Wijziging van de Wet op het financieel toezicht ivm vastst. tijdelijke voorschriften ordelijke en transparante markt; Brief van de Minister van Financiën
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139129
 2009-2010
 
 31 724
 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met het kunnen
vaststellen van tijdelijke voorschriften ter bevordering van ordelijke en
transparante financiëlemarktprocessen en de stabiliteit van de financiële
sector
 
 
 
 
 D
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 17 december 2009
 
 Tijdens de plenaire behandeling van de ««Wet van 9 oktober
2008 tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met het
kunnen vaststellen van tijdelijke voorschriften ter bevordering van ordelijke
en transparante financiëlemarktprocessen en de stabiliteit van de financiële
sector» (hierna: de wet) van uw Kamer, gehouden op 7 oktober 2008,
is toegezegd dat er voor 1 januari 2010 een evaluatie zal plaatsvinden.
Toegezegd is dat daarbij wordt gekeken naar hoe vaak de toezichthouder gebruik
heeft gemaakt van de bevoegdheid uit bovengenoemde wet en naar de vraag in
hoeverre de handhaving door de toezichthouder op grond van deze wet adequaat
is. Voorts is toegezegd dat ook een aantal andere zaken zullen worden geplaatst
in een breder beleidskader. Middels deze brief voldoe ik graag aan deze toezegging.
 
 In deze brief zal allereerst worden ingegaan op de toekenning van bevoegdheden
aan de toezichthouders. Tot op heden heeft alleen de Autoriteit Financiële
Markten (hierna: AFM) gebruik gemaakt van de bevoegdheid die aan haar op grond
van de wet is toegekend. Vandaar dat in deze evaluatie voorts enkel zal worden
ingegaan op de bevoegdheid van de AFM. Vervolgens wordt ingegaan op het verbod
op marktmanipulatie en handhaving van de meldingsplicht. Afsluitend zal worden
ingegaan op de vraag of de AFM adequaat gebruik heeft gemaakt van de aan haar
toegekende bevoegdheid, de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de AFM en
de minister en de duurzaamheid van de wettelijke bevoegdheid van de AFM. In
de bijgevoegde brief wordt door de AFM ingegaan
op de (onderbouwing van de) afzonderlijke maatregelen die de AFM tot op heden
heeft getroffen en op de handhaving van de getroffen maatregelen.
 Toekenning bevoegdheid toezichthouders
 Vanaf september 2008 zijn er in verschillende landen binnen en buiten
de Europese Unie maatregelen getroffen door de toezichthouders op de financiële
markten ter bevordering van ordelijke en transparante financiëlemarktprocessen
en de stabiliteit van de financiële sector. Gebleken is dat snel
optreden van toezichthouders noodzakelijk kan zijn om ernstige onrust op de
financiële markten te beteugelen. In de wet is daarom een bevoegdheid
opgenomen voor de toezichthouders op de financiële markten, de AFM en
De Nederlandsche Bank (hierna: DNB), om in geval van bijzondere omstandigheden
tijdelijk algemeen verbindende voorschriften vast te stellen. Gelet op de
vereiste spoedige totstandkoming en de vereiste expertise, terzake van de
beheersing van marktontwikkelingen of bij andere ontwikkelingen die de stabiliteit
van de financiële sector betreffen, is ervoor gekozen om deze bevoegdheid
te attribueren aan de AFM en DNB. Bijzondere omstandigheden kunnen zich voordoen
bij grote en onbeheerste marktbewegingen die tot ernstige onrust in de financiële
sector leiden of bij andere ontwikkelingen die de stabiliteit van de financiële
sector betreffen.
 Bevoegdheid AFM
 Aan de AFM is de bevoegdheid toegekend om in geval van bijzondere omstandigheden
tijdelijk algemeen verbindende voorschriften vast te stellen ter bevordering
van de ordelijke en transparante financiële marktprocessen als bedoeld
in artikel 1:25 van de Wet op het financieel toezicht (hierna: Wft). Ordelijke
en transparante financiële marktprocessen zijn immers één
van de voorwaarden om het vertrouwen van beleggers in die markten te handhaven.
Wanneer dit vertrouwen ontbreekt, kan dit tot gevolg hebben dat beleggers
en kapitaalvragers niet langer bereid zijn deel te nemen aan activiteiten
in deze markten.
 
 Daarnaast is in de wet verduidelijkt dat de AFM categorieën van transacties
of handelsorders kan aanmerken die vallen onder het verbod op marktmanipulatie.
Dit om buiten elke twijfel te stellen dat de AFM in staat is om transacties
of handelsorders aan te merken die tevens geacht worden onder het verbod op
marktmanipulatie te vallen. De AFM was en is bevoegd beleidsinterpretaties
te geven. Daarom is ervoor gekozen om aan deze bevoegdheid terugwerkende kracht
te verlenen tot het tijdstip dat de Wft in werking is getreden.
 Verbod op marktmanipulatie
 Het verbod op marktmanipulatie is van toepassing op transacties die worden
verricht of bewerkstelligd in of vanuit Nederland ongeacht de locatie van
de gereglementeerde markt of multilaterale handelsfaciliteit waarop de betrokken
financiële instrumenten tot de handel zijn toegelaten. Ook OTC-transacties
vallen onder de reikwijdte van het verbod op marktmanipulatie.
 
 Overtreding van het verbod op marktmanipulatie is een economisch delict
en kan daarnaast bestuursrechtelijk worden gehandhaafd door het opleggen van
een last onder dwangsom of bestuurlijke boete.
 Handhaving meldingsplicht
 De AFM zet verschillende handhavingsinstrumenten in ter naleving van de
getroffen maatregelen op basis van artikel 1:28 Wft (de meldingsplicht bij
het innemen van een netto short positie). De AFM heeft op grond van de Wft
de bevoegdheid om in het kader van haar toezichtstaak informatie op te vragen
bij marktpartijen en om bestuursrechtelijk op te treden indien de informatie
niet wordt verstrekt. Daarnaast kan de AFM een boete of last onder dwangsom
opleggen indien niet aan de meldingsplicht wordt voldaan.
 
 Bij elke melding beoordeelt de AFM of de melding conform de tijdelijke
maatregel is gedaan. De AFM heeft verscheidene keren, zoals in de bijlage
uiteen is gezet, gebruik gemaakt van de bevoegdheid om in het kader van haar
toezichtstaak informatie op te vragen bij marktpartijen. Daarnaast heeft de
AFM aangegeven dat zij enkele partijen een normoverdragende brief heeft gestuurd
in dit kader. De AFM geeft in de bijlage aan dat zij geen grote overtredingen
van de meldingsplicht is tegengekomen. Dit alles overziend kan de AFM binnen
de huidige wettelijke kaders mijns inziens adequaat optreden tegen onjuiste
meldingen.
 Heeft de AFM adequaat gebruik gemaakt van de aan haar
toegekende bevoegdheid?
 In de bijgevoegde brief wordt door de AFM ingegaan op de (onderbouwing
van de) afzonderlijke maatregelen die de AFM tot op heden heeft getroffen
en de naleving en handhaving hiervan. Bij elk van deze maatregelen heeft er
door de AFM een afweging plaatsgevonden tussen adequaat ingrijpen in bijzondere
situaties die leidden tot een bedreiging voor ordelijke en transparante financiële
marktprocessen en het gewoon laten functioneren van de financiële markten
anderzijds.
 
 Gelet op de onderbouwing van de AFM van de afzonderlijke maatregelen is
het mij gebleken dat de voornoemde bevoegdheid van de AFM een nuttige en noodzakelijke
aanvulling is op het instrumentarium van de AFM. Bij de afweging om een tijdelijke
maatregel te treffen heeft immer, daar waar noodzakelijk, overleg met mij
plaatsgevonden. In de afgelopen periode is, gegeven de marktontwikkelingen
en het internationale speelveld, gebleken dat de AFM haar bevoegdheid adequaat
en proportioneel heeft ingezet.
 Verantwoordelijkheidsverdeling AFM – minister
 De tijdelijk algemeen verbindende voorschriften kunnen door de minister
worden ingetrokken op grond van artikel 1:29 Wft indien deze maatregelen naar
het oordeel van de minister in strijd zijn met de wet, een verdrag, een bindend
besluit van een volkenrechtelijke organisatie of een onredelijke belasting
voor de financiële markten tot gevolg hebben. De AFM zal in de gelegenheid
worden gesteld de door de minister geconstateerde onvolkomenheid na overleg
te herstellen. Gebeurt dit niet of niet onverwijld, dan is de minister bevoegd
de door de AFM vastgestelde maatregelen in te trekken. Van de intrekkingsbevoegdheid
kan ook gebruik worden gemaakt indien een onredelijke belasting voor de financiële
markten ontstaat, bijvoorbeeld indien de regels langer dan noodzakelijk gelden.
Tot op heden is er geen aanleiding geweest om gebruik te maken van deze intrekkingsbevoegdheid.
 Duurzaamheid van de wettelijke bevoegdheid van de AFM
 Voorts is verzocht om in de evaluatie in te gaan op de vraag of deze afzonderlijke
maatregel voldoende basis schept om in de toekomst, wanneer zich bijzondere
omstandigheden voordoen, op te kunnen treden.
 
 Deze bevoegdheid is bewust ruim geformuleerd, gezien de complexiteit en
vindrijkheid van de financiële sector. Bij bijzondere omstandigheden
biedt dit de AFM de mogelijkheid om van geval tot geval een afweging te maken
welke maatregelen in die specifieke situatie noodzakelijk zijn met oog op
ordelijke en transparante financiële marktprocessen.
 
 De minister van Financiën,
 W. Bos
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd op de afdeling Inhoudelijke ondersteuning onder griffie
nr. 145613.