bedrijven, bijvoorbeeld over tien jaar.De heer Oplaat (VVD) was van mening dat de discussie over het
bestaansrecht van de nertsenhouderij al in 1995 is gevoerd. Het plan van aanpak
heeft volgens de evaluatie duidelijk een positief effect gehad op het welzijn
van de dieren. Het is door bijna alle bedrijven uitgevoerd, zodat de huisvesting
en de verzorging van de dieren sterk zijn verbeterd. Het kabinet heeft besloten
om deze lijn voort te zetten om het welzijn van de nertsen verder te verbeteren
en om wettelijke sancties in het vooruitzicht te stellen voor mogelijke achterblijvers.
De minister onderschreef de doelstellingen van de Nederlandse vereniging van
fokkers van edelpelsdieren (NFE). De fractie van de VVD was voorstander van
continuering van de uitvoering van het plan van aanpak, omdat er geen knipperlichtbeleid
gevoerd moet worden.De heer Oplaat noemde de acties van het Animal liberation front of Animal
justice onbegrijpelijk. Door brandstichting is het welzijn van de nertsen
en de pups ernstig aangetast, schade toegebracht aan de flora en fauna in
de omgeving van de nertsenhouderijen en zijn er mensenlevens in gevaar gebracht.
Hij vroeg de minister van Landbouw om er bij zijn collega van Justitie op
aan te dringen dat deze vorm van terreur streng wordt vervolgd.De sector verdient een pluim, omdat de afspraken met de overheid geheel
zijn nagekomen. De VVD-fractie achtte het niet zorgvuldig tegenover de sector
om nu met een verbod te komen. Een verbod leidt ertoe dat de productie wordt
verplaatst naar andere lidstaten van de Europese Unie of naar elders. Uit
een internationale vergelijking van de NFE blijkt dat nertsen in andere landen
veelal onder slechtere omstandigheden worden gehouden. De heer Oplaat wilde
de verantwoordelijkheid voor deze verslechtering van het dierenwelzijn niet
op zich nemen. Hij verweet de voorstanders hiervan hypocrisie. Zij hebben
oogkleppen opgezet om dit niet te zien, zodat er een soort «not in my
backyardbeleid» wordt gevoerd.Gezamenlijke afspraken in Europees verband, zoals over de afschaffing
van de legbatterijen zijn gemaakt, zijn wel bespreekbaar voor de VVD-fractie,
maar een verbod alleen in Nederland is een verplaatsing van het probleem.
De heer Oplaat pleitte ervoor om dit probleem op de Europese agenda te zetten,
waarbij Nederland een voorbeeldfunctie kan vervullen wat betreft de kooiafmetingen
voor de nertsen en andere voorwaarden voor verantwoorde nertsenhouderij. De heer Mosterd (CDA) was van mening dat de principiële
discussie over de vraag of de nerts mag worden gehouden, enkele jaren geleden
is gevoerd en dat het nu moet gaan om de evaluatie van het plan van aanpak.
De grote aandacht voor de nertsenhouderij is verklaarbaar, omdat de nerts
wordt gebruikt voor luxeartikelen, die niet direct nodig zijn. Dat maakt het
extra belangrijk om te kijken naar het welzijn van de dieren. De overheid
heeft afspraken met de bedrijven gemaakt. Sommige van deze bedrijven zijn
al generaties lang bezig met het houden van nertsen.Het uitgangspunt van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren is dat
dieren alleen gehouden mogen worden voor productiedoeleinden als er geen sprake
is van onacceptabele welzijnsproblemen. De CDA-fractie sprak haar vertrouwen
uit in het welzijnsonderzoek dat is verricht door professor Wiepkema en het
ICWD. De heer Mosterd vroeg of er nog ander onderzoek is gedaan dat met dezelfde
uitgangspunten tot andere resultaten is gekomen en of het onderzoek wordt
voortgezet.Volgens het ICWD is er sprake van een significante verbetering wat betreft
stereotiep gedrag. De uitkomst van de AID-controle is ook positief, omdat
de overgrote meerderheid van de bedrijven goed heeft meegewerkt aan het plan
van aanpak. Het is belangrijk dat de AID en de NFE de vinger aan de pols houden,
omdat de nertsenhouderij aan hoge eisen moet voldoen wat betreft dierenwelzijn.De heer Mosterd betreurde het dat de Bont voor dieren en de Dierenbescherming
niet hebben deelgenomen aan de werkgroep die het plan van aanpak voor de verbetering
van het dierenwelzijn heeft uitgewerkt. Hun uitgangspunt is dat deze dieren
niet in gevangenschap gehouden kunnen worden en dat staat haaks op de werkzaamheden
van deze werkgroep.De heer Mosterd vroeg of er in Europees verband een discussie gaande is
over de nertsenhouderij en het dierenwelzijn. Hij merkte op dat door het Dierenbevrijdingsfront
acties worden gevoerd bij de ondernemers die de rechtsstaat onwaardig zijn.
Als er in de Tweede Kamer wetgeving wordt aangenomen, kan men daartegen in
beroep gaan bij de rechter of anderszins, maar uiteindelijk moet men zich
daarbij neerleggen. Hierbij moet ook het welzijn van de houders van nertsen
in het oog worden gehouden, omdat zij onder die intimidatie lijden. Er is
zelfs beveiliging ingesteld door groepen ondernemers die bij toerbeurt waken
op die bedrijven. De heer Mosterd stelde nadrukkelijk dat er geen nertsen
bevrijd moeten worden, als er jonge pups zijn.De sector heeft recht op duidelijkheid, omdat deze voortvarend aan de
slag is gegaan met het plan van aanpak. Er wordt gesteld dat dit geen zekerheid
biedt dat men ermee door kan gaan, maar als men er niet aan meedeed, zou het
zeker misgaan. De sector had dus geen andere keuze dan hieraan meedoen. Omdat
de resultaten positief zijn, was de CDA-fractie van oordeel dat de investeringen
ter verbetering van het dierenwelzijn voortgezet moeten worden. Zo nodig kan
er een AMvB worden opgesteld om ervoor te zorgen dat de achterblijvers niet
meer meedoen. Als het tot een verbod komt, is de vraag of de overheid betrouwbaar
overkomt bij de sector. Er moet niet alleen op de dieren worden gelet, maar
ook op de gevolgen voor de mensen die de overheid dan in de kou laat staan.De heer Stellingwerf (RPF) merkte op dat de discussie over
de pelsdierhouderij de laatste decennia steeds gevoeliger lijkt te zijn geworden.
De opvattingen hierover veranderen. Enkele jaren geleden kwam de Kamer tot
de conclusie dat het houden en fokken van vossen en chinchilla's verboden
diende te worden, maar met een nipte meerderheid werd de nertsenhouderij het
voordeel van de twijfel gegeven, zij het met een plan van aanpak ter verbetering
van het dierenwelzijn.Voor sommigen heiligt het doel van bontproductie het middel van nertsenhouderij.
Voor anderen heiligt het tegen bontproductie zijn alle middelen. Zij laten
duizenden nertsen los in de vrije natuur. Dat leidt in ieder geval
tot vormen van stress en onwelzijn voor de dieren. De heer Stellingwerf was
van mening dat dit volstrekt verwerpelijk is en het voeren van een waardige
discussie over het doel en de middelen niet bevordert.Er is zeker vooruitgang geboekt wat betreft het dierenwelzijn, maar de
vraag is of deze voldoende is. Het antwoord op deze vraag hangt samen met
de discussie over doel en middelen en met een visie op de vraag welke dieren
geschikt zijn om bedrijfsmatig te houden. Nertsen zijn van nature solitair
levende roofdieren met zeer gevarieerd gedrag dat in gevangenschap ernstig
wordt onderdrukt, in welke verrijkte kooi dan ook. Deze diersoort is dus niet
te vergelijken met kuddedieren, gras- of alleseters.In de vorige discussieronde was al duidelijk dat de dilemma's weer terug
zouden komen. Vier jaar geleden is besloten dat vossen niet bedrijfsmatig
gehouden mogen worden, maar over nertsen kan men dezelfde vraag stellen. De
RPF-fractie heeft de motie om tot afbouw van de nertsenhouderij te komen toen
gesteund en beziet het plan van aanpak tegen deze achtergrond. Hoewel er enige
verbetering te constateren is, is niet tegemoetgekomen aan het standpunt van
de RPF over het bedrijfsmatig houden van nertsen. Als er geen meerderheid
voor dat standpunt is, kun je nog wel streven naar verbetering van het dierenwelzijn.
Er kunnen verwachtingen worden gewekt over het bestaansrecht van de nertsenhouderij,
als de overheid op dit gebied verplichtingen oplegt, maar het is onjuist om
te stellen dat er bij een evaluatie niet over de principiële voorvraag
gesproken mag worden. De evaluatie was ook afgesproken omdat er in 1995 al
grote twijfel was.Beleid uit het verleden heeft uiteraard gevolgen voor het overheidshandelen.
Veel briefschrijvers hebben gewezen op de betrouwbaarheid van de overheid,
maar een beroep op dit argument leidt niet per se tot de conclusie dat de
nertsenhouderij moet worden voortgezet, met terzijdestelling van eventuele
principiële bedenkingen. Een betrouwbare overheid kan ook betekenen dat
er op een goede manier tot afbouw van deze vorm van dierenhouderij wordt gekomen. De heer Stellingwerf constateerde dat zijn fractie op een andere lijn
zit dan de regering. De evaluatie gaat vooral over het welzijnsaspect en niet
over de aanvaardbaarheid van de nertsenhouderij. Hij stelde voor om de nertsenhouderij
in de huidige omvang te bevriezen en op termijn af te bouwen.Uit informatie van de Bont voor dieren blijkt dat er een grote discrepantie
is tussen de gegevens van de AID en van de NFE. De NFE zegt dat de maatregelen
grotendeels uitgevoerd zijn, terwijl de AID in haar rapportage tot een andere
conclusie komt. Deze schijnt naar slechts vier punten gekeken te hebben in
plaats van naar acht. Bovendien zouden er in 1995 8 dieren per m2
zijn gehuisvest, maar nu schijnen er 11 dieren per m2 gehuisvest
te zijn door de groepshuisvesting en het schakelen van kooien.De heer Van der Vlies (SGP) was van oordeel dat het in zichzelf
niet moreel verwerpelijk is om dieren te houden met een commerciële doelstelling.
In deze bedrijfstak gaat het niet om urgentie of het voorzien in levensonderhoud,
maar om luxe waarvoor alternatieven voorhanden zijn. Bij de discussie over
de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren en over de pelsdierfokkerij is
gezegd dat de welzijnsaspecten zeer belangrijk zijn. Op instigatie van de
Kamer is daarover advies gevraagd bij prof. Wiepkema en prof. Spruijt, waaruit
naar voren is gekomen dat de nertsenhouderij aanvaardbaar is uit welzijnsoogpunt,
mits er een aantal concrete verbeteringen werden aangebracht. De sector was
daartoe bereid.Aangezien er geen meerderheid was voor de principiële lijn, is de
motie-Van der Vlies kamerbreed aangenomen om te zorgen dat er in ieder geval
een inspanningsverplichting was met een datum. Voor sommige fracties
was dit een vereiste en voor andere een next-bestoplossing. Het perspectief
van de motie was dat deze bedrijfstak kon worden voortgezet, als volledig
aan de eisen op het gebied van het dierenwelzijn was voldaan. De heer Van
der Vlies leidde hieruit af dat er een zeker commitment is met de sector.Er is ten dele aan het plan van aanpak voldaan, maar de minister schreef
dat hij vreest dat het benodigde investeringsniveau niet door ieder bedrijf
kan worden opgebracht. De heer Van der Vlies merkte op dat vrijblijvendheid
in dezen uit den boze is en vroeg de minister duidelijkheid te geven over
het voortbestaan van deze sector. Als deze moet worden afgebouwd, moet dat
niet op een koude manier, maar op een warme manier gebeuren en dat zal de
nodige kosten met zich brengen voor de overheid.De Raad van Europa heeft vorig jaar een akkoord over de pelsdierfokkerij
bereikt, net als de Europese Commissie. De heer Van der Vlies merkte op dat
deze akkoorden ook Nederland aangaan.De heer Poppe (SP) deelde mee dat de SP-fractie al in 1995
heeft geconcludeerd dat er alternatieven zijn en dat het dus niet nodig is
om nertsen, chinchilla's of vossen te houden. Zij achtte dit ook onwenselijk,
maar een Kamermeerderheid besloot met de motie-Van der Vlies om te onderzoeken
of er verbeteringen mogelijk zijn en of het resultaat daarvan maatschappelijk
aanvaardbaar is. Het onderzoek van het ICWD wijst uit dat de nu genomen maatregelen
niet voldoende zijn.In het Agrarisch Dagblad van 9 juni stond een ingezonden artikel van een
nertsenhouder, met als kop «Ze zullen onze sector toch niet op slot
doen?» In een ander artikel in dezelfde krant stond dat het ministerie
de nertsenfokkerij nog niet wil verbieden. Er zouden maatregelen worden genomen
met als doel stereotiep gedrag uit te bannen, zoals heen en weer lopen in
de kooi, staartbijten en afwijkend eetgedrag.De NFE heeft grotere kooien voorgesteld. De vraag is of de sector dergelijke
investeringen moet doen, terwijl uit wetenschappelijk onderzoek naar het gedrag
van deze dieren is gebleken dat het effect van de gekooide tijger blijft bestaan.
De heer Poppe was van mening dat het niet goed is om de sector nog langer
aan het lijntje te houden. Het is geen goed beleid om almaar strengere eisen
te stellen en daarna te besluiten dat deze niet helpen en dat de bedrijfstak
toch maar afgeschaft moet worden.De heer Poppe had vernomen dat deze bedrijfstak in Oostenrijk en Zwitserland
al is verboden en dat wetsvoorstellen hierover zijn aangeboden aan het parlement
in Engeland en Italië. Als Nederland dan niet tot een verbod overgaat,
wordt het de «gekke Henkie» van Europa. De heer Poppe pleitte
voor een juridisch sterke verbodsregeling die niet door de rechter kan worden
geblokkeerd. Het antwoord van de regeringDe minister merkte op dat zijn ambtsvoorganger op de dag van
zijn aftreden de lijn van het kabinet heeft uitgezet bij dit onderwerp, waarover
de Kamer al vijf jaar discussieert. De nertsenhouderij geeft aanleiding tot
een aantal dilemma's, waarover nauwelijks een dialoog mogelijk lijkt te zijn,
zoals blijkt uit de manier waarop de publieke tribune is bezet; met voorstanders
aan de ene kant en tegenstanders aan de andere kant. Het gaat hierbij om veranderende
maatschappelijke en juridische opvattingen. De ethische vraag gaat vooraf
aan iedere welzijnsdiscussie. Het is duidelijk dat alle woordvoerders met
dit aspect worstelen, zowel degenen die klare wijn willen schenken als degenen
die «nee, nu» zeggen, zodat het woord «hypocrisie»
hierbij niet op zijn plaats is.De minister merkte op dat voor hem het wezenlijke dilemma is tussen Gesinnungsethik
en Verantwortungsethik, een onderscheid van Max Weber. Bij Gesinnungsethik
spreekt men vanuit een bepaalde gezindheid, die essentieel is voor de beoordeling
van welk moreel vraagstuk dan ook. Bij de Verantwortungsethik zegt men dat
men met welke gezindheid dan ook moet handelen op basis van de verantwoordelijkheid
die men draagt. De minister stond vanuit zijn ethische gezindheid niet positief
tegenover nertsfokkerij, met alle respect voor de andere opvatting van anderen,
maar de Verantwortungsethik dwingt hem om te zeggen: het beleid ligt er, zoals
het er ligt; op grond van de sociale, economische, financiële en Europese
dimensie. Als het gaat om de Verantwortungsethik van iemand die het gezag
van de overheid uitdraagt, staat de vraag centraal van betrouwbaarheid en
zorgvuldigheid. Ook deze punten zijn door alle woordvoerders naar voren gebracht,
waarbij zij op grond van verschillende afwegingen tot andere conclusies kwamen.Het gevaar van een verdere polarisatie bij dit onderwerp is dat men tot
terroristische uitspraken of daden komt, die ten scherpste veroordeeld moeten
worden. Hoe men ook denkt over het dierenwelzijn van de nertsen, het kan niet
zo zijn dat mensen er schade van ondervinden in hun welzijn. In Nederland
moet men hier zorgvuldig mee omgaan. De centrale vraag is niet alleen of de
nertsenhouderij uit Nederland moet verdwijnen, maar of deze economische activiteit
gewenst is in een samenleving, terwijl zij niet nodig is voor het welzijn
van de mens en er redelijke alternatieven voor bestaan.De minister merkte op dat de ontwikkeling gaat in de richting van het
verdwijnen van deze activiteit in dit deel van de wereld, maar hij vond het
niet gewenst om daarbij als het ware de slogan «de nertsen de wereld
uit, om te beginnen uit Nederland» te omarmen. Hij veronderstelde dat
de Kamer de morele en ethische consequenties van deze houding, zowel in de
kernwapendiscussie als bij de nertsenhouderij, zou respecteren.Bij een beslissing hierover moet allereerst de sociale dimensie in het
oog worden gehouden. De werkgelegenheid in deze sector is niet omvangrijk,
maar het gaat wel om 200 bedrijven waar mensen werkzaam zijn. Zij verrichten
een bij de wet toegestane activiteit. Bij een bezoek aan een nertsenhouderij
in Zevenhuizen was het de minister duidelijk geworden dat deze activiteit
wordt uitgeoefend met alle zorgvuldigheid die daarbij is vereist. De overheid
is gehouden die activiteit te beschermen, totdat het parlement vanuit zijn
Gesinnungsethik, met een andere verantwoordelijkheid dan die van een betrouwbare
overheid, daarover een andere uitspraak heeft gedaan.De financieel-economische kant hiervan is dat er voor een verbod op de
nertsenhouderij geen geld op de begroting van LNV is gereserveerd. De regering
heeft weliswaar een eigen lijn, maar zij is ook uitvoerder van de wens van
de meerderheid van de Kamer. Bij zijn aantreden op 8 juni was deze wens gericht
op het plan van aanpak en de welzijnsdiscussie. De minister merkte op dat
er niet binnen drie weken plotseling een andere kant op kan worden gegaan.
Als een meerderheid van de Kamer besluit dat de sector niet langer aan het
lijntje kan worden gehouden, vereist de zorgvuldigheid dat een koude sanering
wordt vermeden. De minister deelde mee dat hij dit in het kabinet moet brengen,
omdat er geen ruimte voor is op zijn begroting.Het gaat hierbij ook om een juridische discussie over de Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren. De minister kon in artikel 36 van hoofdstuk 3
van deze wet geen ethische grond ontwaren. In lid 1 staat: zonder redelijk
doel of met overschrijding van een redelijk doel dieren pijn te doen, letsel
te veroorzaken of de gezondheid of het welzijn van het dier te benadelen.
De interpretatie van de zinsnede «zonder redelijk doel» is subjectief
en kan verschillend uitvallen. Een redelijke wetsinterpretatie vereist dat
men de hoofdregel in samenhang met de voorbeelden ziet. In het tweede lid
wordt als voorbeeld genoemd dat men een dier te zware arbeid laat verrichten,
dat men een koe met volle uiers vervoert of dat men een hond als
trekkracht gebruikt. De minister concludeerde hieruit dat dit artikel vooral
betrekking heeft op het aspect dierenmishandeling.Het is mogelijk om in de wet nieuwe gronden op te nemen, die een nieuwe
dimensie kunnen geven. De minister deelde mee bereid te zijn daarover mee
te denken, omdat het belangrijk is dat de overheid maatschappelijke signalen
verwerkt. De overheid moet tegelijkertijd betrouwbaar zijn en oog hebben voor
vernieuwing. Het gaat erom te komen tot een redelijke afweging, waar geen
polarisatie bij past, maar wel overtuiging en duidelijkheid. Voordat het überhaupt
mogelijk is tot een wijziging over te gaan.De minister ging nader in op het onderscheid tussen nertsenhandel en nertsenhouderij.
Nederland is een belangrijk distributiecentrum voor nertsenfokkers. De handel
in dieren kan op grond van nationale wetgeving niet worden beïnvloed,
omdat er sprake is van een Europese interne markt die geen beperking van de
handel toelaat, behalve op zeer beperkte gronden, zoals op grond van artikel
36 of artikel 100A van het EG-verdrag. De minister was van mening dat de handelsbeperking
die het gevolg kan zijn van het verbieden van het houden van nertsen, hier
niet onder zal vallen.Het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij is zowel het meest
nationale als het meest Europese ministerie. De minister wilde daarom graag
een internationale discussie over dit onderwerp voeren. Er is een uitvoerig
debat geweest in de Raad van Europa over de welzijnsdimensie. In die discussie
speelde het Nederlandse plan van aanpak een belangrijke rol. Sterker nog,
op 22 juni 1999 is in de Raad van Europa een aanbeveling aangenomen op grond
van de Nederlandse aanpak. Verder is er een EG-richtlijn 98/58 aangenomen,
waarin een evaluatie van de welzijnsdimensie per 30 juni 1999 is voorgesteld.
Deze evaluatie in een bredere dimensie is dus zeer binnenkort te verwachten. De minister deelde mee dat zijn inzet is om de discussie over dierenwelzijn
in de wereldhandelsconferentie in te brengen, waar ook een discussie over
de legbatterij is gevoerd. Als er in Europa een soort humanitair dierenwelzijnsbeleid
wordt gevoerd, moet niet buiten Europa alles worden toegestaan wat hier bij
wet is verboden.Over de situatie binnen Europa merkte de minister op dat in Niederösterreich,
een provincie van Oostenrijk, een verbod is afgekondigd, maar daar was maar
één nertsenfarm gevestigd. In het Verenigd Koninkrijk is voorgesteld
om een eind te maken aan het houden van dieren uitsluitend omwille van hun
pels, maar in heel Engeland gaat het om slechts dertien bedrijven. Een meerderheid
van het parlement heeft zich voor een verbod uitgesproken, maar dat verbod
kan niet worden uitgevoerd voordat de wet is aangepast.De minister vertelde dat hij de minister van milieu in Denemarken hierover
heeft geraadpleegd. In Nederland vindt 10% van de mondiale productie plaats
en in Denemarken 40%. Na Seattle en de Sovjet-Unie is Kopenhagen het belangrijkste
handelscentrum voor pelsen. Verder hebben Finland en Zweden respectievelijk
7% en 5% van de wereldproductie. De minister ging ervan uit dat deze landen
zeer dicht bij Nederland staan wat hun cultuurpatroon betreft. Hoewel er in
Denemarken geen protesten tegen zijn, deelde de minister mee dat hij hierover
contact zou opnemen met de Deense regering.Het IKC landbouw heeft berekend dat er bij een verbod op korte termijn
drie verliesposten zijn: een desinvestering van ongeveer 300 mln. door een
versnelde afschrijving van gebouwen, inventaris en voerkeukens; een vergoeding
voor gemiste arbeidsinkomsten van 25 mln. per jaar en een opbrengstderving
van zeker 5 mln. per jaar voor pluimveeslachterijen en wellicht ook de visverwerkende
industrie, wegens verlies van de afzetmarkt voor slachtafval. Op een termijn
van vijftien jaar is er sprake van een andere situatie, waarvan de minister
geen schatting kon geven. Hij wilde hierover in september verder praten, zodat
hij in de tussentijd overleg kan voeren met het veld en met de
Europese collega's. Tegelijkertijd moet de overheid het vertrouwen waard zijn
dat zij niet op 7 juni A zegt en op 1 juli B.Het ICWD heeft geen inwendig onderzoek gedaan, omdat een eerder onderzoek
door Spelderholt geen aanwijzingen heeft opgeleverd dat er inwendige beschadigingen
zijn. Het onderzoek van het ICWD was gericht op het welzijn, gezien de discussie
over het plan van aanpak. De Bont voor dieren heeft de conclusies van het
onderzoek van het ICWD in twijfel getrokken in de brief van 20 mei, maar het
was de minister niet bekend of deze twijfel is gebaseerd op wetenschappelijk
onderzoek.Vorig jaar bleek dat slechts een klein deel van de nertsenfokkerij het
plan van aanpak had uitgevoerd. Tijdens controles van de AID in de zomer van
1998 bij 19 bedrijven bleek dat 12 bedrijven de eisen van het plan van aanpak
niet hadden geïmplementeerd. Op basis daarvan kon formeel geen beslissing
worden genomen, maar er is wel besloten om de controles te intensiveren. Het
eerste formele ijkmoment was december 1998. Toen zijn 37 bedrijven bezocht,
waarvan 35 voldeden aan de afspraken van dat moment.De controle in december 1998 had betrekking op de nestkast en de aanwezigheid
van strooisel daarin, de kooimaten en de aanwezigheid van een cilinder of
platform in kooien, waarbij opgemerkt kan worden dat de nieuwe kooimaten groter
zijn. Zij betrof een beperkt aantal punten. Er heeft geen controle plaatsgevonden
op de groepshuisvesting, de speenleeftijd, het stereotiep gedrag en het voerregime.
In december zijn alleen volwassen dieren aanwezig in de bedrijven en deze
worden altijd individueel gehuisvest.Er is gevraagd of er elf nertsen per m2 gehouden mogen worden,
maar dat is niet het geval. Er mogen tien nertsen worden gehouden op een bodemoppervlak
van 1 m2. De oppervlakte van de nestbox is daarbij niet meegerekend.
Het plan van aanpak schrijft voor dat het grondoppervlak voor een of twee
dieren ten minste 2550 cm2 moet zijn. Dat is groter dan het gemiddelde
oppervlak van een kooi voor de implementatie van het plan van aanpak. Voor
ieder volgend dier moet het oppervlak met ten minste 850 cm2 worden
vergroot. In de praktijk worden de kooien dan ook vaak geschakeld voor groepen
van meer dan twee dieren Er worden heel zelden nertsen gehouden in groepen
van meer dan acht dieren. Nadere gedachtewisselingMevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA) was van mening dat de minister
het spanningsveld waarin deze discussie plaatsvindt, goed heeft verwoord.
Artikel 36 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren is bij het debat
daarover ervaren als een soort vangnet, omdat dierenmishandeling oorspronkelijk
in het Wetboek van Strafrecht zat. Er is toen gezegd dat men extra zorgvuldig
dient te zijn en het welzijn niet moet aantasten, als dat redelijk doel niet
aanwezig is. Als er niet zo'n artikel in de wet zou staan, zou men op grond
van het «nee, tenzijbeginsel», dat een uitgangspunt is van die
wet, tot dezelfde afweging kunnen komen. Dat impliceert een juridische en
een ethische afweging, die voor iedere fractie en voor iedere persoon anders
kan uitvallen.De ethische discussie en de discussie over dierenwelzijn staan niet los
van elkaar, maar zij hebben een raakvlak. Als er geen redelijk doel is, is
er geen rechtvaardiging om het welzijn aan te tasten. Als het welzijn dan
binnen de nertsenhouderij wordt aangetast, kun je dat op ethische gronden
niet doen. Toen de motie-Huijs werd verworpen en de sector alles op alles
beloofde te zetten om de aantasting van het dierenwelzijn terug te brengen,
wilde de PvdA-fractie inderdaad als next-bestoplossing zich daar ook niet
blind en doof voor houden. Zij wilde de sector nog een kans bieden, zonder
daarmee de suggestie te wekken dat men zonder meer door kon gaan
op de ingeslagen weg. Bij de evaluatie zou opnieuw worden bekeken of het welzijnsprobleem
opgelost was.Mevrouw Swildens benadrukte dat het noodzakelijk is om duidelijkheid te
creëren voor de sector, zonder tot overhaaste beslissingen te komen.
De intentie van haar fractie is om te komen tot een verbod met een goede afvloeiingsregeling.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) bleef bij het standpunt dat
zij op grond van ethische overwegingen voorstander is van afschaffing, maar
zij onderkende dat er ook een verantwoordelijkheid is voor eerder genomen
beslissingen. De overheid moet in dezen zeer zorgvuldig handelen. Hoe is de
situatie nu? In de wet staat niet dat men nertsen dient te houden. De Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren gaat uit van de intrinsieke waarde van het dier,
zodat men kan komen tot een bepaling dat er in Nederland geen nertsen gehouden
dienen te worden. Dan kom je weer bij de ethische afweging van noodzaak en
redelijkheid.De D66-fractie kwam op grond van het voorzorg- of «nee, tenzijprincipe»
tot de conclusie dat het absoluut niet nodig is. Zij onderkende dat er grote
investeringen zijn gedaan in de nertsenhouderij, maar zij pleitte toch voor
een verbod voor nertsenhouderij in Nederland, met een afschaffing op langere
termijn. Zij vroeg de minister om met een plan van aanpak te komen om dit
op termijn te bereiken, net als bij de vossen en de legbatterijen. Deze zaken
waren ook niet verboden bij wet, maar op grond van het dierenwelzijn vond
de Kamer ze niet acceptabel en koos zij voor afbouw op langere termijn. Mevrouw
Augusteijn onderstreepte de noodzaak om hierover in alle rust verder te praten.Mevrouw Vos (GroenLinks) merkte op dat het bij de Verantwortungsethik
niet alleen gaat om verantwoordelijkheid tegenover de productiesector, maar
ook tegenover de dieren, het dierenwelzijn en de samenleving. Op grond van
de Verantwortungsethik kun je ook tot een andere afweging komen. De fractie
van GroenLinks bepleitte afbouw van de nertsenhouderij in Nederland gedurende
een bepaalde periode, terwijl daarover in Europa een intensieve discussie
plaatsvindt. In de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren is een «nee,
tenzijprincipe» verankerd, waarbij het doel van de activiteiten ook
aan de orde is, zodat deze wet voldoende grond biedt om tot afbouw te komen.
De financiële kant van de zaak is uitermate belangrijk, ook tegenover
de sector, maar kan geen doorslaggevend argument zijn. Mevrouw Vos vroeg de
minister om over te gaan tot een verbod, in overleg met de sector, met een
goede afbouwperiode en met de benodigde financiële middelen.De heer Oplaat (VVD) betreurde het dat het Nederlandse plan
van aanpak voor verbetering van het dierenwelzijn niet langer als voorbeeld
op Europees niveau kan gelden, als men overgaat tot een verbod. De VVD-fractie
was tegenstander van een verbod op nertsenhouderij alleen in Nederland. De
heer Oplaat wilde er in september verder over spreken, waarbij de financiële
kant van de zaak ook in beeld kan komen.De heer Mosterd (CDA) onderschreef het voorstel van de minister
om de nertsenhouderij in Europees verband en bij de wereldhandelsconferentie
ter sprake te brengen, omdat hij het niet juist achtte dat deze sector uit
Nederland verdwijnt en in andere landen onder slechtere omstandigheden doorgaat.
Dat betekent dat Nederland zich isoleert en dat deze sector, waarin mensen
werken, groot onrecht wordt aangedaan. Deze zaak moet niet even snel worden
afgehandeld, maar er moet in september nog eens over worden gesproken. De
CDA-fractie ondersteunde de lijn van het kabinet van het plan van aanpak en
wilde bezien of dit tot goede resultaten leidt. De heer Stellingwerf (RPF) was van mening dat de minister de
dilemma's zuiver heeft geschetst en een precaire balans vond tussen het regeringsvoorstel
en zijn persoonlijke gevoelens. Er zou een termijn gesteld moeten worden,
waarbinnen op een sociaal verantwoorde manier tot afbouw kan worden gekomen,
zodat invulling wordt gegeven aan het begrip betrouwbare overheid. Uitbreiding
is dus niet meer aan de orde. Binnen die termijn kan zending worden bedreven
in Europa en elders. De heer Stellingwerf juichte de krachtige veroordeling
van de terroristische daden toe, maar hij vroeg wat de overheid hieraan doet,
omdat het niet juist is dat de mensen zelf patrouille lopen bij deze bedrijven.De heer Van der Vlies (SGP) merkte op dat de minister ruimte
had gevraagd tot september om alle aspecten en argumenten op een rijtje te
zetten en contact op te nemen met de andere lidstaten van de EU. De heer Van
der Vlies vroeg de minister om ook contact op te nemen met de sector en de
maatschappelijke organisaties die zich hiermee bezighouden. Het is niet altijd
mogelijk om tot inhoudelijke afstemming te komen, gezien de twee kampen op
de publieke tribune, maar het is belangrijk om zo lang mogelijk een dialoog
te hebben.De heer Poppe (SP) was van mening dat het onderscheid tussen
de persoonlijke ethiek van de heer Brinkhorst en de ethiek van de minister
niet zo van belang is, omdat alleen de mening van de minister terzake doet.
In de politiek moeten knopen doorgehakt worden, waarbij emotie en ratio bijeen
worden gebracht en waarbij ook een rol speelt dat een groot deel van de bevolking
vindt dat er een einde moet komen aan de nertsenhouderij.De heer Poppe vond dat er uit het oogpunt van dierenwelzijn een verbod
moet komen op nertsenhouderij. Het moet dan gaan om een warme sanering. De
financiële en andere problemen die hierdoor ontstaan voor de minister,
kunnen in september worden bekeken. Het is beter voor de sector en voor de
andere betrokkenen bij deze zaak dat er niet langer wordt getwijfeld en een
besluit wordt genomen, waarvan de uitvoering op zo kort mogelijke termijn
besproken moet worden. Het moet geen tienjarenplan worden, want dan wordt
er niet meer geïnvesteerd en dat is ook niet goed.De minister antwoordde dat de integratie van emotie en ratio
een noodzakelijke voorwaarde is om de Verantwortungsethik gestalte te geven.
Het is te simpel om deze twee zaken te onderscheiden en dan te zeggen dat
men een keuze moet maken.Het is opvallend dat er in het geheel geen dialoog is geweest tussen de
Bont voor dieren en de nertsfokkers. De minister zegde toe dat hij met beide
groepen gaat praten. Hij achtte het noodzakelijk om klare wijn te schenken
over zijn persoonlijke opvatting in dezen, omdat hij van mening was dat hij
niet zijn verantwoordelijkheid kan nemen zonder zijn uitgangspunt te formuleren.Het probleem met het introduceren van een subjectief-ethisch element in
artikel 36 is dat deze een niet-toetsbare voordiscussie inhoudt, terwijl de
wetgever moet zorgen voor zo helder mogelijk toetsbare elementen. Als de ene
helft van de Kamer de ene interpretatie geeft en de andere helft de andere
interpretatie, laat zij het werk uiteindelijk over aan de rechter. Het is
belangrijk voor de rechter dat hij zoveel mogelijk aanknopingspunten in de
wet heeft. De wetten zijn onschendbaar, dus de wetgever moet zorgen voor heldere
wetten en niet vluchten voor zijn verantwoordelijkheid. De minister was van
oordeel dat de rechter er niet mee uit de voeten kan, als die ethische voorvraag
in artikel 36 wordt gestopt.De wet luidt niet: gij zult nertsen houden, maar het houden van nertsen
is niet verboden. De minister deelde mee dat hij de wet handhaaft zolang dat
het geval is. De minister was geen voorstander van een Alleingang als het gaat om grensoverschrijdende
activiteiten. In het geval van de legbatterijen was het perspectief eerst
gesteld op 2017. Als de raad van ministers daarmee had ingestemd, had de minister
wellicht wel als enige gepleit voor eerdere maatregelen, omdat de wens van
een grote meerderheid van de bevolking was om tot afschaffing van de legbatterijen
te komen. De inzet van de minister was om daar zo snel mogelijk een eind aan
te maken, met inachtneming van andere belangen.De minister was de Kamer erkentelijk dat zij hem de gelegenheid bood om
deze zaak in kaart te brengen en overleg te voeren. Hij beschouwde zichzelf
als een dualist, wat inhoudt dat de regering en de Kamer hun eigen verantwoordelijkheid
hebben. Hij was van oordeel dat de Kamer nu haar verantwoordelijkheid dient
te nemen. Zolang er geen nieuwe uitspraak van de Kamer ligt, wordt de motie-Van
der Vlies uitgevoerd en zijn de vier door hem genoemde punten uitgangspunt
voor het beleid. De minister zegde toe deze punten uit te werken in een notitie.De voorzitter van de commissie,Ter VeerDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Swildens-Rozendaal
(PvdA), Ter Veer (D66), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA),
Poppe (SP), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Duivesteijn (PvdA), Stellingwerf
(RPF), M. B. Vos (GroenLinks), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp
(VVD), O. P. G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA),
Th. A. M. Meijer (CDA), Hermann (GroenLinks), Geluk (VVD), Schreijer-Pierik
(CDA), Atsma (CDA), Oplaat (VVD), Schoenmakers (PvdA), Waalkens (PvdA), Udo
(VVD) en Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Van Vliet (D66), Van Zuijlen (PvdA), Ravestein
(D66), Zijlstra (PvdA), Albayrak (PvdA), Kant (SP), Mosterd (CDA), Bos (PvdA),
Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven (GroenLinks), Scheltema-de Nie (D66),
Verbugt (VVD), Te Veldhuis (VVD), Cornielje (VVD), Buijs (CDA), Rietkerk (CDA),
Karimi (GroenLinks), Kamp (VVD), Reitsma (CDA), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD),
Dijksma (PvdA), Belinfante (PvdA), Voorhoeve (VVD) en De Boer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-XIV-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl