Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg van 17 september 2003 over de eenmalige regeling volgend uit het Hoofdlijnenakkoord (kamerstuk 19637, nr. 754)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 777

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-09-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

19637 nr. 777

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een algemeen overleg van de vaste commissie
voor Justitie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 109 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 777VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 22 september 2003De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
17 september 2003 het overleg voortgezet met minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken
en Integratie over de eenmalige regeling volgend uit het
Hoofdlijnenakkoord.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van de CampDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,PeStenografisch verslag van een algemeen overleg van de vaste commissie
voor JustitieWoensdag 17 september 2003 19.30 uurDe voorzitter: VerbeetAanwezig zijn 10 leden der Kamer, te weten:Van Fessem, Huizinga-Heringa, Lambrechts, Nawijn, Van der Staaij, Verbeet,
Visser, Vos, K.G. de Vries en De Wit,en mevrouw Verdonk, minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie.Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:de brief d.d. 29 augustus 2003 inzake eenmalige regeling volgend uit
het Hoofdlijnenakkoord (19637, nr. 754).Hierbij zijn tevens aan de orde:- de brief d.d. 15 september 2003 inzake vragen naar aanleiding van het
algemeen overleg d.d. 10 september 2003 (19637, nr. 758);- de brief d.d. 16 september 2003 inzake het verzoek van de vaste commissie
voor Justitie met betrekking tot de eenmalige regeling (19637, nr. 759).De voorzitter:Ik heet eenieder welkom. Dit is het vervolgoverleg over de eenmalige regeling
volgend uit het Hoofdlijnenakkoord. Er zijn inmiddels nadere stukken gevolgd.
Wij hebben vanavond de tijd. Ik wil de leden de kans geven om goed door te
vragen op de informatie die inmiddels is verstrekt. De heer De Vries heeft
gevraagd om vooraf een opmerking van de orde te mogen maken. Daarna zal er
op volgorde van grootte van de fractie een inbreng worden geleverd. Ik verzoek
eenieder rekening te houden met de beschikbare tijd tot 23.00 uur uiterlijk.De heerDe Vries(PvdA)Voorzitter. Toen ik dit weekeind bezig was met de regeling en de teksten
bedacht ik mij dat het handig zou zijn als wij beschikken over de conceptregeling
waarop deze teksten een toelichting geven of waarvan zij een uitwerking of
parafrase zijn. Deze materie is juridisch tamelijk ingewikkeld. Ik heb de
voorzitter van de vaste commissie gevraagd het stuk op te vragen. Tot mijn
teleurstelling ontving ik vandaag een brief waarin staat dat de minister niet
bereid is, ons dit stuk te laten toekomen. Ik vraag de commissieleden om,
als zij ook vinden dat dit een nuttig stuk is, eventueel gezamenlijk aan de
regering om het stuk te vragen. Ik ben in ieder geval voornemens om morgen
bij de regeling, algemene beschouwingen of niet, om het stuk te vragen.MevrouwVos(GroenLinks)Ik steun dit verzoek graag. Het is namens de Kamercommissie gedaan, dus
ik neem aan dat de commissie het van belang vindt om het stuk te ontvangen.De voorzitter:Ik zie mevrouw Huizinga en de heer De Wit instemmend knikken.De heerVan Fessem(CDA)Voorzitter. Het is een stuk in statu nasciendi, in staat van geboorte.
Ik kan mij zo voorstellen dat het een intern stuk voor de minister is. Ik
wacht liever het officiële stuk af. Het verzoek is onnodig.MevrouwLambrechts(D66)Ik kan mij voorstellen dat er nog geen conceptregeling is, omdat de minister
haar maakt op basis van steun van de Kamer. Dat moet eerst verkend worden.
Ik hoor dat zo wel.De heerVisser(VVD)Wij hebben ter voorbereiding van dit debat verschillende keren bij elkaar
gezeten, maar deze vraag is niet eerder aan de orde geweest. Mijn fractie
heeft geen behoefte aan dit verzoek. Als wij circulaires gaan opvragen voor
een debat, kunnen wij dat wel tientallen keren per jaar doen. Bij mijn weten
hebben wij dat nog nooit gedaan. De stukken zijn duidelijk. De minister kan
op basis van wat nu voorligt en wat wij bespreken een circulaire maken.De voorzitter:Het punt lijkt mij helder. Het lijkt mij niet noodzakelijk om de regering
om een reactie te vragen.MevrouwLambrechts(D66)Nu wij dit zo publiekelijk bespreken, wil ik dit wel. Nogmaals, het zou
mij verbazen als het stuk er al is, maar dat hoor ik dan van de minister.
Ik ben inmiddels wel benieuwd naar de staat van de statu nasciendi.MinisterVerdonkIk heb de Kamer een brief gestuurd waarin ik aangeef dat ik natuurlijk
bereid ben om de TBV na afronding van het debat aan de Kamer toe te zenden.
Mevrouw Lambrechts heeft gelijk dat zo'n regeling pas wordt gemaakt als duidelijk
is waarover zij moet gaan. Dat is na de besluitvorming in deze Kamer.De voorzitter:Dit punt is hiermee voldoende gewisseld. De heer De Vries kan voor zichzelf
bepalen wat hij morgen doet.De heerVan Fessem(CDA)Voorzitter. De CDA-fractie heeft vorige week aangegeven dat
zij de eenmalige regeling steunt. Daarnaast hebben wij goed naar de minister
geluisterd. Zij heeft aangegeven dat zij de terugkeer van uitgeprocedeerde
asielzoekers voortvarend wil aanpakken. Wij moeten nog even afwachten wat
de in november te verwachten terugkeernotitie wat dat betreft te bieden heeft.
De CDA-fractie is van mening dat het terugkeerbeleid in deze kabinetsperiode
echt goed van de grond moet komen en dringt er bij de minister op aan om alle
inspanningen daarop te richten. Dat is niet in de laatste plaats van belang
voor gemeenten die zich momenteel genoodzaakt zien tot het opvangen van uitgeprocedeerden.De CDA-fractie heeft vorige week benadrukt dat schrijnende gevallen zorgvuldig
moeten worden bekeken. De minister heeft aangegeven dat zij de 14-1-brieven
gemotiveerd zal beantwoorden. Wij vragen de minister of zij schrijnende gevallen
gemotiveerd – maar dan in een iets andere betekenis – wil bekijken.
Anders gezegd: wij dringen er nogmaals bij de minister op aan om met het hart
de 14-1-brieven te bekijken en schrijnende gevallen een oplossing te bieden.De minister heeft aangegeven dat asielzoekers, nadat zij een afwijzing
door de Nederlandse overheid hebben gekregen, zelf verantwoordelijk zijn voor
het doorprocederen. Niet alleen zij zelf, maar ook anderen die om hen heen
staan, hebben daarin zeggenschap. Natuurlijk is het eenieders goed recht om
de door de Nederlandse wet geboden mogelijkheden aan te grijpen, maar het
gaat te ver om de Nederlandse overheid te verwijten dat zij mogelijkheden
tot doorprocederen creëert en dat het de schuld van de overheid is dat
het allemaal zo lang duurt. De minister heeft gezegd dat asielzoekers die
allang in Nederland zijn, vaak valse hoop wordt gegeven en dat zij ook dat
schrijnend vindt. Wij delen die mening. De CDA-fractie blijft erbij dat de
asielzoeker ook een eigen verantwoordelijkheid heeft, ook voor terugkeer.
Het is voor ons veel te makkelijk om de schuld bij de Nederlandse overheid
te leggen als het gaat om mensen die niet willen terugkeren en daardoor lang
in Nederland verblijven. Ook vorige kabinetten en de daarin verantwoordelijke
bewindslieden hebben regelmatig aangegeven dat wie terug wil, terug kan, maar
men moet dan wel willen en meewerken.Een voorganger van mij op dit dossier heeft vaker gezegd: streng voor
wie niet wil, ruimhartig voor wie niet kan. Daarmee sluit ik af.MevrouwVos(GroenLinks)Ik heb twee vragen. U hebt de vorige keer heel duidelijk gezegd dat u
wilt dat de minister ruimhartig gebruikmaakt van haar inherente afwijkingsbevoegdheid.
De minister heeft in haar brief heel duidelijk aangegeven dat zij dat niet
van plan is. Ik zou graag van u willen horen wat er nu moet gebeuren. Mijn
tweede vraag betreft uw opmerking dat het de overheid niet kan worden verweten
dat mensen die een tweede procedure zijn aangegaan, nu al zo lang in Nederland
zijn. Gaat u ervan uit dat alle mensen die een tweede procedure zijn aangegaan,
dat ten onrechte hebben gedaan en dat zij het recht in Nederland eigenlijk
misbruiken om het land maar niet uit te worden gezet? Is dat uw invalshoek?
Of zegt u dat ook deze mensen die al heel lang hier zijn, een kans moeten
krijgen?De heerVan Fessem(CDA)Om de laatste vraag als eerste te beantwoorden: de IND en de advocatuur
hebben heel veel voorbeelden gegeven van tweede procedures op basis van nieuwe
feiten, omdat de rechter in de eerste procedure ex tunc procedeert. Als nieuwe
gegevens er aanleiding toe geven om wel een status te verlenen, moet er natuurlijk
een tweede procedure komen. Dan zal de rechter daar ook naar handelen. Dat
heeft dus niets te maken met lang doorprocederen om hier te blijven. Dat zijn
twee verschillende dingen. Wat uw vraag over "ruimhartig" en "wat moet er
gebeuren?" betreft, wacht ik graag het antwoord van de minister af.MevrouwLambrechts(D66)Ik heb goed geluisterd, want ik ben natuurlijk erg benieuwd naar het standpunt
van de CDA-fractie. U vroeg de minister om dit "met het hart" te bekijken
en om schrijnende gevallen een oplossing te bieden. Mag ik daaruit opmaken
dat dit voor u in ieder geval betekent dat dit niet "nul" kan zijn?De heerVan Fessem(CDA)Dat is bijna een onzedelijke vraag, want u vraagt eigenlijk iets over
kansberekening. Natuurlijk zullen daar inderdaad gevallen uit komen. Niemand
weet nu over hoeveel gevallen het daarbij gaat. Dat is aan de minister, die
van haar bevoegdheid gebruikmaakt.MevrouwLambrechts(D66)U vraagt de minister om het te bekijken op basis van de inhoud en de mate
van schrijnendheid. Gelet op wat wij al gehoord hebben en weten, kan dat niet
nul zijn.De heerVan Fessem(CDA)Ja.De heerDe Wit(SP)De heer Van Fessem spreekt in zijn betoog opnieuw van mensen die niet
willen terugkeren en van mensen die wel kunnen terugkeren, maar die niet willen
terugkeren. Ziet de heer Van Fessem alle verhalen, de brieven en de dossiers,
gemakshalve over het hoofd van mensen die zeggen niet terug te kunnen keren
ook al zouden zij dat willen? De heer Van Fessem doet een beroep op het hart
van de minister in het geval van schrijnende gevallen. Wat vindt hij echter
zelf schrijnend?De heerVan Fessem(CDA)Ik zie die mensen niet over het hoofd. Voor die mensen is ruimte in de
wetgeving gecreëerd. Wie buiten zijn schuld om niet terug kan, mag immers
hier blijven. Bij schrijnende gevallen gaat het om de inherente afwijkingsbevoegdheid
van de minister. De minister zal daarbij haar grenzen stellen. Ik laat dat
aan de minister over.De heerNawijn(LPF)De Kamer heeft indertijd de motie-Van Vroonhoven-Kok aangenomen over de
discretionaire bevoegdheid. De minister schrijft in haar brief dat die bevoegdheid
voorbij is met deze eenmalige regeling. De minister schrijft echter ook iets
over de inherente afwijkingsbevoegdheid, die maar zeer zelden kan worden toegepast.
Is voor de heer Van Fessem de motie-Van Vroonhoven-Kok van de baan? Of moet
die geplaatst worden bij de inherente afwijkingsbevoegdheid van de minister
om in schrijnende gevallen een beslissing te nemen?De heerVan Fessem(CDA)De discretionaire bevoegdheid en de inherente afwijkingsbevoegdheid zijn niet hetzelfde. Ik stel mij voor dat de minister op basis van haar
discretionaire bevoegdheid deze regeling heeft ontworpen. Los daarvan bestaat
de inherente afwijkingsbevoegdheid.De heerNawijn(LPF)Daarbij gaat het volgens de heer Van Fessem om de schrijnende gevallen?De heerVan Fessem(CDA)Ja.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)De heer Van Fessem doet een beroep op het hart van de minister. De minister
heeft echter gezegd voor uitgeprocedeerde asielzoekers haar inherente afwijkingsbevoegdheid
niet te zullen gebruiken. Betekent dit dat hij ervan uitgaat dat er onder
uitgeprocedeerde asielzoekers geen schrijnende gevallen zijn of denkt hij
dat het op een andere manier opgelost kan worden?De heerVan Fessem(CDA)Ik denk dat er ook onder uitgeprocedeerde asielzoekers schrijnende gevallen
bestaan.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)De minister zegt daarvoor haar bevoegdheid niet te zullen gebruiken.De heerVan Fessem(CDA)Misschien zijn er andere oplossingen. Dat laat ik aan de minister over.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)De heer Van Fessem laat veel over aan de minister. Heeft hij zelf een
idee?De heerVan Fessem(CDA)Nee. Ik ken de vreemdelingenwetgeving daarvoor niet goed genoeg. Ik ben
ook geen advocaat.MevrouwLambrechts(D66)Welke boodschap geeft de heer Van Fessem aan de minister?De heerVan Fessem(CDA)Ik heb mijn verhaal verteld. Dat is een duidelijk verhaal.MevrouwVos(GroenLinks)Dit is te gek voor woorden. De heer Van Fessem weet dat als iemand is
uitgeprocedeerd, de minister de enige is die redding kan brengen. De minister
zegt echter voor die mensen niets meer te doen. Dan is het dus aan de heer
Van Fessem en aan ons, de politiek, om te zeggen dat dit niet kan. De minister
moet ook voor deze mensen in schrijnende gevallen iets doen. Dat moet de heer
Van Fessem nu zeggen. Volgende week kan het niet meer.De heerVan Fessem(CDA)Ik moet niets, mevrouw Vos. De minister zegt dat het niet geldt voor uitgeprocedeerden.
Wie uitgeprocedeerd is en blijft, komt er dus kennelijk niet voor in aanmerking.De voorzitter:Ik begrijp dat velen van u andere opvattingen hebben. Het woord is echter
aan de heer De Vries.De heerDe Vries(PvdA)Voorzitter. Na het vorige debat is een aantal vragen blijven liggen. Het
was overigens prettig dat wij een en ander konden herlezen. Ik heb van de
minister geen inhoudelijke argumentatie gehoord voor de keuze voor deze groepen.
De heer Visser zei bij herhaling dat het een groep was die al vijf jaar niets
van de overheid had gehoord. Dat denk ik niet. Het gaat om mensen die al een
of twee keer een afwijzing hebben gekregen en die nog op een rechterlijke
uitspraak wachten. Als wij bij deze groep van dezelfde percentages zouden
mogen uitgaan als bij andere groepen dan zouden 15% van deze mensen bij de
rechter waarschijnlijk een vergunning krijgen. Dat betekent dus dat 85% van
deze mensen eigenlijk zouden worden afgewezen. Het is voor deze mensen inderdaad
fantastisch dat zij nu een vergunning krijgen, zoals de minister terecht opmerkte,
maar wat maakt deze groep dan zo bijzonder in vergelijking met alle andere
die hier vaak al veel langer verblijven en die, zoals de minister ook stelt,
noodzakelijkerwijs een tweede aanvraag moesten doen om een goede beoordeling
van hun verzoek te krijgen?Een van de criteria is dat men nog geen definitief uitsluitsel moet hebben
gekregen in de eerste asielprocedure. Ik vind dat niet helemaal overtuigend,
zeker niet omdat de combinatie met een reguliere aanvraag kennelijk geen bezwaar
is. Waarom mag de combinatie van een asielaanvraag en een asielaanvraag niet
en wel een combinatie van regulier verzoek en daarna een asielverzoek? De overheid heeft, zoals de minister zei, niet in het verblijf van uitgeprocedeerden
berust, ook niet als zij vele jaren de voortgezette opvang betaalt. De minister
noemde die voortgezette opvang niet logisch en dat is die ook niet, althans
niet in haar gedachtegang, maar heeft wel plaatsgevonden. Bij betrokkenen
zijn daardoor natuurlijk toch verwachtingen gewekt dat de overheid in hun
verblijf zou berusten. In mijn vorige betoog heb ik verwezen naar een toelichting
op de driejarenmaatregel in de vreemdelingencirculaire die is vervallen en
waarin stond dat de vreemdeling na verloop van tijd natuurlijk toch het gevoel
krijgt dat men in zijn verblijf hier berust. Mij lijkt dat zeker het geval
als de overheid gedurende vele jaren het voortgezette verblijf ook financieel
mogelijk maakt. Ik zou hier graag een nadere toelichting op krijgen.De vorige keer hebben wij gesproken over kinderen met de Nederlandse nationaliteit.
Natuurlijk mogen die hier blijven, maar als de moeder is uitgeprocedeerd,
moet zij het land uit. Zij mag dan of haar kinderen hier laten en daarvan
gescheiden worden, of meenemen maar dat is dat over het algemeen naar een
land waar ze eigenlijk geen perspectief hebben. Ik vind dat een wreed dilemma
dat je een moeder eigenlijk niet zou mogen voorleggen. Wat is nu de betekenis
voor deze minister van het VN-verdrag inzake de rechten van het kind? Ik heb
dat er nog eens op nageslagen en daaruit opgemaakt dat een kind recht heeft
op een goede toekomst en op de aanwezigheid van zijn ouders, dat hij daar
niet van gescheiden zou moeten worden. Welk groter belang denkt de minister
nu te dienen door kinderen en ouders voor dit dilemma te plaatsen?De heerVisser(VVD)Als een moeder die niet de Nederlandse nationaliteit heeft kinderen heeft
met de Nederlandse nationaliteit, is er dan ook geen vader met de Nederlandse
nationaliteit en zou die moeder dan niet de gewone reguliere procedure kunnen
volgen om weer bij de vader terug te komen?De heerDe Vries(PvdA)Dat is meer een vraag voor de minister. Ik heb van haar verleden week
begrepen dat de uitgeprocedeerde asielzoeker in ieder geval het land zal moeten
verlaten. De scheiding tussen moeder en kinderen vindt dus wel
plaats. Natuurlijk kan de moeder als zij in haar land van herkomst is teruggekeerd
een verzoek indienen om weer bij haar kinderen terug te mogen komen. Als dat
inderdaad de gang van zaken zou zijn, is die wel buitengewoon omslachtig,
want waarom zou die moeder dat dan niet hier regelen? Waarom zou je iemand
wegsturen, maanden lang in het buitenland laten blijven, zonder haar kinderen,
om vervolgens te zeggen dat zij wel terug mag komen? Dat zou je dan toch ook
hier wel kunnen regelen?Ik krijg brieven van uitgeprocedeerde asielzoekers die hier al vijf jaar
of veel langer verblijven, en hier zijn getrouwd met een Nederlandse man of
vrouw. Is de minister voornemens om die mensen uit elkaar te halen? Moet de
vader of moeder afscheid nemen van vrouw of man en kinderen? Wellicht is ook
hier het antwoord van de minister: als zij bij elkaar willen blijven, gaan
zij maar allemaal weg. Hoe komt de minister er overigens bij dat Nederlanders
in dat andere land, waar zij met zijn allen heen zouden moeten gaan, welkom
zouden zijn? Een onderdaan van dat land wordt hier de toegang geweigerd en
vervolgens komen er meer Nederlanders met de geweigerde asielzoeker terug.
Is de minister van plan om zich er in dat geval van te vergewissen of het
zo gemakkelijk is als het lijkt?Ik ben gehandicapt bij het stellen van juridische vragen rond dit probleem
doordat ik niet weet hoe de minister het juridisch wil regelen. Vandaar dat
ik die regeling zo graag had gekregen. In mijn visie is de inherente afwijkingsbevoegdheid
die in de Algemene wet bestuursrecht is neergelegd, gekoppeld aan de beleidsregels
die op basis van een wettelijke bevoegdheid – in dit geval gaat het
om de discretionaire bevoegdheid van de minister – zijn opgesteld. Er
komt nu een pardonregeling. De minister kan dus afwijken van die beleidsregels
als deze onevenredig bezwaar met zich meebrengen voor degene die onder die
beleidsregel zou vallen. Kan de minister aangeven of ik dit juist zie? Het
lijkt mij verder dat ingevolge de Algemene wet bestuursrecht elke brief met
een verzoek ook inderdaad een verzoek is aan de minister om een besluit te
nemen. Elke toekenning of afwijzing is dan een besluit. De minister heeft
vele malen gezegd dat het om een soort feitelijke mededeling gaat waaraan
verder geen gevolg moet worden verbonden, maar in de wet kan ik dit niet terugvinden.
Integendeel, er zijn al rechtbanken die hebben geoordeeld dat dit niet zo
is. Het risico bestaat dat de minister te maken krijgt met duizenden bezwaren
en rechtszaken. Het zou onverstandig zijn om die mogelijkheid niet onder ogen
te zien, omdat anders de minister, het ambtelijk apparaat en de rechterlijke
macht de komende jaren daarin vast kunnen lopen. Dat kan niet de bedoeling
zijn van een regeling waarmee een probleem moet worden opgelost.Ik heb ook gestudeerd op de ambtshalve verlening van de vergunning. In
artikel 14e van de Vreemdelingenwet 2000 wordt de bevoegdheid van de minister
vermeld om "ambtshalve een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd te verlenen".
Wil de minister dat op basis van dit artikel gaan doen? In artikel 3.6 van
het Vreemdelingenbesluit staat wanneer zo'n besluit ambtshalve kan worden
genomen: bij personen die buiten hun schuld niet weg kunnen; in het kader
van het driejarenbeleid; in het geval van alleenstaande minderjarige asielzoekers.
Wellicht heb ik een oude editie van de Vreemdelingenwet 2000, want het driejarenbeleid
is afgeschaft. Er blijven dus twee gronden over, die zich hier niet voordoen.
Het gaat niet om personen die buiten hun schuld niet weg kunnen; die reden
kiest de minister niet om mensen ambtshalve toestemming te geven. Daarnaast
gaat het ook niet om alleenstaande minderjarige asielzoekers. In dat licht
kan er van ambtshalve verlening geen sprake zijn. Het gebeurt op verzoek van
betrokkenen die een beroep op de regeling gaan doen of al hebben gedaan. Zij
zullen op dat verzoek een antwoord moeten krijgen, of daarover gaan procederen.
Heeft de minister een uitvoeringstoets op deze regeling gemaakt? Hoe is daarbij
geoordeeld over de juridische problematiek? Heeft de minister werkelijk de
overtuiging dat het allemaal wel goed zal gaan, of moet ervoor worden gevreesd
dat er jarenlange procedures komen waarbij de rechter uitbreiding van de regeling
zal afdwingen? In een van de stukken voor prinsjesdag las ik dat de regering
binnen het beleidsprogramma erkent dat velen het idee hebben dat hun opvattingen
onvoldoende doorklinken in het beleid. Zij erkent bovendien dat dit tot onverschilligheid
leidt en zegt daarom te willen laten zien dat het de moeite waard is om je
stem te laten horen. Ik moest daaraan vanmiddag denken toen ik de demonstratie
op het Plein zag, die tijdens de algemene beschouwingen werd gehouden. Iets
dergelijks heb ik bovendien de afgelopen weken gedacht, toen wij de honderden
brieven kregen van mensen die van mening waren dat het zo niet moet. De minister
heeft nu een unieke kans om te luisteren naar wat mensen vinden en ervoor
te zorgen dat zij niet onverschillig worden. Bovendien kan de bewindsvrouw
tonen dat het kabinet daadwerkelijk wil laten zien dat het de moeite waard
is om je stem te laten horen. Als zij dat niet doet, haalt zij alleen maar
extra problemen naar zich toe. Als zij het daarentegen wel doet, bevrijdt
zij het land, de gemeenten en duizenden mensen van een enorm probleem. Welk
groot goed ermee gediend is om het na te laten, is werkelijk aan niemand duidelijk
te maken. Daarom herhaal ik mijn oproep om de VNG-regeling te volgen. De minister
bereikt daarmee grote en zeer brede steun voor het vreemdelingenbeleid en
voorkomt veel menselijke ellende.De heerVisser(VVD)Voorzitter. Ik dank de minister voor de informatie die wij hebben gekregen
en die tot deze tweede termijn leidde. Ik denk aan de antwoorden op de vragen
voorafgaand aan het debat, de eerste termijn en de brief die wij hebben gekregen
na de eerste termijn. Op basis van die informatie heb ik een paar conclusies
en een aantal resterende vragen. De voorliggende maatregel is geen ontkenning
van de verantwoordelijkheid van mensen voor hun komst naar Nederland. Het
is ook geen ontkenning van verantwoordelijkheid voor het aantekenen van bezwaar
of beroep tegen de regeling. Uit wat ik lees, leid ik af dat de maatregel
onverlet laat dat mensen vanwege medische oorzaken niet uitgezet kunnen worden.
Dit is staand beleid. Informatie hierover is te vinden in het antwoord op
vraag 57. De maatregel laat ook onverlet dat er staand beleid is voor het
geval dat uitzetting feitelijk niet mogelijk is. Ik verwijs hierbij naar het
antwoord op vraag 22. De contra-indicatie waarover wordt gesproken,
geldt voor misdrijven en niet voor overtredingen. Hierover was in eerste termijn
discussie en daarom kom ik er even op terug. De maatregel beïnvloedt
verder niet de uitkomst van lopende procedures. Als bezwaar of beroep is aangetekend
in tweede en derde procedures, kan de uitkomst zowel positief als negatief
zijn.De heerDe Vries(PvdA)Dat geldt in zoverre dat mensen van de minister hun procedures moeten
stopzetten als zij van de regeling gebruik maken. In de vreemdelingencirculaire
wordt dat daarentegen eigenlijk niet mogelijk geacht. Ik heb gezien dat dit
in stukken wordt bevestigd; als er ambtshalve een verlening plaatsvindt, kunnen
personen geen afstand doen van hun recht om door te procederen.De heerVisser(VVD)Wat de heer De Vries zegt is waar. Misschien heb ik mij niet duidelijk
uitgedrukt. De maatregel heeft betrekking op een bepaalde groep mensen, namelijk
hen die nog geen definitief antwoord hebben gekregen in een eerste procedure.
Wat ik zei sloeg op de andere procedures, waarbij mensen betrokken zijn die
niet in aanmerking komen voor de maatregel. Hij leidt dus niet tot een ingreep
en dat kan positief of negatief uitpakken.Voorzitter. Ik had een voorzichtige conclusie over kinderen met de Nederlandse
nationaliteit. Ik sluit mij aan bij wat de heer De Vries daarover heeft gevraagd
en ik heb daarop al gereageerd. Zoals ik in eerste termijn al heb gezegd,
maak ik uit de stukken op dat er geen beroep mogelijk is als er geen besluit
wordt genomen. Wij hebben niet alleen een brief gekregen van de minister,
maar ook van prof. Nicolai op dit punt. De vraag is of beide brieven met elkaar
in tegenspraak zijn. Volgens de minister is er een feitelijke mededeling.
Volgens de hoogleraar is er echter een weigering om een verblijfsvergunning
af te geven. Mijn eerste conclusie is dat er geen weigering is om een vergunning
af te geven. Het woord "weigering" suggereert namelijk dat er een keuze is.
De minister wordt via dit debat gemachtigd om ambtshalve een bepaalde beslissing
te nemen. Als zij niet is gemachtigd om dit te doen, kan zij de beslissing
ook niet weigeren. Wil de minister op deze conclusie reageren?MevrouwVos(GroenLinks)Er zal sprake zijn van een regeling en dus van beleid van het kabinet.
In dat geval mogen burgers een beroep doen op de regeling van het kabinet.
Als dit stelt dat mensen niet in aanmerking komen, is er toch sprake van een
weigering op een verzoek of een aanvraag van een burger?De heerVisser(VVD)De minister heeft ook gezegd dat de mensen op de hoogte worden gesteld
of zij aan de criteria voldoen. De vraag is hoe je ermee omgaat als je niet
aan de criteria voldoet. Wat krijg je dan voor procedures? Ik heb die vraag
zelf in eerste termijn aangesneden? Kun je in bezwaar of beroep gaan als je
niet aan de criteria voldoet? Daar hebben wij een hele discussie over gehad.
Op grond van die discussie heb ik een aantal conclusies getrokken. Die kunnen
anders zijn dan die van mevrouw Vos. Wij trekken hier een politieke conclusie
waartoe wij de minister machtigen. Als de minister ergens niet toe gemachtigd
is, kan er ook geen sprake zijn van een weigering.De heerDe Wit(SP)Wanneer is er sprake van een besluit op grond van de Algemene wet bestuursrecht?
Wanneer er sprake is van een besluit gericht op het ontstaan van een rechtsgevolg.
Je kunt dan twee kanten uit. Als ik aan de minister vraag mij mee te delen
of ik binnen de regeling val en daar een antwoord op krijg, is dat in zijn
ogen dan geen besluit?De heerVisser(VVD)Dit is een beetje een herhaling van wat wij in eerste termijn hebben besproken
en daarna in een brief is meegedeeld. De minister zegt dat het een feitelijke
mededeling is. Ik heb daar een vraag aan toegevoegd waar de minister in tweede
termijn op kan terugkomen.De heerDe Wit(SP)Ziet u niet dat er door die mededeling rechtsgevolgen ontstaan, namelijk
dat je niet in aanmerking komt voor de pardonregeling?De heerVisser(VVD)De regeling moet wat mij betreft eenduidig zijn. Duidelijk moet zijn wie
op grond van die regeling wel of niet in aanmerking komen. Als je niet in
aanmerking komt, moet niet de situatie ontstaan dat op grond daarvan weer
eindeloze beroeps- en bezwaarprocedures ontstaan. Dat punt maakte ik in eerste
termijn. Ik was daar ook op gespitst in eerste termijn.Ik ben er niet gerust op dat het huisvestingsbeleid van de gemeenten in
de toekomst goed zal verlopen. Er is een grote groep vluchtelingen die eigenlijk
gehuisvest zou moeten worden nog ondergebracht bij het COA. Sommigen hebben
al woningen. Er zal echter altijd extra capaciteit nodig zijn als gevolg van
deze regeling of elke andere regeling. Van de gemeenten heb ik gehoord dat
zij een inspanningsverplichting hebben, om niet alleen huisvesting maar ook
capaciteit vrij te maken voor inburgeringscursussen. Ik heb in eerste termijn
gewezen op een circulaire, van 26 mei, de dag voordat het kabinet aantrad.
Daaruit bleek dat 159 gemeenten dit jaar nog geen enkele huisvesting hadden
aangeboden aan vluchtelingen die nog bij het COA zitten, terwijl zij dat wel
hadden moeten doen. Met andere woorden, gemeenten hebben die inspanningsverplichting,
maar de feiten zijn anders. Ik maak mij daar zorgen over. Kan de minister
in tweede termijn nog eens terugkomen op de conclusies in de brief van 26 mei?
Kan zij de onzekerheid wegnemen over de vraag of de inspanningsverplichting
die er nu is, om de achterstanden medio volgend jaar weggewerkt te hebben,
daadwerkelijk wordt nagekomen? Het vergt nogal wat om dat gerealiseerd te
krijgen. In het verleden is het nooit gerealiseerd. Wij liepen altijd achter.Nederland heeft maar één overheid, heb ik in eerste termijn
gezegd. Het is van groot belang dat het Rijk met de gemeenten in overleg blijft
om in de geest van de regeling te opereren en te handelen. De regeling moet
goed worden uitgevoerd. Men moet niet tegenover elkaar komen te staan, zeker
niet in de publiciteit. De regeling is niet een oplossing voor alle problemen
op het gebied van het vreemdelingenbeleid. Het is een weerbarstig en breed
terrein. Een aantal onderwerpen dat zeker nog in discussie komt kan niet met
deze regeling worden opgelost. Ik denk aan het uitzettingsbeleid, waarvoor
binnenkort maatregelen bekend worden. Bij die gelegenheid kom ik erop terug.De heerDe Vries(PvdA)De vorige week zei de heer Visser ook dat Nederland maar één
overheid heeft. Ik heb er toen niets over gezegd, maar ik denk dat u in die
opvatting tamelijk alleen staat. Er zijn in ons land vele overheden en medeoverheden,
soms ook lagere overheden genoemd.De voorzitter:Wat is uw vraag?De heerDe Vries(PvdA)Zou de heer Visser daarover nog eens willen nadenken?De voorzitter:Ik zou "ja" antwoorden!De heerVisser(VVD)Ik geef grif toe dat de heer De Vries een veel ruimere ervaring heeft
in het openbaar bestuur. Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Een eenheidsstaat veronderstelt dat de overheden op de verschillende niveaus,
Rijk, provincie en gemeenten, in het verlengde van elkaar werken en elkaar
niet tegenwerken. Dat heb ik gezegd.De heerDe Wit(SP)Voorzitter. De pijn zit hem in het feit dat de regeling die de minister
voorstelt tekortschiet. In feite worden de grote maatschappelijke problemen
die wij ervaren rondom het punt dat mensen die al heel lang hier zijn en geconfronteerd
dreigen te worden met maatregelen, niet opgelost met het voorstel van de minister
dat nu wordt besproken. Met uitzondering van de minister, het kabinet, het
CDA en de VVD – wat D66 betreft heb ik nog enige hoop, gelet op de interventie
van mevrouw Lambrechts – is, ook in de samenleving, weinig steun te
vinden voor dit voorstel. Ik herinner in dit verband aan de uitslag van de
opiniepeiling waaruit blijkt dat twee derde van de Nederlandse bevolking vindt
dat er een ruimere pardonregeling moet komen. Ik herinner ook aan de aanbieding
van de foto's en de petitie zojuist, voor het begin van het debat. Daarbij
kwam weer eens nadrukkelijk aan de orde welke organisaties achter de petitie
staan die ons is aangeboden. VluchtelingenWerk, de India-werkgroep, de Raad
van kerken, Kerk in actie en andere organisaties, niet de minste in onze samenleving,
pleiten voor een ruimere pardonregeling. Ik noem verder: de VNG, Het Rode
Kruis, CordAid, Amnesty International en Unicef. Ik wijs er ook op dat veel
wethouders, met name wethouders van CDA-huize, niet alleen de CDA-fractie,
maar de gehele Kamer dringend vragen om een ruimere regeling te realiseren
nu de kans daarvoor aanwezig is. Er zijn ook burgemeesters die zich in het
openbaar hebben geuit voor een ruimere pardonregeling. Ik meen dat niet alleen
de minister, maar ook de coalitiepartijen heel goed naar deze mensen dienen
te luisteren en heel goed dienen na te gaan wat ze teweegbrengen als zij willen
volstaan met de beperkte pardonregeling.De brief die de minister heeft gestuurd naar aanleiding van het vorige
overleg heeft voor nog meer vragen bij mijn fractie gezorgd. De minister is
van opvatting dat het nog steeds moet gaan om de mensen die in de eerste procedure
zitten. We kennen allemaal de voorbeelden en de brieven van VluchtelingenWerk
en de India-werkgroep, alsmede van andere organisaties die aantonen dat daar
nu net niet de pijn zit. Het gaat om de mensen die in een vervolgprocedure
zitten. De schrijnendheid van de gevallen komt juist daar tot uitdrukking.
Waar haalt de minister nu vandaan dat het moet gaan om de mensen in de eerste
procedure? Ik moest toen ik de passage hierover in de brief las onmiddellijk
denken aan de witte-illegalenregeling. Die regeling betrof illegalen die in
ons land in geen enkele procedure verwikkeld waren, laat staan in een asielprocedure.
Zij hebben namelijk nooit asiel kunnen aanvragen. De witte-illegalenregeling
stond dus los van elke juridische procedure en kende dus ook niet de dubbele
bodem. Er werd daarbij niet gesproken over procedures die men eventueel met
betrekking tot voorzieningen zou doorlopen. Men hoefde niets te doen. De pardonregeling
voor de witte illegalen kwam tot stand los van welke procedure dan ook.Voorzitter. Opnieuw wordt door het argument van de minister met name mensen
die meerdere procedures hebben doorlopen in een bepaalde hoek gezet. Ik heb
vorige week ten sterkste betwist dat de opvatting van de minister in dezen
juist is. Mogelijk heeft het gehanteerde argument ooit bij iemand in het achterhoofd
meegespeeld. Het gaat echter om procedures voorzien in de wet waarvan mensen
gebruik maken om te proberen een verblijfsvergunning te krijgen.Dit betekent dat ik van oordeel blijf dat de voorgestelde pardonregeling
te beperkt is en dat zij een aantal onrechtvaardige criteria kent, te weten
die met betrekking tot de eerste procedure en het intrekken van alle procedures
die gevolgd worden. Ik vind ook dat wat de procedure betreft de minister in
haar beantwoording voor de verkeerde datum kiest. De datum van 27 mei vind
ik dus de verkeerde. Een- en andermaal heb ik gewezen op het belang van consistentie
van regeringsbeleid. In de brief van de voorganger van deze minister wordt
de datum van 20 februari genoemd. De minister heeft op mijn vraag hierover
niet geantwoord. De brief noemt deze datum dé peildatum. Continuïteit
van beleid brengt met zich dat die in aanmerking wordt genomen.Voorzitter. Ik kom te spreken over de inherente afwijkingsmogelijkheid
van de minister. Ik kan daar kort over zijn door te verwijzen naar hetgeen
de heer De Vries heeft gezegd over de 14-1-brieven en de ambtshalve beslissing
van de minister. Ik sluit mij daar namelijk graag bij aan. Ik heb ook kennis
genomen van de twijfels die de brief van VluchtelingenWerk opwerpt rond die
ambtshalve toepassing. Verder heb ik kennis genomen van de visie van prof.
Nicolaï en prof. Olivier. Als mensen een brief gestuurd hebben, moeten
wij er op basis van deze informatie van uitgaan dat het een aanvraag is en
dat het nooit beschouwd kan worden als een herhaalde aanvraag. Dat betekent
dat er een gemotiveerd antwoord op moet komen en dat een en ander moet worden
aangemerkt als een besluit waartegen bezwaar en beroep kan worden ingesteld.
Dat is de motivering die door de deskundigen naar voren is gebracht. Ik vind
dat de minister van goeden huize moet komen om die te weerleggen. Ik hoor
graag haar visie op de uitdrukkelijke opvatting dat er dus sprake is van aanvragen
en dat haar ambtshalve bevoegdheid uitgesloten is op grond van artikel 14
van de Vreemdelingenwet en artikel 3.6 van het Vreemdelingenbesluit.Ik maak ook een opmerking over de scheiding van gezinnen. Ook op dit punt
ben ik het met de heer De Vries eens. Als een buitenlandse vrouw in Nederland
kinderen heeft gekregen en vervolgens asiel aanvraagt, kan zij
in principe niet terug naar haar land. Op grond van de MVV-procedure kan zij
echter toch teruggestuurd worden naar haar land, terwijl de kans bestaat dat
zij daar vervolgd wordt. Ik pleit ervoor om in zo'n geval de hardheidsclausule
uit de wet toe te passen.Ik vind het antwoord van de minister over Srebrenica onbevredigend. In
het debat over het rapport van het NIOD over Srebrenica is een- en andermaal
gezegd dat de zaken van deze vluchtelingen individueel beoordeeld zouden moeten,
mede aan de hand van het UNHCR-rapport. Dat is niet gebeurd. Ik vind de verwijzing
nu naar Bosnië-Herzegovina ongepast, omdat deze mensen juist hiernaar
toe zijn gekomen omdat zij daar nergens terecht konden.Tot slot doe ik niet alleen een beroep op het hart van de minister, maar
ook op haar verstand. Gezien de mogelijke verwikkelingen rond de pardonregeling
zelf, gezien de kans op uitgebreide procedures rondom het gebruik van de afwijkingsmogelijkheid
door de minister en gezien de kosten en de belasting van de hele keten van
IND, rechterlijke macht en advocatuur, denk ik dat het verstand de minister
ertoe zou moeten brengen om een ruimere pardonregeling tot stand te brengen.
Daaronder moeten dan ook mensen komen te vallen die langer dan vijf jaar hier
zijn, al of niet in de opvang en al of niet uitgeprocedeerd. Zij zijn zo lang
in Nederland dat het als schrijnend moet worden aangemerkt als zij gedwongen
worden om terug te keren.De heerNawijn(LPF)Voorzitter. Ik dank de minister voor de uitvoerige informatie die zij
aan de Kamer heeft gezonden. Ik moet wel zeggen dat ik uit die informatie
opmaak dat de minister eigenlijk geen krimp geeft. Dat maakt het allemaal
niet eenvoudiger. Ik denk dat de minister, verantwoordelijk voor de beslissing
in asielzaken, zichzelf wat ruimte had moeten gunnen om in bepaalde zaken
beslissingen te nemen. Wij hebben hier namelijk te maken met een probleem
waar niet alleen een menselijke kant, maar ook een bestuurlijke kant aan zit.
Wat de menselijke kant betreft, merk ik op dat het niet altijd de eigen schuld
van mensen is dat zij een tweede procedure starten. De waarheid ligt een beetje
in het midden. Verder gaat het om mensen die hier al jaren zitten en die,
door laksheid van de overheid, nooit uit ons land zijn uitgezet. Die mensen
is wel aangezegd dat zij moesten vertrekken, maar zij zijn nog jarenlang in
de opvang blijven steken. Er zijn zelfs mensen die zeven tot acht jaar opvang
hebben genoten, terwijl zij al uitgeprocedeerd waren. Dat is op zichzelf een
heel vreemde situatie.Wat de menselijke kant betreft: het is natuurlijk niet zo dat alle mensen
die een tweede asielverzoek hebben ingediend, dat aan zichzelf te wijten hebben.
Het kan wel, maar het hoeft niet, de waarheid ligt in het midden. Verder gaat
het om mensen die hier al jarenlang zitten, en die door laksheid van de overheid
helaas nooit zijn uitgezet, en daartoe ook niet zijn opgeroepen. Het is hun
wel aangezegd, maar zij zijn jarenlang in de opvang blijven steken. Sommigen
hebben zeven, acht jaar opvang genoten, terwijl zij al uitgeprocedeerd waren.
Dat is op zichzelf een heel vreemde situatie.Ik geef de minister ernstig in overweging, wat meer ruimte te scheppen,
ook al omdat de verhouding tussen de minister, de rijksoverheid, en de VNG
op het spel staat. Ik heb gehoord dat de VNG het niet eens is met deze regel.
Ik heb verder de burgemeesters van de vier grote steden gehoord. Het is een
groot probleem, dat vergt dat de overheid als één partij optreedt.
Ik vraag de minister, wat er verder gaat gebeuren. Worden er mensen op straat
gezet, die al heel lang in de voorzieningen zitten, en worden deze niet verwijderd?
Dan blijft de minister met een conflict in haar maag zitten dat misschien
nog vier of vijf jaar doorgaat. Dit probleem moet zo snel mogelijk worden
opgelost. Hoe denkt de minister om te gaan met de VNG in dit soort zaken?
Het zou naar mijn mening veel beter zijn dat zij in overleg treedt met de
VNG en met de betrokken wethouders en burgemeesters. Het zou heel goed zijn
als gezamenlijk dit eigenlijk afgeschermde probleem wordt opgelost.MevrouwVos(GroenLinks)Ik ben het zeer met u eens dat de minister die dialoog aan moet gaan.
Vindt u ook dat de minister moet kijken naar het voorstel, zoals het door
de VNG is gedaan? Kan dat voorstel uw steun krijgen?De heerNawijn(LPF)Ik heb de vorige keer al gezegd dat ik er niet voor ben om het pardon
uit te breiden tot een bepaald aantal. Wel moet de minister flexibel kunnen
zijn in het oplossen van het probleem, namelijk de 4000 gevallen die niet
onder het pardon vallen. Zij moet met de VNG gaan praten.MevrouwVos(GroenLinks)U zegt dat de VNG het heeft over het aantal. Ik heb meer het idee dat
de VNG een voorstel doet.De heerNawijn(LPF)Dat is zo, maar voor mijn fractie is het van belang om te weten, uit welke
landen de asielzoekers komen en hoe de situatie daar is. Dat verschilt van
land tot land.MevrouwVos(GroenLinks)Voorzitter. Ik was vanmiddag op het Plein, waar honderden mensen aanwezig
waren, waaronder velen die nu in de zaal zitten. Dat laat zien dat Nederland
niet ziet zitten wat deze minister doet. Mijn fractie heeft zeer veel brieven
en e-mails gekregen. Wij horen onrustige berichten uit een heel brede kring
van mensen, die door alle gezindten heengaat. De demonstratie van vanmiddag
werd onder meer georganiseerd door de Raad van kerken, die zeer duidelijk
is in haar standpunt, en door vele vluchtelingenorganisaties. Ik heb daar
met veel mensen gesproken, waaronder een CDA-lid, volgens welke de C uit CDA
staat voor "collecteren"! Dat gevoel blijkt bij veel mensen te leven, en het
zegt iets over het draagvlak in Nederland voor de maatregel die hier nu ligt.
Verder zegt het iets over het appèl dat mensen breed doen op dit kabinet,
en op de coalitie, om medemenselijkheid te tonen. Het gaat hier over mensen
die hier al zo lang zijn, en die gewoon hier wonen. Waar zijn wij eigenlijk
mee bezig om die het land uit te zetten? Toon wat moed, en durf te erkennen
dat de regeling niet is wat Nederland breed wil. Dit appèl doet mijn
fractie wederom. Ik vul dat aan met een aantal vragen naar aanleiding van
de brief van de minister.Ik ben enigszins verbijsterd door het optreden van de minister tot nu
toe. Ik vind eerlijk gezegd dat de minister niet luistert. Dat deed ze de
vorige keer in het debat ook niet. De Kamer stelde toen zeer breed kritische vragen – zelfs een aantal coalitiefracties deed dat –
maar ze zijn niet beantwoord. Zij is er ook niet in geslaagd uit te leggen
waartoe zij tot deze keuzes komt. Zij kan haar beleid niet uitleggen. Ik dank
de minister voor de brief, maar ook in die brief is zij daar niet in geslaagd.
Op een aantal punten sluit ik me bij mijn collega's aan, maar ik wil nog wel
ingaan op enige kwesties waarbij wij de minister absoluut niet kunnen volgen.Ik heb nog geen enkel valide argument gehoord waarom een tweede of volgend
asielverzoek niet onder de huidige regeling mag vallen. Het is een regeling
voor mensen die hier heel lang zijn en al heel lang wachten op de uiteindelijke
uitslag van een procedure die voor die mensen een oplossing zou moeten bieden.
Dan blijft de vraag waarom iemand die een tweede asielverzoek heeft ingediend
bij voorbaat niet onder deze regeling valt. Ik vind het stuitend om te lezen
dat de minister vindt dat de overheid niet verantwoordelijk is voor het doorprocederen,
dat dit de eigen keuze van de asielzoeker is en dat dit dus niets te maken
heeft met inactiviteit van de overheid. In veel gevallen had de asielzoeker
echter geen keus. Wanneer je met nieuwe feiten komt, moet je wel een tweede
procedure aangaan. In bepaalde gevallen heeft de IND mensen zelfs aangeraden
een nieuwe procedure te starten. Het is dan heel vreemd dat de minister nu
zegt dat deze mensen de procedure niet hadden moeten starten, dat dit hun
eigen verantwoordelijkheid is en dat zij bij voorbaat niet onder de regeling
vallen. Ik vind dat dit niet kan. Als een asielzoeker geen verhaal heeft,
geen nieuwe feiten of nieuwe papieren aandraagt, maar toch een tweede procedure
start, dan moet het snel bekeken zijn. Dan moet de IND heel snel kunnen concluderen
dat het verzoek ongegrond is. Dat is blijkbaar ook niet gebeurd. Er zijn veel
mensen die als gevolg van een tweede procedure al zeer lang in Nederland verblijven.
Ik kan een man die al elf jaar in Kraailo zit, in de tweede procedure. Hij
kon niet anders dan die tweede procedure starten. In de eerste procedure slaagde
hij er niet in de benodigde papieren uit Iran te laten komen. Die papieren
zijn er nu wel, maar mijnheer zit hier al elf jaar. Hij wacht nog steeds.
Ik begrijp niet waarom de minister nu zegt dat deze man bij voorbaat niet
onder de regeling valt.De minister stelt voorts dat wie een negatieve beslissing krijgt bij deze
eenmalige maatregel dit niet meer aan de rechter kan voorleggen. Ik vind dat
heel vreemd. Volgens mij kan dat niet eens. Hoe je het ook wendt of keert,
de stelling van minister Verdonk dat op verzoeken om in aanmerking te komen
voor de eenmalige maatregel geen bezwaar en beroep open staat, omdat het niet
om een beschikking, maar een feitelijke mededeling gaat, is juridische klets.
Aan de hand van een aantal juridische argumenten, ook genoemd door de heer
De Vries, kun je concluderen dat het hier wel degelijk om een besluit gaat
waartegen beroep mogelijk moet zijn. De heer De Vries is ook al ingegaan op
de stelling van de minister dat het om een ambtshalve toetsing gaat. Dat is
geregeld in artikel 3.6 van het Vreemdelingenbesluit. De vraag is waarom dit
een ambtshalve toetsing zou kunnen zijn.De minister zegt voorts dat het om een feitelijke mededeling gaat. Daarover
is artikel 72 van de Vreemdelingenwet heel duidelijk. Lid 3 zegt dat voor
de toepassing van deze afdeling met een beschikking gelijk wordt gesteld een
handeling van een bestuursorgaan ten aanzien van een vreemdeling als zodanig.
Het lijkt mij dat de minister met deze eenmalige maatregel en een besluit
over een verzoek van iemand om daaronder te mogen vallen, een handeling verricht.
Ik zie niet hoe de minister kan volstaan met de mededeling dat er geen beroep
meer mogelijk is. Ik vind dat de minister hier duidelijkheid over moet verschaffen.
Wij maken ons grote zorgen over die onduidelijke situatie, ook als het gaat
om bezwaren en beroepen die aan de regeling vastzitten.Waar het gaat om de toepassing van de inherente afwijkingsbevoegdheid
vind ik dat de minister deze mensen de mogelijkheid moet bieden hun kant van
het verhaal te laten doen, zodat ten volle kan worden beoordeeld hoe schrijnend
een geval is. Het gaat niet aan dat de minister stelt dat zij beslist, dat
men maar moet afwachten en dat zij daar verder niet meer op kan worden aangesproken.
In feite zegt de minister tegen die mensen dat zij er niet meer toe doen,
dat de minister beslist en dat het dan is afgelopen. Mijn fractie heeft nog steeds een probleem met het uitgangspunt van de
minister dat de inherente afwijkingsbevoegdheid niet van toepassing is op
mensen die uitgeprocedeerd zijn. Overeind blijft mijns inziens dat ook als
er een uitspraak ligt van de rechter, het niet de rechter is die verblijfsvergunningen
verleent maar de minister; de rechter toetst alleen maar of de overheid in
redelijkheid heeft kunnen komen tot het oordeel dat aan een individuele asielzoeker
geen verblijfsvergunning verleend wordt. Zelfs als de rechter op z'n kop gaat
staan, dan nog kan de minister gebruikmaken van haar inherente afwijkingsbevoegdheid.
Juist omdat de rechter marginaal toetst, moet de minister te allen tijde openstaan
voor verzoeken om af te wijken. Ik hoop dan ook dat de minister dat gaat doen,
want het is mij helemaal duidelijk geworden dat er in de samenleving een grote
wens is voor een ruimhartig pardon.Ook zou ik van de minister willen horen op welke gronden zij nu het aspect
schrijnendheid gaat beoordelen. Het is voor de betrokken mensen reëel
en terecht om te vernemen waarom ze eventueel geen verblijfsvergunning krijgen.Het betoog van de minister op het punt van de gezinshereniging kan ik
niet volgen waar zij zegt dat wanneer iemand eenmaal is uitgeprocedeerd en
het land uit moet terwijl de rest van zijn gezin wel onder de eenmalige regeling
valt, die persoon dan vanuit het buitenland zou moeten proberen om in het
kader van gezinshereniging in Nederland terug te komen. Ik vind dat dit echt
niet kan. Het kan jaren duren voordat zoiets rond is. Stel dat de vrouw met
kinderen hier achterblijft en rond moet komen van een bijstandsuitkering en
zij dus niet voldoende inkomen heeft om haar man te laten overkomen, dan zou
volgens deze regeling het gezin uit elkaar getrokken worden. Dat lijkt mij
echt niet kunnen. Ik vraag de minister dan ook daarnaar nog eens te kijken.Verder ben ik het niet eens met de benadering van de minister ten aanzien
van de mensen uit Stari Most. Als Nederland hebben wij nu eenmaal een bijzondere
verantwoordelijkheid ten opzichte van de mensen uit Srebrenica. Dat de minister
heeft aangegeven dat niemand van de lijst inzake Stari Most in
aanmerking komt voor de pardonregeling, vind ik onacceptabel.Voorzitter. Zoals ik de vorige keer al heb uiteengezet, volgt mijn fractie
het voorstel van VluchtelingenWerk Nederland. Ik vraag de minister om moed
te tonen. Laat zien dat u voelt en inziet wat er hier in de samenleving leeft
en pas uw regeling aan op een manier die wel acceptabel en dragelijk is.MevrouwLambrechts(D66)Voorzitter. De benadering van de minister over de inherente afwijkingsbevoegdheid
hinkt naar mijn oordeel op twee gedachten. Enerzijds stelt zij dat de mate
van schrijnendheid haar de bevoegdheid geeft om af te wijken van de regeling.
Anderzijds zegt zij er steeds bij dat wij er niets van behoeven te verwachten.
Beide kan mijns inziens niet waar zijn, zelfs als de minister het beperkt
tot degenen die in de procedure zitten. Ik vraag haar om van genoemde bevoegdheid
gebruik te maken op basis van de mate van schrijnendheid mede in relatie tot
de combinatie van factoren, zoals vermeld in de brief van april. Ik begrijp
dat de minister geen aantallen kan noemen teneinde geen onterechte verwachtingen
te wekken, maar ik neem er ook geen genoegen mee dat zij op voorhand uitgaat
van een aantal van nul. Het moet zo zijn dat er een zekere verdikking van
de mate van schrijnendheid is opgetreden na al die jaren.De heerDe Vries(PvdA)U houdt een aansprekend betoog, maar ik vraag u toch of u hier zozeer
op aandringt omdat u tegen uw zin akkoord moest gaan met een te beperkte maatregel.MevrouwLambrechts(D66)Ongetwijfeld. Ik herhaal dat wij niet aan de regeling komen. Deze regeling
is de uitkomst van overleg tussen partijen met zeer uitlopende standpunten.
Tegelijkertijd zijn er echter andere bevoegdheden van de minister in het geding.De heerDe Vries(PvdA)U heeft zich aan die regeling gecommitteerd. Als u tot de overtuiging
komt dat dit een bijna niet werkbare regeling is, voelt u zich dan steeds
daaraan gecommitteerd? Is er in uw fractie ruimte voor mensen met gewetensbezwaren?MevrouwLambrechts(D66)Anders dan de heer De Vries vind ik het geen waardeloze regeling. Het
is een zeer redelijke regeling, maar zij geldt voor een beperkte groep. Die
groep is beperkter dan wij in april en ook het jaar daarvoor bepleit hebben.
Misschien mag ik zo vrij zijn om tegen de heer De Vries te zeggen dat wij,
wanneer de PvdA twee jaar geleden de motie-Halsema/Hoekema onderschreven had,
nu een heel eind verder waren geweest. Dan hadden wij dit debat helemaal niet
gehad.De heerDe Vries(PvdA)Dat heb ik al een paar keer toe moeten geven, voorzitter. Dat is zo.MevrouwVos(GroenLinks)Mevrouw Lambrechts zegt dat de uitkomst van de afwijkingsbevoegdheid niet
0,0 kan zijn. Kan het wel 1,1 zijn? Blijkbaar moet een substantieel deel van
de betrokkenen hieronder vallen, maar dan moet zij er iets meer over zeggen.
Wanneer is er volgens haar sprake van een fatsoenlijke uitkomst?MevrouwLambrechts(D66)Ook hier staan wij verschillend in. Ik heb absoluut vertrouwen in deze
minister. Als zij mij toezegt dat zij haar bevoegdheid ruimhartig en verstandig
gebruikt, neem ik daar genoegen mee. Als ooit mocht blijken dat een en ander
niet uitvoerbaar is .... As is verbrande turf. Op dat moment spreken wij verder.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)U heeft de minister ook horen zeggen dat zij haar bevoegdheid niet voor
uitgeprocedeerden zal gebruiken. Hoe staat u daartegenover?MevrouwLambrechts(D66)Ik heb inderdaad gehoord dat de inherente afwijkingsbevoegdheid kennelijk
niet geldt voor uitgeprocedeerden.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Neemt u er genoegen mee dat uitgeprocedeerden sowieso uitgesloten zijn
van ieder pardon?MevrouwLambrechts(D66)Ja.De minister heeft vorige keer gezegd dat zij wil inzetten op het terugkeerbeleid
en wij zullen haar in dit streven steunen. Ik kon mij overigens meer vinden
in het standpunt van de minister in haar eerste brief dan in de brief die
wij heden hebben gekregen. Aanvankelijk werd duidelijk gemaakt dat mensen
kunnen blijven of moeten vertrekken zonder onduidelijke tussenregelingen.
Er mogen geen gezinnen met kinderen op straat gezet worden. Dit betekent namelijk
dat het probleem op het bordje van de gemeente wordt gelegd. Iedereen vindt
dat wij die weg niet op moeten. Maar verdorie, in de laatste brief van de
minister staat echter weer dat de voorzieningen ophouden of woorden van gelijke
strekking. Dat betekent natuurlijk dat gezinnen op straat worden gezet. Ik
wil van de minister horen dat dit niet haar inzet is en dat zij zich tot het
uiterste zal inspannen om dit te voorkomen.Ik ben ook niet tevreden met de reactie inzake Stari Most. In het Srebrenica-debat
is hier uitvoerig over gesproken. Een en ander zou bezien worden op basis
van het UNHCR-advies. Daarin is sprake van vrijwilligheid en terugkeer naar
plaatsen van herkomst, maar niet van terugkeer naar het land van herkomst.
Er zijn heel vervelende dingen gebeurd met mensen die op verkeerde plaatsen
terecht zijn gekomen. Ik vraag dringend om hier opnieuw op basis van het advies
van de UNHCR naar te kijken.De heerDe Vries(PvdA)De minister heeft bij herhaling gezegd dat zij deze gevallen afzonderlijk
heeft beoordeeld. Zegt u nu eigenlijk tegen de minister dat u niet op haar
oordeel vertrouwt?MevrouwLambrechts(D66)De minister is heel helder, maar wij zijn op basis van het UNHCR-advies
niet tevreden met een afwijking van de beoordeling.De heerDe Vries(PvdA)U zegt dus: minister, u hebt dat volgens ons niet goed beoordeeld?MevrouwLambrechts(D66)U kiest iets andere woorden, maar ik denk dat mijn boodschap aan de minister
volstrekt helder is. Wij zijn er niet tevreden mee.De heerDe Wit(SP)Wat moet er volgens mevrouw Lambrechts in al deze gevallen gebeuren?MevrouwLambrechts(D66)Ik vraag de minister om ervoor te zorgen dat het alsnog gebeurt op basis van het UNHCR-advies. Ik heb deze opstelling ook bij anderen
bespeurd. Ook in het debat met minister-president Balkenende was dit de insteek.
Het is daarin ook toegezegd.Ik kom op het tijdspad en de nieuwe procedures. Gevraagd is of het besluiten
betreft die voor bezwaar en beroep vatbaar zijn. De minister zegt dat dit
niet het geval is. Via VluchtelingenWerk ligt er inmiddels een brief van de
heren Nicolaï en Olivier, waarin wordt gesteld dat ook afwijzingen besluiten
zijn die voor bezwaar en beroep vatbaar zijn. Als dat waar is, kan het een
lange weg worden. Is het mogelijk dat de minister zich vergist? Is er treatment,
if treatment fails?De heerDe Vries(PvdA)U hebt zojuist in verband met Stari Most aangetoond dat u vindt dat de
minister zich kan vergissen. Dat is dus mogelijk.MevrouwLambrechts(D66)Ik wil het antwoord aan de minister overlaten.Mijn laatste punt betreft de inburgerende huisvesting. Is het mogelijk
om, als de huisvesting toch langer op zich laat wachten – sommigen wachten
al twee jaar op huisvesting – de inburgering te laten beginnen in de
asielzoekerscentra? Ik zou het doodzonde vinden als mensen die een vergunning
krijgen, vervolgens twee jaar met hun inburgering moeten wachten tot zij zijn
ingeschreven bij een gemeente.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Voorzitter. Ik heb in eerste termijn al gezegd dat mijn fractie blij is
dat de zwaai is gemaakt en dat er een pardonregeling op stapel staat. De grootste
stap is die naar een pardonregeling. Ik vind het echter buitengewoon jammer
dat deze pardonregeling nu niet eens en vooral een eind zal maken aan de schrijnende
gevallen van asielzoekers in ons land. Ik sluit mij aan bij wat anderen al
hebben gezegd, namelijk dat de regeling veel te beperkt is. Wanneer wij tot
de overtuiging komen dat de overheid boter op haar hoofd heeft en dat er een
pardon moet komen voor asielzoekers, laten wij er dan ook een ruimhartig en
genereus pardon van maken en geen benepen regeling. Laten wij het heel en
niet half doen. Ik dank de minister voor haar brief. Zij gaat onder andere in op de vraag
waarom mensen die een tweede asielverzoek hebben gedaan, buiten de pardonregeling
vallen. De minister onderscheidt daarbij twee gevallen. Er zijn mensen die
een tweede asielverzoek gedaan hebben om langer in Nederland te kunnen blijven.
Ik sluit mij op dat punt aan bij de woorden van mevrouw Vos, dat de overheid
daarop buitengewoon snel had kunnen reageren. Eigenlijk zouden die gevallen
er dus helemaal niet meer moeten zijn.Het tweede geval betreft de mensen die werkelijk nieuwe feiten hebben
en die het tweede asielverzoek nodig hadden om te kunnen bewijzen dat hun
asielverzoek terecht is geweest. Deze mensen hebben dat asielverzoek nota
bene zelfs wel op aanraden van de IND gedaan. De minister zegt dat het feit
dat deze mensen lang in Nederland moeten blijven wachten, niet te wijten is
aan de inactiviteit van de overheid, maar aan de activiteit van deze asielzoekers.
Dat vind ik een vreemde reden, want datzelfde kun je ook van het eerste asielverzoek
zeggen: uiteindelijk is dat eerste asielverzoek er ook door de activiteit
van de asielzoeker gekomen. Hij heeft er niet om gevraagd dat hij zijn land
uit moet; hij zit in een nare situatie en vraagt asiel aan. Dat is een actie.
Als deze asielzoeker een tweede asielverzoek nodig heeft, is dat natuurlijk
zijn activiteit, maar dat neemt de schrijnendheid van het lange wachten en
van zijn situatie niet weg. Ik dacht dat de pardonregeling niet alleen in
het leven zou worden geroepen vanwege datgene wat aan de overheid te wijten
is, namelijk het lange wachten, maar ook vanwege de schrijnendheid van de
situatie van asielzoekers. Juist die gevallen van tweede asielverzoeken zijn
in veel gevallen buitengewoon schrijnend.Ik heb ook een vraag over de uitgeprocedeerden. Uit de interrupties heeft
de minister al begrepen dat het mij behoorlijk hoog zit dat zij gezegd heeft
dat uitgeprocedeerden sowieso niet in aanmerking komen voor haar inherente
afwijkingsbevoegdheid. Dat zit mij hoog omdat ik ervan overtuigd ben dat er
juist bij uitgeprocedeerde asielzoekers veel schrijnende gevallen zijn. Ik
vraag de minister of zij misschien een andere bevoegdheid, bijvoorbeeld haar
discretionaire bevoegdheid, zou kunnen gebruiken voor uitgeprocedeerde asielzoekers.
Of is zij inderdaad van plan – die indruk bestaat nu – om geen
enkele uitgeprocedeerde asielzoeker voor een pardon in aanmerking te laten
komen?In aansluiting daarop geef ik een voorbeeld uit een e-mail die ik vandaag
heb gekregen. De reden waarom uitgeprocedeerden niet voor een pardon in aanmerking
komen, is dat het lange verblijf hun geen recht geeft op een verblijfsvergunning.
Ik kreeg vandaag een e-mail van een asielverzoeker die zegt dat hij zelfs
nadat hij was uitgeprocedeerd, nog zeven jaar lang een W-document heeft gehad.
Een W-document is een pas die aangeeft dat je nog in de procedure bent of
dat je op medische gronden niet uitzetbaar bent. Hij schrijft: "Ik ben zelf
al meer dan vijf jaar geleden uitgeprocedeerd en ik heb geen medische gronden
gehad, maar mijn W-document is steeds, zeven jaar lang, ieder jaar opnieuw
verlengd. Mijn eerste terugkeergesprek met de IND had ik pas vijf jaar nadat
ik uitgeprocedeerd was en zeven jaar nadat ik asiel had aangevraagd." Ik leg
de minister dit geval als voorbeeld voor en ik vraag haar hoe zij zou reageren
als haar gevraagd zou worden om deze persoon op grond van gewekte verwachtingen
en een soort humanitair recht toch een verblijfsvergunning te geven.In de brief schrijft de minister: "Ik wil expliciet aangeven dat het alleen
zin heeft mij te benaderen als evident is dat de betrokken asielzoeker aan
de regeling van de eenmalige criteria voldoet." Ik heb mij voorgesteld dat
een asielzoeker een tweede asielverzoek heeft ingediend en op grond daarvan
niet voor de regeling in aanmerking zou komen, maar voor wie de situatie zo
schrijnend is dat hij een beroep doet op de inherente afwijkingsbevoegdheid
van de minister; die bevoegdheid heeft de minister immers op grond van deze
pardonregeling. Hoe gaat de minister daar dan mee om? Deze asielzoeker zal
haar immers moeten benaderen om te vragen of hij vanwege de schrijnendheid
niet voor het pardon in aanmerking komt. Het lijkt mij dat de minister dat
niet aan de kant kan zetten, puur vanwege het feit dat hij niet onder de criteria
valt. Bij de inherente afwijkingsbevoegdheid draait het immers juist om het
punt dat iemand niet precies aan de criteria voldoet en toch
in aanmerking komt. Ik krijg graag een reactie van de minister op de vraag
hoe zij hiermee denkt om te gaan.Er is door anderen al gesproken over het MVV-vereiste dat geldt in bepaalde
gevallen. Mevrouw Vos en anderen hebben voorbeelden gegeven van de rare gevolgen
die dat kan hebben. Zo zijn er gezinsleden die al jaren bij elkaar in Nederland
wonen, waarbij de een is uitgeprocedeerd en de ander op grond van het pardon
een verblijfsvergunning krijgt en waarbij de man of de vrouw moet terugreizen.
Zij moeten papieren aanvragen en zij moeten voldoen aan het inkomenscriterium.
Is het echt nodig om het zo te doen? Is het niet mogelijk om in ieder geval
op dit punt een uitzondering te maken voor gezinnen die al vele jaren bij
elkaar wonen en om deze mensen vrij te stellen van het MVV-vereiste?Wij hebben een vraag gesteld over de contra-indicatie. Een zin in de eerste
brief bracht mij tot die vraag. De minister antwoordt dat iemand niet voor
de pardonregeling in aanmerking kan komen als die persoon een contra-indicatie
tegengeworpen kan worden. De minister stelt dat gezinsleden overigens op zelfstandige
gronden in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning asiel. Mijn vraag
is of gezinsleden van iemand tegen wie een contra-indicatie bestaat op zelfstandige
gronden in aanmerking kunnen komen voor een verblijfsvergunning op grond van
het pardon. Op die vraag heeft de minister geen antwoord gegeven.Ik sluit mij aan bij de opmerkingen over Stari Most. Ik kan het niet laten
om als afsluiting nogmaals te vragen aan de minister om ruimhartig te zijn
en te luisteren naar alle geluiden uit de samenleving.De voorzitter:Het woord is aan de heer Van der Staaij.De heerVan der Staaij(SGP)Voorzitter. Wij spreken vanavond opnieuw over een belangrijk onderwerp
dat veel mensen diep raakt. Dat is in de bijdragen van de verschillende woordvoerders
al goed uit de verf gekomen. Het is goed dat wij een ruime tweede termijn
hebben om over deze materie door te spreken. Ik zal niet allerlei uitgangspunten
herhalen die ik in eerste termijn heb genoemd. Ik richt mij in het bijzonder
op die vragen die voor mij onvoldoende beantwoord zijn, ook na de brief die
wij onlangs van de minister hebben gekregen.Van de kant van de SGP-fractie zijn kritische vragen gesteld over de reikwijdte
van de regeling. Om die goed te kunnen beoordelen – wie vallen er wel
en wie vallen er niet onder – hecht ik eraan duidelijk te horen van
de minister wat uiteindelijk de ratio, de rechtvaardigingsgrond is voor deze
regeling. Is het de langdurige onzekerheid die in belangrijke mate is toe
te schrijven aan te traag optreden van de overheid? Of zou de minister andere
woorden willen kiezen? Ik hecht eraan om het precies te horen van de minister,
juist om te beoordelen of de afbakening van de groepen die wel en niet in
aanmerking komen consistent en overtuigend is.Dat speelt in het bijzonder ook als wij spreken over de groep van herhaalde
aanvragers. Het gaat om mensen die in de tweede of een verdere procedure zitten.
Hoe staat het met die mensen, die al langer dan vijf jaar hebben moeten wachten
op een definitieve beslissing op hun eerste aanvraag? Die zitten in deze groep.
Ik doel niet op de gehele groep van mensen die in welke procedure dan ook
al langer dan vijf jaar in procedure is. Bestaat er niet ook een behoorlijke
groep die hier wachten op uitsluitsel en die ook al meer dan vijf jaar op
hun eerste aanvraag hebben moeten wachten? Is het tegenover die groep billijk
te stellen dat zij overal buiten vallen omdat zij in een tweede procedure
zitten? De grond voor het in aanmerking komen van deze eenmalige regeling
ligt in het te trage optreden door de overheid. Daarom heeft men zo lang moeten
wachten. Is dat ook niet van toepassing op deze specifieke groep onder de
herhaalde aanvragers? Ik hoor graag een reactie van de minister.Een andere vraag is of de regeling waterdicht is. Ik heb in eerste termijn
gevraagd of de regeling waterdicht is op twee punten. Ik doel op de vraag
of het antwoord van de minister op de brieven waarin staat dat er sprake is
van een schrijnend geval al dan niet het karakter van een besluit heeft en
dus vatbaar voor bezwaar en beroep is. Ik doel tevens op de vraag over de
procedure-intrekking als voorwaarde. Over het karakter van een besluit hebben
collega's al het nodige gezegd. Ik deel de analyse dat het op zijn minst juridisch
gezien buitengewoon discutabel is of er al dan niet sprake is van een besluit.
Heeft dat dan geen grote risico's? Betekent het niet dat alleen deze simpele
vraag al inzet van nieuwe procedures kan worden? Dat zal volgens mij vast
en zeker gebeuren. Hoe gaat de minister ermee om als ook over die vraag weer
geprocedeerd gaat worden? Heeft zij bijvoorbeeld op dit punt het advies van
de Landsadvocaat ingewonnen? Zo neen, zou het niet wenselijk zijn dat alsnog
te doen? Ik kan mij voorstellen dat de minister geen nieuwe procedures over
deze regeling wenst, maar feit is dat er sprake is van een relevante verandering
van het recht. Het is logisch dat mensen gaan discussiëren over de vraag
of zij daar nu wel of niet onder vallen en of het wel terecht is als hen wordt
gezegd dat zij er geen aanspraak op kunnen maken. Met andere woorden, is de
wens van de regering om de procedures te beperken in dit geval toch niet de
vader van de rechtsopvatting geworden?Als voorwaarde wordt onder andere de intrekking van de procedure gesteld.
In de brief stelt de minister dat het ook geen zin heeft om die door te zetten
en dat het dus een terechte vraag is. Als het dan geen zin heeft, waarom hecht
de regering dan niettemin aan die voorwaarde? Waarom wordt dat expliciet gevraagd
als bij voortzetting geen redelijk belang zou zijn gediend? Kunnen er toch
geen situaties zijn dat er wel een materieel belang aanwezig kan zijn om door
te procederen?Voorzitter. Ik herhaal dat voor onze fractie deze regeling geen limitatieve
aanduiding is voor alle schrijnende gevallen en dat hiermee de problematiek
niet is opgelost. De mogelijkheden die de minister behoudt om ook in gevallen
die niet onder deze regeling vallen, moeten ons inziens ruim worden toegepast
als het gaat om schrijnende situaties die niet voldoen aan de criteria van
deze regeling. Anderen hebben ook al de combinatie van factoren genoemd die
tot zulke schrijnende gevallen aanleiding kan geven dat er toch een verblijfsvergunning
zou moeten worden verstrekt. Die schrijnende gevallen zouden volgens ons ook
wel degelijk onder uitgeprocedeerden kunnen voorkomen. Daar moet
dan ook een juridische weg voor te vinden zijn.De heerDe Wit(SP)De heer Van der Staaij pleit terecht voor een ruimhartige toepassing van
de afwijkingsmogelijkheid die de minister behoudt. Aan hij beziet wat die
tot op dit moment heeft opgeleverd, aan welke aantallen denkt hij dan?De heerVan der Staaij(SGP)Ik denk echt aan zeer schrijnende gevallen hetgeen echt uit een individueel
relaas duidelijk kan worden. Het is voor mij geen voorwaarde dat het om een
bepaald aantal moet gaan, maar zeker ook geen beletsel als het om een groot
aantal gaat. Wij zullen dan zeker niet zeggen dat het er te veel zijn en dat
het maar moet worden aangescherpt. Het moet gaan om een werkelijk inhoudelijke
toetsing van de mate van schrijnendheid. Ook al zou de onderhavige regeling
nog beperkt verruimd worden, ik blijf ervan overtuigd dat er nog dergelijke
gevallen zullen zijn. Het is dus geen alternatief voor het geval dat de regeling
wat te mager zou uitpakken, het is mijn opvatting dat de regeling per definitie
juist uit een oogpunt van hanteerbaarheid behoorlijk grofmazig is. Vanwege
dat grofmazige kunnen er wellicht mensen zijn waarvan je je kunt afvragen
of het wel redelijk dat zij er onder vallen. Er zullen ook mensen zijn die
hier net een maandje minder verblijven maar waarvoor er, gelet op het totaal
van de omstandigheden, eigenlijk veel meer reden zouden kunnen worden aangevoerd
om hen een vergunning te geven.De heerDe Vries(PvdA)U pleit nu bijna impliciet tot uitbouwtjes van de nu voorliggende regeling.
Als in veel gevallen die discretionaire bevoegdheid wordt toegepast, ontstaan
er beleidsregels. Dan heb je eigenlijk weer te maken met een inherente afwijkingsbevoegdheid
als toepassing van zo'n regeling niet in het belang van betrokkene is. Een
discretionaire bevoegdheid "as such" – tenzij deze is uitgewerkt in
regels – slaat toch op individuele gevallen.De heerVan der Staaij(SGP)Mijn punt blijft dat mij, mede op grond van dossiers die ik persoonlijk
heb gezien, opvalt hoe groot de verschillen kunnen zijn. Dat valt niet altijd
wiskundig te beredeneren: de mate van schrijnendheid wordt bepaald door die
en die factoren. Dit blijft de moeilijkheid van deze materie, omdat het niet
gaat om de bouw van een schuurtje maar om het in Nederland mogen verblijven.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)De heer Van der Staaij pleit voor een heel individuele toetsing. Heeft
hij zich gerealiseerd dat dit voor de betrokken asielzoekers zal betekenen
dat zij nog weer veel langer moeten wachten op een beslissing? Dit zou pleiten
voor een algemene regeling.De heerVan der Staaij(SGP)Dat is zeker een argument dat kan worden aangevoerd ten gunste van een
ruimhartige regeling. Doordat er nu echter is gekozen voor een echte regeling,
komen er weer nieuwe vragen, procedures en juridisch gesteggel op. Eenvoudige
oplossingen op dit terrein zijn vrij moeilijk te vinden.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Levert de nu voorgestelde regeling niet juist zoveel gesteggel op omdat
zij te beperkt is? Zouden er niet veel minder problemen zijn als de regeling
ruimhartiger was?De heerVan der Staaij(SGP)Ik kan mevrouw Huizinga garanderen het zo snel mogelijk inwilligen van
elke aanvraag veel personeelskosten en procedures zou besparen. Dat zou inderdaad
de beste oplossing zijn voor het probleem van een traag functionerende overheid.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)De heer Van der Staaij weet dat dit niet wordt voorgesteld met deze pardonregeling.De heerVan der Staaij(SGP)Inderdaad, maar dat geeft dus precies aan dat je met het afwijken van
een individuele beoordeling per definitie weer in abstracto bezig bent en
niet met de omstandigheden van juist deze mensen. Die spanning valt er niet
uit te halen.Er zijn gevallen waarin men jarenlang hier heeft verbleven, maar waarbij
uiteindelijk toch geen verblijfsvergunning wordt verstrekt. Is er voor die
gevallen voorzien in een bijzondere terugkeerbegeleiding? Gelet op de begrijpelijke
maatschappelijk commotie bij langdurig verblijf, zou alles op alles moeten
worden gezet om tot een bevredigende terugkeerregeling te komen.MevrouwVos(GroenLinks)Wat is het oordeel van de heer Van der Staaij over de redenering van de
minister dat mensen die in een tweede procedure zitten, sowieso buiten de
regeling vallen?De heerVan der Staaij(SGP)Ik kan mij voorstellen dat degenen van die groep die al meer dan vijf
jaar hebben moeten wachten op de definitieve beslissing op de eerste aanvraag,
in ieder geval ook onder deze regeling zouden moeten vallen.De vergadering wordt van 21.02 uur tot 21.20 uur geschorst.MinisterVerdonkVoorzitter. Met genoegen constateer ik dat alle fracties het eens zijn
met het voorstel voor een eenmalige regeling. Dat is winst. Ik constateer
ook met genoegen dat de fracties het er kennelijk over eens zijn dat ik een
ruimere regeling voorstel dan in het Hoofdlijnenakkoord was bepaald. Dat akkoord
vormde de basis van de coalitie. De regeling loopt tot 31 december 2003. Ik
besef dat ik dat heb toegezegd. Ik weet ook dat de Kamer mij te allen tijde
kan vragen om toelichting te komen geven. Ik geef haar echter in overweging
dat ik om mijn belofte te kunnen nakomen, ook een keer een beslissing moet
nemen. Als dat niet gebeurt, wordt 31 december enigszins een dode letter.
Daar houd ik niet zo van; als ik een afspraak maak, wil ik hem ook graag nakomen.Voor alle duidelijkheid noem ik nogmaals de criteria voor de eenmalige
regeling. De vreemdeling heeft voor of op 27 mei 1998 in Nederland een eerste
aanvraag ingediend. Omdat het kabinet-Balkenende II op 27 mei 2003 is beëdigd,
is voor die datum gekozen. De vreemdeling moet op 27 mei 2003, oftewel vijf
jaar na 27 mei 1998, nog in afwachting zijn van een definitieve beslissing
over de eerste asielaanvraag. Dit geldt ook voor vreemdelingen die in afwachting
zijn van een definitieve beslissing over de verlening, intrekking of niet-verlening
van de in het kader van de asielaanvraag verleende voorwaardelijke
vergunning tot verblijf. Op deze wijze is de regeling uitgebreid ten opzichte
van de afspraak in het Hoofdlijnenakkoord. Dat is gebeurd, omdat ik heb geluisterd
naar signalen uit de samenleving. Ik vond, en het kabinet met mij, dat het
aantal van 850 mensen die op grond van het Hoofdlijnenakkoord in aanmerking
zouden komen voor een regeling, niet voldoende tegemoetkwam aan de signalen
uit de samenleving. De vreemdeling moet verder vanaf de indiening van de eerste
asielaanvraag tot en met 27 mei 2003 ononderbroken in Nederland zijn verbleven.
De verblijfsvergunning wordt niet verleend als sprake is van contra-indicaties.
De verblijfsvergunning wordt ten slotte pas verleend indien een vreemdeling
alle lopende verblijfsrechtelijke procedures intrekt.De discussie in de Kamer gaat over een nog ruimere regeling. Het is goed
om dat voor ogen te houden. Laat verder duidelijk zijn dat de regeling voor
2200 mensen natuurlijk niet alle problematiek bij de gemeenten oplost. Er
is echter meer. Ook het terugkeerbeleid wordt effectief vormgegeven. Zoals
ik heb toegezegd, verschijnt hiertoe half november een plan van aanpak. Mensen
zullen daadwerkelijk worden uitgezet. Er zijn eigenlijk drie groepen. Ten
eerste is er een groep van 2200 mensen die ontzettend blij zullen zijn dat
zij mogen blijven. Ten tweede is er een groep die nog in procedure zit. Voor
die mensen loopt de procedure gewoon door. Ten derde is er een groep uitgeprocedeerden.
Voor deze mensen zal het terugkeerbeleid van toepassing zijn. De discussies
over vreemdelingenbeleid zijn steeds vaker toegespitst op het terugkeerbeleid.
Dit beleid is gericht op vreemdelingen die uiteindelijk, nadat de procedures
zijn doorlopen, niet in Nederland mogen blijven. Een deel van de vreemdelingen
die niet in Nederland mogen blijven geeft aan zelf ook terug te willen. Voor
deze vreemdelingen is de daadwerkelijke terugkeer als regel niet ingewikkeld.
Die kan meestal binnen een paar weken gerealiseerd worden. Een enkele keer
duurt het iets langer. De Nederlandse overheid ondersteunt deze vreemdeling
bij de terugkeer, onder andere via de Internationale Organisatie voor Migratie,
de IOM. De vliegreis wordt betaald en de vreemdeling wordt ondersteund om
goed terug te gaan naar het land van herkomst.Andere vreemdelingen willen niet terugkeren, hoewel, en soms meermalen,
is vastgesteld dat het Nederlandse toelatingsbeleid geen ruimte biedt om hun
een verblijfsvergunning te verstrekken. In die gevallen geldt het knelpunt
dat de vreemdeling die niet wil vertrekken veel meer mogelijkheden heeft om
zijn daadwerkelijke vertrek te frustreren dan dat de Nederlandse overheid
heeft om zijn vertrek te realiseren. Hierbij gelden de bekende voorbeelden
van vreemdelingen die zeggen niet te beschikken over geldige reisdocumenten
en hun werkelijke identiteit en nationaliteit verborgen proberen te houden.
Dit geeft ruimte aan vertegenwoordigers van landen van herkomst om zeer kritisch
met het verstrekken van vervangende reisdocumenten om te gaan. Al met al ontstaat
daardoor een situatie waarin de overheid nauwelijks mogelijkheden heeft om
het vertrek van de vreemdeling af te dwingen. Zelfs gedurende de toepassing
van het ingrijpende instrument van vreemdelingenbewaring kunnen vreemdelingen
niet in alle gevallen worden gemotiveerd tot het meewerken aan hun eigen vertrek.Dit knelpunt is niet zozeer de reden voor als wel een duidelijke toelichting
bij de keuze om in de Vreemdelingenwet nadrukkelijk te bepalen dat de vreemdeling
zonder verblijfsrecht zelf verantwoordelijk is voor het vertrek uit Nederland.
Het maakt duidelijk dat bij het risico om zonder verblijfsvergunning en zonder
paspoort naar Nederland te komen het risico hoort om zelf het vertrek uit
Nederland te moeten regelen. Het legt tevens de verantwoordelijkheid bij degene
die het beste in staat moet worden geacht het vertrek te organiseren, de vreemdeling
zelf. Het is daarbij niet onredelijk, te verlangen dat men bij het vertrek
uit Nederland evenveel creativiteit en doorzettingsvermogen toont als destijds
bij de reis naar Nederland. Waar een echte wil is om terug te keren is ook
een weg terug.Tussen de twee genoemde groepen, zij die terug willen en zij die niet
terug willen, bevindt zich de groep vreemdelingen die zegt terug te willen,
maar aangeeft niet terug te kunnen. Laat ik voor alle onduidelijkheid hierbij
vooropstellen dat in gevallen waarin objectief komt vast te staan dat aan
een vreemdeling die niet aan het gewone toelatingsbeleid voldoet, maar desondanks
niet terug kan keren, een verblijfsvergunning wordt verstrekt. Terugkeer is
dan niet aan de orde. Het buiten-schuldcriterium wordt in die gevallen toegepast.
Veel van de kritiek op het gebruik van dit criterium spitst zich toe op de
stelling, dat van de vreemdelingen welhaast het onmogelijke wordt gevraagd
wanneer zij moeten aantonen dat zij buiten hun schuld niet naar hun land van
herkomst kunnen vertrekken.Ik bestrijd dit. In de regelgeving is voor de categorie staatlozen op
voorhand bepaald dat zij voor toepassing van het buiten-schuldcriterium in
aanmerking kunnen komen, maar dat wil niet zeggen dat ook niet in andere gevallen
tot toepassing wordt overgegaan. De bewijslast die in die gevallen op de vreemdeling
rust is zwaar en in overeenstemming met zijn verantwoordelijkheid voor het
vertrek, maar zeker niet onmogelijk. Dit geldt ook voor de veelal genoemde
voorbeelden van Somalische en Algerijnse zaken. Terugkeer naar deze landen
is niet eenvoudig, maar evenmin onmogelijk. Zo nodig kan de vreemdeling die
wil terugkeren hierbij gebruikmaken van een EU-document.Voor de gevallen waarin de terugkeer een probleem is, zet de overheid
alle mogelijke middelen in om de terugkeer alsnog te bewerkstelligen. Het
kan hierbij gaan om het sluiten van terug- en overnameovereenkomsten, T en
O-overeenkomsten, met landen van herkomst, van memoranda van understanding,
MOU's of om verbreding van de mogelijkheden om met gebruikmaking van EU-documenten
naar het land van herkomst te reizen. De Nederlandse overheid investeert niet
in de laatste plaats in de diplomatieke relaties, omdat de verstrekking van
laissez-passers eenvoudiger en sneller verloopt, of in de ondersteuning van
organisaties van IOM of CordAid, om het vrijwillig vertrek van vreemdelingen
te ondersteunen.Tot dusverre blijken deze inspanningen nauwelijks voldoende. Maar al te
vaak komt het aan op toepassing van de ultieme remedie, waarin de vreemdeling
die niet terug wenst te keren wordt afgesloten van overheidsvoorzieningen
en geheel op zichzelf aangewezen raakt. Mijn hoop dat dit de vreemdeling er
uiteindelijk van zal doen doordringen dat de situatie ernstig
is en zal aanzetten tot medewerking voor terugkeer wordt keer op keer vervangen
door valse hoop die de vreemdeling put uit begrijpelijke, maar voor de vreemdeling
uiterst verwarrende initiatieven van burgers en lagere overheden om hem in
hun zorg op te nemen. De komende periode zal ik, gebruik makend van alle signalen
die ik op dit punt heb ontvangen, het terugkeerbeleid verder uitwerken met
als doel een effectief terugkeerbeleid waarin overigens de eigen taak en de
rol van de vreemdeling centraal zullen blijven staan.Voorzitter. Ik wil vervolgens overgaan tot beantwoording van de vragen.
De heer Van Fessem stelde vragen over het terugkeerbeleid. Half november kom
ik met een plan van aanpak en ik zie ernaar uit dat met uw Kamer te bespreken.Eigenlijk hebben alle leden vragen gesteld over de schrijnende gevallen.
Ik vind het heel moeilijk om op die vragen antwoord te geven. Bij schrijnende
gevallen gaat het om de inherente afwijkingsbevoegdheid. Ik meen uit de grond
van mijn hart dat je mensen geen valse hoop mag geven. Ik ga hier dus niet
zeggen: mensen ik ga deze regeling ruimhartig toepassen. Ik ga dus niet iets
doen als ik weet dat ik daarmee valse hoop wek. Wel zeg ik dat ik vanuit mijn
hart deze gevallen zal beoordelen. Ik zal ze heel zorgvuldig toetsen op de
mate van schrijnendheid. Criteria hiervoor kan ik niet geven. Als ik echter
zeg dat ik vanuit mijn hart zal oordelen, betekent dat dat ik mij zal afvragen
of iets kan. Misschien zal ik zeggen: dit kan niet, wat hier in deze situatie
gebeurt, kan niet. Dan zal ik gebruik maken van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid.
Het aantal gevallen zal dan niet nul zijn. No way! Natuurlijk niet, maar ik
weet ook niet hoeveel het er wel zullen zijn. Daarover kan ik niets zeggen,
maar ik zeg u wel toe dat ik heel serieus en vanuit mijn hart en echt gemotiveerd
de onderhavige gevallen in aanmerking zal nemen en eventueel gebruik zal maken
van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)U zegt vanuit uw hart te zullen oordelen, maar geen aantallen te kunnen
noemen. In uw brief heeft u evenwel een aantal malen aangegeven dat u van
uw inherente afwijkingsbevoegdheid maar in een heel klein aantal gevallen
gebruik zult kunnen maken. Hoe moet ik daarover denken in het licht van uw
opmerking dat u uw hart laat spreken? Als ik aan dat laatste denk zou misschien
voor een heleboel gevallen de inherente afwijkingsbevoegdheid kunnen gelden.MevrouwVos(GroenLinks)De minister sprak in haar schriftelijke reactie van een zeer grote uitzondering.
Op dit punt wil ik ook helderheid. Verder wil ik weten hoe zij omgaat met
de toezegging van haar voorganger de heer Nawijn, dus hoe zij omgaat met gezinnen
met kinderen die al jarenlang naar school gaan en mensen met ernstige complicaties.
Die toezegging betreft dus mensen in een zeer schrijnende situatie en daarvoor
wilde de heer Nawijn zijn inherente afwijkingsbevoegdheid inzetten.MinisterVerdonkIn het leven zijn dingen vaak zeer betrekkelijk. Wat is een klein aantal
gevallen? Ik weet het niet, u ook, wij allen niet. Ik zeg u toe dat ik vanuit
mijn hart zal oordelen. Wel is het zo dat ik de eenmalige regeling die er
nu is verruimd heb ten opzichte van het Hoofdlijnenakkoord. Er zullen 2200
mensen te horen krijgen dat zij kunnen blijven. Daarnaast doe ik nog een andere
toezegging, maar daarvoor kan ik u geen criteria geven. Dat zal ik ook niet
doen, want daarvoor gelden specifieke omstandigheden voor heel individuele
gevallen. Het kan gaan om het feit dat de uitoefening van een beleidsregel
een onevenredig groot nadeel oplevert. Al dat soort elementen zullen een rol
spelen. Ik kan dus niet antwoorden op de vraag om criteria. Wel zeg ik nogmaals
toe dat ik heel zorgvuldig en gemotiveerd alle onderhavige gevallen zal beoordelen.De heerDe Vries(PvdA)En dan hebt u het over toepassing van de inherente afwijkingsbevoegdheid
in het kader van de eenmalige regeling. Is dat niet een open uitnodiging aan
eenieder die een schrijnend geval is, om weer een beroep op die regeling te
doen?De heerDe Wit(SP)Het is de vraag of, als de minister in een aantal gevallen positief heeft
beslist op basis van deze bevoegdheid, er dan niet automatisch een nieuwe
beleidsregel ontstaat waar anderen vervolgens een beroep op kunnen doen. Als
dat zo is, ontstaan er allerlei nieuwe procedures.MinisterVerdonkIk ben blij dat u deze zorg deelt. Ik heb die zorg ook. Ik zal er dus
voor zorgen dat er geen criteria worden gehanteerd op basis waarvan een beleidsregel
kan ontstaan. Ik bekijk de zaken individueel. Ik vind het helemaal niet interessant
hoe groot de stapel is. Als de IND zegt dat bepaalde gevallen schrijnend zijn,
dan bekijk ik die daarna zelf. Er ontstaat dus geen nieuwe beleidsregel.De eenmalige regeling vloeit voort uit mijn discretionaire bevoegdheid
om een specifieke pardonregeling te maken. Daarnaast heb ik een inherente
afwijkingsbevoegdheid. Die maakt het voor mij mogelijk om af te wijken van
een beleidsregel die er is, op grond van individuele omstandigheden, specifieke
situaties en de andere redenen die ik net noemde. Aan de ene kant zal ik gebruikmaken
van de eenmalige regeling en aan de andere kant zal ik voor de schrijnende
gevallen gebruikmaken van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid.De heerDe Vries(PvdA)De inherente afwijkingsbevoegdheid rechtvaardigt afwijkingen van beleidsregels
die de minister heeft gemaakt. Zij heeft die gemaakt ter invulling van haar
discretionaire bevoegdheid, omdat zij een regeling wil voor veel meer gevallen.
De discretionaire bevoegdheid die in de wet staat, kan zij dus daarvoor gebruiken,
maar die kan zij ook voor individuele gevallen gebruiken en eigenlijk ook
voor mensen die uitgeprocedeerd zijn. Doet zij dat ook?MinisterVerdonkNee. Ik ben het met u eens dat dit in theorie mogelijk is, maar in de
praktijk zal dit niet gebeuren. Immers, de eenmalige regeling richt zich op
asielzoekers die nog niet uitgeprocedeerd zijn. Ik kan en zal niet inherent
afwijken van een element van de regeling dat het wezen van die regeling behelst.MevrouwVos(GroenLinks)Los van deze eenmalige regeling heeft de minister gewoon een inherente
afwijkingsbevoegdheid. Zegt zij nu dat zij die nooit zal toepassen voor iemand die uitgeprocedeerd is? Haar voorgangers hebben dat wel gedaan.
Het is de vraag waarom zij op dit punt breekt met het verleden, vooral omdat
zij openlijk heeft toegegeven dat het theoretisch wel mogelijk is.MinisterVerdonkIk zie geen enkele reden om mijn inherente afwijkingsbevoegdheid toe te
passen op uitgeprocedeerde asielzoekers. Dat kan ik ook niet. Bij de inherente
afwijkingsbevoegdheid gaat het er namelijk om dat er een beleidsregel geldt
en dat iemand dus valt onder bestaand beleid. Op het moment dat iemand uitgeprocedeerd
is, is dat niet meer het geval en kan ik dus ook niet inherent afwijken.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Is het niet mogelijk dat u uw discretionaire bevoegdheid gebruikt voor
uitgeprocedeerden?MinisterVerdonkDat zou een mogelijkheid zijn, maar daar kies ik niet voor.De heerDe Wit(SP)Weet de minister nog wat de oorsprong is van de witte-illegalenregeling?
Als zij dat niet weet, wil ik haar in ieder geval het volgende voorhouden.
De rechter heeft staatssecretaris Schmitz destijds, toen zij haar inherente
afwijkingsmogelijkheid gebruikte, gevraagd welke criteria zij daarbij hanteerde.
Zij moest dat toen duidelijk maken aan de rechter. Met andere woorden: als
de minister ruimhartig gebruikmaakt van haar afwijkingsmogelijkheid, maar
niet wil aangeven voor hoeveel gevallen zij dat wil doen, is het mogelijk
dat de rechter haar zal vragen om de criteria te verduidelijken en dat er
dus opnieuw een beleidsregel zal ontstaan. Erkent de minister dat?MinisterVerdonkEven terug naar het woordje "ruimhartig". Ik wil niet schuldig zijn aan
het creëren van valse hoop. Van mij hoort u daarom dat woordje niet.
Ik zou willen dat u dat ook niet doet.De heerDe Wit(SP)U hebt uw hart laten spreken!MinisterVerdonkJuist. Kijk, als bestuurder maak ik beleid. Op het moment dat dat wordt
getoetst door de rechter, zal deze daarover een uitspraak doen, want dat is
des rechters.De heerDe Vries(PvdA)De minister heeft gezegd, met haar hart naar al die dingen te zullen kijken.
Iemand vraagt haar dan of zij dat ruimhartig zal doen, maar daar wil de minister
niets over zeggen. Ik vind het heel ongelukkig om te zeggen er met het hart
naar te kijken, zonder in staat te zijn om aan te geven dat er ruimhartig
zal worden gekeken. Die twee dingen horen bij elkaar, want anders hebben zij
geen betekenis.MinisterVerdonkU stelt geen vraag aan mij.Er zijn vragen gesteld over de mensen die de tweede asielaanvraag van
de IND moesten doen. Ik wil dat rechtzetten: dat is niet zo. Onder de oude
Vreemdelingenwet toetste de rechter ex tunc: er konden geen nieuwe feiten
in de procedure worden gebracht. De mogelijkheid om nieuwe feiten en omstandigheden
in de procedure te brengen, is besproken met betrokkene, diens advocaat/juridisch
adviseur en de IND. Er is dus niemand gedwongen om iets te doen. Betrokkene
heeft zelf het besluit genomen om de tweede asielaanvraag in te dienen.MevrouwVos(GroenLinks)Ik wil iets rechtzetten: niemand hier heeft gezegd dat mensen zijn gedwongen.
Het gaat erom dat in overleg met de IND wel degelijk door de asielzoeker is
gekozen voor het starten van een tweede procedure, wegens de aanwezigheid
van nieuw materiaal. De IND heeft daarin wel degelijk een rol gespeeld, en
de asielzoeker heeft gewoon gebruik gemaakt van de bestaande procedures. Dat
punt wil mijn fractie hier inbrengen. Het is vreemd, alleen op grond daarvan
te zeggen dat betrokkene niet voor de regeling in aanmerking komt. Iemand
heeft gewoon gebruik gemaakt van de normale procedures, en ook de IND is daarbij
in een aantal gevallen betrokken geweest.MinisterVerdonkDe IND is er inderdaad bij betrokken geweest. Er wordt mij vaak gevraagd
of de IND wel meedenkt met de asielzoekers. In dit geval heeft de IND meegedacht.
De IND heeft gewezen op de mogelijkheid om nieuwe feiten en omstandigheden
in te brengen. Wilt u dat, mijnheer of mevrouw de asielzoeker? Daarop heeft
de asielzoeker zelf een beslissing genomen. Ik blijf daarom bij mijn uitgangspunt:
zij vallen niet onder de regeling.Op zichzelf levert opvang geen verblijfstitel op. Ik ben het eens met
sprekers die hebben gezegd dat mensen over het algemeen te lang in de opvang
verblijven, maar dat is een ander probleem. Op dit moment ben ik druk in overleg
met gemeenten en provincies om ervoor te zorgen dat statushouders zo snel
mogelijk worden uitgeplaatst. Tevens ben ik bezig om daadkrachtig met het
uitzetbeleid aan de gang te gaan. Waarom? Ik sta een duidelijk beleid voor.
Ik ben ook niet gelukkig met de ontstane situatie. Ik ga er nu wat aan doen
om ervoor te zorgen dat deze situatie niet blijft voortbestaan.De heerDe Vries(PvdA)Maar die situatie heeft jarenlang wel bestaan. U heeft de vorige keer
gezegd dat het ook niet logisch is. Als je niet berust in iemands verblijf
hier, dan moet je hem uitzetten. Ik vind het ongehoord dat u, sprekend namens
dezelfde overheid die indertijd dat verblijf bleef financieren, nu zegt dat
u daar een eind aan gaat maken. Er zijn verwachtingen gewekt die u behoort
te honoreren.MinisterVerdonkWij spraken zojuist over overheden. De heer Visser had het er ook over.
Ik vond dat een heel goede. Symbolisch hebben wij één overheid
in Nederland, een overheid die met één mond spreekt. Ik had
gehoopt dat regeringen die er zaten voor de huidige regering – ik hoop
het ook van regeringen die na deze komen – hun beleid, voor zover dat
was gemaakt, hadden uitgevoerd. Dat zijn twee kanten van de medaille. De maatschappij
wordt namelijk niet zoveel beter van het maken van beleid. Onder Paars I en
II is er niet echt uitvoering gegeven aan het terugkeerbeleid.De heerDe Vries(PvdA)En daar wordt u mee geconfronteerd. Deze mensen hebben van de overheid
de verwachting gekregen dat er wordt berust in hun verblijf hier. Daar zullen
ongetwijfeld goede redenen voor zijn geweest, maar daar ga ik nu niet op in.
Die mensen nemen dat aan. U maakt aan die gewekte verwachtingen in uw functie
als iemand van dezelfde Rijksoverheid een eind. Dat kan niet.MinisterVerdonkAls ik meega in uw redenering, dan zou je kunnen spreken
van een zogenaamde glijdende overheid. Als er dan eenmaal niet tot handhaving
is overgegaan, dan zou er in de toekomst ook niet meer tot handhaving mogen
worden overgegaan. Dat bestrijd ik. Dat ben ik niet met u eens.De heerDe Vries(PvdA)Dat is het laatste wat ik wil stellen. Ik zeg alleen, kijkend naar de
gevallen vanuit het verleden die hier jarenlang hebben gezeten, zes, zeven
jaar, dat er in hun richting verwachtingen zijn gewekt, in die zin dat de
overheid berustte in hun aanwezigheid. Dat was zelfs de officiële tekst
in de toelichting op de Vreemdelingencirculaire. Daar kunt u niet zo maar
afstand van nemen met het gestelde dat u dat niet heeft gedaan. Dat heeft
de Nederlandse overheid gedaan. Die mensen hebben die verwachtingen gekregen.
Behoorlijk bestuur betekent ook dat gewekte verwachtingen worden gehonoreerd.
Ik bepleit dat helemaal niet voor de toekomst. Ik vind het juist heel goed
als de mensen zeer snel zekerheid krijgen. Daar is de nieuwe Vreemdelingenwet
ook op gebouwd.MinisterVerdonkEr zijn verwachtingen gewekt bij mensen. Men is enerzijds in de opvang
gebleven, maar dat is geen gelukkige situatie geweest. Daar ga ik nu wat aan
doen. Dat zal niet meer gebeuren.De heerDe Vries(PvdA)Hoe bedoelt u dat? Waarom is dat geen gelukkige situatie geweest?MinisterVerdonkIk bestrijd dat er steeds verwachtingen zijn gewekt. Ondertussen is de
vreemdeling, de asielzoeker, doorgegaan met procederen. Hij heeft vanaf het
eerste moment van de asielaanvraag "neen" te horen gekregen, bezwaar, weer
"neen", bezwaar, weer "neen", beroep, "neen", hetzelfde in de tweede en derde
procedure. Misschien zijn er nog meer procedures geweest. Wat dat betreft
is die onzekerheid niet zo hard.De heerDe Vries(PvdA)Er zijn asielzoekers die al heel lang zijn uitgeprocedeerd en die geen
nieuwe procedures zijn begonnen, maar wel in de opvang zitten.MinisterVerdonkIk wijs nog eens op de eenmalige regeling. Daarin wordt gesproken over
mensen die voor 27 mei 1998 een asielverzoek hebben ingediend, een eerste
asielverzoek. Dat is de groep waar het over gaat. Dat is de groep waarvoor
wij een eenmalige regeling willen maken. Dat is overigens een criterium, maar
men weet dat er nog een paar bij horen. Voor die groep willen wij een uitzondering
maken als het gaat om het beleid.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Ik heb mijn vraag zojuist ingehouden, omdat ik dacht dat u er nog op terug
zou komen. U stelde zojuist, toen ik u vroeg of u voor uitgeprocedeerden uw
discretionaire bevoegdheid gebruiken, dat u dat zou kunnen doen, maar dat
u had besloten dat niet te doen. U zegt nu dat de pardonregeling alleen geldt
voor asielzoekers die in de procedure zitten. Waarom gaat u uw discretionaire
bevoegdheid niet gebruiken voor uitgeprocedeerde asielzoekers?MinisterVerdonkIk ga dat niet doen omdat wij hier in Nederland leven in een rechtsstaat.
Het is eigen aan een rechtsstaat dat je rechterlijke beslissingen ten uitvoer
legt. Daar zal ik mij dus op gaan richten. Enerzijds is er de eenmalige regeling
met betrekking tot de 2200 mensen die wij de kans geven om te blijven. Anderzijds
geldt: de mensen die in procedure zitten maken hun procedure af en ten aanzien
van de mensen die uitgeprocedeerd zijn kom ik half november met een beleid
ter bevordering van hun terugkeer. Iedereen die morgen een brief schrijft
met de vraag om hem of haar te helpen om terug te gaan naar het land van herkomst,
zullen wij alle steun geven die mogelijk is.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Ik heb u in mijn termijn de e-mail voorgelezen van iemand die nota bene
niet alleen financiële ondersteuning heeft gehad maar ook nog eens zeven
jaar lang een W-document heeft gekregen. Die persoon schrijft dat er pas vijf
jaar nadat hij uitgeprocedeerd was, een keer is gesproken met hem over mogelijke
terugkeer. Vindt u niet dat door deze gedragingen bij die man verwachtingen
gewekt zijn, ten aanzien waarvan u toch ten minste zou kunnen nadenken of
het wellicht goed zou zijn om zijn aanvraag te honoreren?MinisterVerdonkIk hoop dat u kunt begrijpen dat ik hier niet kan ingaan op individuele
gevallen. De dossiers die bij de IND liggen zijn over het algemeen heel dik.
Er zijn zoveel feiten en omstandigheden, ik wil hier niet op dat ene geval
ingaan. In het kader van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid zal ik de gevallen
van mensen die nog in de procedure zitten zorgvuldig bekijken op de individuele
omstandigheden.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Het voorbeeld dat ik u noemde betreft juist iemand die is uitgeprocedeerd.
Als u mij toezegt dat u dit geval individueel wilt bekijken, ben ik buitengewoon
blij. Dat betekent namelijk dat u de dossiers van mensen die uitgeprocedeerd
zijn, wel wil bekijken om na te gaan of het opportuun is om ze toch nog een
verblijfsvergunning te geven. Uit uw woorden van zo-even begrijp ik echter
dat wanneer iemand uitgeprocedeerd is, dit reden voor u is om niet meer naar
zijn dossier te kijken en om te bepalen die hij het land moet verlaten. Heb
ik dat nu goed begrepen of niet?MinisterVerdonkJa, mevrouw Huizinga, dat heeft u goed begrepen.MevrouwVos(GroenLinks)De minister heeft tot twee keer toe gezegd dat zij half november met een
notitie zal komen over het terugkeerbeleid. Mijns inziens is het onmogelijk
om te beoordelen of de regeling die zij nu voorlegt een oplossing is zonder
dat wij als Kamer weten hoe zij het terugkeerbeleid vorm gaat geven. Zal het
inderdaad zo zijn dat de minister half november al die mensen die hier ingeburgerd
zijn en die hier al tien of elf jaar zijn, al die mensen die doodsbang zijn
om terug te gaan naar hun eigen land omdat ze vrezen opgepakt te worden, gewoon
het land gaat uitzetten? Ik vind dat u daarover helderheid moet bieden.MinisterVerdonkU moet het mij niet kwalijk nemen, maar u doet net alsof er helemaal niets
is gebeurd. Alsof mensen hier binnen zijn gekomen en alsof mensen hier zijn
gaan wonen en er nooit sprake is geweest van enige procedure. Natuurlijk
wel! Er is heel zorgvuldig door de IND gekeken naar deze mensen. Ze hebben
een aantal verhoren gehad. De feiten die de mensen op tafel hebben gelegd,
zijn allemaal onderzocht. Ze hebben een procedure in eerste aanleg ondergaan.
Er is een mogelijkheid geweest tot bezwaar en beroep. Er zijn meerdere uitspraken
geweest. Dat is allemaal gebeurd. Het is niet zo dat mensen hier zomaar binnenkomen
en dat we dan ineens zeggen: het bevalt ons niet en u kunt weer gaan. Zo werkt
het systeem gelukkig niet in Nederland.De notitie over het terugkeerbeleid ligt half november hier. Als wij de
regeling gaan uitvoeren, dan is het niet zo dat meteen duizenden mensen uitgezet
gaan worden, want daarvoor heb ik de capaciteit niet. Nadat er toestemming
is van de Kamer, gaan we wel zo snel mogelijk beginnen om het terugkeerbeleid
effectief te laten plaatsvinden.MevrouwVos(GroenLinks)Het gaat vaak om gezinnen met kinderen; mensen die hier al acht, negen
of zelfs twaalf jaar zijn. Gaat u die mensen straks op het vliegtuig zetten?MinisterVerdonkIk refereer aan het antwoord op de vraag van de heer De Vries. Ik zie
heel goed dat ook de belangen van kinderen in het geding zijn. Ik ben het
met de heer De Vries eens dat kinderen een goede toekomst geboden moet worden.
Zij hebben helemaal geen schuld aan de situatie. Dit hoeft overigens niet
te betekenen dat het gezinsleven in Nederland moet plaatsvinden. Dat staat
nergens. Ik ben het ermee eens dat ouders bij kinderen horen. Veelal gaat
het erom dat een van de ouders als asielzoeker naar Nederland is gekomen,
hier een partner heeft gevonden en vervolgens een of meerdere kinderen heeft
gekregen. Als het asielverzoek dan wordt afgewezen, komt de keuze van de ouders
aan de orde. Dat is een zeer moeilijke keuze. Het toelatingsbeleid, inclusief
het MVV-vereiste, geldt al sinds 1998. Dit vereiste is niet voor niets tot
stand gekomen. Mensen die niet aan de toelatingsvoorwaarden voldoen, kunnen
niet naar Nederland reizen om zich daar te vestigen. Dit wordt niet anders
als men voor een ander doel naar Nederland is gekomen, namelijk het zoeken
van asiel. Overigens is dit beleid – een eerste toelating voor gezinsvorming –
niet in strijd met artikel 8 van het EVRM of met het verdrag inzake de rechten
van het kind. In artikel 8 EVRM wordt slechts voorgeschreven dat het gezinsleven
niet onmogelijk mag worden gemaakt. Het stellen van toelatingsvoorwaarden
is geoorloofd.Ik voeg eraan toe dat ik ook naar de Kamer luister. Je moet goed nagaan
of regels in individuele gevallen niet te hard uitpakken. Ik heb het nu over
individuele gevallen en niet over beleidsregels. Ik kan mij voorstellen dat
een asielzoekster, moeder van een gezin, niet zes maanden terug moet naar
het land van herkomst om daar de MVV af te wachten. In dat geval kan er gebruikgemaakt
worden van de hardheidsclausule. Stel je voor dat je een moeder die een kind
zoogt, terug zou sturen. Ik zeg toe dat op die gevallen de hardheidsclausule
wordt toegepast.De heerDe Vries(PvdA)Dank voor deze belangrijke toezegging. De minister zegt dat uitgeprocedeerde
asielzoekers geen verblijfsvergunning krijgen. Vorige week heeft zij echter
Kamervragen beantwoord waarin zij moest toegeven dat zij wel degelijk een
verblijfsvergunning aan een uitgeprocedeerde asielzoeker heeft gegeven. De
reden daarvan was dat er verwachtingen waren gewekt, nota bene in de media.
Dit staats haaks op hetgeen de minister zo-even heeft gezegd.MinisterVerdonkAls u het goed vindt, ga ik nu niet op deze zaak in. U weet ook waarom.De heerDe Vries(PvdA)Dat is mij niet bekend. Ik heb met u noch met iemand anders contact over
deze zaak gehad.MinisterVerdonkOp dit moment laat ik intern bij de IND een onderzoekje verrichten om
te kijken welke toezeggingen zijn gedaan. Ik kan wel zeggen dat die toezeggingen
niet door mij zijn gedaan.De heerDe Vries(PvdA)Dat kan wel zijn, maar u heeft wel de verantwoordelijkheid genomen voor
het verstrekken van een verblijfsvergunning aan iemand die uitgeprocedeerd
was als asielzoeker. Dit is gebeurd op basis van gewekte verwachtingen. Dat
staat haaks op hetgeen u zo keihard verdedigt als uitgangspunten van de rechtsstaat.
Hoe stevig is het betoog van u eigenlijk?MinisterVerdonkMijn betoog is heel stevig en ik blijf daar ook achter staan. Mijn ambtsvoorganger
heeft in deze zaak een grote rol gespeeld. Ik heb al gezegd dat ik de zaak
in onderzoek heb. Ik zeg toe dat ik daar zo snel mogelijk op terugkom.MevrouwLambrechts(D66)Toch niet op het besluit, hoop ik, want dat zou ik voor de asielzoeker
al te bezwaarlijk vinden.MinisterVerdonkDe zaak is in onderzoek. Ik heb niet alle gegevens op een rij.De heerDe Wit(SP)Ik kom toch terug op het voorbeeld van mevrouw Vos. Ik verbaas mij al
heel lang over beslissingen die over bepaalde dossiers zijn genomen. Mensen
komen elke keer met brieven, e-mail of bellen met de mededeling dat zij de
gevangenis ingaan als zij worden teruggestuurd. Recent hebben zich drie gevallen
voorgedaan waarin dat ook gebeurd is. Wil de minister in het kader van haar
terugkeerplan ingaan op de problemen die de mensen iedere keer schetsen, waardoor
terugkeer, ook na zoveel jaar, niet mogelijk is?MinisterVerdonkIk heb het terugkeerbeleid zojuist geschetst. Het gaat om verschillende
categorieën: mensen die terug willen en ook terug kunnen, mensen die
willen, maar niet kunnen en mensen die helemaal niet willen. Daarop is de
kern van het terugkeerbeleid gebaseerd. Ik zal half november met voorstellen
komen voor de invulling van dat beleid. Dan zitten wij weer om de tafel.De heerDe Wit(SP)Dat is geen antwoord. Mensen die uitgeprocedeerd zijn, vertellen mij dit.
Op welke wijze kan dit worden ingepast? Half november vertellen mensen dezelfde
verhalen. Wat doet de minister ermee? Dit staat haaks op de plannen tot uitzetting.MinisterVerdonkMensen die uitgeprocedeerd zijn in een asielaanvraag, maar waarbij sprake
is van nieuwe feiten en omstandigheden waaruit blijkt dat zij niet terug kunnen
naar het land van herkomst, kunnen een nieuwe asielaanvraag indienen,
waarbij zij de nieuwe gegevens inbrengen. De rechter zal daarover dan beslissen.
Als zowel de IND, na zorgvuldig onderzoek, als de rechter van mening is dat
de feiten en omstandigheden niet zodanig hard zijn dat iemand niet terug kan
naar het land van herkomst, kan dat gewoon gebeuren. De rechterlijke uitspraak
wordt dan gehandhaafd, maar er wordt steeds zorgvuldig getoetst.De heer De Vries sprak over combi's van aanvragen zoals asiel en regulier.
Bij de criteria gaat het om de eerste asielprocedure. Dat is het enige wat
relevant is.De heerDe Vries(PvdA)Gesteld dat twee mensen tegelijk dit land zijn binnenkomen. De een is
evident een ama. Hij is vroeger gewoon in de reguliere procedure terechtgekomen
of hij heeft een reguliere vergunning gekregen. De ander vraagt op hetzelfde
moment om asiel. Na vijf jaar heeft hij misschien te horen gekregen dat het
niet kan. De ama is wat ouder geworden en heeft ook asiel aangevraagd. Hij
mag dan wel blijven omdat hij nog in een asielprocedure zit. Dat kan toch
geen rechtsbasis opleveren?MinisterVerdonkOp deze juridische opmerking inzake de Vreemdelingenwet geef ik op een
iets later tijdstip antwoord, zodat mijn raadgevers aan mijn rechterhand het
antwoord kunnen opstellen.De heerDe Vries(PvdA)Daar kan ik niet tegen zijn.MinisterVerdonkEen aantal mensen heeft gevraagd hoe het zit met de ambtshalve verlening
en met bezwaar- en beroepsmogelijkheden. Men heeft de brief van de heer Nicolaï
aangehaald. De uitkomst, zowel van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid als
van het toepassen van de eenmalige regeling, beschouw ik als een feitelijke
mededeling.MevrouwVos(GroenLinks)Dat had de minister ook al geschreven, maar eerlijk gezegd vindt mijn
fractie dat grote onzin. In ieder geval zijn er mensen die zeggen dat daar
twijfels over zijn. Daarbij zijn twee argumenten genoemd. In artikel 3.6 van
de Vreemdelingenwet staan drie gronden op basis waarvan ambtshalve toetsing
mogelijk zou zijn; de eenmalige regeling zit daar in ieder geval niet bij.
Dan zou je dus kunnen zeggen dat ambtshalve toetsing niet kan. Een ander spoor
zou kunnen zijn: via de feitelijke mededeling. Ik heb gewezen op artikel 72
van de Vreemdelingenwet. Op basis daarvan zou je kunnen zeggen dat het gewoon
mogelijk moet zijn om in beroep te gaan tegen een handeling van een bestuursorgaan.
De vraag is dus echt of de minister hiermee weg komt. Ik ben absoluut niet
overtuigd door haar redenering.MevrouwLambrechts(D66)De minister zei nadrukkelijk dat zíj het niet beschouwt als een
voor bezwaar en beroep vatbaar besluit. Dat roept bij mij de vraag op of het
mogelijk is dat zij zich daarin vergist. Zo ja, wat wordt dan de procedure?De heerVan der Staaij(SGP)Ik heb een aansluitende vraag: waarom vindt de minister dat de redenering
van Nicolaï en Olivier niet opgaat?MinisterVerdonkIk ga eerst in op de eerste vraag van mevrouw Vos, die inging op de relatie
met het driejarenbeleid. Het driejarenbeleid is per 1 januari jongstleden
afgeschaft, maar de bevoegdheid om ambtshalve een verblijfsvergunning te verlenen
op grond van artikel 3.6, onder b, is nog niet afgeschaft. Die bevoegdheid
is daarmee nog steeds aanwezig en zal voorlopig ook nog niet worden afgeschaft,
omdat ik die bevoegdheid nodig heb om de eenmalige regeling uit te voeren.
Dat is dus de juridische basis.MevrouwVos(GroenLinks)In artikel 3.6 staan drie gevallen waarin u de ambtshalve toetsing mag
toepassen. Het eerste geval is het driejarenbeleid, het tweede betreft vreemdelingen
die buiten hun schuld Nederland niet kunnen verlaten en het derde betreft
ama's. Als u ambtshalve wilt toetsen, zult u het Vreemdelingenbesluit dus
moeten aanpassen. Binnen het huidige Vreemdelingenbesluit kunt u niet zeggen
dat het hier om een ambtshalve toetsing gaat.MinisterVerdonkBij het driejarenbeleid gaat het juist om het punt van het limitatieve.
Het driejarenbeleid is wel afgeschaft, maar de bevoegdheid om op grond van
dat artikel ambtshalve een verblijfsvergunning te verlenen, is niet afgeschaft.
Die bevoegdheid bestaat dus en is gewoon de juridische basis. Dat kunt u echt
van mij aannemen. Er is zojuist gevraagd of ik de landsadvocaat hiernaar heb
laten kijken. Ja, dat heb ik gedaan en ik heb een positief advies gekregen.
Dat heb ik dus inderdaad laten checken.De heerDe Vries(PvdA)Ik begrijp niet hoe de minister artikel 3.6 anders kan lezen dan dat slechts
om drie redenen ambtshalve een tijdelijke verblijfsvergunning kan worden verleend.
Het gaat hier toch niet om het driejarenbeleid? De eenmalige maatregel is
toch geen toepassing van het driejarenbeleid? Hoe denkt de minister dat er
nou onder te kunnen wurmen? Ik kan mij, zeker gelet op de tarieven van de
landsadvocaat, niet voorstellen dat hij dit heeft geadviseerd.MinisterVerdonkArtikel 3.6, onder b, geeft de bevoegdheid om ambtshalve een verblijfsvergunning
te verlenen. Het driejarenbeleid is daar ook op gebaseerd. Wij hebben het
driejarenbeleid wel afgeschaft, maar dat artikel is gewoon blijven staan.
De ambtshalve bevoegdheid om een verblijfsvergunning te verlenen, staat er
dus nog steeds gewoon in. Ik heb het echt laten uitzoeken door de juristen.
Ik hoop dat u dat van mij wilt aannemen.MevrouwVos(GroenLinks)Tal van juristen zijn het volstrekt oneens met u. Ik denk dus dat wij
hier nog niet helemaal mee klaar zijn.De heerDe Wit(SP)Plus de rechtbank van Utrecht, die in de uitspraak van 5 augustus 2003
van "een besluit" spreekt. Dat betreft een brief van de minister in zo'n individueel
geval.MinisterVerdonkIk heb de vragen van de heer Visser over de gezinnen, de feitelijke mededeling
en één overheid reeds beantwoord. Ik wil zijn vraag over de
statushouders graag koppelen aan de vraag van mevrouw Lambrechts en de vraag
van de heer Nawijn over overleg met de VNG. Ik heb op 1 september overleg
gevoerd met de VNG. Ik heb afgesproken dat wij structureel, een keer in de
zes weken, gaan overleggen. Ik ben het dan ook eens met diegenen die zeggen
dat wij een dialoog moeten voeren met de gemeenten. Daar liggen de problemen en daar gebeurt het. Er worden reeds afspraken gemaakt. Een van
de eerste punten is dat van de statushouders. De minister van VROM is daarbij
geweest. Die heeft heel duidelijk een aantal eisen gesteld aan de gemeenten
om statushouders op te nemen. Er zijn wat resultaatsafspraken gemaakt. Ik
zal die monitoren. Ik zal de gemeenten zeker houden aan de afspraken.Ik spreek van samenwerking met de gemeenten. Gevraagd is wat je gemeenten
aandoet als er mensen en gezinnen op straat worden gezet. In het huidige beleid
worden mensen vanuit de opvang aan de andere kant van de slagboom "uitgezet".
Ik ben het met diegenen eens die zeggen dat dit niet kan. Ik kan het echter
niet van de ene dag op de andere dag oplossen. Het asielbeleid is beleid van
de rijksoverheid. Als die overheid afspraken maakt met gemeenten, moeten de
gemeenten zich ook aan die afspraken houden. Als wij afspreken dat het uitzetbeleid
effectief ingevuld moet worden, verwacht ik van de gemeenten dat zij daaraan
daadkrachtig meewerken.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Ik neem aan dat de minister met deze opmerking niet doelt op gemeenten
die mensen helpen die uit de opvang zijn gezet en die geen onderdak hebben.
Ik neem aan dat de minister niet het alsnog onderdak bieden van deze mensen
door gemeenten op het oog heeft.MinisterVerdonkIk weet dat de gemeenten een zorgplicht hebben. Ik keur dat vanuit mijn
positie niet goed. Ik zie echter wat er in de praktijk gebeurt. Ik wil toewerken
naar een situatie waarin dit niet meer nodig is.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Zo lang het nog nodig is, neemt de minister het de gemeenten niet kwalijk
neem ik aan.MinisterVerdonkIk zit met de VNG om tafel. Ik wil zo snel mogelijk van deze situatie
af.De heerNawijn(LPF)Hoe kwalificeert de minister de uitspraken van de burgemeesters van de
vier grote steden? Ik ken burgerlijke ongehoorzaamheid. Misschien gaat het
hier zelfs om "burgemeesterlijke ongehoorzaamheid". Zij hebben immers gezegd
niet mee te willen werken. Wat is daarop de reactie van de minister?MevrouwVos(GroenLinks)Mijn vraag is hoe ik mij dat in praktische zin moet voorstellen. Moeten
de burgemeesters deze mensen van hun bed lichten en vervolgens op het vliegtuig
zetten? Welke medewerking verwacht de minister van deze gemeenten?MevrouwLambrechts(D66)Ik kan de lijn die de minister neerzet heel goed volgen. Mijn vrees is
dat de gemeenten eerder gehoorzamen dan de minister verwacht, namelijk op
een moment dat de minister haar uitkeerbeleid nog geen handen en voeten heeft
gegeven. Dat betekent dat er op de korte termijn juist veel meer gezinnen
met kinderen op straat komen te staan. Dat zou ik niet graag zien.MinisterVerdonkDat kan ik mij heel goed voorstellen. Dat is een kwestie van afspraken
maken. Keulen en Aken zijn ook niet op één dag gebouwd. Je moet
reële afspraken met elkaar durven maken. Ik heb al enkele malen gezegd
dat je mensen geen valse hoop mag geven, maar aan de andere kant is afspraak
ook afspraak. Dat moeten dan wel reële afspraken zijn. Ik zit nu in een
goed en constructief overleg met de VNG en ik stel mij voor dat ik op korte
termijn weer met de burgemeesters van de grote gemeenten om de tafel ga zitten
en ga proberen om met hen samen te gaan werken om deze problemen tot een oplossing
te brengen. U weet echter net zo goed als ik dat de problematiek in de vier
grootste gemeenten veel breder ligt. Wij kunnen daar alleen maar uitkomen
door samen te werken, elkaar bij de hand te houden en te proberen die problemen
gezamenlijk op te lossen. Wij verwachten van de burgemeesters dus dat zij
via de vreemdelingendiensten gaan ontruimen, want dat moet natuurlijk wel
gebeuren.MevrouwVos(GroenLinks)Na het ontruimen staan de mensen op straat en wat verwacht u vervolgens
dan van de gemeenten?De heerDe Wit(SP)Waarom denkt de minister dat de VNG de Kamer verzoekt om de pardonregeling
te verruimen?MinisterVerdonkAls de mensen worden uitgezet, moeten zij naar de uitzetcentra en daar
kom ik bij het terugkeerbeleid op terug. Het is dan de bedoeling dat de mensen
via die centra, gefaciliteerd door de overheid en met de MOU's en de T en
O-overeenkomsten, teruggaan naar het land van herkomst. Ik verwacht dus niet
van gemeenten dat zij ontruimen en mensen op straat zetten. Dat is dus zeker
niet de bedoeling, maar dat krijgt verdere invulling in het terugkeerbeleid.
De gemeenten zullen dus wel moeten ontruimen, want dat is ook hun taak!Waarom de VNG een voorstel heeft ingediend om de regeling te verruimen
tot 6000 mensen moet u toch aan de VNG vragen.De heerDe Wit(SP)Ik weet het al, namelijk omdat zij wil voorkomen dat mensen op straat
worden gezet die de gemeenten vervolgens moeten opvangen!MinisterVerdonkHalf november komt er een goed voorstel met maatregelen om dat te voorkomen!De heer De Wit zei dat er veel steun is in de samenleving om de regeling
te verruimen. Het Hoofdlijnenakkoord had veel kleinere groepen op het oog.
Ik ben tot verruiming overgegaan omdat ik geluisterd heb naar die signalen
uit de samenleving. Ik denk dat er nu een heel mooie regeling ligt waarmee –
ik heb dat al gezegd – zeker niet alle problemen van de gemeenten worden
opgelost!De heerDe Vries(PvdA)Wij weten allemaal dat het in het Hoofdlijnenakkoord staat maar ook dat
niet iedere coalitiepartner daar zo gelukkig mee is. Waarom sluit u zich in
dat akkoord op en luistert u niet meer naar signalen uit de samenleving? Ik
heb al een citaat uit de regeringsstukken gehaald. Als nu iedereen vindt dat
het beter is, dan hoeft het voorstel van CDA en VVD toch niet de wet in dit
land te dicteren?MinisterVerdonkIk sluit mij helemaal niet op in het Hoofdlijnenakkoord, want als ik dat
had gevolgd, was ik op 850 mensen uitgekomen. Juist omdat wij ons niet laten
opsluiten in het Hoofdlijnenakkoord en hebben geluisterd naar signalen uit
de samenleving zijn wij uitgekomen op die 2200.De heerDe Vries(PvdA)Maar u hoort toch nog veel meer uit die samenleving?MinisterVerdonkJa, ik hoor ook dat het tijd wordt om mensen duidelijk te maken dat als
zij geen vergunning hebben, als zij hier niet horen te zijn, zij uitgezet
behoren te worden. Dat hoor ik ook veel vanuit de samenleving.De heerDe Vries(PvdA)Er is geen enkele organisatie die dat bepleit. Integendeel, er is een
waslijst van organisaties die het willen verruimen. Waarom luistert u daar
nu niet naar?MinisterVerdonkDe heer De Vries zegt dat ik niet luister, maar ik luister dus wel. Ik
heb, met instemming van het kabinet, de groep uitgebreid. Misschien heeft
hij een ander referentiekader: ik luister en hoor heel goede berichten over
wat ik aan het doen ben.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)De minister gaf aan dat van gemeenten wordt verwacht dat zij gaan uitzetten.
Natuurlijk mag je verwachten dat een lagere overheid het rijksbeleid uitvoert.
Is de minister het echter met mij eens dat er gemakkelijker tot overeenstemming
kan worden gekomen met gemeenten als daar het gevoel ontstaat dat uitzetting
terecht is? Zal de weigering van de minister om zelfs maar te denken over
een verblijfsvergunning voor uitgeprocedeerden, niet maken dat gemeenten geconfronteerd
worden met uitzetting van mensen die daar al enorm lang wonen en kennissen
in de buurt hebben? Dit maakt uitzetting bijzonder moeilijk. Het zou verstandig
zijn om de gemeenten tegemoet te komen en uitgeprocedeerden in aanmerking
te laten komen voor een verblijfsvergunning.MinisterVerdonkIk moet mevrouw Huizinga toch teleurstellen: nee, dat kan ik dus niet.
De criteria zijn heel erg duidelijk: 2200 mensen kunnen blijven en uitgeprocedeerden
vallen niet onder de regeling. Daar sta ik ook voor.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Dat is geen gegeven maar de keus van de minister.MinisterVerdonkHet is het besluit van het kabinet en daar sta ik voor.De heer De Wit heeft opgemerkt dat de pardonregeling te beperkt is. Verder
vindt hij de datum van 27 mei verkeerd omdat mijn ambtsvoorganger daarover
iets anders zou hebben gezegd. De huidige minister-president, die deze functie
ook vervulde in het vorige kabinet, heeft destijds gezegd dat de invulling
van de regeling een zaak was voor "het volgende kabinet". Dit punt is geregeld
in het Hoofdlijnenakkoord, waarop ik ben doorgegaan. De heer De Wit wees verder
op de belasting van de IND in het kader van de eenmalige regeling en de administratieve
rompslomp: wat levert het nu eigenlijk allemaal op?De heerDe Wit(SP)Ik vrees dat de pardonregeling en de inherente afwijkingsmogelijkheid
zullen zorgen voor heel veel procedures en een zware belasting van de rechterlijke
macht, de advocatuur en de IND. Die maatschappelijke kosten moeten worden
uitgerekend en worden afgezet tegen een mogelijke verruiming van de pardonregeling.
Zo'n verruiming voorkomt veel maatschappelijke kosten en onrust. Mijn vraag
aan de minister was om die afweging te maken.MinisterVerdonkDe ambtshalve aanschrijving, de eenmalige regeling, houdt in dat mensen
een brief krijgen dat zij in Nederland mogen blijven. Wellicht zijn er advocaten
die op 1 januari denken: goh, mijn cliënt heeft geen brief gehad, laat
ik eens gaan schrijven. De criteria zijn heel duidelijk, dus ik wil hen oproepen
om hun cliënten geen valse hoop te geven. Verder heb ik al aangegeven
dat de inherente afwijkingsbevoegdheid geen grote regeling wordt. Ik zal er
zorgvuldig naar kijken. Het worden er geen nul, maar ik weet niet hoeveel
het er wel worden. Dit zal echter geen algemeen beleid worden. Wees dus terughoudend
met tegen mensen te zeggen: schrijf maar een brief aan de minister.De heerDe Wit(SP)Er liggen 7000 brieven bij de minister. Zij moet 7000 antwoorden maken
en loopt daarmee vele malen het risico van een juridische procedure. Dat geldt
overigens niet voor de mensen die een positieve beslissing krijgen. Dat zijn
de 2200 mensen die onder de pardonregeling vallen, plus een enkeling die onder
de inherente afwijkingsmogelijkheid valt.MinisterVerdonkIk kan alleen maar zeggen wat ik al eerder heb gezegd, namelijk dat ik
de uitspraak als een feitelijke mededeling beschouw. Het is aan de rechter
om verder te beslissen. Ik hoop dat iedereen in gedachten wil houden wat ik
zojuist heb gezegd.De heerDe Vries(PvdA)De minister is toch wel nagegaan wat het gevolg is als de rechter, net
als de heer Nicolai en vele anderen, zegt dat het wel een voor beroep vatbare
beslissing is? Wat betekent dit voor de manier waarop de minister dit soort
onderwerpen zal behandelen?MinisterVerdonkDaarover kan ik op dit moment nog geen uitspraken doen, want het is aan
de rechter om daarover te beslissen.De heerDe Vries(PvdA)U zult toch een beeld hebben? U weet toch of dit onderwerp uw hele apparaat
en de rechterlijke macht jarenlang platlegt?MinisterVerdonkHet hele apparaat wordt niet platgelegd. Om dat uit te vinden heeft een
uitvoeringstoets plaatsgevonden.Voorzitter. De heer Nawijn vroeg mij om eens te bekijken of het tweede
asielverzoek te wijten is aan mensen. Ik wijs hem er echter op dat mensen
zelf een tweede procedure zijn begonnen. Ik noem dat toch de eigen verantwoordelijkheid
van mensen. Ik heb zojuist al antwoord gegeven op zijn vragen over de VNG,
de burgemeesters en de dialoog. Ik voeg daaraan nog toe dat in de dialoog
het integrale beleid erg belangrijk is. Enerzijds gaat het om de mensen die
blijven en de procedure die voor hen wordt gevolgd, en anderzijds om het uitzettingsbeleid.Mevrouw Vos begon te zeggen dat ik haar vragen niet beantwoord en dat
ik mijn beleid niet wil uitleggen. Zij moet mij echter niet kwalijk nemen,
maar ik heb de Kamer een brief geschreven waarin ik het beleid helder heb
uitgelegd. Verder zijn wij in de Kamer bij elkaar geweest. Ook heb ik een
brief geschreven met aanvullende informatie. Vanavond vergaderen wij weer.
Volgens mij is er maar één conclusie te trekken:
wij worden het gewoon niet eens.MevrouwVos(GroenLinks)Die conclusie kunnen wij volgens mij snel trekken. Om mijn opmerking te
verduidelijken zeg ik dat u er in het vorige overleg niet in bent geslaagd
om antwoorden te geven op vragen van de Kamer over uw beleid. Bovendien vind
ik de antwoorden in uw brief, zeker inzake een aantal juridische kwesties,
niet overtuigend. Dat is het punt dat ik heb gemaakt.MinisterVerdonkIk hoop dat ik vandaag wel overtuigend ben geweest.Voorzitter. Mevrouw Vos sprak over mensen die een tweede procedure zijn
begonnen en die vervolgens nog heel lang moeten wachten. Na de invoering van
de nieuwe Vreemdelingenwet is zijn tweede asielaanvragen inderdaad veel sneller
behandeld. Als mensen in een tweede procedure inderdaad nieuwe feiten en omstandigheden
aanvoeren, dan worden die door de rechter meegewogen. Voorts sprak mevrouw
Vos over de marginale toetsing. Ik spreek haar nogmaals tegen. Bij die toetsing
wordt volgens de uitleg bekeken of de IND in redelijkheid tot een bepaalde
beslissing had kunnen komen. Bij dat oordeel weegt de rechter wel degelijk
de inhoud van het bezwaarschrift van de betrokkene mee. De motivering die
de IND heeft gebruikt om tot zijn oordeel in de bezwaarprocedure te komen
wordt ook door de rechter bekeken. Dat is meer dan een echte marginale toetsing.Verder vroeg mevrouw Vos op welke gronden ik de schrijnendheid beoordeel.
Ik heb al gezegd dat ik daarvoor geen criteria kan noemen. Nogmaals, ik oordeel
echt heel zorgvuldig.MevrouwVos(GroenLinks)Ik heb nog een vraag over de toetsing van de rechter. Hij bekijkt of de
IND tot een bepaald oordeel had kunnen komen en op basis waarvan heeft de
dienst zijn afwegingen heeft gemaakt. De rechter gaat natuurlijk niet zelf
na of de feiten kloppen. In die zin blijft het een marginale toetsing. Ik
blijf ook aanvechten dat de minister zich moet neerleggen bij een besluit
van de rechter, omdat dit nu eenmaal zo gaat in de rechtsstaat. Dit type besluiten
moet op een andere manier worden geduid. Het gaat er niet om dat de rechter
zegt dat de vergunning al dan niet terecht is verleend. De rechter zegt dat
de IND al dan niet terecht tot zijn afweging is gekomen. Dat is echt wat anders.MinisterVerdonkIk verschil van mening met mevrouw Vos. Er wordt wel degelijk op de inhoud
getoetst door de rechter.De heerVan Fessem(CDA)Meent mevrouw Vos nu serieus dat wij de rechterlijke toetsen en masse
niet kunnen vertrouwen? Moet de Kamercommissie die nog eens allemaal nagaan?
Ik schrik daarvan.MevrouwVos(GroenLinks)U hebt mij totaal verkeerd begrepen. Ik bekritiseer de minister omdat
zij zegt dat de uitspraak van de rechter voor haar reden is om de zaak als
afgesloten te beschouwen. Zij meent dat zij dan niets meer kan doen voor de
betrokken asielzoeker. De rechter zegt echter niet dat die asielzoeker hier
niet kan blijven. De rechter heeft getoetst of de wijze waarop de IND tot
zijn oordeel is gekomen zorgvuldig is geweest. Dat is echt wat anders dan
dat de rechter zegt dat de betrokkene het land uit moet. Ik vecht aan dat
de minister niets meer kan doen als de rechter heeft gezegd dat de IND terecht
tot een besluit is gekomen. In een schrijnend geval kan de minister wel degelijk
nog iets anders besluiten.MinisterVerdonkDe rechtsgang is gewoon in de wet opgenomen en met de Kamer besproken.
De samenleving staat daar achter. De uiteindelijke uitspraak van de rechter
in een beroep is voor mij een uitspraak die ten uitvoer moet worden gelegd.
Dat is een van de belangrijkste kenmerken van de rechtsstaat.De heerDe Vries(PvdA)Ik denk dat de minister ongelijk heeft. Zij heeft een discretionaire bevoegdheid.
Die blijft intact, ook als de rechter gesproken heeft. Dat was zo in het geval
van de Chinees waarover wij het hebben gehad. Ik hoop daarover informatie
te krijgen voor het debat. Er zijn meer voorbeelden. Zolang de minister zich
vastklampt aan die stelling, klampt zij zich vast aan iets dat zij niet overeind
kan houden. Ook na een rechterlijke uitspraak kan de minister iemand nog toestemming
geven om hier te blijven.MinisterVerdonkDat heb ik ook helemaal niet ontkend. Ik kan het niet in het kader van
mijn inherente afwijzingsbevoegdheid, maar in het kader van het tweede deel
van mijn discretionaire bevoegdheid kan ik het wel. Ik zal het echter niet
doen.In november 2002 en in januari van dit jaar heeft mijn voorganger gesprekken
gevoerd met vertegenwoordigers van de Stari Most-groep. Tijdens die gesprekken
heeft hij toegezegd dat de dossiers van de mensen in deze groep nogmaals bekeken
zouden worden. Conform deze toezegging heeft de IND alle dossiers van de mensen
van de lijst geanalyseerd. Daarbij is eerst gekeken naar de vraag of deze
mensen daadwerkelijk de val van Srebrenica hebben meegemaakt en of er geen
sprake was van contra-indicaties, bijvoorbeeld criminele antecedenten. Daarna
zijn de resterende dossiers bezien op schrijnende humanitaire omstandigheden,
die zouden kunnen leiden tot het gebruik van de inherente afwijkingsbevoegdheid,
voor zover men nog in procedure was.Uiteraard had reeds eerder de toets aan het staande beleid, waaronder
traumata, plaatsgevonden. De toezegging van minister-president Balkenende
was om de gevallen zorgvuldig te bezien. Ik heb in de dossiers van deze groep
geen aanleiding gevonden om gebruik te maken van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid.
Daarmee wil ik overigens geenszins ontkennen dat deze mensen getraumatiseerd
zijn. Echter, op grond van het traumatabeleid komen zij niet voor een vergunning
in aanmerking. Op zichzelf deel ik het standpunt van UNHCR dat voor de mensen
van deze lijst terugkeer naar Srebrenica niet in de rede ligt. Daartoe worden
zij ook niet verplicht. Het Nederlandse vreemdelingenbeleid gaat uit van terugkeer
naar het land van herkomst en dat kan dus inhouden terugkeer naar een plek
buiten Srebrenica. Er zijn voldoende mogelijkheden voor hervestiging elders
in Bosnië-Herzegovina. Binnenkort zal ik de leden van het comité
Stari Most ontvangen om hen deze beslissing nog eens te verduidelijken.MevrouwLambrechts(D66)Ik wijs erop dat op twee punten wordt afgeweken van het advies
van UNHCR. U zegt dat het ons beleid is dat men terug moet kunnen naar het
land van herkomst. In het advies wordt evenwel nadrukkelijk gesproken over
terugkeer naar de woonplaats en niet naar het land. Ik overweeg op dit punt
een motie in te dienen.MinisterVerdonkHet is staand beleid van de UNHCR om te spreken over terugkeer naar de
woonplaats. Ons beleid is evenwel te spreken over terugkeer naar het land
van herkomst. Ik vind dat wij daarmee niet afwijken. U vindt dat misschien
wel.MevrouwVos(GroenLinks)Zou de minister juist voor deze groep niet haar discretionaire bevoegdheid
kunnen toepassen en juist voor deze groep een regeling kunnen opstellen? Is
het eigenlijk niet te gek voor woorden dat in het geval van vluchtelingen
uit Srebrenica, waarvoor Nederland een bijzondere verantwoordelijkheid heeft,
u zo handelt en dat u zegt: pech dat ze niet terugkunnen naar hun eigen stad,
dan gaan ze maar naar een andere plek in Bosnië? Dat kunnen wij de mensen
uit Srebrenica toch niet uitleggen. Kom nou toch!De heerDe Wit(SP)Plus dat de minister erkent dat deze mensen getraumatiseerd zijn en de
minister nog steeds niet in de gaten heeft dat deze mensen juist op alle mogelijke
plaatsen zijn verjaagd. Zij kunnen dus niet terug naar Srebrenica noch naar
een plek elders in het land.MinisterVerdonkIk kan niet anders zeggen dan dat de groep Stari Most een aantal keren
is beoordeeld en daarbij is getoetst aan de criteria. De UNHCR geeft een advies.
We hebben dat advies in zoverre opgevolgd dat de mensen niet naar de plaats
van herkomst teruggaan. We zijn echter van mening dat er in Bosnië plekken
genoeg zijn waar deze mensen wel heen kunnen. Ik zie dus geen enkele reden
om van dit beleid af te wijken.De heerDe Vries(PvdA)U zegt de beslissing gewetensvol te hebben genomen. Stel dat de Kamer
zou vragen opnieuw de groep te beoordelen. Zou u dat dan doen?MinisterVerdonkHet gaat hier om de inherente afwijkingsbevoegdheid. Dat is een heel specifieke
bevoegdheid waarvan ik gebruik kan maken. Ik heb de gevallen bekeken en vervolgens
heb ik de beslissing genomen om niet van de inherente afwijkingsbevoegdheid
gebruik te maken.De heerDe Vries(PvdA)Maar als de Kamer nu zou zeggen dat u naar haar mening niet goed heeft
gehandeld, bent u dan bereid alsnog een andere beslissing te nemen?MevrouwLambrechts(D66)Mij lijkt dit echt zo'n geval waarbij het niet uitmaakt op basis van welke
bevoegdheid, die van de inherente afwijking of die van de discretionaire,
gebruik wordt gemaakt. Het gaat hier om een afspraak met de Kamer op de gronden
die al zijn genoemd en die voor mijn fractie zwaar wegen. We hechten daar
zeer aan.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Ik meen dat van deze groep veel mensen uitgeprocedeerd waren. Daarom zou
de minister sowieso niet van haar inherente afwijkingsbevoegdheid gebruik
kunnen maken. Zij zou daarentegen gebruik moeten maken van haar discretionaire
bevoegdheid.MinisterVerdonkDat klopt. Ik ben dus niet van plan dat te doen, want ik zie daartoe geen
aanleiding. Deze groep is zorgvuldig getoetst. Mijn ambtsvoorganger heeft
een heel goede actie ondernomen. De aanvraag van deze mensen is zeer serieus
genomen en is zeer zorgvuldig behandeld. Ik heb de aanvragen die nog in procedure
waren opnieuw getoetst op grond van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid.
Verder heb ik ze individueel getoetst op grond van mijn discretionaire bevoegdheid.
Ik zie geen enkele reden om af te wijken van de uitkomst die ik net heb geschetst.Mevrouw Lambrechts heeft gevraagd of het mogelijk is om in opvangvoorzieningen
te beginnen aan inburgering. Ik wil daar in ieder geval onderzoek naar laten
doen, want ik voel met haar mee. Als je praat over inburgering en integratie
en je weet dat mensen mogen blijven en een status hebben, dan zou je hen daar
ook zo snel mogelijk mee moeten laten beginnen. Ik moet echter bekijken of
dat organisatorisch en financieel te regelen is. Ik zal dit serieus onderzoeken
en hier op korte termijn op terugkomen.Een aantal vragen van mevrouw Huizinga is inmiddels al beantwoord, zoals
die over de rare gevolgen van de reguliere gezinshereniging, de feitelijke
mededeling en de beroepsmogelijkheden. Zij heeft ook gevraagd of gezinsleden
van iemand die contra-indicaties heeft, wel een verblijfsvergunning kunnen
krijgen.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Op grond van het pardon.MinisterVerdonkAls die mensen voldoen aan de criteria, kunnen de anderen wel degelijk
in aanmerking komen voor het pardon.Mevrouw Huizinga heeft er gelijk in dat ook de eerste asielaanvraag een
activiteit is. In het kader van de regeling bekijken wij of de overheid de
afhandeling van de asielaanvraag te lang heeft laten duren. Als dat het geval
is, vallen de mensen onder de regeling. Dan wordt die activiteit dus gehonoreerd.
Als er sprake is van nieuwe feiten en omstandigheden, is het logisch dat iemand
een nieuwe asielaanvraag indient. De rechter beslist dan echter ook op die
nieuwe feiten en omstandigheden. Als de persoon nog in de procedure zit, zal
de rechter tot een positief oordeel komen.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Het lijkt mij niet zinnig om nu nog een keer op alle argumenten in te
gaan waarom ik ervan overtuigd ben dat mensen die in een tweede asielprocedure
zitten, wel onder het pardon zouden moeten vallen. Ik heb echter ook gevraagd
hoe het nu precies gaat. U hebt gezegd dat u uw inherente afwijkingsbevoegdheid
hebt en dat u daarbij uw hart zult laten spreken. Ik neem aan dat de mensen
die een tweede asielverzoek hebben ingediend, een brief kunnen schrijven om
u te vragen of u reden ziet om in hun geval van die bevoegdheid gebruik te
maken, omdat het van een bijzondere hardheid jegens hen zou getuigen dat zij
niet onder dat pardon vallen.MinisterVerdonkNee, dan praat u weer over uitgeprocedeerden.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Mensen die nog in een tweede asielprocedure zitten, maar
niet onder het pardon vallen. Die zijn nog niet uitgeprocedeerd, want zij
hebben nog een procedure lopen.MinisterVerdonkJa, die hebben nog een procedure lopen. En u wilt dat ik dan gebruikmaak
van mijn inherente afwijkingsbevoegdheid.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Ja, omdat het van een buitengewone hardheid zou getuigen dat zij nu net
buiten die pardonregeling vallen. Zij zouden een beroep moeten kunnen doen
op uw inherente afwijkingsbevoegdheid.MinisterVerdonkIk zou bijna weer zeggen dat wij mensen geen valse hoop moeten geven.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)U zou toch uw hart laten spreken? Ik vind het trouwens merkwaardig dat
u het steeds hebt over valse hoop. Hoop wordt valse hoop, als van tevoren
al vaststaat dat u hun in geen enkel geval een verblijfsvergunning zult geven.
Zij zullen evenwel toch mogen hopen op clementie van uw kant wanneer de pardonregeling
voor hen buitengewoon hard uitpakt? En dan behoeft die hoop geen valse hoop
te zijn.MinisterVerdonkAls ik het over valse hoop heb, heb ik het over mensen in de omgeving
van asielzoekers die adviezen geven om wederom een asielaanvraag te beginnen,
terwijl er geen sprake is van nieuwe feiten en omstandigheden. Dat vind ik
dus niet met het hart praten.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Dat ben ik met u eens. Maar er zijn gevallen bekend van mensen die, doordat
u de tweede asielprocedure uitsluit van de pardonregeling, er net naast grijpen.
Ik kan mij voorstellen dat u ertoe besluit, in deze gevallen van uw inherente
afwijkingsbevoegdheid gebruik te maken. Wanneer deze mensen u daarop aanspreken,
kunt u toch niet zeggen dat u hen daarmee valse hoop geeft?MinisterVerdonkIk wil voorkomen dat mensen alsnog een tweede procedure beginnen.MevrouwHuizinga-Heringa(ChristenUnie)Denkt de minister dat zij van haar inherente afwijkingsbevoegdheid gebruik
gaat maken bij mensen die in een tweede asielprocedure zitten, en voor wie
dat buitengewoon hard is? Zij zullen haar toch mogen aanschrijven?MinisterVerdonkMet alle voorbehouden die daarbij te maken zijn: ja.De heer Van der Staaij vroeg, wat de rechtvaardigingsgrond van deze regeling
is. Het antwoord is: de gronden die hijzelf aangaf, om te beginnen langdurige
onzekerheid. Het gaat om mensen die in de eerste asielprocedure zitten, om
mensen die nog geen onherroepelijke rechterlijke uitspraak hebben gehad, plus
de andere criteria die daarbij horen. Een van de belangrijkste is het feit
dat vijf jaar toch wel erg lang is. De overheid wil daar serieus naar kijken
en moet zeggen dat de mensen die aan de criteria voldoen, mogen blijven.De heerVan der Staaij(SGP)Ik heb gevraagd hoe het zit met die categorie die weliswaar nu in een
herhaald verzoek zit, maar die ook al langer dan vijf jaar heeft moeten wachten
op de beslissing op de eerste aanvraag.MinisterVerdonkDe datum is heel duidelijk: 27 mei 1998. Dan moet er een eerste asielaanvraag
zijn gedaan.De heerVan der Staaij(SGP)Waarin ligt de materiële rechtvaardiging om iemand die vijf jaar
heeft moeten wachten op de eerste aanvraag wel in aanmerking te laten komen
voor de eenmalige procedure als er geen herhaalde procedure loopt, terwijl
iemand die dezelfde langdurige mede aan de overheid toe te schrijven onzekerheid
heeft en ononderbroken in de procedure zit, er niet onder valt?MinisterVerdonkDit is niet voor het eerst dat wij praten over een eenmalige regeling.
Elke keer zijn er keuzes gemaakt in de criteria voor een eenmalige regeling,
en dat heb ik ook nu gedaan. Ik vind dat ik daarmee een regeling heb gemaakt
die niet het hele probleem oplost, maar die wel recht doet aan signalen uit
de samenleving.De heerDe Vries(PvdA)U zegt dus eigenlijk dat u ook een andere keuze had kunnen maken. In die
zin is het willekeurig.MinisterVerdonkDat ben ik niet met u eens. Beleid maken, besturen, betekent het maken
van keuzes. Dat is geen willekeur. Je maakt een bepaald beleid, waarvoor je
staat.De heerDe Vries(PvdA)U had ook een ander beleid kunnen maken!MinisterVerdonkWat wilt u dat ik zeg?De heerDe Vries(PvdA)Dat u daar nog eens over nadenkt.MinisterVerdonkNee.De heerVan der Staaij(SGP)Ik heb nog gevraagd waarom u de intrekking van de procedure als voorwaarde
stelt als u zelf zegt dat men in de praktijk helemaal geen belang heeft bij
het voortzetten van de procedure. Waarom wilt u die voorwaarde dan toch expliciet
stellen?MinisterVerdonkDe asielzoeker, de desbetreffende vreemdeling krijgt een verblijfsvergunning
op grond van de regeling. Ik zie dan geen materieel belang meer in voortzetting
van de procedure. Daar komt bij dat de vreemdelingenketen wordt ontlast. Het
is echter de keus van de asielzoeker, de vreemdeling zelf. Als hij zijn procedure
wil laten doorlopen, dan kan dat. Als hij zekerheid wil en voor de regeling
gaat, dan kan hij in de regeling.MevrouwVos(GroenLinks)De minister deed een belangrijke toezegging, namelijk dat zij in het geval
van ouders en kinderen met haar hand over het hart wil strijken, bijvoorbeeld
als het gaat om het MVV-vereiste. Kan de minister aangeven in welke gevallen
zij met haar hand over het hart strijkt?MinisterVerdonkIk kan daar geen criteria voor noemen. Het betreft een hardheidsclausule.
Die gebruik je als zich een situatie voordoet die heel onterecht is. Dan kun
je gebruik maken van een hardheidsclausule. Dat betekent bijvoorbeeld dat
een moeder niet naar het land van herkomst hoeft om een MVV af te wachten.
Ik zal dat per geval bekijken. Ik zeg toe dat ik ook dat zorgvuldig
zal doen, want je moet de regels in een aantal gevallen praktisch toepassen.De ama-aanvraag is deels altijd een asielaanvraag, onder de oude Vreemdelingenwet.
Waar deze nog open staat, kan de persoon, als hij voldoet aan de criteria,
vallen onder de eenmalige regeling. Hoeveel dat er getalsmatig zijn, is niet
bekend.De heerDe Vries(PvdA)Dat was mijn vraag niet. Waarom mag je een tweede asielaanvraag niet combineren
met een asielaanvraag? Waarom mag je wel, nadat je een reguliere procedure
hebt doorlopen, een asielaanvraag indienen en dan onder deze regeling vallen?
Dat is inderdaad combi, maar er zijn verschillende procedures achter elkaar.
Ik noemde de ama's, omdat zij, voor zover ik weet, vaak in een reguliere procedure
zijn geduwd voor een aantal jaren. Ik gaf het voorbeeld van mensen die op
hetzelfde moment het land binnenkomen. Door de willekeur in het systeem mag
de een wel blijven en de ander niet.MinisterVerdonkDat is een andere vraag. Het uitgangspunt is dat het altijd gaat om een
asielaanvraag. In dit kader van de eenmalige regeling gaat het ook nog om
de eerste asielaanvraag. Wij zullen alles wat loopt, toetsen aan de criteria
zoals die zijn opgesteld.De heerDe Vries(PvdA)Dat heeft u al 100 keer gezegd. Wat is er redelijk aan dat iemand die
eerst een reguliere procedure doorloopt, dan geen succes heeft en vervolgens
een asielprocedure begint die na vijf jaar ook niet tot resultaat heeft geleid,
hier mag blijven, terwijl iemand die op hetzelfde moment is binnengekomen,
een asielaanvraag heeft ingediend en nul op het rekest heeft gekregen hier
niet mag blijven?MinisterVerdonkDat is een casus, waarvan er wellicht meer te vinden zijn. Er zijn ook
heel veel casussen te vinden waarbij betrokkenen wel onder de regeling vallen.
Ik stel mij voor dat degenen die in de eerste asielaanvraagprocedure zit,
voldoet aan de criteria van de regeling en dus onder de eenmalige regeling
zou kunnen vallen.De voorzitter:Hiermee zijn wij gekomen aan het eind van de tweede termijn. De minister
heeft toegezegd terug te zullen komen op de zaak van het Chinese gezin. Zij
heeft deze zaak in onderzoek. Ook zal zij onderzoek doen naar de mogelijkheid
om de inburgering te starten in de AZC's.De heerDe Vries(PvdA)Zou de Kamer daarover nader geïnformeerd kunnen worden voordat het
afrondende VAO plaatsvindt?MinisterVerdonkIk kan wel informatie geven over het onderzoek, maar dan heb ik het onderzoek
natuurlijk nog niet uitgevoerd.De voorzitter:Voor zover mogelijk zal de minister informatie geven. Er is reeds een
aantal moties aangekondigd zodat dit algemeen overleg een vervolg zal krijgen.
Het tijdstip waarop dit zal plaatsvinden, wordt door de voorzitter van de
Kamer in overleg met het Presidium bepaald.De heerDe Wit(SP)Ik neem aan dat u dat VAO namens de commissie aanvraagt.De voorzitter:Ja zeker.Dan wil ik de minister en haar ambtenaren en de mensen op de tribune van
wie ik mij goed bewust ben dat er veel van hen gevergd is om zo rustig te
blijven, hartelijk danken voor hun aanwezigheid. Ik vermoed dat wij u de volgende
week wel weer zullen zien. Wel thuis.Sluiting 22.55 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), voorzitter, De Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA),
Vos (GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak
(PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (VVD), Weekers (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter,
Lazrak (SP), Wolfsen (PvdA), Tonkens (GroenLinks), Jan de Vries (CDA), Van
Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF),
Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Griffith (VVD), Van der Laan (D66) en Visser
(VVD).Plv. leden: Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema (GroenLinks),
Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA),
Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer (SP), Arib (PvdA), Karimi
(GroenLinks), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Nawijn (LPF), Joldersma (CDA), Hermans
(LPF), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Örgü (VVD), Lambrechts (D66)
en Rijpstra (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-777.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl