Uitgangspunten voor cultuurbeleid; Brief staatssecretaris met de notitie naar aanleiding van het rapport-Berenschot betreffende de toekomst van de podiumkunsten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24247, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24247 nr. 2

16-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAanleidingFlexibilisering cultuurbudgetDe toekomst van de podiumkunsten rapport-BerenschotOndertekeningLichaamDE TOEKOMST VAN DE PODIUMKUNSTEN (NAAR AANLEIDING VAN
HET RAPPORT-BERENSCHOT)1. In het eigen zadel helpen2. Nieuw evenwicht3 Cultureel stadsleven: accommodaties4. Cultureel stadsleven: versterking intermediaire netwerken5. Cultureel stadsleven: spreiding van voorstellingen
en concerten 6. Makers en verkenners
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24247Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 247Uitgangspunten voor cultuurbeleidnr. 2BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 16 november 1995 AanleidingBij brief van 13 juli 1995 heeft de Kamer de notitie Pantser of ruggegraat –
Uitgangspunten voor cultuurbeleid ontvangen (kamerstukken II, 1994/95,
24 247, nr. 1). Ik heb de Kamer toegezegd nog voor het overleg over deze
notitie nadere voorstellen te doen die het mogelijk maken, met behoud van
het vierjarige beleidssysteem, flexibel in te spelen op onvoorziene en soms
zelfs onvoorzienbare ontwikkelingen die zich op het terrein van het cultuurbeleid
of het overheidsbeleid in het algemeen kunnen voordoen. Tevens heb ik mijn
voornemen aangekondigd nog voor de behandeling van de Uitgangspuntennotitie
in de Kamer, een standpunt te bepalen over het rapport-Berenschot betreffende de toekomst van de podiumkunsten. Flexibilisering cultuurbudgetZoals u weet is het regeringsbeleid erop gericht «cultuur in de
plus» te brengen. Dit wil zeggen dat in deze kabinetsperiode per saldo
meer geld beschikbaar zal zijn voor de culturele sector; per saldo, omdat
eerst bezuinigingen op het cultuurbudget als gevolg van besluiten van het
vorige kabinet en als gevolg van een aantal generieke maatregelen van het
huidige, ongedaan moesten worden gemaakt. Die bezuinigingen, ook al zijn zij
uiteindelijk niet gerealiseerd, hebben de kwetsbaarheid van niet meerjarig
gesubsidieerde instellingen of initiatieven op het terrein van de cultuur
laten zien. Met name de jaarlijks gesubsidieerde fondsen voor de incidentele
subsidieverlening zouden het te bezuinigen bedrag hebben moeten opbrengen,
omdat de rest van de cultuurbegroting daartoe geen of onvoldoende ruimte bood.
Daarmee zou niet alleen iedere armslag voor vernieuwing hebben ontbroken,
maar ook zouden juist die initiatieven en activiteiten zijn getroffen die
daar beleidsmatig wellicht het laatst voor in aanmerking hadden moeten komen.Willen we voorkomen dat zich in de toekomst nog ooit eens zo'n situatie zou kunnen voordoen, dan zal de cultuurbegroting die te weinig speelruimte
kende, flexibeler moeten worden.Los hiervan heeft de wens gespeeld om het beleid beter af te stemmen op
onvoorziene inhoudelijke ontwikkelingen binnen het culturele veld. Hiervoor
is een zekere flexibiliteit in de meerjarige financieringen eveneens onontbeerlijk.Conform mijn eerdere toezegging aan de Kamer heb ik gezocht naar een instrumentarium
om, met behoud van het vierjarige beleidssysteem, het hoofd te kunnen bieden
aan bovengenoemde omstandigheden.In grote lijnen heeft u daarvan al kennis kunnen nemen in de aanbiedingsbrief
bij de Uitgangspuntennotitie. Ik heb u daarin aangekondigd mij te beraden
op mogelijkheden om het cultuurbeleid tussentijds bij te sturen in reactie
op onverwachte culturele ontwikkelingen, nieuwe politieke wensen die bijvoorbeeld
zouden kunnen voortvloeien uit het aantreden van een nieuw kabinet of de noodzaak
van tussentijdse bezuinigingen.In het licht van de Algemene wet bestuursrecht heb ik bij nader inzien
besloten het aantreden van een nieuw kabinet niet aan te merken als grond
voor het maken van een zeker voorbehoud bij meerjarige subsidietoezeggingen.Het systeem dat ik thans voorstel, is in wezen eenvoudig. Meerjarige subsidietoezeggingen
dienen in beginsel van een zeker voorbehoud te worden voorzien in verband
met onvoorzienbare ontwikkelingen van culturele of algemeen financiële
aard. De uitkering van een klein percentage van alle meerjarige subsidietoezeggingen
zou in die gevallen achterwege moeten kunnen blijven. Het zou gaan om ten
hoogste 3,75 procent van het voor vier jaar toegezegde subsidiebedrag, met
alle daarbij behorende restricties (tijdige aankondiging, vergoeding in geval
van aantoonbare schade).In overeenstemming met de Algemene wet bestuursrecht biedt sinds 1 juli
1994 artikel 18 van het Bekostigingsbesluit cultuuruitingen de mogelijkheid
om op grond van zwaarwegende redenen een verleende subsidie lager vast te
stellen of zelfs geheel in te trekken. Met de opname, in iedere meerjarige
subsidiebeschikking, van de twee genoemde voorbehoudsgronden, denk ik de beschikking
te krijgen over lichtere middelen die niettemin, als daarop een beroep moet
worden gedaan, voldoende beleidsruimte opleveren om zonder instellingen onevenredig
of – beleidsmatig – onbillijk te duperen, te reageren op onvoorziene
situaties. Tevens zou daarmee de mogelijkheid ontstaan om alle fondsen met
ingang van de volgende cultuurnota-periode meerjarig te subsidiëren.Met het opnemen van nadere regels in het Bekostigingsbesluit wil ik nog
even wachten. Een beslissing hieromtrent kan genomen worden in de loop van
de volgende cultuurnota-periode. Want, nogmaals en voor alle duidelijkheid:
de introductie van dit additionele instrumentarium staat los van mijn beleidsvoornemens
voor de komende jaren. De toekomst van de podiumkunsten rapport-BerenschotDe notitie naar aanleiding van het rapport-Berenschot bevat tevens mijn
reactie op andere adviezen en commentaren die ik in de afgelopen maanden met
betrekking tot de toekomst van de podiumkunsten mocht ontvangen.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,A. Nuis DE TOEKOMST VAN DE PODIUMKUNSTEN (NAAR AANLEIDING VAN
HET RAPPORT-BERENSCHOT)Ter voorbereiding van het volgende kunstenplan heeft bureau Berenschot
een analyse uitgevoerd over de volle breedte van de sector podiumkunsten.
Het gaat hierbij om een strategische verkenning van de mogelijkheden om de
positie van de podiumkunsten – gesubsidieerd of niet gesubsidieerd –
te versterken.Op de analyse en de aanbevelingen kom ik nog uitvoeriger terug in de cultuurnota,
maar ik heb er behoefte aan om in dit stadium van de procedure een inhoudelijke
reactie te geven, waarbij de notitie Pantser of ruggegraat als
uitgangspunt dient en waarbij ik tevens de reactie van de Raad voor de Kunst,
de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg
(IPO) en die van andere organisaties in de overwegingen betrek. Deze reacties
zijn in afschrift bijgevoegd.1Allereerst stel ik vast dat zowel bij Berenschot als in het inmiddels
ook verschenen SCP-rapport Podia in een tijdperk van afstandsbediening een overwegend positief beeld wordt gegeven van de huidige situatie
in de podiumkunsten. Er is een groot en gedifferentieerd aanbod, de artistieke
kwaliteit is hoog en kan zich meten met de prestaties van andere veel grotere
landen. En wat het publiek betreft hebben de podiumkunsten de opkomst van
de televisie uiteindelijk goed weten te doorstaan.De belangrijkste vraag is of de podiumkunsten deze behoorlijk sterke positie
ook de komende jaren weten te behouden. Vooral in het rapport-Berenschot wordt
indringend de vraag gesteld of de kracht van vandaag niet de zwakte van morgen
zal blijken te zijn. De grote, door professionals gestuurde aandacht voor
artistieke kwaliteit maakt weliswaar voor een belangrijk deel de kracht uit
van de podiumkunsten, maar zou op den duur de sector in een maatschappelijk
isolement kunnen brengen, wanneer daardoor het publiek te veel buiten beeld
blijft. Ik onderken het risico, maar ik ga – evenals de Raad voor de
Kunst maar ook in andere reacties niet zover als Berenschot dat een forse
koersverandering van een aanbodgericht naar een vraaggericht beleid bepleit.
Dat zou het wezen van de kunst, dat immers ook is gelegen in tegendraadsheid,
in het avontuur en experiment, kunnen aantasten. Dit ontslaat de sector echter
niet van de plicht er alles aan te doen dit risico zoveel mogelijk in te dammen.
In dat opzicht vind ik de reactie van de Raad wat al te defensief. Met het
oog daarop kom ik tot een aantal beleidsmaatregelen die op weg naar de volgende
cultuurnota nader moeten worden uitgewerkt. 1. In het eigen zadel helpenOm ook in de toekomst verzekerd te blijven van een publiek voor de podiumkunsten
is het noodzakelijk jongeren meer bij het culturele leven te betrekken. Cultuureducatie
in het voortgezet onderwijs speelt daarbij een cruciale rol. Ik zal samen
met collega Netelenbos volgend jaar tegelijk met de cultuurnota een notitie
over dit onderwerp aan de Kamer aanbieden. Daarnaast verwacht ik van de podiumkunstinstellingen
dat ze zich meer inspannen om jongeren te bereiken. Dat reken ik tot wat ik
maar even noem de culturele basistaken van de met name de grotere culturele
instellingen. Hoewel ik subsidievoorwaarden of verplichtingen niet uitsluit,
zie ik liever dat gezelschappen en orkesten geholpen door de juiste financiële
prikkels op eigen kracht het belang van een overtuigend bereik van jongeren
inzien. Het zou prachtig zijn wanneer aan het eind van het volgende kunstenplan –
om een streefgetal te noemen – 10 procent van het eigen publiek bestaat
uit jongeren. 2. Nieuw evenwichtIk acht het van belang per instelling een scherper beeld te krijgen welke
functies zij vervullen of geacht worden te vervullen in het bestel. Ligt het
accent bijvoorbeeld op cultuuroverdracht of juist op het artistieke experiment,
waarbij de publieke belangstelling secundair is? Gaat het om een sterke internationale
positie of om een goede verankering in het regionale culturele leven? Gaat
het om het brengen van het klassieke repertoire of om het presenteren van
vormexperimenten? Het is niet de bedoeling instellingen in hun artistieke
vrijheid te beknotten, maar om ervoor te zorgen dat de belangrijke functies
in het bestel daadwerkelijk vervuld worden en zo een al te grote homogeniteit
tegen te gaan. 3 Cultureel stadsleven: accommodatiesIn het landelijk kunstbeleid is de belangrijke rol van schouwburgen en
concertzalen in het proces van cultuuroverdracht vaak onderbelicht gebleven,
omdat de verantwoordelijkheid daarvoor uitsluitend is gesitueerd bij de gemeentelijke
overheid. Ik vind dat verkeerd. Dat is een van de redenen om te komen tot
convenanten met andere overheden, waarin de gezamenlijke verantwoordelijkheid
voor een bloeiend kunstleven wordt vastgelegd.Het rapport Berenschot bevestigt dat de culturele rol van accommodaties
buiten de grote steden aan een zekere erosie onderhevig is. Dit blijkt ook
uit de reactie van de VNG. De exploitaties staan onder druk waardoor het cultureel
waardevolle – vaak ook risicovolle – aanbod een steeds bescheidener
plek krijgt binnen de programmering. Om een cultureel hoogwaardig programma-aanbod
van de accommodaties veilig te stellen overweeg ik een programmeringsfonds
voor grote en middelgrote zalen in te stellen. De bedoeling daarvan is om
het cultureel waardevolle aanbod binnen het financiële bereik van de
schouwburgen te houden of te brengen. Over de voeding van dit fonds –
uit afdrachten uit het BTW-voordeel – heb ik met de Vereniging van Schouwburg-
en Concertgebouwdirecteuren (VSCD) in beginsel al overeenstemming bereikt.
De precieze inrichting van dit fonds wil ik in overleg met het podiumkunstenveld
en de gemeentelijke en provinciale overheden bepalen.Ik realiseer me dat zowel bureau Berenschot als de Raad voor de Kunst
een programmeringsfonds ontraden, voornamelijk omdat zij vrezen dat het een
bureaucratisch instrument zal opleveren. Ik deel die vrees niet. Wel bepleit
de raad een financiële betrokkenheid van het Rijk bij een aantal schouwburgen
in het land, maar hij laat zich niet uit over de wijze waarop. Uit het overleg
met de VSCD is mij gebleken dat de constructie van een programmeringsfonds
zeer op prijs wordt gesteld. De VSCD heeft het zelfs als voorwaarde gesteld
voor zijn medewerking aan de BTW-operatie en is bereid een bijdrage te leveren
die twee maal zo hoog is als die van het Rijk. 4. Cultureel stadsleven: versterking intermediaire netwerkenVoor de vele kleinere accommodaties of kleinere zalen in grote accommodaties,
ook wel het tweede of derde circuit genoemd, spelen vaak nog andere problemen
dan alleen geld. Het aanbod is hier weliswaar overvloedig, maar de bestaffing
van de relatief zeer kleinschalige organisaties (ook aan afname-zijde) is
vaak niet toegerust om publieksactiviteiten te ontwikkelen. Het is dit segment
waarin de landelijke organisaties als Theater Netwerk Nederland, het Nederlands
Impresariaat, Stichting Popmuziek Nederland en de Stichting Jazz in Nederland
hun bemiddelende werk verrichten en voorstellings- en concertsubsidies combineren
met advisering en facilitaire ondersteuning. Ondanks de reserves
van de Raad voor de Kunst, vind ik – met het IPO – een versterking
van deze intermediaire functie een belangrijke prioriteit.Hoewel de kracht van deze organisaties voor een deel gelegen is in hun
sectorspecifieke deskundigheid, richten zij zich voor een deel op dezelfde
accommodaties of bewegen zij zich op publieksmarkten die veel met elkaar gemeen
hebben. Voor een groter cultureel rendement bepleit ik een nauwere samenwerking
tussen de genoemde organisaties. Het bundelen van marketingexpertise, de afstemming
van beleidsinstrumenten en een gemeenschappelijk optreden naar andere overheden
zullen, zonder de vakdisciplinaire benadering geweld aan te doen, belangrijke
voordelen kunnen bieden. Op basis van de voorstellen die ik van elk van deze
organisaties voor dit doel heb gevraagd, zal ik het initiatief nemen voor
een dergelijke samenwerking. 5. Cultureel stadsleven: spreiding van voorstellingen
en concerten Vanwege de verstedelijkte structuur van ons land kennen we het fenomeen
van de reizende gezelschappen en orkesten. Deze beschikken niet exclusief –
zoals vaak wel in het buitenland – over een eigen theater of concertzaal.
Door dit reizen worden op een fijnmazige manier veel mensen bereikt. Waar
het gaat om de grotere produkties staat het huidige spreidingsbeleid echter
onder druk: de wegen raken vol, de ensceneringen worden ingewikkelder, de
arbeidsvoorwaarden leggen steeds meer beperkingen op, de opbrengsten in de
vorm van uitkoopsommen of garanties dekken vaak niet eens de marginale kosten,
terwijl de publieke belangstelling soms te wensen overlaat. Dit verklaart
de neiging van gezelschappen om een thuisbasis te creëren in de vorm
van een eigen accommodatie en hun kritische houding ten aanzien van de spreidingsplicht.
Hoewel ik begrip heb voor deze overwegingen, kan het niet zo zijn dat in de
toekomst het culturele leven buiten de grote stedelijke agglomeraties wordt
uitgehold. Ik deel de zorg hierover van de VNG. Ik wil samen met de sector
werken aan een alternatief, waarin het soms vreugdeloos voldoen aan de nogal
rigide spreidingsplicht vervangen wordt door een actieve marktbenadering waarin
via samenwerkingsvormen tussen gezelschappen en accommodaties het aanbod beter
wordt afgestemd op de behoeften van de accommodaties en systematischer wordt
gewerkt aan het opbouwen van een publiek. Dus niet minder maar betere spreiding.
Het voorstel van Berenschot om de subsidies fors te verlagen en in plaats
daarvan de voorstellingen te premiëren is wellicht overbodig, wanneer
de podiumkunsten uit welbegrepen eigenbelang goede plannen ontwikkelen om
hun landelijke of regionale uitstraling ook in de toekomst veilig te stellen.Het spreidingsbeleid dient ervoor het waardevolle aanbod beschikbaar te
houden voor het hele land, het programmeringsfonds om het aanbod betaalbaar
te houden. 6. Makers en verkennersVia de verschillende kunstvakopleidingen komt jaarlijks een groot aantal
jonge kunstenaars op de arbeidsmarkt. Geconstateerd moet worden dat velen
daar onvoldoende emplooi kunnen vinden. Voor een deel is dat een gevolg van
aansluitingsproblemen tussen opleiding en praktijk, maar voor een deel eenvoudig
ook van de omvang van de opnamecapaciteit in die beroepspraktijk. Door capaciteitsreductie
in combinatie met kwaliteitsverbetering zal het stelsel van opleidingen moeten
veranderen. Taakverdeling en concentratie zullen daarbij de belangrijkste
uitgangspunten zijn. Dat laat onverlet dat er voor de jonge kunstenaars ruimte
in de arbeidsmarkt moet worden gecreëerd. De Wet Inkomensvoorziening
Kunstenaars en het voorgenomen flankerend beleid zullen voor een
deel in die behoeften voorzien. Daarnaast streef ik ernaar extra ruimte te
maken voor het financieren van professionele projecten door juist deze categorie
kunstenaars. In aanvulling op datgene wat ik daarover in de mijn notitie Pantser of ruggegraat heb opgemerkt zal ik nadrukkelijk pogen die extra
ruimte te vinden in alle geledingen van het bestel, naast de ad hoc-praktijk
dus ook bij de reguliere instellingen. De daar bestaande kennis en vakmatigheid
zal immers meer ten dienste moeten worden gesteld aan nieuwkomers. De consequentie
daarvan kan uiteraard zijn dat, waar dat tot extra financiële behoeften
leidt, de projectenbudgetten bij het Fonds voor de podiumkunsten ook voor
die instellingen toegankelijk moeten worden. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24247-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl