Wereldwijd dienstbaar; Brief van de Minister en Staatssecretaris van Defensie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31243, nr. 1 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

16-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31243 nr. 1

18-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINLEIDINGOMGEVINGSANALYSEInternationale (veiligheids-)situatieInternationale organisatiesOntwikkelingen ten aanzien van de inzet van de krijgsmachtGroeiende defensiebijdrage aan veiligheid binnen de landsgrenzenAMBITIENIVEAUHOOFDPUNTEN VAN BELEIDInvesteren in personeelFlexibel personeelssysteem (FPS)Flexibilisering arbeidsvoorwaardenLevensfasebewust personeelsbeleidDiversiteitsbeleidWelzijn van personeelWerving en behoudReservistenMedezeggenschapZorg en nazorgServiceverlening in het personele functiegebiedVerbetering van de operationele inzetbaarheidVersterking van het optreden in netwerkenVersterking van de inlichtingenketenOprichting van een permanent gezamenlijk hoofdkwartierVerbetering van de bescherming van personeel op uitzendingVersterking van de civiel-militaire samenwerking (Cimic)Verbetering van het voorzettingsvermogen van Apache-helikoptersVerbetering van de informatievoorziening (onder meer het
project Speer)Ruimte scheppen voor verbeteringBedrijfsvoeringOperationele doelmatigheidOperationele reductiesHerschikking investeringenDE GEVOLGEN VOOR DE DEFENSIEORGANISATIEDefensiebrede eenhedenDefensie HelikoptercommandoCommando grondgebonden luchtverdedigingScholen en kenniscentraCommando zeestrijdkrachtenCommando landstrijdkrachtenCommando luchtstrijdkrachtenCommando Koninklijke marechausseeDefensiematerieelorganisatie (DMO)Commando dienstencentra (CDC)BestuursstafDE FINANCIËLE SITUATIE BIJ DEFENSIEHet regeerakkoordFinanciële uitgangssituatieFinanciële maatregelen – intensiveringenIntensiveringen (bedragen x € 1miljoen) Extra middelen regeerakkoord (bedragen x € 1miljoen) Financiële maatregelen – extensiveringenExtensiveringen (bedragen x € 1miljoen) VooruitzichtenTOT SLOTOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31243Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 152 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 243Wereldwijd dienstbaarnr. 11BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 september 2007INLEIDINGOnze krijgsmacht valt veel waardering ten deel in binnen- en buitenland.
De samenwerking met civiele autoriteiten ten behoeve van de nationale veiligheid
is op een nieuwe leest geschoeid en meer dan ooit zijn de militaire inspanningen
wereldwijd dienstbaar aan de geïntegreerde benadering – de 3D-benadering
van Diplomacy, Defence and Development –
die het buitenlandse beleid van de regering kenmerkt. De recente operaties
in Bosnië, Irak en Afghanistan zijn schoolvoorbeelden hiervan en de ervaringen
die daar zijn opgedaan kunnen ook worden benut als ons land actief betrokken
zou raken bij crisisbeheersingsoperaties op andere plaatsen in de wereld,
bijvoorbeeld in Afrika.Deze brief verschijnt op een moment dat onze krijgsmacht ruim een jaar
actief is in de Afghaanse provincie Uruzgan, als onderdeel van de International Security Assistance Force (Isaf). Sterker
nog dan de stabilisatiemissie in de Irakese provincie Al Muthanna van 2003
tot 2005 belichaamt de Task Force Uruzgan onder
Nederlandse leiding de transformatie die de krijgsmacht de afgelopen jaren
heeft doorgemaakt. In minder dan vijftien jaar tijd heeft zij zich ontwikkeld
van een betrekkelijk omvangrijk dienstplichtigenleger tot een kleinere krijgsmacht
die behoort tot de modernste ter wereld, met professioneel, gemotiveerd personeel
dat kan beschikken over het beste materieel. Een krijgsmacht bovendien die
vrijwel volledig inzetbaar is en wereldwijd kan optreden in dienst van vrede
en veiligheid. Het is onze prioriteit deze expeditionaire capaciteiten de
komende jaren verder te versterken.De fundamentele koerswijziging die in 1993 met de Prioriteitennota is
ingezet heeft tien jaar later een krachtige impuls gekregen in de Prinsjesdagbrief 2003.
Op 2 juni 2006 volgde een actualisering van die brief onder de titel «Nieuw
evenwicht, nieuwe ontwikkelingen; naar een toekomstbestendige krijgsmacht».
Er was, kortom, bij het aantreden van dit kabinet een solide basis
om de komende jaren op voort te bouwen. De brief die wij de Tweede Kamer thans
sturen, behelst dan ook geen trendbreuk. Integendeel, ons beleid is erop gericht
de transformatie van de krijgsmacht te bestendigen en de organisatie, waar
mogelijk, in rustiger vaarwater te brengen.De defensieorganisatie mag turbulente jaren achter de rug hebben, zij
zal ook de komende jaren in beweging blijven. Verderop in deze brief staan
wij uitgebreid stil bij de twee hoofdpunten van ons beleid: investeren in
personeel en de verbetering van de operationele inzetbaarheid. Op alle fronten
bouwt Defensie de komende jaren voort aan de verdere verbetering van de inzetbaarheid,
van de opleidingen en trainingen, van de werkomstandigheden van haar personeelsleden
en van de uitrusting waarmee zij hun werk moeten doen. Deze brief gaat uitgebreid
in op de projecten die de komende jaren op stapel staan. De operationele realiteit,
die zich dag in dag uit aandient in Uruzgan, vergt versterkingen van specifieke
capaciteiten, zowel in de ondersteuning als in de uitvoering. De realiteit
is ook dat de werving en het behoud van personeel de komende jaren grote inspanningen
zullen vergen wegens de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Defensie wil
graag een veilige en plezierige werkomgeving bieden aan haar werknemers en
stelt hoge eisen aan correct gedrag, mede in het licht van de taken van de
krijgsmacht en haar positie in de samenleving. De komende jaren wordt extra
geïnvesteerd in sociaal leiderschap, werk- en leefomstandigheden en de
integriteitsorganisatie. Het personeel vormt de kern van Defensie en heeft
om die reden absoluut prioriteit. De verkleining van de organisatie met 11 700
functies waartoe in 2003 is besloten, zal de komende tijd haar finale beslag
krijgen en de laatste loodjes zullen zwaar wegen. Het Sociaal beleidskader
(SBK) is daarom tot 1 januari 2013 verlengd om een vangnet te kunnen
blijven bieden. Zoals bekend, zijn daarbij gedwongen ontslagen wellicht niet
te vermijden. Dat is anders met de aanvullende maatregelen die wij hebben
getroffen en die gepaard zullen gaan met een verdere verkleining van het functiebestand.
Deze nieuwe maatregelen zullen niet tot gedwongen ontslagen leiden.De financiële uitgangspunten van het defensiebeleid blijven de komende
jaren ongewijzigd. Het streven is onveranderd gericht op een betaalbare exploitatie
en voldoende ruimte voor investeringen. Anders dan in 2003 is in het huidige
coalitieakkoord afgesproken extra geld voor Defensie vrij te maken en wel
in de vorm van opbrengsten uit de verkoop van defensiematerieel. Het gaat
om een bedrag van 500 miljoen euro voor de komende vier jaar waarvan 250 miljoen
euro beschikbaar is voor doelgerichte versterkingen op operationeel en personeelsgebied
en de overige 250 miljoen euro wordt toegevoegd aan de post Vredesoperaties
Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) op de defensiebegroting
voor de uitvoering van crisisbeheersingsoperaties. Met deze financiële
injectie kunnen waardevolle aanpassingen worden bekostigd, zij het niet alle
die wij noodzakelijk achten. Daarvoor zijn de aanvullende maatregelen nodig
die wij eerder in de brief «Het defensiebeleid op hoofdlijnen»
van 2 juli jl. hebben aangekondigd.Die aanvullende maatregelen behelzen onvermijdelijk pijnlijke keuzes.
Zo zijn operationele capaciteiten niet buiten schot gebleven. De noodzakelijke
intensiveringen waartoe het hedendaagse operationele optreden Defensie noopt,
zal voor een deel worden bekostigd door de verdere vermindering van een aantal
hoofdwapensystemen. Het gaat in het bijzonder om artillerie, gevechtstanks
en gevechtsvliegtuigen. Afschaffing van deze systemen is uiteraard niet aan
de orde, maar een verdere verlaging van de aantallen is verantwoord, juist
vanwege de aard van de operaties waaraan onze krijgsmacht een zinvolle bijdrage
kan leveren. Wij hebben ook moeten afzien van andere, op zichzelf wenselijke
versterkingen, bijvoorbeeld op het gebied van de luchtgrondwaarneming (Allied Ground Surveilance) en onbemande waarnemingstoestellen (MALE UAV). Binnen de budgettaire mogelijkheden hebben
wij voorrang gegeven aan de urgentste versterkingen in de eerdergenoemde actualiseringsbrief
van 2 juni 2006, dat wil zeggen de maatregelen die onmiddellijk ten goede
komen aan het operationele optreden van vandaag de dag. Dat is het type operatie,
ingebed in de 3D-benadering en met karaktertrekken van counter-insurgency, dat we kennen uit Irak en Afghanistan, maar waarop
we bijvoorbeeld ook in Afrika moeten zijn voorbereid. Een andere prioriteit
van Defensie is de vervanging van de F-16, die een aanzienlijk beslag legt
op de investeringsruimte in de periode 2010 tot 2020. Ook op dit grote project
gaan wij in deze brief nader in. Naast de vervanging van het F-16 gevechtsvliegtuig
wordt ook op diverse andere terreinen het militaire materieel gemoderniseerd.
Zo worden in de komende jaren de NH-90 helikopter, extra Chinook transporthelikopters,
de patrouilleschepen en het infanteriegevechtsvoertuig ingevoerd. Ook wordt
de pantserhouwitser voorzien van precisiemunitie, wordt het kanon op de LC-fregatten
verbeterd en worden de F-16 jachtvliegtuigen voorzien van nieuwe doelaanwijzigingsmiddelen.
De hoofdwapensystemen van onze krijgsmacht blijven daarmee behoren tot de
modernste ter wereld.Het merendeel van de projecten die al op stapel stonden, gaat door. Dat
is mede mogelijk gemaakt door de fasering van projecten aan te passen, wat
in een aantal gevallen met uitstel gepaard is gegaan. Per saldo echter konden
de langjarige investeringsplannen op deze manier zo goed mogelijk met het
beschikbare budget in overeenstemming worden gebracht. Wat de exploitatie
van de defensieorganisatie betreft, hebben wij nadrukkelijk gekozen voor meer
sturing om actief te voorkomen dat stijgende kosten de komende jaren tot aanhoudende
budgetoverschrijdingen leiden. De beschikbare budgetten dwingen alle zeven
defensieonderdelen tot bewust begroten en plannen en het toezicht daarop wordt
versterkt. Voor de operationele commando’s komt het er vooral op aan
hun kerntaak – opleiden, trainen en de gereedstelling van eenheden –
zo doelmatig mogelijk in te richten zonder concessies te doen aan de kwaliteit
van hun operationele product. Zij zullen de komende periode hun activiteiten
moeten uitvoeren binnen strakke budgettaire kaders. Alle opleidingen die zijn
gerelateerd aan een zorgvuldige voorbereiding op de missies blijven gehandhaafd,
maar generieke opleidingen moeten wellicht worden versoberd. Ook van de Defensiematerieelorganisatie
(DMO) en het Commando dienstencentra (CDC) wordt het nodige gevraagd. Wij
houden er rekening mee dat de strengere budgettaire kaders tot aanpassingsproblemen
kunnen leiden. Het staat echter als een paal boven water dat strak budgetteren
een absolute voorwaarde is om op termijn een investeringsquote van ten minste
20 procent te kunnen handhaven. Een investeringsruimte van 20 procent of meer
is van levensbelang voor de krijgsmacht en daarom een harde doelstelling.Zoals uit de begrotingsstukken blijkt die eveneens vandaag zijn gepubliceerd,
is het defensiebudget voor de kabinetsperiode sluitend. Het kabinet wil bezien
hoe dit beeld er in latere jaren uitziet. De komende tijd zullen daarom verkenningen
worden uitgevoerd naar het niveau van de defensiebestedingen op langere termijn,
mede in relatie tot het huidige ambitieniveau en in bondgenootschappelijk
perspectief.Ter toelichting op ons beleid voor de komende jaren gaan wij in deze brief
achtereenvolgens in op:– de ontwikkelingen in onze nationale en internationale omgeving
(de omgevingsanalyse);– het ambitieniveau van de krijgsmacht;– de hoofdpunten van het defensiebeleid voor de komende jaren;– de gevolgen voor de defensieorganisatie;– de financiële situatie bij Defensie.OMGEVINGSANALYSEHet defensiebeleid dient te zijn gestoeld op een gedegen begrip van de
ontwikkelingen in onze nationale en internationale omgeving en van hun gevolgen
voor de veiligheid van ons land en voor onze belangen en waarden. Dat Nederland
een open land is in een wereld die alsmaar kleiner lijkt te worden, vormt
daarbij een centraal gegeven. Onze openheid heeft ons onder meer een hoog
levenspeil gebracht en wij moeten haar daarom zien te behouden. Onze openheid
maakt ons evenwel ook kwetsbaar. Bedreigingen voor onze veiligheid hebben
onmiskenbaar een mondiaal karakter. Juist een open samenleving als de Nederlandse
moet in een tijdperk van vergaande mondialisering daarom haar weerbaarheid
op peil houden.In het regeerakkoord en het daaropvolgende beleidsprogramma van dit kabinet
is tot uitdrukking gebracht welke gevolgen hieruit worden getrokken. Voorop
staat dat Nederland in internationaal verband een actieve en constructieve
partner wil blijven. De meeste vraagstukken waarmee Nederland wordt geconfronteerd,
kunnen immers niet worden opgelost zonder een internationaal georiënteerde
aanpak. Dat geldt ook voor onze veiligheid.Ons land draagt bovendien van oudsher de bevordering en de handhaving
van de internationale rechtsorde hoog in het vaandel. Het kabinet hecht hieraan
groot belang. Nederland investeert uit overtuiging in versterking van de internationale
samenwerking en van de internationale rechtsorde en in duurzame ontwikkeling
waar armoede heerst. Het motto van dit kabinet – «samen leven,
samen werken» – reikt nadrukkelijk over de landsgrenzen heen.
Zonder de actieve betrokkenheid van landen als Nederland bij internationale
vraagstukken zou de wereld onveiliger en onrechtvaardiger zijn. Wij mogen
alleen daarom al niet weglopen voor onze verantwoordelijkheid, ook niet als
daarbij aanzienlijke risico’s worden gelopen. Deze betrokkenheid –
ook die van militaire aard – geeft ons in internationaal verband bovendien
recht van spreken.Om uitvoering te geven aan een actief, geïntegreerde buitenlands
beleid moet ons land blijven beschikken over een moderne, snel inzetbare en
kwalitatief hoogwaardige krijgsmacht. Bovendien levert de krijgsmacht ook
binnen de landsgrenzen op tal van manieren een wezenlijke bijdrage aan onze
veiligheid. Bij het verder gestalte geven aan de krijgsmacht hebben wij ons
terdege rekenschap gegeven van de ontwikkelingen in onze omgeving en van de
bij operaties opgedane ervaringen. Deze ontwikkelingen en ervaringen zijn
vorig jaar in kaart gebracht in de Actualiseringsbrief («Nieuw evenwicht,
nieuwe ontwikkelingen», van 2 juni 2006, kamerstuk 30 300
X, nr. 127), mede op grond van gesprekken met vertegenwoordigers uit
het bedrijfsleven, de wetenschap en de cultuur en van de resultaten van een
serie werkconferenties. De Adviesraad Internationale Vraagstukken leverde
eveneens een waardevolle bijdrage aan de discussie met een advies over de
relatie tussen maatschappij en krijgsmacht. In vervolg op de Actualiseringsbrief
staan wij in deze omgevingsanalyse achtereenvolgens stil bij de internationale
(veiligheids-)situatie, de belangrijkste internationale organisaties waarvan
Nederland lid is, en de toonaangevende ontwikkelingen ten aanzien van de inzet
van de krijgsmacht. Internationale (veiligheids-)situatieDe internationale (veiligheids-)situatie wordt gekenmerkt door vier algemene
ontwikkelingen die voor ons veiligheidsbeleid en de krijgsmacht in het bijzonder
van belang zijn.Groeiende verwevenheid tussen interne en externe veiligheid. Vrijwel alle bedreigingen van onze samenleving hebben een internationale
dimensie. Grote delen van de wereld zijn instabiel. Deze instabiliteit leidt
tot tal van problemen die ook ons aangaan. Niet alleen zijn wij van oudsher
oprecht begaan met het lot van andere mensen, maar het welvarende Europa ondervindt
ook zelf de problemen in de vorm van onbeheersbare migratiestromen en de omvangrijke
handel in drugs, wapens en mensen. Vooral zwakke staten vormen een aanwijsbare
bron voor dergelijke veiligheidsrisico’s. Zo hebben in een maatschappij
waar de staat vrijwel afwezig is terroristische organisaties vrij spel. De
recente geschiedenis van Afghanistan heeft dat wel bewezen. Mede om te voorkomen
dat dat land opnieuw een uitvalsbasis voor terroristen wordt, levert Nederland
er in Navo-verband een aanzienlijke bijdrage aan de stabilisering en versterking
van het gezag. En ook al is in een land de staat aanwezig, dan functioneert
zij lang niet altijd in dienst van de bevolking. Ook dit blijft niet zonder
gevolgen. Politiek en religieus extremisme vinden hier namelijk een voedingsbodem.Verbreding veiligheidsrisico’s. De verbreding
van het veiligheidsbegrip en de onderlinge verwevenheid van de hedendaagse
veiligheidsrisico’s kwamen sterk tot uitdrukking in het rapport van
de secretaris-generaal van de VN van 21 maart 2005 (In larger freedom: towards development, security and human rights for all) en in het slotdocument van de VN-Top (2005 World
Summit Outcome) van 24 oktober 2005. De kwetsbaarheid van moderne
samenlevingen in een open wereld komt op steeds meer terreinen aan het licht.
Bij het beschermen van onze samenleving moet in toenemende mate worden gedacht
aan de opkomst van het internationale terrorisme, de proliferatie van massavernietigingswapens,
internationale mensen- en drugshandel, piraterij, pandemieën, digitale
onveiligheid, sociale kwetsbaarheid en klimaatverandering. Ook de energievoorzieningszekerheid,
rampenbestrijding en ontwikkelingsvraagstukken hebben een steeds belangrijker
veiligheidsdimensie. Naast de bescherming van het grondgebied gaat het in
toenemende mate om de bescherming van het individu en de samenleving.Sterkere samenhang tussen veiligheid en ontwikkeling.Nederland speelt van oudsher een voortrekkersrol in de internationale
strijd tegen armoede en voor duurzame ontwikkeling. Het reserveert daartoe
onder meer stelselmatig 0,8 procent van zijn bruto nationaal product (BNP)
voor ontwikkelingssamenwerking. Dit kabinet hecht hieraan groot belang. Het
heeft zich daarom ten doel gesteld de millenniumontwikkelingsdoelen aanzienlijk
dichterbij te brengen. Deze doelen – de Millennium
Development Goals – zijn in 2000 door alle VN-lidstaten aanvaard
en moeten in 2015 zijn bereikt. Hoewel de doelen betrekking hebben op gezondheid,
honger, milieu, onderwijs, eerlijke handel en gelijke rechten, is de afgelopen
jaren in internationaal verband het besef gegroeid dat ze alleen haalbaar
zijn in landen waar sprake is van voldoende veiligheid. De grootste achterstanden
doen zich voor in landen waar hiervan geen sprake is of in landen die de gevolgen
van een conflict nog te boven moeten komen. Veel van deze landen bevinden
zich in Afrika, maar ook Afghanistan is hiervan een sprekend voorbeeld. Het
kabinet zal zich daarom in zijn aanpak van het wereldomvattende ontwikkelingsvraagstuk
nadrukkelijker richten op fragiele staten. Hierbij is in toenemende mate ook
een (ondersteunende) rol voor de krijgsmacht weggelegd, zowel in het kader
van de conflictpreventie en de conflictbeheersing als van de wederopbouw
na een conflict.Veranderingen in de internationale verhoudingen.
De veiligheid van Nederland wordt vooral op langere termijn onverminderd beïnvloed
door de geopolitieke verhoudingen en de verschuivingen daarin. Te verwachten
valt dat vooral de snelle economische groei in Azië niet zonder gevolgen
blijft voor de internationale krachtsverhoudingen en dus ook voor de positie
van Europa. In veiligheidspolitiek opzicht vragen in het bijzonder de opkomst
van China, waarover de AIV advies heeft uitgebracht, en de ontwikkeling op
de lange termijn van Rusland de aandacht. Voorts blijven in het Midden-Oosten
de toestand in Irak, het Israëlisch-Palestijnse conflict en de ontwikkelingen
rondom het nucleaire programma van Iran zorgwekkend.Internationale organisatiesDe gevolgen die internationale organisaties verbinden aan ontwikkelingen
in hun omgeving, zijn ook van belang voor de toekomst van de krijgsmacht.
Nederland treedt immers bij voorkeur op in VN-, Navo- of EU-verband. Ons buitenlandse
en veiligheidsbeleid is er bovendien op gericht de effectiviteit en het functioneren
van deze instellingen te versterken.VN. Nederland is van oudsher actief lid van
de Verenigde Naties. De bevordering van het internationale recht staat daarbij
voorop, zoals ook is vastgesteld in onze Grondwet (art. 90). Crisisbeheersing
en ontwikkelingssamenwerking zijn instrumenten om de internationale rechtsorde
te bevorderen. Het aantal door de VN uitgezonden vredeshandhavers is de laatste
jaren enorm toegenomen. Had de VN in 2000 nog geen 20 000 man geüniformeerd
personeel in het veld, thans ligt dat aantal ruim boven de 83 000. Ook
Nederland neemt actief deel aan crisisbeheersingsoperaties van de VN in onder
andere Libanon (UNIFIL) en Soedan (UNMIS). De VN zijn tevens van groot belang
bij de uitvoering van het Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Op
dit moment voeren de VN belangrijke hervormingen door. De voorgestelde hervormingen
moeten leiden tot een effectievere en betere wijze van ontwikkelingssamenwerking.
Eén van de belangrijkste hervormingsvoorstellen is dat de VN in alle
landen volgens hetDelivering as One (kortheidshalve
Eén VN) concept moeten gaan werken. Dit betekent dat de VN-organisaties
in het veld voortaan samengebracht worden met één leider, één
budget, één gezamenlijk programma dat in nauw overleg met het
land zelf wordt opgesteld en waar mogelijk in één kantoor (de
zogenaamde four ones). Hierdoor neemt de slagkracht
van de VN toe en komen de Millennium Ontwikkelingsdoelen dichterbij. Een andere
belangrijke hervorming is de verbetering van de aansturing van crisisbeheersingsoperaties.
Door uitbreiding van het Department for Peacekeeping Operations (DPKO) en door de ondersteuning van VN-operaties onder te brengen
bij één departement, moeten de VN beter in staat worden gesteld
crisisbeheersingsoperaties voor te bereiden en te leiden. Mede op initiatief
van Nederland is ook het concept van de Stand-by High Readiness
Brigade (Shirbrig) van de Verenigde Naties in 2005 aangepast. In
plaats van een volledig inzetbare brigade is de Shirbrig voortaan de kern
van een hoofdkwartier met ondersteunende eenheden en van planningscapaciteit
ten behoeve van VN-missies.Navo. De Navo ontwikkelt zich verder als een
transatlantisch bondgenootschap dat tot ver buiten het eigen grondgebied stabiliteit
brengt. Op basis van de veranderende wijze van optreden heeft de Navo in 2006
haar ambitieniveau opnieuw gedefinieerd. Zo acht de Navo het niet langer noodzakelijk
om drie grote operaties op legerkorpsniveau te kunnen uitvoeren. In plaats
daarvan dient de Navo in staat te zijn gelijktijdig twee grootschalige
operaties van hoge intensiteit en zes kleine operaties onder moeilijke en
uiteenlopende omstandigheden uit te voeren. Daartoe onderscheidt de Navo een
aantal gebieden en vermogens waarin de komende tien tot vijftien jaar met
voorrang zal moeten worden geïnvesteerd. Het accent ligt op het vermogen
multinationaal expeditionair op te treden ver buiten het Navo-grondgebied
zonder veel steun van het gastland en het vermogen deze inzet ook onder veeleisende
klimatologische en geografische omstandigheden voort te zetten. De Navo moet
de middelen hebben dit optreden te beschermen tegen de dreigende inzet van
massavernietigingswapens en tegen terroristische dreigingen. De inzet van
de strijdkrachten zal snel, effectief en flexibel moeten zijn. Dit moet leiden
tot een nieuw evenwicht tussen gevechts(combat)
en ondersteunende (enablers) capaciteiten. De Defence Requirements Review (DRR) 2007 die thans in voorbereiding
is, legt de nadruk op de ondersteunende capaciteiten. De snelle reactiemacht
van de Navo, de Nato Response Force (NRF), is
sinds november 2006 operationeel. Nederland is voornemens zijn bijdragen aan
de NRF te blijven leveren. In de eerste helft van 2008 behelst de bijdrage
aan NRF 10 onder meer de leiding van de landcomponent door het Duits-Nederlandse
legerkorpshoofdkwartier. Voor NRF 12 (in de eerste helft van 2009) heeft Nederland
aangeboden het bevel te voeren over de amfibische taakgroep. Ook de beide
amfibische transportschepen Hr.Ms. Rotterdam en Hr.Ms. Johan de Witt maken
deel uit van dit aanbod. Nederland heeft in Navo-verband initiatieven ontplooid
om de relevantie van de NRF voor lopende operaties te verhogen. Voorts dringt
Nederland aan op een betere lastenverdeling tussen de bondgenoten. NATO Response Force (NRF)De NRF is een snel inzetbare multinationale expeditionaire strijdmacht
die binnen 5 tot 30 dagen ingezet kan worden voor uiteenlopende missies. De
NRF is samengesteld uit zee-, land- en luchtstrijdkrachten. De maximale omvang
bedraagt ongeveer 25 000 militairen. De NRF kan worden ingezet:– als zelfstandige strijdmacht voor de collectieve verdediging
in het kader van Artikel 5 of crisisbeheersingsoperaties die niet onder artikel
5 vallen, zoals vredebewarende operaties, evacuaties, embargo-operaties, hulpverlening
bij rampenbestrijding en humanitaire noodhulp, en terrorisme bestrijding;– als initial entry strijdmacht
die de komst van een grotere troepenmacht voorbereidt, in een omgeving die
kan variëren van welgezind tot vijandig;– ter ondersteuning van diplomatiek overleg en ter onderstreping
van de vastberadenheid van de Navo om zonodig op te treden.Het gewenste kwaliteitsniveau van de NRF wordt gegarandeerd door een multinationale
integratietraining van de toegewezen eenheden in de zes maanden voorafgaand
aan de NRF-rotatie.EU. Nederland is een belangrijke partner in
de Europese Unie, ook op het gebied van veiligheid en defensie. De Unie wordt
een steeds belangrijkere speler in internationale crisisbeheersingsoperaties
die behalve een militaire operatie in Bosnië-Herzegovina, een groot aantal
civiele missies uitvoert. De EU is steeds vaker niet de enige speler in een
operatiegebied. Een voorbeeld hiervan is de civiele EVDB-operatie in Afghanistan
waar politiemensen worden opgeleid. Ook de civiele missie in Kosovo die de
EU thans voorbereidt, is een voorbeeld van een operatie waar de EU niet als
enige de wederopbouw ondersteunt. Juist met het oog daarop is het voor Nederland
van belang dat de samenwerking tussen de internationale organisaties in operatiegebieden
wordt verbeterd. Nederland streeft daarom ook naar een geïntegreerde
benadering op internationaal niveau. De militaire operatie in Bosnië-Herzegovina
en de recente militaire EVDB-operatie in de Democratische Republiek Congo
tonen aan dat de EU ook in staat is op militair gebied een bijdrage te leveren.
Evenals de Navo wordt de EU echter geconfronteerd met militaire tekorten.
Het Europees Defensie Agentschap (EDA) beziet samen met de EU
Militaire Staf hoe de lidstaten zo effectief mogelijk kunnen samenwerken en
het tracht oplossingen te vinden voor de vastgestelde militaire tekorten.
De EU blijft zo streven naar interoperabele militaire capaciteiten die op
coherente en flexibele wijze kunnen worden ingezet. Een voorbeeld hiervan
zijn de EU Battlegroups die sinds 1 januari
2007 operationeel zijn. Nederland heeft van 1 januari tot en met 30 juni
2007 samen met Duitsland en Finland een Battlegroup
gevormd. In de eerste helft van 2010 vormt Nederland samen met het Verenigd
Koninkrijk een Battlegroup en in de eerste helft
van 2011 zal opnieuw samen met Duitsland en Finland een samenwerkingsverband
worden gevormd, ditmaal onder Nederlandse leiding.Ontwikkelingen ten aanzien van de inzet van de krijgsmachtMet brede maatschappelijke en parlementaire steun is de afgelopen jaren
aanhoudend een groot beroep op de krijgsmacht gedaan. De krijgsmacht heeft
de afgelopen jaren missies uitgevoerd in Afghanistan, Irak, Bosnië, Soedan,
Congo, Liberia, de Arabische Zee, de Perzische Golf, de Middellandse Zee en
Indonesië (Atjeh). Ook heeft zij een bijdrage geleverd aan noodhulpoperaties
in Indonesië (tsunami), Pakistan (aardbeving), de Verenigde Staten (hurricane
Katrina), Portugal (bosbranden), Suriname (overstromingen) en onlangs nog
Griekenland (bosbranden). In totaal zijn de afgelopen kabinetsperiode vele
duizenden militairen in het buitenland ingezet. Jaarlijks zijn meer dan 6000
militairen op uitzending. Dit staat los van andere verplichtingen, zoals de
bijdragen aan de NRF en de EU-battlegroups. In
nationaal verband is herhaaldelijk een beroep op de krijgsmacht gedaan voor
de bestrijding van het terrorisme (optreden BBE, F-16’s, Koninklijke
marechaussee) en bij rampen. De krijgsmacht voert dagelijks taken uit in het
kader van de nationale veiligheid, waarvoor in totaal 4 600 militairen
onafgebroken beschikbaar zijn. Defensie levert voorts een bijdrage aan Frontex,
het Europese agentschap voor de bewaking van de buitengrenzen. De waardering
voor het werk van Defensie bleek onder meer uit de verkiezing van de Nederlandse
militairen in Uruzgan tot «Nederlander van het jaar 2006».Verbreding van de inzet van de krijgsmacht.
Er is sprake van een verbreding van de inzet van de krijgsmacht. Deze omvat
in de praktijk al veel meer dan de inzet van militaire eenheden in het kader
van operaties. De betrokkenheid van de krijgsmacht bij de geïntegreerde
benadering van het buitenlandse beleid blijft aan belang winnen. Er is vooral
een groeiende rol weggelegd voor de bijdragen die militairen met hun deskundigheid
kunnen leveren aan de hervorming van veiligheidssectoren in zwakke staten.
Defensie zal haar bijdrage op het gebied van Security Sector
Reform (SSR)verder professionaliseren. Hiermee is onder meer een
beperkte personele uitbreiding gemoeid. Er is bovendien sprake van een groeiend
aantal, vaak kleinschalige civiele missies en (civiele) politiemissies waaraan
de krijgsmacht een bijdrage levert, vooral in het kader van het Europese veiligheids-
en defensiebeleid. Security Sector Reform (SSR)Onder Security Sector Reform wordt verstaan
de ontwikkeling van democratische, professionele en effectieve veiligheidsstructuren
opdat burgers hun leven in veiligheid en vrijheid kunnen doorbrengen en interne
conflicten op geweldloze manier binnen het staatsbestel worden opgelost. Het
gaat om het tot stand brengen van een goed functionerende veiligheidssector
onder politieke controle. De hervorming van de veiligheidssector moet worden
bezien in samenhang met de hervorming van andere sectoren in een maatschappij.
Hierbij kan worden gedacht aan de hervorming van openbare bestuursorganen,
het parlementaire systeem, de rechterlijke macht, maar ook het belastingssysteem
en het banksysteem.Toenemende complexiteit van missies. Er is
sprake van de mondialisering van de inzet van de krijgsmacht. Isaf in Uruzgan,
op dit ogenblik de meest veeleisende en gevaarlijke missie van de krijgsmacht,
toont aan dat Defensie zich meer dan ooit moet instellen op zeer complexe
operaties in verafgelegen delen van de wereld. Doordat operaties vaker op
grote afstand van Nederland worden uitgevoerd, is de logistieke ondersteuning
van missies aanzienlijk complexer geworden. Ook in andere opzichten worden
hogere eisen gesteld aan het operationele vermogen van de krijgsmacht. Zo
worden de omstandigheden waaronder militairen opereren moeilijker doordat
de tegenstander irreguliere strijdmethodes hanteert. Meer dan voorheen zijn
uiteenlopende specialismen nodig om het optreden in operationele netwerken
mogelijk te maken en is een goede inlichtingenpositie van levensbelang. Ook
zijn er meer verschillende middelen nodig om een missie uit te voeren. Een
sprekend voorbeeld hiervan is het aanhoudende, grote beroep dat tijdens de
operaties in Irak en Afghanistan is gedaan op de transport- en gevechtshelikopters
van de krijgsmacht. Door deze ontwikkelingen worden hogere eisen gesteld aan
de interoperabiliteit van middelen. De ontwikkeling van zogenaamde Network Enabled Capabilities (NEC) is van wezenlijk belang
om de benodigde interoperabiliteit met bondgenoten te verzekeren en om de
inzet van modules van eenheden en middelen uit de diverse krijgsmachtdelen
mogelijk te maken.Network Enabled Capabilities (NEC)Met NEC wordt gedoeld op wapensystemen, sensoren en commandovoeringsystemen
die samen een netwerk vormen waarmee snel, effectief en flexibel kan worden
opgetreden. De elementen van dit netwerk kunnen zich zowel te land, op zee
als in de lucht bevinden, in het operatiegebied of op (grote) afstand daarvan.
Ze kunnen bovendien afkomstig zijn van verschillende krijgsmachten omdat onze
belangrijkste bondgenoten NEC inmiddels hebben omarmd. Door informatie snel
te verspreiden in het netwerk ontstaat een beter beeld van de omgeving en
neemt de effectiviteit van de besluitvorming toe. NEC is overigens niet alleen
in internationaal verband van belang. Ook op nationaal niveau zullen operationele
netwerkcapaciteiten de communicatie en samenwerking met civiele autoriteiten
versterken.Als gevolg van de toenemende complexiteit van operaties nemen de kosten
onmiskenbaar toe. Ook de versnelde slijtage van materieel en operationele
verliezen dragen hiertoe bij, terwijl nieuw materieel duurder wordt door de
hogere technische eisen die eraan worden gesteld. De ervaringen in operaties
leiden bovendien tot aanvullende of nieuwe materieelbehoeften, die snel moeten
worden vervuld. Onze verwervingsmethodes moeten daaraan worden aangepast. Fast track requirement en fast track procurementIn geval van urgente, onvoorziene behoeftes kunnen reguliere behoeftestellings-
en verwervingsprocedures onder voorwaarden worden versneld. Hiervoor zijn
aangepaste procedures, fast track requirement
(FTR) en fast track procurement (FTP), ontwikkeld.
FTR versnelt de behoeftestellingsfase en FTP versnelt de verwervingsfase.
De versnelling wordt vooral mogelijk gemaakt door een andere prioriteitenstelling
en de toewijzing van extra personeel. Beide procedures verschaffen de benodigde
flexibiliteit om te kunnen inspelen op specifieke, missiegerichte benodigdheden.
Voorbeelden van recente FTR/FTP-projecten zijn de Bushmaster, de beschermende
accommodatiecontainers, de verbeterde bescherming van de YPR, de Aladin UAV’s
en de langedrachtmunitie voor de pantserhouwitser.Optreden onder de bevolking. Onze militairen
treden in crisisbeheersingsoperaties veelal op temidden van de bevolking,
waaronder zich behalve burgers ook tegenstanders bevinden, en onder toeziend
oog van de media. Het onderscheid tussen combattanten en burgers
is echter steeds moeilijker te maken. Het belangrijkste doel van de operatie
is niet de militaire overwinning, maar het scheppen van de voorwaarden voor
het politieke proces, met staatsvorming als kern. Het motto luidt dan ook:«zo
civiel als mogelijk, zo militair als noodzakelijk». Indien de omstandigheden
militair ingrijpen vergen, is het voorkómen van nevenschade en burgerslachtoffers
van groot belang. Een (te) hoge tol aan mensenlevens en materiële schade
kan het opbouwproces verstoren en de steun aan een operatie doen verminderen.
De sympathie van de plaatselijke bevolking is bovendien van belang voor de
veiligheid van de eigen troepen. De krijgsmacht moet hoge morele waarden handhaven
en kan zich niet verlagen tot het niveau van de tegenstander die doorgaans
nietsontziend te werk gaat. In het kader van staatsvorming is het van belang
dat militairen zo veel mogelijk ten dienste van lokale autoriteiten opereren.
Dit kan tot spanningen leiden als deze autoriteiten niet de (democratische)
normen en waarden hanteren die westerse landen gewoon zijn.Toenemend belang van een geïntegreerde aanpak. Crisisbeheersingsoperaties worden vaak ondernomen om een dictatoriale
staat tot concessies te dwingen, zoals na de Kosovo-oorlog tegen Servië,
of om in een falende staat het staatsgezag te herstellen. Steun aan staatsvorming
is vrijwel zonder uitzondering de belangrijkste opgave van de interventie
en daarbij zijn ten minste vier aspecten van groot belang. Ten eerste moeten
stabiliteit en veiligheid worden bewerkstelligd, ten tweede moet een begin
van een rechtsorde (rule of law) worden gevestigd,
ten derde moet het geweldsmonopolie van krijgsmacht en politie worden gevestigd
of hersteld en ten vierde moet de sociaal-economische ontwikkeling op gang
worden gebracht of gaande worden gehouden. Uit deze opsomming vloeit voort
dat militairen niet op eigen houtje crisisbeheersingsoperaties tot een succes
kunnen maken. Veiligheid is weliswaar een voorwaarde voor wederopbouw en stabiliteit,
maar is alleen te bestendigen als de militaire inzet hand in hand gaat met
initiatieven om het lokale bestuur en de lokale veiligheidsinstituties te
versterken en met inspanningen op het gebied van wederopbouw. Hiervoor is
een geïntegreerde, veelomvattende aanpak nodig waarbij verschillende
departementen, internationale organisaties non-gouvernementele organisaties,
het bedrijfsleven en militairen een rol spelen. Er wordt in dat verband gesproken
van de 3D-benadering: Diplomacy, Defence en Development. Het algemene
doel is het creëren van een stabiele situatie opdat lokale en centrale
autoriteiten het heft weer in handen kunnen nemen zonder internationale hulp.
Militair optreden en militaire effectiviteit moeten in deze context worden
bezien. Het gaat er om zoveel mogelijk de krachten te bundelen voor vrede,
veiligheid en ontwikkeling. Het is voorts van belang te beseffen dat staatsvorming
een zaak van lange adem is en dat de verwachtingen over de te bereiken resultaten
niet te hooggespannen mogen zijn. Moderne crisisbeheersingsoperaties zijn
weerbarstig maar daarom nog niet minder zinvol.Diplomacy, Defence, Development; de 3D-benaderingDe krijgsmacht opereert steeds meer in het kader van een geïntegreerde
aanpak waarbij veel en uiteenlopende partners betrokken zijn. Deze trend is
de afgelopen jaren duidelijk waarneembaar, in het bijzonder in Irak en Afghanistan.
Deze werkwijze is vooral ingegeven door het besef dat de duurzame verbetering
van de veiligheidssituatie in een gebied niet alleen de inzet van militaire
middelen vereist. Het is evenzeer noodzakelijk tegelijkertijd het bestuur
te versterken en de economische en sociale ontwikkeling impulsen te geven.
In de 3D-benadering worden de beschikbare middelen (politieke, diplomatieke,
militaire en economische) in samenhang ingezet. Dit vereist een geïntegreerde
aanpak waarbij departementen, internationale organisaties, non-gouvernementele
organisaties het bedrijfsleven en militairen een rol spelen.Groeiende defensiebijdrage aan veiligheid binnen de landsgrenzenDe samenwerking met civiele autoriteiten voor de nationale veiligheid
is de afgelopen jaren sterk geïntensiveerd. De oprichting van de Kustwacht
Nederland en de Dienst Speciale Interventie zijn voorbeelden hiervan en ook
de Kustwacht Nederlandse Antillen en Aruba verdient vermelding. Niet alleen
de omvang, maar ook de aard van de defensiebijdrage aan de nationale veiligheid
is veranderd. In aanvulling op de algemene ondersteuning met personeel en
materieel stelt Defensie ook hoogwaardige en specialistische capaciteiten
beschikbaar. Door de veelvuldige inzet in het buitenland beschikt Defensie
over capaciteiten en ervaringen die ook voor nationale inzet relevant zijn,
bijvoorbeeld op het gebied van explosievenopruiming of de bestrijding van
luchtvaartterrorisme. Daarnaast levert de Koninklijke marechaussee waardevolle
bijdragen aan de nationale veiligheid.Het project «Intensivering civiel-militaire samenwerking»
(ICMS) behelst afspraken over capaciteiten die Defensie gegarandeerd binnen
vastgestelde termijnen aan civiele autoriteiten beschikbaar stelt. Defensie
heeft zich ontwikkeld van een «vangnet» voor de civiele autoriteiten
tot een veiligheidspartner van de politie, de brandweer en de geneeskundige
hulpverlening bij ongevallen en rampen. ICMS toont een alternatieve benadering
om de slagkracht van de overheid te vergroten. De afgelopen periode zijn de
handen op centraal niveau ineen geslagen. De komende tijd moeten de afspraken
in de praktijk worden gebracht en moet de samenwerking ook op decentraal niveau
worden verankerd. Civiele vertegenwoordigers in de veiligheidsregio’s
en de regionale militaire commandanten moeten elkaar snel weten te vinden
en samen moeten zij de samenwerking in de dagelijkse bedrijfsvoering gestalte
geven. Defensie heeft hiertoe de grenzen van de regionale militaire commando’s
aangepast aan die van de veiligheidsregio’s. Ook zorgt Defensie ervoor
dat iedere veiligheidsregio over een vaste militaire adviseur beschikt. Ten
slotte neemt Defensie deel aan gezamenlijke oefeningen om de samenwerking
verder te verbeteren. Intensivering civiel-militaire samenwerking (ICMS)Defensie garandeert de volgende militaire capaciteiten voor inzet onder
civiel gezag:Bewaken en beveiligen: een eenheid met een
maximale omvang van een bataljon, mobiele grondradarsystemen, kleine onbemande
vliegtuigen, twee schepen van de wacht, twee samengestelde eenheden voor havenbescherming
en de opsporing, identificatie en ruiming van conventionele en geïmproviseerde
explosieven.Rampenbestrijding: een detachement van 3 000
militairen, stafcapaciteit voor de leiding van operaties (evacuaties) bij
rampen en crises, voertuigen voor de evacuatie van burgers, een constructie-eenheid
inclusief technische adviescapaciteit, een vouwbrug voor noodbruggen en noodvlotten,
back-up voorzieningen voor ondersteuning van bestuurlijke c.q. operationele
centra, gedeeltelijke back-up van de luchtverkeersleiding van Schiphol, zes
geneeskundige hulpposten voor triage en 1e lijnshulp, een noodhospitaal voor
2e lijnsverzorging, een ziekenautopeloton, defensiecomplexen voor de tijdelijke
opvang van grote aantallen personen nabij een rampterrein, CBRN-detectie-
en ontsmettingscapaciteit en een CBRN-reactieteam en, ten slotte, blushelikopters
(op grond van een afzonderlijk convenant).Met deze afspraken stelt Defensie voortdurend ongeveer 4600 militairen
beschikbaar voor de ondersteuning van civiele autoriteiten. Een groot aantal
capaciteiten wordt al vanaf 1 januari 2007 gegarandeerd, een aantal
volgt de komende tijd. Om de afspraken brede bekendheid te geven zijn ze in
een publieksvriendelijke catalogus verspreid.AMBITIENIVEAUOnze krijgsmacht moet ook in de komende periode in staat blijven op alle
geweldsniveaus te opereren en in alle fasen van een conflict, samen met onze
belangrijkste bondgenoten. Het ambitieniveau is de operationele invulling
van de hoofdtaken van de krijgsmacht en geeft weer wat zij moet kunnen leveren.
Het is het kader van de operationele mogelijkheden van Defensie. Het ambitieniveau
is geen optelsom of keurslijf en evenmin schrijft het voor hoeveel militairen
op enig moment op uitzending zijn. Besluiten over de inzet van militairen
worden van geval tot geval genomen en kunnen niet rechtstreeks worden afgeleid
uit het ambitieniveau.Het ambitieniveau heeft zowel een externe als een interne functie. Voor
de buitenwereld maakt Defensie met het ambitieniveau duidelijk wat het streven
is van de organisatie en wat de buitenwereld van Defensie mag verwachten.
Voor de organisatie zelf biedt het ambitieniveau houvast doordat het richting
geeft aan de aard, de omvang en de inrichting van de organisatie. Het huidige
ambitieniveau, dat in de eerder genoemde Actualiseringsbrief van 2 juni
2006 is verduidelijkt, luidt als volgt.De krijgsmacht staat garant voor:• de bescherming van het eigen en bondgenootschappelijke grondgebied,
inclusief de Nederlandse Antillen en Aruba, zo nodig met alle beschikbare
middelen;• een actieve bijdrage aan het geïntegreerde buitenlandse beleid
van ons land. Het gaat hierbij om:– kwalitatief en technologisch hoogwaardige militaire bijdragen
aan internationale operaties in alle delen van het geweldsspectrum, ook in
de beginfase van een operatie. Dit betreft:– een bijdrage aan het ambitieniveau van de Navo. In verband hiermee
zal de krijgsmacht tevens een continue bijdrage van wisselende omvang leveren
aan de NATO Response Force;– een bijdrage aan het ambitieniveau van de Europese Unie. In verband
hiermee zal de krijgsmacht tevens een periodieke bijdrage leveren aan de snelle
reactiecapaciteiten van de Unie, de EU Battlegroups;– een bijdrage aan de Stand-by High Readiness
Brigade (Shirbrig) van de Verenigde Naties;– deelneming gedurende maximaal een jaar aan een operatie in het
hogere deel van het geweldsspectrum met een brigade van landstrijdkrachten,
twee squadrons jachtvliegtuigen of een maritieme taakgroep;– gelijktijdige deelneming gedurende langere tijd aan maximaal drie
operaties in het lagere deel van het geweldsspectrum met taakgroepen van bataljonsgrootte
of, bij luchtoperaties en maritieme operaties, equivalenten hiervan;– het optreden bij landoperaties als lead nation op brigadeniveau en, samen met andere landen, op legerkorpsniveau,
bij maritieme operaties als lead nation op taakgroepniveau
en bij luchtoperaties met bijdragen op gelijkwaardige niveaus als de brigade;– de uitvoering van speciale operaties, met inbegrip van evacuatieoperaties
en contraterrorisme operaties;– deelneming aan politiemissies, waaronder die van de Europese Gendarmerie-eenheid,
met functionarissen en eenheden van het Commando Koninklijke marechaussee
en aan kleinschalige missies met een civiel-militair karakter; – beschikbaarstelling van militaire deskundigen ten behoeve van
de training en advisering van veiligheidsorganisaties in andere landen;– verlening van internationale noodhulp op verzoek van civiele autoriteiten;• bijdragen binnen de grenzen van het Koninkrijk aan de veiligheid
van onze samenleving, onder civiel gezag. Het gaat hierbij in het bijzonder
om:– de uitvoering van nationale taken, zoals de grensbewaking door
het Commando Koninklijke marechaussee en de kustwacht;– militaire bijstand bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
evenals de handhaving van de openbare orde en veiligheid, zoals met bijzondere
bijstandseenheden en de explosievenopruiming;– militaire bijstand bij de bestrijding van rampen en zware ongevallen.Het huidige ambitieniveau blijft onverkort van kracht. Wel merken wij
hierbij het volgende op. Het ambitieniveau stelt dat de krijgsmacht in staat
moet zijn tot deelneming gedurende maximaal een jaar aan
een operatie in het hogere deel van het geweldsspectrum met een brigade van
landstrijdkrachten, twee squadrons jachtvliegtuigen of een maritieme taakgroep. Al eerder is vastgesteld dat het niet langer waarschijnlijk is
dat Nederland of het bondgenootschap in de voorzienbare toekomst betrokken
raakt bij een langdurige operatie hoog in het geweldsspectrum. Het militaire
optreden is er bij dergelijke operaties juist op gericht het conflict zo snel
mogelijk te beslechten. Daaruit werd de conclusie getrokken dat Nederland
niet over het vermogen hoefde te beschikken om een brigade of het equivalent
ervan langer dan een jaar in te zetten. Tegen deze achtergrond achten wij
ook de versterkingen en de herschikkingen waartoe wij hebben besloten en die
passen in de verdere accentverschuiving van hoofdwapensystemen naar ondersteunende
capaciteiten, verantwoord.Het onderdeel van het ambitieniveau dat Defensie al sinds jaren het meest
in beslag neemt, heeft betrekking op de gelijktijdige deelneming
gedurende langere tijd aan maximaal drie operaties in het lagere deel van
het geweldsspectrum met taakgroepen van bataljonsgrootte of, bij luchtoperaties
en maritieme operaties, equivalenten hiervan. Bij dit deel van het
ambitieniveau plaatsen wij kanttekeningen bij het «lagere deel van het
geweldsspectrum» en bij het aantal van drie taakgroepen van bataljonsgrootte.Wat het «lagere deel van het geweldsspectrum» betreft, geldt
dat het onderscheid tussen operaties in het hogere en het lagere deel van
het geweldsspectrum onmiskenbaar is vervaagd. Bij veel crisisbeheersingsoperaties
moet rekening worden gehouden met irregulier optredende tegenstanders en gewelddadige
incidenten, zoals beschietingen of bomaanslagen. Het geweldsniveau kan sterk
variëren, zowel in tijd als in plaats. De bandbreedte waarin wordt opgetreden
is groot, wat gevolgen heeft voor de organisatie, de middelen en het optreden.
Een uitgezonden eenheid moet zijn voorbereid op verschillende vormen van optreden,
ook als de hoofdtaak stabilisatie is. De eenheid moet kunnen beschikken over
voldoende vuurkracht en over toereikende bescherming. Dergelijke missies zijn
niet meer denkbaar zonder de inzet van gepantserde voertuigen en een luchtcomponent
van transporthelikopters, gevechtshelikopters of gevechtsvliegtuigen. De operationele
(en politieke) noodzaak het beschermingsniveau te verhogen, zorgt ervoor dat
Defensie ook bij missies met een voorzienbaar geringer risico een grote inspanning
moet leveren bij de uitrusting van de uitgezonden eenheid. Wat het aantal van drie taakgroepen van bataljonsgrootte betreft, geldt
dat onze militaire bijdragen in de regel al naar gelang de missie worden samengesteld.
De praktijk van recente operaties wijst uit dat, uitgaande van een basiseenheid
van landstrijdkrachten of mariniers van bataljonsgrootte met een omvang van
600 tot 800 militairen, de totale uitgezonden taakgroep anderhalf tot twee
keer zo groot kan zijn. Een belangrijk deel van deze extra omvang bestaat
uit luchtstrijdkrachten, zoals helikopters en jachtvliegtuigen. Steeds vaker
worden missies uitgevoerd op grote afstand van Nederland in gebieden die moeilijk
bereikbaar zijn. Ook dit brengt een extra behoefte aan ondersteunende capaciteit
teweeg, zoals transport. De huidige bijdrage aan Isaf in Uruzgan en Kandahar,
met inbegrip van de Air Task Force van F16 gevechtsvliegtuigen
en helikopters, kan tegen deze achtergrond in termen van het hedendaagse ambitieniveau
worden beschouwd als drie keer een bijdrage met een taakgroep van bataljonsgrootte
of het equivalent daarvan. Aangezien de krijgsmacht bovendien een aandeel
heeft in andere missies, waaronder de maritieme bijdrage aan Unifil en de
bijdrage aan Eufor, en voorts de wenselijkheid en de mogelijkheid worden onderzocht
van deelneming aan Unamid in Soedan, stellen wij vast dat de mogelijkheden
van de krijgsmacht om in internationaal verband bijdragen te leveren ruimschoots
worden benut.HOOFDPUNTEN VAN BELEIDTegen de achtergrond van de hierboven beschreven ontwikkelingen zal het
defensiebeleid in deze kabinetsperiode in het teken staan van twee hoofdpunten:
het defensiepersoneel en de verdere verbetering van de operationele inzetbaarheid
ter ondersteuning van het geïntegreerde veiligheidsbeleid van het kabinet.
Hieronder zetten wij uiteen hoe hieraan de komende jaren gestalte wordt geven,
mede met behulp van de intensivering in het regeerakkoord. Ook zullen wij
duidelijk maken hoe wij op een verantwoorde manier ruimte hebben gemaakt voor
deze prioriteiten. Afgezien van de onvermijdelijk gebleken vermindering van
enige hoofdwapensystemen, zullen wij in dat kader in het bijzonder aandacht
besteden aan de verbetering van de bedrijfsvoering bij Defensie.Investeren in personeelMensen vormen de kern van de krijgsmacht. Recente operaties illustreren
eens te meer dat Defensie beschikt over bewonderenswaardig personeel. Onze
militairen verdienen veel respect en waardering voor hun enorme inzet voor
vrede en veiligheid, vaak met gevaar voor eigen leven. Wij zijn ons terdege
bewust van het menselijk kapitaal in de organisatie en van het belang dit
op verstandige wijze te benutten en verder te ontwikkelen. Daarom maken wij
van investeren in personeel een prioriteit voor de komende jaren.De kwaliteit van het defensiepersoneel, zowel in de uitvoering als in
de ondersteuning en zowel militair als burger, is bepalend voor het welslagen
van ieder militair optreden. Een goede selectie van personeel bij instroom
en doorstroom en een goede opleiding en training dragen rechtstreeks bij tot
de inzetbaarheid van de krijgsmacht. Ook de bescherming van personeel tijdens
operaties is sterk afhankelijk van strenge selectie, goede beheersing van
militaire vaardigheden en intensieve trainingen die de realiteit van de inzet
zo dicht mogelijk benaderen (train as you fight, fight
as you train). Daarnaast blijkt schaars personeel in een aantal gevallen
een knelpunt voor de inzetbaarheid van wapensystemen. Door gerichte personele
versterkingen wordt bijvoorbeeld de inzetbaarheid van gevechtshelikopters
verhoogd. Defensie ondervindt als een van de grootste werkgevers van Nederland duidelijk
de gevolgen van de krapte op de arbeidsmarkt. De wervingsresultaten lopen
terug en de uitstroom van personeel overtreft de instroom. De concurrentie
op de arbeidsmarkt neemt de komende periode toe omdat de vraag naar arbeid
sterker groeit dan het aanbod. Defensie moet zich erop instellen dat zowel
in goede als in minder goede economische tijden de arbeidsmarkt krap blijft
en zal zich dus moeten blijven profileren als aantrekkelijke werkgever. Het
aandeel allochtonen en vrouwelijke werknemers zal gelet op de demografische
ontwikkelingen moeten stijgen. Defensie hecht bovendien grote waarde aan diversiteit
in de organisatie.Werving en behoud van personeel zijn de komende periode nadrukkelijk prioriteiten
van het personeelsbeleid. Personeelstekorten in bepaalde categorieën,
zoals nu al bij vliegers, luchtverkeersleiders, gevechtsleiders, technisch-,
ICT- en medisch personeel, zullen de komende jaren bijzondere aandacht vergen.
Om voldoende personeel te werven en te behouden is het echter noodzakelijk
het personeelsbeleid over de gehele linie te versterken. Flexibilisering en
maatwerk zijn hierbij de leidende begrippen. Uit onderzoek naar de werkbeleving
en de vertrekredenen van defensiepersoneel komt naar voren dat medewerkers
naast betere loopbaanperspectieven meer invloed op hun loopbaan en meer evenwicht
tussen werk en privé-leven wensen. Om hieraan tegemoet te komen, moet
beter worden ingespeeld op de individuele wensen van medewerkers. Daarom richt
Defensie zich in deze kabinetsperiode op de invoering van het flexibele personeelssysteem,
de verdere ontwikkeling van goede en flexibele arbeidsvoorwaarden, de optimale
ondersteuning van haar personeel in iedere levensfase en de vergroting van
de diversiteit van het personeelsbestand. Daarnaast nemen wij maatregelen
om een veilige en plezierige werkomgeving te garanderen en blijft de zorg
voor het personeel een aandachtspunt. De versterkingen van het personeelsbeleid
moeten er voor zorgen dat Defensie beschikt over voldoende personeel dat goed
is opgeleid, graag bij Defensie werkt en in staat is de taken van de krijgsmacht
te blijven uitvoeren. Bij de versterking van het personeelsbeleid zoekt Defensie
nadrukkelijk de samenwerking met andere partijen, zoals het bedrijfsleven,
onderwijsinstellingen en overige overheidsorganisaties.Flexibel personeelssysteem (FPS)In deze kabinetsperiode wordt het flexibele personeelssysteem ingevoerd.
De militaire ambtenarenwet waarmee de Tweede Kamer heeft ingestemd, legt de
grondslag voor het FPS en voor het vervallen van het onderscheid in aanstelling
tussen beroepsmilitairen voor onbepaalde tijd (BOT) en voor bepaalde tijd
(BBT). Door een maximum te stellen aan het aantal militairen per rang, de
looptijd in rang en de leeftijd bij functietoewijzing kan direct worden gestuurd
op de rangsopbouw en de leeftijdsopbouw van het personeelsbestand. Daarnaast
bevordert het nieuwe personeelssysteem de profilering van Defensie op de arbeidsmarkt
als moderne werkgever met aandacht voor het individu. Met FPS wordt geïnvesteerd
in talentontwikkeling, loopbaanbegeleiding en maatwerk door middel van functioneringsgesprekken,
loopbaangesprekken, persoonlijke ontwikkelingsplannen, coaching en advisering.
De ontplooiingsmogelijkheden van het personeel zullen worden uitgebreid en
de loopbaanbegeleiding wordt geïntensiveerd door een uitbreiding van
de capaciteit hiervoor met ongeveer 150 personen.Loopbaanbegeleiding is niet alleen gericht op een loopbaan bij Defensie
maar ook op een mogelijke carrière buiten Defensie. Zodra duidelijk
is dat een militair de dienst zal moeten verlaten, wordt de begeleiding geïntensiveerd
en zo nodig bijscholing aangeboden. De volledige invoering van het FPS
zal enige jaren in beslag nemen. Dit hangt onder meer samen met de overgangsregelingen
voor het zittende personeel. In het arbeidsvoorwaardenakkoord 2007–2009
is tevens overeengekomen de mogelijkheid van de verdere harmonisering op het
gebied van rangen en beloningsniveau te bezien. Defensie zal de Tweede Kamer
halfjaarlijks informeren over de invoering van het FPS waarbij de voortgang
zal worden gerelateerd aan een zogenaamde nulmeting. In deze nulmeting komt
ook de positie van reservisten in het nieuwe personeelssysteem aan de orde.Flexibilisering arbeidsvoorwaardenMet het arbeidsvoorwaardenakkoord van 2 augustus jl. zijn de arbeidsvoorwaardelijke
instrumenten om werving en behoud te ondersteunen versterkt. Het gaat niet
alleen om de marktconforme, generieke salarismaatregelen, maar ook om de uitbreiding
van de mogelijkheden voor aanstellings- en bindingspremies voor schaarse categorieën
personeel. Hierbij is het van belang in te spelen op de verschillende wensen
en behoeften van het personeel en instrumenten flexibel toe te passen. Zo
zijn de mogelijkheden voor de ruil van tijd en geld verruimd. Waar maatwerk
in bepaalde situaties vanwege de taakuitvoering van de krijgsmacht niet altijd
mogelijk is, worden de nadelige gevolgen, bijvoorbeeld voor zorgtaken en persoonlijke
ontwikkeling, zoveel mogelijk weggenomen. In het arbeidsvoorwaardenakkoord
2007–2009 is overeengekomen de mogelijkheden te bezien van een verdere
harmonisering van de arbeidsvoorwaarden op het gebied van, onder meer, rangen,
beloningsniveau, verlof, verplaatsingskosten en vaar- en oefentoelagen. Bezien
zal worden op welke onderdelen de verdere flexibilisering van het arbeidsvoorwaardenpakket
mogelijk is met het oog op de vergroting van de aantrekkelijkheid van Defensie
op de arbeidsmarkt.Levensfasebewust personeelsbeleidDe wensen en behoeften van individuele personeelsleden worden voor een
belangrijk deel bepaald door de levensfase waarin zij zich bevinden. Defensie
beschikt al over een uitgebreid instrumentarium om in te spelen op verschillende
wensen en behoeften, bijvoorbeeld door deeltijdwerken, de combinatie van arbeid
en zorg in relatie tot uitzending, persoonlijke ontwikkelingsplannen en passende
opleidingen. Defensie richt zich echter op een betere afstemming van de instrumenten
op de levensfasen van medewerkers. Daarnaast zal worden bezien of aanpassing
van het instrumentarium nodig is. Met de Centrales van Overheidspersoneel
is overeengekomen in 2007 hierover nadere afspraken te maken in de vorm van
een convenant.DiversiteitsbeleidDiversiteit is van wezenlijk belang voor Defensie, niet alleen om een
goede werkgever te kunnen zijn voor iedereen, maar ook omdat etnische en culturele
verscheidenheid de kwaliteit van de defensieorganisatie en van de operationele
inzet ten goede kan komen. De komende periode wordt het diversiteitsbeleid
geïntensiveerd. De positie van vrouwen en etnisch culturele minderheden
wordt een vast onderwerp van de initiële en loopbaanopleidingen. Lijnmanagers,
P&O-functionarissen en beleidsmedewerkers zullen een opleiding diversiteitsmanagement
volgen. In 2008 begint een mentorproject om de ontwikkeling en doorstroming
van etnisch culturele minderheden te bevorderen. Verder komen er bij alle
defensieonderdelen diversiteitsambassadeurs. Ook richt Defensie zich bij de
werving nog meer op vrouwen en minderheden met verschillende culturele achtergronden.
Deze doelgroepen vragen om verschillende benaderingen. De benodigde kennis
hiervoor zal worden verdiept met behulp van diverse belangenorganisaties
op het gebied van diversiteit. Ook zullen nationale en internationale best practices worden toegepast. Het traineeprogramma
blijft gericht op de versterking van de diversiteit in de organisatie. Daarnaast
streeft Defensie naar een selectie-instrumentarium dat ongevoelig is voor
verschillen in culturele achtergrond. Defensie wil ook voor homoseksuele jongeren
een aantrekkelijke werkgever zijn en zal dit in haar externe communicatie
tot uitdrukking brengen. Ook de geestelijke verzorging wordt afgestemd op
het meer diverse personeelsbeleid. Voor bepaalde functiecategorieën vergt
het diversiteitsbeleid bijzondere aandacht. Zo kiezen meer jongens (20 procent)
dan meisjes (2 procent) voor techniek. Dit bemoeilijkt een vergroting van
het aandeel van vrouwen in technische functies. Ook de bezetting van hoge
posities vereist aandacht omdat het aantal hoog opgeleide functionarissen
uit etnisch culturele minderheden relatief klein is.Welzijn van personeelHet welbevinden van het defensiepersoneel hangt nauw samen met de sfeer
op de werkplek. Juist omdat het militaire beroep veeleisend kan zijn, is een
prettige en veilige werkomgeving van groot belang voor iedereen, ongeacht
geslacht, ras, etniciteit, geloof, seksuele geaardheid of positie in de organisatie.
Het gaat om de omgangsvormen van het defensiepersoneel, om het uitdragen van
de waarden en normen die behoren bij het militaire beroep en om de rol die
leidinggevenden daarbij spelen. In de komende periode blijft veel aandacht
uitgaan naar de gedragscode. Verder zal een groot aantal maatregelen worden
getroffen op het gebied van sociaal leiderschap, werk- en leefomstandigheden
en integriteit. Het onderwerp «sociale aspecten van leiderschap»
zal net als de gedragscode worden geïntegreerd in alle defensieopleidingen.
Daarnaast wordt voor leidinggevenden een systeem van coaching, intervisie
en kaderactiviteiten ingevoerd gericht op sociaal leiderschap. Tevens worden
de werving, de selectie en het systeem van functioneringsgesprekken en beoordelingen
aangepast en wordt het systeem van toezichtregelingen verbeterd. Op het gebied
van werk- en leefomstandigheden wordt het aanbod van sportactiviteiten in
de avonduren en voorzieningen voor vrijetijdsbesteding uitgebreid. Voorts
wordt onderzocht of het instrumentarium van het militaire straf- en tuchtrecht
en van het rechtspositierecht aanpassing moet worden aangepast met het oog
op de handhaving van regels en normen. De opzet van de integriteitsorganisatie
met twaalf voltijds vertrouwenspersonen, een onafhankelijk meldpunt en een
nieuw meldings-, registratie- en rapportagesysteem, zal binnen afzienbare
tijd zijn voltooid.Werving en behoudDefensie zal zich ook de komende periode overtuigend profileren op de
arbeidsmarkt. Werken bij Defensie staat voor maatschappelijk relevant bezig
zijn, internationaal actief zijn, samenwerken, goede arbeidsvoorwaarden en
uitstekende ontwikkelingsmogelijkheden. Defensie zal in samenwerking met het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de voorschakeltrajecten en
instroomopleidingen fors uitbreiden, zodat meer jongeren kiezen voor een baan
bij Defensie én zo een startkwalificatie verwerven. Daarnaast biedt
Defensie een tweede kans voor jongeren die hun opleiding niet hebben afgemaakt.
Ook in dit verband is het streven naar civiele certificering van alle opleidingen
van belang. Hiermee kunnen medewerkers na beëindiging van hun dienstverband
gemakkelijk elders een baan vinden. De staatssecretarissen van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en van Defensie zullen dit najaar gezamenlijk een brief
sturen aan alle jonge werkzoekenden om hen te attenderen op de mogelijkheden
die Defensie biedt. Ongewenste uitval van kandidaten in het traject van werving, keuring en
initiële opleiding moet zoveel mogelijk worden voorkomen, niet alleen
om kandidaten te behouden voor de krijgsmacht maar ook om het maatschappelijke
probleem van de voortijdige schoolverlating te bestrijden. Het sollicitatie-
en aanstellingsproces en de effectiviteit van de keuring zullen nader worden
beschouwd en waar mogelijk verbeterd. Aan de toelatingseisen wordt niet getornd,
maar wel komen aanvullende voorzieningen en faciliteiten zoals extra training
beschikbaar om mensen beter in staat te stellen aan de eisen te voldoen.Defensie gaat zich ook meer richten op de zogenaamde horizontale instroom
van personeel. De functies die hiervoor in aanmerking komen, zullen worden
geïnventariseerd om vervolgens doelgericht kandidaten te werven. Verder
wordt bezien welke diensten Defensie in uitzendgebieden kan inhuren. De Adviesraad
Internationale Vraagstukken is gevraagd over dit onderwerp advies uit te brengen.De komende periode ligt het accent nadrukkelijk op de werving en het behoud
van personeel. De ondersteuning van de uitstroom blijft echter ook van belang.
De huidige arbeidsmarkt is gunstig voor personeel dat buiten de krijgsmacht
een baan moet vinden, maar in de toekomst kan het nodig zijn meer ondersteuning
bij uitstroom te bieden. Ook in het kader van de uitstroombemiddeling zoekt
Defensie naar samenwerkingsverbanden en arrangementen met andere sectoren.
Defensie werkt hiertoe al samen met VNO/NCW en het Centrum voor Werk en Inkomen
(CWI). Ook zoekt Defensie de samenwerking met andere overheidssectoren. Dit
heeft al geleid tot arrangementen voor de overgang van defensiepersoneel naar
de politie, de douane en het gevangeniswezen.ReservistenReservisten nemen in de krijgsmacht een aparte en belangrijke plaats in.
Hun rol heeft zich ontwikkeld van een grote, slapende reserve voor verplichte
inzet onder buitengewone omstandigheden, tot een kleiner korps van vrijwilligers
die binnen de landsgrenzen of als specialist in internationale operaties kunnen
worden ingezet. Door de samenvoeging van de regionaal militaire commando’s
met de brigadestaven van het Commando landstrijdkrachten worden de Natres-eenheden
dichter bij de operationele eenheden geplaatst en ontstaan extra mogelijkheden
voor opleiding en training. Met de wijziging van de Militaire Ambtenarenwet
wordt de positie van de reservist als militair ambtenaar op dezelfde wijze
als die van het beroepspersoneel in de wet vastgelegd. Hiermee wordt recht
gedaan aan de plaats en de functie van reservisten binnen de krijgsmacht.
Vóór 1 maart 2008 zal een onderzoek zijn voltooid naar
de bezoldiging van reservisten met het oog op de aansluiting van reservisten
op de militaire rechtspositie. Reservisten maken in beginsel gebruik van civiele
gezondheidszorg. In de periode rondom een uitzending krijgen zij gezondheidszorg
door de militair geneeskundige dienst. Bezien wordt of en, zo ja, hoe de gezondheidszorg
moet worden aangepast om reservisten optimaal te ondersteunen in de periode
voor, tijdens en na uitzending.MedezeggenschapDefensie neemt deze kabinetsperiode maatregelen om een open en gezond
overlegklimaat te bevorderen waarin medezeggenschap zich ontwikkelt tot een
onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. De medezeggenschap moet zich
kenmerken door open communicatie in plaats van hang naar regels, procedures
en voorschriften. Hiertoe wordt de medezeggenschap verder geprofessionaliseerd.
Het nieuwe Besluit Medezeggenschap Defensie, dat zoveel mogelijk in overeenstemming
zal worden gebracht met de Wet op de Ondernemingsraden, zal voorzien
in een verbetering van de medezeggenschapsstructuur. Fasegewijs wordt medezeggenschap
ook op het niveau van de defensieonderdelen en op het niveau van de defensieorganisatie
als geheel ingevoerd. De bijzondere commissies zullen daardoor verdwijnen.Zorg en nazorgDefensie heeft een zorgplicht voor de veiligheid, de gezondheid en het
welzijn van haar medewerkers. Preventie staat hierbij voorop. Letsel en gezondheidsschade
moeten zoveel mogelijk worden voorkomen door selectie en keuring en door veilige
en gezonde werk- en leefomstandigheden, ook tijdens oefeningen en uitzendingen.
Hiertoe wordt een veiligheidsmanagementsysteem ingevoerd dat het veiligheidsbewustzijn
in de defensieorganisatie moet helpen verankeren. De nieuwe militaire ambtenarenwet
biedt de basis voor een geïntegreerd gezondheidszorgsysteem dat uitgaat
van samenhangende curatieve zorg en bedrijfsgeneeskundige zorg door de eigen
militair geneeskundige dienst. Zo ontstaat een goed beeld van de gezondheid
van de militair op grond waarvan kan worden beoordeeld of inzet verantwoord
is. Samenhangende zorg vóór, tijdens en na uitzending wordt
dus de norm. Dit is van bijzonder belang bij operaties met hoge risico’s,
zoals die in Uruzgan. Defensie beschikt over een hoogwaardige Dienst Geestelijke
Verzorging. Geestelijke verzorgers van verschillende denominaties zijn altijd
beschikbaar, ook voorafgaand, tijdens en na afloop van een missie. Van de
Dienst Geestelijke Verzorging zullen ook twee imams deel gaan uitmaken. Militairen
met een permanente beperking worden zoveel mogelijk bij Defensie gereïntegreerd.
Wanneer dit niet mogelijk is, worden zij begeleid naar een functie buiten
de krijgsmacht. Daarbij zullen nadrukkelijk de maatschappelijke rollen en
taken van andere overheidswerkgevers en het bedrijfsleven worden betrokken.In de gezondheidszorg wordt intensief samengewerkt met civiele partners
en internationale militaire partners, bijvoorbeeld op het gebied van dossiervorming,
patiëntenvervoer en veldhospitalen. Om ook in de toekomst hoogwaardige
zorg te kunnen leveren, wordt een aantal wetenschappelijke onderzoeken uitgevoerd
naar onder meer posttraumatisch stressstoornis, expeditionaire gezondheidszorg,
lichamelijk onverklaarbare klachten en gezondheidszorg bij de inzet van chemische,
biologische, radiologische en nucleaire middelen.Met het centrale aanmeldpunt bij het Veteraneninstituut (CAP/Vi) en de
invoering van het Zorgloket ABP hebben de integrale zorgbenadering en de coördinatie
van de dienstverlening aan oorlogs- en dienstslachtoffers gestalte gekregen.
De zorgcoördinatoren van het Zorgloket ABP stellen voor de oorlogs- en
dienstslachtoffers een zorgplan op en zij coördineren en bewaken ook
de uitvoering en voortgang daarvan. Ook de medische beoordeling van oorlogs-
en dienstslachtoffers voor de vaststelling van het recht op een WAO/WIA-uitkering
en de uitbetaling van de WAO/WIA-uitkering gebeurt – zoveel mogelijk
gelijktijdig met de beoordeling voor het invaliditeitspensioen – bij
het Zorgloket. De zorgcoördinator wijst op basis van het zorgplan oorlogs-
en dienstslachtoffers de weg naar de diverse instanties voor reïntegratie
en voor hulpverlening bij schulden en andere problemen. De Raad voor Zorg
en Onderzoek adviseert Defensie over aandoeningen gerelateerd aan uitzending,
waarbij hij zich vooral richt op de zorg voor veteranen. De zorg voor veteranen
wordt de komende periode verder geïntensiveerd en daarvoor is het veteranenregistratiesysteem
van belang. Dit systeem maakt een beter contact met veteranen mogelijk. Aan
de hand hiervan blijft Defensie de komende tijd proberen veteranen
met een zorgbehoefte te bewegen (alsnog) hulp te zoeken.In overleg met departementen en maatschappelijke organisaties zal worden
bezien hoe nog beter inhoud kan worden gegeven aan de brede maatschappelijke
verantwoordelijkheid voor de veteranenzorg. Om deze beleidsintensiveringen
te kunnen realiseren wordt de personele capaciteit van het bureau Veteranenbeleid
uitgebreid. Zoals in het coalitieakkoord is afgesproken, wordt bezien of het
wenselijk is het veteranenbeleid een wettelijke grondslag te geven. Hiertoe
wordt dit najaar een rondetafelconferentie georganiseerd met deskundigen en
vertegenwoordigers van verschillende maatschappelijke organisaties. Deze conferentie
kan tevens de verdere maatschappelijke erkenning en waardering van veteranen
in Nederland bevorderen.Het functioneren van militairen is ook afhankelijk van een stabiel en
ondersteunend thuisfront. Voor, tijdens en na een uitzending schenkt Defensie
daarom aandacht aan het thuisfront door onder meer goede voorlichting, ondersteuning
van thuisfrontcomités en communicatiemogelijkheden met de militair
in het inzetgebied. Aandacht voor het gezin maakt tevens deel uit van de zorg
voor veteranen. Dit gebeurt onder meer door middel van lotgenotencontacten,
betrokkenheid bij maatschappelijk werk en psychosociale hulp aan het gezin.
Ook de komende periode zal nadrukkelijk aandacht worden besteed aan het thuisfront.Serviceverlening in het personele functiegebiedMet de herinrichting van het personele functiegebied krijgt de dienstverlening
aan het personeel een kwaliteitsimpuls. De herinrichting leidt in de komende
periode tot een P&O-organisatie met goed opgeleide medewerkers die op
basis van duidelijk beleid en gestandaardiseerde processen en ondersteund
door een moderne informatievoorziening in staat zijn hoogwaardige managementadviezen
en P&O-diensten te leveren. Naar verwachting zijn in 2008 alle personeelsdossiers
gedigitaliseerd.Verbetering van de operationele inzetbaarheidHet tweede hoofdpunt van beleid voor de komende jaren betreft de verdere
verbetering van de operationele inzetbaarheid van de krijgsmacht in het kader
van het geïntegreerde buitenlandse beleid. In de inleiding is al opgemerkt
dat, anders dan de Hoofdlijnennotitie van 2 juli jl. mogelijk suggereerde,
het merendeel van de projecten waartoe eerder is besloten doorgaat. Een groot
deel van de maatregelen die zijn gericht op de omvorming van de krijgsmacht
zal dan ook onverkort of in licht aangepaste vorm worden uitgevoerd in deze
kabinetsperiode. Het Materieelprojectenoverzicht dat tegelijkertijd met deze
beleidsbrief en de begrotingsstukken aan de Tweede Kamer wordt gezonden, bevat
een volledig overzicht van alle materieelprojecten vanaf 25 miljoen euro
die in deze kabinetsperiode gestalte krijgen. Defensie zal jaarlijks voor
ruim 1,6 miljard euro blijven investeren in nieuw materieel, waardoor het
investeringspercentage ook de komende jaren boven de twintig blijft uitkomen.
Daarmee blijft Nederland binnen de Navo en de EU behoren tot de landen die
op een geloofwaardige manier werken aan de inzetbaarheid en de professionaliteit
van hun krijgsmacht. De mogelijkheden worden onderzocht om deel te nemen aan
het C-17 initiatief van de Navo om de strategische luchttransportcapaciteit
te vergroten. Bij de Voorjaarsnota wordt hierop teruggekomen.Het meest in het oog springende project waarover dit kabinet een besluit
zal nemen betreft zonder twijfel de vervanging van het F-16 gevechtsvliegtuig.
Ons land neemt sinds 2002 deel aan de ontwikkeling in de Verenigde Staten
van de Joint Strike Fighter (JSF), inmiddels F-35 Lightning II gedoopt. Nederland heeft zich voor deze
fase verplicht tot een financiële bijdrage van $ 800 miljoen, een
bedrag dat op termijn een veel groter financieel volume aan orders voor Nederlandse
bedrijven zal opleveren. De vooruitzichten, waarmee vooral het ministerie
van Economische Zaken zich actief bezig houdt, zijn goed. In 2002 hebben de
overheid en de betrokken bedrijven een business case
opgesteld waarin de kosten voor de overheid van actieve deelneming aan de
ontwikkeling van het toestel zijn vergeleken met de kosten van kopen van de
plank, dat wil zeggen als het toestel eenmaal volledig uitontwikkeld en verkoopklaar
is. Deelneming bleek de overheid meer te kosten dan de verwerving van een
kant-en-klaar toestel. Omdat het bedrijfsleven primair belanghebbende is bij
deelneming aan de ontwikkeling van de JSF, is in een medefinancieringsovereenkomst
vastgelegd dat de betrokken bedrijven het verschil zullen terugbetalen door
een percentage van hun JSF-omzet af te dragen in de tientallen jaren dat het
toestel in productie is. Op deze manier zou er voor de overheid geen verschil
meer moeten resteren tussen industriële inschakeling en kopen van de
plank. Destijds is ook afgesproken de aannames en uitgangspunten van de business case na verloop van tijd opnieuw tegen het licht
te houden en deze «herijking» is voorzien voor volgend jaar. Inmiddels
is ook de productie-, instandhoudings- en doorontwikkelingsfase van de JSF
gaande die de gehele levensduur van het toestel behelst. De partnerlanden
hebben een overeenkomst over deze fase gesloten die hen verplicht mee te betalen
aan eenmalige investeringen, nonrecurring costs,in
onder meer de inrichting van de productielijn. Deze kosten worden verrekend
in de stuksprijs die de partnerlanden uiteindelijk gaan betalen. Zoals de
Tweede Kamer eerder is gemeld, is met de ondertekening van de overeenkomst
over de productie-, instandhoudings- en doorontwikkelingsfase van de JSF geen
verplichting ontstaan om metterdaad toestellen te kopen.Deelneming aan de ontwikkeling van een nieuw, groot wapensysteem zoals
een gevechtsvliegtuig veronderstelt de intentie om uiteindelijk het gezamenlijke
eindproduct aan te schaffen. Dat is in het geval van de JSF niet anders. Zoals
in het regeerakkoord is vastgelegd, moeten de komende jaren nog enige tussenstappen
worden gezet voordat een definitief aanschafbesluit aan de orde is. Die stappen
behelzen in feite de definitieve toetsing van de vraag of het systeem in termen
van product, tijd en geld nog steeds aan de Nederlandse eisen voldoet. Na
de herijking van de business case in 2008 is daarom een jaar later een hernieuwde
vergelijking voorzien van de JSF met drie alternatieven, te weten de Eurofighter,
de Rafale en de Advanced F-16. Om zo goed mogelijk inzicht te krijgen in de prestaties van de
JSF en om de invoering van het toestel bij de luchtmacht te ondersteunen is
het de bedoeling met twee toestellen mee te doen aan het operationele test-
en evaluatieprogramma dat vanaf 2011 in de Verenigde Staten zal worden
uitgevoerd. Het kabinet zal dit jaar beslissen over de ondertekening van een
overeenkomst over dit programma. Met het oog op tijdige levering in 2011 is
de plaatsing van de voorlopige bestelopdracht voor het eerste testtoestel
nog dit jaar voorzien. Voor het tweede testtoestel, af te leveren in 2012,
is de voorlopige bestelling in 2008 voorzien. Het kabinet zal dan in 2009
een besluit nemen over de definitieve aanschaf van beide testtoestellen.De besluitvorming over de vervanging van de F-16 is voorzien voor 2010.
Dan zal het kabinet de Kamer zijn besluit voorleggen over het type toestel
dat halverwege het volgende decennium bij onze krijgsmacht zal gaan instromen
en over het aantal dat in eerste instantie wordt aangeschaft. Bewindspersonen
van Defensie hebben zich de afgelopen jaren herhaaldelijk uitgesproken voor
een fasegewijze aanschaf, die moet voorkomen dat Defensie zich al in 2010
vastlegt op een definitief aantal toestellen terwijl de toekomst
en dus de uiteindelijke behoefte nog onbestemd zijn. Door een fasegewijze
aanschaf schept Defensie voor zichzelf de mogelijkheid de internationale veiligheidssituatie
en de technologische ontwikkelingen op het gebied van het luchtwapen gedurende
een reeks van jaren te volgen en pas op termijn de vraag te beantwoorden of
er meer jachtvliegtuigen nodig zijn en, zo ja, hoeveel. Deze «batch benadering» is nog steeds van kracht. De Kamer
zal de komende jaren tijdig en volledig worden geïnformeerd over de tussenstappen
op weg naar het aanschafbesluit in 2010 en over de voorbereidingen van elk
van deze stappen. In eerste instantie, dit jaar nog, zal de Kamer nader worden
geïnformeerd over de ondertekening van een Memorandum
of Understanding over de deelneming aan het operationele test- en
evaluatieprogramma vanaf 2011 in de Verenigde Staten. Tegelijkertijd
zal de Kamer worden geïnformeerd over de resultaten van de verwervingsvoorbereiding
van de beide testtoestellen. Vervolgens zal de Kamer worden geïnformeerd
over (de voorbereidingen van) de herijking van de business
case in 2008.Naast de vervanging van het F-16 gevechtsvliegtuig wordt ook op diverse
andere terreinen het militaire materieel gemoderniseerd. Zo worden in de komende
jaren de NH-90 helikopter, extra Chinook transporthelikopters, patrouilleschepen
en het infanteriegevechtsvoertuig ingevoerd. Ook wordt de pantserhouwitser
voorzien van precisiemunitie, wordt het kanon op de LC-fregatten verbeterd
en worden de F-16 jachtvliegtuigen voorzien van nieuwe doelaanwijzigingsmiddelen.
De hoofdwapensystemen van onze krijgsmacht blijven daarmee behoren tot de
modernste ter wereld.Om gebleken operationele knelpunten op te lossen en verder gestalte te
geven aan het geïntegreerde buitenlandse beleid van dit kabinet, treffen
wij met behulp van de intensivering in het coalitieakkoord bovendien enkele
aanvullende maatregelen ter versterking van operationele inzetbaarheid van
de krijgsmacht. Het gaat daarbij in het bijzonder om de volgende maatregelen.Versterking van het optreden in netwerkenModern militair optreden vereist dat uiteenlopende wapensystemen, sensoren
en commandovoeringsystemen te land, op zee en in de lucht zodanig met elkaar
in verbinding staan dat snel, doeltreffend en met de nodige flexibiliteit
kan worden opgetreden. Deze systemen en sensoren vormen gezamenlijk als het
ware een netwerk, waarvoor in bondgenootschappelijk verband de aanduiding Network Enabled Capabilities wordt gebruikt. Doordat systemen
en sensoren met elkaar in verbinding staan, kan een beter gemeenschappelijk
beeld worden opgebouwd van de situatie in een operatiegebied. Ook kan zo bij
een gewapend treffen de escalatiedominantie van onze militairen worden gewaarborgd,
aangezien in een «netwerk» snel een gecoördineerd beroep
kan worden gedaan op extra middelen. Te denken is bijvoorbeeld aan de ondersteuning
van gevechtsvliegtuigen of gevechtshelikopters van eenheden op de grond. Het
vermogen systemen en sensoren in een netwerk samen te brengen, komt zowel
de effectiviteit van de missie als de veiligheid van de eigen eenheden ten
goede. Complexe operaties zoals in Afghanistan vergen bovendien dat dit vermogen
niet uitsluitend op hogere niveaus maar ook lager – dat wil zeggen bij
kleinere eenheden en verbanden – aanwezig is. Investeringen in Network Enabled Capabilities bevorderen voorts het vermogen
om samen met bondgenoten en partners op te treden. In deze kabinetsperiode
zal op dit gebied in totaal veertig miljoen euro extra worden geïnvesteerd.
Vanaf 2012 wordt hiervoor jaarlijks tien miljoen euro extra gereserveerd. Versterking van de inlichtingenketenHet belang van een goede inlichtingenpositie is voor Defensie de afgelopen
jaren onmiskenbaar toegenomen. De groeiende complexiteit van operaties en
de mondialisering van de inzet van de krijgsmacht stellen bovendien hogere
eisen aan de inlichtingenvoorziening. Wat leeft er in een operatiegebied onder
de bevolking? Wat zijn de tegenstanders van een missie van plan en hoe moet
daarop worden gereageerd? Betrouwbare en tijdige inlichtingen zijn niet alleen
voorwaarden voor effectief militair optreden maar ook voor de veiligheid van
onze militairen. Deze ontwikkelingen vergen een wezenlijke versterking van
de inlichtingenketen bij Defensie. Het gaat om:– bundeling van de middelen voor de verwerking van operationele
inlichtingen in een krijgsmachtbreed inzetbare inlichtingeneenheid. Het huidige
Istar-bataljon zal de basis vormen van deze eenheid die onderdeel blijft van
het Commando Landstrijdkrachten. Specialisten met verschillende achtergronden
zullen de informatie uit uiteenlopende bronnen in samenhang analyseren;– versterking van de Militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst
(MIVD) en de operationele inlichtingencomponent van het Defensieoperatiecentrum.
Om een brug te slaan tussen uitgezonden eenheden en analysecapaciteiten in
Nederland zal worden gebruikgemaakt van National Intelligence
Support Teams (NIST), waarmee in Irak en Afghanistan goede ervaringen
zijn opgedaan.Voor de versterking van de inlichtingenketen bij Defensie wordt in 2008
in totaal bijna tien miljoen euro extra gereserveerd en dat bedrag loopt jaarlijks
op tot ruim achttien miljoen euro in 2011. Ook voor de jaren erna is voor
deze maatregelen structurele dekking voorzien. Met deze maatregelen wordt
onder meer uitvoering gegeven aan de aanbevelingen van de externe Onderzoeksgroep
Inlichtingen en Veiligheid Defensie (OIVD), onder voorzitterschap van mr.
drs. C. W. M. Dessens waarover u eerder bent geïnformeerd (30 300
X, nr. 106).Oprichting van een permanent gezamenlijk hoofdkwartierSinds 1995 is bij Defensie de aansturing van operaties stapsgewijs verbeterd.
De CDS is hiervoor verantwoordelijk en beschikt sinds enige tijd over een
Defensieoperatiecentrum. Omdat joint operaties
tegenwoordig eerder regel dan uitzondering zijn, zal het centrum worden omgevormd
tot een permanent gezamenlijk hoofdkwartier waarin ook elementen van de operatie-
en situatiecentra van de operationele commando’s zullen worden ondergebracht.
Hierdoor kan de aansturing van operaties verder worden verbeterd en kunnen
de operationele informatiestromen beter worden gecoördineerd. Op deze
manier kan de informatieverstrekking aan de politieke en de ambtelijke leiding
eveneens verder worden verbeterd. In het gezamenlijke hoofdkwartier zal ook
plaats worden ingeruimd voor vertegenwoordigers van andere departementen en
civiele partners. De gereedstelling van de eenheden blijft in de eerste plaats
de taak van de operationele commando’s. Het gezamenlijke hoofdkwartier
levert een wezenlijke bijdrage aan een geïntegreerde aanpak van internationale
missies – van de planning tot en met de uitvoering en de afwikkeling –
en het bevordert de effectieve inzet van de krijgsmacht voor nationale taken.
Het gezamenlijke hoofdkwartier zal naar verwachting vanaf 2010 functioneren.
Voor de oprichting is twintig miljoen euro gereserveerd.Verbetering van de bescherming van personeel op uitzendingDe bescherming van uitgezonden personeel staat bij Defensie hoog op de
agenda. Alleen goed beschermd personeel is in staat de missie te volbrengen.
Ook uit het oogpunt van goed werkgeverschap voelt Defensie zich
verplicht alles in het werk te stellen om de risico’s te minimaliseren.
De operationele ervaringen in vooral Afghanistan en Irak hebben duidelijk
gemaakt dat hiervoor aanvullende maatregelen nodig zijn. Zo worden onze militairen
vaker dan voorheen geconfronteerd met op afstand bediende explosieven, die
in het militaire jargonimprovised explosive devices
(IED’s) worden genoemd. Deze vormen een belangrijke bedreiging en vergen
snelle tegenmaatregelen. Dergelijke maatregelen zijn niet alleen gericht op
het vinden en het uitschakelen van de explosieven, maar ook op het uitschakelen
van het achterliggende netwerk van de tegenstander. Er wordt een reeks maatregelen
getroffen om onze eigen eenheden beter te beschermen. Inmiddels is een IED-taakgroep
(Taskforce «Countering IED») opgericht.
De personele en materiële capaciteit om IED’s te detecteren en
te neutraliseren wordt uitgebreid. Operationele concepten worden aangepast
en militaire kampementen worden versterkt. Het inlichtingenwerk en de opleiding
en de training van militairen besteden aandacht aan de dreiging van aanslagen.
Op wielvoertuigen wordt aanvullende bescherming aangebracht. In 2008 is voor
deze maatregelen een miljoen euro gereserveerd, in 2009 zes miljoen euro en
van 2010 tot en met 2012 jaarlijks vijftien miljoen euro. Ook voor de periode
2013–2017 is in de begroting geld gereserveerd (in totaal 56 miljoen
euro).Versterking van de civiel-militaire samenwerking (Cimic)Met civiel-militaire samenwerking (Cimic) wordt in militaire kringen gedoeld
op de samenwerking in het belang van de missie tussen de militairen, de plaatselijke
autoriteiten, de burgerbevolking en overige civiele partners in een operatiegebied.
In de uiteenlopende operaties van de laatste tien tot vijftien jaar –
van de Balkan tot en met Afghanistan – is hiermee veel ervaring opgedaan.
De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat op Cimic-gebied zowel kwalitatieve
als kwantitatieve verbeteringen nodig zijn. Zo vergt de complexiteit van de
missies en van de civiele context waarin zij worden uitgevoerd een grotere
deskundigheid van het Cimic-personeel. Om die reden zullen dertig voltijds
Cimic-deskundigen aan de onlangs opgerichte Cimic-eenheid worden toegevoegd.Verbetering van het voorzettingsvermogen van Apache-helikoptersDe Apache-gevechtshelikopters zijn onmiskenbaar van grote betekenis voor
de ondersteuning en de bescherming van onze militairen op de grond. Zij helpen
bijvoorbeeld de escalatiedominantie ten opzichte van de tegenstander te waarborgen.
De afgelopen jaren is op deze capaciteit aanhoudend een groot beroep gedaan.
Het voortzettingsvermogen van de Apache-gevechtshelikopters zal daarom worden
vergroot door het functiebestand van zowel vliegend als onderhoudspersoneel
uit te breiden. Zo kan tevens de uitzenddruk in deze categorieën worden
verminderd. Voor deze maatregelen is in 2008 twee miljoen euro en vervolgens
jaarlijks vijf miljoen euro gereserveerd. Ook wordt afgezien van het voornemen
in de Prinsjesdagbrief 2003 om vijf Apache-gevechtshelikopters te verkopen.
De toestellen worden vooralsnog in reserve gehouden.Verbetering van de informatievoorziening (onder meer het
project Speer)Defensie werkt aan de verdere standaardisering van haar informatievoorziening
ter ondersteuning van het operationele optreden en op het gebied van het personele,
materiële en financiële beheer. Hiertoe worden basisadministraties
ingericht waarin gegevens eenmalig en duidelijk worden vastgelegd. Om de informatievoorziening
tussen Nederland en het inzetgebied te verbeteren is een aantal ICT-infrastructuurvoorzieningen
noodzakelijk en een aantal maatregelen op het gebied van informatiebeveiliging.
Er zijn projecten voorzien zoals de koppeling tussen de nationale en de expeditionaire
infrastructuren, verbeteringen van de ICT-infrastructuur en meer satellietcapaciteit
ter verhoging van de bandbreedte (project Milsatcom). In deze kabinetsperiode
zullen de standaardisatie en kwaliteit van vooral de financiële en materieellogistieke
gegevens worden verbeterd.Evenals veel andere organisaties schakelt Defensie over op een geïntegreerd
informatiesysteem, te weten ERP (Enterprise Resources Planning). De invoering hiervan is een omvangrijk project dat tot in de haarvaten
van de organisatie reikt. Dit project draagt de naam Strategic
Process & ERP Enabled Reengineering (Speer). In dit project staat
de verbetering van de financiële administratie en van de logistieke ondersteuning
van uitgezonden eenheden voorop. Een groot aantal processen wordt daartoe
in kaart gebracht en in onderlinge samenhang bezien en vervolgens gekoppeld
met behulp van één informatiesysteem. Hierdoor kan uiteindelijk
met minder personeel worden volstaan. Doordat bovendien het inzicht in het
verbruik van en de voorraden aan reserveonderdelen toeneemt, zal ook de materiële
exploitatie beter kunnen worden beheerd. De invoering van het ERP-systeem
bij Defensie is zonder meer een krachttoer. Evenals overige projecten stelt
de invoering van Speer eisen aan de defensiebrede ICT-infrastructuur en informatievoorziening.
Hiervoor wordt de komende jaren € 150 miljoen vrijgemaakt.Ruimte scheppen voor verbeteringDe bovenstaande intensiveringen worden gefinancierd met extra geld dat
Defensie in het regeerakkoord beschikbaar is gesteld. Zoals gezegd zijn echter
ook herschikkingen nodig gebleken om deze intensiveringen volledig te bekostigen.
Het gaat om:– maatregelen in de bedrijfsvoering;– vergroting van de operationele doelmatigheid;– operationele reducties;– herschikking van voorgenomen investeringen.BedrijfsvoeringDe afgelopen jaren zijn al belangrijke resultaten bereikt op het gebied
van doelmatigheid. Staven zijn bijvoorbeeld samengevoegd en ondersteunende
diensten gebundeld. Ook is het locatiebestand van Defensie verkleind en zijn
de daarmee samenhangende exploitatiekosten aanzienlijk verlaagd. Op enkele
terreinen zien wij niettemin mogelijkheden voor een doelmatiger bedrijfsvoering.
Het gaat om:– de herinrichting van de organisatie voor het toezicht op het financiële
beheer en het materieelbeheer bij Defensie en de kwalitatieve verbetering
daarvan;– de doorlichting en, zo nodig, de herstructurering van de staven
van de defensieonderdelen, inclusief de bestuursstaf;– de vergroting van de doelmatigheid van de cateringorganisatie
Paresto;– de vergroting van de doelmatigheid van de dienst Werkplekken van
de Defensie Telematica Organisatie (DTO);– de samenvoeging van enkele dienstencentra op het terrein van de
informatievoorziening;– de vergroting van de doelmatigheid bij de Dienst Vastgoed Defensie;– de vermindering van de subsidie aan Paresto;– de integratie van de grondgebonden luchtverdediging;– de samenvoeging van bewakings- en beveiligingstaken;– de samenvoeging van de facilitaire diensten;– de vergroting van de doelmatigheid van de militaire gezondheidszorg. Deze kabinetsperiode zal nadrukkelijk aandacht worden besteed aan de verbetering
van de bedrijfsvoering van Defensie. Waar in voorgaande jaren een zogenaamd
minimumprogramma van kracht was, is in 2007 als logisch vervolg daarop het «kwaliteitsprogramma
bedrijfsvoering» van start gegaan. Het programma is gericht op de structurele
verbetering van knelpunten in de bedrijfsvoering en het voorkómen van
problemen in plaats van ze achteraf op te lossen. Risicoanalyse en risicomanagement
spelen hierbij een belangrijke rol. Het kwaliteitsprogramma behelst niet de
introductie van een nieuw instrumentarium, maar is erop gericht beter en op
samenhangende wijze gebruik te maken van bestaande instrumenten. Gezien het
streven naar structurele verbetering heeft het kwaliteitsprogramma een meerjarig
karakter. Op dit ogenblik voert de Algemene Rekenkamer in samenwerking met
het ministerie van Defensie een bezwarenonderzoek uit. Dit onderzoek zal begin
2008 zijn voltooid. De maatregelen die hieruit voortvloeien, zullen in het
kwaliteitsprogramma worden verwerkt.Operationele doelmatigheidDe operationele doelmatigheid zal worden verbeterd door de compagnie mariniers
op Curaçao op te heffen en voortaan een infanteriecompagnie van het
Commando landstrijdkrachten voor kortere tijd op rotatiebasis daar te stationeren.
Zonder dat de slagkracht in de Caribische regio hierdoor wordt aangetast,
vervallen door deze maatregel kosten die verband houden met de huidige plaatsingsregeling,
zoals vergoedingen voor verhuizing, huur en onderwijs voor kinderen. De commandant
en zijn ondersteunende staf en het ondersteuningspeloton – allen Mariniers –
blijven (met inbegrip van de vaartuigen) telkens wel voor langere tijd op
Curaçao gestationeerd, waardoor de kennis van de situatie ter plaatse
en de benodigde amfibische deskundigheid gewaarborgd blijven. Deze maatregel
tast de verplichtingen van Defensie op de Nederlandse Antillen en Aruba niet
aan en de aanwezigheid van de compagnie mariniers op Aruba wordt voortgezet.
De opheffing van de marinierscompagnie op Curaçao schept voorts de
mogelijkheden om eenheden van het Korps mariniers in Nederland volgens plan
te versterken.De Koninklijke marechaussee levert haar bijdrage met de verkleining van
het formatiebestand met 70 functies. Deze maatregel wordt ten laste gebracht
van de stafcapaciteit van de marechaussee. Over de vormgeving van deze maatregelen
wordt overlegd met de externe gezagsdragers van de Koninklijke marechaussee
in de Bestuursraad en de Taakveldberaden.De logistieke brigade en de gevechtssteunbrigade van het Commando landstrijdkrachten
worden samengevoegd. Dit levert doelmatigheidswinst op en met de samenvoeging
beschikt de nieuwe brigade over de basiscapaciteiten voor ontplooiing en terugverplaatsing.Operationele reductiesWij zijn tot de conclusie gekomen dat geen van de middelen waarover onze
krijgsmacht beschikt hun operationele waarde hebben verloren en om die reden
als categorie voor afstoting in aanmerking zouden komen. Integendeel, recente
operaties onderstrepen de complementaire waarde van de uiteenlopende wapensystemen
waarover de krijgsmacht beschikt. Om desondanks ruimte te maken voor de eerder
beschreven maatregelen ter versterking van de operationele inzetbaarheid van
de krijgsmacht, is bezien waar de toegevoegde waarde van deze intensiveringen
opweegt tegen een vermindering van het aantal hoofdwapensystemen. Alles afwegende
is besloten tot:– de opheffing van twee tankeskadrons met in totaal 28 Leopard-2
tanks. Het aantal operationele Leopard-2 tanks neemt hierdoor
af van 88 naar 60, terwijl het aantal tanks dat beschikbaar is voor opleiding
22 blijft;– de opheffing van twee vuurmondbatterijen met in totaal twaalf
pantserhouwitsers. Het aantal operationele pantserhouwitsers neemt hierdoor
af van 36 naar 24;– de afstoting van achttien F-16 gevechtsvliegtuigen. Het aantal
operationele gevechtsvliegtuigen neemt hierdoor af van 90 naar 72; de vijf
squadrons worden dienovereenkomstig verkleind. Het aantal gevechtsvliegtuigen
dat beschikbaar is voor opleiding en training blijft vijftien.Onderstreept moet worden dat het moderne wapensystemen betreft waarvan
het operationele belang als zodanig buiten kijf staat. Om die reden zal de
krijgsmacht over voldoende van deze wapensystemen moeten blijven beschikken.
Zij vertegenwoordigen onverkort een belangrijk deel van de gevechtskracht
waaraan behoefte is bij operaties. Verlaging van de aantallen is dan ook geen
gemakkelijke keuze. Toch hebben wij hiertoe besloten om ruimte te scheppen
voor intensiveringen die wij noodzakelijk achten. Ook heeft een rol gespeeld
dat andere wapensystemen, zoals gevechtshelikopters, ook kunnen worden ingezet
om vuurkracht te leveren. Hoe dan ook wordt de militaire slagkracht van een
krijgsmacht niet alleen bepaald door het aantal hoofdwapensystemen in de inventaris,
maar in toenemende mate ook door andere elementen van militair vermogen. Defensie
kiest ervoor die andere elementen verder te versterken. De vermindering van
het aantal F-16 gevechtsvliegtuigen, bijvoorbeeld, leidt tot een betere verhouding
tussen het aantal vliegtuigen en de onderhoudscapaciteit. De resterende F-16
toestellen zullen worden voorzien van verbeterde lucht-grondbewapening, datacommunicatie
en zelfbeschermingsmogelijkheden. Ondanks de vermindering van tanks en pantserhouwitsers
blijft elke gemechaniseerde brigade over deze capaciteiten beschikken.Herschikking investeringenOm binnen de huidige budgettaire kaders ruimte te scheppen voor intensiveringen
is vooralsnog niet langer geld gereserveerd voor de volgende projecten:– de verwerving van een onbemand lucht-grond waarnemingssysteem
voor de middenhoogte (MALE UAV). Behalve de kosten die zijn gemoeid met de
verwerving en de invoering van een dergelijk nieuw complex systeem, zou voortzetting
van dit project hebben geleid tot een behoefte aan informatieverwerkingscapaciteit
bovenop de al voorziene versterking van de inlichtingenketen. Hoewel de operationele
betekenis van de MALE UAV buiten kijf staat, bieden de budgettaire kaders
Defensie nu onvoldoende ruimte voor dergelijke nieuwe capaciteiten. Wel worden
extra Short Range UAV’s aangeschaft voor
tactische doeleinden. Deze middelen staan direct ter beschikking van de operationele
commandant te velde, die daarmee een krachtig middel krijgt om het beeld in
zijn directe omgeving op te bouwen. Met de komst van de NH-90 helikopter en
de vervanger van het F-16 jachtvliegtuig zullen de lucht-grondwaarnemingscapaciteiten
van de krijgsmacht eveneens verder toenemen;– de verwerving van de Tactical Tomahawk (Tactom). De Tactom kan
een bijdrage leveren aan diverse militaire operaties en aanschaf ervan zou
tot een uitbreiding van inzetopties leiden. In de afweging over gewenste intensiveringen
hebben wij echter besloten te investeren in capaciteiten waaraan dringender
behoefte bestaat. De Nederlandse krijgsmacht beschikt ook zonder de Tactom
over het vermogen op te treden op hogere geweldsniveaus. Voorbeelden hiervan
zijn gevechtstanks, zware artillerie, gevechtsvliegtuigen en
-helikopters, onderzeeërs en fregatten;– deelneming aan het Alliance Ground Surveillance (AGS)-project
van de Navo. In de Navo is onlangs gebleken dat de projectvoorstellen voor
deze capaciteit binnen het bondgenootschap op onvoldoende steun kunnen rekenen.
De reservering voor dit project is in het licht van de internationale ontwikkelingen
komen te vervallen. De betrokken Navo-lidstaten beraden zich nu op mogelijkheden
om op beperktere schaal in AGS-capaciteiten te voorzien, met louter onbemande
systemen. Nederland zal deze ontwikkelingen nauwgezet blijven volgen.Naast investeringsprojecten die komen te vervallen, worden enige projecten
vertraagd. Het gaat om veel kleine projecten, maar ook om enige grotere, zoals
de instandhouding van de M-fregatten (één jaar), het joint logistieke ondersteuningsschip (twee tot drie jaar),
de patrouillevaartuigen (één jaar), verbeterd zicht (één
jaar), de vervanging van de brugleggende tank (de aanvang wordt één
jaar vertraagd en de voltooiing vier jaar), de vervanging van het licht indirect
vurend wapensysteem (vier jaar), de midlife update
van de Cougar (één jaar) en F-16 zelfbescherming (twee jaar).DE GEVOLGEN VOOR DE DEFENSIEORGANISATIEOm de ontwikkeling van de krijgsmacht inzichtelijk te maken worden hieronder
de defensieonderdelen in ogenschouw genomen. Hiermee wordt tevens voldaan
aan het verzoek van de Tweede Kamer om «houtskoolschetsen» van
de operationele commando’s.In 2003 heeft Defensie de besturing gecentraliseerd en de verantwoordelijkheid
voor de gereedstelling en de inzet van operationele eenheden bij de Commandant
der Strijdkrachten gelegd. De ondersteunende processen voor onder meer de
informatievoorziening, personeel, vastgoed, catering, gezondheidszorg, vervoer,
materieellogistiek en financiën zijn gebundeld in dienstencentra. Met
het oog op een doelmatige bedrijfsvoering worden producten en diensten tussen
operationele commando’s en dienstencentra verrekend. In de komende periode
ligt het accent op de verdere bundeling van de dienstverlening, de uniformering
van de klantondersteuning en de intensivering van de betrokkenheid van externe
partijen bij de dienstverlening. Bij de beoordeling van de kwaliteit van de
dienstverlening maakt Defensie onder meer gebruik vanbenchmarks. De defensieonderdelen voeren in 2008 een kwaliteitsmodel om bedrijfsprocessen
te verbeteren. Door bewuster om te gaan met risico’s en door risico’s
met geringe gevolgen te aanvaarden neemt de regel- en controledruk af en wordt
de beheersing op riskante gebieden verbeterd.Bij de operationele commando’s worden steeds meer eenheden ondergebracht
met personeel van alle commando’s die defensiebrede taken vervullen.
Waren de DMO en het CDC al defensiebreed georganiseerd, ook binnen de operationele
commando’s neemt het aantal van dergelijke eenheden toe. Een beschouwing
van deze defensiebrede eenheden gaat vooraf aan de schetsen van de operationele
commando’s. Deze hebben dezelfde opzet; eerst wordt de ontwikkeling
van het optreden behandeld waarop het operationele commando zich hoofdzakelijk
richt. Vervolgens komen de ontwikkeling van de organisatie en de uitrusting
van het operationele commando aan bod. Daarna volgen beschouwingen over de
DMO, het CDC en de Bestuurstaf. Defensiebrede eenhedenIn toenemende mate worden vergelijkbare defensiecapaciteiten bij elkaar
gebracht onder eenhoofdige leiding. Ze worden ondergebracht bij één
operationeel commando, maar het personeel is ook afkomstig uit de andere operationele
commando’s.Defensie HelikoptercommandoHelikopters zijn onmisbaar in crisisbeheersingsoperaties. Zij zijn in
veel opzichten van belang, want ze voorzien in beweeglijkheid, kunnen verkenningstaken
uitvoeren, bieden medische evacuatiemogelijkheden en verschaffen mobiele vuurkracht.
Alle helikopters van de krijgsmacht – Chinook, Cougar, Apache, Lynx,
Alouette, AB-412 en later de NH-90 – gaan deel uitmaken van één
Defensie Helikoptercommando (DHC). Dit commando wordt ingebed in het Commando
luchtstrijdkrachten en wordt gehuisvest op de vliegbasis Gilze-Rijen en op
het vliegkamp De Kooy in Den Helder. Het commando wordt 1 januari 2008
opgericht en zal in 2013 zijn voltooid. Onder meer ter vervanging van de Lynx
helikopters worden twintig NH-90 helikopters verworven voor de inzet boven
land én zee. Twaalf hiervan worden gestationeerd op het vliegkamp De
Kooy en zijn geschikt voor maritieme verkennings- en gevechtstaken en voorsearch and rescue. De overige acht worden gestationeerd
op de vliegbasis Gilze-Rijen en zijn bestemd voor transporttaken. Er komen
zes nieuwe Chinook transporthelikopters, mede ter vervanging van twee toestellen
die verloren zijn gegaan. Een beperkt aantal toestellen wordt voorzien van
extra middelen voor speciale operaties. De 24 Apache helikopters worden uitgerust
met verbeterde detectie- en doelzoeksystemen en extra zelfbeschermingsmiddelen.
Hiermee wordt verzekerd dat deze eenheden ook in de toekomst toereikende ondersteuning
kunnen leveren aan het landoptreden. Bovendien is het besluit vijf toestellen
te verkopen herzien. Deze worden vooralsnog niet in bedrijf genomen maar in
reserve gehouden.Commando grondgebonden luchtverdedigingDe grondgebonden luchtverdedigingeenheden van het Commando landstrijdkrachten
en van het Commando luchtstrijdkrachten worden gebundeld in een Commando grondgebonden
luchtverdediging. Het commando wordt gehuisvest op de Peel. De nieuwe eenheid
zal operationele modules leveren voor de verdediging tegen ballistische raketten,
vliegtuigen, helikopters, onbemande vliegtuigen en kruisvluchtwapens. Deze
modules moeten zowel vaste locaties als bewegende eenheden kunnen beschermen.
De eenheid krijgt de beschikking over uiteenlopende middelen: Stinger raketten,
het Ground Based Air Defence System (GBADS) met
het Shorad-afvuursysteem, Patriot-radars, Patriot commandovoeringssystemen
en Patriot raketten, waaronder de nieuwe PAC-3 raket tegen ballistische raketten.
Het nieuwe commando bevat tevens een kenniscentrum voor de grondgebonden luchtverdediging.
De vorming van het commando levert doelmatigheidswinst op.Scholen en kenniscentraVergelijkbare opleidingen worden gebundeld in opleidings- en kenniscentra.
Naast de Nederlandse defensieacademie (NLDA) voor onder meer de officiersopleidingen,
ontstaan de Defensie Paraschool, de Defensie Duikschool, de Defensie Vaarschool
en het Defensie Inlichtingen en Veiligheidsinstituut. Voorts zijn er diverse
kenniscentra waarin Defensie haar kennis bundelt. Voorbeelden zijn het Kenniscentrum
CBRN voor de bescherming tegen chemische, biologische, radiologische en nucleaire wapens, het kenniscentrum EOD waar de kennis over explosieven is gebundeld
en het kenniscentrum voor Militair en Uitrusting.Commando zeestrijdkrachtenMaritiem optreden richt zich steeds vaker op de beïnvloeding
van een situatie op het land. Vanuit zee kunnen humanitaire hulpacties en
evacuaties worden uitgevoerd, inlichtingen worden verzameld, doelen op het
land worden bestreden en eenheden aan land worden gezet en ondersteund. De
ondersteuning vanuit zee moet gedurende langere tijd kunnen worden geleverd
en vereist daarom voortzettingsvermogen. De zee biedt manoeuvreruimte en de
kans om nabij het operatieterrein te komen, zonder de territoriale integriteit
van andere landen aan te tasten. Maritieme aanwezigheid voorafgaand of vroeg
in een conflict geeft een politiek signaal. Schepen zijn een relatief goed
te beschermen basis voor eenheden die invloed willen uitoefenen op het land
en bovendien een belangrijk transportmiddel.Amfibische operaties, waarbij een strijdmacht vanaf
zee aan land wordt gebracht, zijn een specialisme van vloot en mariniers.
Ook eenheden van andere krijgsmachtdelen kunnen aan land worden gebracht.
Modern amfibisch optreden betreft niet alleen het bevechten van een landingsplaats
of het vanuit zee uitschakelen van één doel, maar ook beweeglijk
optreden waarbij capaciteiten ter land, te zee en in de lucht in samenhang
worden ingezet, bijvoorbeeld om een gebied binnen te dringen en tijdelijk
te bezetten. Amfibische eenheden zijn naar hun aard «licht», maar
moeten toch voldoende zelfbescherming (onder meer op het gebied van CBRN),
vuurkracht en mobiliteit hebben. Ze moeten daarbij goed kunnen samenwerken
met andere eenheden.Het overwicht op zee blijft van betekenis om routes
en knooppunten te beveiligen, zowel voor civiele doeleinden zoals handel en
energietransport als voor militaire doeleinden zoals operaties op zee en de
ondersteuning van operaties op land. Het accent verschuift naar asymmetrische
dreigingen in specifieke gebieden en de beveiliging tegen zeerroof. De dreiging
van onderzeeboten en grote oppervlakteschepen op de Atlantische Oceaan, en
in de Middellandse Zee is afgenomen, maar neemt in Azië en het Midden
Oosten toe. Operaties dichter onder de kust en rondom kwetsbare scheepvaartroutes
vergen specifieke prestaties van maritieme sensoren en wapensystemen, zowel
bij militair als bij justitieel optreden. Ook de dreiging in havens (sabotage,
mijnen, kleine boten met explosieve ladingen) vereist steeds betere beveiligingsmaatregelen.In de organisatie van het Commando zeestrijdkrachten zijn de vloot en
de mariniers verregaand geïntegreerd. De organisatie omvat de operationele
staf van de Netherlands Maritime Force. Deze staf
is verantwoordelijk voor de maritieme commandovoering en is geschikt om maritiem
expeditionaire capaciteiten van verschillende omvang en samenstelling in te
zetten. Daaraan kan zowel een maritieme als amfibische opdracht ten grondslag
liggen. In het tweede geval is de staf belast met de aansturing op brigadeniveau
van een formatie op en vanuit zee. De staf kan zowel aan een nationale als
aan een internationale maritieme of amfibische taakgroep leiding geven. Hiervoor
heeft het Commando zeestrijdkrachten de volgende, zowel nationaal als internationaal joint inpasbare modules beschikbaar: zes fregatten, vier
patrouilleschepen (vanaf 2011), twee bevoorradingschepen waaronder een joint logistiek ondersteuningschip (vanaf 2014),
twee landing platform docks, vier onderzeeboten,
tien mijnenbestrijdingsvaartuigen, twee hydrografische opnemingsvaartuigen, één
ondersteuningsvaartuig voor het Caribische gebied, twee versterkte mariniersbataljons
met een gevechtsteun-, logistiek en amfibisch ondersteuningsbataljon,
de marinierscompagnie in de West en de speciale eenheden van het Korps mariniers.De hoofdlijnen uit de marinestudie 2005 blijven van kracht. Deze studie
behelst een pakket maatregelen waarmee de samenstelling en de middelen van
het Commando zeestrijdkrachten nog beter worden afgestemd op zijn taken. Afgezien
van de Tactical Tomahawk (Tactom) gaan alle voorziene
investeringen door, zowel de verwerving van een joint
logistiek ondersteuningsschip ter vervanging van Hr. Ms. Zuiderkruis, de verwerving
van vier patrouilleschepen, de verbetering van de Walrusklasse onderzeeboten
(aanpassingen aan de sonar), de herintroductie van mijnenveegcapaciteit en
de versterking van de bataljons van het Korps mariniers.Vanwege de krappe budgettaire kaders wordt de invoering van de patrouilleschepen
met één jaar vertraagd en de invoering van het logistieke ondersteuningsschip
met twee tot drie jaar. Omdat de afstoting van materieel zoals de M-fregatten
voorspoedig verloopt en de ingebruikname van nieuw materieel wordt vertraagd,
zal de operationele capaciteit van de vloot in de periode van 2009 tot 2011
enigszins beperkt zijn. De optimale inzet van schaarse capaciteit en het behoud
van ervaring en deskundigheid van het personeel zullen in die periode speerpunten
voor het CZSK zijn. Defensie bestudeert de mogelijkheid het LC-fregat geschikt
te maken voor de verdediging tegen ballistische raketten in bondgenootschappelijk
verband.Commando landstrijdkrachtenHet optreden van landstrijdkrachten verandert. Het
onderscheid tussen optreden laag en hoog in het geweldsspectrum is verder
vervaagd. Operaties lager in het geweldspectrum vergen nagenoeg dezelfde middelen
die worden gebruikt bij operaties hoger in het geweldspectrum. Eenheden moeten
tot op het laagste lage niveau kunnen optreden in een joint (met andere krijgsmachtdelen)
en combined (met andere krijgsmachten) omgeving en kunnen samenwerken met
civiele organisaties en autoriteiten. Commandanten moeten in staat zijn militaire
capaciteiten vanaf zee, op het land en in de lucht gezamenlijk in te zetten
op het land. Ook de logistieke ondersteuning van operaties is complexer geworden
doordat operaties vaker op grote afstand van Nederland en ver van zeehavens
worden uitgevoerd, zoals in Afghanistan.Het optreden met vaste formaties is vervangen door
een aanpak waarbij de benodigde mensen en middelen worden samengevoegd in
een op de taak afgestemde eenheid. Militair optreden is maatwerk geworden
en het aantal specialisaties dat een commandant ter beschikking heeft, neemt
toe. Naast de gevechtseenheden en de gevechtssteuneenheden winnen jongere
specialisaties aan belang, zoals informatieoperaties en de bijdragen aan stabilisatie
en wederopbouw door onder meer civiel-militaire samenwerking.Het Commando landstrijdkrachten is verantwoordelijk voor de gereedstelling
en instandhouding van zijn eenheden. Landstrijdkrachten bestaan uit een diversiteit
aan gevechtseenheden, specialistische ondersteunende eenheden en logistieke
eenheden. Door de toenemende complexiteit van operaties en de snel wisselende
omstandigheden neemt de behoefte aan aanvullende specialismen verder toe.
Dit geldt bijvoorbeeld op het gebied van de operationele inlichtingen, Cimic
en SSR. Doordat ook de effecten van lucht- en zeegebonden wapenplatforms op
het land samenkomen, moeten de landgebonden operationele eenheden tot op laag
niveau over de kennis beschikken om joint operaties
te plannen en uit te voeren. De inzet van eenheden gebeurt niet
meer in vaste verbanden. Per missie wordt een eenheid op maat samengesteld.
Hierbij is het van belang een juiste combinatie te vinden van lichte en zware
wapenplatforms, sensoren, ondersteunende middelen en specialismen.De brigade heeft zich ontwikkeld tot meer dan alleen een eenheid die optreedt
tegen gemechaniseerde verbanden. Het belang van de brigade als organisatie-eenheid
neemt verder toe. De brigadestaf is versterkt met de specialismen om in inzetgebieden
complexe operaties in internationaal verband aan te sturen en in Nederland
de verschillende soorten eenheden daar gezamenlijk op voor te bereiden. Diezelfde
stafcapaciteit is in toenemende mate ook nodig voor de uitvoering van nationale
taken in Nederland ter ondersteuning van civiele autoriteiten. De brigade
verschaft samenhang, waarborgt de vredesbedrijfsvoering en zorgt ervoor dat
de diverse eenheden worden getraind op het juiste niveau en dat zij met elkaar
kunnen samenwerken. Hoewel de brigadestaf integraal deel uitmaakt van de brigade,
kan zij ook autonoom op brigade- en taakgroepniveau worden ingezet, zoals
in Afghanistan als staf van de Task Force Uruzgan
(TFU). Bovendien kan de staf de kern vormen van een Land
Component CommandHeadquarters (LCC-HQ) of de kern van een Regional Command (RC), zoals de staf van de 43ste gemechaniseerde
brigade de kern vormde van HQ RC South in Afghanistan.
Uit de brigades kunnen eenheden worden geformeerd voor specifieke taakgroepen.Het Commando landstrijdkrachten omvat het Nederlandse deel van de staf
van het Duits-Nederlandse legerkorps, het Korps Commandotroepen, twee gemechaniseerde
brigades, de Air Manoeuvre Brigade, de Gevechtsteunbrigade,
de logistieke brigade, de Explosievenopruimingsdienst, het Commando luchtdoelartillerie
en de Regionale militaire commando’s, waaronder ook de bataljons van
de Nationale reserve vallen. De gemechaniseerde brigades omvatten behalve
een staf pantserinfanterie, tanks, veldartillerie, pantsergenie, verkenningseenheden
en beperkte eigen logistieke eenheden. Bij beide gemechaniseerde brigades
verandert door de vermindering van de aantallen tanks en pantserhouwitsers
de organisatie van respectievelijk het tankbataljon en de afdeling veldartillerie.
De Air Manoeuvre Brigade omvat lichte infanterie
eenheden die zijn toegerust voor en getraind in geïntegreerd optreden
met helikopters, een mortiercompagnie, een geniecompagnie en logistieke eenheden.
De logistieke brigade en de gevechtssteunbrigade van het Commando landstrijdkrachten
worden samengevoegd tot een brigade die over de basiscapaciteiten voor ontplooiing
en terugverplaatsing beschikt.De Regionale militaire commando’s worden samengevoegd met de 11de,
de 13de en de 43ste brigade, na de oprichting van een facilitaire dienst en
een bewakings- en beveiligingsorganisatie voor heel Defensie. Hiermee worden
de Natres-eenheden dichter bij de parate operationele eenheden gebracht, wat
extra mogelijkheden voor opleiding en training schept. De Natres-bataljons
worden in de komende periode op een hoger niveau van geoefendheid gebracht.
Ook wordt door de samenvoeging van regionale militaire commando’s en
brigadestaven de derde hoofdtaak beter verankerd. Dit weerspiegelt de extra
inspanningen ter ondersteuning van de civiele autoriteiten in Nederland die
Defensie verricht in het kader van de intensivering van de civiel-militaire
samenwerking. De samenvoeging levert een beperkte doelmatigheidswinst op.Het Commando landstrijdkrachten gaat beschikken over verschillende typen
nieuwe voertuigen. De eisen op het gebied van mobiliteit en bescherming die
onder uiteenlopende omstandigheden aan voertuigen worden gesteld zijn niet
in één enkel type te verenigen. Verschillende typen tactische
voertuigen – lichte, middelzware en zware – blijven nodig. De infanterieversie van de YPR wordt vervangen door het infanteriegevechtsvoertuig
CV-90. Dit voertuig biedt bescherming en vuurkracht en is geschikt voor zware
(gevechts)operaties, maar ook voor stabilisatieoperaties waarbij de dreiging
robuuste middelen noodzakelijk maakt. De overige taken van de YPR worden overgenomen
door het middelzware nieuwe pantserwielvoertuig de Boxer. Dit voertuig wordt
uitgevoerd in types voor commandovoering, genietaken, goederenvervoer en gewondenvervoer.
De Boxer biedt bescherming tegen klein- en middenkaliber munitie, mijnen en
scherfwerking. De Boxer neemt voor een deel het takenpakket van de Patria
over. De vervanging van de Patria is onderwerp van studie. Ten behoeve van
verkennings- en waarnemingstaken wordt nu het lichtgepantserde voertuig Fennek
ingevoerd. Dit voertuig is snel, biedt bescherming tegen klein kalibermunitie
en is voorzien van een uitgebreid sensorenpakket.De Leopard 2 tanks geven de landstrijdkrachten belangrijke slagkracht.
De moderne tank is een precisiemiddel dat met geavanceerde sensoren de commandant
te velde continu escalatiedominantie biedt. Pas na 2020 zullen nieuwe voertuigtypen
beschikbaar komen die de huidige tanks wat bescherming en vuurkracht betreft
overtreffen. De pantserhouwitser, ten slotte, zal gaan beschikken over geleide
precisiemunitie. Hiervoor is 30 miljoen euro gereserveerd.Veiligheid en bescherming worden niet alleen bepaald door het materieel,
maar in sterke mate ook door de opleiding en training. De nieuwe tactische indoorsimulator ondersteunt die training. De gevechtssoldaat
opereert vaker uitgestegen en in kleine, zelfstandige verbanden. Dat vereist
een optimale uitrusting en maximale mobiliteit. Het project «verbeterd
operationeel soldaat systeem» behelst de verdere ontwikkeling van de
individuele bescherming, interne communicatie, wapens en de zicht- en richtmiddelen.Commando luchtstrijdkrachtenLuchtoptreden richt zich steeds vaker op de beïnvloeding
van een situatie op het land. Ook treedt het Commando luchtstrijdkrachten
in toenemende mate op in een joint omgeving. De luchtstrijdkrachten kunnen
snel, over grote afstanden en met precisie optreden en informatie vergaren.
Het luchtwapen kan in alle delen van het geweldspectrum worden ingezet, zowel
zelfstandig als in combinatie met andere operationele commando’s of
met bondgenoten. Het creëren en behouden van luchtoverwicht voor de gehele
duur van een operatie blijft een voorwaarde om vrijheid van handelen te behouden,
op het land, op zee en in de lucht. Gezien het kwalitatieve overwicht van
Westerse luchtmachten op potentiële tegenstanders, zijn lucht-luchtconfrontaties
niet waarschijnlijk. Ons kwalitatieve overwicht is essentieel om deze situatie
te handhaven.Doelbestrijding op land met jachtvliegtuigen en gevechtshelikopters
wordt door de technologische vooruitgang steeds nauwkeuriger. Van grote afstand,
vaak buiten het bereik van de vijand, kan zonder dat direct zicht op het doel
vereist is, met grote precisie worden opgetreden. Wapens worden hierdoor effectief
ingezet en nevenschade wordt beperkt. Daarnaast hebben het jachtvliegtuig
en de gevechtshelikopter een afschrikwekkend effect. Door de flexibiliteit
en effectiviteit van het luchtwapen beschikt de operationele commandant over
een belangrijk instrument om snel – plaatselijk en tijdelijk –
escalatiedominantie te verkrijgen. Het bemande jachtvliegtuig is een belangrijke
exponent van het luchtoptreden. Onbemande toestellen winnen aan belang en
spelen inmiddels een belangrijke rol bij de inlichtingenvergaring. Gaandeweg
zullen ook hun capaciteiten voor bewapend optreden toenemen, zodat ze voor gevechtsoperaties kunnen worden gebruikt. In de toekomst zal een combinatie
van bemande en onbemande vliegtuigen complementaire taken uitvoeren.Vanwege de toenemende expeditionaire inzet van de krijgsmacht
stijgt de behoefte aan luchttransport. Door de lucht kan militair vermogen
snel worden verplaatst. Zowel bij de ontplooiing en terugverplaatsing als
tijdens het optreden zelf is een hoge mate van mobiliteit onmisbaar. Strategisch
luchttransport om in (de omgeving van) het operatiegebied te komen en tactisch
luchttransport om onder dreiging en primitieve omstandigheden mensen en materieel
te transporteren zijn essentiële capaciteiten voor het slagen van operaties.
De inzet van tactische transportvliegtuigen en helikopters voor de directe
ondersteuning van grondtroepen voegt flexibiliteit en reactiesnelheid toe
aan het grondoptreden.Luchtondersteuning wordt niet alleen aan Nederlandse
eenheden, maar ook aan bondgenoten verleend. Daarbij is een goede operationele
samenhang van de wapensystemen van de verschillende luchtstrijdkrachten essentieel.
Dit vergt aanhoudend aandacht voor interoperabiliteit in procedures, communicatie
en data-uitwisselingssystemen.Het Commando luchtstrijdkrachten kent vijf operationele pijlers: gevechtsvliegtuigen,
helikopters, luchttransport, geleide wapens en commandovoering. Al deze pijlers
zijn expeditionair van karakter. Het jachtvliegtuig, de geleide wapens en
de bewapende helikopter beschikken over de capaciteiten om complementair aan
elkaar een scala aan taken uit te voeren. De flexibiliteit van de afzonderlijke
pijlers staat garant voor een tijdige en passende bijdrage van het Commando
luchtstrijdkrachten aan operaties van de Nederlandse krijgsmacht.De vliegbases Leeuwarden en Volkel zijn de uitvalsbases van de F-16 gevechtsvliegtuigen.
Vanaf Leeuwarden opereren twee squadrons, vanaf Volkel drie. Door zijn snelheid
en bereik kan het jachtvliegtuig ondersteuning leveren aan Nederlandse eenheden
en aan troepen van de coalitie. De flexibiliteit van dit type jachtvliegtuig
maakt het mogelijk steun aan grondtroepen te leveren en zo nodig het luchtoverwicht
te bevechten én te behouden. De veiligheid van de vliegtuigbemanning
en het vliegtuig zal in de toekomst nog verder toenemen door verbeterde capaciteiten
om van grotere afstand te opereren (stand off).
De nieuw ingevoerde targeting pods spelen hierbij
een rol. De operationele capaciteiten van de F-16 gevechtsvliegtuigen worden
tot het eind van hun levensduur op peil gehouden.De opvolger van de F-16 zal over een sterk verbeterde observatiecapaciteit
beschikken en in een militair netwerk verschillende andere systemen van informatie
voorzien. Het nieuwe toestel zal van grotere afstand kunnen opereren, moderne
wapens dragen en moeilijk te detecteren zijn. Hierdoor wordt de effectiviteit
van het luchtwapen vergroot. Het nieuwe jachtvliegtuig moet zijn voorzien
van de modernste technieken, zodat effectieve inzet voor vele jaren verzekerd
blijft.Dankzij de ondersteuning van tankervliegtuigen bij de strategische verplaatsing
naar het operatiegebied en bij inzet, kunnen gevechtsvliegtuigen geruime tijd
in de lucht blijven en ver van de thuisbasis worden ingezet. Zeker in de beginperiode
van een operatie moeten personeel en basisgoederen kunnen worden ingevlogen.
De capaciteit van het strategische luchttransport is dan ook vergroot met
een derde DC-10. Ook in een operatiegebied is transport een vereiste. Daarvoor
is luchttransportondersteuning nodig, te meer omdat niet in alle gevallen
op civiele alternatieven kan worden teruggevallen. Met de verwerving van twee
extra C-130 transportvliegtuigen en de uitbreiding van de bemanningen
wordt deze capaciteit versterkt. De thuisbasis voor het luchttransport is
de vliegbasis Eindhoven.Er is in operaties grote behoefte aan helikopters voor transport, verkenning
en vuurkracht omdat zij snel inzetbaar, flexibel en effectief zijn. Het Commando
luchtstrijdkrachten richt zich op een zo hoog mogelijke inzetbaarheid van
de helikopters en een zo effectief en doelmatig mogelijke inzet van de beschikbare
types. Gelet op het complementaire karakter van de pijlers van de luchtstrijdkrachten
wordt veel aandacht besteed aan de samenhangende en geïntegreerde inzet
van helikopters en andere luchtwapensystemen, zoals nu al in de Air Task Force in Afghanistan.Met de laatste software- en hardwaremoderniseringen van het Patriot wapensysteem
is deze Air and Missile Defence capaciteit op
het niveau van toonaangevende bondgenoten gebracht. Het Commando luchtstrijdkrachten
richt zich de komende periode vooral op de integratie van het Patriot systeem
in overkoepelende Air and Missile Defence netwerken.
Daarnaast wordt geïntegreerd opgetreden met jachtvliegtuigen en helikopters.In Eindhoven bevindt zich ook het internationaal samengesteldeMovement Coordination Centre Europe, waarin lidstaten
over en weer inzicht geven in hun transportplannen en waar restcapaciteit
beschikbaar wordt gesteld. Met de vorming van een Europees Air Transport Command (EATC) komt de verbetering van de benutting
van luchttransportcapaciteit in zicht. Duitsland, Frankrijk, België en
Nederland hebben een Letter of Intent ondertekend
over de vorming van het EATC. In dit commando worden op termijn de luchttransportvloten
van genoemde landen ondergebracht, waardoor de toegang tot deze schaarse capaciteit
verder wordt vergroot. Nederland heeft Eindhoven aangeboden als locatie voor
het EATC. De ontwikkeling van het EATC omvat een aantal fasen en begint in
2007. Meer Europese landen hebben al hun belangstelling voor dit initiatief
getoond.De inzet van het luchtwapen vereist gedegen planning en begeleiding. Het
Link-16 netwerk wordt daarbij voor dataverkeer gebruikt. Met de National Datalink Management Cell (NDMC) heeft Defensie de mogelijkheden
om dit operationele netwerk te gebruiken en zo de commandovoering goed in
te richten. Een goede commandovoering zorgt voor een maximaal operationeel
effect door de juiste inzet van de verschillende capaciteiten van de luchtstrijdkrachten.
Het Commando luchtstrijdkrachten beschermt het Nederlandse luchtruim en zal
met ingang van 2008 een deel van de vliegende taken van de Kustwacht Nederland
gaan uitvoeren. Hiervoor zijn twee Dornier-228 vliegtuigen aangeschaft die
vanaf de luchthaven Schiphol zullen opereren.Commando Koninklijke marechausseeDe Koninklijke marechaussee (Koninklijke marechaussee)
is een militaire politieorganisatie met een breed takenpakket die onder verschillende
gezagsdragers haar werk doet. De centrale aansturing en de korte bevelslijnen
maken een snelle en flexibele inzet zowel binnen als buiten Nederland mogelijk.
De militaire rechtspositie van het personeel, maar zeker ook de militaire
opleiding en vorming, dragen hier toe bij.Het vervaagde onderscheid tussen operaties hoog en
laag in het geweldsspectrum heeft ook gevolgen voor de Koninklijke marechaussee.
Bij de uitzending van marechaussees moet rekening worden gehouden met plotselinge
en onvoorspelbare escalatie. Een goede informatiepositie isvan
steeds groter belang, zowel bij nationale als bij internationale inzet. Betrouwbare
en tijdige informatie kan de effectiviteit van het operationele optreden sterk
doen toenemen. Het marechausseeoptreden wordt dan ook in toenemende mate informatiegestuurd.In toenemende mate wordt samengewerkt met internationale
partners, onder meer bij de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit,
terrorisme, en het tegengaan van illegale immigratie. Ook nationaal wordt
de samenwerking met ketenpartners versterkt.Met de oprichting van het zogenaamde basiscontingent is de bijdrage van
de Koninklijke marechaussee aan het expeditionaire vermogen van de krijgsmacht
versterkt. Er wordt structureel geïnvesteerd in opleiding en training
van personeel dat wordt uitgezonden. Hierdoor verbetert zowel de ondersteuning
van de overige defensieonderdelen als de uitvoering van civiele politiemissies.
De Koninklijke marechaussee blijft de komende jaren bijdragen aan de European Gendarmerie Force, een multinationaal samenwerkingsverband
voor de inzet van gewapende politie in uiteenlopende missies.De opsporingsfunctie wordt verbeterd en de hulpofficier van justitie wordt
beter voorbereid op militair-juridische aangelegenheden bij uitzendingen.
Met deze maatregelen wordt een deel van de aanbevelingen uitgevoerd van de
commissie-Borghouts die onderzoek deed naar de toepassing van het militaire
strafrecht tijdens uitzendingen en van de commissie-Posthumus die de «Schiedammer
parkmoord» onderzocht. Naar aanleiding hiervan is het programma «Versterking
Opsporing» gestart waaraan ook de marechaussee deelneemt.Door informatiegestuurd optreden verbetert de effectiviteit en de doelmatigheid
van Koninklijke marechaussee. Het Mobiel toezicht vreemdelingen (MTV) is daarvan
een goed voorbeeld. In samenwerking met TNO is de Koninklijke marechaussee
in 2004 begonnen met de pilot migo. Bij de grensovergang
op de A16 bij Hazeldonk werden videocamera’s gebruikt om informatie
te verzamelen die werd vergeleken met databestanden. Vervolgens werd een risicoselectie
gemaakt die mede bepalend was voor de vervolgacties. Informatie afkomstig
van het MTV kan worden gedeeld met nationale en internationale partners, wat
ten goede komt aan de aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit en terrorisme.
De evaluatie van de pilot migo was positief. De
landelijke invoering van het concept zal in 2008 worden voorbereid. Het kabinet
heeft hiervoor in pijler V van zijn beleidsprogramma € 23 miljoen
euro beschikbaar gesteld.De Koninklijke marechaussee voert diverse taken uit op de Nederlandse
Antillen. Naast de militaire politietaak ten behoeve van de militairen die
zich op de eilanden bevinden, levert zij ook een bijdrage aan de opsporing
van zware criminaliteit en de grenscontrole. In overleg met de Landsautoriteiten
wordt bezien welke gevolgen de voorziene staatkundige verandering van de Antillen
heeft voor de taken van de Koninklijke marechaussee.Defensiematerieelorganisatie (DMO)Het defensiematerieel wordt intensief ingezet onder
uiteenlopende klimatologische omstandigheden en in allerlei soorten terrein.
Daarom worden hoge eisen gesteld aan de duurzaamheid en aan de onderhoudbaarheid.
Door de zware belasting van het materieel wordt de levensduur korter en neemt
de behoefte aan onderhoud en aan (reserve)onderdelen toe en stijgen de exploitatiekosten.
De beheersing van de levensduurkosten zal in de komende periode nog meer aandacht
krijgen.Het materieel speelt een belangrijke rol bij de bescherming
van personeel. Niet alleen bepantsering, maar ook betrouwbaarheid en beweeglijkheid
kunnen van groot belang zijn onder gevaarlijke omstandigheden. Door een modulaire
opbouw van materieel kunnen componenten snel en gemakkelijk worden vervangen.
De tijd dat materieel niet inzetbaar is, wordt hiermee tot een minimum beperkt.
Ook hiermee is de veiligheid van militairen gebaat.De ervaringen in recente operaties leren dat het materieel
van Defensie over het algemeen goed inzetbaar is. Iedere missie stelt echter
specifieke eisen aan het defensiematerieel en wisselende omstandigheden kunnen
leiden tot urgente operationele behoeften waarin snel moet worden voorzien.
Daarom kunnen, onder voorwaarden, ontwikkelings- en verwervingstrajecten worden
versneld.Om ook in de toekomst haar taken te kunnen vervullen
moet Defensie voortdurend innoveren. Daarom wordt structureel geïnvesteerd
in research & development (R&D). Defensie sluit hierbij zoveel mogelijk
aan bij het rijksbrede R&D-beleid en vervult in dit kader een actieve
rol in het project «Nederland Ondernemend Innovatieland». Daarnaast
participeert Defensie in internationale R&D-programma’s, vooral
in Navo- en EU-verband. De koppeling van R&D-activiteiten aan operationele
en beleidsmatige prioriteiten wordt de komende tijd verder versterkt. Hierbij
is een centrale rol weggelegd voor de onlangs opgerichte Bestuursraad Kennis
en Strategie, die tevens zal functioneren als het vaste bestanddeel van de
kenniskamer van Defensie. Het kabinet heeft op 12 mei 2006 de instelling
van zogenaamde kenniskamers aangekondigd, waarin de ambtelijke top van een
ministerie de top van relevante kennisinstellingen ontmoet met als doel de
aansluiting tussen kennis en beleid te verstevigen.Nederland streeft actief naar internationale samenwerking,
niet alleen bij de verwerving van materieel maar ook bij de instandhouding
ervan. Het is het van belang in een vroeg stadium samen te werken. Het Europese
defensieagentschap EDA vervult hierin een rol en werkt aan een zogenaamd capaciteitenontwikkelingsplan
om de capaciteitenbehoeften te harmoniseren. Defensie bereidt zich in haar
materieelvoorzieningsproces beter voor op het signaleren en creëren van
mogelijkheden voor samenwerking in Europees verband.Samen met het ministerie van Economische Zaken en in
overleg met de defensiegerelateerde industrie is een Defensie Industrie Strategie
(DIS) opgesteld. Aan de hand hiervan zullen de ministeries van Economische
Zaken en van Defensie de defensiegerelateerde industrie ondersteunen bij de
verwerving van een stevige internationale positie. De defensiebehoefte is
hierbij altijd leidend.De DMO draagt tijdens de hele levensduur zorg voor het defensiematerieel:
van aankoop via groot onderhoud tot afstoting. De komende periode richt de
DMO zich op de verdere integratie van de materieellogistieke processen en
een betere ondersteuning van de operationele commando’s en de overige
delen van de defensieorganisatie. Hierbij is het project Speer van belang
omdat dit de samenhang en de aansturing van de logistieke processen van de
krijgsmacht verbetert. Bovendien kunnen hiermee de exploitatiekosten van materieel
beter worden beheerst.Met nieuwe vormen van inkoopsamenwerking en defensiebrede raamcontracten
worden verdere schaalvoordelen behaald. De DMO neemt ook deel aan interdepartementale
verbeteringsprogramma’s ter verdere professionalisering van de inkooporganisatie.
De komende periode zal nadrukkelijker een afweging worden gemaakt
tussen zelfdoen, samenwerken en uitbesteden. Ook de mogelijkheden van publiekprivate
samenwerking en operational lease worden hierbij
betrokken en er zal meer aandacht worden besteed aan de mogelijke inzet van
civiele dienstverleners in operatiegebieden. De regering heeft hierover ook
advies gevraagd aan de AIV.Commando dienstencentra (CDC)Door de samenvoeging van de ondersteuning in het CDC is een forse doelmatigheid
bereikt. In de komende periode ligt het accent op een verdere bundeling van
de dienstverlening, de uniformering van de klantondersteuning door middel
van integrale facilitaire werkplekken en de intensivering van de betrokkenheid
van externe partijen bij de dienstverlening. Hierbij passen de vergroting
van de doelmatigheid en de demping van de vraag op het gebied van catering
door Paresto, werkplekdiensten van DTO en de Dienst Vastgoed Defensie, evenals
de samenvoeging van de bedrijfsgroepen IV en ICT. Bij de vergroting van de
doelmatigheid van het CDC is het motto «maximaal marktconform en minimaal
defensiespecifiek». Op een aantal gebieden van dienstverlening wordt
verdere samenwerking met de markt gezocht of worden diensten uitbesteed aan
marktpartijen.BestuursstafIn 2003 is besloten het toenmalige kerndepartement en delen van de krijgsmachtdeelstaven
te combineren tot één bestuursstaf, waardoor de totale stafcapaciteit
van Defensie is verkleind. De Bestuursstaf adviseert en ondersteunt de bewindslieden
en zet hun besluiten over de richting, inrichting en inzet van Defensie om
in helder en uitvoerbaar beleid. De bestuursstaf schept de voorwaarden voor
een optimale taakuitoefening door de defensieonderdelen en leidt operaties
in binnen- en buitenland. De komende periode worden de staven van de defensieonderdelen,
inclusief de bestuursstaf, doorgelicht en zo nodig verder geherstructureerd.
Het streven is hierbij enerzijds gericht op de verbetering van de onderlinge
samenwerking in de bestuursstaf om de besturing van Defensie te versterken.
Anderzijds worden de relaties tussen de bestuursstaf en de defensieonderdelen
verder ontwikkeld. Door de kwaliteit van het beleid dat in de bestuursstaf
wordt ontwikkeld te verbeteren, worden de defensieonderdelen beter in staat
gesteld zich op hun kerntaken te richten.DE FINANCIËLE SITUATIE BIJ DEFENSIEDeze financiële beschouwing begint met een beschrijving van de financiële
gevolgen van het regeerakkoord. Vervolgens wordt de financiële uitgangssituatie
aan het begin van de kabinetsperiode beschreven. Daarna volgt een uiteenzetting
van de in- en extensiveringen waartoe is besloten. De beschouwing besluit
met een vooruitblik op de ontwikkeling van de defensie-uitgaven.Het regeerakkoordIn pijler I van het regeerakkoord is € 500 miljoen beschikbaar
gesteld voor Defensie. Dit bedrag komt gefaseerd beschikbaar in de periode
2008–2011 en is afkomstig uit opbrengsten van verkopen van defensielocaties
en -materieel. Afgesproken is dat hiervan € 250 miljoen wordt aangewend
voor de oplossing van operationele knelpunten en € 250 miljoen voor
de financiering van crisisbeheersingsoperaties (HGIS). Vanwege de hogere kosten
van de operatie in Uruzgan is de post crisisbeheersingsoperaties de
afgelopen periode ook al een aantal keren verhoogd. Zo is in 2006€ 46
miljoen incidenteel en € 20 miljoen structureel toegevoegd. Met
de voorjaarsnota 2007 is nog eens eenmalig € 85 miljoen beschikbaar
gesteld.In het kader van de «operatie vernieuwing rijksdienst» moet
op de defensiebegroting € 37 miljoen structureel worden bezuinigd.
De bezuiniging wordt gedeeltelijk verwezenlijkt door herinrichting van de
controle op het financiële en materiële beheer, herinrichting van
de staven van de defensieonderdelen en een doelmatigheidsoperatie bij de baten-lastendiensten
van Defensie die de informatievoorziening en de catering ondersteunen. Het
is niet mogelijk gebleken de gehele taakstelling met efficiencymaatregelen
te beleggen, zodat aanvullende doelmatigheidsmaatregelen zijn getroffen in
het operationele domein.Financiële uitgangssituatieDe belangrijkste elementen van de defensiebegroting zijn de personele
exploitatie, de materiële exploitatie en de investeringen.De personele exploitatie is de omvangrijkste
post op de defensiebegroting. De personeelskosten worden grotendeels bepaald
door het aantal medewerkers (de personeelsvulling) en de kosten per medewerker
(de middensommen). Het vooruitzicht voor de komende jaren is dat de defensieorganisatie
niet volledig gevuld zal zijn. Het hierdoor vrijvallend geld zal onder meer
worden besteed aan maatregelen op het gebied van de werving en het behoud,
want ons streven blijft een 100 procent gevulde organisatie.Het budget voor de materiële exploitatie
staat, in ieder geval de komende jaren termijn, sterk onder druk. Oorzaken
hiervan zijn onder meer de gestegen kosten voor het beheer, het onderhoud
en de modificatie van technologisch hoogwaardige wapen- en IV-systemen. Dat
geldt ook voor materieel dat wordt ingezet bij crisisbeheersingsoperaties.
De deelneming aan complexe operaties op grote afstand legt de nodige druk
op de bedrijfsvoering. Defensie moet zich ook de komende jaren inspannen om
te voldoen aan complexe wet- en regelgeving, onder meer op het terrein van
arbo en milieu. Verder blijft Defensie gevoelig voor externe ontwikkelingen,
zoals de stijging van energieprijzen en transportkosten.Om tekorten in de materiële exploitatie op te vangen worden maatregelen
genomen. De defensieonderdelen zullen de komende periode hun activiteiten,
onder meer op het gebied van de gereedstelling van eenheden, moeten uitvoeren
binnen zeer strakke budgettaire kaders. De gevolgen voor het activiteitenniveau
worden thans in kaart gebracht. Los van deze maatregelen zal het instrumentarium
ter beheersing van de materiële exploitatie de komende jaren worden versterkt,
onder meer door de introductie van een nieuw financieel administratiesysteem
en door maatregelen op het gebied van de vraagregulering. Dit leidt tot een
scherper inzicht in de relatie tussen doelstellingen, activiteiten, noodzakelijke
middelen en uitgaven en, daarmee, tot een verbetering van de sturingsmogelijkheden.
Ondanks deze maatregelen zijn wij echter genoodzaakt de komende jaren de budgetten
voor de materiële exploitatie te verhogen. Omdat de maatregelen op het
gebied van de beheersing pas na enige tijd effect zullen hebben, stabiliseren
de materiële exploitatielasten zich naar verwachting na 2009.De investeringen maken ruim 20 procent uit
van het defensiebudget. Het is relatief eenvoudig tekorten in de exploitatie
op te vangen met een verlaging van de investeringsquote. Op de korte termijn
is dit minder pijnlijk dan de maatregelen waartoe wij nu hebben besloten.
Op de lange termijn gaat dit echter ten koste van het noodzakelijke
innovatievermogen van de krijgsmacht. Om te zorgen dat Nederland op de langere
termijn kan blijven beschikken over een hoogwaardige krijgsmacht, houden wij
ook deze kabinetsperiode vast aan een investeringsquote van boven de twintig.Financiële maatregelen – intensiveringenDe komende periode worden extra middelen vrijgemaakt voor de verbetering
van de operationele inzetbaarheid, investeringen in personeel en de noodzakelijke
verhoging van de materiële exploitatiebudgetten. Hierbij geldt de voorwaardelijke
benadering die ook in het coalitieakkoord is gehanteerd; intensiveringen zullen
in opeenvolgende begrotingen worden verwerkt als extensiveringen worden uitgevoerd.Intensiveringen (bedragen x € 1miljoen)  200720082009201020112012Verbetering van de operationele inzetbaarheid04854937863 Investeren in personeel203050505050 Verhoging exploitatie-uitgaven8610472555449Taakstelling «operatie vernieuwing rijksdienst»048153737 Totaal Intensiveringen106186184213219199De extra middelen die in pijler I van het regeerakkoord beschikbaar zijn
gesteld voor de oplossing van operationele knelpunten (€ 250 miljoen)
worden hiervoor aangewend.Extra middelen regeerakkoord (bedragen x € 1miljoen)  200720082009201020 112012 Pijler I02550751000Resterende op te lossen problematiek106161134138119199Financiële maatregelen – extensiveringenNaast de middelen die in het regeerakkoord beschikbaar zijn gesteld, zijn
aanvullende middelen nodig. Die hebben wij zoveel mogelijk gezocht in doelmatigheidsmaatregelen.
Het bleek echter ook noodzakelijk om een aantal operationele capaciteiten
te reduceren, af te zien van enkele voorgenomen projecten en een aantal investeringen
te herschikken. Hiermee worden tevens de nodige middelen gegenereerd ter dekking
van het restaandeel van Defensie in de «operatie vernieuwing rijksdienst».Extensiveringen (bedragen x € 1miljoen)  200720082009201020112012Gerichte maatregelen «operatie vernieuwing rijksdienst»41021272727Bedrijfsvoeringsmaatregelen42949565656Operationele doelmatigheidsmaatregelen036666 Reductie operationele capaciteiten04988926348Herschikking investeringen9870– 30– 43– 3362Totaal Extensiveringen106161134138119199VooruitzichtenDe komende periode wordt naar verwachting voldoende budget bestemd voor
de financiering van de personele omvang, de exploitatie van het materieel
en de inzet voor crisisbeheersingsoperaties. Daarnaast wordt ten minste 20
procent van het budget gereserveerd voor investeringen in materieel, infrastructuur
en ICT. Niettemin moet er rekening mee worden gehouden dat de defensiebegroting,
net als in de afgelopen kabinetsperiode, onder druk zal blijven staan. In
de eerste plaats blijft de bedrijfsvoering van Defensie gevoelig voor externe,
autonome ontwikkelingen die de kosten van personeel en materieel verder kunnen
doen stijgen. Ten tweede blijft de inzet voor crisisbeheersingsoperaties naar
verwachting (financiële) inspanningen vergen. Hoewel het merendeel van
de kosten van crisisbeheersingsoperaties wordt gefinancierd uit de HGIS, leiden
operaties ook tot kosten die ten laste komen van de reguliere defensiebegroting.
De extra slijtage van ingezet materieel vergt bijvoorbeeld aanvullende investeringen.TOT SLOTOnze krijgsmacht is vanaf de jaren negentig stapsgewijs omgevormd tot
een volledig inzetbare strijdmacht die onder uiteenlopende omstandigheden
wereldwijd kan worden ingezet in dienst van de internationale rechtsorde en
ter verdediging van onze veiligheidsbelangen, zo nodig op grote afstand van
onze landsgrenzen. Een krijgsmacht die in staat is samen met onze belangrijkste
bondgenoten op alle geweldsniveaus te opereren en in alle fasen van een conflict.
Een krijgsmacht met professionele mensen en met hoogwaardig materieel die
samen met civiele autoriteiten onze nationale veiligheid waarborgt en die
haar deskundigheid in dienst stelt van het geïntegreerde veiligheidsbeleid
van de regering. Deze omvorming heeft de afgelopen jaren belangrijke impulsen
gekregen door het streven naar een nieuw evenwicht tussen de taken en de middelen
van de krijgsmacht. Vergaande ingrepen in de krijgsmacht zijn daarbij niet
geschuwd.Onze prioriteiten voor de komende jaren zijn het defensiepersoneel en
de verbetering van de operationele inzetbaarheid van de krijgsmacht. Op alle
fronten bouwt Defensie de komende jaren voort op de basis die de afgelopen
jaren is gelegd. Om de beoogde versterkingen te kunnen verwezenlijken hebben
wij wel moeten besluiten tot enige herschikkingen binnen de begroting, in
aanvulling op de extra middelen die in het coalitieakkoord voor de krijgsmacht
en de uitvoering van crisisbeheersingsoperaties zijn bestemd. Enige voornemens
uit voorgaande jaren zijn gesneuveld, een aantal hoofdwapensystemen wordt
afgestoten en een aanzienlijk aantal projecten is enigszins vertraagd, zodat
de planning de komende jaren in de pas blijft lopen met de begroting. Om de
exploitatielasten en de investeringsruimte met elkaar in evenwicht te houden,
hebben wij besloten de activiteiten van de operationele commando’s,
de DMO en het CDC strakker te begroten, wat de druk doet toenemen om hun operationele
en ondersteunende producten zo doelmatig mogelijk te leveren.Alle maatregelen garanderen een stabiele ontwikkeling van de krijgsmacht
en een sluitende begroting in deze kabinetsperiode. De komende tijd zullen
verkenningen worden uitgevoerd naar het niveau van de defensiebestedingen
op langere termijn, mede in relatie tot het huidige ambitieniveau
en in bondgenootschappelijk perspectief. Ons land heeft een krijgsmacht die
wereldwijd dienstbaar is en waarop iedereen trots kan zijn. Het is in ieders
belang dat zo te houden.De minister van Defensie,E. van MiddelkoopDe staatssecretaris van Defensie,C. van der KnaapXNoot1I.v.m. wijziging van het kamerstuknummer. Het eerder onder 31 200
X, nr. 3 gepubliceerde kamerstuk komt hiermee te vervallen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31243-1-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl