Evaluatie Wet Bopz; Brief van de Minister van Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25763, nr. 12

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-09-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

25763 nr. 12

23-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe introductie van een multidisciplinaire commissie in
de nieuwe wettelijke regeling ter vervanging van de Wet bopzDe commissie als adviserende instantieDe commissie als verzoekende instantieDe commissie als rechtsprekende instantieDe commissie als uitvoerende instantieDe commissie als toezichthoudende instantieDe commissie als instantie belast met het bewaken van
de «nazorg»Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25763Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 763Evaluatie Wet Bopznr. 12BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 september 2008Bij brief van 23 juni 2008 heeft de staatssecretaris van Justitie
u, mede namens mijn ambtgenoot van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS),
op de hoogte gesteld van de voortgang van het totstandkomingsproces van de
nieuwe wettelijke regeling ter vervanging van de Wet bijzondere opnemingen
in psychiatrische ziekenhuizen (Wet bopz) (Kamerstukken II 2007/08, 25 763,
nr. 10).In deze brief heeft de staatssecretaris te kennen gegeven dat ik u nader
zal informeren over de eindresultaten van de bijeenkomsten die ter voorbereiding
op de nieuwe wettelijke regeling hebben plaatsgevonden. Het gaat om een groot
aantal bijeenkomsten met vele organisaties en deskundigen die nauw betrokken
zijn bij de uitvoering van de huidige Wet bopz.Tegen deze achtergrond en met het oog op het Algemeen Overleg (AO) over
het kabinetsstandpunt over de derde evaluatie van de Wet bopz1 (gepland voor 2 oktober a.s.) bied ik u, mede namens de minister
van VWS, deze informatie aan.Sinds maart hebben maandelijks intensieve bijeenkomsten plaatsgevonden
door middel van ronde tafelgesprekken (onder leiding van de heer mr. drs.
R. Zuijderhoudt als externe voorzitter) met vertegenwoordigers van de meest
betrokken veldpartijen en uitvoeringsorganisaties, en gesprekken met een klankbordgroep
bestaande uit deskundigen van de diverse geledingen van de «werkvloer».
Tijdens deze bijeenkomsten zijn de contouren van de nieuwe wettelijke regeling
ter vervanging van de Wet bopz, zoals beschreven in het kabinetsstandpunt,
verder uitgediept en getoetst aan de praktijk. Deze bijeenkomsten zijn uitgemond
in een gezamenlijke werkconferentie op 26 juni 2008. Overigens heeft,
vanwege de onderlinge samenhang met het voorstel voor een wettelijke regeling
over de forensische zorg in strafrechtelijk kader, parallel hieraan op 25 juni
2008 een bijeenkomst plaatsgevonden met de betrokken uitvoeringsorganisaties
en deskundigen op het terrein van zowel de psychische als de forensische zorg. Op basis van de inbreng van deze partijen heb ik een eerste versie van
een concept-wetsvoorstel laten opstellen, die vervolgens op 2 en 9 september
2008 met dezelfde partijen is besproken. Momenteel worden de resultaten daarvan
verwerkt in een aangepaste versie van het concept-wetsvoorstel die ik volgende
maand nà het AO in consultatie hoop te kunnen sturen.De inbreng van de veldpartijen in deze verkennende fase is van grote waarde
geweest voor de formulering van het concept-wetsvoorstel. De veldpartijen
hebben een uiterst belangrijke bijdrage geleverd aan de verdere gedachtenvorming
rond onvrijwillige zorg, in het bijzonder ten aanzien van de introductie van
een multidisciplinaire commissie, zoals uitgewerkt in het kabinetsstandpunt.
De regeling van deze commissie zal een van de belangrijkste elementen van
het concept-wetsvoorstel vormen. In de context van rechterlijke beslissingen
over onvrijwillige zorg aan personen met een psychische stoornis of een verstandelijke
beperking zal deze commissie in de voorgestane constellatie een cruciale nieuwe
actor zijn.Graag stel ik u op de hoogte van de voorlopige uitkomsten van de discussie
over de vormgeving en de omvang van het takenpakket van de commissie.Alvorens hierop in te gaan hecht ik eraan om opnieuw te benadrukken dat
in deze (pre-consultatie)fase geen enkele onomkeerbare beslissing wordt genomen.
Mijn doel is om tezamen met de (toekomstige) uitvoerders van de nieuwe wettelijke
regeling ter vervanging van de Wet bopz de haalbaarheid van de verschillende
varianten te verkennen, opdat een praktijkgericht voorstel in consultatie
kan worden gegeven, en vervolgens aan de Staten-Generaal een uitvoerbaar wetsvoorstel
ter behandeling kan worden voorgelegd.Teneinde over de gewenste vormgeving en de omvang van het takenpakket
van de commissie vóór de indiening van het wetsvoorstel bij
uw Kamer meer duidelijkheid te verkrijgen, start de Minister van VWS volgende
maand met pilots in enkele regio’s verspreid over Nederland. Juist met
het oog op de gewenste uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel, is het uitermate
belangrijk dat de voorgenomen inbedding van een dergelijke actor in de regelgeving
op werkzaamheid wordt getoetst. De pilots zullen worden aangestuurd door een
stuurgroep bestaande uit externe deskundigen en ambtenaren. Als onafhankelijk
voorzitter zal de heer drs E. Gerritsen fungeren.De introductie van een multidisciplinaire commissie in
de nieuwe wettelijke regeling ter vervanging van de Wet bopzDe commissie als adviserende instantieUit de vele veldbijeenkomsten is duidelijk geworden dat algemeen het grote
voordeel wordt gezien van een zorgvuldige voorbereiding door een onafhankelijke
multidisciplinaire commissie van rechterlijke beslissingen over onvrijwillige
zorg. Zo’n commissie biedt de gelegenheid om de vaak complexe psychische
problematiek in gezamenlijkheid vanuit het meerledige perspectief van patiënt,
familie, zorgverlener en maatschappij te belichten. Essentieel element van
de voorgestane procedure is het (zo mogelijk gelijktijdig) horen door de commissie
van de meestbetrokken partijen. De veldpartijen hebben benadrukt dat wanneer
in een vroeg stadium (en overigens ook gedurende het gehele zorgtraject) goed
wordt geluisterd naar het verhaal achter het gedrag van betrokkene, kan worden
voorkomen dat betrokkene moet worden geconfronteerd met een onvrijwillige
interventie. Als voldoende aandacht wordt besteed aan de persoonlijke beleving
en ervaring van personen met een psychische stoornis of een verstandelijke
beperking en diens omgeving, kan adequaat worden ingespeeld op de zorgbehoefte
van deze personen. Tezamen met een medische verklaring, een vantevoren opgesteld
zorgplan en andere relevante informatie zal zij aldus in staat zijn om te
adviseren over de zo gewenste «zorg op maat». De verwachting is
dat een dergelijke procedure voor de betrokkene in kwestie een belangrijke
individuele toegevoegde waarde zal hebben.De verwachting is bovendien dat «instellingsoverstijgende»
adviezen van een onafhankelijke commissie door hun «protocollerende»
werking substantieel zullen bijdragen aan de collectieve beleidsvorming rond
onvrijwillige zorg. De meerwaarde hiervan is vermoedelijk groot, omdat nu
vrijwel uitsluitend in monodisciplinair verband richtsnoeren worden ontwikkeld.De uitoefening van de adviesfunctie door de commissie in de bovenbedoelde
zin zal niet alleen de kwaliteit van de zorg verhogen, maar ook bijdragen
aan het terugdringen van onvrijwillige interventies. Dit houdt ook nauw verband
met de reikwijdte van het concept-wetsvoorstel. Omdat het concept-wetsvoorstel
een breder toepassingsbereik zal hebben dan de Wet bopz – buiten de
gedwongen opneming en gedwongen behandeling ná opneming vallen ook
andere interventies in de zorgketen zoals ambulante zorg onder de reikwijdte –,
kan het bestaande zorgaanbod beter worden gebruikt. Ik benadruk dat het ruimere
toepassingsbereik dus niet een uitbreiding van de mogelijkheden tot dwang
zal betekenen, maar een uitbreiding van de mogelijkheden om de voor de persoon
in kwestie minst belastende vorm van dwang te kiezen. Dit zal ook tot uitdrukking
moeten komen in het advies van de commissie.Overigens is het voornemen om de gecompliceerde machtigingenstructuur
van de Wet bopz – de wet kent zeven typen machtigingen die elk gekenmerkt
worden door ingewikkelde procedures – te vervangen door één
enkele machtiging, door de veldpartijen goed ontvangen. De inhoud van deze
machtiging, aangeduid als zorgmachtiging, zal uiteraard naadloos moeten aansluiten
bij het advies van de commissie.De commissie als verzoekende instantieAls pendant van de bovenbeschreven adviestaak is het de bedoeling dat
de commissie ook fungeert als verzoeker, degene die een verzoek bij de rechter
indient ter verkrijging van een rechterlijk oordeel over de legitimatie van
onvrijwillige zorg. Als zij op basis van alle verkregen informatie van oordeel
is dat aan de daarvoor gestelde criteria is voldaan, zal zij het advies doorgeleiden
naar de rechter met het verzoek om een rechterlijke beslissing. Als het advies
van de commissie niet uitmondt in een verzoek aan de rechter, bijvoorbeeld
omdat zij vindt dat er geen sprake is van een psychische stoornis of een verstandelijke
beperking, of voor betrokkene nog minder belastende alternatieven beschikbaar
zijn, zal zij dit moeten meedelen aan degene die om een advies van de commissie
heeft verzocht. Als deze verzoeker zich hier niet in kan vinden, kan hij de
commissie verzoeken het advies alsnog ter beoordeling aan de rechter voor
te leggen.Met dit systeem wordt beoogd dat de procedure niet zal stokken op het
moment dat een medisch deskundige in het voortraject van oordeel is dat onvrijwillige
zorg niet aan de orde is. Hiermee wordt het breed onderkende bezwaar van de
Wet bopz weggenomen dat wanneer een psychiater geen geneeskundige
verklaring met deze strekking afgeeft, de verzoeker met lege handen staat.Er zijn geen substantiële bezwaren van de veldpartijen vernomen tegen
deze verzoektaak voor de commissie, en evenmin tegen de combinatie van deze
taak met een adviestaak als bovenbedoeld.De commissie als rechtsprekende instantieHet kabinet hanteert als uitgangspunt dat een onafhankelijke rechter beslissingen
over onvrijwillige zorg behoort te nemen. Beoordeling op enige afstand van
de noodzaak tot onvrijwillige zorg is een wezenlijk kenmerk van de rechtsbescherming
die wij voor ogen hebben. Samenvoeging van een juridische toets en een zorginhoudelijke
afweging zou tot een ongewenste vermenging leiden (zie het kabinetsstandpunt,
blz. 11).Over dit standpunt bestaat bij de veldpartijen nog geen eensluidend oordeel.
Het merendeel van de veldpartijen lijkt om de bovenbedoelde reden voorstander
van een duidelijke scheidslijn tussen de advisering door de commissie en de
beoordeling door de rechter. Er zijn echter ook veldpartijen die vrezen voor
het tijdsbeslag dat gemoeid is met een dubbele procedure, en voor de daarmee
samenhangende administratieve en ook emotionele belasting. Zij zijn voorstander
van samenvoeging van de werkzaamheden van beide actoren. Recent zijn over
dit standpunt ook enkele van belang zijnde publicaties verschenen1. In de context van deze discussie worden varianten genoemd
waarbij de rechter in lijn met de angelsaksische rechtstraditie «indaalt
in» de commissie of de commissie «opstijgt naar» de rechter,
en«zorgkamers» binnen de rechterlijke macht worden gecreëerd.Tijdens de laatste besprekingen over de eerste versie van het concept-wetsvoorstel
is een tussenvariant naar voren gekomen, waarbij de commissie bij de uitoefening
van haar adviestaak de nadruk legt op het verkrijgen van instemming van alle
betrokken partijen. Uiteraard is inherent aan de voorgestelde commissieprocedure
dat gestreefd wordt naar zo min mogelijk gedwongen interventies. Als de commissieprocedure
er daarbij ook in resulteert dat betrokkene na aanvankelijk verzet instemt
met het advies over (onvrijwillige) zorg, behoeft de rechter niet te worden
geraadpleegd. Bij deze tussenvariant kan gedacht worden aan een regeling waarbij
hetzelfde advies gedurende een nog te bepalen maximumperiode alsnog kan worden
doorgeleid naar de rechter, mocht betrokkene zich daarna bedenken.Zonder een definitief oordeel te willen geven, zie ik vooralsnog veel
voordelen in een dergelijke variant, omdat niet alleen voor alle betrokken
partijen een extra prikkel wordt ingebouwd om dwang te voorkomen, maar ook
de roep om een rechterlijk oordeel sterk kan worden beperkt. Ook deze variant
zal worden betrokken bij de experimenten in de praktijk met de commissie die
het Ministerie van VWS volgende maand zal starten.De commissie als uitvoerende instantieOm de kennis van de commissie optimaal te benutten en niet het risico
te lopen dat de opgebouwde expertise te fragmentarisch wordt gebruikt, acht
ik het in navolging van de evaluatiecommissie wenselijk dat de commissie ook
wordt ingezet in de fase nadat een rechterlijke machtiging is verleend (zie
ook het kabinetsstandpunt, blz. 11). Tegelijkertijd hecht ik eraan dat de
commissie niet wordt belast met taken die niet goed met elkaar verenigbaar
zijn. De inbreng van de veldpartijen over dit thema heeft tot een aantal voorlopige
conclusies geleid. Zo lijkt het in het licht van de adviserende rol van de
commissie niet wenselijk om de huidige taken en bevoegdheden van de geneesheer-directeur
te beleggen bij de commissie. De geneesheer-directeur heeft op grond van de
Wet bopz een centrale en exclusieve rol bij beslissingen over het voortzetten
van dwangbehandeling en het beëindigen van vrijheidsbenemende maatregelen.
Dit verdraagt zich minder goed met een taak die gericht is op het voorafgaand
adviseren over dergelijke maatregelen. Hoewel de figuur van de geneesheer-directeur
door de organisatorische ontwikkelingen binnen de ggz een anachronisme is
geworden, blijkt de geneesheer-directeur zijn rol bij de uitvoering van de
Wet bopz in het algemeen naar tevredenheid te vervullen. Ik denk dan ook aan
een rol voor deze functionaris bij het nemen van beslissingen (op basis van
een advies van de commissie) over het toepassen van onvrijwillige interventies
op het terrein van de zorg en het beëindigen van onvrijwillige zorg.De commissie als toezichthoudende instantieEen groot aantal veldpartijen heeft laten weten dat een afzonderlijke
toezichthoudende taak voor de commissie zich minder goed zou verdragen met
de beoogde adviestaak en daarom niet de voorkeur verdient. Dit geldt ook voor
een taak op het terrein van de behandeling van klachten over de uitvoering
van de rechterlijke beslissing.Aan de beoogde adviesfunctie voor de commissie zitten ook toezichthoudende
aspecten. De commissie zal immers door haar adviserende activiteiten bij uitstek
zicht hebben en kunnen houden op de specifieke problematiek van de individuele
patiënt. Denkbaar is dat in het uiteindelijke wetsvoorstel een voorziening
wordt opgenomen die ertoe strekt dat de commissie uit eigen beweging kan adviseren
tot het (opnieuw) initiëren, voortzetten of beëindigen van onvrijwillige
zorg. Een dergelijke invulling van het dagelijks toezicht ligt in het verlengde
van de adviestaak, en sluit bovendien goed aan bij de wenselijkheid dat de
activiteiten van de commissie zich ook uitstrekken tot de fase na de afgifte
van de zorgmachtiging (zie hierboven). Met de veldpartijen ben ik van mening
dat het minder in de rede lijkt te liggen om de commissie met andere afzonderlijke
toezichtstaken te belasten.Wat betreft een eventuele taak voor de commissie op het gebied van de
klachtbehandeling, ben ik eveneens met de veldpartijen van mening dat het
minder voor de hand ligt om de commissie hiermee te belasten. Formeel en materieel
kan geregeld worden dat de commissie zonder vooringenomenheid zal oordelen
over klachtwaardige beslissingen waaraan haar advies ten grondslag heeft gelegen.
Om niettemin de schijn van partijdigheid te voorkomen, lijkt het passender
om de klachtbehandeling op te dragen aan een afzonderlijke onafhankelijke
klachtencommissie.De commissie als instantie belast met het bewaken van
de «nazorg»In het kabinetsstandpunt is het bewaken van de «nazorg» als
een belangrijke taak van de commissie genoemd (blz. 11). Ik hecht eraan
dit nader toe te lichten. In zekere zin is «nazorg» een ongelukkige
term, omdat ze veronderstelt dat er sprake is van een aparte vorm van zorg
die volgt op een periode van onvrijwilligheid. Op basis van de inbreng van
de veldpartijen ken ik aan deze term een veel bredere betekenis toe. Naar
mijn mening moet «nazorg» in de sleutel van de wederkerigheid
staan. Dit beginsel brengt mee dat tegenover de legitimatie om een vergaande
inbreuk te plegen op iemand fundamentele vrijheid, een plicht staat om niet alleen kwalitatief goede zorg te bieden, maar ook de hoogst haalbare
mate van maatschappelijke participatie. Dit betekent dat bij het voorbereiden
en het verlenen van onvrijwillige zorg aandacht moet worden besteed aan voorzieningen
als huisvesting en middelen van bestaan die noodzakelijk zijn alvorens de
onvrijwillige zorg te kunnen beëindigen. Ook zullen hulpverleners in
alle fasen van de onvrijwillige zorgverlening moeten trachten om iemand ontvankelijk
te maken voor vrijwillige zorg die op een periode van onvrijwilligheid kan
volgen. In die zin is het bieden van «nazorg» veel meer een structurele
investering in de continuïteit van zorg, dan een kortdurende op zichzelf
staande interventie.Dit brengt mij tot de conclusie dat het wenselijk is om in het wetsvoorstel
te bepalen dat in alle fasen van de (onvrijwillige) zorgverlening aandacht
moet worden besteed aan de voorwaarden die nodig zijn om deelname van betrokkene
aan het maatschappelijk leven te bevorderen. Dit zal ook een belangrijk onderdeel
van de adviestaak van de commissie in het voorbereidingstraject zijn.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinXNoot1Zie de brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
30 mei 2008 (Kamerstukken II 2007/08, 25 763, nr. 9).XNoot1Zie J. Legemaate «Besluiten over dwang in de psychiatrie: ken je
klassieken!», T.P. Widdershoven «Dwangpsychiatrie: rechters, deskundigen,
kwaliteit en geld» en W. Dijkers «Dwangpsychiatrie en rechtsbescherming:
overdaad schaadt» in het Nederlands Juristen Blad, aflevering 2008,
30. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25763-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl