Jaarverslag Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2014
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2015-05-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2014-2015
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 34 200
 VIII
 
 Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
		Wetenschap 2014
 
 
 Nr. 1
 JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
		(VIII)
 Aangeboden 
		20 mei 2015
 
 
 
 
 
 Gerealiseerde uitgaven van het departement verdeeld over de
				 beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1
				 miljoen)
 
 
 
 Gerealiseerde ontvangsten van het departement verdeeld over
				 de beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1
				 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 INHOUDSOPGAVE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 
 
 Algemeen
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot
						 dechargeverlening
 
 
 5
 
 
 
 
 
 Leeswijzer
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 
 
 Beleidsverslag
 
 
 
 
 11
 
 
 
 
 
 
 Beleidsprioriteiten over 2014
 
 
 11
 
 
 
 
 
 De beleidsartikelen
 
 
 34
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Primair onderwijs
 
 
 34
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Voortgezet onderwijs
 
 
 41
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 48
 
 
 
 
 
 6. en 7.
 
 
 Hoger onderwijs
 
 
 58
 
 
 
 
 
 8.
 
 
 Internationaal beleid
 
 
 68
 
 
 
 
 
 9.
 
 
 Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
 
 
 74
 
 
 
 
 
 11.
 
 
 Studiefinanciering
 
 
 80
 
 
 
 
 
 12.
 
 
 Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
 
 
 90
 
 
 
 
 
 13.
 
 
 Lesgelden
 
 
 92
 
 
 
 
 
 14.
 
 
 Cultuur
 
 
 94
 
 
 
 
 
 15.
 
 
 Media
 
 
 103
 
 
 
 
 
 16.
 
 
 Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 110
 
 
 
 
 
 25.
 
 
 Emancipatie
 
 
 117
 
 
 
 
 
 De niet-beleidsartikelen
 
 
 120
 
 
 
 
 
 91.
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 120
 
 
 
 
 
 95.
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 123
 
 
 
 
 
 De bedrijfsvoeringsparagraaf
 
 
 126
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 
 
 
 
 Jaarrekening
 
 
 
 
 135
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Verantwoordingsstaat van het Ministerie van OCW
 
 
 135
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 Samenvattende verantwoordingsstaat van de baten-lastenagentschappen
 
 
 136
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Jaarverantwoording baten-lastenagentschappen per 31-12-2014
 
 
 137
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 Jaarverantwoording Nationaal Archief (NA) per 31–12 2014
 
 
 145
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 Saldibalans per 31-12-2014
 
 
 152
 
 
 
 
 
 6.
 
 
 Topinkomens
 
 
 162
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 
 
 
 164
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 ZBO’s en RWT’s
 
 
 164
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 Evaluatie- en overig onderzoek
 
 
 170
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Externe inhuur
 
 
 177
 
 
 
 
 
 
 
 Aanbieding en dechargeverlening
 
 A.
 ALGEMEEN
 
 
 
 
 AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
 
 Aan de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer der
				Staten-Generaal.
 Hierbij bied ik, mede namens Staatssecretaris Sander
				Dekker, het departementale jaarverslag van het Ministerie van Onderwijs,
				Cultuur en Wetenschap over het jaar 2014 aan.
 Onder verwijzing naar de
				artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verzoek ik de beide Kamers
				van de Staten-Generaal de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
				decharge te verlenen over het in het jaar 2014 gevoerde financiële beheer.
 Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek
				tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur op
				grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld. Dit
				rapport wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal
				aangeboden. Het rapport bevat de bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer
				met betrekking tot:
 
 
 a.
 het gevoerde financieel en materieel
					 beheer;
 
 
 b.
 de ten behoeve van dat beheer bijgehouden
					 administraties;
 
 
 c.
 de financiële informatie in het
					 jaarverslag;
 
 
 d.
 de betrokken saldibalans;
 
 
 e.
 de totstandkoming van de informatie over
					 het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering;
 
 
 f.
 de in het jaarverslag opgenomen informatie
					 over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering.
 
 
 Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de
				volgende, wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
 
 
 a.
 het Financieel jaarverslag van het Rijk
					 over 2014;
 
 
 b.
 het voorstel van de slotwet over het jaar
					 2014 die het onderhavige jaarverslag samenhangt;
 
 
 c.
 het rapport van de Algemene Rekenkamer met
					 betrekking tot het onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks
					 schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
 
 
 d.
 de verklaring van goedkeuring van de
					 Algemene Rekenkamer met betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het
					 Rijk over 2014 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
					 2014, alsmede met betrekking tot de saldibalans van het Rijk over 2014 (de
					 verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid, van de
					 Comptabiliteitswet 2001).
 
 
 Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden
				genomen, voordat de betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring
				van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
 
 
 
 
 
 
 
 De Minister van
			 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 
 M.
 Bussemaker
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dechargeverlening door de
				 Tweede Kamer
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de
				 Comptabiliteitswet 2001 verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der
				 Staten-Generaal dat de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot
				 dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
				 genomen in de vergadering van
 
 De Voorzitter van de
				 Tweede Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 
 Op grond van artikel 64, tweede lid
				van de Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het
				onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen
				verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste
				Kamer.
 
 
 Dechargeverlening door de
				 Eerste Kamer
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de
				 Comptabiliteitswet 2001 verklaart de voorzitter van de Eerste Kamer der
				 Staten-Generaal dat de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot
				 dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
				 genomen in de vergadering van
 
 De Voorzitter van de
				 Eerste Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 
 Op grond van artikel 64, derde lid van
				de Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige
				jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring,
				doorgezonden aan de Minister van Financiën.
 
 
 
 
 
 
 
 Leeswijzer
 
 LEESWIJZER
 
 Het departementaal jaarverslag 2014 bestaat uit de
				volgende onderdelen:
 
 
 A.
 Een algemeen deel
 
 
 B.
 Het beleidsverslag
 
 
 C.
 De jaarrekening
 
 
 D.
 Bijlagen
 
 
 De Minister van Economische Zaken is verantwoordelijk
				voor het groen onderwijs.
 
 
 A.
 Het algemeen deel bevat de aanbieding van het
					 departementaal jaarverslag, het verzoek tot dechargeverlening en deze
					 leeswijzer. 
 
 Groeiparagraaf
 Ten
				 opzichte van vorig jaar hebben zich geen belangrijke wijzigingen voorgedaan in
				 de opzet van het jaarverslag.
 Informatie in het departementaal
				 jaarverslag en andere relevante publicaties
 De begroting is
				 compacter geworden en meer toegespitst op de financiële informatie. Dit heeft
				 ook gevolgen voor de informatie die in het jaarverslag wordt opgenomen. Voor
				 een bredere kwantitatieve onderbouwing en monitoring van de toerusting en de
				 presentaties van de O, C en W stelsels verwijzen we naar
				 Trends
				 in Beeld. Onderstaand schema geeft grafisch een totaalbeeld van welke
				 informatie en verantwoording van het OCW-beleid gedurende een begrotingscyclus
				 aan de Tweede Kamer wordt gestuurd.
 Schematische weergave van de informatie
				 aan de Tweede Kamer gedurende de begrotingscyclus
 
 
 
 Hieronder volgt een nadere toelichting bij het
				 schema.
 
 
 •
 Op Prinsjesdag ontvangt de Tweede Kamer de
						begroting van OCW en Trends in Beeld. In Trends in Beeld zijn de relevante
						cijfers te vinden die inzicht geven in de kwaliteit en prestaties van de
						Nederlandse onderwijs, cultuur en wetenschapsstelsels en van emancipatie. In
						deze publicatie zijn ook onderzoeksresultaten van Education at a Glance
						opgenomen, de jaarlijkse publicatie van de OESO.
 
 
 •
 Begin oktober komt ook Cultuur in beeld
						uit. In deze publicatie wordt ingegaan op de veranderingen in het Nederlandse
						cultuurbeleid. Deze publicatie gaat dieper in op de gevolgen van het beleid en
						schetst de te verwachten ontwikkelingen in de culturele sector. Daarbij is er
						bijzondere aandacht voor de bijdrage van cultuur aan de Nederlandse economie en
						werkgelegenheid, het financieel-maatschappelijk draagvlak, publieksbereik en de
						financiële verhoudingen tussen subsidieverstrekkers.
 
 
 •
 De Inspectie van het Onderwijs heeft een
						belangrijke rol in het onderwijsstelsel als toezichthouder, maar ook als
						leverancier van beleidsinformatie. In het jaarwerkplan van de Inspectie van het
						Onderwijs worden voorgenomen werkzaamheden gepresenteerd aan de Tweede
						Kamer.
 
 
 •
 Gedurende het jaar wordt de Tweede Kamer
						geïnformeerd over de begrotingsuitvoering door middel van de 1e suppletoire
						begroting (Voorjaarsnota) en de 2e suppletoire begroting (Najaarsnota).
 
 
 •
 Ook worden gedurende het jaar allerlei
						beleidsdocumenten zoals actieplannen, beleidsdocumenten, beleidsevaluaties,
						beleidsdoorlichtingen naar de Tweede Kamer gestuurd. Wetsvoorstellen worden ter
						behandeling aangeboden en AMvB’s worden voorgehangen. Over verschillende
						beleidsterreinen worden brieven naar de Tweede Kamer gestuurd, onder andere ter
						nadere uitwerking van de beleidsagenda en de begroting. Hierover vindt vaak
						separaat overleg met het parlement plaats. De actieplannen geven voor de
						verschillende beleidsterreinen een beeld van het beleid. Beleidsdoorlichtingen
						en andere evaluaties verschaffen inzicht in de effectiviteit van beleid.
 
 
 •
 De derde woensdag in mei is
						verantwoordingsdag. De Tweede Kamer ontvangt dan het jaarverslag van OCW en de
						Kerncijfers van OCW zullen op de nieuwe website
						www.ocwincijfers.nl verschijnen. Op deze website worden
						resultaten, de stand van zaken en ontwikkelingen in het OCW-veld met een
						kwantitatieve toelichting en onderbouwing in beeld gebracht. Ook wordt het
						Onderwijsverslag aan de Tweede Kamer toegestuurd. Daarin wordt uitgebreid
						stilgestaan bij de staat van het onderwijs.
 
 
 
 
 
 B.
 Het beleidsverslag kent de volgende elementen: 
 
 
 
 1.
 Beleidsverslag
 
 
 2.
 De beleidsartikelen
 
 
 3.
 De niet-beleidsartikelen
 
 
 4.
 Bedrijfsvoeringparagraaf
 
 
 
 
 1.
 Beleidsverslag
 
 In het beleidsverslag kijken we terug op de
					 activiteiten in 2014. Daarbij wordt per beleidsterrein aangegeven welke stappen
					 zijn gezet. Daarnaast is een tabel opgenomen met indicatoren per doelstelling
					 en de realisaties in 2014, een tabel met de gerealiseerde beleidsdoorlichtingen
					 en een overzicht van de risicoregelingen.
 
 
 
 2.
 De beleidsartikelen
 
 Met ingang van begroting 2013 is de opbouw van de
					 beleidsartikelen aangepast conform de richtlijnen voor verantwoord begroten. De
					 huidige begrotingsmethode richt zich duidelijker op de verantwoordelijkheid van
					 de Minister. De beleidsartikelen bestaan uit de volgende onderdelen:
 
 
 –
 Een algemene doelstelling met een
						 toelichting daarop.
 
 
 –
 Een passage gewijd aan de
						 verantwoordelijkheid van de Minister.
 
 
 –
 De beleidsconclusies.
 
 
 –
 De tabel budgettaire gevolgen van
						 beleid.
 
 
 –
 Een toelichting op de financiële
						 instrumenten.
 
 
 Tabel budgettaire gevolgen van
					 beleid
 
 
 –
 De tabel budgettaire gevolgen van beleid
						 bevat een vaste indeling naar soorten financiële instrumenten volgens de
						 voorschriften van «verantwoord begroten».
 
 
 –
 Bij sommige artikelen is het niet
						 mogelijk om de uitgaven voor 2010 te splitsen in financiële instrumenten
						 conform verantwoord begroten. In deze gevallen is in de tabel de
						 totaalrealisatie opgenomen.
 
 
 –
 Om de bedragen bij de financiële
						 instrumenten aan te laten sluiten bij de bedragen realisatie 2013 en stand
						 begroting 2014 is besloten de apparaatskosten voor de jaren 2010 tot en met
						 2011 niet meer op te nemen bij de beleidsartikelen, maar in de standen bij
						 artikel 95.
 
 
 Relatie verplichtingen versus
					 uitgaven
 In de tabel budgettaire gevolgen van beleid vindt u
					 naast de uitgaven en de ontvangstenmutaties ook verplichtingenmutaties. Bij de
					 verplichtingen wordt ook aangegeven welk deel garantieverplichtingen betreft.
					 Het gaat hier met name om zogenaamde garanties voor her- en nieuwbouw in het
					 onderwijs in het kader van schatkistbankieren en kredietgaranties/verzekeringen
					 in de cultuursector. In verband met een herziening van de afspraken tussen de
					 Ministeries van Financiën en OCW staat OCW vanaf 2012 tevens garant voor de
					 rekening courantlimieten die instellingen aanhouden bij het Ministerie van
					 Financiën. Bij kredietgaranties/verzekeringen moet gedacht worden aan een
					 indemniteitsregeling voor kunstvoorwerpen die op uitleenbasis in een Nederlands
					 museum zijn tentoongesteld.
 Toelichting financiële
					 instrumenten
 In de toelichting op de financiële instrumenten
					 zoals opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid worden de
					 voornaamste verschillen verklaard tussen de oorspronkelijke begroting en de
					 realisatie. De kasuitgaven zijn voor deze toelichting leidend. In het algemeen
					 is er in de begroting sprake van een vaste verhouding tussen de verplichtingen
					 en uitgaven die gerelateerd is aan het bekostigingsmoment voor
					 scholen/instellingen. Er geldt daarom alleen een aanvullende, aparte
					 toelichting voor de verplichtingmutaties als er sprake is van een opmerkelijk
					 verschil met de uitgavenmutaties. Hiervoor wordt het procentuele
					 realisatieverschil bij de verplichtingen vergeleken met het procentuele
					 realisatieverschil bij de uitgaven. En als het verschil tussen deze percentages
					 meer dan 10 bedraagt, dan worden de verplichtingenmutaties apart
					 toegelicht.
 In de toelichting op de financiële instrumenten wordt
					 daarnaast toegelicht waarvoor de instrumenten bedoeld waren. Hierbij wordt
					 aangesloten bij de toelichting uit de begroting. Indien relevant wordt op
					 bondige wijze ingegaan op verschillen tussen de budgettaire raming en de
					 realisatie in het verslagjaar. Voor de toe te lichten instrumenten wordt een
					 keuze gemaakt op basis van financieel belang en/of politieke relevantie. Als
					 norm voor financieel belang geldt een ondergrens van € 2,2 miljoen.
 
 
 
 3.
 De niet-beleidsartikelen
 
 Er zijn twee zogenaamde niet-beleidsartikelen:
 
 
 –
 Artikel 91 Nominaal en onvoorzien;
 
 
 –
 Artikel 95 Apparaatskosten.
 
 
 
 Op artikel 91 (Nominaal en onvoorzien) wordt een
						overzicht gegeven van de verdelingen van tijdelijk geparkeerde middelen, zoals
						de loon- en prijsbijstelling.
 Met ingang van begroting 2013 zijn de
						niet-beleidsartikelen 92 tot en met artikel 94 samengevoegd tot het artikel 95
						Apparaatskosten. Op artikel 95 worden de apparaatsuitgaven van het
						kerndepartement, inspecties en adviesraden en de apparaatskosten van de
						baten-lastenagentschappen en een aantal ZBO’s en RWT’s verantwoord.
 
 
 
 
 4.
 Bedrijfsvoeringparagraaf
 
 In de bedrijfsvoeringparagraaf wordt verslag gedaan
					 over de bedrijfsvoering. De paragraaf bevat tevens de mededeling
					 bedrijfsvoering. Deze heeft betrekking op het financieel- en materieel beheer
					 en de daarvoor bijgehouden administraties.
 
 
 
 
 C. Jaarrekening
 
 De jaarrekening bevat de departementale
				 verantwoordingsstaat 2014, de samenvattende verantwoordingsstaat 2014 van de
				 baten-lastenagentschappen, de jaarverantwoording van de
				 baten-lastenagentschappen Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en het Nationaal
				 Archief (NA), de saldibalans en de publicatie personele topinkomens.
 
 
 
 D. Bijlagen
 
 De volgende bijlagen worden opgenomen:
 
 
 1.
 Toezichtsrelaties ZBO’s en RWT’s
 
 
 2.
 Evaluatie en overig onderzoek
 
 
 3.
 Externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsverslag
 
 B.
 BELEIDSVERSLAG
 
 
 
 
 Beleidsprioriteiten over 2014
 
 Inleiding
 Nederland staat
				voor grote uitdagingen: de technologische ontwikkeling gaat hard, SCP en WRR
				constateren in het rapport
				«Gescheiden werelden» een sociaal-culturele
				tegenstelling tussen lager- en hogeropgeleiden, ondanks de ingezette daling is
				de jeugdwerkloosheid nog steeds hoog in vergelijking met de jaren voor de
				economische crisis. Maar technologische ontwikkeling biedt ook kansen, er
				ontstaan nieuwe initiatieven om bevolkingsgroepen bij elkaar te brengen,
				scholen zetten zich in voor een veilige plek waar verschillende groepen
				samenkomen en de economie trok vorig jaar voorzichtig aan. In al deze
				onderwerpen komt het belang naar voren van onderwijs, cultuur en wetenschap.
				Het helpt mensen zich te ontwikkelen, zichzelf te laten zijn, hun kennis te
				vergroten, innovatie te stimuleren en creatief te zijn. Met dit doel voor ogen
				was 2014 het jaar om het Regeerakkoord uit te werken en een agenda voor de
				toekomst neer te zetten.
 Uitwerking van het
				Regeerakkoord
 Afgelopen jaar was het tweede volle jaar van het
				kabinet, een jaar waarin veel beleid uit het Regeerakkoord in de steigers is
				gezet, veel wetgeving is voltooid. Het beleid zelf is daarmee zeker nog niet
				voltooid, het komt nu aan op de implementatie. De implementatie bepaalt het
				uiteindelijke succes, de plannen moeten «landen in de klas».
 Het
				wetsvoorstel
				Studievoorschot is inmiddels aangenomen door zowel de Tweede als de
				Eerste Kamer. Afgesproken is dat de middelen die vrijkomen door de hervorming
				van het stelsel van studiefinanciering worden geïnvesteerd in de kwaliteit van
				het hoger onderwijs en aan hoger onderwijs gerelateerd onderzoek. Daarbij zal
				het gaan om gerichte investeringen, aansluitend bij de strategische plannen van
				de instellingen en nieuw te maken kwaliteitsafspraken. Door het verhogen van de
				aanvullende beurs blijft het hoger onderwijs toegankelijk voor studenten met
				ouders met een lager inkomen.
 Met het sluiten van de sectorakkoorden
				voor het
				po,
				vo en
				mbo, én de
				ondertekening van de
				Regeldrukagenda Onderwijs 2014–2017 hebben
				we invulling gegeven aan de ambities uit het
				Nationaal Onderwijs Akkoord (NOA) en de
				Lerarenagenda. Het Nederlandse onderwijs presteert
				namelijk over de hele linie goed (zie de internationale positie weergegeven op
				Trends in Beeld), maar onze ambitie gaat verder.
				Daarnaast is het passend onderwijs ingevoerd. In 2007 werd dit proces gestart
				met het invoeringsplan passend onderwijs, op 1 augustus
				2014 werd de zorgplicht ingevoerd. Alle kinderen verdienen een zo goed
				mogelijke plek in het onderwijs. Onderwijs dat leerlingen uitdaagt, dat uitgaat
				van hun mogelijkheden en rekening houdt met hun beperkingen. Als
				het kan, gaat het kind naar een reguliere school, daarbij blijft het speciaal
				onderwijs bestaan voor kinderen die daar het best op hun plek zijn. Zo wordt
				voorkomen dat kinderen langdurig thuis komen te zitten en wordt ieder kind
				voorbereid op een vervolgopleiding en op een plek in de samenleving.
 Ieder mens moet zich volledig kunnen ontplooien, discriminatie kan een
				barrière vormen. De zogenaamde Kracht on Tour door Nederland, die in 2014 is
				gestart, heeft als doel de bewustwording te vergroten van het belang van
				economische zelfstandigheid en het ter discussie stellen van de
				vanzelfsprekendheid van de keuzes van mannen en vrouwen op het vlak van de
				verdeling van arbeid en zorg.
 Een agenda voor de toekomst
 De komende periode werken we aan de implementatie van de in wet- en
				regelgeving omgezette afspraken uit het Regeerakkoord. Daarnaast hebben we onze
				agenda voor de toekomst uitgebreid met nieuwe maatregelen en plannen waarmee we
				aan de slag gaan. Zo hebben we afgelopen najaar onze
				visie
				verzonden naar de Tweede Kamer op de toekomst en maatregelen voor het mbo en de
				beleidsbrief Leven
				Lang Leren om het onderwijsaanbod voor volwassenen te flexibiliseren.
				Het tempo waarin oude banen verdwijnen en nieuwe banen worden gecreëerd, neemt
				toe. Er zijn aanwijzingen dat technologische ontwikkelingen en globalisering
				relatief veel invloed hebben op de arbeidsmarktpositie van werknemers op mbo
				niveau 2 en 3.
 In onze
				Wetenschapsvisie
				staan de internationale ambitie, de toegankelijkheid en de aansluiting op de
				maatschappelijke behoeftes centraal. Met ons wetenschappelijk klimaat willen
				wij ons meten met de internationale top. Wetenschap is immers van grote
				maatschappelijke en economische waarde. Dat geldt ook voor cultuur: het
				verrijkt de mens, stimuleert innovatie en draagt bij aan tolerantie.
				Cultuur in Beeld kwam in december uit en
				richtte zich deze keer op veranderingen in de voorkeuren en de beleving van het
				publiek, die voortkomen uit bredere ontwikkelingen in de maatschappij.
 Tot slot hebben wij een
				visie op de
				toekomst van de publieke omroep opgesteld. Media (televisie, radio, kranten en
				internet) spelen een grote maatschappelijke rol. Onder invloed van
				digitalisering wordt het medialandschap voller en gevarieerder. Een toekomstig
				publiek mediabestel dient daarom onderscheidend te zijn door inhoud,
				toegankelijkheid en kwaliteit. In onze visie is uiteengezet welke maatregelen
				nodig zijn om een bestel te creëren dat zich onderscheidt van andere
				media.
 Leeswijzer beleidsverslag
 In dit verslag zullen wij per beleidsterrein schetsen welke stappen zijn
				gezet. We beginnen met het onderwijs en gaan daarna in op studiefinanciering,
				wetenschap, cultuur, media, emancipatie en Caribisch Nederland. Het Jaarbericht
				2014 geeft een overzicht van de werkzaamheden en gebeurtenissen die in 2014
				hebben plaatsgevonden bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Daarnaast
				zullen de Kerncijfers van OCW niet meer in boekvorm, maar op de nieuwe website
				www.ocwincijfers.nl verschijnen. Een kwantitatieve
				monitor van de indicatoren in de beleidsagenda en het beleidsverslag, en de
				voortgang van de lerarenagenda zijn te vinden op de vernieuwde website van
				Trends
				in Beeld.
 
 
 1.
 Onderwijs
 
 In de beleidsagenda hebben wij vastgelegd dat ons doel
				 is dat leerlingen en studenten nog meer worden uitgedaagd, dat toptalent wordt
				 gestimuleerd en ambitie beloond. In dit beleidsverslag kijken we terug op de
				 volgende vier doelstellingen:
 
 
 1.
 De prestaties van leerlingen en studenten
						gaan omhoog;
 
 
 2.
 Scholen en instellingen werken met goed
						opgeleide en vakkundige leraren, docenten en schoolleiders, die samen zorgen
						voor een veilig en ambitieus leerklimaat;
 
 
 3.
 Scholen en instellingen maken resultaten
						inzichtelijk en worden aangesproken op hun prestaties, waarvoor door de
						overheid heldere normen zijn geformuleerd;
 
 
 4.
 Aansluiting van het onderwijs op de
						behoefte van de arbeidsmarkt.
 
 
 
 
 1.1
 De prestaties van leerlingen en studenten gaan
						omhoog
 
 Het onderwijs moet leerlingen uitdagen zich optimaal
					 te ontwikkelen. Op het gebied van toptalenten was 2014 een jaar van verdieping
					 en verrijking. Niet langer richt toptalentenbeleid zich alleen op
					 hoogbegaafden. Talent is in breder perspectief gezet. Dit is de reden dat de
					 kwantitatieve ambitie op de cito-score en vo-eindexamencijfers in de begroting
					 2015 is losgelaten, en vervangen is door de ambitie dat alle leerlingen en
					 studenten moeten worden uitgedaagd. Het gaat niet alleen om cognitief
					 toptalent, ook om bijvoorbeeld creatief, praktisch of sportief talent. In maart
					 afgelopen jaar is een
					 plan van
					 aanpak naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierin zijn maatregelen
					 opgenomen om uitdagend onderwijs voor toptalenten op alle scholen te
					 stimuleren. In het vo is het mogelijk vakken op een hoger niveau af te sluiten,
					 eerder dan in het voorlaatste jaar examen te doen en vanaf komend schooljaar
					 bij een gemiddeld examenresultaat van een 8 of hoger een judicium cum laude te
					 ontvangen. Er zijn acht regionale talentnetwerken om scholen in het primair en
					 voortgezet onderwijs te ondersteunen bij het stimuleren van talentontwikkeling.
					 In de regionale talentnetwerken zetten zogenoemde kwartiermakers zich in om
					 bestaande initiatieven en netwerken te verbinden en te versterken, of om samen
					 met scholen nieuwe initiatieven in samenwerking met partners in de regio
					 (bedrijven, gemeenten) mogelijk te maken. Ook helpen zij ons invulling te geven
					 aan uiteenlopende onderwerpen, bijvoorbeeld bij de aansluiting tussen po en vo.
					 Voor excellentie/hoogbegaafde leerlingen is in 2014 voor het po en vo samen een
					 bedrag van € 30 miljoen beschikbaar gesteld.
 In het mbo heeft het
					 excellentiebeleid ook een extra impuls gekregen. Talentvolle studenten moeten
					 een ambitieus onderwijsprogramma kunnen volgen en gestimuleerd worden om na hun
					 mbo-diploma binnen hun vakgebied door te groeien naar excellent vakmanschap,
					 het meesterschap. Voor het stimuleren van excellentie zijn met de
					 regeling Kwaliteitsafspraken mbo extra
					 middelen ter beschikking gesteld (vanaf 2015 tot en met 2018 jaarlijks € 25
					 miljoen). Instellingen die extra ambities hebben om excellentie in het
					 onderwijs concreet vorm te geven, stellen hiertoe een excellentieplan op. Ook
					 jongeren voor wie leren geen vanzelfsprekendheid is, of een verhoogd risico
					 lopen om uit te vallen, worden meer aangesproken op wat ze wél kunnen in plaats
					 van afgerekend op wat ze niet kunnen. Talentenbeleid mag niet ten koste gaan
					 van zwakke leerlingen. In december is daarom een
					 plan van aanpak voor
					 «kwetsbare jongeren» naar de Tweede Kamer gestuurd. In dit plan worden
					 maatregelen aangekondigd voor meer maatwerk in de entreeopleiding en op mbo
					 2-niveau. Daardoor kunnen ook jongeren die niet verder kunnen leren een diploma
					 halen waarmee ze een goede start op de arbeidsmarkt maken.
 Wij vinden
					 het belangrijk dat leerlingen vaardigheden ontwikkelen die aansluiten bij de
					 eisen van de arbeidsmarkt. Daarom hebben wij de Tweede Kamer het
					 wetsvoorstel
					 aangeboden waarmee scholen in het po de mogelijkheid krijgen om Engels, Duits
					 of Frans als voertaal te gebruiken voor een deel van de onderwijstijd.
					 Daarnaast zijn twintig basisscholen gestart met de pilot tweetaligheid waarbij
					 tot en met 2019 30% tot 50% van de onderwijstijd in het Engels wordt gegeven.
					 Het wetsvoorstel
					 modernisering onderwijstijd biedt scholen in het vo meer ruimte voor
					 effectief onderwijs.
 Met de
					 brief over
					 toekomstgericht funderend onderwijs hebben wij vorig jaar het
					 startschot gegeven om voor het hele curriculum po en vo te komen tot een
					 relevante en toekomstgerichte inhoud. Ook zijn we een nationale dialoog gestart
					 over de toekomst van het funderend onderwijs (Onderwijs 2032). Daarin willen we
					 samen met leerlingen, leraren, ouders, wetenschap en het bedrijfsleven meer
					 richting geven aan de inhoud van het curriculum. Welke kennis en vaardigheden
					 hebben leerlingen nodig om voorbereid te zijn op het vervolgonderwijs, de
					 toekomstige arbeidsmarkt en hun rol in een toekomstige maatschappij?
 Per 1 augustus 2014 is de
					 Wet Eindtoetsing PO van kracht geworden.
					 Naast de door het College van Toetsen en Examens beschikbaar gestelde centrale
					 eindtoets zijn twee andere toetsen toegelaten. Het beleid voor de invoering van
					 de referentieniveaus taal en rekenen hebben we verder doorgezet. De centrale
					 examens Nederlands in het vo zijn afgestemd op de referentieniveaus taal en met
					 ingang van het lopende studiejaar (2014–2015) tellen de resultaten voor
					 Nederlandse taal voor studenten in mbo-4 voor het eerst mee voor het behalen
					 van het diploma, de jaren erna volgen de andere niveaus. Omdat is gebleken dat
					 het rekenonderwijs nog niet overal op orde is en studenten hier niet de dupe
					 van mogen worden, is met betrekking tot de rekentoets vo en het centraal examen
					 rekenen mbo besloten tot een overgangsperiode. Hierin komt het niveau dat moet
					 worden behaald elk jaar een stap hoger te liggen. Zo werken we geleidelijk toe
					 naar het gewenste eindniveau.
 Leerlingen verdienen een zo passend
					 mogelijke onderwijsplek, een plek op een school die past bij hun kwaliteiten en
					 mogelijkheden. Vanaf 1 augustus 2014 zijn de samenwerkingsverbanden passend
					 onderwijs verantwoordelijk voor het aanbod van extra ondersteuning aan
					 leerlingen in het po en vo die dat nodig hebben. Er is hard gewerkt om de
					 overgang van het oude naar het nieuwe systeem goed te laten verlopen en dat is
					 gelukt. Uit de eerste ervaringen blijkt dat scholen en samenwerkingsverbanden
					 de ruimte gebruiken die de wet- en regelgeving biedt, en daarbinnen nieuwe en
					 sneller inzetbare ondersteuningsvormen ontwikkelen. Dat betekent meer
					 ondersteuning op maat. In de eerder genoemde brief over «kwetsbare jongeren» is
					 aangekondigd dat het regionale overleg rondom passend onderwijs nog effectiever
					 wordt gemaakt door de positie van mbo-instellingen in dit overleg te
					 versterken.
 Om schoolbesturen in een adequate positie te brengen een
					 passend antwoord te formuleren op de leerlingendaling, is het noodzakelijk
					 belemmeringen weg te nemen, juiste bekostigingsprikkels in te bouwen en
					 ondersteuning aan te bieden. Daarom is in het afgelopen jaar de fusietoets
					 aangepast en een start gemaakt met de ondersteuningsstructuur. Tevens wordt de
					 fusiefaciliteit voor basisscholen verruimd.
 Naar aanleiding van de
					 gegevens uit de leerplichttelling 2012–2013 heeft Ingrado
					 onderzoek laten doen naar de
					 verzuimgegevens, zowel naar het absolute als het relatieve verzuim. In het
					 lopende schooljaar 2014–2015 voeren we samen met Ingrado gesprekken met circa
					 30 gemeenten over de aanpak van ongeoorloofd schoolverzuim. Deze reflectie op
					 de verzuimaanpak en het uitwisselen van goede voorbeelden stimuleert gemeenten
					 tot verdere verbetering van hun werkwijze bij de aanpak van schoolverzuim en de
					 wijze waarop zij daaraan met hun ketenpartners invulling geven.
 Ter
					 voorbereiding op de pilot diagnostische tussentijdse toets heeft het College
					 voor Toetsen en Examens 150 scholen geworven. Het Cito heeft try-out afnames
					 uitgevoerd voor leesvaardigheid en schrijfvaardigheid Nederlands en Engels en
					 een aanvullende try-out voor wiskunde. DUO heeft het programma verder
					 ontwikkeld waarin de eerste afname van de diagnostische tussentijdse toets gaat
					 plaatsvinden. Tot slot hebben de universiteiten van Maastricht, Utrecht en
					 Twente verkend wat er nodig is om de toets te benutten voor opbrengstgericht
					 werken. Universiteiten zijn eveneens bij de pilot betrokken om verder in kaart
					 te brengen hoe de effectiviteit van het gebruik van de toets op scholen kan
					 worden geoptimaliseerd.
 In juni 2014 hebben we de Tweede Kamer een
					 brief gestuurd met daarin de strategische
					 agenda voor het mbo als sluitstuk van de mbo-tour. Mbo-instellingen gaan
					 innovatiever, kleinschaliger en meer op de regio georganiseerd onderwijs
					 aanbieden, zodat meer jongeren met overtuiging kiezen voor een
					 beroepsopleiding. Kortere en intensievere leerroutes zoals nieuwe
					 vakmanschaps-, technologie- en beroepsroutes, moeten studenten meer gaan
					 uitdagen en hen beter voorbereiden op wat de regionale arbeidsmarkt vraagt.
					 Getalenteerde jongeren krijgen meer mogelijkheden om hun creativiteit, kennis
					 en vaardigheden en ondernemerschap op hoog niveau te ontwikkelen. Met de
					 vakmanschaps- en technologieroutes maken we het tevens mogelijk dat vmbo- en
					 mbo-scholen gezamenlijk een verkorte doorlopende leerroute kunnen inrichten.
					 Daarmee wordt de doorstroom van het vmbo naar het mbo verbeterd. In het
					 schooljaar 2014–2015 zijn de eerste experimenten van start gegaan. Er is extra
					 geld beschikbaar gekomen voor meer samenwerking met regionale bedrijven en
					 scholen krijgen meer ruimte om het onderwijs vorm te geven met bedrijven in de
					 regio.
 Uit de
					 midtermreview van de prestatieafspraken die in het
					 najaar heeft plaatsgevonden blijkt dat hogescholen en universiteiten hard
					 werken aan het realiseren van hun ambities in de prestatieafspraken. Alle
					 instellingen hebben voortgang geboekt bij de uitvoering van hun voornemens om
					 profilering en zwaartepuntvorming te versterken. Ook de ontwikkeling van de
					 Centres of Expertise ligt goed op koers. De reviewcommissie heeft de voortgang
					 van (op één na) alle Centres of Expertise als voldoende beoordeeld.
 Op
					 29 september 2014 startte de ho-tour. In vijf regiobijeenkomsten is de Minister
					 het gesprek aangegaan met studenten, docenten, bestuurders en andere
					 stakeholders in het hoger onderwijs. In de regiobijeenkomsten staan uitdagend
					 onderwijs en de bijbehorende kwaliteitscultuur centraal. De opbrengsten van de
					 gesprekken leveren een bijdrage aan de «Strategische Agenda Hoger Onderwijs en
					 Onderzoek», die in de zomer van 2015 verschijnt. Naast de vijf
					 regiobijeenkomsten is nog een aantal kleinere themabijeenkomsten georganiseerd
					 over specifieke thema’s.
 
 
 
 1.2
 Scholen en instellingen werken met goed opgeleide en
						vakkundige leraren, docenten en schoolleiders, die samen zorgen voor een veilig
						en ambitieus leerklimaat
 
 Met scholen en instellingen werken we aan een cultuur
					 van permanente verbetering. In de sectorakkoorden is invulling gegeven aan de
					 ambities uit het
					 Nationaal Onderwijs Akkoord (NOA) en de
					 Lerarenagenda. De sociale partners hebben dit
					 verder vastgelegd in de cao’s. In oktober 2014 is de
					 Voortgangsrapportage
					 van de Lerarenagenda naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierin staat dat
					 we het afgelopen jaar in het po en vo afspraken hebben gemaakt over de continue
					 professionele ontwikkeling van leraren, de verbetering van de kwaliteit van
					 docenten en de versterking van de cyclus van kwaliteitszorg binnen scholen. De
					 gestelde doelen monitoren we kwantitatief op het «dashboard van de
					 lerarenagenda», zie
					 www.trendsinbeeldocw.nl. Per agendalijn zijn 3 tot 4
					 indicatoren opgenomen, soms met streefwaarden voor 2020. We zetten in op de
					 begeleiding van startende leraren, verhoging van het percentage leraren met een
					 afgeronde master- of PhD-opleiding in het po en vo (voor po inclusief een
					 wo-bachelor), professionele ontwikkeling van leraren en het lerarenregister.
					 Samen met het schoolleidersregister speelt het lerarenregister een rol als
					 kwaliteitsinstrument voor en door de sector. De VO-academie ondersteunde ook in
					 2014 schoolleiders bij hun professionalisering. Binnen het programma «School
					 aan zet» is gestart met het ontwikkelmodel Lerende Organisatie en «Samen Leren
					 Inhoud Geven» (po). Verder zijn er extra programmafaciliteiten gestart in de
					 vorm van leernetwerken. De Lerarenbeurs was ook in 2014 een belangrijk
					 instrument voor leraren in het po, vo, mbo en hbo om hun deskundigheid te
					 vergroten of zich te specialiseren. Afgelopen jaar zijn 5.000 Lerarenbeurzen
					 toegekend. Niet het volledige budget is benut. Leraren geven tijdgebrek als
					 belangrijkste reden om geen beurs aan te vragen. Zij kunnen een bachelor- of
					 masteropleiding moeilijk combineren met werk en privé. Om de leraar tegemoet te
					 komen, zijn daarom de studieverlofuren gekoppeld aan de Lerarenbeurs vanaf de
					 aanvraagtermijn in 2015 in alle sectoren verhoogd. In het po en hbo is dat een
					 verhoging van 4 naar 8 uur per week, en in het vo en mbo van 4 naar 6 uur per
					 week.
 Iedere leerling moet zich op school veilig kunnen voelen. Daarom
					 hebben we de uitvoering van het
					 plan van
					 aanpak tegen pesten onverminderd doorgezet. Zo zijn er bijeenkomsten
					 georganiseerd en heeft er onderzoek plaatsgevonden naar goede
					 anti-pestprogramma’s en naar de hoeveelheid aandacht die pabo’s en
					 lerarenopleidingen schenken aan sociale veiligheid in de opleiding. In het
					 afgelopen jaar is gewerkt aan het
					 wetsvoorstel sociale
					 veiligheid op school waarmee scholen de wettelijke plicht krijgen om
					 pesten tegen te gaan en te zorgen voor een sociaal veilige omgeving die
					 doorlopend gemonitord wordt. Ook is in 2014 een
					 veiligheidsmonitor uitgevoerd.
 In het mbo
					 zijn in 2011 afspraken gemaakt met instellingen over de
					 professionaliseringsinspanningen van de mbo-scholen gericht op
					 onderwijsgevenden en management, kwaliteitsontwikkeling van de teams. In het
					 bestuursakkoord
					 mbo 2014 zijn verdere afspraken gemaakt. Alle instellingen leggen in
					 een kwaliteitsplan vast hoe zij onder andere invulling geven aan de begeleiding
					 van startende docenten, meer masteropgeleide docenten, betere aansluiting en
					 samenwerking met het bedrijfsleven en betere inzet van ict. Ten minste één keer
					 per jaar vindt een voortgangsgesprek plaats met het bevoegd gezag van de
					 instelling.
 In het ho heeft de Inspectie van het Onderwijs een
					 sectorbeeld gemaakt van de kwaliteit van
					 lerarenopleidingen. Het aantal mannen dat deelneemt aan de pabo is gestegen. In
					 het mbo hebben de instellingen zich gecommitteerd aan het kwaliteitskader
					 zij-instroom. De tweedegraads lerarenopleidingen hebben een landelijk raamwerk
					 ontwikkeld voor de kwaliteit van het pedagogisch didactisch getuigschrift. Voor
					 de tweedegraads lerarenopleidingen zijn programma’s voor de afstudeerrichting
					 beroepsonderwijs en algemeen vormend onderwijs ontwikkeld. Zes hogescholen
					 hebben voor vakbacheloropleidingen een educatieve minor ontwikkeld.
 In
					 2014 is de visiebrief
					 internationalisering in het ho en mbo, inclusief de voortgang van het
					 actieplan Make it in the Netherlands,
					 uitgebracht. We gaan door met de uitwerking en uitvoering van aspecten in de
					 visiebrief. Op 17 november 2014 is de
					 stimuleringsregeling gepubliceerd waarmee
					 instellingen de komende 4 jaren projecten met open en online onderwijs,
					 waaronder MOOCs, kunnen opzetten. In de regeling is ook de kennisagenda
					 opgenomen waarmee de resultaten beschikbaar komen voor alle Nederlandse
					 instellingen. Daarnaast is met het NRO mogelijk gemaakt dat er parallel aan de
					 projecten stevig en fundamenteel onderzoek plaatsvindt naar de effecten van
					 open en online onderwijs in de Nederlandse context.
 
 
 
 1.3
 Scholen en instellingen maken resultaten inzichtelijk en
						worden aangesproken op hun prestaties, waarvoor door de overheid heldere normen
						zijn geformuleerd
 
 Goed onderwijs vereist goed bestuur. Als uitwerking
					 van de
					 brief Versterking
					 governance in de praktijk hebben wij de Tweede Kamer het
					 wetsvoorstel
					 Versterking bestuurskracht onderwijsinstellingen aangeboden. Dit bevat
					 een reeks van voorstellen tot wijziging van onderwijswetten ten behoeve van
					 versterking van de bestuurskracht in het onderwijs. Hiermee worden knelpunten
					 in de uitvoering van de
					 Wet medezeggenschap op scholen (WMS) aangepakt, vindt
					 uitbreiding plaats van de taken van de Landelijke Commissie voor Geschillen WMS
					 en wordt de positie van de medezeggenschapsraad versterkt.
 Een
					 belangrijke voorwaarde voor betere prestaties van scholen is het zichtbaar
					 maken van resultaten. In zowel po als vo werken scholen en besturen via
					 Vensters PO en VO waarin cijfermatige informatie over scholen verzameld wordt
					 in één systeem. Hiermee leggen zij op een transparante manier verantwoording af
					 aan hun omgeving. Daarnaast kunnen scholen zich met elkaar vergelijken om van
					 elkaar te leren en zich op grond daarvan te verbeteren. In 2014 zijn in
					 Vensters meer gegevens toegankelijk gemaakt, er doen meer scholen mee en voor
					 vso-scholen is een eigen venster ontwikkeld.
 Naast het versterken van
					 het bestuur en de horizontale verantwoording is ook het financieel toezicht
					 door de Inspectie van het Onderwijs geïntensiveerd. De Inspectie van het
					 Onderwijs kijkt sinds eind 2013 met het programma intensivering financieel
					 continuïteitstoezicht uitgebreider naar mogelijke financiële risico’s. Op basis
					 van een nieuw risicomodel heeft de Inspectie van het Onderwijs analyses
					 uitgevoerd naar de financiële positie van een groot aantal besturen. Daarnaast
					 leveren besturen sinds 2014 verplicht een continuïteitsparagraaf aan als
					 onderdeel van hun jaarverslag, waarin de financiële verwachtingen voor de
					 komende drie jaar worden vastgelegd. Het prospectieve karakter van het
					 financieel toezicht wordt hierdoor verder versterkt.
 In 2014 zijn de
					 gevolgen van het
					 wijzigen van de Wet educatie en
					 beroepsonderwijs ten behoeve van het bevorderen van meer doelmatige
					 leerwegen in het beroepsonderwijs en het moderniseren van de bekostiging van
					 het beroepsonderwijs in het uitvoeringsbesluit wet educatie en beroepsonderwijs
					 definitief geworden. Vanaf 1 augustus 2014 is de nieuwe bekostigingssystematiek
					 voor het mbo ingevoerd.
 
 
 
 1.4
 Aansluiting van het onderwijs op de behoefte van de
						arbeidsmarkt
 
 De jeugdwerkloosheid bereikte in juli 2013 zijn top
					 met een werkloosheidspercentage van 17% en is sindsdien gedaald tot 14% in
					 oktober 2014. Met de aanstelling van Mirjam Sterk als ambassadeur Aanpak
					 Jeugdwerkloosheid is door SZW en OCW een SterkTeam gevormd. Het team heeft in
					 2014 vooral ingezet op een betere match tussen vraag en aanbod van stages en
					 banen. Er zijn met bedrijven akkoorden gesloten om meer jongeren aan een stage
					 of (leer)baan te helpen. Een belangrijke component in de aanpak van
					 jeugdwerkloosheid is de bestrijding van voortijdig schoolverlaten (vsv). Het
					 aantal vsv’ers in het schooljaar 2013–2014 is verder gedaald tot 25.970.
					 Onderwijsinstellingen, gemeenten en andere ketenpartners hebben een grote
					 inspanning geleverd om de daling voort te zetten. We zijn hierdoor goed op
					 koers om de landelijke doelstelling van 25.000 vsv’ers in 2016 te halen. Met
					 het project «vsv een jaar later» hebben wij een begin gemaakt met het langer
					 volgen van voortijdig schoolverlaters. Samen met SZW is de ambitie geformuleerd
					 dat een jaar na uitval 70% van de jongeren een startkwalificatie heeft, weer op
					 school zit, werkt of een leerwerktraject volgt. De tussenstand na 7 maanden
					 liet zien dat de ambitie door de meeste regio’s al was gehaald.
 Het
					 programma SchoolEx bereikte met loopbaangesprekken goede resultaten en een
					 betere keuze van jongeren voor arbeidsmarktrelevante opleidingen. Het
					 wetsvoorstel
					 Macrodoelmatigheid, dat in december is aangenomen door de Tweede
					 Kamer, creëert waarborgen om deelnemers, instellingen en bedrijfsleven in
					 positie te brengen om een doelmatige situatie ook daadwerkelijk te realiseren.
					 Daarnaast worden instellingen met het wetsvoorstel verplicht studenten te
					 voorzien van objectieve informatie over de kwaliteit en arbeidsmarktrelevantie
					 van opleidingen. Dit wetsvoorstel kent als sluitstuk de mogelijkheid van
					 ingrijpen door de Minister. De Minister zal zich daarvoor laten adviseren door
					 een onafhankelijke commissie Macrodoelmatigheid MBO.
 Sinds enkele
					 jaren is er in het vo en mbo het Stimuleringsprogramma LOB (Loopbaanoriëntatie
					 en -begeleiding) ter versterking van loopbaanleren. In beide programma’s waren
					 de impulsen vooral gericht op verankering van LOB in visie en beleid van de
					 school (toepassing beleidsscan), professionalisering van docenten, mentoren,
					 schoolcoaches, studieloopbaanbegeleiders (trainingen), én de ontwikkeling van
					 LOB-instrumenten en kennisdeling. In het mbo zijn 35 mbo-instellingen intensief
					 betrokken bij dit kwaliteitsverbeteringsprogramma (dus circa de helft van de
					 mbo-sector). Alles wat in dit kader gebeurt, vindt plaats mét en door de
					 betrokkenen vanuit de onderwijspraktijk, met externe deskundigen en
					 wetenschappers. Ook andere mbo-scholen die niet direct deelnemen aan het
					 LOB-project plukken de vruchten van deze samenwerking. Samen met een expert
					 werken scholen LOB op maat uit op een aantal speerpunten voor specifieke
					 doelgroepen zoals risicogroepen, excellente en allochtone studenten.
					 Speerpunten zijn de doorstroom naar mbo-ho en arbeidsmarkt en hoe ouders beter
					 te betrekken bij de loopbaanontwikkeling en studiekeuzes van hun kind. Op
					 onderdelen wordt nauw samengewerkt tussen vmbo- en mbo-scholen waar het gaat om
					 betere begeleiding bij de overgang van vmbo naar mbo. De regionale
					 kennisdelingsbijeenkomsten worden druk bezocht door zowel mbo- als vo-scholen.
					 Alle ontwikkelingen, producten, instrumenten en leergangen zijn te vinden op
					 www.lob4mbo.nl en
					 www.lob-vo.nl.
 Enkele jaren geleden zijn
					 diverse vernieuwingen gestart in het vmbo om het onderwijs toekomstbestendig te
					 maken. Het meest omvangrijke traject is de vernieuwing van de beroepsgerichte
					 examenprogramma’s. In het schooljaar 2013–2014 is de eerste tranche
					 examenpilots gestart in leerjaar 3 van het vmbo. Op 28 scholen zijn
					 leerlingen gestart met onderwijs op basis van de eerste zes nieuwe profielen
					 voor Bouwen, wonen en interieur (BWI), Produceren, installeren en energie
					 (PIE), Motorvoertuigen en transport (M&T), Economie en Ondernemen (EO),
					 Horeca, bakkerij en recreatie (HBR) en Zorg en Welzijn (ZW). In het schooljaar
					 2014–2015 zijn ook pilots gestart met de profielen Media, vormgeving en ict
					 (MVI), Groen én Dienstverlening en producten (D&P).
 De Tweede
					 Kamer heeft op 9 december 2014 het
					 wetsvoorstel Wet
					 educatie en beroepsonderwijs inzake de overgang van de wettelijke
					 taken van kenniscentra naar de Samenwerkingsorganisatie beroepsonderwijs
					 bedrijfsleven (SSB) aangenomen. Over de personele gevolgen van de overheveling
					 van de wettelijke taken naar SBB heeft OCW op 3 november 2014 een brief
					 gestuurd naar de besturen van alle kenniscentra. Over de afbouw van de
					 kenniscentra en de inrichting van de nieuwe SBB zijn afspraken gemaakt tussen
					 de werkgeversvereniging van de kenniscentra en SBB, onder regie van OCW. De
					 kenniscentra, die als werkgever verantwoordelijk zijn voor het opstellen van
					 een sociaal plan, hebben in 2014 samen met de SBB voorbereidingen getroffen
					 voor de transitie.
 Met de update van Studie in Cijfers
					 («Studiebijsluiter») van afgelopen zomer zijn alle bekostigde opleidingen
					 binnen de instellingen, die bij de VSNU en Vereniging Hogescholen aangesloten
					 zijn, voorzien van studiebijsluiters. Alle studiebijsluiters (beschikbaar voor
					 voltijd-bachelor opleidingen) zijn zowel in het Nederlands als in een Engelse
					 versie geleverd aan de HO-instellingen. In 2014 is voor het eerst de vervroegde
					 aanmelddatum van 1 mei ingegaan. Deze vervroeging van de aanmelding is een van
					 de maatregelen uit de
					 wet
					 kwaliteit in verscheidenheid, met als doel dat studenten in staat
					 worden gesteld een betere studiekeuze te maken. Studenten hebben zich massaal
					 op tijd aangemeld voor deze datum, waardoor zij in de gelegenheid waren
					 studiekeuzechecks te volgen bij hogescholen en universiteiten. In de monitor
					 beleidsmaatregelen hoger onderwijs zal het effect van deze maatregelen worden
					 gevolgd. De Nederlandse versies van de studiebijsluiters van de voltijdse
					 bekostigde bachelors zijn te zien op de
					 website van Stichting Studiekeuze123. Ook in het mbo
					 wordt gewerkt met de studiebijsluiter «Studie in Cijfers». Samen met de
					 websites MBO
					 Stad en
					 Beroepen
					 in Beeld is hierdoor de informatievoorziening voor de aanstaande
					 student verbeterd. De studiebijsluiters bevatten voor elke mbo-opleiding
					 essentiële informatie over de kwaliteit en het arbeidsmarktperspectief van de
					 opleiding. 16 mbo-scholen gebruiken inmiddels deze bijsluiter in hun
					 voorlichting. Een groot aantal scholen werkt aan de voorbereidingen
					 hiervoor.
 Op 31 oktober 2014 heeft het kabinet de
					 beleidsbrief Leven
					 Lang Leren uitgebracht. Hierin zijn naast maatregelen gericht op
					 flexibilisering van het hoger onderwijs ook maatregelen opgenomen gericht op
					 het mbo en gericht op het arbeidsmarktbeleid en de sociale zekerheid. Het
					 nieuwe studiefinancieringsstelsel geeft ook een impuls aan Leven Lang Leren.
					 Het collegegeldkrediet is uitgebreid naar studenten boven de 30 die een
					 geaccrediteerde opleiding willen volgen in het hbo en wo, voltijd én deeltijd,
					 en naar studenten in het mbo-bol.
 Om het onderwijs en de arbeidsmarkt
					 beter te laten aansluiten op elkaar en om het aantal technici te vergroten is
					 het
					 Nationaal Techniekpact 2020 gesloten tussen
					 onderwijs, ondernemers en de overheid. Het Techniekpact kent drie actielijnen:
					 kiezen voor techniek, leren in de techniek en werken in de techniek. Aan die
					 lijnen zijn concrete acties gekoppeld. Een van de maatregelen is het
					 Regionaal
					 investeringsfonds mbo. We hebben voor de periode 2014–2017 € 100
					 miljoen beschikbaar gesteld om duurzame publiek-private samenwerking in het
					 beroepsonderwijs te stimuleren. In 2014 zijn in de eerste aanvraagronde 18
					 aanvragen toegekend voor ruim € 14 miljoen. Aangevuld met twee derde deel
					 cofinanciering van het bedrijfsleven en de regio is een totale investering van
					 ruim € 42 miljoen ontstaan voor het opstarten van deze duurzame publiek-private
					 samenwerkingsverbanden. Vanuit het actieplan «kiezen voor techniek» zijn
					 diverse activiteiten opgestart vanaf juni 2014. Zo hebben 105 vmbo-t scholen
					 zich aangemeld voor het M-tech programma en is gestart met de uitvoering van
					 het programma om meer leerlingen te interesseren voor een technologische
					 loopbaan. Dit doen zij binnen 19 netwerken verspreid over heel Nederland.
					 Binnen deze netwerken werken scholen aan een ontwikkelagenda en de daaraan
					 verbonden activiteiten. Ook is Jet-Net gestart met een webcast om meer
					 leerlingen te bereiken, met gastlessen die worden gegeven door bedrijven en
					 loopt er een onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte met betrekking tot
					 Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) in de nieuwe beroepsgerichte
					 examenprogramma’s en LOB op het gebied van technologie op de mavo. De officiële
					 kick-off van «kiezen voor techniek» vond plaats op 1 oktober 2014. Het
					 percentage leerlingen in de beroepsgerichte leerweg van het vmbo dat kiest voor
					 techniek is tussen 2012 en 2013 gestegen van 23% naar ruim 27%. Ook het aandeel
					 mbo-studenten techniek is enigszins toegenomen, van ruim 26% naar ruim 27%. De
					 ambitie van 30% (voor beide sectoren) is daarmee iets dichterbij gekomen.
 Tot slot is besloten dat het aantal techniek bachelors in het bekostigde
					 hbo teruggebracht wordt van 65 naar circa 30 à 35 brede bachelors waardoor het
					 aanbod transparanter wordt. Daarnaast kunnen de bredere opleidingen makkelijker
					 inspelen op ontwikkelingen op de (regionale) arbeidsmarkt. De
					 hbo-techniekopleidingen worden ondergebracht in zes landelijke domeinen:
					 Applied Sciences, Built Environment, Creative Technologies, Engineering, ICT en
					 Maritime Operations. De achttien techniekhogescholen hebben, conform landelijke
					 afspraken onderling, verzoeken bij ons ingediend om hun techniekopleidingen per
					 1 september 2015 daar waar nodig te converteren.
 
 
 
 
 2.
 Studiefinanciering
 
 In mei 2014 is een akkoord bereikt met de fracties van
				 VVD, PvdA, D66 en GroenLinks over de hervorming van ons stelsel van
				 studiefinanciering. Dit akkoord vervangt de in het Regeerakkoord aangekondigde
				 maatregelen voor een sociaal leenstelsel en het vervangen van het
				 studentenreisproduct door een kortingskaart. Met de invoering van het
				 studievoorschot blijven we ervoor zorgen dat iedereen die wil studeren ook kan
				 studeren. Tegelijkertijd maakt dit akkoord het mogelijk dat we met de middelen
				 die vrijkomen door de hervorming van het stelsel van studiefinanciering flink
				 kunnen investeren in de kwaliteit van het hoger onderwijs en aan hoger
				 onderwijs gerelateerd onderzoek.
 Het
				 wetsvoorstel
				 dat deze stelselwijziging regelt is in september 2014 aan de Tweede Kamer
				 aangeboden, in november 2014 aan de Eerste Kamer, en in januari 2015
				 aangenomen. Kern van de wet (intredingsdatum 1 september 2015) is dat de
				 basisbeurs verdwijnt en plaats maakt voor een sociale leenvoorziening die de
				 overheid voor alle studenten ter beschikking stelt: het studievoorschot.
				 Studenten kunnen het gewenste bedrag lenen tegen een voordelige rente en hoeven
				 na hun afstuderen nooit meer dan 4% van hun meerinkomen (inkomen boven het
				 wettelijk minimumloon) in te zetten voor aflossing. De terugbetaaltermijn wordt
				 verlengd naar 35 jaar. Oud-studenten die het wettelijk minimumloon verdienen of
				 minder, hoeven niet terug te betalen.
 De aanvullende beurs (voor
				 studenten met ouders die minder dan € 46.000 verdienen) blijft niet alleen
				 bestaan, maar wordt ook verhoogd om zo de toegankelijkheid van het hoger
				 onderwijs te waarborgen voor in het bijzonder de lagere inkomensgroepen. De
				 studentenreisvoorziening blijft in zijn huidige vorm behouden. Afgesproken is
				 dat uiterlijk 1 januari 2017 ook minderjarige deelnemers aan het mbo hier recht
				 op krijgen. Dit stelt minderjarige mbo’ers in staat om breder te zoeken naar de
				 meeste geschikte opleiding en stage. Voor onderwijsinstellingen in het mbo
				 biedt deze regeling bovendien meer mogelijkheden voor profilering en
				 specialisatie, bijvoorbeeld in techniekstudies. Daarnaast is de taskforce
				 «Beter benutten Onderwijs en Openbaar Vervoer» opgericht waarin de OV-bedrijven
				 en de overheid de handen ineen slaan om, in samenwerking met de
				 onderwijsinstellingen en studenten, onderwijstijden en reizen van studenten
				 meer over de dag te spreiden waardoor huisvesting van instellingen beter wordt
				 benut en de spits in het openbaar vervoer wordt afgevlakt. De middelen die
				 hierdoor vrijkomen, zullen worden geïnvesteerd in de kwaliteit van het hoger
				 onderwijs en aan hoger onderwijs gerelateerd onderzoek. De eerste generatie
				 studenten die met het studievoorschot te maken krijgt, ontvangt na het
				 afstuderen bovendien een tegemoetkoming in de vorm van een voucher van circa
				 € 2.000 die ingezet kan worden voor (geaccrediteerde) bijscholing 5 tot 10 jaar
				 na het afstuderen.
 
 
 
 3.
 Wetenschap
 
 De Nederlandse wetenschap staat er goed voor. Uit het
				 Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO)
				 Wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het
				 Nederlands wetenschapsstelsel zeer goed presteert met een gemiddeld niveau van
				 middelen. Toch is een succesvolle toekomst van dit stelsel zeker geen
				 vanzelfsprekendheid. In de
				 «Wetenschapsvisie 2025: keuzes voor de
				 toekomst» maakten we duidelijke keuzes in het wetenschapsbeleid om zo
				 de vooraanstaande rol van de Nederlandse wetenschap te behouden. De visie is
				 tot stand gekomen in nauwe samenspraak met een groot aantal partijen waaronder
				 vooraanstaande wetenschappers, veelbelovende wetenschappelijke talenten, de
				 universiteiten en hogescholen, het bedrijfsleven, De Jonge Akademie, Science in
				 Transition, KNAW en NWO. Drie ambities staan in de Wetenschapsvisie centraal:
				 de Nederlandse wetenschap is van wereldformaat, de wetenschap is meer verbonden
				 met de maatschappij en het bedrijfsleven en heeft maximale impact, én de
				 Nederlandse wetenschap is ook in 2025 een broedplaats voor talent. Om deze
				 ambities ook in de toekomst waar te kunnen maken is het nodig om, naast het
				 maken van scherpe keuzes, ruimte te bieden voor fundamenteel door
				 nieuwsgierigheid gedreven onderzoek. We behouden hiervoor ruimte in de eerste
				 geldstroom, in de Vernieuwingsimpuls en de middelen voor open competitie bij
				 NWO. We zetten in op de ontwikkeling van een Nationale Wetenschapsagenda met
				 thema’s waar de wetenschap zich de komende jaren op moet gaan richten. Hiervoor
				 is een kenniscoalitie aan de slag gegaan bestaande uit de universiteiten,
				 hogescholen, KNAW, NWO, VNO/NCW, instituten voor toegepast onderzoek (TO2) en
				 MKB Nederland.
 De hele samenleving moet toegang hebben tot
				 wetenschappelijke kennis. Naast een principiële keuze is het delen van gegevens
				 nodig voor samenwerking tussen wetenschappers, versnelling en integriteit van
				 onderzoek, maar ook voor het ontsluiten van kennis voor bedrijfsleven en
				 samenleving. Open access van publicaties draagt bij aan deze kenniscirculatie
				 doordat de snelheid waarmee kennis ontsloten wordt verhoogd. Universiteiten
				 hebben een eerste
				 succes
				 geboekt bij de onderhandelingen met Springer dat de beweging naar open access
				 maakt. De VSNU heeft bij de opening van het academisch jaar wetenschappers
				 opgeroepen in open access te publiceren. NWO scherpt haar open access beleid
				 aan en stelt het als voorwaarde en gaat stringenter toezien op naleving. Ook
				 zijn
				 afspraken gemaakt om te monitoren of de
				 streefgetallen van 60% open access in 2018 en 100% in 2024 ook echt worden
				 gerealiseerd. De scope is verbreed naar internationale samenwerking, omdat
				 samenwerking meer slagkracht geeft om de veranderingen te bewerkstelligen.
				 Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben een non-paper opgesteld, als inzet
				 voor gezamenlijk Europees open access beleid.
 De eerste oproepen tot
				 het indienen van voorstellen in het kader van Horizon 2020 hebben in 2014
				 plaatsgevonden.
				 Horizon 2020 is wezenlijk anders dan zijn
				 voorloper, het Zevende Kaderprogramma (KP7), waardoor Nederlandse onderzoekers
				 en bedrijven zich goed hebben moeten aanpassen en laten voorlichten om het
				 succes van KP7 onder Horizon 2020 voort te kunnen zetten. De eerste resultaten
				 komen nu beschikbaar en wijzen bijvoorbeeld voor de zogenaamde «ERC (European
				 Research Council) starting grants», individuele beurzen voor startende
				 excellente onderzoekers, uit dat Nederland opnieuw succesvol is: 10,4% van de
				 in 2014 binnen Horizon 2020 toegekende «ERC starting grants» zijn toegekend aan
				 onderzoekers aan Nederlandse instellingen. Na het aantreden van de nieuwe
				 Europese Commissie werd het investeringspakket van Juncker (EFSI)
				 gepresenteerd. Het nieuwe investeringsfonds binnen dit pakket wordt gevoed door
				 onder andere € 2,7 miljard over te hevelen van Horizon 2020. Een korting van
				 € 2,7 miljard komt neer op 3,5% van het totale budget voor de periode 2014–2020
				 en bewerkstelligt een verschuiving van subsidies naar leningen en garanties, en
				 een verschuiving van onderzoek naar innovatie en infrastructuur.
 
 
 
 4.
 Cultuur
 
 In 2014 is een volgende stap gezet naar het toekomstig
				 cultuurbeleid. Aan de
				 visiebrief Cultuur Beweegt en de
				 Museumbrief Samen werken, samen sterker is
				 uitvoering gegeven. Wij hebben plannen gepresenteerd voor goed muziekonderwijs
				 voor kinderen van vier tot twaalf jaar en versnellen de activiteiten van het
				 programma Cultuureducatie met kwaliteit door een speciale inspanning voor
				 muziek. Ook is besloten tot een regeling bij het Fonds voor Cultuurparticipatie
				 om de kennis en deskundigheid van de mensen die voor de klas staan te
				 vergroten. Voor deze regeling is tot 2020 € 25 miljoen gereserveerd.
 Op het gebied van de creatieve industrie hebben wij in oktober 2014 de
				 6e Asia Europe Meeting georganiseerd, een conferentie waaraan 50 Europese en
				 Aziatische landen deelnamen. Op het gebied van talentontwikkeling is
				 besloten
				 € 5 miljoen vrij te maken om talent in 2015 en 2016 ondersteuning op maat te
				 kunnen bieden. De fondsen nemen de uitvoering op zich. Daarbij is er € 3
				 miljoen vrijgemaakt voor laagrentende leningen voor kunstenaars. De uitvoering
				 hiervan is in handen van stichting Cultuur-Ondernemen. Voor het verbeteren van
				 de digitale toegankelijkheid van (kennis over) collecties van archieven,
				 bibliotheken, musea en andere culturele instellingen hebben we initiatief
				 genomen tot het opstarten van een Netwerk Digitaal Erfgoed en het formuleren
				 van een nationale strategie voor ontwikkeling en beheer van gezamenlijke
				 landelijke voorzieningen.
 Ten aanzien van het museale stelsel is
				 uitvoering gegeven aan de prioriteiten uit de Museumbrief Samen werken, samen
				 sterker. Om de samenwerking tussen musea en andere partners te stimuleren is de
				 Deelregeling Samenwerking Musea gestart en zijn de eerste resultaten
				 gepresenteerd aan het museale veld. Ter ondersteuning van de maatschappelijke
				 waarde van musea is de
				 Nationale Kennisagenda voor het Museale Veld
				 samen met het veld ontwikkeld en gepresenteerd. De voorbereiding voor de
				 invoering per 1 januari 2015 van de nieuwe
				 Bibliotheekwet is afgerond. In deze wet zijn
				 de wettelijke functies van de openbare bibliotheek omschreven. De nieuwe
				 bibliotheekwetgeving richt zich op één netwerk van bibliotheekorganisaties,
				 waarin de Koninklijke Bibliotheek met een uitgebreider takenpakket een centrale
				 rol heeft binnen het stelsel van openbare bibliotheken. Belangrijke toevoeging
				 aan het bestaande netwerk is de landelijke digitale bibliotheek. Ten slotte is
				 uitvoering gegeven aan het
				 Archiefconvenant 2012–2016. Het accent is
				 gelegd op het ontwikkelen van voorwaarden voor digitale duurzaamheid van
				 overheidsinformatie. Het uitvoeringsprogramma wordt gecoördineerd door het
				 Nationaal Archief.
 
 
 
 5.
 Media
 
 Nederlanders
				 waarderen de publieke omroep. De mediasector
				 ontwikkelt zich met grote snelheid en de veranderingen hebben grote impact op
				 de publieke omroep. Technologische ontwikkelingen en de opkomst van internet
				 zorgen voor een bijna onbeperkt aanbod. Het publiek heeft de mogelijkheid te
				 kijken en te luisteren wanneer en waarnaar men maar wil. Deze ontwikkelingen
				 zetten de legitimatie van de publieke omroep onder druk. Ze vragen om een
				 kritische blik op de taak van de landelijke, regionale en lokale publieke
				 omroepen en de manier waarop zij hun publieke taak het best kunnen vervullen.
				 Dit was, in combinatie met de korting op het mediabudget per 2017, de
				 aanleiding voor ons om in 2014 te werken aan een meer toekomstbestendig publiek
				 mediabestel.
 Wij bleven in 2014 inzetten op een publiek media-aanbod
				 dat uitgesproken onderscheidend is, dat het mozaïek van overtuigingen,
				 opvattingen en interesses in onze samenleving juist weerspiegelt. Met dat doel
				 in het achterhoofd vroegen we de Raad voor Cultuur een toekomstverkenning uit
				 te voeren. Deze verkenning,
				 «De tijd staat open», stuurden we op
				 27 maart 2014 naar de Tweede Kamer. In het najaar (13 oktober 2014) volgde onze
				 visie op de toekomst
				 van het publieke mediabestel. In de toekomstvisie hebben we
				 uiteengezet welke veranderingen nodig zijn om het publieke mediabestel
				 toekomstbestendig te maken. Het doel is een publieke omroep te creëren die
				 publiek aan zich bindt met een uitgesproken publieke programmering en zich veel beter onderscheidt van
				 andere media-aanbieders. Het moet een slagvaardige publieke omroep zijn, waarin
				 creatieve competitie leidend is en de NPO en omroepen werken vanuit één
				 gezamenlijke visie. De publieke omroep wordt opengesteld voor andere partijen
				 dan de huidige omroepen. Creatieve jonge makers, maar ook maatschappelijke en
				 culturele instellingen krijgen rechtstreeks toegang tot de publieke omroep.
				 Deze nieuwe makers kunnen zorgen voor betere, veelzijdige en meer vernieuwende
				 programma’s. De urgentie van deze veranderingen wordt breed gedeeld. In de
				 toekomstvisie wordt ook ingegaan op de verdergaande samenwerking tussen de
				 regionale omroepen en de samenwerking met de landelijke publieke omroep. De
				 toekomstvisie is de derde stap van het kabinet om het publieke mediabestel
				 gezond en slagvaardig te maken voor de toekomst. De eerste stap is per
				 1 januari 2014 gezet: de vermindering van het aantal omroeporganisaties van 21
				 naar 8. Met de tweede stap voerde het kabinet in 2014 enkele financiële
				 maatregelen door. Zo is het budget van de regionale omroepen overgeheveld van
				 de provincie naar het Rijk en is een aanvullende korting van € 50 miljoen in
				 2017 wettelijk vastgelegd.
 Sinds 1 januari 2014 worden de regionale
				 omroepen dus vanuit de Rijksmediabegroting gefinancierd. De planning- en
				 controlecyclus is op de nieuwe situatie aangepast. Hiervoor is afgelopen jaar
				 de
				 mediaregeling aangepast. De NPO en de Ster
				 maakten een
				 plan van aanpak voor
				 de verhoging van de eigen inkomsten om de effecten van de bezuinigen
				 op te vangen. Dit plan van aanpak baseerden zij op een
				 rapport van
				 de Boston Consulting Group. De Ster gaat het huidige wettelijk maximale aantal
				 reclameminuten beter benutten om haar eigen inkomsten te verhogen. Daarnaast
				 bespaart de NPO op distributiekosten door de stopzetting van eigen verspreiding
				 op de satelliet.
 
 
 
 6.
 Emancipatie
 
 Het percentage vrouwen dat momenteel financieel
				 onafhankelijk is, ligt op circa 50%. Voor het versterken van de economische
				 zelfstandigheid van vrouwen is in 2014 het tweejarige traject Kracht on tour
				 gestart. Dit traject richt zich op verschillende doelgroepen: jonge vrouwen die
				 financieel zelfstandig zijn, vrouwen die in deeltijd werken en vrouwen met
				 grote afstand tot de arbeidsmarkt. Afgelopen jaar waren er vier succesvolle
				 bijeenkomsten in Roermond, Eindhoven, Zwolle en Rotterdam. De opkomst varieerde
				 van 100 tot 300 vrouwen. Daarnaast zijn in totaal meer dan 50 afspraken gemaakt
				 met bijna 40 partijen (gemeenten, onderwijsinstellingen, werkgevers en
				 bedrijven) over het verhogen van de arbeidsparticipatie van vrouwen met een
				 afstand tot de arbeidsmarkt, vrouwen en techniek, verbeteren aansluiting
				 onderwijs-arbeidsmarkt en mogelijkheden voor het combineren van arbeid en zorg
				 en flexibel werken.
 In het najaar van 2014 is de eerste
				 bedrijvenmonitor gepresenteerd over de
				 voortgang van het percentage «vrouwen in de top» bij de circa 5.000 grote
				 vennootschappen die onder de
				 Wet Bestuur en Toezicht vallen. De
				 percentages van 8,9% voor de raad van bestuur en 11,2% voor de raad van
				 commissarissen staan nog ver af van het streefcijfer van 30%. Samen met VNO-NCW
				 hebben we daarom een programma ontwikkeld om de voortgang bij de 200 grootste
				 bedrijven een impuls te geven.
 Op basis van een veldconsultatie over
				 de sociale acceptatie van bi-culturele lesbische vrouwen, homoseksuele mannen,
				 biseksuelen en transgenders is in 2014 een maatschappelijk plan van aanpak
				 opgesteld. Als vervolg hierop is met het Ministerie van SZW een gezamenlijke
				 beleidsintensivering ingezet. Het Nederlandse initiatief van een Call voor een
				 gezamenlijke en meerjarige Europese aanpak van homovijandigheid en transfobie
				 werd in 2014 al door de helft van de EU-landen actief gesteund. Door
				 kabinetsmaatregelen op het terrein van juridische gelijke behandeling van
				 LHBT’s is Nederland in 2014 gestegen van de achtste naar de vierde plaats op de
				 ILGA-Europe Rainbow Map.
 
 
 
 7.
 Caribisch Nederland
 
 De doelstelling voor Caribisch Nederland is vastgelegd
				 in de
				 Onderwijsagenda die in 2011 is ondertekend.
				 Daarin is opgenomen dat «in 2016 de onderwijskwaliteit van de scholen in
				 Caribisch Nederland op een naar Nederlandse en Caribische maatstaven
				 aanvaardbaar niveau is». Concreet betekent dit dat per 1 augustus 2016 het
				 onderwijs in Caribisch Nederland voldoet aan de eisen van basiskwaliteit. De
				 Inspectie van het Onderwijs heeft de voortgang onderzocht. In maart 2014 heeft
				 de Inspectie van het Onderwijs een themarapportage «Onderwijsverbetering in Caribisch Nederland. Het
				 onderwijs op Bonaire, Sint Eustatius en Saba, 3 jaar na 10 oktober
				 2010» uitgebracht.
 Op grond van die rapportage stellen we
				 vast dat in het primair onderwijs goede stappen zijn gezet. Voor een aantal
				 scholen in het po moet basiskwaliteit in 2016 bereikbaar zijn. Voor de scholen
				 in het voortgezet onderwijs is het beeld meer gedifferentieerd en kwetsbaarder.
				 De Inspectie van het Onderwijs heeft in het bijzonder aandacht gevraagd voor de
				 zorgproblematiek op de eilanden die extra inzet vergt. In de
				 beleidsreactie
				 staat dat we vasthouden aan de geformuleerde ambitie om de basiskwaliteit in
				 2016 te realiseren of zo spoedig mogelijk daarna. Dit is in het belang van de
				 leerlingen die recht hebben op goed onderwijs. Om dit te kunnen realiseren en
				 de scholen zo goed mogelijk te ondersteunen, hebben we onder andere extra inzet
				 gepleegd in de leerlingenzorg en het versterken van de bestuurskracht. Ook is
				 besloten op Sint Eustatius over te gaan naar Engels als instructietaal.
 
 Tabel Doelstelling / Indicator
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelstelling/Indicator
 
 
 Sector
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatiewaarde 2013
 
 
 Realisatiewaarde 2014
 
 
 Streefwaarde (2015)
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 De prestaties van
							 leerlingen en studenten gaan omhoog
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Gemiddelde score/eindcijfer omhoog
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 CITO eindtoets omhoog
 
 
 po
 
 
 535,5 (2012)
 
 
 535
 
 
 534,8
 
 
 537
 
 
 Cito (2014): Terugblik en resultaten
								2014; eindtoets basisonderwijs groep 8
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Gemiddeld eindcijfer (Centraal examen)
								omhoog
 
 
 vo
 
 
 
 
 
 
 Inspectie van het Onderwijs;
										 Onderwijsverslag
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Nederlands
 
 
 
 (2010)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 VMBO gt
 
 
 
 6,6
 
 
 6,2
 
 
 6,3
 
 
 6,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 HAVO
 
 
 
 6,0
 
 
 6,2
 
 
 6,3
 
 
 6,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 VWO
 
 
 
 6,1
 
 
 6,5
 
 
 6,5
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Engels
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 VMBO gt
 
 
 
 6,3
 
 
 6,3
 
 
 6,7
 
 
 6,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 HAVO
 
 
 
 6,1
 
 
 6,7
 
 
 6,9
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 VWO
 
 
 
 6,4
 
 
 6,9
 
 
 6,8
 
 
 6,6
 
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Wiskunde
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 VMBO gt
 
 
 
 6,1
 
 
 6,4
 
 
 6,5
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 HAVO
 
 
 
 6,2
 
 
 6,5
 
 
 6,6
 
 
 6,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 VWO
 
 
 
 6,3
 
 
 6,9
 
 
 6,6
 
 
 6,5
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 Excellente leerlingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 De grensscore voor de beste 20% van de
								leerlingen stijgt naar 545 in 2015
 
 
 po
 
 
 544/545 (2011)
 
 
 543/544
 
 
 543/544
 
 
 545/546
 
 
 Cito (2014): Terugblik en resultaten
								2014; eindtoets basisonderwijs groep 8
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Stijging van het gemiddeld eindcijfer van de
								20% best presterende vwo leerlingen
 
 
 vo
 
 
 7,6 (2010)
 
 
 7,7
 
 
 7,6
 
 
 7,8
 
 
 OCW; DUO bestanden
 
 
 
 
 c)
 
 
 Studiesucces
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 mbo: Percentage mbo-deelnemers
								per niveau dat met diploma de instelling verlaat, jaarresultaat per niveau
 
 
 mbo
 
 
 (2008)
 
 
 (2012)
 
 
 (2013)
 
 
 
 MBO raad;
								 Benchmark middelbaar beroepsonderwijs 2013, Bouwsteen
								 studiesucces, Sectorrapportage; Overzicht 3.4 –
								 Jaarresultaat 2010 – 2013 per opleidingsvariant
 
 
 
 
 
 
 
 Niveau 1: 66%
 
 
 Niveau 1: 71%
 
 
 Niveau 1: 74%
 
 
 Niveau 1: 70%
 
 
 
 
 
 
 
 Niveau 2: 62%
 
 
 Niveau 2: 71%
 
 
 Niveau 2: 72%
 
 
 Niveau 2: 70%
 
 
 
 
 
 
 
 Niveau 3: 63%
 
 
 Niveau 3: 67%
 
 
 Niveau 3: 70%
 
 
 Niveau 3: 70%
 
 
 
 
 
 
 
 Niveau 4: 65%
 
 
 Niveau 4: 70%
 
 
 Niveau 4: 73%
 
 
 Niveau 4: 70%
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal: 64%
 
 
 Totaal: 68%
 
 
 Totaal: 72%
 
 
 Totaal: 70%
 
 
 
 
 
 •
 
 
 ho:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Bachelor studiesucces (n+1)
								 herinschrijvers na het eerste jaar
 
 
 ho
 
 
 (2011)
 
 
 
 
 
 OCW; DUO 1 cijfer HO
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 hbo: 65,7%
 
 
 hbo: 62,9%
 
 
 hbo: 60,4%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 wo: 60,9%
 
 
 wo: 68,4%
 
 
 wo: 70,4%
 
 
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Studenten-tevredenheid
 
 
 
 hbo: 65,6%
 
 
 hbo: 68,3%
 
 
 hbo: 69,9%
 
 
 
 NSE Nationale Studentenenquête
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 wo: 80,1%
 
 
 wo: 80,1%
 
 
 wo: 81,4%
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Scholen en
							 instellingen werken met goed opgeleide en professionele leraren, docenten en
							 schoolleiders, die samen zorgen voor een veilig en ambitieus
							 leerklimaat
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Aandeel lessen dat gegeven wordt door
							 gekwalificeerde docenten
 
 
 vo
 
 
 83,5% (2011)
 
 
 84,1%
 
 
 
 85% (2016)
 
 
 IPTO 2013 (peildatum 1 oktober 2013)
 
 
 
 
 b)
 
 
 Docentenkwaliteit hbo: 80% van de hbo-docenten
							 is master of Phd-opgeleid in 2016
 
 
 ho
 
 
 66,2% (2011)
 
 
 72,2%
 
 
 
 80% (2016)
 
 
 POMO (Personeels- en Mobiliteitsonderzoek), bewerking
								Vereniging Hogescholen
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Scholen en
							 instellingen maken resultaten inzichtelijk en worden aangesproken op hun
							 prestaties, waarvoor door de overheid heldere normen zijn geformuleerd:
							 verantwoording en toezicht op de prestaties van scholen
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Percentage opbrengstgerichte scholen
 
 
 
 
 
 
 
 Inspectie van het Onderwijs (2015):
										 De staat van het onderwijs; Onderwijsverslag
										 2013/2014
 
 
 
 
 
 •
 
 
 In het po van 30% naar 60% in 2015 en naar 90%
								in 2018
 
 
 po
 
 
 35%1De Inspectie heeft in haar toezichtkader de
									 normering voor het opbrengstgericht werken gewijzigd. Dit is de oorspronkelijke
									 basiswaarde. Op basis van de gewijzigde normering zou deze 25%
									 bedragen. (2010/11)
 
 
 26%2Deze realisaties kennen een gewijzigde
									 normering ten opzichte van de oorspronkelijke basiswaarde.
 
 
 34%
 
 
 60%
 90% in 2018
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 In het vo naar minstens 50% in 2015
 
 
 vo
 
 
 28% (2011/12)
 
 
 47%
 
 
 65%
 
 
 50%
 90% in 2018
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 In het (v)so, de wet treedt 1.8.2013 in
								werking, kan nog niet worden gemeten
 
 
 (v)so
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 Niet beschikbaar
 
 
 50%
 75% in 2018
 
 
 De realisatiewaarde is niet beschikbaar. Het percentage
								opbrengstgerichte scholen binnen het (v)so in 2013/2014 is niet gemeten.
 
 
 
 
 b)
 
 
 Prestatieafspraken over het terugdringen van
							 voortijdig schoolverlaten
 
 
 vo/mbo
 
 
 41.800 (2009)
 
 
 27.660
 
 
 25.970
 
 
 25.000 (2016)
 
 
 OCW; DUO:
							 VSV-kenner
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Aansluiting van het
							 onderwijs op de behoefte van de arbeidsmarkt
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Percentage leerlingen in de beroepsgerichte
							 leerweg van het vmbo dat kiest voor techniek
 
 
 vo
 
 
 23% (2012)
 
 
 27,4%
 
 
 
 30%
 
 
 OCW; DUO 1 cijfer VO
 
 
 
 
 b)
 
 
 Aandeel mbo-studenten techniek
 
 
 mbo
 
 
 28% (2011)
 
 
 26,4%
 
 
 27,4%
 
 
 30% (2016)
 
 
 OCW; DUO BRON bestanden
 
 
 
 
 c)
 
 
 Aandeel afgestudeerden bètatechniek incl.
							 snijvlakopleidingen
 
 
 ho
 
 
 (2012)
 
 
 
 
 (2016)
 
 
 OCW; DUO 1 cijfer HO
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 hbo: 18%
 
 
 hbo: 18%
 
 
 hbo:18%
 
 
 hbo: 19%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 wo: 21%
 
 
 wo: 22%
 
 
 wo:22%
 
 
 wo: 22%
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Behoud van kwaliteit
							 wetenschap en wetenschappelijk talent en versterken impact wetenschap
 
 
 
 
 
 
 Mondiale top-5 positie op basis van
								citatiescores
 
 
 owb
 
 
 3 (2008–2011)
 
 
 2 (2009–2012)
 
 
 
 ≤5
 
 
 
 WTI2 (Thomson Reuters/CWTS Web of Science.
								 Bewerking CWTS/NIFU)
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 Een sterke
							 cultuursector, die ondernemend en innovatief is en goed zorgt voor ons
							 erfgoed
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Eigen inkomsten
 
 
 cultuur
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Percentage cultuurproducerende
								instellingen in de BIS (musea en presentatie-instellingen beeldende kunst) dat
								voldoet aan de eigen inkomstennorm van minimaal 21,5%
 
 
 
 76% (2010–2011)
 
 
 81% (2012)
 
 
 91% (2013)
 
 
 100% (2016)
 
 
 Opgaven van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Percentage
								podiumkunstinstelling en filmfestivals in de BIS dat voldoet aan de eigen
								inkomstennorm van minimaal 25,5%
 
 
 
 69% (2010–2011)
 
 
 66% (2012)
 
 
 83% (2013)
 
 
 100% (2016)
 
 
 Opgaven van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 b)
 
 
 Aantal bezoeken
 
 
 cultuur
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Aantal bezoeken gesubsidieerde podiumkunsten
								(inclusief buitenland) voor 2014
 
 
 
 2,6 miljoen (2009)
 
 
 2,2 miljoen (2012)
 
 
 2,2 miljoen (2013)
 
 
 2,2 miljoen (2016)
 
 
 Opgaven van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Aantal bezoekers gesubsidieerde musea
 
 
 
 5,7 miljoen (2009)
 
 
 6,2 miljoen (2012)
 
 
 7,9 miljoen (2013)
 
 
 7,1 miljoen (2016)
 
 
 Opgaven van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 Het bevorderen van
							 emancipatie
 
 
 
 
 
 
 Sociale acceptatie homoseksualiteit onder de
								bevolking
 
 
 emancipatie
 
 
 90% (2010)
 
 
 93%
 
 
 
 ≥90%
 
 
 SCP; Homo Emancipatiemonitor
 
 
 
 
 
 
 Verschillen DJV 2014 ten opzichte van begroting
					 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 De prestaties van
							 leerlingen en studenten gaan omhoog
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Gemiddelde score/eindcijfer
							 omhoog
 
 
 De streefwaarde van deze indicator zal in de
							 begroting van 2015 niet terugkeren. Dit is conform afspraak met de Tweede
							 Kamer.
 
 
 
 
 •
 
 
 CITO eindtoets omhoog
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Scholen en
							 instellingen maken resultaten inzichtelijk en worden aangesproken op hun
							 prestaties, waarvoor door de overheid heldere normen zijn geformuleerd:
							 verantwoording en toezicht op de prestaties van scholen
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Percentage opbrengstgerichte scholen
 
 
 De basiswaarde van deze indicator is aangepast.
							 In de begroting 2014 was als basiswaarde (2010/2011) opgenomen 35%. Maar die
							 waarde sloeg op een beperkte set indicatoren die voldoende was (dus niet alle
							 indicatoren opbrengstgericht werken). Die waarde publiceert de Inspectie van
							 het Onderwijs niet meer. Alleen het percentage scholen dat op alle indicatoren
							 opbrengstgericht werken voldoende scoort wordt nog gepubliceerd. Vandaar dat de
							 basiswaarde 2011 is aangepast naar 25%.
 
 
 
 
 •
 
 
 In het po van 30% naar 60% in 2015 en naar 90% in 2018
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 Een onafhankelijk,
							 gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig media-aanbod dat toegankelijk en
							 betaalbaar is voor alle lagen van de bevolking 
 
 
 
 
 
 
 De uitzendingen van de publieke omroep
								onderscheiden zich van die van de commerciële omroepen door een blijvend hogere
								kwalitatieve waardering door de Nederlandse bevolking
 
 
 Deze indicator komt niet meer terug in het DJV 2014. Reden: deze is in 2014
								voor het eerst opgenomen in de rijksbegroting. Het jaarlijks onderzoek wordt in
								opdracht van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) uitgevoerd door IPSOS. Bij de
								beleidsdoorlichting is geconstateerd, dat de gehanteerde indicator niet
								voldoende aansluit op de algemene doelstelling. Omdat er in de afgelopen jaren
								grote beleidswijzigingen hebben plaatsgevonden en het medialandschap snel
								verandert, zullen de doelstelling, de subdoelstellingen en de indicatoren met
								ingang van de rijksbegroting worden geactualiseerd.
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
				 beleidsdoorlichtingen
 
 Tabel Realisatie beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Realisatie
 
 
 Geheel artikel
 
 
 Toelichting
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Primair onderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderwijsachterstandenbeleid
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
												Kamerstuk 31 511, nr. 3
 
 
 
 
 
 Kwaliteitszorg, innovatie en schoolontwikkeling in het primair
							 onderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
												 Kamerstuk 31 511, nr. 3
 
 
 
 
 
 Brede scholen
 
 
 
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 Deze doorlichting is onderdeel van de beleidsdoorlichting
												«Scholen en instellingen met een ambitieus leerklimaat», in relatie met
												Kamerstuk 31 293,
												nr. 207
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1, 3, 4, 7, 11, 12. Onderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Scholen en instellingen maken resultaten inzichtelijk
 
 
 
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Kamerstuk 31 511, nr. 12
 
 
 
 
 
 Scholen en instellingen met een ambitieus leerklimaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Kamerstuk 31 511, nr. 12
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Beroepsonderwijs en volwasseneducatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leren & Werken
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 Kamerstuk 30 012, nr. 36
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6 en 7. Hoger onderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisfunctie Hoger beroepsonderwijs
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 
 
												Kamerstuk 31 511, nr. 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9. Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Actieplan Leerkracht
 
 
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 Kamerstuk 27 923, nr. 45
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12. Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
							 schoolkosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet Tegemoetkoming Onderwijsbijdrage en Schoolkosten
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
												Kamerstuk 31 511, nr. 2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 14. Cultuur
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarborgen aanbod en participatie cultuur
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 
												Kamerstuk 31 511, nr. 8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 15. Media
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mediabeleid 2004–2009
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 
 
												Kamerstuk 31 511, nr. 7
 
 
 
 
 
 Mediabeleid 2010–2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Kamerstuk 31 511, nr. 11
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Versterking van de aantrekkingskracht op en de loopbaanmogelijkheden van
							 jonge en talentvolle onderzoekers
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
												Kamerstuk 31 511, nr. 1
 
 
 
 
 
 IBO wetenschappelijk onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Kamerstuk 29 338,
												nr. 136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 25. Emancipatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Emancipatie 2011–2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Kamerstuk 30 420,
												nr. 211
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 OCW heeft in 2014 vier beleidsdoorlichtingen aan de
					 Tweede Kamer gestuurd, te weten:
 
 
 •
 Scholen en instellingen maken resultaten
						 inzichtelijk;
 
 
 •
 Scholen en instellingen met een
						 ambitieus leerklimaat;
 
 
 •
 Mediabeleid 2010–2013 en
 
 
 •
 Emancipatie 2011–2014.
 
 
 De beleidsdoorlichtingen zijn door de ADR uitgevoerd
					 en opgesteld, in afstemming met een begeleidingscommissie die uit
					 vertegenwoordigers van de betrokken beleidsdirecties bestond evenals enkele
					 stafdirecties en het Ministerie van Financiën.
 
 De beleidsdoorlichtingen «Scholen en instellingen
				 maken resultaten inzichtelijk» en «Scholen en instellingen met een ambitieus
				 leerklimaat» zijn beleidsdoorlichtingen op beleidsdoelstellingen die in de
				 beleidsagenda 2012 zijn opgenomen. De overige beleidsdoelstellingen uit de
				 beleidsagenda 2012 op het terrein van onderwijs worden in 2015 doorgelicht.
				 Deze beleidsdoelstellingen, en daarmee de beleidsdoorlichtingen, hebben
				 betrekking op alle onderwijsartikelen.
 In
				 de beleidsdoorlichting «Scholen en instellingen maken resultaten inzichtelijk»
				 wordt door de ADR geconcludeerd dat scholen werken aan het implementeren van
				 instrumenten om het inzicht in de resultaten van scholen te vergroten zodat
				 docenten, schoolleiders en instellingen zich met elkaar kunnen vergelijken, van
				 elkaar kunnen leren en op grond daarvan kunnen verbeteren. Bijna alle
				 instrumenten om dit doel te bereiken zijn ontwikkeld en geïmplementeerd. Tevens
				 constateert de ADR dat er nog weinig onderzoek beschikbaar is naar de
				 tevredenheid van de verschillende stakeholders met de ontwikkelde instrumenten
				 en naar de mate waarin instrumenten door stakeholders ook daadwerkelijk worden
				 gebruikt om zich een oordeel te vormen over de kwaliteit van instellingen en
				 die met elkaar te vergelijken. Het ontbreekt aan zicht op het effect van de
				 instrumenten om resultaten inzichtelijk te maken op de hogere doelstelling:
				 betere onderwijsprestaties.
 
 In de beleidsdoorlichting «Scholen en instellingen
					 met een ambitieus leerklimaat» constateert de ADR dat een groot deel van de
					 maatregelen ten behoeve van de beleidsdoelstellingen zijn ingezet. Bij de inzet
					 van deze maatregelen is goed gekeken naar de ervaringen met eerdere
					 beleidsinstrumenten. De ADR spreekt dan ook de positieve verwachting uit over
					 de effectieve werking van het ingezette beleid op (korte) termijn.
 Tevens is in deze beleidsdoorlichting «Scholen en instellingen met een
					 ambitieus leerklimaat» de beleidsdoorlichting «Brede scholen» opgenomen. Over
					 de brede scholen is de Tweede Kamer via een
					 brief in
					 juli 2014 uitvoerig geïnformeerd. Deze informatie had sterke overeenkomsten met
					 een beleidsdoorlichting, waardoor is afgezien van het uitvoeren van een nieuwe
					 beleidsdoorlichting.
 
 Voor de beleidsdoorlichtingen «Mediabeleid
				 2010–2013» en «Emancipatie 2011–2014» wordt verwezen naar de betreffende
				 artikelen (respectievelijk artikel 15 en 25). Voor het IBO Wetenschap wordt
				 verwezen naar artikel 16.
 
 Overzicht van
				 Risicoregelingen
 
 Tabel 1 Overzicht verstrekte garanties (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Omschrijving
 
 
 Uitstaande garanties 2013
 
 
 Verleend 2014
 
 
 Vervallen 2014
 
 
 Uitstaande garanties 2014
 
 
 Garantie-plafond
 
 
 Totaal plafond
 
 
 Totaal stand begrotings-reserve
 
 
 
 
 
 
 14
 
 
 Indemniteitsregeling
 
 
 288.457
 
 
 432.000
 
 
 369.458
 
 
 351.0001Dit bedrag bestaat uit het uitstaand risico
								 ultimo 2014 van € 192 miljoen en het totaal van garanties die vier maanden of
								 korter voorafgaand aan ultimo 2014 zijn vervallen, en waarover op grond van de
								 regeling nog schade gemeld kan worden (het zgn. viermaandsrisico).
 
 
 
 
 
 300.000
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 Tabel 2 Overzicht achterborgstellingen (bedragen x
					 € 1.000.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Omschrijving
 
 
 Uitstaande garanties 2013
 
 
 Uitstaande garanties 2014
 
 
 
 
 
 
 14
 
 
 Achterborgovereenkomst NRF
 
 
 220,8
 
 
 247,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 1)
 
 
 Artikel
 
 
 1:
 PRIMAIR ONDERWIJS
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het primair onderwijs zorgt dat leerlingen in de
				 eerste fase van de doorlopende leerlijn hun talenten maximaal kunnen ontplooien
				 en vervolgonderwijs kunnen volgen dat het beste past bij hun talenten. Het legt
				 bovendien de basis voor de huidige en toekomstige deelname van deze leerlingen
				 aan de samenleving. De overheid houdt hiervoor een stelsel van (speciale)
				 basisscholen en scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs in stand en
				 waarborgt de kwaliteit van het onderwijs.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister is verantwoordelijk voor een stelsel van
				 primair onderwijs dat zodanig functioneert dat het onderwijs aansluit bij de
				 talenten van individuele leerlingen en bij de behoeftes van de
				 maatschappij.
 
 
 Financieren: De
				Minister is verantwoordelijk voor de financiering van het onderwijs door
				lumpsumbekostiging van de onderwijsinstellingen. Hierdoor wordt de
				toegankelijkheid van het onderwijs gewaarborgd.
 
 Stimuleren: De Minister stimuleert specifieke
				beleidsonderwerpen door het verstrekken van (aanvullende) bekostiging,
				subsidies en de inzet van andere instrumenten zoals overleg, voorlichting,
				(prestatie)afspraken en wet- en regelgeving.
 
 Regisseren: De Minister vult haar verantwoordelijkheid voor
				de kwaliteit van het onderwijs in via een regisserende rol. De normeisen van
				kwaliteit zijn vastgelegd in wet- en regelgeving; de Inspectie van het
				Onderwijs houdt toezicht op de naleving.
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 De indicatoren voor het stelsel van primair onderwijs
				 worden beschreven in het Onderwijsverslag 2013–2014 en
				 Trends
				 in Beeld.
 
 
 Tabel 1.1 Indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelstelling/Indicator
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatie-waarde 2013
 
 
 Realisatie-waarde 2014
 
 
 Streefwaarde (2015)
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 De prestaties van leerlingen en
						 studenten gaan omhoog
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Gemiddelde score/eindcijfer omhoog
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Cito eindtoets omhoog
 
 
 535,5 (2012)
 
 
 535
 
 
 534,8
 
 
 5371Deze streefwaarde is met ingang van begroting
								 2015 niet langer opgenomen.
 
 
 Cito (2014): Terugblik en resultaten 2014; eindtoets
							 basisonderwijs groep 8
 
 
 
 
 b)
 
 
 Excellente leerlingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 De grensscore voor de beste 20% van de leerlingen stijgt naar 545 in 2015
							 2Deze indicator is met ingang van begroting
								 2015 niet langer opgenomen
 
 
 544/545 (2011)
 
 
 543/544
 
 
 543/544
 
 
 545/546
 
 
 Cito (2014): Terugblik en resultaten 2014; eindtoets
							 basisonderwijs groep 8
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Scholen en instellingen maken
						 resultaten inzichtelijk en worden aangesproken op hun prestaties, waarvoor door
						 de overheid heldere normen zijn geformuleerd: verantwoording en toezicht op de
						 prestaties van scholen.
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Percentage opbrengstgerichte scholen
 
 
 
 
 
 
 Inspectie van het Onderwijs (2015): De
									 staat van het onderwijs; Onderwijsverslag 2013/2014
 
 
 
 
 
 •
 
 
 In het po van 30% naar 60% in 2015 en naar 90% in 2018
 
 
 35%3De Inspectie heeft in haar toezichtkader de
								 normering voor het opbrengstgericht werken gewijzigd.Dit is de oorspronkelijke basiswaarde. Op
								 basis van de gewijzigde normering zou deze 25% bedragen.
							 (2010/2011)
 
 
 26%4Deze realisaties kennen een gewijzigde
								 normering t.o.v. de oorspronkelijke basiswaarde.
 
 
 34%
 
 
 60%
 90% (2018)
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 In het (v)so, de wet treedt 1.8.2013 in werking, kan nog niet worden
							 gemeten
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 Niet beschikbaar
 
 
 50%
 75% (2018)
 
 
 
 
 
 
 Wat betreft het percentage opbrengstgerichte scholen
				zien we voor 2014 een gerealiseerd aandeel van 34%. Hoewel dit een toename is
				ten opzichte van de 26% uit 2013, is het nog een flinke stap naar de voor 2015
				geformuleerde streefwaarde van 60%. Het percentage opbrengstgerichte scholen is
				overigens niet langer een indicator in de begroting 2015. Daarvoor in de plaats
				is gekomen het aandeel scholen dat op alle indicatoren van kwaliteitszorg
				voldoende scoort.
 
 Tabel 1.2 Leerlingen primair onderwijs (x 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Raming 2014
 
 
 Realisatie 2014
 
 
 
 
 
 
 Leerlingen basisonderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 geen gewicht
 
 
 1.338,5
 
 
 1330,8
 
 
 1.323,9
 
 
 1.315,4
 
 
 1.300,8
 
 
 1.310,3
 
 
 
 
 –
 
 
 0,3
 
 
 111,7
 
 
 104,2
 
 
 95,9
 
 
 87,4
 
 
 84,9
 
 
 78,5
 
 
 
 
 –
 
 
 1,2
 
 
 84,7
 
 
 82,3
 
 
 78,1
 
 
 73,7
 
 
 70,2
 
 
 68,6
 
 
 
 
 Subtotaal
						 1De (sub)totalen kunnen een kleine afwijking
								vertonen door het afronden van de aantallen.
 
 
 1.534,9
 
 
 1517,4
 
 
 1.497,8
 
 
 1.476,5
 
 
 1.455,9
 
 
 1.457,3
 
 
 
 
 Leerlingen trekkende
						 bevolking
 
 
 0,4
 
 
 0,4
 
 
 0,4
 
 
 0,5
 
 
 0,4
 
 
 0,5
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.535,3
 
 
 1517,9
 
 
 1.498,3
 
 
 1.477,0
 
 
 1.456,3
 
 
 1.457,3
 
 
 
 
 Leerlingen in het speciaal
						 basisonderwijs
 
 
 42,8
 
 
 41,8
 
 
 39,9
 
 
 38,2
 
 
 36,7
 
 
 36,8
 
 
 
 
 Leerlingen in het (voortgezet)
						 speciaal onderwijs
 
 
 68,9
 
 
 70,2
 
 
 70,4
 
 
 71,2
 
 
 71,5
 
 
 70,9
 
 
 
 
 Ambulant begeleide leerlingen
						 (bao, sbao, vo en mbo)2Ambulant begeleide leerlingen komen door de
								invoering van passend onderwijs in augustus 2014 niet meer voor in het
								po.
 
 
 38,9
 
 
 40,5
 
 
 39,6
 
 
 42,3
 
 
 
 
 
 
 
 Bron: Referentieraming 2014, raming op teldatum 1 oktober
				 van de respectievelijke jaren. De realisatie 2014 is op basis van een
				 voorlopige telling.
 
 
 
 Tabel 1.3 Uitgaven per leerling, excl. Uitvoeringskosten en
				 apparaatskosten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Raming 2014
 
 
 Realisatie 2014
 
 
 
 
 
 
 Primair onderwijs
						 1In tegenstelling tot begroting 2014 wordt geen
								uitsplitsing gemaakt in WPO en WEC. Deze uitsplitsing gold ter
								illustratie.
 
 
 5,7
 
 
 5,8
 
 
 6,0
 
 
 6,42De gerealiseerde uitgaven per leerling in het
								jaar 2013 zijn aanzienlijk hoger dan de raming voor het jaar 2013. Dit wordt
								veroorzaakt door de eenmalige extra middelen in het kader van het Nationaal
								Onderwijsakkoord en de Begrotingsafspraken 2014.
 
 
 6,1
 
 
 6,2
 
 
 
 
 
 Bron: Referentieraming 2014, op teldatum 1 oktober van de
				 respectievelijke jaren. De realisatie 2014 is op basis van een voorlopige
				 telling.
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
				 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
				 opgenomen in de begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak tot
				 bijstelling aan het licht gekomen. In het beleidsverslag wordt de stand van
				 zaken beschreven van een aantal belangrijke ontwikkelingen zoals het
				 Bestuursakkoord
				 PO dat in 2014 is gesloten, en invulling geeft aan de ambities van het
				 Nationaal Onderwijs Akkoord en van de
				 Lerarenagenda. Daarnaast wordt in dat verslag
				 ingegaan op de resultaten van meerdere beleidsonderwerpen, zoals Passend
				 Onderwijs, excellente scholen en -leerlingen, toekomstbestendig onderwijs, de
				 bestrijding van pesten en de invoering van de verplichte eindtoets. In het
				 onderdeel realisatie beleidsdoorlichtingen wordt ingegaan op de
				 beleidsdoorlichtingen «resultaten inzichtelijk» en
				 «ambitieus leerklimaat».
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 1.4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 9.455.159
 
 
 
 
 9.909.093
 
 
 
 
 9.752.070
 
 
 
 
 10.254.006
 
 
 
 
 9.558.272
 
 
 
 
 9.587.743
 
 
 
 
 – 29.471
 
 
 
 
 
 Waarvan
							 garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 48.850
 
 
 14.795
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 9.466.210
 
 
 
 
 9.549.482
 
 
 
 
 9.746.672
 
 
 
 
 10.166.848
 
 
 
 
 9.674.957
 
 
 
 
 9.588.959
 
 
 
 
 85.998
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 9.101.267
 
 
 
 
 9.105.352
 
 
 
 
 9.234.707
 
 
 
 
 9.622.129
 
 
 
 
 9.168.073
 
 
 
 
 9.061.330
 
 
 
 
 106.743
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 8.995.555
 
 
 9.034.252
 
 
 9.013.388
 
 
 9.408.686
 
 
 8.979.272
 
 
 8.884.415
 
 
 94.857
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging Primair Onderwijs
 
 
 8.995.555
 
 
 9.024.015
 
 
 9.001.439
 
 
 9.396.737
 
 
 8.967.791
 
 
 8.871.479
 
 
 96.312
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging Caribisch Nederland
 
 
 0
 
 
 10.237
 
 
 11.949
 
 
 11.949
 
 
 11.481
 
 
 12.936
 
 
 – 1.455
 
 
 
 
 •
 
 
 Prestatiebox
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 134.970
 
 
 156.673
 
 
 161.987
 
 
 157.400
 
 
 4.587
 
 
 
 
 •
 
 
 Aanvullende bekostiging
 
 
 105.712
 
 
 71.100
 
 
 86.349
 
 
 56.770
 
 
 26.814
 
 
 19.515
 
 
 7.299
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Conciërgeregeling
 
 
 0
 
 
 9.724
 
 
 21.830
 
 
 19.573
 
 
 19.539
 
 
 19.515
 
 
 24
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Subsidieregeling Passend Onderwijs
 
 
 20.954
 
 
 26.000
 
 
 37.913
 
 
 25.628
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderwijstijdverlenging
 
 
 20.710
 
 
 14.584
 
 
 14.106
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overig
 
 
 64.048
 
 
 20.791
 
 
 12.500
 
 
 11.569
 
 
 7.275
 
 
 
 7.275
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 129.469
 
 
 
 
 132.446
 
 
 
 
 121.511
 
 
 
 
 132.135
 
 
 
 
 98.795
 
 
 
 
 103.202
 
 
 
 
 – 4.407
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Regeling Onderwijsvoorziening jonggehandicapten
 
 
 19.000
 
 
 21.500
 
 
 22.500
 
 
 23.000
 
 
 23.000
 
 
 23.862
 
 
 – 862
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Nederlands onderwijs buitenland
 
 
 17.619
 
 
 17.969
 
 
 17.507
 
 
 17.940
 
 
 13.400
 
 
 10.055
 
 
 3.345
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Herstart en Op de Rails
 
 
 18.614
 
 
 18.730
 
 
 18.747
 
 
 19.143
 
 
 7.098
 
 
 19.162
 
 
 – 12.064
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Basis voor Presteren (School aan Zet en Bèta Techniek)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18.569
 
 
 18.575
 
 
 20.575
 
 
 11.305
 
 
 9.270
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Humanistisch vormend en godsdienstonderwijs
 
 
 7.440
 
 
 8.196
 
 
 9.996
 
 
 10.700
 
 
 9.464
 
 
 10.000
 
 
 – 536
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overig
 
 
 66.796
 
 
 66.051
 
 
 34.192
 
 
 42.777
 
 
 25.258
 
 
 28.818
 
 
 – 3.560
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 15.006
 
 
 
 
 14.972
 
 
 
 
 16.697
 
 
 
 
 9.189
 
 
 
 
 6.354
 
 
 
 
 14.541
 
 
 
 
 – 8.187
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 31.907
 
 
 
 
 26.700
 
 
 
 
 33.654
 
 
 
 
 33.453
 
 
 
 
 32.699
 
 
 
 
 29.722
 
 
 
 
 2.977
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 31.907
 
 
 26.700
 
 
 33.654
 
 
 33.453
 
 
 32.699
 
 
 29.722
 
 
 2.977
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 9.175
 
 
 
 
 9.025
 
 
 
 
 9.116
 
 
 
 
 8.700
 
 
 
 
 8.327
 
 
 
 
 8.277
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Stichting Vervangingsfonds en Particpatiefonds
 
 
 6.775
 
 
 6.775
 
 
 6.674
 
 
 6.416
 
 
 6.127
 
 
 5.984
 
 
 143
 
 
 
 
 
 –
 
 
 UWV
 
 
 2.400
 
 
 2.250
 
 
 2.442
 
 
 2.284
 
 
 2.200
 
 
 2.293
 
 
 – 93
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan medeoverheden
 
 
 
 
 179.387
 
 
 
 
 260.987
 
 
 
 
 330.987
 
 
 
 
 361.242
 
 
 
 
 360.709
 
 
 
 
 360.987
 
 
 
 
 – 278
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Gemeentelijk onderwijsachterstanden-beleid
 
 
 
 260.987
 
 
 260.987
 
 
 261.542
 
 
 261.009
 
 
 260.987
 
 
 22
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Convenant G37
 
 
 
 
 70.000
 
 
 95.000
 
 
 95.000
 
 
 95.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Ondersteuning niet G37
 
 
 
 
 
 4.700
 
 
 4.700
 
 
 5.000
 
 
 – 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan begrotingsfondsen/sociale fondsen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.900
 
 
 
 
 – 10.900
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Brede Scholen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.900
 
 
 – 10.900
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 45.002
 
 
 
 
 20.668
 
 
 
 
 52.385
 
 
 
 
 39.877
 
 
 
 
 18.171
 
 
 
 
 1.661
 
 
 
 
 16.510
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 De realisatie van de uitgaven in het primair onderwijs
				 ligt € 86,0 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. De realisatie van de
				 ontvangsten is € 16,5 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. Hieronder
				 worden de grootste verschillen toegelicht. De ophoging van de
				 garantieverplichtingen ter grootte van € 3 miljoen is het gevolg van
				 leningen/rekening-courantkredieten aan onderwijsinstellingen.
 
 Hoofdbekostiging:
 
 Bekostiging Primair Onderwijs: Scholen in het
				primair onderwijs ontvangen bekostiging van het Rijk via de lumpsum. De hoogte
				hiervan wordt voornamelijk bepaald aan de hand van het aantal leerlingen, hun
				kenmerken en de gemiddelde leeftijd van leraren. In de hoofdbekostiging van de
				lumpsum worden daarnaast aspecten als de grootte en groei van een school in de
				vorm van groeibekostiging en de kleine scholen- en directietoeslag meegenomen.
				De realisatie op de hoofdbekostiging is € 94,9 miljoen hoger dan de
				oorspronkelijk vastgestelde begroting. Een belangrijke oorzaak hiervan is het
				eenmalig beschikbaar stellen van € 18,0 miljoen uit het Nationaal
				Onderwijsakkoord (NOA) voor de cao primair onderwijs. Ook zijn er middelen
				beschikbaar gesteld voor de wettelijke prijsbijstelling tranche 2014 (€ 19,4
				miljoen) en voor de werkgeverslasten tranche 2014 (€ 16,6 miljoen). Daarnaast
				heeft de invoering van de bekostigingssystematiek passend onderwijs geleid tot
				een verschuiving van uitgaven van 2015 naar 2014 (€ 13 miljoen). Dit is met een
				kasschuif geaccommodeerd. Voorts zijn de uitgaven € 12,0 miljoen hoger
				uitgevallen, onder andere door een toename van het gebruik van de groeiregeling
				en de regeling eerste opvang vreemdelingen. Tot slot was er een budgettair
				effect van € 9,0 miljoen door een hoger aantal kleine scholen, gefuseerde
				scholen en leerlingen dan geraamd.
 
 Bekostiging
				Caribisch Nederland: Het Rijk verstrekt bekostiging aan scholen in
				Caribisch Nederland.
 
 Prestatiebox: Voor
				het realiseren van de bestuurlijke afspraken met de PO-Raad en de ambities uit
				de actieplannen «Basis voor Presteren» en «Leraar 2020, een krachtig beroep!»,
				ontvangen schoolbesturen extra middelen via de prestatiebox. Deze middelen zijn
				bedoeld voor het realiseren van de doelstellingen op het gebied van
				opbrengstgericht werken, professionalisering van leraren en schoolleiders en
				cultuureducatie. De uitgaven zijn € 4,6 miljoen hoger uitgevallen dan begroot
				omdat de leerlingendaling minder was.
 
 Aanvullende
				bekostiging: Naast de reguliere bekostiging ontvangen scholen middelen
				voor specifieke doelen. De belangrijkste hiervan zijn de middelen voor
				conciërges. Het budget voor aanvullende bekostiging is ten opzichte van de
				vastgestelde begroting 2014 per saldo met € 7,3 miljoen verhoogd. Dit betreft
				uitgaven voor de compensatieregeling AWBZ die door een interne herschikking
				vanuit de bekostiging zijn gedekt.
 
 Subsidies:
				Om de realisatie van verschillende beleidsdoelstellingen te
				bewerkstelligen worden subsidies verstrekt. Belangrijke voorbeelden hiervan
				zijn de regeling onderwijsvoorziening jonggehandicapten en de regeling
				Nederlands onderwijs in het buitenland. Daarnaast zijn er subsidies verstrekt
				als onderdeel van het actieplan «Basis voor Presteren» zoals «Bèta en Techniek»
				en «School aan Zet». Ook is op deze manier onderwijsvernieuwing gestimuleerd,
				bijvoorbeeld in de vorm van het «ICT doorbraakproject». De uitgaven zijn per
				saldo € 4,4 miljoen lager uitgevallen dan begroot. Enerzijds is het budget met
				€ 12 miljoen verlaagd ten gevolge van overboekingen naar artikel 3. Dit betrof
				middelen voor de samenwerkingsverbanden VO uit het budget «Herstart/Op de
				Rails» en een bijdrage in de kosten voor de centrale eindtoets. Anderzijds zijn
				extra middelen beschikbaar gesteld voor Nederlands onderwijs in het buitenland,
				voortvloeiend uit de begrotingsafspraken 2014; voor 2014 gaat het om een
				verhoging van € 3,3 miljoen. Tot slot is het budget voor subsidies met € 4,0
				miljoen verhoogd als gevolg van diverse bijdragen o.a. voor projecten zoals
				antipestprogramma’s en «Bèta en Techniek».
 
 Opdrachten: Door middel van opdrachten worden
				beleidsgerichte activiteiten en onderzoeken uitgevoerd. De realisatie op het
				budget voor opdrachten valt € 8,2 miljoen lager uit dan begroot. Deze verlaging
				is deels het gevolg van de bijdragen voor verschillende projecten die op andere
				beleidsartikelen uitgeput worden (€ 3,5 miljoen). Hier vallen bijvoorbeeld de
				kosten onder die CvtE heeft gemaakt voor invoering van de centrale eindtoets en
				ontwikkeling van de digitale adaptieve eindtoets, passend onderwijs, het
				onderzoek naar de relatie tussen bewegingsonderwijs en schoolprestaties en
				antipestprogramma’s. Daarnaast is er een bijdrage geleverd aan de Inspectie van
				het Onderwijs ten behoeve van de kosten die voortvloeien uit de intensivering
				van het continuïteitstoezicht (€ 1,2 miljoen). Tot slot is op
				onderzoeksopdrachten en SLO-projecten minder uitgegeven dan begroot (€ 3,5
				miljoen).
 
 Bijdrage aan agentschappen: Het
				betreft het aandeel in de uitvoeringskosten van de Dienst Uitvoering Onderwijs
				(DUO) voor dit begrotingsartikel. DUO is de uitvoeringsorganisatie van het
				Ministerie van OCW en levert producten en diensten op het terrein van de
				bekostiging van instellingen, studiefinanciering en informatievoorziening. Het
				budget voor DUO is met € 3,0 miljoen verhoogd onder andere als gevolg van de
				extra uitvoeringskosten voor de invoering van passend onderwijs.
 
 Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s: De stichtingen
				Vervangingsfonds en Participatiefonds ontvangen middelen voor het beheren van
				de vervangings- en werkloosheidsuitgaven in het primair onderwijs. De kosten
				die het Vervangingsfonds en het Participatiefonds vergoeden, worden gedekt uit
				de premieopbrengsten van schoolbesturen. Het UWV ontvangt middelen voor de
				uitvoering van de Regeling onderwijsvoorziening jonggehandicapten.
 
 Bijdrage aan medeoverheden: Gemeenten ontvangen
				middelen van het Ministerie van OCW voor onderwijsachterstandenbeleid.
				Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid kent meerdere instrumenten, onder
				andere voor- en vroegschoolse educatie, schakelklassen en zomerscholen. Voor
				gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid binnen de G37 zijn vanaf 2012 extra
				middelen beschikbaar gekomen. Met de G37 zijn afspraken gemaakt om de kwaliteit
				van met name de voorschoolse educatie te verbeteren en daarnaast het aantal
				kinderen dat deelneemt aan voor- en vroegschoolse educatie, schakelklassen,
				kopklassen en zomerscholen van goede kwaliteit, aanzienlijk uit te
				breiden.
 
 Bijdrage aan begrotingsfondsen/sociale
				fondsen: Aan het Gemeentefonds worden jaarlijks middelen ter
				beschikking gesteld ten behoeve van de Impuls brede scholen, sport en cultuur
				(combinatie-functies). Het verschil van € 10,9 miljoen wordt verklaard door een
				overboeking van deze middelen naar VWS. VWS maakt dit bedrag over naar het
				Gemeentefonds voor combinatiefunctionarissen op brede scholen.
 
 Ontvangsten: De ontvangsten zijn € 16,5 miljoen
				hoger dan geraamd. Deels is dit het gevolg van ontvangsten bij de afhandeling
				van jaarrekeningen van onderwijsinstellingen, de afrekening van de regeling
				onderwijstijdverlenging en de afrekening van diverse subsidies (€ 10,5
				miljoen). Verder heeft een terugvordering bij gemeenten plaatsgevonden van niet
				ingezette middelen voor de Regeling voor het stimuleren en aanpassen van
				huisvesting tot brede scholen en de Regeling verbetering binnenklimaat
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 3)
 
 
 Artikel
 
 
 3:
 VOORTGEZET ONDERWIJS
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het voortgezet onderwijs heeft de taak om voor
				 kwalitatief goed onderwijs te zorgen. Het voortgezet onderwijs zorgt dat
				 leerlingen in deze fase van de doorlopende leerlijn hun talenten maximaal
				 kunnen ontplooien en vervolgonderwijs kunnen volgen dat het beste past bij hun
				 talenten. Het bereidt hen voor op volwaardige deelname aan de samenleving en
				 een bij hun talenten passende (toekomstige) positie op de arbeidsmarkt.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister is verantwoordelijk voor een voorgezet
				 onderwijsstelsel dat zodanig functioneert, dat het onderwijs aansluit bij de
				 talenten en de ambities van individuele leerlingen en bij de behoeftes van de
				 maatschappij.
 
 
 Financieren: De
				Minister draagt verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en toegankelijkheid van
				het onderwijs. Dit borgt zij door aan de voortgezet onderwijsinstellingen
				bekostiging te verstrekken en door middel van wet- en regelgeving.
 
 Stimuleren: De Minister stimuleert specifieke
				onderwerpen die bijdragen aan de kwaliteit en toegankelijkheid door middel van
				het
				Bestuursakkoord VO-raad – OCW 2012–2015, het
				beschikbaar stellen van aanvullende bekostiging en via wet- en regelgeving.
				Tevens maakt de Minister gebruik van de dialoog met scholen, ouders, leerlingen
				en belangenorganisaties.
 
 Regisseren: De
				Minister is eveneens verantwoordelijk voor het borgen van de onderwijskwaliteit
				van scholen. Borging van de kwaliteit verloopt (primair) via het toezicht door
				de Inspectie van het Onderwijs. De eisen van kwaliteit zijn vastgelegd in wet-
				en regelgeving.
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 Indicatoren voor het stelsel voortgezet onderwijs
				 worden beschreven in Trends in Beeld 2014 en in het Onderwijsverslag
				 2013–2014.
 
 
 Tabel 3.1 Indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatie-waarde 2013
 
 
 Realisatie-waarde 2014
 
 
 Streef-waarde 2015
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 De
						 prestaties van leerlingen en studenten gaan omhoog
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Gemiddelde score/eindcijfer
						 omhoog
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Gemiddelde eindcijfer (centraal
							 examen) omhoog
 
 
 
 
 
 
 Inspectie van het Onderwijs; Onderwijsverslag
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Nederlands
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 vmbo gt
 
 
 6,6
 
 
 6,2
 
 
 6,3
 
 
 6,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 havo
 
 
 6,0
 
 
 6,2
 
 
 6,3
 
 
 6,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 vwo
 
 
 6,1
 
 
 6,5
 
 
 6,5
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Engels
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 vmbo gt
 
 
 6,3
 
 
 6,3
 
 
 6,7
 
 
 6,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 havo
 
 
 6,1
 
 
 6,7
 
 
 6,9
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 vwo
 
 
 6,4
 
 
 6,9
 
 
 6,8
 
 
 6,6
 
 
 
 
 
 
 
 о
 
 
 Wiskunde
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 vmbo gt
 
 
 6,1
 
 
 6,4
 
 
 6,5
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 havo
 
 
 6,2
 
 
 6,5
 
 
 6,6
 
 
 6,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 ▪
 
 
 vwo
 
 
 6,3
 
 
 6,9
 
 
 6,6
 
 
 6,5
 
 
 
 
 
 
 Bron: DUO 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 Excellente leerlingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Stijging van het gemiddeld
							 eindcijfer van de 20% best presterende vwo leerlingen
 
 
 7,6
 
 
 7,7
 
 
 7,6
 
 
 7,8
 
 
 OCW; DUO bestanden
 
 
 
 
 
 Bron: DUO 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Scholen
						 en instellingen werken met goed opgeleide en professionele leraren, docenten en
						 schoolleiders, die samen zorgen voor een veilig en ambitieus
						 leerklimaat
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Aandeel lessen dat gegeven wordt
						 door gekwalificeerde docenten
 
 
 83,5% (2010)
 
 
 84,1%
 
 
 
 85% (2016)
 
 
 IPTO 2013 (peildatum 1 oktober 2013)
 
 
 
 
 
 Bron: Ipto 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Scholen
						 en instellingen maken resultaten inzichtelijk en worden aangesproken op hun
						 prestaties, waarvoor door de overheid heldere normen zijn geformuleerd:
						 verantwoording en toezicht op de prestaties van scholen
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Percentage opbrengstgerichte
						 scholen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 °
 
 
 In het vo naar minstens 50% in
							 2015
 
 
 28%
 
 
 47%1Deze realisaties kennen een gewijzigde
								 normering ten opzichte van de oorspronkelijke basiswaarde
 
 
 65%
 
 
 50%
 
 
 
 
 
 
 Bron: Inspectie van het
							 Onderwijs 2015. De staat van het onderwijs; Onderwijsverslag 2013/2014
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Aansluiting van het onderwijs op de behoefte van de
						 arbeidsmarkt
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 Percentage leerlingen in de
						 beroepsgerichte leerweg van het vmbo dat kiest voor techniek
 
 
 23%
 
 
 27,4%
 
 
 
 30%
 
 
 OCW; DUO 1 cijfer VO
 
 
 
 
 
 Bron: DUO 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 3.2 Kengetallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Totaal aantal ingeschreven
						 1Op teldatum. Ten behoeve van de nadere verdeling
								in de diverse schoolsoorten zijn de leerlingen uit de brugklassen
								toebedeeld. leerlingen.
 Nader te verdelen in:
 
 
 915.900
 
 
 925.600
 
 
 937.200
 
 
 946.500
 
 
 956.600
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Vmbo, excl. lwoo (excl. «groen onderwijs»)
 
 
 303.200
 
 
 309.100
 
 
 314.500
 
 
 319.800
 
 
 324.400
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Lwoo, (excl. «groen onderwijs»)
 
 
 87.100
 
 
 88.700
 
 
 89.800
 
 
 90.700
 
 
 90.400
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Havo
 
 
 239.100
 
 
 242.300
 
 
 244.600
 
 
 249.900
 
 
 252.700
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Vwo
 
 
 252.200
 
 
 251.200
 
 
 253.000
 
 
 251.700
 
 
 254.000
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Pro
 
 
 26.300
 
 
 26.400
 
 
 27.300
 
 
 28.300
 
 
 28.900
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Vavo
 
 
 8.000
 
 
 7.900
 
 
 8.000
 
 
 6.100
 
 
 6.200
 
 
 
 
 2.
 
 
 Uitgaven per
 leerling
						 (x €)
 
 
 7.519
 
 
 7.539
 
 
 7.669
 
 
 7.880
 
 
 7.682
 
 
 
 
 3.
 
 
 Totaal aantal scholen
 
 
 645
 
 
 647
 
 
 646
 
 
 646
 
 
 643
 
 
 
 
 4.
 
 
 Gemiddeld aantal leerlingen per
						 school
 
 
 1.434
 
 
 1.430
 
 
 1.451
 
 
 1.465
 
 
 1.488
 
 
 
 
 
 Bron: DUO
 
 
 
 2 De totale uitgaven uit tabel 3.3,
				exclusief de bijdragen aan baten-lasten diensten (DUO) en ontvangsten, gedeeld
				door het aantal ingeschreven leerlingen op 1 oktober van het voorgaand jaar,
				zoals opgenomen in tabel 3.2.
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid, en de
					 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
					 opgenomen in de begroting en voor de gemiddelde eindcijfers op Nederlands,
					 Engels en Wiskunde boven verwachting, gezien de streefwaardes. Er zijn geen
					 grote afwijkingen of een noodzaak tot bijstelling aan het licht gekomen.
 In het beleidsverslag is de stand van zaken van een aantal belangrijke
					 ontwikkelingen beschreven zoals het
					 sectorakkoord
					 VO dat in 2014 is gesloten en invulling geeft aan de ambities van het
					 Nationaal Onderwijs Akkoord en van de
					 Lerarenagenda. Daarnaast wordt in het beleidsverslag ingegaan op meerdere
					 beleidsonderwerpen, zoals de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, de
					 initiatieven voor toptalenten uit alle leerwegen, sociale veiligheid en de
					 vernieuwing van de beroepsgerichte programma’s in het vmbo. In het onderdeel
					 realisatie beleidsdoorlichtingen wordt ingegaan op de
					 beleidsdoorlichtingen «ambitieus leerklimaat» en
					 «scholen maken resultaten inzichtelijk».
 
 
 In het regeerakkoord 2012 was afgesproken «de
				complexiteit van de profielstructuur te verminderen». Hiervoor was een
				bezuiniging van € 50 miljoen ingeboekt. In het Bestuursakkoord VO is
				afgesproken die complexiteit niet te verminderen door het aantal profielen aan
				te passen, maar door minder vakken te verplichten. Het wetsvoorstel, waarin de
				verplichting een maatschappelijke stage en (in het vwo) het vak ANW aan te
				bieden werden geschrapt (incl. een technische wijziging met betrekking tot
				vakbenaming Latijn en Grieks), is hier een uitwerking van. Dit
				wetsvoorstel is op 20 februari 2014 door de
				Eerste Kamer aangenomen. Zowel de afgesproken beleidsmaatregel als ombuiging
				zijn hiermee een feit.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 3.3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 6.964.926
 
 
 
 
 7.057.626
 
 
 
 
 7.296.426
 
 
 
 
 7.829.613
 
 
 
 
 7.486.937
 
 
 
 
 7.263.617
 
 
 
 
 223.320
 
 
 
 
 
 Waarvan
							 garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 9.000
 
 
 122.352
 
 
 137.811
 
 
 39.139
 
 
 0
 
 
 39.139
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 6.950.011
 
 
 
 
 6.942.483
 
 
 
 
 7.131.701
 
 
 
 
 7.436.116
 
 
 
 
 7.315.883
 
 
 
 
 7.263.617
 
 
 
 
 52.266
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 6.780.772
 
 
 
 
 6.767.662
 
 
 
 
 6.977.217
 
 
 
 
 7.285.370
 
 
 
 
 7.157.951
 
 
 
 
 7.132.667
 
 
 
 
 25.284
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 6.458.223
 
 
 6.460.962
 
 
 6.636.983
 
 
 6.912.985
 
 
 6.855.763
 
 
 6.822.787
 
 
 32.976
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging voortgezet onderwijs lumpsum
								1In verband met de landelijke budgettering
									 van het lwoo/pro is vanaf 2014 de zogenaamde bekostiging lichte ondersteuning
									 zichtbaar gemaakt.
 
 
 6.458.223
 
 
 6.448.959
 
 
 6.624.016
 
 
 6.899.921
 
 
 6.276.935
 
 
 6.243.646
 
 
 33.289
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging lichte ondersteuning
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 566.334
 
 
 566.334
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging Caribisch Nederland
 
 
 0
 
 
 12.003
 
 
 12.967
 
 
 13.064
 
 
 12.494
 
 
 12.807
 
 
 – 313
 
 
 
 
 •
 
 
 Prestatiebox
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 110.049
 
 
 148.770
 
 
 149.854
 
 
 150.000
 
 
 – 146
 
 
 
 
 
 – Regeling prestatiebox
								Voortgezet Onderwijs
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 110.049
 
 
 148.770
 
 
 149.854
 
 
 150.000
 
 
 – 146
 
 
 
 
 •
 
 
 Aanvullende bekostiging
 
 
 322.549
 
 
 306.700
 
 
 230.185
 
 
 223.615
 
 
 152.334
 
 
 159.880
 
 
 – 7.546
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling kwaliteitsagenda VO
 
 
 59.673
 
 
 55.703
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling aanvullende bekostiging maatschappelijke stage in het VO
 
 
 69.478
 
 
 55.233
 
 
 47.043
 
 
 47.924
 
 
 48.425
 
 
 48.180
 
 
 245
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Tijdelijke regeling subsidiëring experimenten leergang vmbo-mbo2, incl.
								borgingscohort vmbo-mbo2
 
 
 18.698
 
 
 27.423
 
 
 27.181
 
 
 27.366
 
 
 18.600
 
 
 24.498
 
 
 – 5.898
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling IGVO (Internationaal Georiënteerd Voortgezet Onderwijs)
 
 
 3.070
 
 
 3.327
 
 
 3.760
 
 
 3.746
 
 
 3.505
 
 
 2.961
 
 
 544
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling leerplusarrangement, nieuwkomers en eerste opvang
								vreemdelingen
 
 
 92.341
 
 
 93.970
 
 
 82.962
 
 
 76.085
 
 
 80.382
 
 
 82.205
 
 
 – 1.823
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling regionaal zorgbudget en reboundvoorzieningen
 
 
 67.536
 
 
 65.123
 
 
 65.542
 
 
 66.972
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling visueel gehandicapten
 
 
 1.254
 
 
 1.071
 
 
 1.292
 
 
 1.317
 
 
 1.300
 
 
 1.206
 
 
 94
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling doorontwikkeling vmbo/pro
 
 
 10.249
 
 
 4.600
 
 
 2.159
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling bekostiging kenniscentra voor leerwerktrajecten vmbo
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 246
 
 
 205
 
 
 122
 
 
 830
 
 
 – 708
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 78.000
 
 
 
 
 80.662
 
 
 
 
 52.299
 
 
 
 
 52.725
 
 
 
 
 51.025
 
 
 
 
 48.670
 
 
 
 
 2.355
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Stichting Kennisnet (basissubsidie) PO, VO, MBO
 
 
 21.847
 
 
 20.874
 
 
 20.500
 
 
 19.500
 
 
 17.500
 
 
 17.552
 
 
 – 52
 
 
 
 
 
 –
 
 
 ICT-projecten
 
 
 11.781
 
 
 10.999
 
 
 1.530
 
 
 570
 
 
 1.390
 
 
 800
 
 
 590
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Beter presteren (Scholen aan Zet en Platform Beta en Techniek)
 
 
 0
 
 
 9.800
 
 
 0
 
 
 57
 
 
 0
 
 
 3.221
 
 
 – 3.221
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderwijs Bewijs
 
 
 3.521
 
 
 5.342
 
 
 4.641
 
 
 2.910
 
 
 1.468
 
 
 1.663
 
 
 – 195
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regionale verwijzingscommissies VO
 
 
 6.985
 
 
 6.985
 
 
 6.985
 
 
 6.985
 
 
 6.867
 
 
 6.985
 
 
 – 118
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overige projecten
 
 
 33.866
 
 
 26.662
 
 
 18.643
 
 
 22.703
 
 
 23.800
 
 
 18.449
 
 
 5.351
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 374
 
 
 
 
 374
 
 
 
 
 602
 
 
 
 
 1.393
 
 
 
 
 2.513
 
 
 
 
 374
 
 
 
 
 2.139
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 In- en uitbesteding
 
 
 374
 
 
 374
 
 
 602
 
 
 1.393
 
 
 2.513
 
 
 374
 
 
 2.139
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 25.394
 
 
 
 
 27.531
 
 
 
 
 31.428
 
 
 
 
 31.195
 
 
 
 
 37.072
 
 
 
 
 25.950
 
 
 
 
 11.122
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 25.394
 
 
 27.531
 
 
 31.428
 
 
 31.195
 
 
 37.072
 
 
 25.950
 
 
 11.122
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 65.154
 
 
 
 
 65.740
 
 
 
 
 69.299
 
 
 
 
 65.000
 
 
 
 
 67.126
 
 
 
 
 55.750
 
 
 
 
 11.376
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 ZBO: College voor Toetsen en Examens
 
 
 3.762
 
 
 3.604
 
 
 4.289
 
 
 11.153
 
 
 10.785
 
 
 3.338
 
 
 7.447
 
 
 
 
 
 –
 
 
 SLOA: onderwijs ondersteunende instellingen PO/VO/MBO (incl. examens)
 
 
 61.392
 
 
 62.136
 
 
 65.010
 
 
 53.847
 
 
 56.341
 
 
 52.412
 
 
 3.929
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 317
 
 
 
 
 514
 
 
 
 
 856
 
 
 
 
 433
 
 
 
 
 196
 
 
 
 
 206
 
 
 
 
 – 10
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 ECML en PISA
 
 
 317
 
 
 514
 
 
 856
 
 
 433
 
 
 196
 
 
 206
 
 
 – 10
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 62.450
 
 
 
 
 9.450
 
 
 
 
 4.322
 
 
 
 
 20.143
 
 
 
 
 8.588
 
 
 
 
 4.661
 
 
 
 
 3.927
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De realisatie
				van de uitgaven van het voortgezet onderwijs is circa € 52,3 miljoen hoger dan
				oorspronkelijk geraamd. De realisatie van de ontvangsten is € 3,9 miljoen hoger
				dan geraamd. De verschillen worden bij de toelichting op de instrumenten
				verduidelijkt.
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Hoofdbekostiging
 
 Bekostiging Voortgezet
				Onderwijs
 Het voortgezet onderwijs kent een lumpsumbekostiging
				voor de reguliere uitgaven. De schoolbesturen ontvangen van de rijksoverheid
				een bedrag voor de personele en materiële kosten. Hiermee worden de
				schoolbesturen in staat gesteld om (onderwijs)personeel aan te stellen en
				overige arbeidsvoorwaarden te vervullen en te voorzien in de kosten van de
				materiële instandhouding van scholen. De lumpsumbekostiging is voornamelijk
				gebaseerd op het aantal leerlingen en de schoolsoort.
 Bekostiging lichte
				ondersteuning
 Met de
				landelijke
				budgettering van lwoo/pro is vanaf 2014 het bedrag per leerling
				lwoo/pro gesplitst in een deel basisbekostiging en een deel bekostiging lichte
				ondersteuning. De zogenaamde bekostiging lichte ondersteuning is dan ook
				ingaande 2014 afzonderlijk zichtbaar gemaakt.
 De verschillen in de
				realisatie van de uitgaven bekostiging voortgezet onderwijs ten opzichte van de
				raming zijn:
 
 
 –
 Een verlaging met € 5,1 miljoen, omdat er in
					 dit jaar in totaal minder leerlingen in het voortgezet onderwijs waren dan in
					 de oorspronkelijke raming. Daarnaast een verschuiving (€ 5,9 miljoen) van
					 leerlingen «experimenten vmbo-mbo2 incl. borgingscohort vmbo-mbo2» naar
					 «hoofdbekostiging».
 
 
 –
 Een verhoging met € 12 miljoen door extra
					 incidentele middelen uit het NOA in verband met het afsluiten van de cao in het
					 voortgezet onderwijs.
 
 
 –
 Een verhoging met € 12,4 miljoen in verband
					 met de uitdeling van de loonbijstelling (werkgeverslasten tranche 2014).
 
 
 –
 Een verhoging met € 9,5 miljoen in verband
					 met een overboeking van beleidsterrein 1 primair onderwijs van de middelen voor
					 herstart en op de rails.
 
 
 –
 Overige diverse mutaties (– € 3,5
					 miljoen).
 
 
 Prestatiebox
 Regeling Prestatiebox Voortgezet Onderwijs
 Via de prestatiebox hebben scholen aanvullende
				middelen ontvangen om de doelen uit het
				Bestuursakkoord VO-raad – OCW 2012–2015 te
				realiseren.
 Aanvullende bekostiging
 Regeling leerplusarrangement VO, nieuwkomers VO en eerste
				opvang vreemdelingen
 Deze
				regeling
				bestaat uit 3 onderdelen:
 
 
 •
 Leerplusarrangement: scholen komen bij een
					 bepaald percentage leerlingen uit achterstandswijken in aanmerking voor
					 aanvullende bekostiging van het Leerplusarrangement.
 
 
 •
 Nieuwkomers: de aanvullende bekostiging is
					 bestemd voor leerlingen die op enige teldatum korter dan een jaar, dan wel één
					 tot twee jaar in Nederland zijn en die vreemdeling zijn volgens de
					 Vreemdelingenwet 2000.
 
 
 •
 Eerste opvang vreemdelingen: de aanvullende
					 bekostiging is bestemd voor vreemdelingen die op twee peildata als
					 daadwerkelijk schoolgaand staan ingeschreven en die op beide peildata korter
					 dan één jaar in Nederland verblijven.
 
 
 Regeling regionaal zorgbudget, subsidie
				regionale verwijzingscommissies voortgezet onderwijs en reboundvoorzieningen en
				regeling regionaal zorgbudget en regionale verwijzingscommissies voortgezet
				onderwijs
 
 Op basis van de regeling «regionaal zorgbudget en
				 reboundvoorzieningen» ontvingen samenwerkingsverbanden VO (swv’s) een
				 regionaal zorgbudget voor niet-geïndiceerde leerlingen die toch extra
				 ondersteuning nodig hebben. Daarnaast ontvangen de swv’s reboundmiddelen
				 bestemd voor de tijdelijke herplaatsing van leerlingen.
 Met ingang van
				 1 augustus 2014 is het regionaal zorgbudget verhoogd met de middelen voor
				 Herstart en Op de rails en aan de samenwerkingsverbanden betaalbaar gesteld
				 («regionaal
				 zorgbudget en regionale verwijzingscommissies voortgezet
				 onderwijs»).
 De uitgaven van beide regelingen zijn vanaf 2014
				 begrepen in de hierboven genoemde bekostiging lichte ondersteuning.
 
 Subsidies
 
 Voor het stimuleren en realiseren van diverse
				 beleidsdoelstellingen worden subsidies verstrekt. De belangrijkste hiervan zijn
				 de subsidies voor Stichting Kennisnet, voor het programma «School aan Zet»,
				 voor het stimuleringsprogramma van Platform Bèta en Techniek en voor de
				 Regionale Verwijzingscommissies.
 Bij overige projecten gaat het
				 bijvoorbeeld om subsidies voor de VO-raad, Excellente/zeer zwakke scholen en
				 Sport en bewegen.
 De realisatie van de subsidie uitgaven in 2014 is
				 per saldo € 2,4 miljoen hoger dan oorspronkelijk geraamd. In 2014 zijn de
				 middelen voor «School aan Zet» en «Meer betere Beta’s» van artikel 3 voortgezet
				 onderwijs overgeboekt naar artikel 1 primair onderwijs voor € 3,2 miljoen.
				 Daarnaast is het budget voor subsidies met € 5,6 miljoen verhoogd door
				 voornamelijk overboekingen tussen diverse beleidsterreinen, bijvoorbeeld Sport
				 en bewegen.
 
 Opdrachten
 Onder deze post
				vallen middelen voor diverse beleidsgerichte activiteiten en onderzoeken. Het
				verschil van € 2,1 miljoen wordt verklaard doordat er meer onderzoeken zijn
				gerealiseerd dan was voorzien, waaronder extra monitors ten behoeve van
				vmbo.
 Bijdragen aan agentschappen
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 De Dienst
				Uitvoering Onderwijs (DUO) is de uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van
				OCW en levert producten en diensten op het terrein van bekostiging van
				instellingen, financiering van studenten en informatievoorziening. Het betreft
				het aandeel in de uitvoeringskosten van DUO voor dit begrotingsartikel. Het
				budget voor de Dienst Uitvoering Onderwijs is in 2014 per saldo met € 11,1
				miljoen verhoogd door:
 
 
 •
 Het beschikbaar stellen van middelen voor de
					 ontwikkeling en productie van Facet (centraal examen systeem) + € 5,3
					 miljoen.
 
 
 •
 Gelden voor invoering van SBR-XBRL (Standard
					 Business Reporting Programma; standaard om financiële gegevens en
					 bedrijfsinformatie elektronisch uit te wisselen) en SEPA (nieuwe
					 bestandsformaat voor betalingen): + € 1,6 miljoen.
 
 
 –
 Diverse overboekingen (+ € 4,2
					 miljoen).
 
 
 Bijdragen aan RWT’s en ZBO’s
 ZBO: College voor Toetsen en Examens
 
 Het College voor Toetsen en Examens (CvtE) zorgt voor
				 uitvoerende werkzaamheden met betrekking tot de centrale examens in het
				 reguliere voortgezet onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs, de
				 volwasseneneducatie, de staatsexamens voor het voortgezet onderwijs en voor
				 Nederlands als tweede taal (NT2). De taak van het CvtE is om namens de overheid
				 de kwaliteit van al deze examens te waarborgen en te zorgen voor een vlekkeloze
				 afname.
 Het budget is in 2014 per saldo met € 7,4 miljoen verhoogd
				 door overboekingen voor het uitvoeren van diverse projecten (o.a. staatsexamens
				 NT2, taal en rekenen en toetsen). De afspraak geldt dat alle betalingen naar
				 het CvtE via artikel 3 voortgezet onderwijs plaatsvinden.
 
 SLOA: Onderwijs ondersteunende
				instellingen primair-, voortgezet- en beroepsonderwijs en
				volwasseneneducatie
 
 Op 1 januari 2014 is de
				 Wet SLOA 2013 in werking getreden. De wet
				 biedt de wettelijke grondslag voor subsidiering van de wettelijke taken van
				 stichting Cito en SLO. Het budget in 2014 bedroeg totaal € 52,4 miljoen voor
				 toets- en examenontwikkeling (incl. diagnostische tussentijdse toets) en
				 normering alsmede leerplanontwikkeling.
 Het budget is in 2014 per
				 saldo met € 3,9 miljoen verhoogd door overboekingen voor het uitvoeren van
				 diverse projecten (o.a. voor de centraal ontwikkelde examens taal en rekenen po
				 en mbo 2f en 3f).
 
 Bijdragen aan (inter)nationale
				organisaties
 Onder deze post vallen bijdragen aan de
				internationale organisaties European Centre for Modern Lanquages (ECML) en
				Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) ten behoeve van
				PISA. Het (ECML) is een mede door Nederland opgericht Europees expertisecentrum
				voor het talenonderwijs. Nederlandse sleutelfiguren op dit terrein nemen in
				workshops en via publicaties kennis van de ontwikkelingen daar. Met de deelname
				aan het PISA project houdt OCW bij hoe de prestaties van 15-jarigen zich
				ontwikkelen op het gebied van wiskunde lezen en «science». Als zodanig is PISA
				een toetssteen voor het succes van het onderwijsstelsel.
 Ontvangsten
 Het
				ontvangstenbudget wordt met € 3,9 miljoen verhoogd als gevolg van onder meer
				het terugvorderen van middelen naar aanleiding van de controle op aanvragen in
				het kader van de regeling Binnenmilieu en Energiezuinigheid.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 4)
 
 
 Artikel
 
 
 4:
 BEROEPSONDERWIJS EN VOLWASSENENEDUCATIE
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie zorgen
				 ervoor dat deelnemers hun talenten maximaal kunnen ontplooien en volwaardig
				 kunnen deelnemen aan de samenleving. Deelnemers worden voorbereid op passend
				 vervolgonderwijs en/of een positie op de arbeidsmarkt die optimaal aansluit bij
				 hun talenten.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister is verantwoordelijk voor een middelbaar
				 onderwijsstelsel dat zodanig functioneert dat het onderwijs aansluit bij de
				 talenten en de ambities van individuele deelnemers en bij de behoeftes van de
				 maatschappij. De bve-sector omvat het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en de
				 volwasseneneducatie. Het middelbaar beroepsonderwijs heeft een belangrijke
				 maatschappelijke en economische functie. Het middelbaar beroepsonderwijs is een
				 belangrijke leverancier van vakmensen voor de arbeidsmarkt. Ook is het een
				 belangrijke schakel tussen het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs en het
				 hoger beroepsonderwijs.
 
 
 Financieren: De
				Minister is verantwoordelijk voor de financiering van het middelbaar onderwijs
				door lumpsumbekostiging van de onderwijsinstellingen. Hierdoor wordt de
				toegankelijkheid van het onderwijs gewaarborgd.
 
 Stimuleren: De Minister stimuleert specifieke
				beleidsonderwerpen door het verstrekken van aanvullende bekostiging, subsidies,
				en de inzet van andere instrumenten zoals overleg, voorlichting,
				prestatieafspraken en wet- en regelgeving.
 
 Regisseren: De Minister vult haar verantwoordelijkheid voor
				de kwaliteit van het onderwijs in via een regisserende rol. De normeisen van
				kwaliteit zijn vastgelegd in wet- en regelgeving; de Inspectie van het
				Onderwijs houdt toezicht op de naleving.
 
 
 
 Indicatoren/kengetallen
 
 
 
 Tabel 4.1 Indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelstelling/ Indicator
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatiewaarde 2013
 
 
 Realisatiewaarde 2014
 
 
 Streefwaarde (2015)
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 1 
 
 
 
 
 De prestaties van leerlingen en
							 studenten gaan omhoog 
 
 
 
 
 
 
 c)
 
 
 Studiesucces
 
 
 (2008)
 
 
 (2012)
 
 
 
 
 
 
 
 
 percentage
								 mbo-deelnemers per niveau dat met diploma de instelling verlaat, jaarresultaat
								 per niveau
 
 
 Niveau 1: 66%
 
 
 Niveau 1: 71%
 
 
 Niveau 1: 74%
 
 
 Niveau 1: 70%
 
 
 MBO raad;
								 Benchmark middelbaar beroepsonderwijs 2013, Bouwsteen
								 studiesucces, Sectorrapportage; Overzicht 3.4 –
								 Jaarresultaat 2010 – 2013 per opleidingsvariant 
 
 
 
 
 Niveau 2: 62%
 
 
 Niveau 2: 71%
 
 
 Niveau 2: 72%
 
 
 Niveau 2: 70%
 
 
 
 
 Niveau 3: 63%
 
 
 Niveau 3: 67%
 
 
 Niveau 3: 70%
 
 
 Niveau 3: 70%
 
 
 
 
 Niveau 4: 65%
 
 
 Niveau 4: 70%
 
 
 Niveau 4: 73%
 
 
 Niveau 4: 70%
 
 
 
 
 Totaal 64%
 
 
 Totaal: 68%
 
 
 72%
 
 
 70%
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Scholen en instellingen maken
							 resultaten inzichtelijk en worden aangesproken op hun prestaties, waarvoor door
							 de overheid heldere normen zijn geformuleerd: verantwoording en toezicht op de
							 prestaties van scholen 
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 Prestatieafspraken over het terugdringen van
								voortijdig schoolverlaten
 
 
 41.800 (2009)
 
 
 27.660
 
 
 25.970
 
 
 25.000 (2016)
 
 
 OCW; DUO:
								VSV-kenner
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Aansluiting van het onderwijs op de
							 behoeft van de arbeidsmarkt 
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 Aandeel mbo gediplomeerden beta-techniek
 
 
 28% (2011)
 
 
 26,4%
 
 
 27,4%
 
 
 30% (2016)
 
 
 OCW; DUO BRON bestanden
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 4.2 Kengetallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Aantal deelnemers mbo (x 1.000 excl. groen onderwijs)
 
 
 488,6
 
 
 477,9
 
 
 470,9
 
 
 460,7
 
 
 453,5
 
 
 
 
 
 bol
 
 
 327,1
 
 
 328,1
 
 
 333,4
 
 
 346,2
 
 
 356,1
 
 
 
 
 
 bbl
 
 
 152,9
 
 
 142,3
 
 
 132,5
 
 
 111,7
 
 
 96,5
 
 
 
 
 
 dt-bol
 
 
 8,6
 
 
 7,5
 
 
 5,0
 
 
 2,8
 
 
 0,9
 
 
 
 
 Bron:
						 OCW-Referentieraming
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Gewogen gemiddelde onderwijsuitgaven per mbo-deelnemer
						 (x € 1.000)
 
 
 7,3
 
 
 7,3
 
 
 7,4
 
 
 7,6
 
 
 7,7
 
 
 
 
 Bron: Lumpsum budget/specifieke
						 regelingen en gewogen bekostigingsdeelnemers mbo
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 In het beleidsverslag is de stand van zaken van een
				 aantal belangrijke ontwikkelingen beschreven zoals het sluiten van
				 het bestuursakkoord
				 in het mbo en
				 een toekomstgericht middelbaar
				 beroepsonderwijs. In juni is een brief hierover aan de Tweede Kamer
				 gestuurd. Daarnaast is in het beleidsverslag al ingegaan op meerdere
				 beleidsonderwerpen, zoals de regeling kwaliteitsafspraken mbo en de daling van
				 het aantal voortijdig schoolverlaters.
 
 Het wetsvoorstel macrodoelmatigheid mbo is in
				december aangenomen in de Tweede Kamer, evenals het wetsvoorstel voor de
				overgang van de wettelijke taken van kenniscentra beroepsonderwijs
				bedrijfsleven naar samenwerkingsorganisatie beroepsonderwijs
				bedrijfsleven.
 Deze twee belangrijke bezuinigingen van het kabinet ter
				waarde van 200 miljoen liggen op schema.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 4.2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 20101Door de presentatie van verantwoord begroten
									 zijn de uitgaven voor 2010 niet meer te reconstrueren.
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.381.434
 
 
 
 
 3.555.445
 
 
 
 
 3.824.455
 
 
 
 
 3.601.266
 
 
 
 
 3.898.698
 
 
 
 
 3.892.744
 
 
 
 
 5.954
 
 
 
 
 
 Waarvan
							 garantieverplichtingen
 
 
 6.290
 
 
 104.200
 
 
 193.020
 
 
 38.980
 
 
 25.160
 
 
 0
 
 
 25.160
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.498.688
 
 
 
 
 3.476.052
 
 
 
 
 3.501.845
 
 
 
 
 3.496.330
 
 
 
 
 3.757.009
 
 
 
 
 3.830.290
 
 
 
 
 – 73.281
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 3.262.317
 
 
 
 
 3.315.750
 
 
 
 
 3.381.288
 
 
 
 
 3.404.283
 
 
 
 
 3.469.233
 
 
 
 
 – 64.950
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 
 2.954.378
 
 
 3.038.359
 
 
 3.151.676
 
 
 3.166.278
 
 
 3.157.414
 
 
 8.864
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging roc's/overige regelingen
 
 
 
 2.852.729
 
 
 2.934.984
 
 
 2.981.573
 
 
 2.995.643
 
 
 2.987.962
 
 
 7.681
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging kbb's
 
 
 
 98.820
 
 
 100.356
 
 
 107.981
 
 
 108.001
 
 
 106.241
 
 
 1.760
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging Caribisch Nederland
 
 
 
 2.829
 
 
 3.019
 
 
 3.801
 
 
 4.313
 
 
 4.858
 
 
 – 545
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging vavo
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 58.321
 
 
 58.321
 
 
 58.353
 
 
 – 32
 
 
 
 
 •
 
 
 Prestatiebox
 
 
 
 0
 
 
 3.755
 
 
 3.797
 
 
 35.420
 
 
 65.600
 
 
 – 30.180
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Taal en Rekenen
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Investeringsfonds mbo (Techniekpact)
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.575
 
 
 25.000
 
 
 – 21.425
 
 
 
 
 
 –
 
 
 VSV
 
 
 
 0
 
 
 3.755
 
 
 3.797
 
 
 31.845
 
 
 40.600
 
 
 – 8.755
 
 
 
 
 •
 
 
 Aanvullende bekostiging
 
 
 
 307.939
 
 
 273.636
 
 
 225.815
 
 
 202.585
 
 
 246.219
 
 
 – 43.634
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Schoolmaatschappelijk werk in het mbo
 
 
 
 14.017
 
 
 14.042
 
 
 13.869
 
 
 13.922
 
 
 14.017
 
 
 – 95
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Versterken centrale en uniforme toetsing
 
 
 
 0
 
 
 1.584
 
 
 800
 
 
 0
 
 
 13.612
 
 
 – 13.612
 
 
 
 
 
 –
 
 
 RMC's
 
 
 
 31.599
 
 
 31.885
 
 
 31.925
 
 
 0
 
 
 31.925
 
 
 – 31.925
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Plusvoorzieningen overbelaste Jongeren en wijkscholen
 
 
 
 72
 
 
 30.450
 
 
 30.400
 
 
 30.408
 
 
 30.400
 
 
 8
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Programmagelden regio's
 
 
 
 44.389
 
 
 0
 
 
 19.677
 
 
 19.458
 
 
 19.450
 
 
 8
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Convenanten met RMC-regio's
 
 
 
 39.590
 
 
 60.372
 
 
 12.230
 
 
 16.329
 
 
 17.100
 
 
 – 771
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Aanvullende vergoeding experimenten vmbo-mbo 2
 
 
 
 3.788
 
 
 1.428
 
 
 2.037
 
 
 110
 
 
 1.000
 
 
 – 890
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Leerlinggebonden financiering (LGF)
 
 
 
 38.221
 
 
 45.012
 
 
 50.497
 
 
 18.529
 
 
 53.615
 
 
 – 35.086
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Taal en Rekenen
 
 
 
 58.313
 
 
 53.963
 
 
 52.280
 
 
 52.600
 
 
 52.600
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 School-ex 2.0
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 12.100
 
 
 10.115
 
 
 12.500
 
 
 – 2.385
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Stagebox
 
 
 
 34.900
 
 
 34.900
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Innovatiebox regulier
 
 
 
 43.050
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Salarismix mbo Randstadregio's
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 41.114
 
 
 0
 
 
 41.114
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 51.480
 
 
 
 
 34.575
 
 
 
 
 26.045
 
 
 
 
 238.592
 
 
 
 
 248.036
 
 
 
 
 – 9.444
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Subsidieregeling praktijkleren
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 197.055
 
 
 209.000
 
 
 – 11.945
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Actieplan Laaggeletterdheid
 
 
 
 4.000
 
 
 4.000
 
 
 2.850
 
 
 3.715
 
 
 4.000
 
 
 – 285
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Pilots laaggeletterdheid
 
 
 
 0
 
 
 2.949
 
 
 3.950
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Sectorplan mbo-hbo techniek
 
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.065
 
 
 – 3.065
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Netwerkscholen
 
 
 
 4.500
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.500
 
 
 3.500
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Loopbaanorientatie
 
 
 
 1.740
 
 
 3.760
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 1.300
 
 
 – 600
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Innovatiearrangement
 
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Stageoffensief
 
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overige projecten
 
 
 
 27.840
 
 
 20.466
 
 
 16.245
 
 
 28.622
 
 
 22.171
 
 
 6.451
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 6.441
 
 
 
 
 6.441
 
 
 
 
 3.016
 
 
 
 
 6.556
 
 
 
 
 4.287
 
 
 
 
 2.269
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 In- en uitbesteding
 
 
 
 6.441
 
 
 6.441
 
 
 3.016
 
 
 6.556
 
 
 4.287
 
 
 2.269
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 
 19.549
 
 
 
 
 18.584
 
 
 
 
 18.886
 
 
 
 
 19.123
 
 
 
 
 17.836
 
 
 
 
 1.287
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 
 19.549
 
 
 18.584
 
 
 18.886
 
 
 19.123
 
 
 17.836
 
 
 1.287
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 7.646
 
 
 
 
 8.724
 
 
 
 
 7.976
 
 
 
 
 45
 
 
 
 
 5.263
 
 
 
 
 – 5.218
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 College voor Examens
 
 
 
 411
 
 
 363
 
 
 363
 
 
 45
 
 
 363
 
 
 – 318
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Wet SLOA
 
 
 
 7.235
 
 
 8.361
 
 
 7.613
 
 
 0
 
 
 4.900
 
 
 – 4.900
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale
							 organisaties/medeoverheden
 
 
 
 
 
 12.756
 
 
 
 
 6.167
 
 
 
 
 5.766
 
 
 
 
 34.526
 
 
 
 
 31.830
 
 
 
 
 2.696
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 
 12.756
 
 
 6.167
 
 
 5.766
 
 
 2.326
 
 
 31.830
 
 
 – 29.504
 
 
 
 
 
 –
 
 
 RMC's
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 32.200
 
 
 0
 
 
 32.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan begrotingsfondsen/sociale fondsen
 
 
 
 
 
 115.863
 
 
 
 
 111.604
 
 
 
 
 53.353
 
 
 
 
 53.884
 
 
 
 
 53.805
 
 
 
 
 79
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Participatiebudget
 
 
 
 115.863
 
 
 111.604
 
 
 53.353
 
 
 53.884
 
 
 53.805
 
 
 79
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 15.190
 
 
 
 
 11.108
 
 
 
 
 14.920
 
 
 
 
 18.860
 
 
 
 
 8.038
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.038
 
 
 
 
 
 
 
 De realisatie van de uitgaven van het
				beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie is circa € 73,3 miljoen lager dan
				oorspronkelijk geraamd. De realisatie van de ontvangsten is € 8 miljoen hoger
				dan geraamd. De verschillen worden bij de toelichting op de instrumenten
				verduidelijkt.
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Hoofdbekostiging
 
 Bekostiging roc’s/overige
				regelingen
 Deze middelen zijn bedoeld voor de exploitatie van
				het middelbaar beroepsonderwijs. De mbo-instellingen hebben een rijksbijdrage
				ontvangen gebaseerd op de WEB. De verdeling van de middelen heeft
				plaatsgevonden via verdeelmaatstaven, zoals beschreven in het
				Uitvoeringsbesluit WEB. Dit jaar is er circa € 8 miljoen aan de lumpsum
				toegevoegd. Deze middelen worden grotendeels verklaard door een incidentele
				toevoeging aan de lumpsum voor professionalisering van examenfunctionarissen
				bij mbo-instellingen.
 Bekostiging kbb’s
 De 16
				kenniscentra (excl. groen onderwijs) hebben middelen ontvangen om hun
				wettelijke taken uit te voeren, waarmee ze bijdragen aan het primaire proces
				van het beroepsonderwijs. Hiertoe behoort het ontwikkelen en onderhouden van de
				kwalificatiestructuur. Tevens werven en accrediteren de kenniscentra
				leerbedrijven, zorgen ze voor voldoende praktijkplaatsen en bevorderen ze de
				kwaliteit van de praktijkplaatsen. Het voornemen is om de wettelijke taken van
				de kenniscentra (inclusief het kenniscentrum Aequor voor groen onderwijs) per
				1 augustus 2015 over te hevelen naar de stichting Samenwerking Beroepsonderwijs
				Bedrijfsleven. Eind 2014 is het wetsvoorstel hiervoor door de Tweede Kamer
				aangenomen.
 Bekostiging Caribisch
				Nederland
 In Caribisch Nederland wordt op Bonaire, St.
				Eustatius en Saba middelbaar beroepsonderwijs aangeboden. Deze middelen zijn
				bedoeld om de instellingen in Caribisch Nederland via lumpsumbekostiging te
				financieren voor de studenten die middelbaar beroepsonderwijs volgen. Op de
				bovenwindse eilanden wordt alleen een beperkt aantal opleidingen op niveau 1 en
				2 aangeboden en op Bonaire worden opleidingen verzorgd op alle niveaus (1 t/m
				4).
 Bekostiging vavo
 In het
				actieplan mbo «Focus op Vakmanschap 2011–2015» is aangekondigd dat het
				educatie-onderdeel voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo)
				budgetneutraal onder directe aansturing van het Rijk wordt gebracht. Met de Wet
				van 13 september 2012 tot wijziging van onder meer de Wet educatie en
				beroepsonderwijs inzake voortgezet algemeen volwassenenonderwijs en overige
				educatie (Stb. 2012,
				450) heeft dit zijn beslag gekregen. In 2014 heeft op basis van de
				«Regeling overgangsbekostiging vavo 2013 en 2014» een overgangsbekostiging
				plaatsgevonden, omdat de benodigde bekostigingsgegevens, vanwege de t-2
				systematiek, pas voor het bekostigingsjaar 2015 beschikbaar zijn.
 Prestatiebox
 Investeringsfonds mbo
				(Techniekpact)
 Het Investeringsfonds, dat in het Techniekpact
				is aangekondigd, stimuleert publiek-private samenwerking onder de voorwaarde
				dat dit bijdraagt aan een doelmatige organisatie van het opleidingsaanbod in
				het middelbaar beroepsonderwijs. Hier is in de periode 2014–2017 € 25 miljoen
				per jaar voor beschikbaar. Dit bedrag wordt jaarlijks verplicht, maar in
				tranches uitbetaald. Door een aangepast betalingsritme voor de bijbehorende
				projecten is een verandering in liquiditeitsbehoefte. Hierdoor wordt in 2014
				€ 21,4 miljoen doorgeschoven naar latere jaren.
 VSV
 Mbo-instellingen
				krijgen een vaste vergoeding en een prestatiebekostiging uit de prestatiebox op
				basis van geleverde prestaties met betrekking tot
				de
				aanpak van vsv.
 Er is circa € 9 miljoen minder uitgegeven dan
				begroot omdat het gaat om een prestatiesubsidie. Als de mbo-instellingen de
				vastgestelde normen voor het percentage vsv’ers op hun instelling halen, dan
				ontvangen ze prestatiesubsidie.
 Aanvullende bekostiging
 Schoolmaatschappelijk werk
 Voor schoolmaatschappelijk werk worden jaarlijks middelen aan het
				mbo-sector ter beschikking gesteld. Met deze middelen kunnen instellingen
				studenten die dit (tijdelijk) nodig hebben, ondersteuning bieden. Deze
				gesprekken helpen studenten voorkomende problemen op te lossen en leveren zo
				een bijdrage aan het terugdringen van de voortijdige schooluitval.
 Versterken centrale en uniforme
				toetsing
 In het actieplan mbo «Focus op Vakmanschap 2011–2015»
				is afgesproken om verder in te zetten op het versterken van centrale en
				uniforme toetsing in het mbo. De centrale examinering is inmiddels gestart voor
				Nederlandse taal voor studenten in mbo-4 en de andere niveaus volgen de komende
				jaren, net als de centrale examens voor rekenen en Engels. Voor onder andere
				het ontwikkelen van de examens is een deel van de middelen voor versterken
				centrale en uniforme toetsing overgemaakt naar het College voor Toetsen en
				Examens en stichting Cito. In 2014 is daarnaast ruim € 8 miljoen toegevoegd aan
				de lumpsum voor de professionalisering van examenfunctionarissen bij de
				mbo-instellingen.
 RMC’s
 In het schooljaar
				2012–2013 zijn bijna 89.000 voortijdig schoolverlaters begeleid, een daling van
				4% ten opzichte van vorig jaar. Het gaat hierbij zowel om uitvallers uit
				eerdere jaren (oude vsv’ers) als om jongeren die tijdens het schooljaar
				2012–2013 zijn uitgevallen en in begeleiding kwamen (nieuwe vsv’ers). De
				begrote middelen (€ 32 miljoen) op dit instrument zijn in 2014 overgeboekt naar
				het instrument bijdrage aan medeoverheden.
 Plusvoorziening overbelaste jongeren en
				wijkscholen/Programmagelden regio’s
 Op grond van de «Regeling
				regionale aanpak» ontvangt iedere rmc-regio subsidie voor een regionaal
				programma vsv met als doel het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Het
				regionaal programma vsv omvat ten minste één plusvoorziening ten behoeve van de
				onderwijsinstellingen en scholen uit die RMC-regio.
 Convenanten met RMC-regio’s
 In het regeerakkoord – Vrijheid en
				Verantwoordelijkheid – uit 2010 is afgesproken het aantal voortijdig
				schoolverlaters verder terug te brengen naar maximaal 25 000 in 2016. Om deze
				doelstelling te realiseren zijn in 2012 meerjarige prestatiegerichte
				convenanten afgesloten met scholen en het voortgezet- en middelbaar
				beroepsonderwijs, contactgemeenten van de 39 RMC-regio’s en het Rijk voor de
				periode 2012–2015. Op basis van de
				Regeling regionale aanpak voortijdig
				schoolverlaten ontvangen de vo-onderwijsinstellingen een vaste
				vergoeding en prestatiebekostiging. De inzet van de vsv-middelen in 2014 heeft
				ertoe geleidt dat het aantal nieuwe vsv’ers is gedaald tot 25.970.
 Aanvullende vergoeding experimenten
				vmbo-mbo 2
 In het 2014 zijn er alleen nog enkele afrondende
				betalingen gedaan aan de instellingen in het kader van VM2. In schooljaar
				2013–2014 is het laatste zogenaamde borgingscohort VM2 gestart en loopt tot
				uiterlijk mei 2017. In 2014–2015 zijn scholen gestart nieuwe experimenten als
				vervolg op VM2, het experiment met de vakmanschapsroute en de technologieroute.
				Deze scholen, en eveneens de borgingscohorten VM2, ontvangen geen extra
				vergoeding voor deelname aan het experiment. Deze middelen waren bedoeld voor
				de projectorganisatie.
 Leerlinggebonden financiering
				(LGF)
 Voor de ondersteuning en begeleiding van studenten met
				een beperking of chronische ziekte kunnen de mbo-instellingen leerlinggebonden
				financiering (LGF) aanvragen. Op die manier worden ook deze studenten in staat
				gesteld hun opleiding succesvol af te ronden. Per 1 augustus 2014 is passend
				onderwijs ingevoerd. Het studiejaar 2013–2014 is daarom het laatste jaar dat
				instellingen LGF voor een student konden aanvragen. Voor het schooljaar
				2013–2014 is voor 9.817 studenten LGF toegekend. Vanaf 1 augustus 2014 (laatste
				vijf maanden van 2014) is een overgangsbekostiging voor LGF ingeregeld. Vanaf
				2015 zijn de LGF-middelen toegevoegd aan de lumpsumbekostiging van de
				instellingen en dienen instellingen deze middelen in te zetten voor extra
				ondersteuning aan de studenten voor wie dat nodig is. Door deze aanpassing in
				de bekostigingssystematiek, van schooljaarbekostiging naar
				kalenderjaarbekostiging, is er een incidentele meevaller van € 35 miljoen in
				2014.
 Taal en rekenen
 Voor
				studenten in mbo-4 tellen de resultaten voor de examens Nederlandse taal vanaf
				het studiejaar 2014–2015 mee voor het behalen van het diploma en vanaf
				studiejaar 2015–2016 geldt dat ook voor rekenen. Mbo-2 en mbo-3 volgen voor
				beide onderdelen een jaar later. In 2014 hebben de onderwijstellingen in het
				kader van de «Regeling intensivering Nederlandse taal en rekenen» een bedrag
				van € 52,6 miljoen ontvangen, ten behoeve van de verdere intensivering van het
				taal- en rekenonderwijs en de voorbereiding op de centrale examinering
				ervan.
 School-ex 2.0
 Deze
				aanvullende vergoeding voor het verstrekken van opleidingsadviezen – in de vorm
				van intake-, ombuigings- en exitgesprekken – is verdeeld over de jaren 2013 en
				2014 met € 12,5 miljoen per jaar. Het School-ex 2.0 programma loopt nog door
				tot en met augustus 2015 (dat is schooljaar 2014–2015). Het eerste schooljaar
				van het programma is geëvalueerd door ROA (mei 2014) en de instellingen die
				deelnemen aan het programma zijn op de hoogte gebracht van de conclusies van
				deze evaluatie. Ook het tweede schooljaar wordt geëvalueerd door ROA. Deze
				evaluatie wordt verwacht rond de zomer 2015.
 De voorlopige conclusies
				zijn dat exitgesprekken zijn toegenomen en van informeel, formeel zijn geworden
				binnen de scholen. Op dit moment wordt het School-ex 2.0 programma geëvalueerd.
				De resultaten worden na de zomer 2015 verwacht.
 Salarismix mbo Randstadregio’s
 Abusievelijk is door de uitvoeringsorganisatie DUO de regeling salarismix
				2015 (€ 41,1 miljoen) al in 2014 uitbetaald aan de mbo-instellingen (zie
				kamerbrief
				Technische mutaties jaarafsluiting 2014).
				Dit wordt door DUO gecorrigeerd.
 Subsidies
 Voor het
				stimuleren en realiseren van verscheidene beleidsdoelstellingen worden
				subsidies verstrekt.
 Subsidieregeling praktijkleren
 Op 1 januari 2014 is de subsidieregeling praktijkleren in werking getreden,
				die de afdrachtvermindering onderwijs (AV Onderwijs) vervangt. De eerste
				gegevens uit de monitor laten zien, dat meer dan 92.000 aanvragen zijn
				ingediend door ruim 14.000 bedrijven. Daarvan zijn ruim 90.000 aanvragen
				ingediend voor mbo-bbl leerlingen, ruim 1.200 voor hbo-studenten in de
				techniek, 673 voor vmbo-leerlingen die een leerwerktraject volgen en tot slot
				481 aanvragen voor promovendi. De werkgevers hebben de maximale vergoeding
				ontvangen van € 2.700 per aangeboden werkplek. Hiermee is er ruim € 196 miljoen
				van de beschikbare € 205 miljoen uitgekeerd.
 Actieplan laaggeletterdheid
 Ter ondersteuning van de aanpak van laaggeletterdheid was in 2014 € 4
				miljoen beschikbaar ter uitvoering van het «Actieplan Laaggeletterdheid
				2012–2015». Hiertoe hebben in 2014 diverse organisaties samengewerkt om
				laaggeletterdheid te agenderen en de aanpak ervan in die organisaties te
				borgen.
 Pilots laaggeletterdheid
 Ter ondersteuning van de uitvoering van de pilots laaggeletterdheid (pilots
				Taal voor het Leven) was in 2014 € 5 miljoen beschikbaar voor de Stichting
				Lezen & Schrijven. Hiertoe heeft de Stichting in 2014 diverse activiteiten
				uitgevoerd die zich hebben gericht op het vinden van laaggeletterden, het
				vinden van vrijwilligers en docenten en op het sluiten van
				samenwerkingsallianties in de regio’s gericht op de aanpak van
				laaggeletterdheid. Uit de evaluatie van de pilots door de Universiteit
				Maastricht is gebleken dat deelnemers aan taaltrajecten waarbij gebruik wordt
				gemaakt van de aanpak van Taal voor het Leven meer vooruit gaan in
				taalbeheersing en maatschappelijke participatie dan in reguliere trajecten
				waarbij de (les)materialen, wervingsmethoden en vrijwilligers van Taal voor het
				Leven niet worden gebruikt.
 Sectorplan mbo-hbo techniek
				2011–2016
 Dit betreft middelen voor het sectorplan mbo-techniek
				en het sectorplan hbo-techniek. Hiermee worden de centers of expertise in het
				hbo en de centra voor innovatief vakmanschap in het mbo gefinancierd. Deze
				centra, die met cofinanciering van bedrijven tot stand komen, zijn gericht op
				toponderwijs, toponderzoek en innovaties in het bedrijfsleven. De middelen uit
				2014 zijn door een verandering in liquiditeitsbehoefte in zijn geheel
				doorgeschoven naar 2015.
 Netwerkscholen
 De
				Netwerkschool is in 2011 als experiment gestart op vijf mbo-instellingen. Het
				algemene doel van dit experiment is het verbeteren van de kwaliteit van het mbo
				en het verlagen van de kosten. Het idee bestond eruit om het model van de
				Netwerkschool in te voeren bij scholen en gedurende vier jaren te monitoren hoe
				het model in de praktijk vorm krijgt, welke elementen werken, wat de effecten
				hiervan zijn en hoe de innovatie is aangestuurd. Totale kosten van dit
				experiment waren € 14 miljoen. De middelen waren afkomstig van het Fonds
				Economische Structuurversterking (FES). Het experiment is beëindigd op
				31 december 2014. In april 2015 verschijnt de eindevaluatie.
 Loopbaanoriëntatie
 LOB-middelen worden voornamelijk geïnvesteerd in ondersteuning van
				(v)mbo-scholen zodat zij (aanstaande) mbo-studenten beter kunnen begeleiden bij
				hun studieloopbaan, studiekeuzes en persoonlijke bewustwording en ontwikkeling.
				Loopbaanoriëntatie moet het risico op uitval en switchgedrag beperken.
 Overige projecten
 Hieronder vallen overige projecten en organisaties die subsidies ontvangen.
				De realisatie is € 6,4 miljoen hoger dan de vastgestelde begroting. De hogere
				realisatie wordt met name veroorzaakt door overboekingen vanuit andere
				instrumenten naar het instrument subsidies. Het gaat hier o.a. om een
				overboeking van middelen voor het versterken centrale en uniforme toetsing van
				het instrument bekostiging naar het instrument subsidies in het kader van
				examinering (€ 2,1 miljoen). Daarnaast gaat het o.a. om een overboeking van het
				instrument ZBO’s/RWT’s naar het instrument subsidies in het kader van ECBO
				(€ 1,2 miljoen).
 Opdrachten
 Dit betreft
				middelen voor diverse beleidsgerichte activiteiten en onderzoeken. De
				realisatie in 2014 is € 2,3 miljoen hoger dan de vastgestelde begroting. Dit
				komt met name door een overboeking vanuit het instrument bijdrage aan
				medeoverheden naar het instrument opdrachten. Ten behoeve van Caribisch
				Nederland zijn er opdrachten verstrekt voor de verbetering van de
				onderwijskwaliteit en de onderwijshuisvesting. Daarnaast heeft er o.a. een
				overboeking plaatsgevonden van € 2,3 miljoen naar het instrument ZBO’s/RWT’s.
				Deze middelen worden verstrekt aan het College voor Examens.
 Bijdrage aan agentschappen
 DUO
 De Dienst Uitvoering
				Onderwijs (DUO) is de uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van OCW en
				levert producten en diensten op het terrein van bekostiging van instellingen,
				financiering van studenten en informatievoorziening. Het betreft het aandeel in
				de uitvoeringskosten van DUO voor dit begrotingsartikel.
 Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
 College voor Examens
 Er
				zijn middelen beschikbaar voor het College voor Examens (CvE). Dit is een ZBO
				dat verantwoordelijk is voor de examens rekenen en taal in het (middelbaar)
				beroepsonderwijs en staatsexamens Nederlands als tweede taal.
 Wet SLOA
 Het betreft hier
				de «Ontwikkeling staatsexamens cito». Deze middelen zijn in zijn geheel
				overgeboekt naar artikel 3 (voortgezet onderwijs). Dit verklaart grotendeels
				waarom de realisatie € 5,2 miljoen lager is dan de vastgestelde begroting.
 Bijdrage aan medeoverheden
 Verbetermiddelen Caribisch
				Nederland
 Aan de openbare lichamen in Caribisch Nederland wordt
				een bijzondere uitkering verstrekt voor de Sociale Kanstrajecten Jongeren. Ook
				zijn er voor de samenwerking met Curaçao, Sint Maarten en Aruba middelen
				beschikbaar gesteld, bestemd voor het stimuleren van studeren in de regio en
				het bevorderen van voorzieningen in de regio, mede ten behoeve van de inwoners
				van Caribisch Nederland.
 De gerealiseerde opdrachten en subsidies ten
				behoeve van de verbetering van de onderwijskwaliteit en de onderwijshuisvesting
				in Caribisch Nederland zijn onder de desbetreffende instrumenten gerealiseerd
				(€ 5,3 miljoen). Hierdoor is de realisatie lager. Daarnaast hebben er
				kasschuiven (€ 23 miljoen) naar latere jaren plaatsgevonden, met name vanwege
				vertraging in de onderwijshuisvesting.
 RMC’s
 De bekostiging van de rmc-functie
				van 39 rmc-regio’s stond begroot op het instrument bekostiging maar is
				gerealiseerd op dit instrument, omdat de rmc-regio’s een medeoverheid zijn. Het
				gaat om een bedrag van € 32,2 miljoen.
 Bijdrage aan sociale fondsen
 Participatiebudget
 Sinds
				1 januari 2009 maakt het educatiebudget onderdeel uit van het
				Participatiebudget, een specifieke uitkering voor gemeenten. Het bedrag in 2014
				is gelijk aan de bijdrage van OCW aan het Participatiebudget. Gemeenten moeten
				dit bedrag besteden aan de inkoop van educatieopleidingen bij roc’s.
 Ontvangsten
 De ontvangsten
				van € 8 miljoen in 2014 zijn het gevolg van onder andere afrekeningen die
				betrekking hadden op subsidies en regelingen. Deze afrekeningen worden
				grotendeels verklaard door een afrekening (€ 5,5 miljoen) van de regeling
				innovatiearrangement uitgevoerd door het platform beroepsonderwijs.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 6 en
				7)
 
 
 Artikel
 
 
 6 EN 7:
 HOGER ONDERWIJS
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het stelsel van hoger onderwijs en onderzoek zorgt dat
				 studenten en (wetenschappelijk) personeel hun talenten en onderzoekend vermogen
				 maximaal kunnen ontwikkelen. Het leidt hen op voor een positie op de nationale
				 en internationale arbeidsmarkt die optimaal aansluit bij hun talenten.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister is verantwoordelijk voor een stelsel van
				 hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek dat zodanig functioneert dat het
				 onderwijs aansluit bij de talenten en ambities van individuele studenten en
				 (wetenschappelijk) personeel, en bij de behoefte van de maatschappij.
 
 Financieren: De Minister financiert het stelsel
				van hoger onderwijs en onderzoek door bekostiging van de onderwijsinstellingen.
				Mede hierdoor wordt de toegankelijkheid van het hoger onderwijs
				gewaarborgd.
 Stimuleren: De Minister stimuleert specifieke
				beleidsonderwerpen via de bekostiging, en de inzet van andere instrumenten,
				zoals prestatieafspraken, bestuurlijke afspraken, voorlichting en wet- en
				regelgeving.
 Regisseren: De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van
				hoger onderwijs vult de Minister in via een regisserende rol. De normeisen van
				kwaliteit zijn vastgelegd in wet- en regelgeving. De kwaliteit van de
				individuele opleidingen in het hoger onderwijs wordt bewaakt met het
				accreditatiestelsel. Dit is belegd bij de Nederlands-Vlaamse
				Accreditatieorganisatie (NVAO). De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht
				op de naleving van wettelijke voorschriften en op de recht- en doelmatigheid.
				Zij ziet ook toe op de kwaliteit van het stelsel van hoger onderwijs, waaronder
				ook het accreditatiestelsel.
 
 
 
 Indicatoren/kengetallen
 
 
 
 Tabel 6.1 Indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelstelling/ Indicator
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatiewaarde 2013
 
 
 Realisatiewaarde 2014
 
 
 Streefwaarde (2015)
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 De prestaties van leerlingen en
							 studenten gaan omhoog
 
 
 
 
 
 
 c)
 
 
 Studiesucces
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Bachelor studiesucces (n+1) herinschrijvers na het eerste
								 jaar
 
 
 (2011)
 
 
 
 
 
 
 1
 Geen landelijk streefdoel omdat in de
											 prestatieafspraken per instelling streefdoelen voor deze indicator zijn
											 afgesproken. Een toelichting bij de afname van het bachelorrendement in het hbo
											 is te vinden in de brief over de uitkomsten van de midtermreview
											 prestatieafspraken hoger onderwijs, Kamerstuk
											 31 288, nr.
											 411, paragraaf «Resultaten – Onderwijskwaliteit en
											 studiesucces».
 
 
 
 
 OCW; DUO 1 cijfer HO
 
 
 
 
 hbo 65,7%
 
 
 hbo: 62,9%
 
 
 60,4%
 
 
 
 
 wo 60,9%
 
 
 wo: 68,4%
 
 
 70,4%
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Studenttevredenheid
 
 
 hbo: 65,6%
 
 
 hbo: 68,3%
 
 
 69,9%
 
 
 
 
 2
 Geen landelijk streefdoel omdat niet met
										alle instellingen over deze indicator afspraken zijn gemaakt en er bovendien
										per instelling afspraken zijn gemaakt.
 
 
 
 
 NSE Nationale Studentenenquête
 
 
 
 
 wo: 80,1%
 
 
 wo: 80,1%
 
 
 81,4%
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Scholen en instellingen werken met
							 goed opgeleide en professionele leraren, docenten en schoolleiders, die samen
							 zorgen voor een veilig en ambitieus leerklimaat
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 Docentenkwaliteit hbo: 80% van de hbo-docenten
								is master- of Phd-opgeleid in 2016
 
 
 66,2% (2011)
 
 
 72,2%
 
 
 
 80% (2016)
 
 
 POMO (Personeels- en Mobiliteitsonderzoek), bewerking
								Vereniging Hogescholen
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Aansluiting van het onderwijs op de
							 behoefte van de arbeidsmarkt
 
 
 
 
 
 
 c)
 
 
 Aandeel afgestudeerden
								bètatechniek incl. snijvlakopleidingen
 
 
 (2012)
 
 
 
 
 (2016)
 
 
 OCW; DUO 1 cijfer HO
 
 
 
 
 hbo: 18%
 
 
 hbo: 18%
 
 
 hbo: 18%
 
 
 hbo: 19%
 
 
 
 
 wo: 21%
 
 
 wo: 22%
 
 
 wo: 22%
 
 
 wo: 22%
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 6.2 Kengetallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009/2010
 
 
 2010/2011
 
 
 2011/2012
 
 
 2012/2013
 
 
 2013/2014
 
 
 2014/2015
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Ingeschreven studenten (exclusief
						 groen onderwijs)1De cijfers wijken iets af van eerder
								gepubliceerde cijfers, omdat er nog mutaties zijn geweest in de
								inschrijvingsgegevens van voorgaande jaren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo voltijd bachelor
 
 
 330,2
 
 
 343,8
 
 
 354,3
 
 
 358,5
 
 
 377,1
 
 
 385,5
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo voltijd master
 
 
 2,5
 
 
 2,7
 
 
 2,7
 
 
 2,8
 
 
 3,1
 
 
 3,3
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo deeltijd bachelor
 
 
 53,6
 
 
 53,7
 
 
 51,3
 
 
 44,6
 
 
 41,9
 
 
 38,1
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo deeltijd master
 
 
 10,6
 
 
 10,8
 
 
 9,4
 
 
 8,2
 
 
 8,5
 
 
 8,6
 
 
 
 
 
 Totaal hbo
 
 
 397,0
 
 
 411,0
 
 
 417,8
 
 
 414,1
 
 
 430,5
 
 
 435,4
 
 
 
 
 
 Bron: 1cijferho
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo voltijd bachelor
 
 
 147,0
 
 
 149,6
 
 
 152,5
 
 
 146,9
 
 
 150,5
 
 
 153,0
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo voltijd master
 
 
 67,5
 
 
 74,0
 
 
 75,5
 
 
 78,6
 
 
 83,3
 
 
 85,9
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo deeltijd bachelor
 
 
 5,9
 
 
 5,2
 
 
 4,2
 
 
 2,9
 
 
 2,4
 
 
 2,0
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo deeltijd master
 
 
 5,5
 
 
 5,5
 
 
 4,7
 
 
 3,9
 
 
 3,9
 
 
 3,7
 
 
 
 
 
 Totaal wo
 
 
 226,0
 
 
 234,3
 
 
 236,8
 
 
 232,3
 
 
 240,1
 
 
 244,6
 
 
 
 
 
 Bron: 1cijferho
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Gediplomeerden (exclusief groen
						 onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo voltijd bachelor
 
 
 51,2
 
 
 50,9
 
 
 53,9
 
 
 49,9
 
 
 52,0
 
 
 52,3
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo voltijd master
 
 
 1,0
 
 
 1,1
 
 
 1,2
 
 
 1,1
 
 
 1,2
 
 
 1,2
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo deeltijd bachelor
 
 
 9,3
 
 
 9,3
 
 
 9,7
 
 
 8,0
 
 
 7,3
 
 
 6,9
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo deeltijd master
 
 
 3,0
 
 
 3,7
 
 
 3,4
 
 
 2,4
 
 
 2,4
 
 
 2,3
 
 
 
 
 
 Totaal hbo
 
 
 64,5
 
 
 64,9
 
 
 68,2
 
 
 61,4
 
 
 62,9
 
 
 62,6
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo voltijd bachelor
 
 
 24,1
 
 
 27,2
 
 
 32,1
 
 
 30,7
 
 
 30,7
 
 
 30,3
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo voltijd master
 
 
 29,0
 
 
 32,8
 
 
 36,9
 
 
 33,6
 
 
 35,4
 
 
 35,3
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo deeltijd bachelor
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 0,5
 
 
 0,4
 
 
 0,3
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo deeltijd master
 
 
 1,8
 
 
 1,8
 
 
 1,9
 
 
 1,4
 
 
 1,3
 
 
 1,1
 
 
 
 
 
 Totaal wo
 
 
 55,6
 
 
 62,4
 
 
 71,6
 
 
 66,3
 
 
 67,8
 
 
 66,9
 
 
 
 
 
 Bron: 1cijferho
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Onderwijs-uitgaven per student
						 2Onderwijsuitgaven per student zijn in constante
								prijzen 2014 (dat wil zeggen gecorrigeerd voor de uitgekeerde loon- en
								prijsbijstelling).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hbo
 
 
 
 
 6,3
 
 
 6,3
 
 
 6,4
 
 
 6,5
 
 
 
 
 •
 
 
 Wo
 
 
 
 
 6,2
 
 
 6,3
 
 
 6,6
 
 
 6,6
 
 
 
 
 
 (bedragen x € 1)
 
 
 
 
 
 
 
 2013/14
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Wettelijk collegegeld (hbo en wo
						 voltijd)
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 835
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel 6 en 7 uitgevoerde beleid en de
				 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
				 vermeld in de begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak tot
				 bijstelling aan het licht gekomen.
 
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 6.3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.798.852
 
 
 
 
 2.503.819
 
 
 
 
 2.630.999
 
 
 
 
 2.773.137
 
 
 
 
 2.961.392
 
 
 
 
 2.573.655
 
 
 
 
 387.737
 
 
 
 
 
 Waarvan
							 garantieverplichtingen
 
 
 82.202
 
 
 40.000
 
 
 153.459
 
 
 30.850
 
 
 26.789
 
 
 0
 
 
 26.789
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.489.231
 
 
 
 
 2.509.283
 
 
 
 
 2.543.058
 
 
 
 
 2.610.870
 
 
 
 
 2.732.897
 
 
 
 
 2.595.377
 
 
 
 
 137.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 2.379.097
 
 
 
 
 2.466.582
 
 
 
 
 2.491.890
 
 
 
 
 2.568.770
 
 
 
 
 2.688.138
 
 
 
 
 2.551.524
 
 
 
 
 136.614
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 2.379.097
 
 
 2.466.582
 
 
 2.439.659
 
 
 2.409.651
 
 
 2.518.043
 
 
 2.381.676
 
 
 136.367
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderwijsdeel hbo
 
 
 2.302.938
 
 
 2.384.034
 
 
 2.358.218
 
 
 2.333.833
 
 
 2.445.854
 
 
 2.306.091
 
 
 139.763
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Deel ontwerp en ontwikkeling
 
 
 64.828
 
 
 69.748
 
 
 68.605
 
 
 68.693
 
 
 69.201
 
 
 69.101
 
 
 100
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging tweede bachelor- en mastergraden in het hbo
 
 
 
 1.219
 
 
 1.303
 
 
 1.097
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging experimenten open bestel
 
 
 10.253
 
 
 10.705
 
 
 10.611
 
 
 5.456
 
 
 2.537
 
 
 5.000
 
 
 – 2.463
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging postinitiële masteropleidingen hbo
 
 
 1.079
 
 
 876
 
 
 922
 
 
 573
 
 
 451
 
 
 1.484
 
 
 – 1.033
 
 
 
 
 •
 
 
 Prestatiebox
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 52.231
 
 
 159.119
 
 
 170.095
 
 
 169.848
 
 
 247
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderwijskwaliteit en studiesucces, en profilering
 
 
 
 
 52.231
 
 
 159.119
 
 
 170.095
 
 
 169.848
 
 
 247
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 92.007
 
 
 
 
 28.186
 
 
 
 
 30.425
 
 
 
 
 23.671
 
 
 
 
 752
 
 
 
 
 2.958
 
 
 
 
 – 2.206
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling bevordering kennisfunctie hogescholen
 
 
 14.652
 
 
 12.055
 
 
 22.267
 
 
 19.967
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling stimulering Bèta/techniek
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 – 2.000
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Studiekeuze-informatie hoger onderwijs
								1Vanaf 2014 is Studiekeuze-informatie hoger
									 onderwijs opgenomen onder «Bijdragen aan (inter)nationale organisaties» van
									 deze tabel en daarom voor 2014 niet opgenomen onder «Subsidies».
 
 
 2.400
 
 
 2.400
 
 
 2.455
 
 
 2.475
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Praktijkgericht onderzoek (Raak)
 
 
 4.231
 
 
 6.828
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overig2In de post Overig zijn in 2010 de middelen
									 Deltaplan bèta/techniek (onderwijsbreed) en de middelen Investeringsagenda bèta
									 en techniek hoger onderwijs opgenomen. Het gaat om € 58 miljoen in
									 2010.
 
 
 70.724
 
 
 6.903
 
 
 5.703
 
 
 1.229
 
 
 752
 
 
 958
 
 
 – 206
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 711
 
 
 
 
 559
 
 
 
 
 353
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 242
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 142
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Uitbesteding
 
 
 711
 
 
 559
 
 
 353
 
 
 91
 
 
 242
 
 
 100
 
 
 142
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 17.416
 
 
 
 
 13.956
 
 
 
 
 20.390
 
 
 
 
 18.338
 
 
 
 
 17.851
 
 
 
 
 15.801
 
 
 
 
 2.050
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 17.416
 
 
 13.956
 
 
 20.390
 
 
 18.338
 
 
 17.851
 
 
 15.801
 
 
 2.050
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 23.616
 
 
 
 
 22.696
 
 
 
 
 920
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NWO (Praktijkgericht onderzoek hbo)
 
 
 
 
 
 
 23.616
 
 
 22.696
 
 
 920
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.298
 
 
 
 
 2.298
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Stichting Studiekeuze 123
 
 
 
 
 
 
 2.298
 
 
 2.298
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 3.462
 
 
 
 
 3.948
 
 
 
 
 8.646
 
 
 
 
 6.447
 
 
 
 
 2.615
 
 
 
 
 1.213
 
 
 
 
 1.402
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 6.4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 7
				 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.009.600
 
 
 
 
 3.946.917
 
 
 
 
 4.028.132
 
 
 
 
 4.180.059
 
 
 
 
 4.293.686
 
 
 
 
 4.074.179
 
 
 
 
 219.507
 
 
 
 
 
 Waarvan
						 garantieverplichtingen
 
 
 115.000
 
 
 35.000
 
 
 104.400
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.822.986
 
 
 
 
 3.954.885
 
 
 
 
 3.984.999
 
 
 
 
 4.065.742
 
 
 
 
 4.152.113
 
 
 
 
 4.070.873
 
 
 
 
 81.240
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 3.758.141
 
 
 
 
 3.888.292
 
 
 
 
 3.930.849
 
 
 
 
 4.015.082
 
 
 
 
 4.115.685
 
 
 
 
 4.030.690
 
 
 
 
 84.995
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 3.758.141
 
 
 3.888.292
 
 
 3.904.174
 
 
 3.895.816
 
 
 3.986.790
 
 
 3.901.966
 
 
 84.824
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderwijsdeel wo
 
 
 1.570.497
 
 
 1.592.895
 
 
 1.611.971
 
 
 1.588.295
 
 
 1.641.970
 
 
 1.574.097
 
 
 67.873
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderzoeksdeel wo
 
 
 1.630.738
 
 
 1.705.386
 
 
 1.706.967
 
 
 1.707.703
 
 
 1.730.563
 
 
 1.721.828
 
 
 8.735
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Deel ondersteuning geneeskundig onderwijs en onderzoek
 
 
 556.906
 
 
 585.754
 
 
 581.042
 
 
 595.447
 
 
 614.257
 
 
 606.041
 
 
 8.216
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bekostiging tweede mastergraden in het wo
 
 
 
 4.257
 
 
 4.194
 
 
 4.371
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Prestatiebox
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 26.675
 
 
 119.266
 
 
 128.895
 
 
 128.724
 
 
 171
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderwijskwaliteit en studiesucces, en profilering
 
 
 
 
 26.675
 
 
 119.266
 
 
 128.895
 
 
 128.724
 
 
 171
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 38.893
 
 
 
 
 39.721
 
 
 
 
 26.218
 
 
 
 
 22.684
 
 
 
 
 10.067
 
 
 
 
 14.051
 
 
 
 
 – 3.984
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Subsidieregeling Sirius programma
 
 
 11.436
 
 
 10.929
 
 
 11.543
 
 
 10.302
 
 
 5.443
 
 
 7.954
 
 
 – 2.511
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Subsidieregeling Huygens Scholarship Programme
 
 
 10.331
 
 
 10.351
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Subsidieregeling Libertas Noodfonds
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 765
 
 
 745
 
 
 605
 
 
 605
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Subsidieregeling Programma Akademie assistenten
 
 
 1.049
 
 
 954
 
 
 957
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 3TU’s samenwerking
 
 
 6.066
 
 
 6.066
 
 
 6.000
 
 
 3.500
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Toetsing en Toetsgestuurd leren
 
 
 167
 
 
 2.426
 
 
 2.426
 
 
 2.260
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overig
 
 
 8.844
 
 
 7.995
 
 
 4.527
 
 
 5.877
 
 
 2.519
 
 
 3.992
 
 
 – 1.473
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.441
 
 
 
 
 1.625
 
 
 
 
 1.630
 
 
 
 
 1.584
 
 
 
 
 1.240
 
 
 
 
 1.560
 
 
 
 
 – 320
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Uitbesteding
 
 
 1.441
 
 
 1.625
 
 
 1.630
 
 
 1.584
 
 
 1.240
 
 
 1.560
 
 
 – 320
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 3.855
 
 
 
 
 3.270
 
 
 
 
 3.986
 
 
 
 
 3.878
 
 
 
 
 3.769
 
 
 
 
 3.764
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO)
 
 
 3.855
 
 
 3.270
 
 
 3.986
 
 
 3.878
 
 
 3.769
 
 
 3.764
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 20.656
 
 
 
 
 21.977
 
 
 
 
 22.316
 
 
 
 
 22.514
 
 
 
 
 21.352
 
 
 
 
 20.808
 
 
 
 
 544
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Organisaties excl. NVAO, SKI 123 en PBT (zie tabel 6.4)
 
 
 20.656
 
 
 21.977
 
 
 22.316
 
 
 22.514
 
 
 21.352
 
 
 20.808
 
 
 544
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 13.877
 
 
 
 
 25.117
 
 
 
 
 114
 
 
 
 
 963
 
 
 
 
 10.426
 
 
 
 
 16
 
 
 
 
 10.410
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De realisatie
				van de uitgaven aan het hbo ligt € 137,5 miljoen hoger dan oorspronkelijk
				begroot. Voor het wo is dit € 81,2 miljoen. De realisatie van de ontvangsten is
				respectievelijk € 1,4 en € 10,4 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. Bij
				de toelichting op de financiële instrumenten worden de grootste verschillen
				toegelicht.
 
 Tabel 6.5 Middelen organisaties (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 United Nations University (UNU)
 
 
 855
 
 
 866
 
 
 874
 
 
 875
 
 
 875
 
 
 
 
 Europees Universitair Instituut Florence
 
 
 1.340
 
 
 1.396
 
 
 1.422
 
 
 1.430
 
 
 1.469
 
 
 
 
 Stichting Nederlandse Organisatie voor Internationale
						 samenwerking in het Hoger Onderwijs (NUFFIC)
 
 
 25.961
 
 
 27.234
 
 
 17.288
 
 
 17.285
 
 
 16.241
 
 
 
 
 Platform Bèta Techniek (PBT)
						 1Het betreft de subsidie aan het PBT voor
								ondersteuning van het Sirius Programma en vanaf 2012 ook de subsidie voor
								ondersteuning van de Reviewcommissie
 
 
 523
 
 
 510
 
 
 1.948
 
 
 1.368
 
 
 1.281
 
 
 
 
 Stichting Handicap en Studie
 
 
 841
 
 
 844
 
 
 499
 
 
 500
 
 
 485
 
 
 
 
 Stichting voor Vluchteling Studenten UAF
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.399
 
 
 
 
 Stichting Studiekeuze 123 (SKI 123)
 
 
 2.400
 
 
 2.400
 
 
 2.455
 
 
 2.475
 
 
 2.298
 
 
 
 
 Interstedelijk Studentenoverleg (ISO)
 
 
 245
 
 
 244
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 244
 
 
 
 
 Landelijke StudentenVakbond (LSVb)
 
 
 245
 
 
 244
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 244
 
 
 
 
 Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO)
 
 
 3.855
 
 
 3.270
 
 
 3.986
 
 
 3.878
 
 
 3.769
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Bekostiging
 
 
 De bekostiging van het hoger onderwijs en onderzoek
				 bestaat uit de hoofdbekostiging en de middelen voor onderwijskwaliteit en
				 studiesucces en profilering (prestatiebox). De experimenten open bestel hbo en
				 postinitiële masteropleidingen hbo worden afzonderlijk bekostigd. De
				 bekostiging is voor het hbo met € 136,6 miljoen en voor het wo met
 € 85,0 miljoen verhoogd. Dit betreft:
 
 
 –
 Aanpassing op basis van de nieuwe raming
						van de studentenaantallen (hbo € 127,7 en wo € 56,4 miljoen);
 
 
 –
 De loonbijstelling 2014 (hbo € 3,6 en wo
						€ 12,6 miljoen);
 
 
 –
 Toevoeging aan de rijksbijdrage
						ho-instellingen van door andere directies/departementen overgeboekte bedragen
						inzake onderzoek, lerarenbeleid en dergelijke en andere geringe mutaties (hbo
						€ 5,3 en wo € 16,0 miljoen).
 
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 Universiteiten (wo) en hogescholen (hbo) ontvangen
				 bekostiging voor onderwijs en onderzoek. De rijksbijdrage wordt jaarlijks via
				 een verdeelsleutel aan de universiteiten en hogescholen toegekend als een
				 lumpsumbekostiging.
 De rijksbijdrage is gebaseerd op de WHW. In het
				 Uitvoeringsbesluit WHW 2008 en de Regeling financiën hoger onderwijs zijn de
				 bepalingen, bedragen en percentages opgenomen op basis waarvan de rijksbijdrage
				 wordt berekend.
 
 Onderwijsdeel hbo en wo
 Universiteiten en hogescholen ontvangen een rijksbijdrage voor onderwijs.
				De rijksbijdrage is met name gebaseerd op de nominale studieduur van de
				opleiding en het volgen en succesvol afronden van één bachelor- en één
				masteropleiding. Het onderwijsdeel bestaat uit:
 
 
 a.
 een studentgebonden deel: gebaseerd op het
					 aantal ingeschreven bekostigde studenten en graden (diploma’s), er zijn drie
					 bekostigingsniveaus (laag, hoog en top),
 
 
 b.
 een onderwijsopslag in bedragen: bedragen
					 op basis van afspraken voor kwaliteit, kwetsbare opleidingen en bijzondere
					 voorzieningen, en
 
 
 c.
 een onderwijsopslag als percentage.
 
 
 Per 2014 is de subsidieregeling tweede graden hbo en wo
				vervallen en wordt via wet- en regelgeving geregeld dat studenten voor een
				tweede studie het wettelijk collegegeld verschuldigd zijn, indien deze gestart
				is tijdens een eerste studie en ononderbroken gevolgd wordt. De instellingen
				ontvangen met ingang van 1 januari 2014 € 10 miljoen per jaar voor het
				verzorgen van deze tweede studies. Hiervoor zijn de
				onderwijsdelen
				hbo en wo structureel verhoogd.
 Deel Ontwerp en ontwikkeling hbo en
				Onderzoeksdeel wo
 Hogescholen ontvangen een rijksbijdrage voor
				ontwerp en ontwikkeling (praktijkgericht onderzoek). Universiteiten ontvangen
				een rijksbijdrage voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek. Het
				onderzoeksdeel wo is gebaseerd op:
 
 
 a.
 een studentgebonden deel: gebaseerd op het
					 aantal bekostigde graden,
 
 
 b.
 een deel promoties: gebaseerd op het aantal
					 promoties leidend tot een proefschrift en het aantal ontwerpcertificaten,
 
 
 c.
 een voorziening onderzoek in bedragen:
					 bedragen op basis van afspraken over onder andere sectorplannen en
					 toponderzoeksscholen, en
 
 
 d.
 een voorziening onderzoek in
					 percentages.
 
 
 Deel ondersteuning geneeskundig onderwijs
				en onderzoek
 De bekostiging van het onderwijs en onderzoek bij
				de acht academische ziekenhuizen loopt via de universiteiten. Hier kunnen
				studenten geneeskunde onderwijs volgen en praktijkervaring opdoen. De
				bekostiging bestaat uit een deel dat is gebaseerd op het aantal ingeschreven
				studenten en graden, een procentueel deel en een bedrag vanwege rente en
				afschrijving (voor huisvesting).
 Prestatiebox: Onderwijskwaliteit en
				studiesucces en profilering hbo en wo
 Voor de periode 2013–2016
				ontvangen hogescholen en universiteiten prestatiebekostiging op basis van
				individuele prestatieafspraken (zie ook de Strategische Agenda Hoger Onderwijs,
				Onderzoek en Wetenschap «Kwaliteit in verscheidenheid» en de
				Hoofdlijnenakkoorden
				OCW-Vereniging Hogescholen en
				OCW-VSNU). In het Besluit Experiment
				prestatiebekostiging hoger onderwijs is bepaald hoe de omvang van de
				prestatiebekostiging per instelling wordt vastgesteld. De afspraken zijn
				gemaakt op basis van concrete indicatoren. Bij het niet behalen van de
				overeengekomen prestatieafspraken kan de instelling in de periode 2017–2020
				(deels)gekort worden op het budget voor onderwijskwaliteit en
				studiesucces.
 Alle hogescholen en universiteiten hebben voortgang
				geboekt met de uitvoering van hun plannen voor profilering en
				zwaartepuntvorming en krijgen dus ook in 2015 en 2016 hun deel uit het
				selectieve budget. Voor alle centres of expertise, met uitzondering van een,
				geldt dit ook. In 2014 heeft een
				midtermreview plaats gevonden voor het selectief
				budget. De eindevaluatie van de prestatieafspraken vindt in 2016 plaats.
 Bekostiging experimenten open bestel
				hbo
 De middelen zijn ingezet voor de bekostiging van de
				experimenten open bestel. Deze experimenten zijn in 2014 afgerond. De
				eindevaluatie van de experimenten open bestel is op 16 januari 2015 aan de
				Tweede Kamer aangeboden (Kamerstuk
				31 288, nr.
				413). Het doel van de experimenten open bestel was om kennis op te
				doen over de effecten van het toelaten tot de publieke financiering van andere
				dan de huidige bekostigde aanbieders in het hoger onderwijs, en over de
				voorwaarden waaronder in het publiek bekostigde stelsel ruimte kan worden
				gemaakt voor deze aanbieders. De evaluatie laat zien dat op basis van de
				resultaten van het experiment niet kan worden voorspeld of definitieve
				invoering van een open bestel tot betere of slechtere resultaten zou leiden dan
				het huidige stelsel. De experimenten met een open bestel zullen vanwege de
				beperkte uitkomsten niet leiden tot aanpassingen in de wetgeving. Wel is er
				aanleiding om verder te experimenteren, met als doel de vraaggerichtheid van
				het aanbod te versterken in het hoger onderwijs gericht op werkenden. Zoals in
				de kabinetsbrief over leven lang leren (Kamerstuk
				30 012, nr.
				41, 31 oktober 2014) is aangekondigd, zullen pilots experimenten met
				vraagfinanciering in het deeltijd hoger onderwijs worden gestart. Bij de
				vormgeving van deze experimenten, die nog nader uitgewerkt wordt, wordt
				rekening gehouden met de lessen uit de experimenten open bestel.
 Bekostiging postinitiële masteropleidingen
				hbo
 De middelen zijn beschikbaar voor de afwikkeling van de
				tijdelijke financiering van (eerder goedgekeurde) arbeidsmarktrelevante
				hbo-masters in prioritaire gebieden.
 Subsidies
 Subsidieregeling stimulering Bèta/techniek
				(hbo)
 Hiermee worden drie Centres of Expertise (CoE’s) hbo
				gefinancierd, naast de zeventien CoE’s die gefinancierd worden uit de middelen
				voor profilering. De CoE’s, die met cofinanciering van bedrijven en
				instellingen tot stand komen, zijn gericht op toponderwijs, toponderzoek en
				innovaties. Uitgangpunt hierbij is 25% financiering uit het werkveld, 25% van
				onderwijsinstellingen en 50% profileringsbekostiging. Om de beschikbare
				budgetten in overeenstemming te brengen met de verwachte realisatie is een
				kasschuif van € 2 miljoen naar volgend jaar verwerkt.
 Subsidieregeling Sirius programma
				(ho)
 Om meer inzicht te krijgen in de wijze waarop excellentie
				in het hoger onderwijs gerealiseerd kan worden is in 2009, 2010 en 2011 aan
				verschillende meerjarige projecten een subsidie toegekend. De projecten zijn
				uitgevoerd in de periode 2008–2014. Het budget is met circa € 2,5 miljoen
				verlaagd, met name door een overboeking naar artikel 16 (OWB) voor door het
				Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) uit te voeren activiteiten in
				het kader van de bestendiging en voortzetting van excellentietrajecten.
 Subsidieregeling Libertas Noodfonds
				(ho)
 Het Libertas Noodfonds is er voor studenten die niet in
				hun land van herkomst kunnen (blijven) studeren, omdat vanwege politieke
				redenen hen het studeren onmogelijk wordt gemaakt of zij daarin ernstig worden
				belemmerd. Op dit moment zijn er geen landen aangewezen wiens ingezetenen een
				beroep kunnen doen op het Libertas Noodfonds. De gerealiseerde middelen hebben
				betrekking op de afwikkeling van eerder toegekende financiële steun aan
				studenten uit Zimbabwe en Wit-Rusland (deze landen waren eerder
				aangewezen).
 3TU’s samenwerking (wo)
 De
				middelen (het betreft hier middelen uit het voormalig Fonds Economische
				Structuurversterking) zijn beschikbaar voor het onderzoek in vijf centres of
				excellence (onderzoeksprogramma’s met leerstoelen en masterprogramma’s).
 Overig (hbo en wo)
 Bij dit
				financiële instrument zijn afzonderlijk voor de sectoren hbo en wo overige
				toekenningen opgenomen die gelijk dan wel kleiner zijn dan € 1 miljoen. Het
				budget voor wo is met circa € 1,5 miljoen verlaagd, met name doordat in het
				kader van Verantwoord Begroten bedragen zijn overgeheveld naar de bekostiging
				van wo.
 Opdrachten
 Uitbesteding (hbo en wo)
 Voor de beleidsontwikkeling worden opdrachten verstrekt voor het uitvoeren
				van diensten. Het gaat hierbij met name om opdrachten voor beleidsgericht
				onderzoek.
 Bijdragen aan agentschappen
 DUO
 De Dienst Uitvoering
				Onderwijs (DUO) is de uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van OCW en
				levert producten en diensten op het terrein van bekostiging van instellingen,
				financiering van studenten en informatievoorziening. Het betreft het aandeel in
				de uitvoeringskosten van DUO voor deze begrotingsartikelen. Vanwege aanvullende
				werkzaamheden door DUO op een aantal ho-trajecten (diplomaregister, gedragscode
				en BRON-HO) is de realisatie € 2,1 miljoen hoger dan begroot.
 Bijdragen ZBO’s / RWT’s
 Nederlands-Vlaamse Accreditatie
				Organisatie (NVAO)
 De NVAO is als onafhankelijke, binationale
				accreditatie organisatie opgericht door de Nederlandse en Vlaamse overheid en
				geeft een deskundig en objectief oordeel over de kwaliteit van het hoger
				onderwijs in Nederland en Vlaanderen. In deze begroting is de bijdrage
				opgenomen die de Nederlandse overheid rechtstreeks aan de NVAO vergoedt voor de
				uitvoering van haar wettelijke taken. De daling van het budget is het gevolg
				van taakstellingen op de apparaatskosten van ZBO’s door de kabinetten Rutte I
				en II.
 NWO (praktijkgericht onderzoek
				hbo)
 Van hogescholen wordt verwacht dat zij een centrale rol in
				de Nederlandse en internationale kennisinfrastructuur vervullen. Voor
				praktijkgericht onderzoek hebben hogescholen direct toegang tot de competitieve
				onderzoekgeldstroom voor het hbo; het RAAK-programma (voormalige Regeling
				bevordering kennisfunctie hogescholen).
 Om te zorgen dat de functie
				van deze onderzoeksgeldstroom wordt geborgd binnen het Nederlandse
				kennissysteem heeft het Ministerie van OCW met de werkgevers, andere partners
				van de Stichting Innovatie Alliantie (SIA) en met NWO een
				convenant ondertekend waarin is vastgelegd dat
				de middelen voor het RAAK-programma vanaf 2014 worden ingebed via de
				bekostiging bij NWO.
 Bijdrage aan (inter)nationale
				organisaties
 Organisaties als bedoeld in tabel 6.4 (met
				uitzondering van de NVAO)
 Het betreft hier de (structurele)
				bekostiging van organisaties die beleidsmatig prioritaire taken uitvoeren,
				ofwel activiteiten uitvoeren die betrekking hebben op de belangenbehartiging
				van studenten, ofwel taken uitvoeren die voortkomen uit verdragsrechtelijke
				verplichtingen.
 Ontvangsten
 De ontvangsten
				betreffen met name terugvorderingen bij hogescholen en andere
				subsidieontvangers bijvoorbeeld als gevolg van eindafrekeningen van toegekende
				subsidies. Het verschil bij hbo tussen de realisatie en de begroting wordt
				grotendeels veroorzaakt door een desaldering van overblijvende
				kennisfunctie-middelen uit het RAAK-programma 2009 die ondergebracht zijn bij
				het NWO ten behoeve van praktijkgericht onderzoek SIA. Het verschil bij het wo
				wordt voor € 10,0 miljoen veroorzaakt door een terugontvangst van de Technische
				Universiteit Delft.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 8)
 
 
 Artikel
 
 
 8:
 INTERNATIONAAL BELEID
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Bevorderen van internationale samenwerking en
				 uitwisseling ter ondersteuning en versterking van de kwaliteit van onderwijs,
				 cultuur en wetenschap en ter verdere ontwikkeling van internationale
				 competenties van lerenden, docenten, kunstenaars en wetenschappers.
 
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 
 
 Stimuleren: Bij het
					 uitvoeren van de algemene doelstelling ligt de nadruk op het zoveel mogelijk
					 stimuleren en ondersteunen van instellingen en burgers om zich op een
					 internationale omgeving te oriënteren. Daartoe zorgt de Minister vanuit zijn
					 stelselverantwoordelijkheid voor de benodigde internationaal-bestuurlijke
					 randvoorwaarden, bijvoorbeeld door afspraken over wederzijdse beroepserkenning,
					 kwaliteitszorg en grensverkeer en door de uitwisseling van best practices. De
					 Minister opereert hierbij binnen multilaterale kaders als de Europese Unie,
					 OESO en de Unesco en andere – vaak daarbij aangesloten – organisaties, alsmede
					 via bilaterale contacten, verdragen, Memorandums of Understanding, etc.
					 Daarnaast wordt gebruik gemaakt van stimuleringsmaatregelen in de vorm van
					 fondsen en beurzen en worden faciliterende en uitvoerende instanties
					 gesubsidieerd, zoals het Europees Platform, Neth-ER en het Duitsland Instituut.
					 De bevordering van internationale samenwerking is ondersteunend aan de
					 beleidsdoelstellingen van OCW. De activiteiten zijn dan ook voor een belangrijk
					 deel opgenomen bij de betreffende beleidsartikelen.
 De internationale
					 activiteiten van OCW geven tenslotte mede-ondersteuning aan de doelstellingen
					 en ambities van het bredere buitenlandse beleid, specifiek op de terreinen van
					 OCW.
 
 
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 Internationale – ondersteunende – maatregelen laten
				 zich moeilijk vangen in «harde» cijfers en beleidsconclusies. In gevallen waar
				 dit wel mogelijk is, bijvoorbeeld bij de bevordering van in- en uitgaande
				 studiemobiliteit of bij de bevordering van culturele activiteiten in het
				 buitenland zijn relevante cijfers te volgen op de Monitor Trends in Beeld.
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 
 Bij de ten uitvoerlegging van de in de begroting
					 opgenomen voornemens zijn er geen bijzondere ontwikkelingen opgetreden die een
					 aanpassing of afwijking van die voornemens noodzakelijk maakten.
 Relevante kwantitatieve gegevens zijn te volgen op de Monitor Trends in
					 Beeld.
 
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 8.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 8
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 HGIS realisatie
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 54.274
 
 
 
 
 12.591
 
 
 
 
 7.312
 
 
 
 
 8.673
 
 
 
 
 13.973
 
 
 
 
 11.652
 
 
 
 
 2.321
 
 
 
 
 2.082
 
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 20.794
 
 
 
 
 16.543
 
 
 
 
 16.215
 
 
 
 
 15.704
 
 
 
 
 12.330
 
 
 
 
 13.421
 
 
 
 
 – 1.091
 
 
 
 
 705
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 1.717
 
 
 
 
 1.641
 
 
 
 
 1.345
 
 
 
 
 1.422
 
 
 
 
 1.297
 
 
 
 
 1.608
 
 
 
 
 – 311
 
 
 
 
 24
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Subsidieregelingen
 
 
 1.717
 
 
 1.641
 
 
 1.345
 
 
 1.422
 
 
 
 1.297
 
 
 
 1.608
 
 
 – 311
 
 
 24
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Duitsland Instituut Amsterdam (DIA)
 
 
 800
 
 
 800
 
 
 732
 
 
 842
 
 
 773
 
 
 774
 
 
 – 1
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Frans-Nederlandse academie (FNA)
 
 
 118
 
 
 194
 
 
 114
 
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Netherlands house for Education and Research (Neth-ER)
 
 
 484
 
 
 500
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Incidentele subsidies voor het uitwisselen van cultuur
 
 
 315
 
 
 147
 
 
 49
 
 
 130
 
 
 24
 
 
 364
 
 
 – 340
 
 
 24
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overige incidentele subsidies
 
 
 
 
 
 
 30
 
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 353
 
 
 
 
 140
 
 
 
 
 283
 
 
 
 
 262
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 290
 
 
 
 
 – 284
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Beleidsonderzoek en benchmarking
 
 
 150
 
 
 18
 
 
 143
 
 
 153
 
 
 6
 
 
 100
 
 
 – 94
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Incidentele Internationale activiteiten
 
 
 203
 
 
 122
 
 
 140
 
 
 109
 
 
 
 190
 
 
 – 190
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 13.915
 
 
 
 
 14.262
 
 
 
 
 14.087
 
 
 
 
 13.520
 
 
 
 
 10.577
 
 
 
 
 11.073
 
 
 
 
 – 496
 
 
 
 
 231
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 OCW-vertegenwoordiging in het buitenland
 
 
 1.411
 
 
 1.549
 
 
 1.777
 
 
 1.631
 
 
 141
 
 
 141
 
 
 
 141
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Europees Platform
 
 
 5.584
 
 
 5.677
 
 
 5.410
 
 
 5.455
 
 
 4.690
 
 
 4.560
 
 
 130
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Nederlandse Taalunie
 
 
 3.252
 
 
 3.287
 
 
 3.124
 
 
 3.179
 
 
 3.224
 
 
 3.186
 
 
 38
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Europa College Brugge
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Unesco
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 40
 
 
 8
 
 
 
 20
 
 
 – 20
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 OESO CERI
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 73
 
 
 70
 
 
 67
 
 
 76
 
 
 – 9
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Fulbright Center
 
 
 428
 
 
 408
 
 
 408
 
 
 408
 
 
 388
 
 
 388
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 DCICC (voorheen SICA) Cultural Contact Point
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 
 90
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Stichting Ons Erfdeel
 
 
 205
 
 
 205
 
 
 205
 
 
 185
 
 
 185
 
 
 185
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Nationaal Agentschap Leven Lang Leren (EU-programma)
 
 
 1.724
 
 
 1.731
 
 
 1.748
 
 
 1.748
 
 
 1.762
 
 
 1.762
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Programma's Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. (inclusief
								uitvoeringskosten)
 
 
 1.097
 
 
 1.161
 
 
 1.162
 
 
 716
 
 
 
 585
 
 
 – 585
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Incidentele EU-programma's en activiteiten
 
 
 
 30
 
 
 20
 
 
 
 
 50
 
 
 – 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 450
 
 
 
 
 450
 
 
 
 
 
 450
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Vlaams-Nederlandshuis DeBuren (Hoofdstuk V BuZa)
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 
 450
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integreren van de BES-eilanden in Nederland
							 1Met ingang van het jaar 2011 zijn de gelden
								 voor het integreren van de BES-eilanden in Nederland overgeboekt naar artikel 1
								 (Primair onderwijs), artikel 3 (Voortgezet onderwijs) en artikel 4
								 (Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie).
 
 
 
 
 4.309
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 16
 
 
 
 
 41
 
 
 
 
 754
 
 
 
 
 310
 
 
 
 
 99
 
 
 
 
 211
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De realisatie van de uitgaven in 2014 ligt € 1,1
				miljoen lager dan oorspronkelijk begroot. De realisatie van de ontvangsten is
				€ 0,2 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. De verplichtingen zijn met
				€ 2,3 miljoen verhoogd. De belangrijkste verhoging van de verplichtingen is
				ontstaan door een tweejarige verplichting aan het Europees Platform met
				kasgevolgen in 2015. Bij de toelichting op de financiële instrumenten worden de
				grootste verschillen toegelicht.
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Subsidies
 
 Duitsland Instituut Amsterdam
 Het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA) genereert en verspreidt kennis in
				Nederland over de ontwikkelingen in Duitsland op het raakvlak van onderwijs,
				wetenschap en maatschappij. Het instituut doet dat onder meer met behulp van
				wetenschappelijk onderzoek, onderwijsprojecten en voorlichtingsactiviteiten
				(cofinanciering met Universiteit van Amsterdam en Deutsche Akademische
				Austausch Dienst (DAAD)). Daarnaast voert het DIA een pilotprogramma
				studiemobiliteit uit, die de samenwerking moet stimuleren tussen Nederlandse en
				Duitse instellingen van hoger onderwijs, alsook de mobiliteit van Nederlandse
				studenten naar Duitsland moet vergroten. Hier is sprake van cofinanciering van
				Duitse zijde (50/50). In totaal is er voor de jaren 2013 t/m 2015 € 0,4 miljoen
				toegekend voor het actieprogramma Bevordering Onderwijsmobiliteit naar
				Duitsland.
 Frans-Nederlandse Academie
 De financiering van de Frans-Nederlandse Academie is, conform de
				subsidietaakstelling, stopgezet.
 Neth-ER
 Neth-ER is
				opgericht in 2006 door acht Nederlandse veldorganisaties werkzaam op de
				gebieden onderzoek, onderwijs en innovatie (onder andere TNO, KNAW, VSNU,
				MBO-Raad, NWO, Europees Platform). Hun gezamenlijke doel is om de Nederlandse
				participatie aan de Europese programma’s te vergroten.
 Incidentele subsidies voor het uitwisselen
				van cultuur
 Dit betreft middelen gereserveerd voor incidentele
				activiteiten en verplichtingen ter bevordering van de samenwerking op het
				gebied van cultuur. In 2014 is beperkt een beroep gedaan op deze middelen. Er
				zijn subsidies verstrekt aan de Nationale Jeugdraad en aan de Speciaal Gezant
				Geletterdheid voor UNESCO.
 Overige incidentele subsidies
 Dit betreft middelen gereserveerd voor overige incidentele internationale
				subsidies. Er is een subsidie verstrekt aan Stichting News en een subsidie voor
				activiteiten van het presidentschap International Council on Archives.
 Opdrachten
 Beleidsonderzoek en
				benchmarking
 Dit betreft middelen ten behoeve van
				beleidsonderzoek, onder meer naar de effectiviteit van internationalisering en
				ten behoeve van benchmarking in het kader van de relevante internationale
				organisaties. In 2014 is beperkt gebruik gemaakt van deze middelen: er is een
				onderzoek uitgevoerd naar de gevolgen van de ratificatie Facultatief Protocol
				bij het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten
				(Onderzoek Facultatief protocol bij de VN (SIM Utrecht)).
 Incidentele internationale
				activiteiten
 Dit betreft middelen gereserveerd voor incidentele
				activiteiten en verplichtingen ter bevordering van de samenwerking welke bij
				het opstellen van de begroting niet zijn te voorzien. In het jaar 2014 zijn
				geen uitgaven op dit artikelonderdeel gedaan.
 Bijdragen aan (inter)nationale
				organisaties
 OCW-vertegenwoordiging
 In
				2014 betreft het de kosten voor de Permanente Vertegenwoordiging bij de
				Unesco.
 Europees Platform
 Het
				Europees Platform ondersteunt de internationalisering in het primair en
				voortgezet onderwijs met kennis en kleine financiële bijdrages voor onder meer
				expertiseontwikkeling en mobiliteit van leerlingen, onderwijzend personeel,
				voor vroegtijdig vreemdetalenonderwijs, tweetalig onderwijs en internationale
				uitwisseling. In 2014 is er een bedrag van € 0,2 miljoen extra toegekend aan
				het Europees Platform. Dit betreft een subsidie in het kader van het plan van
				aanpak Engels in het primair onderwijs.
 Nederlandse Taalunie
 De
				Nederlandse Taalunie is de verdragsorganisatie waarin Nederland, Vlaanderen en
				Suriname samenwerken op het gebied van het Nederlands. Ze ondersteunt het leren
				van de Nederlandse taal in het buitenland, bewaakt de kwaliteit daarvan en
				houdt zomercursussen voor buitenlanders die Nederlands doceren of willen
				blijven spreken.
 Europa College Brugge
 Het
				Europa College te Brugge is een postuniversitaire opleiding voor onderzoek naar
				Europese eenwording, gefinancierd door EU en EU-Lidstaten.
 Unesco
 Dit betreft de
				deelname aan diverse projecten in het kader van de Unesco.
 OESO CERI
 OESO CERI
				betreft de deelname aan diverse onderwijsprojecten en -onderzoeken in het kader
				van het Centre for Educational Research and Innovation (CERI), onderdeel van de
				OESO.
 Fulbright Center
 Het
				Fulbright Center verzorgt mobiliteitsprogramma’s voor het hoger onderwijs via
				beurzen voor uitwisseling met de Verenigde Staten (met bijdragen van de
				Amerikaanse regering).
 Cultural Contact Point
 Het
				Cultural Contact Point geeft advies over de subsidieregelingen van het
				EU-cultuurprogramma en biedt begeleiding bij het doen van een aanvraag. Het is
				een uitvoerend orgaan ten behoeve van het EU-Cultuurprogramma en ondergebracht
				bij het Dutch Centre for International Cultural Cooperation (DCICC), voorheen
				de Stichting Internationale Culturele Activiteiten (SICA).
 Stichting Ons Erfdeel
 De
				Vlaams-Nederlandse vereniging Ons Erfdeel wil de cultuur van Vlaanderen en
				Nederland in het buitenland bekend maken en de culturele samenwerking tussen de
				Nederlandssprekenden bevorderen, onder meer met behulp van het tijdschrift Ons
				Erfdeel en het Jaarboek The Low Countries.
 Nationaal Agentschap Erasmus+
 Het Agentschap is belast met het beheer en de uitvoering in Nederland van
				het EU programma Erasmus+. Het Nationaal Agentschap Erasmus+ Onderwijs en
				Training is de opvolger van het voormalige Agentschap Leven Lang Leren.
 Rijksdienst voor Ondernemend
				Nederland
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland verricht
				uitvoerende taken, vooral waar het gaat om internationalisering van het
				(beroeps-)onderwijs op het scheidsvlak tussen onderwijs en bedrijfsleven. In
				het jaar 2014 is ingespeeld op de subsidietaakstelling door geen nieuwe
				activiteiten meer te starten. Deze post is in het najaar reeds met € 0,5
				miljoen verlaagd, de resterende € 70.000 zijn niet besteed.
 Incidentele EU-programma’s en
				activiteiten
 Dit betreft middelen gereserveerd voor incidentele
				activiteiten en verplichtingen in het kader van de EU en deelname aan
				EU-programma’s, welke bij het opstellen van de begroting niet zijn te voorzien.
				In het jaar 2014 zijn geen uitgaven op dit artikelonderdeel gedaan.
 Bijdragen aan andere
				begrotingshoofdstukken
 Vlaams-Nederlands Huis De
				Buren
 Het Vlaams-Nederlands Huis De Buren is in 2004 opgericht
				door de Nederlandse en Vlaamse regering als een culturele organisatie en als
				ruimte voor debat en reflectie (subsidiëring vindt plaats via
				begrotingshoofdstuk V (Buitenlandse Zaken)).
 
 
 Internationale Uitgaven OCW – breed
 
 Het vergroten van internationale mobiliteit en
				 grensoverschrijdende samenwerking tussen instellingen is een inzet die niet
				 alleen plaatsvindt op dit artikel. Veel internationaliseringsbeleid is elders
				 ondergebracht binnen de OCW-begroting. Hieronder is een overzicht opgenomen van
				 de totale internationale uitgaven van OCW per beleidsartikel en daaraan
				 gekoppeld, welk deel daarvan deel uitmaakt van de Homogene groep internationale
				 samenwerking (HGIS), die wordt gecoördineerd door het Ministerie van
				 Buitenlandse Zaken.
 
 
 Tabel 8.2 Internationale uitgaven OCW (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 HGIS realisatie
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Primair onderwijs (artikel 1)
 
 
 22.008
 
 
 20.291
 
 
 20.992
 
 
 22.015
 
 
 16.854
 
 
 12.295
 
 
 4.559
 
 
 
 
 
 Voortgezet onderwijs (artikel 3)
 
 
 3.518
 
 
 4.660
 
 
 4.631
 
 
 4.179
 
 
 4.083
 
 
 3.381
 
 
 702
 
 
 
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (artikel 4)
 
 
 862
 
 
 830
 
 
 1.217
 
 
 1.181
 
 
 820
 
 
 820
 
 
 
 
 
 
 Hoger beroepsonderwijs (artikel 6)
 
 
 3.453
 
 
 3.453
 
 
 3.453
 
 
 3.453
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 
 3.155
 
 
 
 
 Wetenschappelijk onderwijs (artikel 7)
 
 
 86.503
 
 
 87.582
 
 
 74.813
 
 
 72.759
 
 
 67.727
 
 
 64.968
 
 
 2.759
 
 
 54.338
 
 
 
 
 Internationaal beleid (artikel 8)
 
 
 16.485
 
 
 16.543
 
 
 16.215
 
 
 15.704
 
 
 12.171
 
 
 13.421
 
 
 – 1.250
 
 
 705
 
 
 
 
 Studiefinanciering (artikel 11)
 
 
 2.162
 
 
 55.165
 
 
 63.775
 
 
 68.783
 
 
 73.524
 
 
 65.000
 
 
 8.524
 
 
 
 
 
 Kunsten (artikel 14)
 
 
 18.334
 
 
 19.211
 
 
 18.017
 
 
 12.847
 
 
 12.174
 
 
 11.764
 
 
 410
 
 
 4.765
 
 
 
 
 Cultureel erfgoed (artikel 14)
 
 
 2.096
 
 
 2.129
 
 
 2.578
 
 
 2.336
 
 
 2.399
 
 
 2.506
 
 
 – 107
 
 
 395
 
 
 
 
 Media (artikel 14 en 15)
 
 
 50.872
 
 
 50.306
 
 
 49.891
 
 
 2.140
 
 
 1.849
 
 
 1.831
 
 
 18
 
 
 299
 
 
 
 
 Onderzoek en wetenschappen (artikel 16)
 
 
 79.226
 
 
 91.964
 
 
 99.359
 
 
 91.438
 
 
 92.848
 
 
 92.848
 
 
 
 524
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 285.519
 
 
 
 
 352.134
 
 
 
 
 354.941
 
 
 
 
 296.835
 
 
 
 
 287.604
 
 
 
 
 271.989
 
 
 
 
 15.615
 
 
 
 
 64.181
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 De uitgaven op de Homogene groep internationale
				 samenwerking (HGIS) zijn begrepen in de totale realisaties in het jaar
				 2014.
 De beleidsprestaties zijn – waar nodig en relevant – toegelicht
				 bij de betreffende beleidsartikelen.
 Voor artikel 11
				 (Studiefinanciering) geldt dat de bedragen indicaties zijn van de omvang van
				 uitgaven aan internationale studiefinanciering (diplomamobiliteit). Het betreft
				 zowel de relevante als niet-relevante uitgaven voor meeneembare
				 studiefinanciering (dit is uitgaande studentenmobiliteit) en voor inkomende
				 mobiliteit (EU-studenten die een vorm van collegegeldvergoeding krijgen).
 
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 9)
 
 
 Artikel
 
 
 9:
 ARBEIDSMARKT- EN PERSONEELSBELEID
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 De kwaliteit van het onderwijs wordt gewaarborgd door
				 de beschikbaarheid van voldoende personeel van voldoende kwaliteit voor alle
				 onderwijsdeelnemers.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister is verantwoordelijk voor een
				 onderwijsstelsel dat zodanig functioneert dat het onderwijs aansluit bij de
				 talenten en ambities van individuele leerlingen/studenten en bij de behoefte
				 van de maatschappij. De leraar en de schoolleider zijn daarbij cruciaal.
 
 
 Regisseren: De
				Minister draagt verantwoordelijkheid voor het borgen van de onderwijskwaliteit
				van scholen. Om deze verantwoordelijkheid waar te maken, levert zij een
				bijdrage aan het zorgen voor voldoende docenten van voldoende kwaliteit. Zij
				doet dat door wetten en regels uit te vaardigen voor goed bestuur, door een
				dialoog te voeren met en toezicht te houden op belanghebbenden en zo nodig
				actief regie te voeren.
 
 Stimuleren: De
				Minister is verantwoordelijk voor de uitvoering van directe
				stimuleringsmaatregelen ten behoeve van de ontwikkeling van de kwaliteit en
				professionaliteit van docenten en het bijdragen aan een aantrekkelijk beroep.
				Dit door middel van het in 2007 uitgebrachte
				actieplan
				«LeerKracht van Nederland», het in mei
				2011 uitgebrachte
				actieplan «Leraar
				2020, een krachtig beroep» en de in oktober 2013 opgestelde «Lerarenagenda
				2013–2020: de leraar maakt het verschil».
 
 Financieren: De Minister draagt bij aan het lerarenbeleid
				op scholen door het financieren van de
				onderwijssectoren voor een betere beloning van docenten en van projecten op het
				gebied van arbeidsmarkt- en personeelsbeleid. Dit via aanvullende bekostiging,
				subsidies en opdrachten.
 
 Indicatoren/kengetallen
 Indicatoren voor het
				 arbeidsmarkt- en personeelsbeleid worden beschreven in
				 Trends In Beeld.
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 
 Het beleid, zoals voorgenomen in de begroting 2014
					 voor het arbeidsmarkt- en personeelsbeleid, is overeenkomstig uitgevoerd. Zo
					 zijn de maatregelen (beloning, lerarenbeurs, innovaties, registers, kwaliteit
					 lerarenopleidingen etc.) voor het stimuleren van de professionele ontwikkeling
					 van leraren en het op peil houden van de omvang en kwaliteit van de
					 lerarenpopulatie voortgezet en op onderdelen geïntensiveerd via de impuls
					 lerarentekorten vo, wetenschap en techniek op de pabo en de versterking
					 samenwerking lerarenopleidingen en scholen. In het beleidsverslag wordt dit nog
					 nader toegelicht.
 In het afgelopen jaar is vooral gewerkt aan het in
					 gang zetten van nieuwe initiatieven, het in de steigers zetten van projecten,
					 het bij elkaar brengen van mensen en het creëren van randvoorwaarden, zoals het
					 sluiten van sectorakkoorden en uitvoeren van bestuurlijke afspraken. Op een
					 aantal terreinen werpen de inspanningen van betrokkenen al vruchten af, zoals
					 opleidingen die hun aanbod aantrekkelijker maken voor specifieke doelgroepen en
					 meer scholen die startende leraren begeleiden. Op andere punten is de
					 realisatie minder dan verwacht en zijn extra inspanningen nodig. Voorbeeld
					 hiervan is het aantal leraren dat zich registreert in het register. Zie voor
					 verdere informatie over de resultaten en de oorzaken, de
					 voortgangsrapportage
					 van de Lerarenagenda, zoals die in oktober 2014 aan de Tweede Kamer is
					 aangeboden.
 
 
 Een overzicht is ook te vinden op
				Trends In Beeld. Voor de kwantitatieve
				ontwikkeling van vraag en aanbod op de onderwijsarbeidsmarkt voor po, vo en mbo
				op de lange termijn is er de
				Arbeidsmarktbrief van oktober 2014. Andere
				indicatoren voor het arbeidsmarkt- en personeelsbeleid worden beschreven in
				Trends
				in beeld.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 9.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 20101Door de nieuwe indeling conform verantwoord
									 begroten zijn de uitgaven op het niveau van bekostiging, subsidies en
									 opdrachten voor de jaren 2010 en 2011 niet te reconstrueren.
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 252.435
 
 
 
 
 312.184
 
 
 
 
 328.100
 
 
 
 
 366.525
 
 
 
 
 153.898
 
 
 
 
 403.506
 
 
 
 
 – 249.608
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 265.898
 
 
 
 
 273.113
 
 
 
 
 257.651
 
 
 
 
 343.509
 
 
 
 
 339.016
 
 
 
 
 403.506
 
 
 
 
 – 64.490
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 128.385
 
 
 
 
 156.953
 
 
 
 
 157.130
 
 
 
 
 188.256
 
 
 
 
 – 31.126
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6.434
 
 
 – 6.434
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Beloning LeerKracht lumpsum po/vo/bve
 
 
 
 
 
 
 
 6.434
 
 
 – 6.434
 
 
 
 
 •
 
 
 Prestatiebox
 
 
 
 
 21.640
 
 
 33.700
 
 
 33.700
 
 
 54.276
 
 
 – 20.576
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Professionalisering po/vo/bve
 
 
 
 
 21.640
 
 
 33.700
 
 
 33.700
 
 
 54.276
 
 
 – 20.576
 
 
 
 
 •
 
 
 Aanvullende bekostiging
 
 
 
 
 106.745
 
 
 123.253
 
 
 123.430
 
 
 127.546
 
 
 – 4.116
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Functiemix VO Randstadregio's
 
 
 
 
 52.339
 
 
 61.089
 
 
 61.075
 
 
 61.256
 
 
 – 181
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Salarismix MBO Randstadregio's
 
 
 
 
 34.888
 
 
 40.906
 
 
 41.001
 
 
 41.067
 
 
 – 66
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Tegemoetkoming kosten opleidingsscholen
 
 
 
 
 14.030
 
 
 15.760
 
 
 16.120
 
 
 20.000
 
 
 – 3.880
 
 
 
 
 
 –
 
 
 G.O.- en vakbondsfaciliteiten po
 
 
 
 
 5.488
 
 
 5.498
 
 
 5.234
 
 
 5.223
 
 
 11
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 110.228
 
 
 
 
 161.865
 
 
 
 
 156.984
 
 
 
 
 197.612
 
 
 
 
 – 40.628
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Lerarenbeurs/zij-instroom
 
 
 
 
 74.980
 
 
 85.810
 
 
 81.474
 
 
 107.800
 
 
 – 26.326
 
 
 
 
 
 –
 
 
 impuls lerarentekorten vo en wetenschap en techniek pabo
 
 
 
 
 0
 
 
 7.366
 
 
 16.103
 
 
 20.000
 
 
 – 3.897
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen
 
 
 
 
 0
 
 
 15.510
 
 
 17.942
 
 
 20.500
 
 
 – 2.558
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Verankering academische opleidingsschool
 
 
 
 
 2.450
 
 
 2.530
 
 
 2.665
 
 
 2.710
 
 
 – 45
 
 
 
 
 
 –
 
 
 InnovatieImpuls Onderwijs
 
 
 
 
 4.885
 
 
 4.883
 
 
 2.726
 
 
 3.000
 
 
 – 274
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Arbeidsmarkt-/kennisactiviteiten po
 
 
 
 
 2.230
 
 
 2.230
 
 
 2.230
 
 
 2.230
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderwijscoöperatie
 
 
 
 
 2.900
 
 
 2.900
 
 
 2.900
 
 
 2.935
 
 
 – 35
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Open Universiteit (LOOK)
 
 
 
 
 6.370
 
 
 14.412
 
 
 1.937
 
 
 1.937
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Promotiebeurs voor leraren
 
 
 
 
 2.282
 
 
 6.803
 
 
 7.874
 
 
 9.500
 
 
 – 1.626
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Projecten professionalisering
 
 
 
 
 1.269
 
 
 1.079
 
 
 959
 
 
 4.825
 
 
 – 3.866
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Projecten regionale arbeidsmarktproblematiek
 
 
 
 
 571
 
 
 5.356
 
 
 7.335
 
 
 6.000
 
 
 1.335
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 
 
 2.097
 
 
 2.097
 
 
 2.097
 
 
 2.097
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overige projecten
 
 
 
 
 10.194
 
 
 10.889
 
 
 10.742
 
 
 14.078
 
 
 – 3.336
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 3.520
 
 
 
 
 9.571
 
 
 
 
 9.168
 
 
 
 
 3.447
 
 
 
 
 5.721
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Onderzoek, ramingen en communicatie
 
 
 
 
 3.520
 
 
 9.571
 
 
 9.168
 
 
 3.447
 
 
 5.721
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 3.077
 
 
 
 
 3.072
 
 
 
 
 7.585
 
 
 
 
 7.173
 
 
 
 
 7.770
 
 
 
 
 6.244
 
 
 
 
 1.526
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 3.077
 
 
 3.072
 
 
 7.585
 
 
 7.173
 
 
 7.770
 
 
 6.244
 
 
 1.526
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 7.852
 
 
 
 
 7.852
 
 
 
 
 7.933
 
 
 
 
 7.947
 
 
 
 
 7.964
 
 
 
 
 7.947
 
 
 
 
 17
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Stichting Vervangingsfonds Bedrijfsgezondheid
 
 
 7.852
 
 
 7.852
 
 
 7.933
 
 
 7.947
 
 
 7.964
 
 
 7.947
 
 
 17
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.688
 
 
 
 
 5.216
 
 
 
 
 7.335
 
 
 
 
 8.576
 
 
 
 
 6.544
 
 
 
 
 6.000
 
 
 
 
 544
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De realisatie
				van de uitgaven van het arbeidsmarkt en personeelsbeleid is circa € 64,5
				miljoen lager dan oorspronkelijk geraamd De realisatie van de ontvangsten is
				€ 0,5 miljoen hoger dan geraamd. De verschillen worden bij de toelichting op de
				instrumenten verduidelijkt.
 
 Verplichtingen:
 De verplichtingen worden met
				 € 249,6 miljoen verlaagd. Het verschil tussen de verplichtingen- en
				 uitgavenmutaties (€ 185 miljoen) wordt veroorzaakt doordat:
 
 
 •
 in 2014 op artikel 9 voorziene
						verplichtingen met kasgevolgen 2015 inzake de diverse beloningsmaatregelen en
						professionaliseringsmiddelen (totaal € 142 miljoen) zijn overgeboekt naar de
						sectoren po (artikel 1), vo (artikel 3), mbo (artikel 4) en hbo (artikel 6). Op
						die artikelen worden in 2014 de verplichtingen voor hetzelfde bedrag verhoogd,
						zodat op totaal OCW-niveau sprake is van een neutrale mutatie;
 
 
 •
 in 2013 subsidieverplichtingen zijn
						aangegaan, met name voor de regeling versterking samenwerking
						lerarenopleidingen in scholen, waarvan in de oorspronkelijke begroting was
						geraamd dat deze verplichtingen (deels) in 2014 zouden worden aangegaan (€ 43,0
						miljoen).
 
 
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Hoofdbekostiging
 
 Beloning LeerKracht
				lumpsum
 In 2014 is de volgende tranche van € 69 miljoen aan
				landelijke beloningsmaatregelen (inkorten carrièrelijnen en functiemix) aan de
				lumpsum van de instellingen voor po, vo, en mbo toegevoegd. Het totaal vanaf
				2009 komt daarmee op € 614 miljoen dat is overgeboekt naar de onderwijssectoren
				(respectievelijk artikel 1 voor po, artikel 3 voor vo, artikel 4 voor mbo en
				artikel 6 voor ho).
 Prestatiebox
 Professionalisering po, vo en
				mbo
 Voor de verdere verbetering van de professionele kwaliteit
				van leraren en schoolleiders in het po, vo en mbo worden van 2012 tot en met
				2015 jaarlijks extra middelen ter beschikking gesteld. De middelen voor po (in
				2014 € 70,1 miljoen) en vo (in 2014 € 42 miljoen) zijn naar de sectoren
				overgeboekt en opgenomen in de prestatieboxen van die sectoren. De middelen
				voor het mbo (in 2013 € 33,7 miljoen) zijn via een afzonderlijke
				subsidieregeling aan de sector ter beschikking gesteld. Het verschil met de
				begroting is € 20,6 miljoen: Ten behoeve van de professionalisering is € 3,6
				miljoen overgeheveld naar het Ministerie van EZ, daarnaast betreft het een
				kasschuif (€ 17 miljoen) van 2014 naar 2015.
 Aanvullende bekostiging
 Tegemoetkoming kosten
				opleidingsscholen
 Om de samenwerking tussen lerarenopleidingen
				en het afnemend veld te verbeteren zijn 55 opleidingsscholen
				(samenwerkingsverbanden van één of meer lerarenopleidingen met één of meer
				scholen voor po, vo en mbo) erkend. Zij hebben in 2014 € 16,1 miljoen aan
				subsidie ontvangen om gezamenlijk leraren op de werkplek op te leiden. Dit
				blijft € 3,9 miljoen achter bij de begrote bedragen omdat het aantal studenten
				(bepalend voor het niveau van de bekostiging) op de betreffende scholen nog
				niet het maximum heeft bereikt dat in de aanvullende bekostigingsregeling is
				opgenomen.
 Subsidies
 Lerarenbeurs/zij-instroom
 
 De lerarenbeurs – voor zowel opleidingskosten als de
				 vervangingskosten tijdens het studieverlof – wordt ingezet voor geaccrediteerde
				 bachelor- en masteropleidingen ter verkrijging van hogere kwalificaties voor
				 leraren in het po, vo, mbo en hbo. In 2014 is € 75 miljoen uitgekeerd aan
				 beurzen voor circa 10.500 leraren (zowel initiële aanvragen als herhaal
				 aanvragen). Omdat dit aantal achter blijft bij het aantal dat in het budget en
				 de regeling is verwerkt, resteert een meevaller van € 25,2 miljoen, zie ook het
				 beleidsverslag.
 De zij-instroom voorziet in een subsidie voor de
				 opleiding van onbevoegde zij-instromers in het vo en mbo. In 2014 is € 6,9
				 miljoen gerealiseerd, waarmee voor 345 personen een zij-instroomtraject is
				 bekostigd (begroot was 400 personen met een bedrag van € 8 miljoen).
 
 Impuls lerarentekorten vo en wetenschap en
				techniek pabo
 Het betreft de inzet van maatregelen ten aanzien
				van de middelen van € 100 miljoen voor de periode 2013 tot en met 2016 uit het
				Regeerakkoord (zie voor nadere uitwerking
				Kamerstuk 27 923 nr. 151). Doordat de
				ontwikkeling van enkele beleidsinstrumenten en het brede overleg erover met het
				veld meer tijd heeft gevergd dan vooraf ingeschat, is een deel van de voor 2014
				voorziene uitgaven tot een bedrag van € 1,9 miljoen niet besteed. Daarnaast
				hebben enkele bestedingen via de lumpsum ho plaatsgehad en zijn diverse
				ondersteunings- en uitvoeringactiviteiten voor dit onderdeel conform
				Verantwoord Begroten bij het instrument opdrachten en de Dienst Uitvoering
				Onderwijs (DUO) ondergebracht, waardoor de realisatie hier € 2 miljoen lager is
				dan begroot.
 Versterking samenwerking
				lerarenopleidingen en scholen
 Het betreft een impulssubsidie
				2013–2016 om de samenwerking te versterken tussen lerarenopleidingen en scholen
				in het po, vo en mbo. Doordat het aantal aanvragen c.q. aangevraagde bedragen
				lager was dan geraamd in de regeling is uiteindelijk een bedrag van € 18
				miljoen toegekend.
 Open Universiteit (LOOK)
 Doel is het versterken van de beroepsgroep leraren en daarmee de kwaliteit
				van het onderwijs als geheel, van wetenschap tot dagelijkse praktijk. In het
				kader van de subsidietaakstelling uit het regeerakkoord is de subsidie aan LOOK
				voor 2014 met € 2 miljoen gekort.
 Promotiebeurs voor leraren
 Leraren in het po, vo, mbo en ho worden in staat gesteld om onderzoek te
				verrichten dat uitmondt in een proefschrift. Tot en met 2014 zijn 167 beurzen
				toegekend. Vanwege een herschikking van middelen over de jaren is in 2014 € 1,6
				miljoen minder gerealiseerd dan oorspronkelijk was begroot.
 Projecten professionalisering
 Ten behoeve van de begeleiding/ondersteuning van de instellingen voor po,
				vo en mbo bij de professionalisering van hun onderwijspersoneel en de borging
				ervan worden aan School aan Zet en MBO Diensten subsidies verstrekt voor de
				periode 2012–2015. Ook voor het Leraren- en schoolleidersregister worden
				middelen beschikbaar gesteld. Door het onderbrengen van de ontwikkel- en
				beheerkosten van de registers bij het instrument opdrachten is de realisatie op
				deze post € 3,9 miljoen lager dan begroot.
 Projecten regionale
				arbeidsmarktproblematiek
 Via een vraaggestuurde aanpak wordt
				ondersteuning geboden aan regio’s, die acute knelpunten ervaren of verwachten
				op de onderwijsarbeidsmarkt. Een raming maakt inzichtelijk hoe deze markt zich
				regionaal ontwikkelt en welke knelpunten zich voordoen. Op basis hiervan
				stellen de betrokken besturen in de regio een plan van aanpak op met gerichte
				en concrete oplossingen voor de korte termijn. Vanwege een herschikking van
				middelen over de jaren is in 2014 € 1,3 miljoen meer gerealiseerd dan
				oorspronkelijk was begroot.
 Overige projecten
 Door een
				bundeling/herschikking van de subsidies binnen artikel 9 en het onderbrengen
				diverse ondersteunings- en uitvoeringactiviteiten bij het instrument opdrachten
				en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de realisatie op dit onderdeel € 3,3
				miljoen lager dan begroot.
 Opdrachten
 Onderzoek, ramingen en
				communicatie
 
 Ter ondersteuning, monitoring en evaluatie van het
				 beleid wordt expertise op het terrein van communicatie, onderzoek en het maken
				 van ramingen aangewend.
 De direct aan subsidies te relateren
				 opdrachten inzake de ontwikkeling/beheer van de registers en de beleidsmatige
				 ondersteuning van diverse subsidieprojecten waren begroot onder het instrument
				 subsidies en zijn conform Verantwoord Begroten gerealiseerd onder het
				 instrument opdrachten. Zo is in het najaar van 2014 een grote conferentie
				 georganiseerd naar aanleiding van het in juni 2014 te verschijnen eindrapport
				 TALIS 2013. De realisatie onder de opdrachten is daardoor € 5,7 miljoen hoger
				 dan begroot.
 
 Bijdrage aan agentschappen
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de
				 uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van OCW en levert producten en
				 diensten op het terrein van bekostiging van instellingen, financiering van
				 studenten en informatievoorziening. Het betreft het aandeel in de
				 uitvoeringskosten van DUO voor dit begrotingsartikel.
 Vanwege
				 aanvullende ondersteuning door DUO op diverse subsidieaanvraagregelingen is de
				 realisatie € 1,5 miljoen hoger dan begroot.
 
 Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
 Stichting
				Vervangingsfonds/Bedrijfsgezondheid
 Via deze subsidie
				investeert OCW in het arbeidsomstandighedenbeleid, (ziekte) verzuimbeleid en
				re-integratiebeleid (AVR-taken) in de sector po. Voor de overige sectoren loopt
				dit via de lumpsumbekostiging.
 Ontvangsten
 Hierop is
				€ 6,1 miljoen geboekt doordat leraren die hun opleiding niet of niet voldoende
				hebben afgerond hun in voorgaande jaren ontvangen lerarenbeurs hebben
				terugbetaald. Het resterende bedrag van € 0,4 miljoen is binnengekomen door het
				afrekenen van in voorgaande jaren verstrekte (project-) subsidies.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 11)
 
 
 Artikel
 
 
 11:
 STUDIEFINANCIERING
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het stelsel van studiefinanciering biedt studenten in
				 het hoger onderwijs en deelnemers in de beroepsopleidende leerweg (vanaf 18
				 jaar) de financiële mogelijkheden om in Nederland en daarbuiten onderwijs te
				 kunnen volgen.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister is verantwoordelijk voor de doeltreffende
				 en doelmatige werking van het stelsel van studiefinanciering, zoals geregeld in
				 de Wet studiefinanciering 2000.
 
 
 Financieren: De
				Minister financiert het stelsel waarbij de financiële toegankelijkheid is
				gewaarborgd: er zijn geen onoverkomelijke financiële belemmeringen om te gaan
				studeren. Tegelijkertijd wordt recht gedaan aan het principe dat studeren ook
				een investering door de student zelf is. Tevens wordt recht gedaan aan de
				bijdrage die ouders daaraan kunnen leveren.
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 Voor indicatoren over studiefinanciering wordt
				 verwezen naar de publicatie Trends in Beeld.
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 
 Zie ook het beleidsverslag 2014.
 Op het
					 gebied van de genoemde elementen uit het Regeerakkoord is er in mei 2014 een
					 akkoord bereikt met de fracties van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks voor een
					 nieuw, integraal voorstel voor een sociaal leenstelsel in bachelor- en
					 masterfase per 1 september 2015. Het wetsvoorstel studievoorschot dat deze
					 stelselwijziging regelt is in september 2014 aan de Tweede Kamer aangeboden, in
					 november 2014 aan de Eerste Kamer en in januari 2015 aangenomen. Kern van de
					 wet (inwerkingtreding 1 september 2015) is dat de basisbeurs verdwijnt en
					 plaats maakt voor een sociale leenvoorziening die de overheid ter beschikking
					 stelt: het studievoorschot. De terugbetaaltermijn wordt verlengd naar 35 jaar.
					 Oud-studenten die het wettelijk minimumloon verdienen of minder, hoeven niet
					 terug te betalen en oud-studenten betalen nooit meer dan 4% van hun
					 meer-inkomen boven het wettelijk minimumloon. De aanvullende beurs blijft
					 bestaan en wordt verhoogd om zo de toegankelijkheid van het hoger onderwijs te
					 waarborgen voor in het bijzonder de lagere inkomensgroepen. De
					 studentenreisvoorziening blijft in zijn huidige vorm behouden. In de wet is
					 geregeld dat ook minderjarige deelnemers aan het mbo recht krijgen op de
					 OV-kaart (per 1 januari 2017). Daarnaast is de taskforce «Beter benutten
					 Onderwijs en Openbaar Vervoer» opgericht waarin de OV-bedrijven en de overheid
					 de handen ineen slaan om, in samenwerking met de onderwijsinstellingen en
					 studenten, onderwijstijden en reizen van studenten meer over de dag te spreiden
					 waardoor huisvesting van instellingen beter wordt benut en de spits in het
					 openbaar vervoer wordt afgevlakt. De middelen die hierdoor vrijkomen zullen
					 worden geïnvesteerd in de kwaliteit van het hoger onderwijs en aan hoger
					 onderwijs gerelateerd onderzoek.
 
 
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 11.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.790.873
 
 
 
 
 4.131.887
 
 
 
 
 3.807.055
 
 
 
 
 4.150.351
 
 
 
 
 4.846.345
 
 
 
 
 4.256.376
 
 
 
 
 589.969
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.790.873
 
 
 
 
 4.131.887
 
 
 
 
 3.807.055
 
 
 
 
 4.150.351
 
 
 
 
 4.846.345
 
 
 
 
 4.256.376
 
 
 
 
 589.969
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdracht
 
 
 
 
 2.404.319
 
 
 
 
 2.688.924
 
 
 
 
 2.270.346
 
 
 
 
 2.446.647
 
 
 
 
 3.011.892
 
 
 
 
 2.544.550
 
 
 
 
 467.342
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Basisbeurs
 
 
 
 1.198.484
 
 
 
 
 1.041.952
 
 
 
 
 1.176.404
 
 
 
 
 1.226.945
 
 
 
 
 1.363.422
 
 
 
 
 1.251.781
 
 
 
 
 111.641
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Gift (R)
 
 
 808.120
 
 
 873.052
 
 
 915.853
 
 
 1.001.245
 
 
 989.938
 
 
 1.068.758
 
 
 – 78.820
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Prestatiebeurs (NR)
 
 
 390.364
 
 
 168.900
 
 
 260.551
 
 
 225.700
 
 
 373.484
 
 
 183.023
 
 
 190.461
 
 
 
 
 •
 
 
 Aanvullende beurs
 
 
 
 629.379
 
 
 
 
 583.500
 
 
 
 
 612.222
 
 
 
 
 616.913
 
 
 
 
 683.797
 
 
 
 
 649.636
 
 
 
 
 34.161
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Gift (R)
 
 
 523.731
 
 
 489.800
 
 
 499.865
 
 
 528.140
 
 
 537.091
 
 
 552.321
 
 
 – 15.230
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Prestatiebeurs (NR)
 
 
 105.648
 
 
 93.700
 
 
 112.357
 
 
 88.774
 
 
 146.706
 
 
 97.315
 
 
 49.391
 
 
 
 
 •
 
 
 Reisvoorziening
 
 
 
 450.811
 
 
 
 
 803.237
 
 
 
 
 292.937
 
 
 
 
 450.303
 
 
 
 
 819.053
 
 
 
 
 529.173
 
 
 
 
 289.880
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Bijdrage aan vervoersbedrijven (R)
 
 
 672.346
 
 
 996.331
 
 
 539.319
 
 
 681.165
 
 
 1.124.222
 
 
 749.054
 
 
 375.168
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Gift (R)
 
 
 425.909
 
 
 463.234
 
 
 497.253
 
 
 541.148
 
 
 521.861
 
 
 569.207
 
 
 – 47.346
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Prestatiebeurs (R)
 
 
 – 647.443
 
 
 – 656.328
 
 
 – 743.635
 
 
 – 772.010
 
 
 – 827.030
 
 
 – 789.088
 
 
 – 37.942
 
 
 
 
 •
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 
 125.645
 
 
 
 
 260.235
 
 
 
 
 188.783
 
 
 
 
 152.485
 
 
 
 
 145.620
 
 
 
 
 113.961
 
 
 
 
 31.659
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overige uitgaven relevant (R)
 
 
 77.392
 
 
 70.448
 
 
 98.457
 
 
 103.700
 
 
 172.650
 
 
 112.446
 
 
 60.204
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overige uitgaven niet-relevant (NR)
 
 
 48.253
 
 
 189.787
 
 
 90.326
 
 
 48.785
 
 
 – 27.030
 
 
 1.515
 
 
 – 28.545
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 1.294.051
 
 
 
 
 1.354.449
 
 
 
 
 1.423.416
 
 
 
 
 1.576.661
 
 
 
 
 1.713.785
 
 
 
 
 1.614.861
 
 
 
 
 98.924
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Rentedragende lening (NR)
 
 
 1.207.497
 
 
 1.252.579
 
 
 1.300.675
 
 
 1.434.492
 
 
 1.551.003
 
 
 1.435.020
 
 
 115.983
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Collegegeldkrediet (NR)
 
 
 86.554
 
 
 101.870
 
 
 122.741
 
 
 142.169
 
 
 162.782
 
 
 179.841
 
 
 – 17.059
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 92.503
 
 
 
 
 88.514
 
 
 
 
 113.293
 
 
 
 
 127.043
 
 
 
 
 120.668
 
 
 
 
 96.965
 
 
 
 
 23.703
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs (R)
 
 
 92.503
 
 
 88.514
 
 
 113.293
 
 
 127.043
 
 
 120.668
 
 
 96.965
 
 
 23.703
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 629.024
 
 
 
 
 662.979
 
 
 
 
 694.980
 
 
 
 
 737.384
 
 
 
 
 751.400
 
 
 
 
 766.271
 
 
 
 
 – 14.871
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Ontvangen rente en relevante hoofdsom (R)
 
 
 223.869
 
 
 240.832
 
 
 234.426
 
 
 213.912
 
 
 186.151
 
 
 265.030
 
 
 – 78.879
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Kortlopende vorderingen (R)
 
 
 67.593
 
 
 61.536
 
 
 76.206
 
 
 105.077
 
 
 96.423
 
 
 57.050
 
 
 39.373
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Terugontvangen hoofdsom (NR)
 
 
 337.562
 
 
 360.611
 
 
 384.348
 
 
 418.395
 
 
 468.826
 
 
 444.191
 
 
 24.635
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 11.2 Indeling Budgettaire gevolgen van beleid naar
				 Relevant en Niet-relevant (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal programma-uitgaven
 
 
 
 
 3.790.873
 
 
 
 
 4.131.887
 
 
 
 
 3.807.055
 
 
 
 
 4.150.351
 
 
 
 
 4.846.345
 
 
 
 
 4.256.376
 
 
 
 
 589.969
 
 
 
 
 
 Waarvan relevant
 (R)
 
 
 1.952.557
 
 
 2.325.051
 
 
 1.920.405
 
 
 2.210.431
 
 
 2.639.400
 
 
 2.359.663
 
 
 279.737
 
 
 
 
 Waarvan niet-relevant (NR)
 
 
 1.838.316
 
 
 1.806.836
 
 
 1.886.650
 
 
 1.939.920
 
 
 2.206.945
 
 
 1.896.713
 
 
 310.232
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten
 
 
 
 
 629.024
 
 
 
 
 662.979
 
 
 
 
 694.980
 
 
 
 
 737.384
 
 
 
 
 751.400
 
 
 
 
 766.271
 
 
 
 
 – 14.871
 
 
 
 
 
 Waarvan relevant (R)
 
 
 291.462
 
 
 302.368
 
 
 310.632
 
 
 318.989
 
 
 282.574
 
 
 322.080
 
 
 – 39.506
 
 
 
 
 Waarvan niet-relevant (NR)
 
 
 337.562
 
 
 360.611
 
 
 384.348
 
 
 418.395
 
 
 468.826
 
 
 444.191
 
 
 24.635
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 Zowel voor de uitgaven als de ontvangsten wordt een
				 onderscheid gemaakt tussen relevant en niet-relevant. Relevant betekent:
				 relevant voor het EMU-saldo en daarmee relevant voor het uitgavenkader. De
				 relevante uitgaven worden hoofdzakelijk gevormd door studiefinanciering die
				 meteen als gift wordt toegekend en uitgekeerde prestatiebeurs die wordt omgezet
				 in een gift (na behalen diploma binnen tien jaar). Onder de niet-relevante
				 uitgaven vallen vooral de prestatiebeurs (zolang die nog niet is omgezet in een
				 gift) en de rentedragende leningen. Deze uitgaven zijn niet-relevant voor het
				 uitgavenkader, maar worden wel meegerekend in de EMU-schuld.
 De
				 relevante ontvangsten worden vooral gevormd door de ontvangen rente op
				 leningen. De niet-relevante ontvangsten betreffen hoofdzakelijk aflossingen op
				 de hoofdsom van de rentedragende leningen.
 
 
 Het verschil tussen de oorspronkelijk begroting en de
				 uitgavenrealisatie in 2014 is € 590,0 miljoen, waarvan € 279,8 miljoen relevant
				 en € 310,2 miljoen niet-relevant.
 Het verschil tussen de
				 oorspronkelijke begroting en de ontvangstenrealisatie in 2014 is – € 14,9
				 miljoen, waarvan – € 39,5 miljoen relevant en € 24,6 miljoen niet-relevant. De
				 verschillen tussen de begrotingsramingen en realisaties 2014 worden hierna bij
				 de instrumenten toegelicht.
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 Inkomensoverdracht
 
 
 Basisbeurs
 Een basisbeurs
				is een algemene voorziening die er toe bijdraagt dat studenten in het hoger
				onderwijs en deelnemers van 18 jaar en ouder in de beroepsopleidende leerweg
				financieel in staat worden gesteld om onderwijs te volgen in Nederland en
				daarbuiten.
 
 Tabel 11.3 Totaal aantal studerenden met
				 studiefinanciering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Studerenden met een
						 basisbeurs
 
 
 
 
 606.390
 
 
 
 
 625.730
 
 
 
 
 629.184
 
 
 
 
 645.065
 
 
 
 
 665.088
 
 
 
 
 647.500
 
 
 
 
 17.588
 
 
 
 
 
 bol
 
 
 219.110
 
 
 220.271
 
 
 223.172
 
 
 229.484
 
 
 237.993
 
 
 236.700
 
 
 1.293
 
 
 
 
 hbo
 
 
 260.442
 
 
 266.876
 
 
 271.003
 
 
 277.294
 
 
 283.878
 
 
 276.000
 
 
 7.878
 
 
 
 
 wo
 
 
 126.838
 
 
 138.583
 
 
 135.009
 
 
 138.287
 
 
 143.217
 
 
 134.800
 
 
 8.417
 
 
 
 
 
 Alleen (nul)lening
 
 
 
 
 97.841
 
 
 
 
 99.020
 
 
 
 
 101.745
 
 
 
 
 104.322
 
 
 
 
 109.981
 
 
 
 
 103.700
 
 
 
 
 6.281
 
 
 
 
 
 bol
 
 
 1.752
 
 
 2.146
 
 
 4.632
 
 
 5.409
 
 
 6.235
 
 
 4.900
 
 
 1.335
 
 
 
 
 hbo
 
 
 42.647
 
 
 43.151
 
 
 44.706
 
 
 48.277
 
 
 52.994
 
 
 45.500
 
 
 7.494
 
 
 
 
 wo
 
 
 53.442
 
 
 53.723
 
 
 52.407
 
 
 50.636
 
 
 50.752
 
 
 53.300
 
 
 – 2.548
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 704.231
 
 
 
 
 724.750
 
 
 
 
 730.929
 
 
 
 
 749.387
 
 
 
 
 775.069
 
 
 
 
 751.200
 
 
 
 
 23.869
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 
 Het aantal studerenden met een vorm van
				 studiefinanciering is in 2014 totaal 23.869 hoger dan geraamd. Bij de
				 studerenden met een basisbeurs ligt dit aantal 17.588 hoger dan verwacht. Bij
				 alle drie onderwijssoorten zijn de gerealiseerde aantallen hoger dan geraamd.
				 De aantallen prestatiebeurs bol binnen die realisatie zijn nagenoeg gelijk aan
				 de raming.
 Het aantal studerenden zonder beurs maar met een
				 rentedragende lening en/of de reisvoorziening is per saldo 6.281 hoger dan
				 geraamd. Bij het wo hebben 2.548 minder studenten gebruik gemaakt van deze
				 mogelijkheden, maar bij de bol en het hbo samen ligt dit aantal totaal 8.829
				 hoger.
 
 
 Tabel 11.4 Uitgaven basisbeurs gift (bedragen x € 1
				 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 bol direct gift (bol 1/2 en 3/4 met diploma)
 
 
 119,4
 
 
 112,5
 
 
 107,0
 
 
 110,6
 
 
 115,6
 
 
 124,0
 
 
 – 8,4
 
 
 
 
 bol omzettingen prestatiebeurs in gift
 
 
 138,6
 
 
 159,2
 
 
 173,8
 
 
 187,2
 
 
 201,3
 
 
 202,5
 
 
 – 1,2
 
 
 
 
 ho direct gift (ho met diploma)
 
 
 3,5
 
 
 3,5
 
 
 4,9
 
 
 2,9
 
 
 2,7
 
 
 5,1
 
 
 – 2,4
 
 
 
 
 ho omzettingen prestatiebeurs in gift
 
 
 546,6
 
 
 597,8
 
 
 630,1
 
 
 700,5
 
 
 670,3
 
 
 737,2
 
 
 – 66,9
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 808,1
 
 
 
 
 873,1
 
 
 
 
 915,9
 
 
 
 
 1.001,2
 
 
 
 
 989,9
 
 
 
 
 1.068,8
 
 
 
 
 – 78,9
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 
 Tabel 11.5 Uitgaven basisbeurs prestatiebeurs (bedragen x
				 € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 bol toekenningen
 
 
 219,1
 
 
 222,0
 
 
 222,5
 
 
 234,2
 
 
 251,8
 
 
 237,7
 
 
 14,1
 
 
 
 
 bol omzettingen
 
 
 – 137,9
 
 
 – 158,5
 
 
 – 173,0
 
 
 – 187,2
 
 
 – 200,1
 
 
 – 202,5
 
 
 2,4
 
 
 
 
 ho toekenningen
 
 
 853,1
 
 
 873,0
 
 
 884,5
 
 
 925,6
 
 
 977,9
 
 
 934,3
 
 
 43,6
 
 
 
 
 ho omzettingen
 
 
 – 543,9
 
 
 – 767,7
 
 
 – 673,5
 
 
 – 746,9
 
 
 – 656,1
 
 
 – 786,4
 
 
 130,3
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 390,4
 
 
 
 
 168,9
 
 
 
 
 260,6
 
 
 
 
 225,7
 
 
 
 
 373,5
 
 
 
 
 183,0
 
 
 
 
 190,5
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 
 In de bol is in 2014 per saldo € 5,7 miljoen (– € 8,4
				 miljoen en + € 14,1 miljoen) meer aan basisbeurs uitbetaald dan geraamd. De
				 – € 8,4 miljoen in tabel 11.4 is het saldo van € 11,8 miljoen minder betalingen
				 in de bol direct gift (niveau 1/2) en € 3,4 miljoen meer betalingen basisbeurs
				 direct gift in de bol niveau 3/4. Er is € 14,1 miljoen meer aan basisbeurs als
				 prestatiebeurs in de bol toegekend dan geraamd.
 In 2014 is per saldo
				 € 1,2 miljoen minder basisbeurs prestatiebeurs bol in gift of definitieve
				 lening omgezet dan geraamd.
 In het ho is ten opzichte van de raming
				 € 66,9 miljoen minder basisbeurs omgezet in gift, voornamelijk bij het
				 hbo.
 De toekenningen als gift van basisbeurzen aan ho-studenten die al
				 een diploma hebben zijn € 2,4 miljoen lager dan geraamd. De toekenningen van
				 basisbeurs als prestatiebeurs aan ho-studenten waren € 43,6 miljoen hoger dan
				 geraamd. Er waren ook meer ho-studerenden dan geraamd met een basisbeurs (tabel
				 11.3).
 In 2014 is DUO een andere boekingsmethode gaan hanteren bij het
				 registreren van omzettingen van prestatiebeurs naar gift en rentedragende
				 leningen. Deze andere boekingsmethode resulteert op deze post, namelijk de
				 omzettingen prestatiebeurs ho, in hogere niet-relevante uitgaven van € 130,3
				 miljoen. Deze gewijzigde boekingsmethode was nog niet verwerkt in de
				 begrotingsraming 2014. Dit boekhoudkundige effect treedt ook elders op, zie de
				 tabellen 11.8 en 11.11.
 
 Aanvullende beurs
 In de
				studiefinanciering wordt recht gedaan aan de bijdrage die ouders kunnen leveren
				aan de investering in hun kinderen. Daarom wordt rekening gehouden met een
				zogenoemde veronderstelde ouderlijke bijdrage. In het geval dat ouders
				onvoldoende inkomen hebben om die bijdrage te leveren, hebben studerenden een
				extra financiële belemmering te overwinnen. Om deze belemmering weg te nemen
				wordt aan hen een aanvullende beurs verstrekt die afhankelijk is van het
				ouderlijk inkomen.
 
 Tabel 11.6 Totaal aantal studerenden met aanvullende
				 beurs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 bol
 
 
 103.455
 
 
 102.301
 
 
 103.469
 
 
 106.760
 
 
 112.519
 
 
 109.400
 
 
 3.119
 
 
 
 
 hbo
 
 
 82.102
 
 
 81.252
 
 
 81.821
 
 
 82.873
 
 
 85.600
 
 
 83.300
 
 
 2.300
 
 
 
 
 wo
 
 
 25.997
 
 
 25.785
 
 
 26.133
 
 
 26.765
 
 
 28.077
 
 
 26.300
 
 
 1.777
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 211.554
 
 
 
 
 209.338
 
 
 
 
 211.423
 
 
 
 
 216.398
 
 
 
 
 226.196
 
 
 
 
 219.000
 
 
 
 
 7.196
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 Het aantal
				verstrekte aanvullende beurzen is in 2014, enigszins in lijn met de
				gerealiseerde aantallen bij de basisbeurs (tabel 11.3), wat hoger uitgekomen
				dan geraamd.
 
 Tabel 11.7 Uitgaven aanvullende beurs gift (bedragen x € 1
				 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 bol direct gift (bol 1/2 en 3/4 met diploma
 
 
 121,6
 
 
 113,6
 
 
 117,0
 
 
 219,1
 
 
 232,4
 
 
 229,8
 
 
 2,6
 
 
 
 
 bol omzettingen prestatiebeurs in gift
 
 
 188,0
 
 
 198,7
 
 
 209,2
 
 
 121,2
 
 
 130,9
 
 
 126,1
 
 
 4,8
 
 
 
 
 ho direct gift (ho met diploma)
 
 
 77,6
 
 
 36,8
 
 
 35,0
 
 
 34,7
 
 
 36,5
 
 
 36,3
 
 
 0,2
 
 
 
 
 ho omzettingen prestatiebeurs in gift
 
 
 136,6
 
 
 140,7
 
 
 138,6
 
 
 153,1
 
 
 137,3
 
 
 160,1
 
 
 – 22,8
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 523,8
 
 
 
 
 489,8
 
 
 
 
 499,9
 
 
 
 
 528,1
 
 
 
 
 537,1
 
 
 
 
 552,3
 
 
 
 
 – 15,2
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 
 Tabel 11.8 Uitgaven aanvullende beurs prestatiebeurs
				 (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 bol toekenningen
 
 
 140,6
 
 
 137,7
 
 
 145,5
 
 
 146,7
 
 
 158,2
 
 
 154,0
 
 
 4,2
 
 
 
 
 bol omzettingen
 
 
 – 87,4
 
 
 – 103,2
 
 
 – 110,9
 
 
 – 121,2
 
 
 – 128,2
 
 
 – 126,1
 
 
 – 2,1
 
 
 
 
 ho toekenningen
 
 
 188,7
 
 
 217,4
 
 
 233,1
 
 
 234,3
 
 
 250,3
 
 
 250,4
 
 
 – 0,1
 
 
 
 
 ho omzettingen
 
 
 – 136,2
 
 
 – 158,2
 
 
 – 155,3
 
 
 – 171,0
 
 
 – 133,6
 
 
 – 181,0
 
 
 47,4
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 105,6
 
 
 
 
 93,7
 
 
 
 
 112,4
 
 
 
 
 88,8
 
 
 
 
 146,7
 
 
 
 
 97,3
 
 
 
 
 49,4
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 
 Aan toekenningen van aanvullende beurzen in de bol is
				 in 2014 per saldo € 6,8 miljoen meer toegekend. Dit betreft voor € 2,6 miljoen
				 direct gift, wat weer verdeeld is in € 10,1 miljoen minder bij de bol niveau
				 1/2 en € 12,7 miljoen meer bij bol niveau 3/4. Daarnaast is € 4,2 miljoen meer
				 toegekend aan prestatiebeurs aanvullende beurs bol dan begroot.
 Bij de
				 omzettingen van prestatiebeurs bol naar gift zijn hier geringe afwijkingen ten
				 opzichte van de raming.
 De toekenningen als gift van aanvullende
				 beurzen aan ho-studenten die al een diploma hebben zijn iets hoger (€ 0,2
				 miljoen) dan geraamd. Bij de toekenningen aanvullende beurs als prestatiebeurs
				 in het ho is er ten opzichte van de raming nagenoeg helemaal geen verschil. Bij
				 de uitgaven omzettingen van aanvullende beurzen in gift bij het ho is het
				 verschil – € 22,8 miljoen. Door de gewijzigde boekingssystematiek door DUO in
				 2014 ontstaat een verschil bij de niet-relevante ho-omzettingen van € 47,4
				 miljoen (zie hiervoor ook de toelichting bij tabel 11.5).
 
 Reisvoorziening
 Als
				onderdeel van het stelsel van studiefinanciering, draagt een reisvoorziening
				bij aan de toegankelijkheid van het onderwijs. Meer in het bijzonder is het
				doel van de reisvoorziening om studenten te faciliteren in het reizen van huis
				naar de onderwijsinstelling en van huis naar de stageplaatsen.
 
 Tabel 11.9 Aantal studenten met een reisvoorziening
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal gebruikers van het
						 reisrecht
 
 
 
 
 618.274
 
 
 
 
 644.700
 
 
 
 
 656.510
 
 
 
 
 642.618
 
 
 
 
 657.972
 
 
 
 
 639.800
 
 
 
 
 18.172
 
 
 
 
 
 bol
 
 
 186.234
 
 
 192.548
 
 
 194.599
 
 
 204.514
 
 
 210.984
 
 
 210.200
 
 
 784
 
 
 
 
 ho
 
 
 432.040
 
 
 452.152
 
 
 461.911
 
 
 438.104
 
 
 446.988
 
 
 429.600
 
 
 17.388
 
 
 
 
 
 Aantal RBS
 
 
 
 
 17.671
 
 
 
 
 17.828
 
 
 
 
 18.964
 
 
 
 
 17.688
 
 
 
 
 19.345
 
 
 
 
 19.400
 
 
 
 
 – 55
 
 
 
 
 
 bol
 
 
 2.595
 
 
 2.418
 
 
 2.609
 
 
 2.553
 
 
 2.809
 
 
 2.800
 
 
 9
 
 
 
 
 ho
 
 
 15.076
 
 
 15.410
 
 
 16.355
 
 
 15.135
 
 
 16.536
 
 
 16.600
 
 
 – 64
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 635.945
 
 
 
 
 662.528
 
 
 
 
 675.474
 
 
 
 
 660.306
 
 
 
 
 677.317
 
 
 
 
 659.200
 
 
 
 
 18.117
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 Het aantal
				studenten dat gebruik maakt van de reisvoorziening is in 2014 per saldo 18.117
				hoger dan geraamd. In de bol zijn ten opzichte van de raming 784 meer
				OV-kaarthouders, in het ho is het aantal OV-kaarthouders ten opzichte van de
				raming 17.388 hoger. De hogere aantallen gebruikers van de OV-kaart zijn in
				lijn met de hogere uitkomst van het aantal studerenden, zie ook tabel
				11.3.
 Het aantal studenten met een financiële vergoeding voor studeren
				in het buitenland is in 2014 bij het ho iets lager dan geraamd.
 
 Tabel 11.10 Uitgaven reisvoorziening (bedragen x € 1
				 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Betaling aan vervoersbedrijven
 
 
 672,3
 
 
 996,3
 
 
 539,3
 
 
 681,2
 
 
 1.124,2
 
 
 724,9
 
 
 399,3
 
 
 
 
 bol prestatiebeurs
 
 
 – 170,0
 
 
 – 174,3
 
 
 – 200,4
 
 
 – 222,7
 
 
 – 242,2
 
 
 – 233,8
 
 
 – 8,4
 
 
 
 
 bol omzettingen
 
 
 106,3
 
 
 118,0
 
 
 129,7
 
 
 145,0
 
 
 159,4
 
 
 160,8
 
 
 – 1,4
 
 
 
 
 ho prestatiebeurs
 
 
 – 477,5
 
 
 – 482,0
 
 
 – 543,3
 
 
 – 549,3
 
 
 – 584,8
 
 
 – 555,2
 
 
 – 29,6
 
 
 
 
 ho omzettingen
 
 
 300,1
 
 
 325,7
 
 
 343,9
 
 
 370,3
 
 
 335,6
 
 
 381,9
 
 
 – 46,3
 
 
 
 
 RBS en overig
 
 
 19,5
 
 
 19,5
 
 
 23,7
 
 
 25,9
 
 
 26,9
 
 
 26,4
 
 
 0,5
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 450,8
 
 
 
 
 803,2
 
 
 
 
 292,9
 
 
 
 
 450,3
 
 
 
 
 819,1
 
 
 
 
 505,0
 
 
 
 
 314,1
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 
 De realisatie 2014 van de uitgaven reisvoorziening is
				 per saldo € 314,1 miljoen hoger dan geraamd.
 Bij de betaling aan
				 vervoersbedrijven is het verschil tussen begroting en realisatie 2014 per saldo
				 € 399,3 miljoen. Dit wordt voor het grootste deel veroorzaakt een kasschuif van
				 2015 naar 2014. In december 2014 is € 450,0 miljoen van de voorlopige
				 vergoeding 2015 aan de OV-bedrijven vooruit betaald, waarmee een bijdrage is
				 geleverd aan de optimalisatie van het kasritme van de Staat.
 Daarnaast
				 is de vergoeding aan de OV-bedrijven in 2014 lager uitgevallen dan geraamd, als
				 gevolg van een herijking van het aantal gereisde kilometers.
 De
				 reisvoorziening is voor de meeste studerenden onderdeel van de prestatiebeurs.
				 Er is € 38,0 miljoen minder reisvoorziening als prestatiebeurs toegekend (bol
				 – € 8,4 miljoen, ho – € 29,6 miljoen).
 De omzettingen naar gift in
				 2014 zijn € 47,7 miljoen lager dan de raming voor 2014 (bol – € 1,4 miljoen, ho
				 – € 46,3 miljoen).
 Het verschil van € 0,5 miljoen bij de
				 reisvergoeding aan studerenden in het buitenland in relatie tot lagere
				 aantallen dan geraamd, houdt verband met hogere gemiddeld gerealiseerde
				 maandvergoedingen.
 
 Overige uitgaven
 De
				overige uitgaven omvatten voornamelijk technische boekingen, waaronder
				achterstallige rechten, omzettingen van prestatiebeurzen in gift of naar
				rentedragende lening en overige technische correcties tussen relevante- en
				niet-relevante uitgaven. Daarnaast komen ten laste van dit artikelonderdeel ook
				uitgaven gedaan aan EG-studerenden, voorschotten en handbetalingen. Het totale
				verschil tussen raming en realisatie 2014 op dit onderdeel bedraagt € 31,7
				miljoen.
 Leningen
 
 De leenmogelijkheden in de studiefinanciering stellen
				 studerenden in staat om hun eigen bijdrage tegen relatief gunstige voorwaarden
				 via de rijksoverheid te financieren.
 Naast een rentedragende lening
				 voor levensonderhoud kunnen studenten in het hoger onderwijs gebruik maken van
				 het collegegeldkrediet.
 
 
 Tabel 11.11 Niet-relevante uitgaven leenfaciliteit (bedragen
				 x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 rentedragende lening
 
 
 1.131,5
 
 
 1.169,1
 
 
 1.212,8
 
 
 1.343,5
 
 
 1.567,1
 
 
 1.339,2
 
 
 227,9
 
 
 
 
 omzettingen prestatiebeurs naar rentedragende lening
 
 
 76,0
 
 
 83,4
 
 
 87,9
 
 
 91,0
 
 
 – 16,1
 
 
 95,8
 
 
 – 111,9
 
 
 
 
 collegegeldkrediet
 
 
 86,6
 
 
 101,9
 
 
 122,7
 
 
 142,2
 
 
 162,8
 
 
 179,8
 
 
 – 17,0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.294,1
 
 
 
 
 1.354,4
 
 
 
 
 1.423,4
 
 
 
 
 1.576,7
 
 
 
 
 1.713,8
 
 
 
 
 1.614,9
 
 
 
 
 98,9
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 Toelichting:
 
 Per saldo is er in 2014 € 98,9 miljoen meer door
				 studenten geleend dan geraamd. De uitgaven aan de reguliere studielening zijn
				 in 2014 € 227,9 miljoen hoger dan geraamd. Dit komt doordat in de raming 2014
				 is uitgegaan van een lager gemiddeld geleend bedrag; door een stijging van het
				 aantal studerenden dat leent; door meer omzettingen van achterstallige lagere
				 rechten in langlopende vorderingen en door overige technische bijstellingen op
				 dit artikelonderdeel.
 De omzettingen van prestatiebeurzen in een
				 rentedragende lening zijn in 2014 € 111,9 miljoen minder dan geraamd. Dit houdt
				 verband met de gewijzigde boekingssystematiek door DUO in 2014 (zie hiervoor
				 ook de toelichting bij tabel 11.5).
 Er is in 2014 € 17,0 miljoen
				 minder aan collegegeldkrediet verstrekt dan geraamd.
 
 Bijdrage aan agentschappen
 De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de uitvoeringsorganisatie van het
				Ministerie van OCW en levert producten en diensten op het terrein van
				bekostiging van instellingen, financiering van studenten en
				informatievoorziening. Het betreft het aandeel in de uitvoeringskosten van DUO
				voor dit begrotingsartikel.
 Het verschil tussen raming en realisatie
				2014 bedraagt € 23,7 miljoen. Dit wordt hoofdzakelijkveroorzaakt door een
				bijstelling (bij voorjaarsnota 2014) van het Programma Vernieuwing
				Studiefinanciering (PVS) met € 20,3 miljoen als gevolg van de actualisering van
				de business case. Met de nieuwe systemen kan de uitvoering efficiënter worden,
				de dienstverlening aan studenten eigentijds (digitaal) en kunnen maatregelen
				binnen de studiefinanciering beter worden geaccommodeerd. Daarnaast is er een
				structurele interne overboeking binnen het beleidsartikel studiefinanciering
				van € 2,9 miljoen in verband met een gewijzigde afrekensystematiek van de
				uitvoeringskosten in relatie tot onterecht kaartbezit bij de reisvoorziening.
				Ten derde is er een bijstelling van het DUO-budget met € 2,9 miljoen voor onder
				meer het leerlingenvolume en de uitvoeringskosten op het gebied van het
				tegengaan van misbruik uitwonendenbeurs en de aanpak van fraudebestrijding in
				de studiefinanciering. Als gevolg van een herziening van het kasritme bij PVS
				is een bedrag van € 3,0 miljoen dat in 2014 niet tot besteding is gekomen naar
				2015 overgeboekt. Een bijstelling van € 0,5 miljoen staat verder in verband met
				de toename van het aantal uren als gevolg van ontwikkelingen in de projecten
				portfolio bij DUO.
 Ontvangsten
 Het
				terugbetalingssysteem van leningen is naar draagkracht. Wie gelet op zijn of
				haar inkomen niet kan terugbetalen, hoeft niet terug te betalen. Voor wie
				bewust leent, is de studielening hiermee een veilig instrument voor de
				financiering van onderwijs.
 
 Tabel 11.12 Terugbetaling studieleningen (langlopende
				 vorderingen) (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Hoofdsom (NR)
 
 
 337,6
 
 
 360,6
 
 
 384,3
 
 
 418,4
 
 
 468,8
 
 
 444,2
 
 
 24,6
 
 
 
 
 relevante rentedragende lening
 
 
 12,3
 
 
 8,5
 
 
 5,5
 
 
 3,7
 
 
 2,4
 
 
 3,2
 
 
 – 0,8
 
 
 
 
 rente-ontvangsten
 
 
 206,4
 
 
 227,5
 
 
 223,8
 
 
 204,9
 
 
 177,7
 
 
 257,2
 
 
 – 79,5
 
 
 
 
 renteloos voorschot
 
 
 5,1
 
 
 4,9
 
 
 5,1
 
 
 5,3
 
 
 6,1
 
 
 4,6
 
 
 1,5
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 561,4
 
 
 
 
 601,4
 
 
 
 
 618,8
 
 
 
 
 632,3
 
 
 
 
 655,0
 
 
 
 
 709,2
 
 
 
 
 – 54,2
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 In
				vergelijking met de raming terugbetaling studieleningen is er in 2014 per saldo
				€ 54,2 miljoen minder terugbetaald. Dit saldo wordt voornamelijk gevormd door
				€ 24,6 miljoen meer niet-relevante ontvangsten hoofdsom studielening en € 79,5
				miljoen minder relevante rente-ontvangsten als gevolg van een lagere rente dan
				waarmee in de raming rekening werd gehouden.
 
 Tabel 11.13 Bedrag aan uitstaande leningen (bedragen x € 1
				 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 renteloze voorschotten t/m 1986
 
 
 30,2
 
 
 28,2
 
 
 27,5
 
 
 27,3
 
 
 28,8
 
 
 
 
 rentedragende leningen verstrekt voor 1992
 
 
 44,4
 
 
 33,1
 
 
 25,7
 
 
 21,2
 
 
 15,5
 
 
 
 
 rentedragende leningen verstrekt na 1992
 
 
 9.703,4
 
 
 10.645,4
 
 
 11.598,0
 
 
 12.637,1
 
 
 13.759,0
 
 
 
 
 collegegeldkrediet
 
 
 208,2
 
 
 296,7
 
 
 397,7
 
 
 488,1
 
 
 583,3
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 9.986,2
 
 
 
 
 11.003,4
 
 
 
 
 12.048,9
 
 
 
 
 13.173,7
 
 
 
 
 14.386,6
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 Tabel 11.13
				geeft de vorderingstanden aan het einde van het jaar. Het betreft de
				vorderingen op oud-studenten en op actieve studenten, exclusief de
				prestatiebeursleningen.
 
 Tabel 11.14 Ontvangsten op kortlopende vorderingen (bedragen
				 x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 achterstallig lager recht (ALR)
 
 
 47,6
 
 
 45,2
 
 
 48,1
 
 
 48,7
 
 
 50,8
 
 
 47,0
 
 
 3,8
 
 
 
 
 reisvoorziening
 
 
 19,6
 
 
 16,1
 
 
 16,9
 
 
 46,7
 
 
 35,1
 
 
 1,5
 
 
 33,6
 
 
 
 
 overig
 
 
 0,4
 
 
 0,2
 
 
 11,2
 
 
 9,7
 
 
 10,5
 
 
 8,6
 
 
 1,9
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 67,6
 
 
 
 
 61,5
 
 
 
 
 76,2
 
 
 
 
 105,1
 
 
 
 
 96,4
 
 
 
 
 57,1
 
 
 
 
 39,3
 
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Toelichting:
 Het verschil
				tussen realisatie en raming 2014 bij de ontvangsten op kortlopende vorderingen
				bedraagt totaal € 39,3 miljoen. Dit betreft voor het grootste deel (€ 33,6
				miljoen) meer-ontvangsten reisvoorziening (opbrengsten incasso OV-kaart). OCW
				int deze vorderingen nu zelf, waar voorheen DUO deze ontvangsten verrekende met
				de vervoersbedrijven. In de begroting 2014 was daar nog geen rekening mee
				gehouden. Daarnaast is er een verschil van € 3,8 miljoen bij de ontvangsten uit
				achterstallige lagere rechten en € 1,9 miljoen meer overige ontvangsten.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 12)
 
 
 Artikel
 
 
 12:
 TEGEMOETKOMING ONDERWIJSBIJDRAGE EN SCHOOLKOSTEN
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 De tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
				 zorgt ervoor dat (ouders van) leerlingen in het voortgezet onderwijs,
				 deelnemers in de beroepsopleidende leerweg en studenten aan een
				 lerarenopleiding de financiële mogelijkheden hebben om onderwijs te
				 volgen.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister is verantwoordelijk voor de
				 toegankelijkheid van het onderwijs in Nederland.
 
 
 Financieren: De
				Minister financiert het stelsel waarbij de financiële toegankelijkheid is
				gewaarborgd. Ouders zijn ervoor verantwoordelijk dat hun minderjarige kind
				onderwijs volgt. De overheid financiert een tegemoetkoming indien ouders,
				gezien hun inkomen, niet draagkrachtig genoeg zijn om de kosten van hun
				schoolgaande minderjarige kinderen (middelbaar beroepsonderwijs) alleen te
				dragen. Hiermee borgt de overheid de toegankelijkheid van het onderwijs. Vanaf
				18 jaar ligt de verantwoordelijkheid voor het volgen van onderwijs primair bij
				de leerling (voortgezet onderwijs) of student (lerarenopleiding) zelf. Hij/zij
				kan dan zelf in aanmerking komen voor een tegemoetkoming bestaande uit een
				maandelijkse basistoelage en een eventuele bijdrage in de schoolkosten.
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 Voor indicatoren over onderwijsbijdrage en
				 schoolkosten wordt verwezen naar de publicatie
				 Trends
				 in Beeld.
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 In het Regeerakkoord is besloten de WTOS 17-
				 budgettair neutraal onder te brengen in het kindgebonden budget voor ouders van
				 kinderen van 16–17 jaar. Vanaf 2016 is deze regeling onderdeel van de
				 kindregelingen van het Ministerie van SZW.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 12.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 12
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 119.358
 
 
 
 
 111.158
 
 
 
 
 107.389
 
 
 
 
 105.925
 
 
 
 
 102.472
 
 
 
 
 115.064
 
 
 
 
 – 12.592
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 119.358
 
 
 
 
 111.158
 
 
 
 
 107.389
 
 
 
 
 105.925
 
 
 
 
 102.472
 
 
 
 
 115.064
 
 
 
 
 – 12.592
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdracht
 
 
 
 
 100.410
 
 
 
 
 97.029
 
 
 
 
 93.324
 
 
 
 
 88.242
 
 
 
 
 85.476
 
 
 
 
 97.372
 
 
 
 
 – 11.896
 
 
 
 
 
 •
 
 
 TS 17-
 
 
 24.681
 
 
 23.142
 
 
 20.866
 
 
 16.476
 
 
 15.888
 
 
 23.378
 
 
 – 7.490
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Minderjarige deelnemers bol (R)
 
 
 24.681
 
 
 23.142
 
 
 20.866
 
 
 16.476
 
 
 15.888
 
 
 23.378
 
 
 – 7.490
 
 
 
 
 •
 
 
 TS 18+
 
 
 9.143
 
 
 6.752
 
 
 6.248
 
 
 6.063
 
 
 5.900
 
 
 6.248
 
 
 – 348
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Tegemoetkoming lerarenopleiding (tlo) (R)
 
 
 7.515
 
 
 6.097
 
 
 4.833
 
 
 4.575
 
 
 3.955
 
 
 4.833
 
 
 – 878
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Deeltijd vo (R)
 
 
 1.628
 
 
 655
 
 
 1.415
 
 
 1.488
 
 
 1.945
 
 
 1.415
 
 
 530
 
 
 
 
 •
 
 
 VO 18+
 
 
 66.586
 
 
 67.134
 
 
 66.210
 
 
 65.703
 
 
 63.688
 
 
 67.746
 
 
 – 4.058
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Volwassenenonderwijs (vavo) (R)
 
 
 8.576
 
 
 6.480
 
 
 6.729
 
 
 5.983
 
 
 5.882
 
 
 5.382
 
 
 500
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Meerderjarige scholieren vo (R)
 
 
 53.845
 
 
 54.989
 
 
 52.947
 
 
 53.058
 
 
 51.245
 
 
 56.426
 
 
 – 5.181
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Meerderjarige scholieren vso (R)
 
 
 2.614
 
 
 3.807
 
 
 5.224
 
 
 5.408
 
 
 5.613
 
 
 4.628
 
 
 985
 
 
 
 
 
 –
 
 
 STOEB/ALR (NR)
 
 
 1.552
 
 
 1.859
 
 
 1.310
 
 
 1.253
 
 
 948
 
 
 1.310
 
 
 – 362
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 18.948
 
 
 
 
 14.129
 
 
 
 
 14.065
 
 
 
 
 17.683
 
 
 
 
 16.996
 
 
 
 
 17.692
 
 
 
 
 – 696
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs (R)
 
 
 18.948
 
 
 14.129
 
 
 14.065
 
 
 17.683
 
 
 16.996
 
 
 17.692
 
 
 – 696
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 14.188
 
 
 
 
 16.273
 
 
 
 
 4.644
 
 
 
 
 4.709
 
 
 
 
 3.645
 
 
 
 
 4.701
 
 
 
 
 – 1.056
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 TS 17- (R)
 
 
 2.158
 
 
 2.539
 
 
 1.110
 
 
 941
 
 
 693
 
 
 1.244
 
 
 – 551
 
 
 
 
 
 –
 
 
 TS 18+ (R)
 
 
 1.041
 
 
 935
 
 
 574
 
 
 703
 
 
 96
 
 
 574
 
 
 – 478
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 VO 18 + (R)
 
 
 10.989
 
 
 12.799
 
 
 2.960
 
 
 3.065
 
 
 2.856
 
 
 2.883
 
 
 – 27
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Inkomensoverdrachten
 
 Uitgaven
 De uitgaven bij
				elk van de drie WTOS-regelingen zijn in 2014 lager dan begroot, met name de
				uitgaven aan minderjarige deelnemers in de bol (TS 17- regeling). In 2014 werd
				minder dan geraamd gebruik gemaakt van deze regeling (zie ook tabel 12.2) met
				als gevolg lagere dan geraamde uitgaven (– € 7,5 miljoen). Ook de VO18+
				-regeling geeft een lagere uitkomst dan begroot (– € 4,1 miljoen). Dit komt
				voornamelijk door minder uitgaven dan begroot bij de meerderjarige scholieren
				in het voortgezet onderwijs.
 
 Tabel 12.2 Aantal gebruikers per regeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Aantal gebruikers TS 17-
 
 
 35.858
 
 
 42.294
 
 
 36.032
 
 
 27.721
 
 
 26.800
 
 
 39.600
 
 
 – 12.800
 
 
 
 
 Aantal gebruikers TS 18+
 
 
 8.459
 
 
 6.585
 
 
 6.331
 
 
 6.037
 
 
 6.676
 
 
 6.300
 
 
 376
 
 
 
 
 Aantal gebruikers VO 18+
 
 
 34.337
 
 
 35.943
 
 
 35.758
 
 
 35.596
 
 
 34.328
 
 
 34.900
 
 
 – 572
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de uitvoeringsorganisatie van het
				Ministerie van OCW en levert producten en diensten op het terrein van
				bekostiging van instellingen, financiering van studenten en
				informatievoorziening. Het betreft het aandeel in de uitvoeringskosten van DUO
				voor dit begrotingsartikel.
 Ontvangsten:
 De
				ontvangsten hebben betrekking op terugbetalingen van teveel of onterecht
				verstrekte WTOS-uitkeringen. Het totale verschil tussen raming en realisatie
				2014 is – € 1,1 miljoen, voornamelijk bij de onderdelen TS17- en VO 18+.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 13)
 
 
 Artikel
 
 
 13:
 LESGELD
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het genereren van inkomsten voor de financiering van
				 het onderwijs.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 
 Financieren: De Minister
				 financiert een groot deel van de kosten voor het volgen van kwalitatief goed
				 onderwijs, omdat de maatschappij baat heeft bij geschoolde burgers. Het
				 individu heeft echter ook profijt van scholing en betaalt daarom lesgeld.
 
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 Voor indicatoren over lesgeld wordt verwezen naar de
				 publicatie Trends in Beeld.
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Op dit artikel hebben zich qua uitvoering en
				 resultaten in 2014 geen bijzonderheden voorgedaan.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 13.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 13
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 7.204
 
 
 
 
 5.708
 
 
 
 
 5.670
 
 
 
 
 7.005
 
 
 
 
 7.116
 
 
 
 
 7.087
 
 
 
 
 29
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 7.204
 
 
 
 
 5.708
 
 
 
 
 5.670
 
 
 
 
 7.005
 
 
 
 
 7.116
 
 
 
 
 7.087
 
 
 
 
 29
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 7.204
 
 
 
 
 5.708
 
 
 
 
 5.670
 
 
 
 
 7.005
 
 
 
 
 7.116
 
 
 
 
 7.087
 
 
 
 
 29
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 7.204
 
 
 5.708
 
 
 5.670
 
 
 7.005
 
 
 7.116
 
 
 7.087
 
 
 29
 
 
 
 
 
 Ontvangsten lesgeld
 
 
 
 
 202.553
 
 
 
 
 207.146
 
 
 
 
 221.726
 
 
 
 
 205.687
 
 
 
 
 224.407
 
 
 
 
 247.762
 
 
 
 
 – 23.355
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de
				uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van OCW en levert producten en
				diensten op het terrein van bekostiging van instellingen, financiering van
				studenten en informatievoorziening. De uitgaven betreffen het aandeel in de
				uitvoeringskosten van DUO voor dit begrotingsartikel, met een gering verschil
				tussen raming en realisatie in 2014.
 Ontvangsten
 Met het vragen
				van lesgeld wordt door deelnemers en leerlingen van 18 jaar en ouder een
				bijdrage geleverd aan de kosten van het onderwijs. In de les- en cursusgeldwet
				is vastgelegd voor wie, wanneer en op welke wijze het lesgeld wordt
				vastgesteld.
 
 De lesgeldontvangsten zijn in 2014 € 23,4 miljoen
				 lager dan begroot. De realisatie 2014 van het aantal lesgeldplichtigen is iets
				 hoger dan begroot (zie tabel 13.2).
 Door een verandering in het
				 betaalgedrag (gewijzigde mogelijkheid van gespreide betaling) van de
				 lesgeldplichtigen blijkt voor het lopende schooljaar (2014/2015) ultimo 2014
				 minder te zijn ontvangen dan waarmee in de raming rekening werd gehouden.
 
 
 Tabel 13.2 Aantal lesgeldplichtigen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastge-stelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Bol/vo
 
 
 204.842
 
 
 209.473
 
 
 215.376
 
 
 225.378
 
 
 230.916
 
 
 229.200
 
 
 1.716
 
 
 
 
 
 Bron: realisatiegegevens DUO
 
 
 Het aantal lesgeldplichtigen is een afgeleide van
				demografische ontwikkelingen en van de opleidingskeuze van
				studerenden/leerlingen. Er zijn geen basis- en streefwaarden vastgesteld.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 14)
 
 
 Artikel
 
 
 14:
 CULTUUR
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het bevorderen van een sterke, pluriforme,
				 toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige cultuursector en het zorgen voor het
				 cultureel erfgoed.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister heeft een wettelijke verantwoordelijkheid
				 voor het cultuurbeleid. Dit is aanvullend op het cultuuraanbod dat zonder
				 betrokkenheid van de overheid tot stand komt. De Minister is verantwoordelijk
				 voor het scheppen van voorwaarden voor het instandhouden, ontwikkelen en
				 sociaal en geografisch spreiden van cultuuruitingen. Overwegingen van kwaliteit
				 en verscheidenheid zijn daarbij leidend.
 
 
 Financieren: De
				Minister heeft een financierende rol met het bekostigen van de
				basisinfrastructuur cultuur en subsidiëring van specifieke (wettelijke)
				programma's en regelingen op de terreinen Erfgoed, Kunsten, Letteren en
				Bibliotheken.
 
 Stimuleren: De Minister
				heeft een stimulerende rol bij het versterken van de cultuursector door
				programma’s als ondernemerschap en internationaal
				cultuurbeleid.
 
 Regisseren: De Minister
				heeft een regisserende rol bij de uitvoering van en toezicht op het behoud en
				beheer van het cultureel erfgoed, op grond van de Monumentenwet en de
				Archiefwet. Toezicht op naleving van deze wetten ligt bij de Erfgoedinspectie.
				De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed is onder andere belast met de uitvoering
				van de Monumentenwet. Het Nationaal Archief geeft uitvoering aan de
				Archiefwet.
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 In het rapport
				 Cultuur in Beeld 2014 en de publicatie
				 Kerncijfers worden het bereik, de resultaten en ontwikkelingen van het
				 cultuurstelsel in woord, beeld en cijfers gepresenteerd.
 
 
 Tabel 14.1 Indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelstelling / indicator
 
 
 Basis-waarde
 
 
 Realisatie-waarde 2013
 
 
 Realisatie-waarde 2014
 
 
 Streef-waarde 2015
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 Een sterke
						 cultuursector, die ondernemend en innovatief is en goed zorgt voor ons
						 cultureel erfgoed
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Eigen inkomsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Percentage cultuurproducerende instellingen in de BIS (musea en
						 presentatie-instellingen beeldende kunst) dat voldoet aan de eigen
						 inkomstennorm van minimaal 21,5%1Percentage
								cultuurproducerende instellingen in de BIS dat voldoet aan de eigen
								inkomstennorm van minimaal 17,5%: 100% in 2013
 
 
 76% (2010–2011)
 
 
 81% (2012)
 
 
 91% (2013)
 
 
 100% (2016)
 
 
 Opgave van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 
 
 Bron:
							 Databank OCW
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 Percentage podiumkunstinstellingen en
						 filmfestivals in de BIS dat voldoet aan de eigen inkomstennorm van minimaal
						 25,5%
 
 
 69% (2010–2011)
 
 
 66% (2012)
 
 
 83% (2013)
 
 
 100% (2016)
 
 
 Opgave van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 
 
 Bron: Databank OCW
							 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Aantal bezoeken gesubsidieerde podiumkunsten
						 in de BIS (inclusief buitenland) voor 2014
 
 
 2.6 miljoen (2009)
 
 
 2,2 miljoen (2012)
 
 
 2,2 miljoen (2013)
 
 
 
 Opgave van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 
 
 Bron: Databank OCW
							 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 Aantal bezoekers rijksgesubsidieerde
						 musea
 
 
 5.7 miljoen (2009)
 
 
 6,2 miljoen (2012)
 
 
 7,9 miljoen (2013)
 
 
 
 Opgave van cultuurproducerende instellingen aan OCW
 
 
 
 
 
 
 Bron: Databank
							 OCW
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
				 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
				 vermeld in de begroting. Er zijn geen majeure afwijkingen of een noodzaak tot
				 bijstelling aan het licht gekomen. Het bezoek aan de rijksgesubsidieerde musea,
				 presentatie-instellingen en podiumkunstinstellingen zit in de lift. Nagenoeg
				 alle cultuurproducerende instellingen in de BIS (musea en
				 presentatie-instellingen beeldende kunst) voldoen aan de eigen inkomstennorm
				 van minimaal 21,5%. Evenals de podiumkunstinstellingen en filmfestivals in de
				 BIS waarvoor een eigen inkomstennorm van 25% geldt.
 
 In 2014 is uitvoering gegeven aan de
				visiebrief «Cultuur Beweegt. De betekenis van cultuur
				in een veranderende samenleving» en de
				Museumbrief «Samen werken, samen
				sterker».
 In de
				visiebrief «Cultuur Beweegt. De betekenis van cultuur
				in een veranderende samenleving» zijn de artistieke, maatschappelijke
				en economische waarden belicht. De onderwerpen cultuuronderwijs,
				talentontwikkeling, creatieve industrie en digitalisering staan op de agenda
				voor het toekomstig cultuurbeleid. Zo zijn de activiteiten van het programma
				Cultuureducatie met kwaliteit versneld door een speciale inspanning voor muziek
				waarvoor tot 2020 publiek en private financiering is geregeld. Daarnaast zijn
				er in het kader van talentontwikkeling twee samenhangende actielijnen in gang
				gezet die ontwikkelruimte op maat mogelijk maken voor talent en waardoor de
				landelijke en lokale culturele infrastructuur beter benut worden voor de
				ontwikkeling van talenten.
 De
				Wet stelsel openbare
				bibliotheekvoorzieningen is aangenomen in 2014 en gaat in per
				1 januari 2015. De nieuwe bibliotheekwetgeving richt zich op één netwerk van
				bibliotheekorganisaties, waarin de Koninklijke Bibliotheek met een uitgebreider
				takenpakket een centrale rol heeft binnen het stelsel van openbare
				bibliotheken
 De
				Museumbrief «Samen werken, samen sterker»
				gaat in op het toekomstige beleid ten aanzien van het museale stelsel. Om de
				samenwerking tussen musea en andere partners te stimuleren is de
				Deelregeling
				Samenwerking Musea gestart en zijn de eerste resultaten gepresenteerd
				aan het museale veld. Ter ondersteuning van de maatschappelijke waarde van
				musea is de
				Nationale Kennisagenda voor het Museale Veld
				samen met het veld ontwikkeld en gepresenteerd.
 In het beleidsverslag
				zijn de activiteiten en stand van zaken naar aanleiding van bovenstaande
				brieven beschreven.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 14.2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 14
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.130.082
 
 
 
 
 846.543
 
 
 
 
 2.945.919
 
 
 
 
 819.023
 
 
 
 
 766.072
 
 
 
 
 919.248
 
 
 
 
 – 153.176
 
 
 
 
 
 Waarvan
							 garantieverplichtingen
 
 
 767.539
 
 
 513.001
 
 
 608.000
 
 
 621.806
 
 
 473.197
 
 
 629.000
 
 
 – 155.803
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 991.219
 
 
 
 
 866.972
 
 1
 De Uitgaven betreffen de realisatie bedragen
								 van de jaarverslagen 2011 en 2012 exclusief de apparaatsuitgaven van de
								 Rijksdienst Cultureel Erfgoed en bestuursdepartement.
 
 
 
 
 
 890.988
 
 
 
 
 
 704.732
 
 
 
 
 709.466
 
 
 
 
 740.522
 
 
 
 
 – 31.056
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 738.672
 
 
 
 
 699.062
 
 
 
 
 582.720
 
 
 
 
 608.412
 
 
 
 
 626.224
 
 
 
 
 – 17.812
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Culturele basisinfrastructuur
 
 
 
 573.119
 
 
 561.851
 
 
 465.339
 
 
 487.566
 
 
 475.687
 
 
 11.879
 
 
 
 
 
 
 Vierjaarlijkse instellingen
 
 
 
 403.749
 
 
 395.482
 
 
 330.253
 
 
 333.074
 
 
 323.150
 
 
 9.924
 
 
 
 
 
 
 Vierjaarlijkse fondsen
 
 
 
 169.370
 
 
 166.369
 
 
 135.086
 
 
 154.492
 
 
 152.537
 
 
 1.955
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Monumentenzorg
 
 
 
 111.353
 
 
 94.243
 
 
 82.392
 
 
 79.792
 
 
 83.425
 
 
 – 3.633
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Archieven incl. Regionale Historische Centra
 
 
 
 27.649
 
 
 23.216
 
 
 23.580
 
 
 25.577
 
 
 24.905
 
 
 672
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Investeringen huisvesting rijksgesubsidieerde musea
 
 
 
 26.376
 
 
 19.473
 
 
 1.362
 
 
 4.189
 
 
 30.245
 
 
 – 26.056
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Cultuureducatie met Kwaliteit
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Archeologie
 
 
 
 175
 
 
 279
 
 
 47
 
 
 1.288
 
 
 1.962
 
 
 – 674
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 106.819
 
 
 
 
 163.064
 
 
 
 
 87.592
 
 
 
 
 58.127
 
 
 
 
 84.501
 
 
 
 
 – 26.374
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Verbreden inzet cultuur
 
 
 
 21.481
 
 
 15.216
 
 
 4.859
 
 
 7.670
 
 
 8.809
 
 
 – 1.139
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Internationaal cultuurbeleid (incl. HGIS)
 
 
 
 8.373
 
 
 8.585
 
 
 6.282
 
 
 6.715
 
 
 7.260
 
 
 – 545
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Programma bibliotheekvernieuwing
 
 
 
 16.094
 
 
 18.147
 
 
 17.963
 
 
 17.963
 
 
 17.942
 
 
 21
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Programma leesbevordering
 
 
 
 2.950
 
 
 2.930
 
 
 2.850
 
 
 2.900
 
 
 2.850
 
 
 50
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Programma CRISP
 
 
 
 0
 
 
 2.445
 
 
 2.375
 
 
 2.940
 
 
 2.612
 
 
 328
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Programma erfgoed en ruimte
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.016
 
 
 8.000
 
 
 – 5.984
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Programma ondernemerschap
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.692
 
 
 1.475
 
 
 3.437
 
 
 – 1.962
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Specifiek cultuurbeleid
 
 
 
 57.921
 
 
 58.045
 
 
 21.319
 
 
 16.448
 
 
 29.941
 
 
 – 13.493
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Regeling frictie- en transitiekosten culturele
								basisinfrastructuur 2009–2012
 
 
 
 0
 
 
 57.696
 
 
 29.252
 
 
 0
 
 
 3.650
 
 
 – 3.650
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.708
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 2.354
 
 
 
 
 2.057
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Beleidsonderzoek, evaluaties en kennisbasis
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.708
 
 
 4.411
 
 
 2.354
 
 
 2.057
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 22.292
 
 
 
 
 21.481
 
 
 
 
 28.862
 
 
 
 
 29.527
 
 
 
 
 34.793
 
 
 
 
 23.739
 
 
 
 
 11.054
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Nationaal Archief
 
 
 22.292
 
 
 21.481
 
 
 28.862
 
 
 29.527
 
 
 34.793
 
 
 23.739
 
 
 11.054
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.185
 
 
 
 
 3.723
 
 
 
 
 3.704
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Uitvoering internationale verdragen
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.737
 
 
 1.384
 
 
 2.664
 
 
 – 1.280
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Uitvoering internationale contributies
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.405
 
 
 2.285
 
 
 990
 
 
 1.295
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Europese samenwerking
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 43
 
 
 54
 
 
 50
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 36.217
 
 
 
 
 34.961
 
 
 
 
 17.072
 
 
 
 
 9.613
 
 
 
 
 13.380
 
 
 
 
 1.561
 
 
 
 
 11.819
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 De realisatie van de verplichtingen is € 153,2 miljoen
				 lager dan geraamd. Het verschil met de begroting wordt veroorzaakt door:
 De feitelijke realisatie van de verplichtingen van de bekostiging en
				 subsidies is € 2,6 miljoen hoger.
 De verlaging van de
				 garantieverplichtingen met € 155,8 miljoen als gevolg van lagere toekenning op
				 garanties voor de indemniteitsregeling bruikleen collecties (€ 168 miljoen).
				 Daarnaast zijn er minder overige garanties verleend (€ 4 miljoen).
 De
				 hogere toekenning op garanties voor de achterborgovereenkomst monumenten (€
				 16,2 miljoen).
 
 Uitgaven
 
 De realisatie van de uitgaven in 2014 ligt € 31
				 miljoen lager dan oorspronkelijk begroot.
 De verschillen worden verder
				 verduidelijkt bij de toelichting op de instrumenten.
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Bekostiging
 
 De culturele basisinfrastructuur wordt voor een
				periode van vier jaar bekostigd. Het cultuurstelsel voor de periode 2013–2016
				is beschreven in de brief
				besluiten over de culturele
				basisinfrastructuur van 18 september 2012. De culturele
				basisinfrastructuur bestaat uit instellingen op het gebied van de podiumkunsten
				(toneel, dans, opera en orkesten), de beeldende kunsten, film, musea, letteren
				en bibliotheken, architectuur, vormgeving, nieuwe media, cultuureducatie en een
				aantal bovensectorale instellingen. Daarnaast zijn er de zes cultuurfondsen die
				sectoraal zijn georganiseerd. De cultuurfondsen spelen een belangrijke rol in
				het cultuurstelsel. Door middel van flexibele en kortlopende subsidieregelingen
				kunnen zij de dynamiek en vernieuwing in de cultuur op de voet volgen en zijn
				zij in staat snel op sectorale ontwikkelingen te reageren.
 In 2014 is
				het budget voor de vierjaarlijkse instellingen van de Culturele
				basisinfrastructuur met € 11,9 miljoen verhoogd. Dit betreft de loon- en
				prijsbijstelling 2013 en 2014 op de huisvesting musea (€ 0,5 miljoen) en de
				wijziging van instellingssubsidies in verband met investeringen op het gebied
				van huisvesting (€ 9,4 miljoen). Het budget voor de fondsen is met € 2 miljoen
				verhoogd ten behoeve van de Arbeidsvoorwaardenmiddelen van het Nationaal Fonds
				voor de Podiumkunsten en voor de loonbijstelling 2014.
 Monumentenzorg
 
 De brief van 16 september 2011 geeft
				informatie over de wijze waarop subsidie voor instandhouding en restauratie van
				rijksmonumenten vanaf 2012 ingezet zal worden. Voor de verdeling van de
				reguliere restauratiemiddelen zijn de provincies verantwoordelijk, zoals
				vastgelegd in het convenant met het Interprovinciaal Overleg (IPO). Verdere
				ondersteuning van instandhouding van monumenten vindt plaats langs de weg van
				de fiscale aftrek, het vernieuwde Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding
				Monumenten (BRIM), de herbestemmingsregelingen, het Revolving Fund voor
				woonhuismonumenten en de Restauratiefonds-hypotheek-plus. Via dit fonds kunnen
				eigenaren van andere monumenten dan woonhuizen voor restauratie een
				laagrentende lening krijgen uit het Revolving Fund Plus van het Nationaal
				Restauratiefonds (NRF).
 Het budget voor monumentenzorg is met € 3,6
				miljoen verlaagd in verband met de aanwending van de vervroegde betaling in
				2013 voor een extra aflossing BRIM ten behoeve van de museumbrief.
 Archieven inclusief Regionaal Historische
				Centra
 In 2014 is verder uitvoering gegeven aan het
				Archiefconvenant 2012–2016. Hiermee wordt beoogd overheidsinformatie duurzaam
				te beheren en een eigentijdse invulling te geven aan het begrip openbaarheid.
				In 2014 is het accent gelegd op het ontwikkelen van voorwaarden voor digitale
				duurzaamheid van overheidsinformatie. De coördinatie voor het
				uitvoeringsprogramma ligt bij het Nationaal Archief.
 Investeringen huisvesting
				rijksgesubsidieerde musea
 Deze middelen zijn bestemd voor de
				huisvesting van collecties van rijksgesubsidieerde musea.
 Het budget
				is verlaagd met € 26 miljoen in verband met een intertemporele compensatie
				2014/2017 voor de invoering van het nieuwe huisvestingsstelsel Rijksmusea per
				1 januari 2017.
 Cultuureducatie met kwaliteit
 In 2014 is uitvoering gegeven aan het programma Cultuureducatie met
				Kwaliteit. Scholen in het primair onderwijs ontvangen via de prestatiebox een
				bedrag van in totaal € 18 miljoen (dit is € 10,90 per leerling). Binnen de
				matchingsregeling Cultuureducatie met Kwaliteit van het Fonds voor
				Cultuurparticipatie loopt de uitvoering van 54 lokale projecten en programma’s.
				Het gaat hierbij om een totaalbudget van € 10 miljoen per jaar van het rijk,
				dat door gemeenten en provincies met een zelfde bedrag wordt verhoogd. Ten
				slotte is in 2014 het
				leerplankader
				Kunstzinnige Oriëntatie opgeleverd. De Tweede Kamer is in juni 2014
				geïnformeerd over de voortgang.
 Archeologie
 Naar
				aanleiding van de evaluatie van de archeologiewetgeving wordt het
				archeologiebestel vanaf 2012 versterkt door het ontwikkelen van een nieuwe
				archeologische kenniskaart. Hiermee wordt alle landelijke informatie over
				archeologie verzameld, gebundeld en toegankelijk gemaakt voor gemeenten en
				andere belanghebbenden. Tevens is in 2014 ingezet op de prioriteiten die in de
				beleidsreactie op de
				evaluatie zijn genoemd. De rijksoverheid heeft daarnaast middelen
				besteed aan het beheer en onderhoud van de Kwaliteitsnorm Nederlandse
				Archeologie. Het budget is in 2014 naar de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
				overgeboekt.
 Subsidies
 Verbreden inzet cultuur
 Deze middelen zijn bedoeld voor digitaliseringprojecten in de cultuursector
				en monitoring van educatiebeleid. Zoals vermeld in de
				visiebrief cultuur beweegt is met ingang van
				het schooljaar 2013–2014, voor een periode van 10 jaar, € 4,9 miljoen per jaar
				opgenomen ten behoeve van de cultuurkaart.
 Internationaal Cultuurbeleid
 In een gezamenlijke
				brief hebben de bewindspersonen van OCW en
				BZ in 2012 hun visie op internationaal cultuurbeleid naar de Tweede Kamer
				gezonden. De doelen voor het internationaal cultuurbeleid zijn het bijdragen
				aan het internationaal niveau van Nederlandse topinstellingen, het bevorderen
				van een vooraanstaande internationale marktpositie van kunstenaars, cultuur als
				bijdrage aan de versterking van het Nederlands economisch belang en van de
				culturele diplomatie. In de subsidiëring van de BIS-instellingen en door de
				cultuurfondsen wordt hier nadrukkelijk aandacht aan besteed.
 Voor
				creatieve industrie, één van de negen topsectoren, is het versterken van de
				internationale marktpositie prioriteit. In opdracht van de Ministeries van OCW
				en BZ voert het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, in samenwerking met het
				Nieuwe Instituut, hiervoor het Programma Internationalisering Creatieve
				Industrie 2013–2016 uit. Dit programma richt zich op het versterken van de
				internationale reputatie van de Nederlandse creatieve industrie (architectuur,
				vormgeving, mode, gaming en e-cultuur) en het opbouwen van duurzame netwerken
				en marktverruiming.
 In maart sloot de Minister een Memorandum of
				Understanding (MoU) met haar Chinese ambtsgenoot. In het kader van het MoU
				wordt samengewerkt op het gebied van museummanagement, film en creatieve
				industrie.
 Programma
				bibliotheekvernieuwing
 Dit budget is besteed aan het beheer, de
				opbouw en doorontwikkeling van de landelijke digitale bibliotheek. Deze taak
				werd in 2014 uitgevoerd door het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken. Alle
				Nederlandse openbare bibliotheken zijn aangesloten op de digitale bibliotheek,
				die een snel groeiende hoeveelheid e-content aanbiedt.
 Programma leesbevordering
 Het Actieplan Kunst
				van Lezen 2012–2015 heeft een sterke samenhang met het Actieplan
				Laaggeletterdheid 2012–2015. Door zijn programmatische opzet levert Kunst van
				Lezen een wezenlijke, aanvullende bijdrage aan de reguliere
				subsidieverstrekking aan culturele instellingen en scholen. Tevens versterkt
				het programma de maatschappelijke functie van openbare bibliotheken en
				ondersteunt daarmee de bibliotheekvernieuwing.
 Programma CRISP
 Naast de
				prioriteiten die onder internationaal cultuurbeleid zijn genoemd voor creatieve
				industrie, is er ook een afzonderlijk onderzoeksprogramma Creative Industry
				Scientific Programme (CRISP). De middelen zijn in 2014 ingezet voor het behalen
				van het doel; het ontwikkelen van een kennisbasis, methoden en instrumenten bij
				hogescholen, universiteiten en bij bedrijven met het oog op het ontwerpen van
				innovatieve fysieke en digitale producten en diensten voor de markt.
 Nederland was dit jaar gastland voor de 6e Asia Europe Meeting (ASEM) van
				cultuurMinisters. Het thema Creatieve Industrie stond centraal tijdens de
				conferentie waarbij naast Ministers ook mensen uit de praktijk waren
				uitgenodigd.
 Programma Visie Erfgoed en
				Ruimte
 
 Deze middelen zijn besteed aan de uitvoering van het
				 programma Visie Erfgoed en Ruimte. Hierin geeft het rijk aan welke
				 cultuurhistorische gebieden en opgaven hij van (inter)nationaal belang vindt en
				 waar het rijk een rol ziet in het gebiedsgerichte erfgoedmanagement. Het budget
				 van € 8 miljoen is met € 1,9 miljoen verlaagd in verband met het aangepaste
				 plafond financiële middelen. Daarnaast is
 € 3,9 miljoen overgeheveld
				 naar het Gemeente- en Provinciefonds, bestemd voor projecten die samen met
				 gemeenten en provincies worden uitgevoerd.
 
 Programma ondernemerschap
 Het programma
				Ondernemerschap Cultuur heeft als doel het
				versterken van ondernemerschap in de culturele sector. Het programma bestaat
				uit vier onderdelen; het leiderschapsprogramma cultuur dat in de zomer 2013 is
				gestart; de communicatiestrategie «Cultuur, Daar Geef Je Om» gelanceerd in
				augustus 2012 en geëindigd in december 2014; de coachingstrajecten die eind
				2013 zijn begonnen en als laatste onderdeel, ondersteuning van individuele
				makers bij het opbouwen van de beroepspraktijk. De branche is betrokken bij
				ondersteuning van ondernemerschap.
 Uit budget van het programma
				ondernemerschap is € 2,1 miljoen doorgeschoven naar het instrument opdrachten.
				Deze middelen zijn besteed aan het programma Leiderschap in Cultuur, Wijze
				Werven en aan de Geefcampagne.
 Specifiek Cultuurbeleid
 De
				Actieagenda architectuur en ruimtelijk ontwerp
				2013–2016 is een interdepartementaal werkprogramma. De middelen voor
				architectuur en ruimtelijk ontwerp worden gebruikt om de positie van het
				ontwerp en de ontwerpers te versterken.
 Onder deze post vallen tevens
				het budget voor de Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen Tweede
				Wereldoorlog en de subsidie ten behoeve van het Jheronimus Boschjaar.
 Het budget voor Specifiek Cultuurbeleid is verlaagd met € 13,5 miljoen.
				Hierin is onder andere de intertemporele compensatie van € 5,5 miljoen
				opgenomen voor de overdracht van de collectie van het Koninklijk Instituut voor
				de Tropen. Daarnaast een verlaging in verband met een overboeking van € 11,8
				miljoen voor de digitale collectie Nationaal Archief. Tenslotte heeft een
				verhoging plaatsgevonden voor een bedrag van € 3 miljoen voor de regeling
				Talentontwikkeling.
 Regeling frictie- en transitiekosten
				culturele basisinfrastructuur
 Het budget is met een bedrag € 3
				miljoen verlaagd in verband met overboeking van uitgaven naar specifiek
				cultuurbeleid voor de Regeling Talentontwikkeling.
 Opdrachten
 Beleidsonderzoek, evaluaties en
				kennisbasis
 Dit budget is besteed voor opdrachten die bestaan
				uit het inhuren van bureaus voor beleidsonderzoek, evaluaties,
				visitatie/monitoring en versterking van de kennisbasis in de
				cultuursector.
 Het budget is verhoogd met € 2,1 miljoen vanwege
				mutaties binnen de financiële instrumenten. Door het aangaan van opdrachten
				voor cultureel ondernemerschap, de financieringsmix ANBI en de Geefcampagne
				zijn de aanvankelijk onder subsidies geraamde bestedingen overgeheveld naar dit
				instrument.
 Bijdragen aan
				baten/lastendiensten
 Nationaal Archief
 Deze
				middelen betreffen de rijksbijdrage aan het Nationaal Archief. De baten en
				lasten van deze dienst worden apart in het jaarverslag opgenomen. Het budget is
				per saldo met € 11 miljoen verhoogd. Dit is de uitkomst van een verhoging van
				€ 12,5 miljoen, waarvan € 11,8 miljoen ten behoeve van de Digitale collectie
				Rijksarchieven en een verlaging van € 1,5 miljoen in verband met minder
				uitgaven voor het project Digitale Taken Rijksarchieven (DTR).
 Bijdragen aan (inter-)nationale
				organisaties
 Uitvoering internationale verdragen en
				contributies en Europese samenwerking
 Naast de prioriteiten die
				onder internationaal cultuurbeleid zijn genoemd, is Nederland aan een aantal
				verplichtingen gebonden en draagt het bij aan de uitvoering van internationale
				verdragen. Dit geldt voor de UNESCO erfgoedverdragen voor werelderfgoed,
				immaterieel erfgoed, de bescherming van cultureel erfgoed bij gewapend conflict
				en de bestrijding van illegale handel in cultuurgoederen. Ook wordt bijgedragen
				aan het Europees filmprogramma (Eurimages) en de Nederlandse Taal Unie. Een
				bedrag van ca. € 1,3 miljoen is overgeheveld van internationale verdragen naar
				contributies en internationale samenwerking.
 Ontvangsten
 De realisatie
				van de ontvangsten is € 11,8 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. De
				meerontvangsten van € 11,8 miljoen worden veroorzaakt door de ontvangst op de
				afrekening van de Huisvesting Nieuwbouw Rijksmuseum (€ 9,8 miljoen), (€ 1,5
				miljoen) ontvangsten uit subsidieafrekeningen en de rentebijschrijving voor een
				bedrag van € 0,5 miljoen op het aankoopfonds museale verwerving.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 15)
 
 
 Artikel
 
 
 15:
 MEDIA
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het waarborgen van een onafhankelijk, gevarieerd en
				 kwalitatief hoogwaardig media-aanbod, dat toegankelijk blijft voor alle lagen
				 van de bevolking.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 Media hebben een prominente rol in onze democratie en
				 cultuur. Wat we zien, horen en lezen, beïnvloedt ons beeld van de wereld en
				 onze opvattingen. Daarom borgt de Minister vier publieke belangen in het
				 mediabeleid, waar zij verantwoordelijk voor is: onafhankelijkheid,
				 verscheidenheid, kwaliteit en toegankelijkheid. De Minister heeft specifieke
				 zorg voor het stelsel van landelijke, regionale en lokale publieke omroepen en
				 de daarvoor relevante wet- en regelgeving. De Minister heeft naast een
				 financierende rol, vooral ook een regisserende rol.
 
 
 Financieren: De
				Minister financiert de landelijke publieke omroep, en enkele andere aan de
				omroep verbonden instellingen. De taakopdracht is wettelijk bepaald en het
				budget van de publieke omroep is vastgesteld met behoud van afstand tot de
				uitvoering en inhoud. Op basis van het
				concessiebeleidsplan sluit de Minister elke
				vijf jaar een prestatieovereenkomst met de publieke omroep. Verder is de
				Minister verantwoordelijk voor instrumenten ter bevordering van culturele
				producties, documentaires, drama, kunst- en kinderprogramma’s, het steunen en
				stimuleren van een onafhankelijke en kwalitatief goede journalistieke
				infrastructuur in ons land (Stichting Stimuleringsfonds voor de Journalistiek)
				en voor het bevorderen van mediawijsheid (NICAM en Mediawijzer.net).
 
 Regisseren: Als regisseur is de Minister
				verantwoordelijk voor de wetgeving ten aanzien van de taak en organisatie van
				de publieke omroep en voor wetgeving voor commerciële media. De regels voor
				commerciële omroepen vloeien voornamelijk voort uit Europese richtlijnen op het
				gebied van audiovisuele media en interne markt. Ze gaan over reclame,
				sponsoring, product-placement en bescherming van minderjarigen, en over het
				aandeel Europees en onafhankelijk product. Verder is de Minister als regisseur
				verantwoordelijk voor wetgeving met betrekking tot omroepdistributie. Het doel
				daarvan is de ontvangst te verzekeren van de belangrijkste publieke zenders en
				daarnaast in brede zin de toegang te bevorderen tot een gevarieerd radio- en
				televisieaanbod.
 De OCW-begroting is in het najaar van 2014 nader
				uitgewerkt in de
				mediabegrotingsbrief, die als basis diende
				voor de begrotingsbehandeling van dit artikel door de Tweede Kamer. Deze brief
				geeft een gedetailleerde vooruitblik op het nieuwe jaar, een uitwerking van de
				maatregelen op het gebied van media alsmede een terugblik op de realisatie van
				voorgaand jaar.
 Op basis van het vijfjaarlijkse concessiebeleidsplan
				heeft de Minister voor de erkenningperiode die loopt tot en met 2015, een
				prestatieovereenkomst afgesloten met de
				landelijke publieke omroep. Over de uitvoering van deze prestatieovereenkomst
				rapporteert de landelijke publieke omroep jaarlijks aan de Minister. Deze
				verantwoording wordt gevalideerd door het Commissariaat voor de Media. Het
				Commissariaat voor de Media kan ook een boete opleggen als de publieke omroep
				de prestatieovereenkomst niet naleeft. Zowel de verantwoording als de validatie
				wordt als bijlage bij de mediabegrotingsbrief aan de Tweede Kamer
				verzonden.
 
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 
 
 Tabel 15.1 Doelstelling/Indicator
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelstelling/Indicator
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatiewaarde 2013
 
 
 Realisatiewaarde 2014
 
 
 Streefwaarde (2015)
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 7 
 
 
 
 
 Een onafhankelijk,
							 gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig media-aanbod dat toegankelijk en
							 betaalbaar is voor alle lagen van de bevolking
 
 
 
 
 
 
 De uitzendingen van de publieke omroep onderscheiden zich
							 van die van de commerciële omroepen door een blijvend hogere kwalitatieve
							 waardering door de Nederlandse bevolking
 
 
 7,1 (2010)
 
 
 7
 
 
 
 7
 
 
 Ipsos
 
 
 
 
 
 
 De indicator «De uitzendingen van de publieke
				omroep onderscheiden zich van die van de commerciële omroepen door een blijvend
				hogere kwalitatieve waardering door de Nederlandse bevolking» is in 2014 voor
				het eerst opgenomen in de rijksbegroting. Het jaarlijks onderzoek wordt in
				opdracht van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) uitgevoerd door Ipsos. Bij de
				beleidsdoorlichting is geconstateerd, dat de gehanteerde indicator niet
				voldoende aansluit op de algemene doelstelling en in de beleidsreactie is
				toegezegd dat een actualisatie van de doelstelling, de subdoelstellingen en de
				indicatoren bezien zal worden.
 
 Met de
				 mediamonitor rapporteert het Commissariaat
				 voor de Media jaarlijks over de trends en ontwikkelingen op de
				 gebruikersmarkten voor dagbladen, tijdschriften, radio, televisie en internet.
				 Daarnaast worden pluriformiteit, onafhankelijkheid en gebruik van nieuwstitels
				 gemonitord.
 Tenslotte wordt voor indicatoren over media verwezen naar
				 de monitor Trends in Beeld.
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het uitgevoerde beleid en de bijbehorende resultaten
				 waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals vermeld in de
				 begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak tot bijstelling aan
				 het licht gekomen.
 
 
 In 2014 is hard gewerkt om het publieke mediabestel
				 gezond en slagvaardig te maken voor de toekomst. De Raad voor Cultuur heeft een
				 toekomstverkenning uitgevoerd en er is een toekomstvisie opgesteld. Een verdere
				 toelichting hierop is opgenomen in het beleidsverslag.
 Sinds 1 januari
				 2014 worden de regionale omroepen vanuit de Rijksmediabegroting gefinancierd.
				 De planning- en controlecyclus is op de nieuwe situatie aangepast. Hiervoor is
				 afgelopen jaar
				 de mediaregeling aangepast.
 
 In 2014 voerde de ADR een
				beleidsdoorlichting uit, die bedoeld was om de
				doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde beleid inzichtelijk te
				maken. Deze evaluatie betrof de periode 2010- 2013. In de doorlichting laat de
				ADR zien dat de inzet van de instrumenten wetgeving en financiering en de
				maatregelen daarbinnen in de onderzochte periode doeltreffend en doelmatig
				lijken voor het realiseren van de centrale beleidsdoelstelling.
 De
				bezuiniging van € 200 miljoen van Regeerakkoord Rutte I ligt op schema. Het
				rijksmediabudget is aangepast in de Mediawet 2008. Voor het jaar 2014
				bedraagt de verlaging van het budget € 100 miljoen en is op de uitgaven ruim
				€ 140 miljoen bezuinigd. De bezuinigingen hebben vanaf het begin versneld
				plaatsgevonden. Hierdoor kwam geld beschikbaar voor het vergoeden van
				frictiekosten, die het gevolg zijn van de bezuinigingen.
 De brief over
				de uitwerking van het Regeerakkoord Rutte II onderdeel Media bevat een pakket
				aan omvangrijke ombuigingen op het mediabudget. De belangrijkste ombuigingen
				vanaf 2014 zijn:
 
 
 –
 De rijksmediabijdrage wordt verlaagd met
					 € 50 miljoen in 2016 tot structureel € 100 miljoen vanaf 2017. Op grond van de
					 gemaakte begrotingsafspraken 2014 is deze verlaging teruggedraaid met € 50
					 miljoen per jaar, waardoor deze uitkomt op jaarlijks
 € 50 miljoen
					 vanaf 2017. De bezuiniging van € 50 miljoen wordt als volgt ingevuld:
 
 
 •
 Een efficiencyslag van € 17 miljoen bij
						 de overheveling van het budget regionale omroepen vanuit het
						 Provinciefonds.
 
 
 •
 Het budget van de 2.42 omroepen
						 (kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag) wordt per
						 1 januari 2016 op nul gezet. Dit levert € 14 miljoen op. Door een jaar eerder
						 te bezuinigen komt er geld beschikbaar voor het vergoeden van
						 frictiekosten.
 
 
 •
 Het budget van het Mediafonds wordt per
						 1 januari 2017 op nul gezet. Dit levert € 16 miljoen op.
 
 
 •
 De publieke omroep bezuinigt € 3
						 miljoen.
 
 
 
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 15.2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 15
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 20101Door de presentatie van verantwoord begroten
									 zijn de uitgaven voor 2010 niet meer te reconstrueren.
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 894.942
 
 
 
 
 937.643
 
 
 
 
 886.809
 
 
 
 
 886.504
 
 
 
 
 1.180.980
 
 
 
 
 977.240
 
 
 
 
 203.740
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 901.765
 
 
 
 
 912.434
 
 
 
 
 951.461
 
 
 
 
 892.936
 
 
 
 
 1.149.484
 
 
 
 
 977.571
 
 
 
 
 171.913
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 907.042
 
 
 
 
 946.279
 
 
 
 
 887.916
 
 
 
 
 1.143.398
 
 
 
 
 972.710
 
 
 
 
 170.688
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Publieke Omroep (omroepinstellingen)
 
 
 
 797.671
 
 
 795.607
 
 
 759.673
 
 
 1.012.687
 
 
 850.525
 
 
 162.162
 
 
 
 
 
 
 Landelijke publieke omroep
 
 
 
 747.448
 
 
 745.573
 
 
 758.373
 
 
 836.974
 
 
 708.180
 
 
 128.794
 
 
 
 
 
 
 Wereldomroep
 
 
 
 46.178
 
 
 46.289
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Regionale Omroep
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 174.413
 
 
 141.600
 
 
 32.813
 
 
 
 
 
 
 Minderhedenprogrammering
 
 
 
 4.045
 
 
 3.745
 
 
 1.300
 
 
 1.300
 
 
 745
 
 
 555
 
 
 
 
 
 
 Bezuinigingen Publieke Omroep (nog in te
								 vullen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Beheertaken landelijke publieke omroep
 
 
 
 75.498
 
 
 74.384
 
 
 59.955
 
 
 72.858
 
 
 59.968
 
 
 12.890
 
 
 
 
 
 
 Stichting Omroep Muziek
 
 
 
 31.926
 
 
 29.904
 
 
 14.568
 
 
 18.097
 
 
 14.581
 
 
 3.516
 
 
 
 
 
 
 Uitzenden en uitzendgereedmaken
 
 
 
 23.974
 
 
 23.974
 
 
 24.463
 
 
 29.713
 
 
 24.463
 
 
 5.250
 
 
 
 
 
 
 Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
								 (NIBG)
 
 
 
 19.598
 
 
 20.506
 
 
 20.924
 
 
 25.048
 
 
 20.924
 
 
 4.124
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dotaties, bijdragen publieke omroep
 
 
 
 32.814
 
 
 30.532
 
 
 31.231
 
 
 32.542
 
 
 30.654
 
 
 1.888
 
 
 
 
 
 
 Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele
								 Mediaproducties
 
 
 
 17.922
 
 
 17.922
 
 
 18.280
 
 
 18.646
 
 
 18.280
 
 
 366
 
 
 
 
 
 
 Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
 
 
 
 4.300
 
 
 2.300
 
 
 2.300
 
 
 2.101
 
 
 2.300
 
 
 – 199
 
 
 
 
 
 
 Filmfonds van de omroep en Telefilm
								 (COBO)
 
 
 
 7.416
 
 
 7.416
 
 
 7.568
 
 
 9.156
 
 
 7.568
 
 
 1.588
 
 
 
 
 
 
 Mediawijsheid Expertisecentrum (Bewust
								 mediagebruik)
 
 
 
 2.280
 
 
 2.000
 
 
 1.900
 
 
 1.859
 
 
 2.000
 
 
 – 141
 
 
 
 
 
 
 Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland
								 (OLON)
 
 
 
 508
 
 
 506
 
 
 794
 
 
 780
 
 
 506
 
 
 274
 
 
 
 
 
 
 Kabelraden
 
 
 
 388
 
 
 388
 
 
 389
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dotatie/onttrekking Algemene Mediareserve (AMR)
 
 
 
 – 513
 
 
 44.931
 
 
 36.811
 
 
 24.736
 
 
 30.738
 
 
 – 6.002
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Overige bekostiging media (uit rente AMR)
 
 
 
 1.164
 
 
 448
 
 
 – 97
 
 
 250
 
 
 500
 
 
 – 250
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Basisinfrastructuur Cultuur 2013–2016 (vierjaarlijkse
								instellingen)
 
 
 
 408
 
 
 377
 
 
 343
 
 
 325
 
 
 325
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 991
 
 
 
 
 639
 
 
 
 
 323
 
 
 
 
 498
 
 
 
 
 920
 
 
 
 
 – 422
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Subsidies
 
 
 
 991
 
 
 639
 
 
 323
 
 
 498
 
 
 920
 
 
 – 422
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7
 
 
 0
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 4.366
 
 
 
 
 4.508
 
 
 
 
 4.662
 
 
 
 
 5.519
 
 
 
 
 3.906
 
 
 
 
 1.613
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Commissariaat voor de Media
 
 
 
 4.366
 
 
 4.508
 
 
 4.662
 
 
 5.519
 
 
 3.906
 
 
 1.613
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 62
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 27
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Uitvoering internationale verdragen en contributies
 
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 62
 
 
 35
 
 
 27
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 228.224
 
 
 
 
 190.959
 
 
 
 
 215.510
 
 
 
 
 193.542
 
 
 
 
 196.571
 
 
 
 
 197.500
 
 
 
 
 – 929
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 Verplichtingen
 De hogere
				verplichtingenrealisatie van € 203,7 miljoen kent andere oorzaken dan de
				realisatieverschillen op de uitgaven. Het grootste gedeelte is reeds toegelicht
				bij de 1e en 2e suppletoire begroting. Hieronder volgt
				nog een samenvatting van de verschillen:
 
 
 –
 bijstelling van de verplichtingenraming als
					 gevolg van ontvangen prijsbijstelling 2013 en 2014 (€ 28,5 miljoen);
 
 
 –
 bijstelling van de verplichtingenraming als
					 gevolg van het in 2014 aangaan van de verplichting aan de regionale omroepen
					 voor het jaar 2015 (€ 146,5 miljoen)
 
 
 –
 bijstelling van de verplichtingenraming als
					 gevolg van het voor een hoger bedrag aangaan van de verplichting aan de
					 landelijke publieke omroep (€ 95 miljoen) vanwege de doorwerking van de
					 printprijsregeling;
 
 
 –
 bijstelling van de verplichtingenraming als
					 gevolg van de bezuinigingen uit Regeerakkoord Rutte I, waardoor de in 2014 aan
					 te gane verplichtingen voor het jaar 2015 lager zijn (-/- € 60 miljoen);
 
 
 –
 diverse kleinere bijstellingen van de
					 verplichtingenruimte (-/- 6,3 miljoen)
 
 
 Uitgaven algemeen
 
 De realisatie van de uitgaven in 2014 is € 171,9
				 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. Hiervan heeft € 142,8 miljoen
				 betrekking op een foutieve betaling. Deze betaling stond gepland voor 1 januari
				 2015 maar is vlak voor de jaarwisseling al in 2014 betaald. Hierdoor zijn de
				 uitgaven op het instrument Bekostiging in 2014 € 142 miljoen en op het
				 instrument Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s € 0,8 miljoen hoger uitgekomen dan
				 geraamd. Met mijn brief van 3 februari 2015 «technische mutatie jaarafsluiting 2014» heb
				 ik de Tweede Kamer over deze mutatie geïnformeerd.
 De overige
				 verschillen worden verder verduidelijkt bij de toelichting op de
				 instrumenten.
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Bekostiging
 
 Landelijke publieke omroep
 
 Een publieke omroep is de meest efficiënte manier om
				 de doelstellingen van het mediabeleid te bereiken. De publieke omroep waarborgt
				 een hoogwaardig en pluriform media-aanbod, dat toegankelijk en betaalbaar is
				 voor alle lagen van de bevolking. Daarom bekostigt de Minister van OCW de
				 landelijke publieke omroep. Mede vanwege Europese regels op het gebied van
				 staatssteun, houdt de overheid greep op de aard en omvang van het takenpakket
				 van de landelijke publieke omroep en bepaalt de overheid het budget van de
				 publieke omroep.
 Naast de foutieve betaling 2015 van € 100,8 miljoen
				 en de prijsbijstelling van € 14,5 miljoen is er in 2014 € 13,5 miljoen extra
				 uitgegeven ten behoeve van de superevenementen (WK-voetbal en Olympische
				 Winterspelen).
 
 Regionale omroepen
 
 Vanaf 2014 worden de regionale omroepen bekostigd door
				 het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Hiertoe is de Mediawet
				 aangepast.
 Naast de foutieve betaling 2015 van € 28,0 miljoen en de
				 prijsbijstelling van € 2,9 miljoen is de bijdrage vanuit het provinciefonds
				 verhoogd met € 1,5 miljoen en vanuit het mediabudget met € 0,4 miljoen.
 
 Minderhedenprogrammering
 Eind 2012 is de structurele financiering van de zelfstandige
				minderhedenprogrammering (MTNL en FunX) beëindigd. De budgetten voor 2013 en
				2014 zijn gebruikt voor afbouw- en frictiekosten.
 Stichting Omroep Muziek (SOM)
 De Stichting Omroep Muziek (SOM) is de instelling die door de Minister is
				aangewezen voor het in stand houden en exploiteren van omroeporkesten en
				omroepkoren.
 De hogere uitgave bestaat uit de foutieve betaling 2015
				van € 3,2 miljoen en de prijsbijstelling van € 0,3 miljoen.
 Uitzenden en
				uitzendgereedmaken
 Deze beheertaken bestaan uit het gereedmaken
				van programma’s voor uitzending en het uitzenden van programma’s van de
				landelijke publieke omroep.
 Naast de foutieve betaling 2015 van € 4,5
				miljoen en de prijsbijstelling van € 0,5 miljoen is het budget verhoogd met
				€ 0,2 miljoen.
 Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
				(NIBG)
 
 Het Nederlands Instituut voor Beeld en geluid is door
				 de Minister aangewezen als instelling voor het in stand houden en exploiteren
				 van een media-archief.
 De hogere uitgave bestaat uit de foutieve
				 betaling 2015 van € 3,7 miljoen en de prijsbijstelling van € 0,4 miljoen.
 
 Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele
				Mediaproducties (Mediafonds)
 Het Stimuleringsfonds Nederlandse
				Culturele Mediaproducties (Mediafonds) is het instrument binnen het mediabeleid
				om de vervaardiging van hoogwaardige culturele producties binnen het
				media-aanbod te stimuleren. De bijdrage is bestemd voor het verstrekken van
				financiële bijdragen voor de ontwikkeling en productie van media-aanbod van
				bijzondere Nederlandse culturele aard ten behoeve van de landelijke en
				regionale publieke media-instellingen.
 Stimuleringsfonds voor de
				Journalistiek
 Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
				stimuleert de kwaliteit, diversiteit en onafhankelijkheid van de journalistiek
				door met geld, kennis en onderzoek de vernieuwing van de journalistieke
				infrastructuur te bevorderen. De bijdrage is bestemd voor tijdelijke steun aan
				noodlijdende persorganen, het stimuleren van onderzoek dat de persbedrijfstak
				ten goede komt en het steun bieden aan journalistieke producten die via
				internet worden aangeboden.
 Filmfonds van de Omroep en Telefilm
				(CoBO)
 Het CoBO-fonds ondersteunt de documentairesector en
				participeert in audiovisuele coproductieprojecten waarin wordt deelgenomen door
				een of meer van de publieke instellingen die zendtijd hebben verkregen voor
				landelijke omroep en de Vlaamse publieke omroep (VRT) en/of Duitse publieke
				omroepen en/of onafhankelijke filmproducenten en/of instellingen werkzaam op
				het gebied van de podiumkunsten. De hogere uitgave bestaat uit de foutieve
				betaling 2015 van € 1,4 miljoen en de prijsbijstelling van € 0,2 miljoen
 Mediawijsheid Expertisecentrum (Bewust
				mediagebruik)
 Het Mediawijsheid Expertisecentrum
				(Mediawijzer.net) bevordert een bewuste, kritische en actieve houding van
				burgers en instellingen in de samenleving waar media alom zijn. Bij het huidige
				programma zijn het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken, ECP-EPN, de publieke
				omroep (NTR), Kennisnet en het NIBG betrokken.
 Dotatie Algemene Mediareserve
 De Algemene Mediareserve (hierna: AMR) dient voor het opvangen van
				schommelingen bij zowel de uitgaven als de ontvangsten op het mediabudget.
				Hierdoor wordt in het ene jaar geld gedoteerd en in een ander jaar geld
				onttrokken aan de AMR. In 2014 bedraagt de dotatie € 24,7 miljoen en dit is € 6
				miljoen minder dan vooraf geraamd. De mutatie op de eerdere raming bestaat
				uit:
 
 
 –
 een toevoeging van de wettelijke
					 prijsbijstellingen over 2013 en 2014 (€ 28,6 miljoen);
 
 
 –
 de uitkering van de wettelijke
					 prijsbijstelling over 2014 (-/- € 19,2 miljoen), de uitkering over 2013 was
					 voor de AMR reeds in de begrotingstand verwerkt;
 
 
 –
 een verhoging van het budget aan landelijke
					 publieke omroepen ten behoeve van de superevenementen ( € -/- 13,5
					 miljoen);
 
 
 –
 kleine verhoging van de bijdrage aan enkele
					 omroepinstellingen (-/- € 1,9 miljoen).
 
 
 Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
 
 De kerntaak van het Commissariaat voor de Media
				 (hierna: CvdM) bestaat uit het uitoefenen van onafhankelijk toezicht op het
				 handelen van de media-instellingen in Nederland en uit handhavend optreden
				 ingeval de toepasselijke regelgeving niet in acht wordt genomen. Het CvdM is
				 tevens verantwoordelijk voor het metatoezicht op het Nederlands Instituut voor
				 Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM). Daarnaast heeft het CvdM tot taak
				 erop toe te zien dat kabelexploitanten hun wettelijke verplichtingen nakomen
				 tot doorgifte van de must carry-zenders en het opvolgen van adviezen van
				 programmaraden.
 Naast de foutieve betaling 2015 van € 0,8 miljoen en
				 de prijsbijstelling van € 0,1 miljoen is het budget verhoogd met € 0,7 miljoen.
				 De verhoging vloeit voort uit een wijziging in de Mediawet 2008, waarin het
				 toezicht op de regionale omroepen als aanvullende taak is belegd bij het
				 Commissariaat voor de Media.
 
 Ontvangsten
 De ontvangsten
				bestaan uit de reclame-inkomsten van de Stichting Ether Reclame (STER) en de
				rente op de Algemene Mediareserve (AMR).
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 16)
 
 
 Artikel 16
 
 
 16:
 ONDERZOEK EN WETENSCHAPSBELEID
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 De algemene doelstelling is het scheppen van een
				 internationaal concurrerende onderzoeksomgeving die onderzoekers uitdaagt tot
				 optimale wetenschappelijke prestaties en die goed aansluit op maatschappelijke
				 behoeften. De Minister is verantwoordelijk voor het stelsel van onderzoek en
				 wetenschap.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 
 Financiering: De Minister
				 bekostigt onderzoeks- en wetenschapsinstellingen.
 
 
 Stimuleren: De
				Minister stimuleert meer zwaartepuntvorming en profilering in het
				wetenschappelijk onderzoek. De afspraken die hierover gemaakt zijn met de
				universiteiten staan vermeld in het hoofdlijnenakkoord. In de
				«Wetenschapsvisie 2025: keuzes voor de
				toekomst» wordt beschreven hoe het wetenschapsbestel toekomstbestendig
				wordt. Tevens wordt gestreefd de samenwerking in de Gouden driehoek van
				bedrijven, kennisinstellingen en overheid te verbeteren, in het
				topsectorenbeleid zijn hiervoor innovatiecontracten ontwikkeld.
 
 Regisseren: De Minister schept voorwaarden
				voor:
 
 
 •
 het doelmatig functioneren van een aantal
					 wetenschappelijke instellingen die, zowel zelfstandig als in relatie tot de
					 universiteiten en bedrijven, een belangrijke plaats innemen;
 
 
 •
 borging van het vernieuwend vermogen en de
					 kwaliteit van het Nederlandse onderzoek en de Nederlandse
					 onderzoeksfaciliteiten;
 
 
 •
 de coördinatie van het wetenschapsbeleid op
					 nationaal en internationaal niveau.
 
 
 De Minister is verantwoordelijk voor het toezicht op een
				efficiënte besteding van publieke middelen en op voldoende verspreiding van
				kennis naar de maatschappij.
 
 
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 
 Indicatoren en overige informatie over de toerusting
					 en de prestaties voor het onderzoekstelsel worden beschreven in
					 Trends in Beeld.
 De kwaliteit van het
					 wetenschappelijk onderzoek in Nederland en op basis hiervan de kwaliteit van
					 het wetenschapssysteem kan bezien worden op basis van citaties naar
					 wetenschappelijke publicaties. Wanneer het aantal citaties wordt genormeerd op
					 een mondiaal gemiddelde dan geeft dat de positie van Nederland in de wereld
					 aan. Nederland kende in de periode 2009–2012 een citatiescore die 54 procent
					 boven het mondiale gemiddelde lag. Nederland neemt op basis hiervan mondiaal
					 een vooraanstaande (tweede) positie in wat betreft de wetenschappelijke
					 kwaliteit van het onderzoek.
 
 
 
 Tabel 16.1 Indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelstelling/Indicator
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatiewaarde 2013
 
 
 Realisatiewaarde 2014
 
 
 Streefwaarde
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Behoud van kwaliteit wetenschap en
						 wetenschappelijk talent en versterken impact wetenschap
 
 
 
 
 
 
 Mondiale top-5 positie op basis van citatiescores
 
 
 3 (2008–2011)
 
 
 2 (2009–2012)
 
 
 
 ≤5
 
 
 WTI2 (Thomson Reuters/CWTS Web of Science. Bewerking CWTS/NIFU)
 
 
 
 
 
 Kengetallen voor het terrein van onderzoek en
				wetenschapsbeleid zijn te vinden in
				Trends
				in Beeld.
 
 Tabel 16.2 Kengetallen R&D: R&D-uitgaven in
				 miljoenen euro
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bedrijven
 
 
 5.495
 
 
 5.263
 
 
 4.900
 
 
 5.218
 
 
 6.922
 
 
 7.286
 
 
 7.332
 
 
 
 
 Onderzoeksinstituten
 
 
 1.259
 
 
 1.259
 
 
 1.327
 
 
 1.279
 
 
 1.319
 
 
 1.366
 
 
 1.361
 
 
 
 
 Hoger onderwijs
 
 
 3.256
 
 
 3.489
 
 
 3.711
 
 
 3.691
 
 
 3.994
 
 
 3.953
 
 
 4.050
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 10.010
 
 
 
 
 10.011
 
 
 
 
 9.938
 
 
 
 
 10.188
 
 
 
 
 12.235
 
 
 
 
 12.605
 
 
 
 
 12.743
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het
				 Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO)
				 wetenschap vormt, samen met de evaluaties van NWO en KNAW, de basis voor de
				 inmiddels uitgebrachte wetenschapsvisie.
 
 Nederland speelt internationaal gezien een
				vooraanstaande rol en presteert zeer goed als het gaat om wetenschappelijke
				kwaliteit en productiviteit. Uit onderzoek van de Europese Commissie in het
				kader van de Europa 2020-strategie blijkt dat Nederland tot de kopgroep behoort
				wat betreft openheid, excellentie en aantrekkelijkheid van het
				onderzoeksstelsel, samen met de Scandinavische landen, het Verenigd Koninkrijk
				en Zwitserland. Onze universiteiten, instituten en onderzoeksinstellingen
				worden over de gehele breedte als kwalitatief hoogwaardig betiteld in diverse
				onderzoeken. Daarbij werken overheid, bedrijfsleven, universiteiten en
				onderzoeksinstituten in de topsectoren intensief samen aan kennis en innovatie.
				De OESO prijst de Nederlandse aanpak van publiek-private samenwerking en de
				instituten waarbinnen zowel fundamenteel onderzoek als toegepast onderzoek in
				samenhang wordt verricht.
 De conclusies van internationaal en
				nationaal onderzoek zijn glashelder: het Nederlandse wetenschapsstelsel
				presteert zeer goed in termen van kwaliteit en productiviteit. De Nederlandse
				wetenschap bereikt met een gemiddeld niveau van publieke middelen
				topprestaties. Ook de verwevenheid van onderwijs en onderzoek is een van de
				sterke kanten van ons stelsel. Om de goede prestaties en hoge productiviteit
				van het wetenschapsbestel te behouden en voorbereid te zijn op de toekomst
				staan in de
				«Wetenschapsvisie 2025: keuzes voor de
				toekomst», die in 2014 gepubliceerd is, plannen voor het
				wetenschapsbeleid opdat de Nederlandse wetenschap internationaal een
				vooraanstaande rol houdt. De ambities hierin zijn dat de Nederlandse wetenschap
				van wereldformaat is, dat de wetenschap meer verbonden is met de maatschappij
				en het bedrijfsleven en maximale impact heeft en dat de Nederlandse wetenschap
				een broedplaats blijft voor talent.
 Nederlandse onderzoekers en
				bedrijven hebben in 2014 volop voorstellen ingediend voor
				onderzoeksfinanciering vanuit Horizon2020. Bij de eerste toekenningen door de
				Europese Onderzoeksraad (ERC) is 10,4% van de ERC starting grants naar
				onderzoekers aan Nederlandse instellingen gegaan. Uit de hoge score binnen
				Horizon2020 blijkt de kwaliteit van de Nederlandse wetenschap.
 In 2014
				is er een ERIC «European Research Infrastructure Consortium» opgericht met de
				naam
				JIV «Joint Institute for VLBI» (very long
				baseline interferometry). Een ERIC biedt meer stabiliteit voor activiteiten
				gericht op de wetenschap. Het is namelijk een rechtspersoon met volledige
				rechtsbevoegdheid. De JIV-ERIC draagt er zorg voor dat radiotelescopen over de
				hele wereld – waaronder de radiotelescopen van Westerbork – vanuit een centraal
				punt bestuurd kunnen worden. De data van die telescopen kunnen op een centraal
				punt samenkomen en verwerkt worden.
 In 2014 vond ook nog de tot op
				heden meest succesvolle editie van het Weekend van de Wetenschap plaats. In
				opdracht van OWB organiseerde NEMO het landelijke publieksevenement dat
				wetenschap en technologie op een laagdrempelige manier toegankelijk maakt voor
				de samenleving. Door heel Nederland openden ruim 185 kennisinstellingen,
				onderzoeksinstituten, musea, bedrijven en innovatieve organisaties hun deuren
				voor het publiek. Ruim 130.000 mensen bezochten in het eerste weekend van
				oktober op die manier de wetenschap.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 16.3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 16
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 927.239
 
 
 
 
 830.254
 
 
 
 
 904.499
 
 
 
 
 859.762
 
 
 
 
 1.342.276
 
 
 
 
 829.799
 
 
 
 
 512.477
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.231.688
 
 
 
 
 906.831
 
 
 
 
 934.143
 
 
 
 
 891.076
 
 
 
 
 926.503
 
 
 
 
 905.368
 
 
 
 
 21.135
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 879.696
 
 
 
 
 655.234
 
 
 
 
 715.313
 
 
 
 
 701.889
 
 
 
 
 756.167
 
 
 
 
 721.320
 
 
 
 
 34.847
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 652.323
 
 
 465.774
 
 
 474.882
 
 
 460.876
 
 
 504.082
 
 
 475.974
 
 
 28.108
 
 
 
 
 
 
 NWO-wet en WHW
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NWO
 
 
 319.563
 
 
 325.458
 
 
 326.975
 
 
 320.900
 
 
 365.891
 
 
 337.955
 
 
 27.936
 
 
 
 
 
 –
 
 
 KNAW
 
 
 93.517
 
 
 93.779
 
 
 94.316
 
 
 93.379
 
 
 91.331
 
 
 91.196
 
 
 135
 
 
 
 
 
 –
 
 
 KB
 
 
 46.429
 
 
 46.537
 
 
 53.591
 
 
 46.597
 
 
 46.860
 
 
 46.823
 
 
 37
 
 
 
 
 
 –
 
 
 TNO
 
 
 192.814
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 •
 
 
 Aanvullende bekostiging
 
 
 227.373
 
 
 189.460
 
 
 240.431
 
 
 241.013
 
 
 252.085
 
 
 245.346
 
 
 6.739
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NWO Talentenontwikkeling
 
 
 208.373
 
 
 169.460
 
 
 168.481
 
 
 169.063
 
 
 165.865
 
 
 165.865
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NWO STW
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 8.000
 
 
 8.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NWO Grootschalige researchinfrastructuur
 
 
 19.000
 
 
 20.000
 
 
 61.950
 
 
 61.950
 
 
 61.963
 
 
 61.963
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NWO Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 16.257
 
 
 9.518
 
 
 6.739
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 166.996
 
 
 
 
 165.566
 
 
 
 
 126.771
 
 
 
 
 104.148
 
 
 
 
 83.131
 
 
 
 
 99.649
 
 
 
 
 – 16.518
 
 
 
 
 
 
 Kaderregeling
								exploitatiesubsudies onderzoek en wetenschap
 
 
 44.448
 
 
 40.103
 
 
 42.708
 
 
 42.210
 
 
 26.494
 
 
 38.491
 
 
 – 11.997
 
 
 
 
 
 –
 
 
 LF TUD bibliotheek
 
 
 7.626
 
 
 7.654
 
 
 7.734
 
 
 7.742
 
 
 0
 
 
 4.013
 
 
 – 4.013
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Stichting SURF
 
 
 7.517
 
 
 7.545
 
 
 7.622
 
 
 7.630
 
 
 0
 
 
 5.853
 
 
 – 5.853
 
 
 
 
 
 –
 
 
 CPG
 
 
 515
 
 
 518
 
 
 520
 
 
 521
 
 
 261
 
 
 261
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Montesquieu Instituut
 
 
 1.067
 
 
 1.071
 
 
 1.082
 
 
 1.083
 
 
 559
 
 
 558
 
 
 1
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Max Planck Instituut
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.622
 
 
 1.624
 
 
 0
 
 
 1.573
 
 
 – 1.573
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NCB/Nationaal Herbarium
 
 
 6.395
 
 
 6.418
 
 
 6.484
 
 
 6.490
 
 
 10.235
 
 
 9.830
 
 
 405
 
 
 
 
 
 –
 
 
 BPRC
 
 
 8.593
 
 
 8.645
 
 
 9.395
 
 
 8.919
 
 
 8.635
 
 
 8.607
 
 
 28
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NEMO
 
 
 3.368
 
 
 3.488
 
 
 3.626
 
 
 3.636
 
 
 3.520
 
 
 3.509
 
 
 11
 
 
 
 
 
 –
 
 
 STT
 
 
 233
 
 
 234
 
 
 236
 
 
 237
 
 
 231
 
 
 230
 
 
 1
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NTU/INL
 
 
 3.132
 
 
 3.228
 
 
 3.071
 
 
 3.011
 
 
 3.053
 
 
 3.207
 
 
 – 154
 
 
 
 
 
 –
 
 
 EIB
 
 
 1.297
 
 
 1.302
 
 
 1.316
 
 
 1.317
 
 
 0
 
 
 850
 
 
 – 850
 
 
 
 
 
 –
 
 
 NLR
 
 
 893
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Deltaris
 
 
 2.855
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 MARIN
 
 
 957
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidieregeling St. AAP
 
 
 1.004
 
 
 1.008
 
 
 1.015
 
 
 1.016
 
 
 1.027
 
 
 1.027
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kaderregeling subsidiëring
							 projecten t.b.v. onderzoek en wetensch ap
 
 
 121.544
 
 
 124.455
 
 
 83.048
 
 
 60.922
 
 
 55.610
 
 
 60.131
 
 
 – 4.521
 
 
 
 
 –
 
 
 Kust en zeeonderzoek/Satia
							 Multifunctioneel Kenniscentrum
 
 
 2.035
 
 
 2.534
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 Gezondheidsonderzoek
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 Poolonderzoek
 
 
 2.000
 
 
 2.992
 
 
 2.992
 
 
 2.942
 
 
 2.942
 
 
 2.942
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 Genomics
 
 
 40.000
 
 
 44.000
 
 
 44.000
 
 
 40.500
 
 
 40.500
 
 
 40.500
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 Nationale coördinatie
 
 
 7.816
 
 
 8.435
 
 
 6.285
 
 
 4.759
 
 
 6.098
 
 
 6.120
 
 
 – 22
 
 
 
 
 –
 
 
 Bilaterale samenwerking
 
 
 2.474
 
 
 4.070
 
 
 4.505
 
 
 3.711
 
 
 3.570
 
 
 3.750
 
 
 – 180
 
 
 
 
 –
 
 
 Weerstandsverhoging
							 onderzoeksinstellingen (CBRN)
 
 
 2.785
 
 
 1.968
 
 
 1.433
 
 
 410
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 BSIK
 
 
 19.561
 
 
 33.405
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 GATE
 
 
 2.000
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 Grootschalige
							 researchfaciliteiten
 
 
 3.902
 
 
 1.830
 
 
 1.830
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 SURFnet
 
 
 11.700
 
 
 6.300
 
 
 7.200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 NCB biodiversiteit
 
 
 10.000
 
 
 8.400
 
 
 6.900
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 ITER-2
 
 
 4.000
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 Hersenen en Cognitie
 
 
 4.000
 
 
 4.000
 
 
 3.900
 
 
 6.100
 
 
 0
 
 
 2.200
 
 
 – 2.200
 
 
 
 
 –
 
 
 Parelsnoer
 
 
 7.750
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 Nader te verdelen
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 3
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.119
 
 
 – 2.119
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 676
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 676
 
 
 
 
 
 –
 
 
 opdrachten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 676
 
 
 0
 
 
 676
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 288
 
 
 
 
 294
 
 
 
 
 297
 
 
 
 
 297
 
 
 
 
 303
 
 
 
 
 303
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 288
 
 
 294
 
 
 297
 
 
 297
 
 
 303
 
 
 303
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan internationale organisaties
 
 
 
 
 82.484
 
 
 
 
 84.366
 
 
 
 
 91.328
 
 
 
 
 84.262
 
 
 
 
 85.746
 
 
 
 
 83.609
 
 
 
 
 2.137
 
 
 
 
 
 –
 
 
 EMBC
 
 
 724
 
 
 740
 
 
 751
 
 
 758
 
 
 775
 
 
 780
 
 
 – 5
 
 
 
 
 –
 
 
 EMBL
 
 
 4.135
 
 
 4.377
 
 
 4.476
 
 
 4.593
 
 
 4.732
 
 
 4.720
 
 
 12
 
 
 
 
 –
 
 
 ESA
 
 
 36.516
 
 
 35.027
 
 
 29.393
 
 
 29.792
 
 
 30.362
 
 
 30.362
 
 
 0
 
 
 
 
 –
 
 
 CERN
 
 
 34.527
 
 
 38.017
 
 
 41.303
 
 
 40.721
 
 
 41.363
 
 
 39.247
 
 
 2.116
 
 
 
 
 –
 
 
 ESO
 
 
 6.582
 
 
 6.205
 
 
 15.405
 
 
 8.398
 
 
 8.514
 
 
 8.500
 
 
 14
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan medeoverheden
 
 
 
 
 102.224
 
 
 
 
 1.371
 
 
 
 
 434
 
 
 
 
 480
 
 
 
 
 480
 
 
 
 
 487
 
 
 
 
 – 7
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Nationaal contactpunt
							 Kaderprogramma
 
 
 413
 
 
 440
 
 
 434
 
 
 480
 
 
 480
 
 
 487
 
 
 – 7
 
 
 
 
 –
 
 
 Kenniswerkers
 
 
 101.811
 
 
 931
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 176.117
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.334
 
 
 
 
 117
 
 
 
 
 101
 
 
 
 
 16
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De realisatie
				van de uitgaven in 2014 ligt € 21,1 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot.
				De verplichtingen zijn met € 512,5 verhoogd.
 Verplichtingen
 Gesaldeerd
				is er sprake van een verhoging van € 512,5 miljoen. De belangrijkste oorzaken
				van deze verhoging zijn:
 
 
 •
 In 2012 hebben OCW en NWO een afspraak
					 gemaakt over de toepassing van de Regeling jaarverslaggeving onderwijs (RJ 660)
					 voor de inrichting van de jaarverslaggeving vanaf 2012. Daarbij is afgesproken
					 dat deze stelselwijzing in 2013 geëvalueerd zou worden, aangezien er na een
					 jaar meer ervaring zou zijn opgebouwd met dit stelsel, zowel bij NWO, als ook
					 bij OCW. Het nieuwe stelsel biedt grote voordelen in termen van transparantie
					 en sturingsinformatie, maar betekent in de praktijk ook dat alle reeds
					 aangegane subsidieverplichtingen direct en volledig als last worden genomen en
					 als schuldpositie op de balans zichtbaar worden. Tegenover deze schuldpositie
					 staat de vordering op OCW ter dekking van een deel van die verplichtingen. Naar
					 aanleiding van de evaluatie van de toepassing van dit stelsel is in 2014
					 afgesproken dat vanaf verslagjaar 2013 een andere boekingswijze wordt gevolgd.
					 Het zogenaamde niet-dynamische deel van de ontstane vordering zal via het
					 resultaat worden afgeboekt op het Eigen Vermogen (EV). Deze technische
					 bijstelling van € 331,3 miljoen is daar het resultaat van.
 
 
 •
 Een verhoging van de rijksbijdrage van de
					 Koninklijke Bibliotheek met € 40,7 miljoen als gevolg de Wet Stelsel Openbare
					 Bibliotheekvoorziening (WSOB).
 
 
 •
 Bijstelling van de verplichtingenraming als
					 gevolg van de 2de tranche ten behoeve van de intensivering onderwijs
					 en onderzoek (€ 43,0 miljoen).
 
 
 •
 Bijstelling van de in het begrotingsakkoord
					 2015 begrotingsafspraken 2014 opgenomen middelen ten behoeve van matching
					 (€ 50,0 miljoen).
 
 
 •
 Bijstelling van de in het begrotingsakkoord
					 begrotingsafspreaken 2014 opgenomen middelen ten behoeve van vrije competitie
					 (€ 25,0 miljoen).
 
 
 •
 Bijstelling in verband met de vrijval van
					 middelen ten behoeve van cofinanciering (€ 8,6 miljoen)
 
 
 Uitgaven algemeen
 De
				realisatie van de uitgaven in 2014 ligt € 21,1 miljoen hoger dan oorspronkelijk
				begroot. De verschillen worden verduidelijkt bij de toelichting op de
				instrumenten
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Bekostiging
 
 Het Ministerie van OCW bekostigt de nationale
				onderzoeksinstellingen NWO, KNAW en KB. Hiermee stelt de Minister deze
				organisaties in staat om binnen de wettelijke kaders en in lijn met de
				vierjaarlijkse strategische agenda en strategische plannen van de instellingen
				hun missies en doelstellingen te realiseren. Die zijn gericht op het bevorderen
				van de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek in Nederland en het
				initiëren en stimuleren van nieuwe ontwikkelingen daarin.
 Bijdragen
				met een structureel karakter aan:
 
 
 –
 NWO voor grote infrastructurele
					 onderzoeksvoorzieningen voor de uitvoering van projecten die geselecteerd
					 worden op grond van de resultaten van de nationale roadmap commissie. Met de
					 inzet van deze middelen worden onze onderzoekers in de gelegenheid gesteld om
					 te kunnen werken met onderzoeksfaciliteiten van wereldniveau;
 
 
 –
 NWO voor het uitvoeren van een integraal
					 persoonsgebonden talentprogramma waarin naast de Vernieuwingsimpuls ook de
					 voormalige middelen voor de specifieke doelgroepen zijn opgegaan. Doelen zijn
					 via competitie op basis van wetenschappelijke kwaliteit voldoende ruimte te
					 geven aan (jonge) veelbelovende onderzoekers, excellentie in het onderzoek te
					 bevorderen, en te zorgen voor een adequate in- en doorstroom van onderzoekers
					 zodat er verbetering optreedt in hun loopbaanperspectieven.
 
 
 –
 Het budget is per saldo met € 34,9 miljoen
					 verhoogd. Belangrijkste oorzaken van deze verhoging zijn:
 
 
 •
 Een interdepartementale overboeking van
						 het Ministerie van EZ inzake de bijdrage privaat-publieke samenwerking van € 25
						 miljoen.
 
 
 •
 Interne overboeking van € 7,2 miljoen
						 ten behoeve van projecten die worden uitgevoerd door het Nationale Regieorgaan
						 Onderwijsonderzoek.
 
 
 •
 Een toevoeging van € 1,0 miljoen voor de
						 loonbijstelling 2014.
 
 
 
 
 Subsidies
 Diverse
				subsidies voor stichtingen en centra met een specifieke rol in de
				kennisinfrastructuur, het gaat hier om bijdragen aan:
 
 
 –
 Naturalis voor de totstandkoming van het
					 Nederlands Centrum voor Biodiversiteit (NCB). Met ingang van 2014 is het
					 Nationaal Herbarium hierin opgegaan;
 
 
 –
 het Biomedical Primate Research Centre
					 (BPRC) voor het primatenonderzoek en de huisvesting van primaten en subsidie
					 aan de Stichting AAP voor het verzorgen van de opvang van de BPRC
					 chimpansees;
 
 
 –
 het Nationaal Centrum voor Wetenschaps- en
					 techniek (NCWT) voor het science center NEMO en andere regionale science centra
					 en voor het Weekend van de Wetenschap.
 
 
 Projectsubsidies: Het gaat hier om innovatieve
				onderzoeksprojecten en investeringsimpulsen in onderzoeksfaciliteiten waarbij
				sprake is van co-financiering door kennisinstellingen, andere departementen en
				bedrijven. De meeste projecten sluiten aan op de doelstellingen van het
				bedrijfslevenbeleid.
 Het budget is per saldo met € 16,5 miljoen
				verlaagd. Belangrijkste oorzaken van deze verlaging zijn:
 
 
 •
 Interne overboeking van € 11,5 miljoen naar
					 artikel 6 en 7 in verband met de toevoeging van middelen voor SURF, Landelijke
					 functie technische bibliotheek van de Technische Universiteit Delft en het Max
					 Planck Instituut aan de lumpsum van (betreffende) universiteiten, hogescholen
					 en academische ziekenhuizen.
 
 
 Diverse kleinere interne en externe overboekingen (€ 5,0
				miljoen).
 Opdrachten
 
 Voor de beleidsontwikkeling zijn opdrachten verstrekt
				 voor het uitvoeren van diensten.
 Het gaat hierbij met name opdrachten
				 voor beleidsondersteunende onderzoeken.
 
 Bijdrage aan agentschappen
 De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de uitvoeringsorganisatie van het
				Ministerie van OCW en levert producten en diensten op het terrein van
				bekostiging van instellingen, financiering van studenten en
				informatievoorziening. Het betreft het aandeel in de uitvoeringskosten van DUO
				voor dit begrotingsartikel.
 Bijdrage aan internationale
				organisaties
 Contributies aan de grote internationale
				onderzoeksorganisaties ESA, ESO, CERN, EMBL en EMBC. Door deelname van
				Nederland aan deze intergouvernementele organisaties krijgen onze
				wetenschappelijke onderzoekers toegang tot unieke en dure
				onderzoeksfaciliteiten en internationale netwerken van toponderzoekers. Deze
				deelname is mede van groot belang voor het functioneren van ons nationale
				onderzoeksbestel.
 
 
 •
 Het budget is per saldo met € 2,1 miljoen
					 Verhoogd als gevolg van een koersverschil en een relatieve verhoging van het
					 Nederlandse aandeel bij de internationale organisaties alsmede een verplichte
					 prijsbijstelling.
 
 
 Bijdrage aan mede overheden
 Opdracht aan EG-Liaison voor het ondersteunen en stimuleren van een zo
				groot mogelijke Nederlandse participatie in het EU-Kaderprogramma voor
				onderzoek en ontwikkeling.
 
 
 De beleidsartikelen (artikel 25)
 
 
 Artikel
 
 
 25:
 EMANCIPATIE
 
 
 
 Het bevorderen van emancipatie
 
 Het kabinet wil emancipatie bevorderen: de emancipatie
				 van meisjes en vrouwen en de emancipatie van lesbische vrouwen, homoseksuele
				 mannen, biseksuelen en trangenders (LHBT). Doel is de veiligheid van vrouwen,
				 homoseksuelen en transgenders te vergroten en de participatie van vrouwen in
				 alle lagen en sectoren van de arbeidsmarkt te bevorderen. Een positieve houding
				 en beeldvorming over homoseksuele relaties en vrouwen met ambitie dienen
				 vanzelfsprekend te worden.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 Verantwoordelijkheid van de Minister
 
 
 De Minister is verantwoordelijk
				voor het bevorderen van de emancipatie van meisjes en vrouwen en voor de
				emancipatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen en
				transgenders (LHBT).
 Stimuleren:
 Het
				instrument, dat de Minister ter beschikking heeft, is wet- en regelgeving,
				zoals
				Subsidieregeling emancipatie 2011. Deze
				regeling voorziet in het verstrekken van subsidies aan instellingen voor
				vrouwenemancipatie en emancipatie van LHBT en projectsubsidies aan het
				maatschappelijk middenveld. Tevens maakt de Minister gebruik van communicatie
				naar het beleidsveld onder andere naar belangenorganisaties.
 Regisseren:
 Gemeenten
				ontvangen via decentralisatie-uitkeringen een bijdrage voor de uitvoering van
				de samenwerkingsafspraken over versterking en uitvoering van het lokale
				emancipatiebeleid.
 
 
 Indicatoren/kengetallen
 
 
 
 Tabel 25.1 Indicator
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Indicator
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Realisatiewaarde 2013
 
 
 Realisatiewaarde 2014
 
 
 Bron
 
 
 
 
 
 
 
 8 
 
 
 
 
 Het bevorderen van emancipatie
							 
 
 
 
 
 
 
 Sociale acceptatie homoseksualiteit onder de bevolking
 
 
 90% (2010)
 
 
 93%
 
 
 N.v.t.
 
 
 SCP; Homo Emancipatiemonitor
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 In 2014 zijn de
				 Beleidsdoorlichting én de
				 Mid Term Review op het emancipatiebeleid
				 afgerond. De Minister heeft in een brief aan de Tweede Kamer (Kamerstuk 30 420, nr. 211) haar reactie op
				 de beleidsconclusies gegeven. Uit de evaluaties is gebleken dat er op
				 projectniveau betekenisvolle resultaten zijn geboekt. Door meer sturing,
				 monitoring en samenwerking met andere departementen en effectevaluaties zou het
				 beleid meer impact kunnen hebben.
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
				bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen,
				zoals vermeld in de begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak
				tot bijstelling aan het licht gekomen.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 25.2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 25
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 16.271
 
 
 
 
 16.585
 
 
 
 
 17.847
 
 
 
 
 8.875
 
 
 
 
 15.444
 
 
 
 
 11.449
 
 
 
 
 3.995
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 14.653
 
 
 
 
 14.063
 
 
 
 
 14.846
 
 
 
 
 13.408
 
 
 
 
 13.124
 
 
 
 
 14.792
 
 
 
 
 – 1.668
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 5.040
 
 
 
 
 6.756
 
 
 
 
 4.148
 
 
 
 
 4.148
 
 
 
 
 4.148
 
 
 
 
 4.148
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Kennisinfrastructuur
 
 
 5.040
 
 
 6.756
 
 
 4.148
 
 
 4.148
 
 
 4.148
 
 
 4.148
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 3.831
 
 
 5.556
 
 
 2.948
 
 
 2.948
 
 
 2.948
 
 
 2.948
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 LHBT
 
 
 1.209
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 8.276
 
 
 
 
 6.293
 
 
 
 
 9.259
 
 
 
 
 6.995
 
 
 
 
 7.370
 
 
 
 
 6.651
 
 
 
 
 719
 
 
 
 
 
 
 Subsidieregeling
								emancipatieprojecten
 
 
 0
 
 
 163
 
 
 15
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 
 163
 
 
 15
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Wet Overige OCW-subsidie
 
 
 3.195
 
 
 1.412
 
 
 655
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 2.443
 
 
 867
 
 
 357
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 LHBT
 
 
 752
 
 
 545
 
 
 298
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Subsidieregeling
								emancipatie
 
 
 3.776
 
 
 2.891
 
 
 2.180
 
 
 2.332
 
 
 2.590
 
 
 1.087
 
 
 1.503
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 2.689
 
 
 1.335
 
 
 1.304
 
 
 2.135
 
 
 2.590
 
 
 1.030
 
 
 1.560
 
 
 
 
 
 –
 
 
 LHBT
 
 
 1.087
 
 
 1.556
 
 
 876
 
 
 197
 
 
 
 57
 
 
 – 57
 
 
 
 
 
 Subsidieregeling emancipatie
								2011
 
 
 0
 
 
 1.827
 
 
 5.811
 
 
 4.031
 
 
 4.780
 
 
 5.564
 
 
 – 784
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 
 1.268
 
 
 3.686
 
 
 1.363
 
 
 2.568
 
 
 2.952
 
 
 – 384
 
 
 
 
 
 –
 
 
 LHBT
 
 
 
 559
 
 
 2.125
 
 
 2.668
 
 
 2.212
 
 
 2.612
 
 
 – 400
 
 
 
 
 
 Regeling sociale veiligheid LHBT
								jongeren op school
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 598
 
 
 632
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 LHBT
 
 
 
 
 598
 
 
 632
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Kaderwet SZW
 
 
 1.305
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 1.305
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.337
 
 
 
 
 864
 
 
 
 
 1.044
 
 
 
 
 1.495
 
 
 
 
 1.455
 
 
 
 
 962
 
 
 
 
 493
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 971
 
 
 419
 
 
 541
 
 
 724
 
 
 852
 
 
 455
 
 
 397
 
 
 
 
 
 –
 
 
 LHBT
 
 
 366
 
 
 445
 
 
 503
 
 
 771
 
 
 603
 
 
 507
 
 
 96
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan agentschappen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 195
 
 
 
 
 151
 
 
 
 
 151
 
 
 
 
 151
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 195
 
 
 151
 
 
 151
 
 
 151
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage
							 aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.880
 
 
 
 
 – 2.880
 
 
 
 
 
 
 Gemeentefonds BZK
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.480
 
 
 – 2.480
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 
 
 
 
 
 2.020
 
 
 – 2.020
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 LHBT
 
 
 
 
 
 
 
 460
 
 
 – 460
 
 
 
 
 
 EL&I Talent naar de Top
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 400
 
 
 – 400
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Vrouwenemancipatie
 
 
 
 
 
 
 
 400
 
 
 – 400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 619
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 LHBT
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 619
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.829
 
 
 
 
 27
 
 
 
 
 14
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 89
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 89
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De realisatie
				van de uitgaven in 2014 ligt € 1,7 miljoen lager dan oorspronkelijk begroot. De
				realisatie van de ontvangsten is € 0,1 miljoen hoger dan oorspronkelijk
				begroot. De verplichtingen zijn met € 4 miljoen verhoogd.
 Verplichtingen
 De
				realisatie van de verplichtingen is € 4 miljoen hoger ten opzichte van de
				begroting 2014. De reden voor deze hogere realisatie is dat in 2014
				verplichtingen zijn aangegaan voor subsidies, die in de periode 2014 t/m 2018
				tot uitgaven leiden.
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Bekostiging
 
 Met deze middelen zijn zes instituten (thans COC,
				IHLIA, TNN, Atria, Women Inc en NVR) voor de Kennisinfrastructuur
				bekostigd.
 Subsidies
 
 Voor het uitvoeren van de
				 Hoofdlijnenbrief Emancipatiebeleid 2013–2016
				 zijn subsidies verleend voor activiteiten die passen bij het beoogde
				 emancipatiebeleid.
 De instrumenten die zijn ingezet voor het uitvoeren
				 van de Hoofdlijnenbrief emancipatiebeleid 2013–2016 zijn: de «Subsidieregeling
				 emancipatie» en de «Subsidieregeling emancipatie 2011». De realisatie op het
				 instrument subsidies is € 0,7 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. Zie
				 hiervoor de toelichting bij het instrument «Bijdrage aan mede-overheden».
 
 Opdrachten
 De middelen
				voor opdrachten voor zowel vrouwenemancipatie als LHBT-emancipatie zijn besteed
				aan onderzoeken en symposia. De realisatie op het instrument opdrachten is
				€ 0,5 miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot. Zie hiervoor de toelichting bij
				het instrument «Bijdrage aan mede-overheden».
 Bijdragen aan agentschappen
 Het betreft het aandeel in de uitvoeringskosten van DUO voor dit
				begrotingsartikel.
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 Voor actieve gemeenten op het gebied van vrouwen- en
				 LHBT- emancipatiebeleid wordt via een decentralisatie-uitkering budget
				 overgeheveld naar het gemeentefonds. De verantwoordelijkheid voor deze middelen
				 is belegd bij de gemeenten zelf. Voor «Eigen Kracht» is een bijdrage van € 0,3
				 miljoen aan 11 gemeenten overgeboekt voor vrouwen met afstand tot de
				 arbeidsmarkt. Vervolgens is voor het vergroten van de sociale acceptatie van
				 LHBT binnen de etnische kringen aan de vier grote steden is € 0,2 miljoen
				 overgeboekt. En verder is aan 29 gemeenten die het «Regenboogsteden (LHBT
				 beleid)» uitvoeren een bedrag van € 0,3 miljoen overgeboekt voor het bevorderen
				 van sociale veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van LHBT’ers. Aan EZ
				 is een bijdrage van 0,4 miljoen overgemaakt voor de subsidie stichting Talent
				 naar de Top. Voor een bedrag van € 0,4 miljoen zijn acht kleine
				 budgetoverboekingen naar andere departementen/directies binnen OCW gerealiseerd
				 voor emancipatie gerelateerd beleid.
 Met de 2e suppletore
				 wet 2014 is een herschikking gerealiseerd. Op het instrument «Bijdrage aan
				 mede-overheden» is een bedrag € 1,2 miljoen in mindering gebracht ten gunste
				 van het instrument «Subsidies» € 0,7 miljoen en het instrument «Opdrachten»
				 € 0,5 miljoen.
 
 
 
 De niet-beleidsartikelen (artikel
				91)
 
 
 Artikel
 
 
 91:
 NOMINAAL EN ONVOORZIEN
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 91.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 91
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.367
 
 
 
 
 – 5.367
 
 
 
 
 
 Waarvan
							 garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale
							 uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.367
 
 
 
 
 – 5.367
 
 
 
 
 
 •
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 •
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 •
 
 
 Nader te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.367
 
 
 – 5.367
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Het doel van dit artikel is het tijdelijk boeken van
				 sector overstijgende middelen of taakstellingen. Zodra een exacte verdeling
				 over de betrokken beleidsartikelen bekend is, worden de middelen of
				 taakstellingen naar de desbetreffende artikelen overgeboekt. Op dit artikel
				 worden dus geen feitelijke uitgaven verantwoord. Dat is ook de reden dat de
				 realisatie in bovenstaande tabel volledig op nul eindigt.
 
 Hieronder worden de artikelonderdelen nader
				toegelicht. Daarmee wordt inzicht gegeven in de mutaties die via dit artikel
				gelopen zijn.
 Loonbijstelling
 
 Tabel 91.2 Loonbijstelling tranche 2014 (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Omschrijving
 
 
 Toegevoegd
 
 
 Uitgedeeld naar
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 91
 
 
 Loonbijstelling tranche 2014
 
 
 49.691
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Primair onderwijs
 
 
 
 – 17.676
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Voortgezet onderwijs
 
 
 
 – 12.557
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 
 – 5.174
 
 
 
 
 
 6
 
 
 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 
 – 3.937
 
 
 
 
 
 7
 
 
 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 
 – 6.410
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
 
 
 
 – 805
 
 
 
 
 
 11,12,13
 
 
 Studiefinanciering, WTOS en lesgelden
 
 
 
 – 118
 
 
 
 
 
 14
 
 
 Cultuur
 
 
 
 – 1.439
 
 
 
 
 
 16
 
 
 Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 
 – 1.203
 
 
 
 
 
 8,15,25, 95
 
 
 Overig
 
 
 
 – 372
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 49.691
 
 
 
 
 – 49.691
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De
				loonbijstelling tranche 2014 (€ 49,7 miljoen) is in de 1e
				suppletoire begroting 2014 toegevoegd en vervolgens in de begroting 2015
				doorverdeeld naar de loongevoelige beleidsartikelen. Omdat in het Regeerakkoord
				is besloten om een nullijn te hanteren voor de lonen in 2014, bevat de
				loonbijstellingstranche 2014 geen vergoeding voor contractloonstijging, maar
				alleen voor de ontwikkeling in de sociale werkgeverslasten.
 Prijsbijstelling
 
 Tabel 91.3 Prijsbijstelling tranche 2014 (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toegevoegd
 
 
 Uitgedeeld
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 Prijsbijstelling tranche 2014
 
 
 43.120
 
 
 – 43.120
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 43.120
 
 
 
 
 – 43.120
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Het merendeel van de prijsbijstelling 2014 is ingehouden
				bij de Begrotingsafspraken 2014. Het restant van de prijsbijstelling bedraagt
				€ 43,1 miljoen en is in de 1e suppletoire begroting 2014 toegevoegd
				en vervolgens ingezet ter dekking van het uitkeren van een deel van de
				wettelijk verplichte prijsbijstelling.
 Nader te verdelen
 
 Tabel 91.4 Nader te verdelen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toegevoegd
 
 
 Uitgedeeld
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge 2013/2014
 
 
 236.955
 
 
 
 
 
 
 Overlopende verplichtingen
 
 
 
 – 55.586
 
 
 
 
 
 OCW-brede problematiek
 
 
 
 – 186.736
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 236.955
 
 
 
 
 – 242.322
 
 
 
 
 – 5.367
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 In 2014 is er
				in totaal € 237,0 miljoen toegevoegd aan dit artikelonderdeel. Het betreft de
				toevoeging van de middelen die in 2013 niet tot besteding zijn gekomen en die
				via de eindejaarsmarge zijn doorgeschoven naar 2014. Hiervan is € 55,6 miljoen
				ingezet voor overlopende verplichtingen die in 2014 alsnog tot betaling zijn
				gekomen. Daarnaast is € 186,7 miljoen ingezet ter dekking van OCW-brede
				problematiek, zoals:
 
 
 •
 het Nationaal Archief, het Programma
					 Vernieuwing Studiefinanciering en flexibel hoger onderwijs voor volwassenen
					 (totaal € 66,7 miljoen);
 
 
 •
 middelen voor incidentele loonruimte NOA
					 (€ 34,0 miljoen);
 
 
 •
 wettelijk verplichte prijsbijstelling
					 (€ 82,5 miljoen). Zie voor de verdeling tabel 91.5.
 
 
 
 Tabel 91.5 Wettelijk verplichte prijsbijstelling 2014
				 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Omschrijving
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Primair onderwijs
 
 
 19.454
 
 
 
 
 4
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 3.459
 
 
 
 
 11
 
 
 Studiefinanciering
 
 
 24.321
 
 
 
 
 12
 
 
 Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
 
 
 1.460
 
 
 
 
 14
 
 
 Cultuur
 
 
 3.859
 
 
 
 
 15
 
 
 Media
 
 
 28.575
 
 
 
 
 16
 
 
 Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 1.381
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 82.509
 
 
 
 
 
 
 
 
 De niet-beleidsartikelen (artikel
				95)
 
 
 Artikel
 
 
 95:
 APPARAATSKOSTEN
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Tabel 95.1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 95
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
							 1De apparaatsuitgaven van de beleidsdirecties,
								 die tot 2012 op de beleidsartikelen werden verantwoord zijn vanaf 2009
								 toegevoegd aan artikel U95. Dit geldt ook voor de ontvangsten, met uitzondering
								 van de ontvangsten van RCE tot en met 2012, die zijn niet opgenomen, omdat deze
								 niet zijn te reconstrueren vanuit artikel 14.
 
 
 
 
 303.938
 
 
 
 
 295.497
 
 
 
 
 275.467
 
 
 
 
 260.103
 
 
 
 
 256.178
 
 
 
 
 234.723
 
 
 
 
 21.455
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven
 
 
 
 
 303.938
 
 
 
 
 295.497
 
 
 
 
 275.467
 
 
 
 
 260.103
 
 
 
 
 256.178
 
 
 
 
 234.723
 
 
 
 
 21.455
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 173.603
 
 
 
 
 176.907
 
 
 
 
 146.953
 
 
 
 
 29.954
 
 
 
 
 
 
 Waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – eigen personeel
 
 
 
 
 
 
 161.046
 
 
 164.778
 
 
 131.150
 
 
 33.628
 
 
 
 
 
 – externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 7.522
 
 
 8.612
 
 
 5.998
 
 
 2.614
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 86.500
 
 
 
 
 79.271
 
 
 
 
 87.770
 
 
 
 
 – 8.499
 
 
 
 
 
 
 Waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – ICT
 
 
 
 
 
 
 29.071
 
 
 30.133
 
 
 20.813
 
 
 9.320
 
 
 
 
 
 – bijdrage aan SSO’s
 
 
 
 
 
 
 27.875
 
 
 31.330
 
 
 30.254
 
 
 1.076
 
 
 
 
 
 – Begrotingsreserve
 
 
 schatkistbankieren
 
 
 
 
 
 
 2.399
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.214
 
 
 
 
 1.386
 
 
 
 
 3.038
 
 
 
 
 5.101
 
 
 
 
 10.194
 
 
 
 
 567
 
 
 
 
 9.627
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de instrumenten
 
 Als gevolg van Verantwoord Begroten en de invoering
				 van de Rijksbrede kostensoortentabel heeft OCW vanaf de begroting 2013 de
				 apparaatskosten technisch verdeeld naar instrumenten (Personeel en Materieel)
				 op basis van de realisatiecijfers van voorgaande jaren. Op basis van de
				 realisatiecijfers 2013 en 2014 wordt de reeks vanaf 2015 structureel
				 herverdeeld. Naast deze technische verklaring van de verschillen die zichtbaar
				 zijn tussen de instrumenten onderling is het verschil inhoudelijk te verklaren
				 door de mutaties van het programmabudget 14 (cultuur) naar het
				 apparaatsartikel(zie ook toelichting onder uitgaven). De begroting is daar
				 tussentijds, gelet op het indalen van de nieuwe werkwijze in de organisatie,
				 niet eerder op aangepast. OCW stuurt op het totaal toegewezen budget aan de
				 organisatieonderdelen en niet per instrument.
 
 Uitgaven
 De uitgaven voor
				de Apparaatskosten OCW zijn in 2014 € 21,5 miljoen hoger dan de vastgestelde
				begroting. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de RCE (Rijksdienst voor het
				Cultureel Erfgoed) en de IvhO (Inspectie van het Onderwijs). In 2014 werd aan
				de IvhO € 7,0 miljoen structureel ter beschikking gesteld voor het programma
				Toezicht 2020, om het samenhangende en onderwijs brede toezicht van de
				inspectie vorm te geven. Daarnaast werd € 2,3 miljoen toegevoegd voor de
				tijdelijke uitbreiding van de capaciteit om gestalte te geven aan het
				uitgebreidere geïntegreerd continuïteitstoezicht. Aan de RCE is € 4,9 miljoen
				ter beschikking gesteld ter uitvoering van de programma’s Erfgoed Digitaal,
				Kimomo, Restauratiekwaliteit, Herbestemming, Duurzaam Erfgoed en
				Erfgoedmonitor. Voor de uitvoering van projecten (o.a. BRIM 2014 en vaststellen
				subsidies) is vanuit het Nationaal Restauratiefonds (NRF) € 2,6 miljoen
				toegevoegd. Daarnaast is de doorbelasting van de exploitatiekosten van het
				Rijksbedrijvencentrum Rijswijk verwerkt en extra financieringen opgenomen
				waaronder EU-subsidies en NWO bijdragen voor een totaal van € 2,1 miljoen.
				Daarnaast zijn, door een aantal kasschuiven, uitgaven van ca. € 3,0 miljoen die
				in 2013 gepland waren pas in 2014 gerealiseerd. Het betreft onder andere
				het:
 
 
 •
 Diverse vertraagde ICT-projecten;
 
 
 •
 vertraging in het Programma invoering
					 Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst.
 
 
 Ontvangsten
 De realisatie
				van de ontvangsten is in 2014 € 9,6 miljoen hoger dan geraamd. Dit wordt
				veroorzaakt door de gestegen ontvangsten van de RCE met € 9,7 miljoen
				(desaldering). Dit betreft de uitvoering van programma’s (Erfgoed Digitaal,
				Kimomo, Restauratiekwaliteit, Herbestemming, Duurzaam Erfgoed en
				Erfgoedmonitor), de uitvoering van projecten (o.a. BRIM 2014 en vaststellen
				subsidies), doorbelasting exploitatiekosten van het Rijksbedrijvencentrum
				Rijswijk en extra financiering waaronder EU-subsidies en NWO bijdrage.
 
 Tabel 95.2 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten
				 inclusief agentschappen en ZBO’s/RWT’s (bedragen x € 1 miljoen)
				 1De cijfers in bovenstaande tabel zijn niet met elkaar
						te consolideren aangezien het zowel uitgaven als kosten betreft.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatsuitgaven
						 ministerie
 
 
 
 
 303,9
 
 
 
 
 295,5
 
 
 
 
 275,5
 
 
 
 
 260,1
 
 
 
 
 256,2
 
 
 
 
 234,7
 
 
 
 
 21,5
 
 
 
 
 
 Kerndepartement
 
 
 177,8
 
 
 171
 
 
 154,5
 
 
 135,1
 
 
 132,5
 
 
 133,0
 
 
 – 0,5
 
 
 
 
 Rijksdienst Cultureel Erfgoed
 
 
 52,8
 
 
 55,3
 
 
 52,2
 
 
 52,9
 
 
 47,8
 
 
 36,5
 
 
 11,3
 
 
 
 
 Inspectie van het Onderwijs
 
 
 63,5
 
 
 60
 
 
 59,5
 
 
 62,8
 
 
 67,3
 
 
 57,0
 
 
 10,3
 
 
 
 
 Erfgoedinspectie
 
 
 2,9
 
 
 2,7
 
 
 2,7
 
 
 2,5
 
 
 2,4
 
 
 2,4
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Onderwijsraad
 
 
 2,5
 
 
 2,4
 
 
 2,4
 
 
 2,4
 
 
 2,4
 
 
 2,4
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Raad voor Cultuur
 
 
 3,1
 
 
 2,8
 
 
 2,8
 
 
 2,9
 
 
 2,4
 
 
 2,7
 
 
 – 0,3
 
 
 
 
 Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid
 
 
 1,3
 
 
 1,3
 
 
 1,4
 
 
 1,5
 
 
 1,4
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatskosten
						 Agentschap
 
 
 
 
 
 283,5
 
 
 
 
 296,9
 
 
 
 
 301,7
 
 
 
 
 307,2
 
 
 
 
 269,8
 
 
 
 
 37,4
 
 
 
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 
 257,8
 
 
 273,8
 
 
 277,5
 
 
 278,9
 
 
 229,4
 
 
 49,5
 
 
 
 
 Nationaal Archief
 
 
 
 25,7
 
 
 23,1
 
 
 24,2
 
 
 28,3
 
 
 40,4
 
 
 – 12,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatskosten ZBO’s en
						 RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stichting Fonds Podiumkunsten
 
 
 4,6
 
 
 5,0
 
 
 6,1
 
 
 4,5
 
 
 
 4,4
 
 
 
 
 
 Stichting Fonds voor Cultuurparticipatie
 
 
 2,5
 
 
 2,4
 
 
 2,3
 
 
 2,2
 
 
 
 1,9
 
 
 
 
 
 Stichting Mondriaanfonds
 
 
 1,9
 
 
 3,5
 
 
 3,7
 
 
 2,0
 
 
 
 2,2
 
 
 
 
 
 Stichting Nederlands Filmfonds
 
 
 2,9
 
 
 2,9
 
 
 2,8
 
 
 2,5
 
 
 
 2,6
 
 
 
 
 
 Stichting Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie
 
 
 1,3
 
 
 1,4
 
 
 1,4
 
 
 1,6
 
 
 
 1,1
 
 
 
 
 
 Stichting Nederlands Letterenfonds
 
 
 1,3
 
 
 1,8
 
 
 1,6
 
 
 2,0
 
 
 
 1,1
 
 
 
 
 
 Stichting stimuleringsfonds Nederlandse Culturele
						 Mediaproducties (Mediafonds)
 
 
 
 1,6
 
 
 1,5
 
 
 1,5
 
 
 
 1,7
 
 
 
 
 
 Commissariaat voor de Media (CvdM)
 
 
 
 4,4
 
 
 5,1
 
 
 4,2
 
 
 
 4,8
 
 
 
 
 
 Nederlandse Publieke Omroep (NPO)
 
 
 
 3
 
 
 2,8
 
 
 
 
 2,6
 
 
 
 
 
 Nederlands Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO)
 
 
 3,9
 
 
 3,3
 
 
 4,0
 
 
 3,9
 
 
 
 
 
 
 
 Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen
						 (KNAW)
 
 
 76,6
 
 
 77,7
 
 
 30,3
 
 
 13,3
 
 
 
 15,0
 
 
 
 
 
 Koninklijke Bibliotheek (KB)
 
 
 16,2
 
 
 15,3
 
 
 10,7
 
 
 15,3
 
 
 
 12,0
 
 
 
 
 
 Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
						 (NWO)
 
 
 110,7
 
 
 114,5
 
 
 16,0
 
 
 31,1
 
 
 
 30,3
 
 
 
 
 
 Stichting Participatiefonds
 
 
 
 3,0
 
 
 3,0
 
 
 2,8
 
 
 2,6
 
 
 2,6
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Stichting Vervangingsfonds
 
 
 
 3,8
 
 
 3,7
 
 
 3,6
 
 
 3,4
 
 
 3,4
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
 
 
 
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 0,6
 
 
 
 
 
 0,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsparagraaf
 
 BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
 
 
 
 1.
 Inleiding
 
 Een belangrijke conclusie is dat de bedrijfsvoering en
				 het financieel beheer binnen OCW in het algemeen op orde zijn. Wel heeft de
				 Algemene Rekenkamer over 2013 een vijftal onvolkomenheden in het beheer
				 onderkend. Wat betreft de financiële rechtmatigheid en getrouwheid kan worden
				 geconstateerd dat zowel de fouten als de onzekerheden gedurende het jaar 2014
				 binnen de gestelde rapporteringstoleranties zijn gebleven, met uitzondering van
				 de tolerantie ten aanzien van de uitgaven en ontvangsten van begrotingsartikel
				 15, Media. De financiële overzichten geven verder een getrouw beeld van de
				 uitkomsten van de begrotingsuitvoering.
 
 
 
 2.
 Rechtmatigheid
 
 De verantwoording in het departementale jaarverslag is
				 met uitzondering van begrotingsartikel 15 Media in overeenstemming met de
				 begrotingswetten, de Europese regelgeving, Nederlandse wetten, algemene
				 maatregelen van bestuur en in ministeriële regelingen opgenomen bepalingen.
				 Voor de bepaling van fouten en onzekerheden is de rijksbrede normering
				 toegepast.
 Op begrotingsartikel 15 bedraagt het totaal aan fouten in
				 de uitgaven en ontvangsten € 142,8 miljoen. Daarnaast bestaat op dit artikel
				 een onzekerheid van € 1,2 miljoen in de uitgaven en ontvangsten. De
				 rapporteringstolerantie voor dit artikel bedraagt € 40,4 miljoen. Per abuis is
				 de reguliere kwartaalbevoorschotting aan het Commissariaat voor de Media
				 (€ 142,8 miljoen) niet begin januari 2015, maar op 30 december 2014 betaald.
				 Deze formele fout heeft materieel geen effect op de taakuitoefening van het
				 Commissariaat. Bovenstaande is per
				 brief
				 met de Tweede Kamer gedeeld.
 
 
 
 3.
 Totstandkoming beleidsinformatie
 
 Het is van belang dat de Tweede Kamer juiste en goede
				 informatie ontvangt over de ontwikkeling van de indicatoren en kengetallen in
				 de begroting en het departementaal jaarverslag. Daarom moet ook de
				 niet-financiële informatie van goede kwaliteit zijn. In het jaarverslag zijn de
				 indicatoren en kengetallen voorzien van een bronvermelding en voorts wordt in
				 kwaliteitsdocumenten beschreven hoe de niet-financiële informatie tot stand is
				 gekomen. Daarnaast publiceert OCW jaarlijks de belangrijkste indicatoren en
				 kengetallen digitaal op
				 Trends
				 in Beeld en
				 OCW in
				 Cijfers. Niet alleen de cijfers, maar ook de totstandkoming hiervan
				 wordt hier gepubliceerd. De informatie op deze websites sluit aan op de in het
				 departementaal jaarverslag opgenomen beleidsinformatie.
 
 
 
 4.
 Financieel- en materieel beheer
 
 A. Onvolkomenheden in het financieel- en
				 materieel beheer
 Het Ministerie van OCW streeft naar een
				 excellent beheer van de eigen processen, om zodoende maximaal effectief te
				 kunnen zijn in het bereiken van haar doelstellingen. Dit alles gegeven de
				 efficiencyvereisten die aan de Rijksdienst worden gesteld. De Auditdienst Rijk
				 en de Algemene Rekenkamer hebben over afgelopen jaren kritische opmerkingen
				 gemaakt over voor het ministerie belangrijke processen. Voor een deel worden
				 die opmerkingen ook over 2014 gemaakt. Het is de inzet van het ministerie dat
				 de belangrijkste tekortkomingen die de Auditdienst Rijk en Algemene Rekenkamer
				 over het verantwoordingsjaar 2014 constateren in 2015 worden opgelost.
 Subsidiebeheer
 De
				 Algemene Rekenkamer constateerde over 2013 dat de verbetermaatregelen in het
				 subsidiebeheer in 2013 nog onvoldoende effect hebben gehad. Zo zijn
				 inhoudelijke beoordelingen en controlehandelingen onvoldoende zichtbaar in de
				 subsidiedossiers vastgelegd en zijn de verantwoordelijkheden in het
				 subsidieproces pas in een laat stadium verhelderd. De Algemene Rekenkamer heeft
				 in haar onderzoek bij diverse subsidies niet kunnen vaststellen of de subsidies
				 volgens de regels zijn verleend en/of vastgesteld. Ook was onvoldoende
				 duidelijk of de subsidievoorwaarden (volledig) zijn nageleefd.
 In 2014
				 heeft het ministerie ingezet op het verder doorvoeren van de
				 verbetermaatregelen. Er is met alle betrokkenen een Generiek Subsidieproces OCW
				 (GSO) opgesteld dat gaat gelden voor de hele keten van subsidieverstrekking
				 voor alle beleidsterreinen. Ook zijn de standaard-formats voor beschikkingen en
				 formats voor het gehele subsidieproces verder uitgewerkt. Tevens is een begin
				 gemaakt met sturingsrapportages over het subsidieproces. De inspanningen in
				 2014 hebben nog niet geleid tot betere resultaten in het proces: Uit de
				 controle van de Auditdienst Rijk over 2014 blijkt dat het aantal beheersfouten
				 eerder is toegenomen dan afgenomen. Dit maakt het noodzakelijk om in het
				 subsidiebeheer meer en stringentere maatregelen te treffen. Enerzijds zal de
				 interne controle verder worden aangescherpt en uitgebreid. Daarnaast wordt in
				 de loop van 2015 de subsidie-eenheid OCW ingericht, die wordt ondergebracht bij
				 DUS-i (de dienst uitvoering subsidies voor instellingen, een samenwerking van
				 VWS, SZW en OCW). Bij deze eenheid wordt de gehele uitvoering belegd, die nu
				 nog deels bij beleidsdirecties en deels bij DUO ligt. De verantwoordelijkheid
				 voor de uitvoering van de subsidies wordt hiermee eenduidig belegd.
				 Vooruitlopend hier op wordt het Generiek Subsidieproces OCW begin 2015 digitaal
				 ondersteund en uitgerold.
 Informatiebeveiliging DUO en
				 bestuursdepartement
 De Algemene Rekenkamer onderkende in haar
				 rapport over 2013 twee onvolkomenheden op het domein van informatiebeveiliging.
				 Bij DUO bleef de uitvoering van beveiligingsmaatregelen nog achter. Bij het
				 bestuursdepartement moest onder meer het rijksbreed afgesproken
				 basisbeveiligingsniveau nog volledig worden geïmplementeerd.
 De
				 verdere implementatie van de rijksbreed afgesproken kaders omtrent
				 informatiebeveiliging heeft in 2014 veel aandacht gehad. Onderdeel hiervan is
				 de in control verklaring die het Ministerie van OCW volgens afspraak aan het
				 Ministerie van BZK (als kadersteller) heeft afgegeven. Deze is op basis van
				 zelfevaluaties tot stand gekomen. Uit de zelfevaluaties over 2014 blijkt dat
				 het ministerie gemiddeld genomen voldoende aandacht besteedt aan alle terreinen
				 van integrale beveiliging. Om minimaal de huidige basis van beveiliging, mede
				 op basis van de uitkomsten van de zelfevaluaties 2014, vast te houden en waar
				 mogelijk te verbeteren, nieuwe risico’s te kunnen (blijven) beheersen en ook
				 voor de toekomst integrale beveiliging te borgen, onderneemt het ministerie in
				 2015 een aantal acties. Deze zijn onder meer gericht op het verhogen van het
				 algemene veiligheidsbewustzijn bij medewerkers, de implementatie in 2015 van de
				 overige BIR-normen bij alle directies, dienstonderdelen en ZBO’s en het
				 onderwerp Integriteit (hoe gaan we met elkaar om) binnen het ministerie
				 nadrukkelijker op de agenda zetten. OCW vindt informatiebeveiliging een
				 belangrijk thema en dus zal eind 2015 wederom een zelfevaluatie worden
				 uitgevoerd.
 Inkoopbeheer Nationaal
				 Archief
 Over 2013 maakte de Algemene Rekenkamer de
				 aanbevelingen aan het Nationaal Archief de kritische beheersmaatregelen
				 structureel in het inkoopproces op te laten nemen en toe te passen.
 Gedurende 2014 heeft het Nationaal Archief de diverse toegezegde
				 beheersmaatregelen genomen: het inrichten en bijhouden van het
				 contractregister, het uitvoeren van spendanalyses, het op peil brengen van de
				 bemensing in de financiële functie en het opstellen en bijhouden van de
				 aanbestedingskalender.
 Financieel beheer Rijksdienst voor het
				 Cultureel Erfgoed
 De Algemene Rekenkamer constateerde in haar
				 rapport over 2013 dat het inkoopbeheer van de Rijksdienst voor het Cultureel
				 Erfgoed (RCE) enkele tekortkomingen vertoonde. Daarnaast had de RCE veel later
				 dan gepland een nieuw subsidiesysteem in gebruik genomen. Als gevolg hiervan
				 was de subsidieverlening voor instandhouding van monumenten niet ordelijk en
				 controleerbaar. Tenslotte was het proces van vaststellen van subsidies in 2013
				 niet verbeterd ten opzichte van 2012.
 In 2014 heeft de RCE planmatig
				 gewerkt aan de constateringen en aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer en de
				 Auditdienst Rijk. Dit heeft tot gevolg gehad dat de subsidieverlening voor
				 instandhouding van monumenten tijdig, ordelijk en controleerbaar is verlopen.
				 De nog openstaande vast te stellen subsidies zullen naar verwachting in 2015
				 worden ingelopen.
 B. Beleid ten aanzien van misbruik en
				 oneigenlijk gebruik van regelingen en overige onderkende
				 frauderisico’s
 De Nederlandse burger moet in het contact met de
				 overheid uit kunnen gaan van een betrouwbare overheid waarbij alle
				 toevertrouwde gegevens veilig worden verwerkt en bewaard. Maar ook de overheid
				 zelf moet erop kunnen vertrouwen dat de gegevens in de eigen systemen voldoen
				 aan de betrouwbaarheidseisen (beschikbaarheid, integriteit en
				 vertrouwelijkheid) en dat de van derden verkregen gegevens juist en volledig
				 zijn. De invulling van de betrouwbaarheidseisen is mede vastgelegd in de
				 hierboven genoemde rijksbrede beveiligingskaders, aangevuld met handleidingen
				 voor het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen. OCW
				 sluit bij deze kaders aan. Dit helpt bij de aanpak om de kans op interne en
				 externe fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik zo beperkt mogelijk te
				 houden. OCW heeft zicht op zowel externe als interne risico’s op fraude die de
				 organisatie bedreigen.
 Interne risico’s op fraude
 Voor de interne organisatie gaat OCW uit van het principe dat iedere
				 medewerker, van secretaris-generaal tot medewerker van de facilitaire dienst,
				 een eigen verantwoordelijkheid heeft ten aanzien van beveiliging met inbegrip
				 van het verstandig omgaan met risico’s op bijvoorbeeld fraude. Alle medewerkers
				 overleggen bij hun aantreden een verklaring omtrent gedrag (VOG) en medewerkers
				 in vertrouwensfuncties ondergaan een veiligheidsonderzoek door de AIVD. OCW is
				 een veilige organisatie met regelmatig aandacht door uiteenlopende
				 bewustwordingsactiviteiten voor het tegengaan van fraude en misbruik. Voor de
				 lijnmanagers is een speciale «toolbox (informatie)beveiliging en privacy»
				 ontwikkeld. Deze toolbox bevat ook een richtlijn incidentenregistratie.
				 Incidenten, waaronder fraude, worden daardoor snel en zorgvuldig gemeld,
				 waardoor indien nodig direct corrigerend kan worden opgetreden. Periodiek legt
				 de lijnmanager daarnaast verantwoording af aan de secretaris-generaal hoe hij
				 binnen zijn dienstonderdeel omgaat met de (dreiging op) onderdelen van
				 integrale beveiliging. Net als bij iedere organisatie kan er af en toe toch
				 sprake zijn van «opzettelijke misleiding om een onrechtmatig of onwettig
				 voordeel te verkrijgen». Kwader trouw bij medewerkers is mogelijk bij
				 bijvoorbeeld financiële zaken (subsidies, aanbestedingen, vergelijkende
				 offertes), voor informatie (bewerken van brieven, antwoorden op Kamervragen,
				 memo's aan bewindslieden), voor ICT (manipulatie van systemen, onklaar maken
				 van systemen), voor personele zaken (collega's bewerken, manipuleren,
				 chanteren, van verkeerde informatie voorzien). Over 2014 zijn er geen meldingen
				 dat OCW hiermee te maken heeft gehad.
 Externe risico’s op misbruik,
				 oneigenlijk gebruik en fraude
 Het is het uitgangspunt dat OCW
				 regelgeving tot stand brengt die zo min mogelijk gevoelig is voor fraude,
				 misbruik of oneigenlijk gebruik. Jaarlijks worden de risico’s op misbruik en
				 oneigenlijk gebruik geïnventariseerd. Waar nodig wordt het voorlichtings-,
				 controle-, sanctie- of evaluatiebeleid aangescherpt, daarbij de wenselijkheid
				 en doelmatigheid van deze middelen in ogenschouw nemend. Zo heeft OCW in lijn
				 met de rijksbrede aanpak van fraude in 2014 besloten tot extra maatregelen om
				 fraude met studiefinanciering maximaal te bestrijden. Voor een aantal
				 specifieke onderdelen van de studiefinanciering, die voornamelijk samenhangen
				 met migratie, wordt de voorlichting verbeterd, wordt er geïnvesteerd in
				 fraudedetectie en worden al bestaande controles fors uitgebreid. De kosten
				 hiervan bedragen € 2,45 miljoen per jaar en de baten lopen naar schatting op
				 naar € 8,6 miljoen per jaar vanaf 2019. Deze maatregelen zijn per
				 brief met
				 de Tweede Kamer gedeeld.
 OCW neemt actief deel aan de ministeriële
				 commissie Aanpak Fraude, met name met het oog op de studiefinanciering. OCW
				 heeft het project «Terughalen en terugvorderen in het buitenland»
				 gecoördineerd. Daarin hebben verschillende overheden, waaronder CJIB,
				 Belastingdienst, Openbaar Ministerie, Inspectie SZW en DUO onderling expertise
				 uitgewisseld en zijn meerdere maatregelen geïdentificeerd om met meer kracht te
				 kunnen invorderen in het buitenland.
 Restrisico’s op misbruik en oneigenlijk
				 gebruik
 In sommige gevallen zijn de getroffen
				 beheersmaatregelen niet voldoende om misbruik en oneigenlijk gebruik geheel uit
				 te sluiten, bijvoorbeeld wanneer de kosten van controles hoger zijn dan de
				 baten of de wettelijke mogelijkheden begrensd zijn. Er is dan sprake van
				 restrisico of «restant M&O». Dit is de gevoeligheid voor misbruik en
				 oneigenlijk gebruik die (bewust) overblijft nadat alle adequate maatregelen ten
				 aanzien van voorlichting, controle, sanctie en evaluatie zijn getroffen. Aan de
				 volgende geldstromen met een restrisico groter dan € 1 miljoen kleven na inzet
				 van deze instrumenten toch nog risico’s:
 
 
 1.
 Gewichtenregeling Primair Onderwijs
 
 Scholen met veel achterstandsleerlingen krijgen via de
					 gewichtenregeling extra geld voor personeel en materieel. De bepaling van het
					 leerlingengewicht is gebaseerd op de ouderverklaring over het opleidingsniveau
					 van de ouder(s). Het leerlingengewicht werkt ook door in de uitkering rondom de
					 impulsgebieden. Met de gewichtenregeling, waaronder de regeling impulsgebieden,
					 is een bedrag gemoeid van € 358,4 miljoen.
 Het gewicht kan door de
					 Inspectie worden gecontroleerd aan de hand van de door de ouders ingevulde
					 ouderverklaring. Hierdoor neemt het risico van foutieve opgaaf (afwijkend van
					 ingevulde formulieren) door de school af. Omdat het aantal fouten dat scholen
					 de laatste jaren maken bij de – op basis van bedoelde ouderverklaring –
					 gewichttoekenning toeneemt, loopt er momenteel een aanvullende controle actie
					 vanuit OCW om deze onrechtmatigheid terug te brengen. In dat kader krijgt een
					 beperkt aantal scholen dat gezamenlijk 80% van de gewichtenmiddelen krijgt,
					 hulp om de gewichtenadministratie op orde te krijgen en fouten te corrigeren.
					 Het is de verwachting dat de onrechtmatigheid hiermee in de toekomst
					 aanzienlijk afneemt. Hiermee wordt echter niet het risico ondervangen dat
					 ouders een verkeerde opgaaf doen. Het risico dat scholen een onjuist gewicht
					 toekennen op basis van weliswaar volledig ingevulde, maar niet op waarheid
					 berustende ouderverklaringen, blijft bestaan. De opleidingsgegevens van ouders
					 zouden slechts getoetst kunnen worden aan documenten (diploma’s etc.) die hun
					 opleidingsniveau bevestigen. Een dergelijke toets mag een school niet
					 uitvoeren. Daarom wordt gezocht naar mogelijkheden om in de toekomst via andere
					 manieren buiten de scholen om het gewicht toe te kennen, waarbij «opleiding
					 ouders» als criterium de voorkeur heeft omdat het een goede voorspeller van
					 achterstanden is. Meer informatie over de gewichtenregeling is per
					 brief
					 met de Tweede Kamer gedeeld.
 Het is lastig om in te schatten wat het
					 restrisico is. Daarom wordt het totale bedrag aan gewichtenmiddelen van € 358,4
					 miljoen als restrisico aangemerkt.
 
 
 
 2.
 Leerlingen met een niet-Nederlandse culturele
						achtergrond
 
 Scholen met leerlingen met een niet-Nederlandse
					 culturele achtergrond komen in aanmerking voor een aanvullende vergoeding. De
					 uitgaven voor leerlingen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond
					 bedragen in 2014 € 18,0 miljoen.
 De opgaven van de scholen worden
					 gecontroleerd aan de hand van de door ouders of verzorgers getekende
					 verklaringen of inschrijfformulieren. De inhoud van de verklaringen kan niet
					 sluitend worden gecontroleerd. Voor 2014 is het restrisico bij leerlingen met
					 een niet-Nederlandse culturele achtergrond € 18,0 miljoen.
 
 
 
 3.
 Nederlands Onderwijs aan Anderstaligen
 
 Voor kinderen met een niet-Nederlandse achtergrond, en
					 niet afkomstig uit Suriname, de Nederlandse Antillen of Aruba, wordt in de
					 materiële instandhouding een NOAT-bekostiging gegeven voor Nederlands Onderwijs
					 aan Anderstaligen. De uitgaven voor leerlingen met een dergelijke achtergrond
					 bedragen in 2014 € 4,1 miljoen. De opgave van de school wordt steekproefsgewijs
					 gecontroleerd aan de hand van de door de ouders ingevulde ouderverklaringen. De
					 ouderverklaringen kunnen niet op juistheid worden gecontroleerd. Sinds
					 invoering van het onderwijsnummer kan deels worden gecontroleerd aan de hand
					 van de BRP, dit is echter niet altijd mogelijk. Voor 2014 is het restrisico van
					 de uitgaven aan Nederlands onderwijs aan anderstaligen € 4,1 miljoen.
 
 
 
 4.
 Studiefinanciering Uitwonenden
 
 Op grond van de Wet studiefinanciering 2000 (WSF 2000)
					 en de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (WTOS) komen
					 studerenden in aanmerking voor extra beurs wanneer ze uitwonend zijn. Het
					 levert een studerende dus financieel voordeel op om zich als uitwonende te
					 laten registreren in de Basisregistratie Personen (BRP). De toeslag op de
					 basisbeurs voor een uitwonende student is € 2.145 per jaar. De totale uitgaven
					 bedroegen in 2014 circa € 500 miljoen (WSF 2000). De bijdrage die op grond van
					 de WTOS (regeling TS18+) aan uitwonenden is verstrekt, bedroeg in 2014 € 4,8
					 miljoen.
 In de studiefinanciering wordt nu uitgegaan van het adres in
					 de BRP, maar niet alle studerenden wonen daadwerkelijk op het geregistreerde
					 adres. Daarom worden fysieke controles op het opgegeven woonadres uitgevoerd,
					 zodat het risico op misbruik van de uitwonendenbeurs wordt beperkt. Er zijn in
					 2014 ongeveer 4.000 controles uitgevoerd op basis van een risicoprofiel. In
					 bijna de helft van de geselecteerde gevallen is vastgesteld (voor bezwaar en
					 beroep) dat de studerende niet op het in de BRP geregistreerde adres woonachtig
					 was. Studenten moeten de onterecht ontvangen studiefinanciering terugbetalen en
					 krijgen een boete opgelegd.
 Het bovenstaande betreft studerenden die
					 in Nederland wonen. Bij studerenden in het buitenland wordt anders
					 gecontroleerd. Er wordt gecontroleerd of de student aan de instelling in het
					 buitenland is ingeschreven. Er wordt aangenomen dat hij in het buitenland
					 woonachtig is. Omdat er geen adrescontrole plaatsvindt, is er voor studerenden
					 in het buitenland een restrisico.
 
 In 2010 is gestart met fysieke controles op het
						adres in de BRP. Als gevolg van de maatregelen van de afgelopen drie jaar om
						misbruik met de uitwonendenbeurs aan te pakken, is dit misbruik substantieel
						afgenomen. Het restrisico wordt veroorzaakt door onjuiste inschrijving in het
						BRP en wordt niet aan OCW toegerekend. Er is dus sprake van geïmporteerd
						risico.
 In het tweede kwartaal van 2014 is een a-selecte steekproef
						uitgevoerd om het restrisico voor studerenden met een binnenlands woonadres
						vast te stellen. Het huidige risico wordt ingeschat op een bedrag tussen € 12
						miljoen en € 22 miljoen. Ten opzichte van begin 2011 betekent dit een daling
						van het risico op misbruik van ongeveer 30 miljoen euro. In 2014 is voor de
						WTOS de omvang van het restant MenO maximaal gelijk aan het bedrag van de
						toekenningen, namelijk € 4,8 miljoen. Het restrisico betreffende studerenden
						met een buitenlands woonadres bedraagt € 4,4 miljoen.
 
 
 
 
 5.
 Aanvullende beurs
 
 Van ouders wordt verwacht dat zij bijdragen aan de
					 studie van hun kind. Kunnen ze dat niet of onvoldoende, dan kan de studerende
					 een aanvullende beurs krijgen. De hoogte van de beurs hangt mede af van het
					 ouderlijk inkomen. Het ouderlijk inkomen kan niet in alle gevallen juist en
					 volledig worden vastgesteld. In 2014 is in totaal € 643 miljoen aan aanvullende
					 beurs verstrekt. Daarvan is circa € 26 miljoen aan studenten met ouders in het
					 buitenland verstrekt.
 Wanneer ouders in Nederland wonen, is het risico
					 op misbruik beperkt. Op grond van artikel 8, eerste lid Awir beheert de
					 Belastingdienst het inkomensgegeven uit het basisregister inkomen. DUO is
					 bevoegd deze inkomensgegevens van de Belastingdienst te gebruiken en is ook
					 afhankelijk van deze gegevens. Er zijn 12.624 studenten met ouders in het
					 buitenland en in deze gevallen vraagt DUO bewijsstukken van het buitenlands
					 inkomen op. Gegevensuitwisseling met buitenlandse Belastingdiensten komt in
					 beperkte mate tot stand.
 DUO vraagt de bewijsstukken op maar de
					 juistheid en volledigheid van het opgegeven buitenlands inkomen is niet
					 volledig met zekerheid vast te stellen door DUO noch door de Belastingdienst.
					 Hierdoor is er sprake van restrisico bij studenten met een aanvullende beurs
					 met ouders in het buitenland van circa € 21,9 miljoen.
 C. Open standaarden
 Het ministerie wijkt in haar eigen bedrijfsvoering niet af van artikel 3,
					 eerste lid van de Instructie rijksdienst bij aanschaf ICT-diensten of
					 ICT-producten. Onderwijsinstellingen zijn zelf primair verantwoordelijk voor de
					 inkoop van software. Welke afwegingen gemaakt worden, is aan de
					 onderwijsinstelling zelf. Het principe «pas-toe-of-leg-uit» voor open
					 standaarden is opgenomen in de subsidievoorwaarden voor (ICT-)projecten en is
					 verplicht gesteld voor de gegevensuitwisseling tussen het Ministerie van
					 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (waaronder ook de Dienst Uitvoering Onderwijs
					 en de Inspectie van het Onderwijs) en de onderwijsinstellingen. Indien de keuze
					 van de onderwijsinstelling voor software wordt betwist, dan kan dat via de
					 medezeggenschapsraad van de onderwijsinstelling, de Consumentenautoriteit of de
					 Europese Commissie aanhangig gemaakt worden. Hoewel het
					 «pas-toe-of-leg-uit»-beleid ook van toepassing is op onderwijsinstellingen,
					 zijn geen aanvullende afspraken gemaakt over de verankering van
					 «pas-toe-of-leg-uit» in hun inkoopbeleid.
 OCW bevordert het gebruik
					 van open standaarden door scholen. Samen met sectorraden, Kennisnet en SURF en
					 leveranciers maakt OCW afspraken over gebruik van standaarden. Dit gebeurt
					 binnen de Standaardisatieraad, een organisatie die binnen het onderwijsdomein
					 een vergelijkbare rol speelt als het Forum Standaardisatie voor landelijke
					 standaarden. OCW laat periodiek een monitor uitvoeren om het gebruik van
					 standaarden door scholen en leveranciers te monitoren. Op basis van deze
					 monitor wordt in overleg met de sectorraden beslist of extra maatregelen nodig
					 zijn, bijvoorbeeld door extra communicatie. Bovenstaande is per
					 brief met
					 de Tweede Kamer gedeeld.
 
 
 
 
 5.
 Overige aspecten van de bedrijfsvoering
 
 A. Grote, lopende
				 ICT-projecten
 Het Ministerie van OCW kent twee grote, lopende
				 ICT-projecten en een afgerond groot ICT-project: Programma Vernieuwing
				 Studiefinanciering (lopend), Digitale Taken Rijksarchieven (lopend) en Invoeren
				 BRON-HO (afgerond). Jaarlijks rapporteert het ministerie over de grote en
				 hoogrisico projecten conform het daarvoor afgesproken rapportagemodel. Van alle
				 projecten wordt de stand van zaken openbaar gemaakt via
				 het
				 Rijks ICT-dashboard.
 Vanwege de ontwikkelingen rond de komst
				 van de wet Studievoorschot hoger onderwijs, is het Programma Vernieuwing
				 Studiefinanciering in 2014 herijkt. Deze herijking was noodzakelijk om in de
				 tijdige invoering van de maatregelen uit de nieuwe wet te kunnen voorzien en
				 tevens de voortgang en het succes van het programma te borgen. Tijdens de
				 behandeling van het studievoorschot is zowel de Tweede Kamer als de Eerste
				 Kamer over deze herijking ingelicht. De meerjarige programmakosten waren voor
				 de herijking geraamd op € 107,3 miljoen en de eerste uitkomsten van de
				 herijking wijzen op een stijging van de kosten met circa 20 miljoen. Ook hier
				 zijn de Eerste en Tweede Kamer van op de hoogte gesteld. Tevens is gemeld dat
				 uitkomsten van de herijking definitief zullen worden gemaakt in het proces van
				 de voorjaarsbesluitvorming.
 In januari 2014 is bij het Nationaal
				 Archief het programma Digitale Taken Rijksarchieven gestart. Doel van het
				 programma is om een stevige basis te leggen bij het Nationaal Archief voor het
				 borgen van ons cultureel erfgoed en de democratische rechtsstaat in het
				 digitale tijdperk. Binnen het programma wordt een viertal kernproducten
				 opgeleverd: een generieke digitale basis rijksinfrastructuur, een
				 serviceorganisatie die op basis van een inzichtelijk kostprijsmodel technische
				 ondersteuning aan het Nationaal Archief, de Regionaal Historische Centra en
				 andere gebruikers kan leveren, een eerste tranche gedigitaliseerde
				 rijkscollectie en een normenkader Duurzaam Toegankelijke Overheidsinformatie.
				 De totale kosten van het programma bedragen € 31 miljoen.
 In januari
				 2014 is volgens planning BRON-HO live gegaan. Door BRON-HO is de inschrijving
				 voor studenten in het hoger onderwijs gemakkelijker geworden, koppelen we
				 sneller en beter individuele gegevens terug aan de instellingen én hebben de
				 instellingen veel eerder inzicht in de bekostiging. BRON-HO heeft een bijdrage
				 geleverd aan de ambitie van OCW en DUO om te komen tot modernisering van de
				 informatie-infrastructuur van DUO voor de onderwijsketen om de administratieve
				 lasten bij instellingen substantieel te verminderen. De totale kosten van het
				 project bedragen € 23 miljoen.
 Voor alle projecten geldt dat door
				 privacy functionarissen wordt geadviseerd en toegezien op navolging van de wet
				 Bescherming Persoonsgegevens. Ook zijn in de projecten waarborgen ingebracht om
				 risico’s voor de uitvoering te onderkennen. Hiermee worden dergelijke risico’s
				 tijdig in kaart gebracht.
 B. Audit Committee
 Het
				 Audit Committee heeft in 2014 viermaal vergaderd. Het Audit Committee heeft tot
				 taak het adviseren van het departementale management op ten minste de volgende
				 drie onderdelen:
 
 
 •
 Het borgen van de kwaliteit van de
						bedrijfsvoering, inclusief de financiële verslaglegging;
 
 
 •
 De regie op het auditbeleid;
 
 
 •
 Het risicomanagementbeleid en de
						uitkomsten daarvan.
 
 
 De Secretaris-Generaal is voorzitter van het Audit
				 Committee. De MT-OCW leden, vier niet-ambtelijke leden, directeur FEZ en
				 directeur Auditdienst Rijk vormen samen het Audit Committee. Er is een open
				 stoel voor de Algemene Rekenkamer en FEZ voert het secretariaat.
 Vaste
				 agendapunten zijn:
 
 
 •
 Vergadering maart: Departementaal
						jaarverslag OCW, Samenvattend auditrapport Auditdienst Rijk;
 
 
 •
 Vergadering mei: Verantwoordingsonderzoek
						Algemene Rekenkamer, Risicomanagementbeleid, reviewplan OCW;
 
 
 •
 Vergadering oktober: Interim-rapportage
						Auditdienst Rijk, bevindingen gespreksronde externe leden;
 
 
 •
 Vergadering december: Auditplan
						Auditdienst Rijk, jaarwerkplan Inspectie van het Onderwijs, Onderwijsverslag en
						meerjarenplanning Inspectie van het Onderwijs.
 
 
 Conform de ministeriële regeling «Audit Committees
				 2012» is in 2014 een zelfevaluatie uitgevoerd. De belangrijkste uitkomsten van
				 de zelfevaluatie zijn:
 
 
 •
 De taakvervulling van het Audit Committee
						OCW geschiedt conform artikel 1 van de Regeling Audit Committees;
 
 
 •
 Een niet ambtelijk lid wordt benoemd als
						vice-voorzitter van het Audit Committee;
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jaarrekening
 
 C.
 JAARREKENING
 
 
 
 
 Departementale verantwoordingsstaat 2014 van het Ministerie
				 van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3) = (2) – (1)
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
						 begroting
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL
 
 
 
 
 35.163.449
 
 
 
 
 35.022.913
 
 
 
 
 1.232.113
 
 
 
 
 36.883.739
 
 
 
 
 35.994.893
 
 
 
 
 1.254.495
 
 
 
 
 1.720.290
 
 
 
 
 971.980
 
 
 
 
 22.382
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 34.923.359
 
 
 
 
 34.782.823
 
 
 
 
 1.231.546
 
 
 
 
 36.627.561
 
 
 
 
 35.738.715
 
 
 
 
 1.244.301
 
 
 
 
 1.704.202
 
 
 
 
 955.892
 
 
 
 
 12.755
 
 
 
 
 
 01
 
 
 Primair onderwijs
 
 
 9.587.743
 
 
 9.588.959
 
 
 1.661
 
 
 9.558.272
 
 
 9.674.957
 
 
 18.171
 
 
 – 29.471
 
 
 85.998
 
 
 16.510
 
 
 
 
 03
 
 
 Voortgezet onderwijs
 
 
 7.263.617
 
 
 7.263.617
 
 
 4.661
 
 
 7.486.937
 
 
 7.315.883
 
 
 8.588
 
 
 223.320
 
 
 52.266
 
 
 3.927
 
 
 
 
 04
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 3.892.744
 
 
 3.830.290
 
 
 0
 
 
 3.898.698
 
 
 3.757.009
 
 
 8.038
 
 
 5.954
 
 
 – 73.281
 
 
 8.038
 
 
 
 
 06
 
 
 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 2.573.655
 
 
 2.595.377
 
 
 1.213
 
 
 2.961.392
 
 
 2.732.897
 
 
 2.615
 
 
 387.737
 
 
 137.520
 
 
 1.402
 
 
 
 
 07
 
 
 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 4.074.179
 
 
 4.070.873
 
 
 16
 
 
 4.293.686
 
 
 4.152.113
 
 
 10.426
 
 
 219.507
 
 
 81.240
 
 
 10.410
 
 
 
 
 08
 
 
 Internationaal beleid
 
 
 11.652
 
 
 13.421
 
 
 99
 
 
 13.973
 
 
 12.330
 
 
 310
 
 
 2.321
 
 
 – 1.091
 
 
 211
 
 
 
 
 09
 
 
 Arbeidsmarkt en personeelsbeleid
 
 
 403.506
 
 
 403.506
 
 
 6.000
 
 
 153.898
 
 
 339.016
 
 
 6.544
 
 
 – 249.608
 
 
 – 64.490
 
 
 544
 
 
 
 
 11
 
 
 Studiefinanciering
 
 
 4.256.376
 
 
 4.256.376
 
 
 766.271
 
 
 4.846.345
 
 
 4.846.345
 
 
 751.400
 
 
 589.969
 
 
 589.969
 
 
 – 14.871
 
 
 
 
 12
 
 
 Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
 
 
 115.064
 
 
 115.064
 
 
 4.701
 
 
 102.472
 
 
 102.472
 
 
 3.645
 
 
 – 12.592
 
 
 – 12.592
 
 
 – 1.056
 
 
 
 
 13
 
 
 Lesgelden
 
 
 7.087
 
 
 7.087
 
 
 247.762
 
 
 7.116
 
 
 7.116
 
 
 224.407
 
 
 29
 
 
 29
 
 
 – 23.355
 
 
 
 
 14
 
 
 Cultuur
 
 
 919.248
 
 
 740.522
 
 
 1.561
 
 
 766.072
 
 
 709.466
 
 
 13.380
 
 
 – 153.176
 
 
 – 31.056
 
 
 11.819
 
 
 
 
 15
 
 
 Media
 
 
 977.240
 
 
 977.571
 
 
 197.500
 
 
 1.180.980
 
 
 1.149.484
 
 
 196.571
 
 
 203.740
 
 
 171.913
 
 
 – 929
 
 
 
 
 16
 
 
 Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 829.799
 
 
 905.368
 
 
 101
 
 
 1.342.276
 
 
 926.503
 
 
 117
 
 
 512.477
 
 
 21.135
 
 
 16
 
 
 
 
 25
 
 
 Emancipatie
 
 
 11.449
 
 
 14.792
 
 
 0
 
 
 15.444
 
 
 13.124
 
 
 89
 
 
 3.995
 
 
 – 1.668
 
 
 89
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 
 240.090
 
 
 
 
 240.090
 
 
 
 
 567
 
 
 
 
 256.178
 
 
 
 
 256.178
 
 
 
 
 10.194
 
 
 
 
 16.088
 
 
 
 
 16.088
 
 
 
 
 9.627
 
 
 
 
 
 91
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 5.367
 
 
 5.367
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 – 5.367
 
 
 – 5.367
 
 
 0
 
 
 
 
 95
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 234.723
 
 
 234.723
 
 
 567
 
 
 256.178
 
 
 256.178
 
 
 10.194
 
 
 21.455
 
 
 21.455
 
 
 9.627
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Samenvattende verantwoordingsstaat 2014 inzake
				 baten-lastenagentschappen van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
				 Wetenschap (VIII) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)
 
 
 (4)
 
 
 
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk
								vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 t-1
 
 
 
 
 Naam baten-lastenagentschap
 
 
 Totaal baten
 
 
 Totaal lasten
 
 
 Saldo baten en lasten
 
 
 Totaal baten
 
 
 Totaal lasten
 
 
 Saldo baten en lasten
 
 
 Totaal baten
 
 
 Totaal lasten
 
 
 Saldo baten en lasten
 
 
 Totaal baten
 
 
 Totaal lasten
 
 
 Saldo baten en lasten
 
 
 
 
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)
 
 
 235.433
 
 
 235.433
 
 
 0
 
 
 289.525
 
 
 289.014
 
 
 511
 
 
 54.092
 
 
 53.581
 
 
 511
 
 
 288.181
 
 
 284.995
 
 
 3.186
 
 
 
 
 Nationaal Archief (NA)
 
 
 42.927
 
 
 42.927
 
 
 0
 
 
 30.027
 
 
 29.445
 
 
 582
 
 
 – 12.900
 
 
 – 13.482
 
 
 582
 
 
 29.980
 
 
 29.973
 
 
 7
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 278.360
 
 
 
 
 278.360
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 319.552
 
 
 
 
 318.459
 
 
 
 
 1.093
 
 
 
 
 41.192
 
 
 
 
 40.099
 
 
 
 
 1.093
 
 
 
 
 318.161
 
 
 
 
 314.968
 
 
 
 
 3.193
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam baten-lastenagentschap
 
 
 Totaal kapitaal- uitgaven
 
 
 
 Totaal kapitaal- ontvangsten
 
 
 Totaal kapitaal- uitgaven
 
 
 
 Totaal kapitaal- ontvangsten
 
 
 Totaal kapitaal- uitgaven
 
 
 
 Totaal kapitaal- ontvangsten
 
 
 Totaal kapitaal- uitgaven
 
 
 
 Totaal kapitaal- ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO
 
 
 6.314
 
 
 
 0
 
 
 5.333
 
 
 
 0
 
 
 – 981
 
 
 
 64
 
 
 5.365
 
 
 
 10
 
 
 
 
 Nationaal Archief (NA)
 
 
 2.648
 
 
 
 0
 
 
 1.713
 
 
 
 0
 
 
 – 935
 
 
 
 0
 
 
 3.909
 
 
 
 4.735
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 8.962
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.046
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 1.916
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 9.274
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.745
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jaarverantwoording baten-lastenagentschappen per 31 december
				 2014
 
 
 
 Baten-lastenagentschap
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 
 Inleiding
 
 De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de
				 uitvoeringsorganisatie van de rijksoverheid voor het onderwijs. DUO levert
				 producten en diensten op het terrein van bekostiging van instellingen,
				 financiering van studenten, informatievoorziening alsmede diensten gericht op
				 de verbetering van de verbinding tussen beleid en uitvoering. Daarnaast
				 verricht DUO werkzaamheden voor overige departementen en derden. Onderdeel van
				 DUO is de Shared Service Organisatie Noord waarbinnen het inkoopcentrum en het
				 Overheidsdatacenter is ondergebracht, welke dienstverlening verricht onder meer
				 voor het concern OCW en haar buitendiensten, het CJIB en andere
				 overheidsorganen.
 
 
 
 Financieel resultaat
 
 
 
 Tabel 1 Samenvattende verantwoordingsstaat DUO 2014
					 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 235.433
 
 
 289.525
 
 
 54.092
 
 
 288.181
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 235.433
 
 
 289.014
 
 
 53.581
 
 
 284.995
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 511
 
 
 
 
 511
 
 
 
 
 3.186
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaalsontvangsten
 
 
 0
 
 
 64
 
 
 64
 
 
 10
 
 
 
 
 Totale kapitaalsuitgaven
 
 
 6.314
 
 
 5.333
 
 
 – 981
 
 
 5.365
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 DUO heeft een
				positief resultaat van € 0,5 miljoen gerealiseerd. Het voorstel is om dit
				resultaat toe te voegen aan het eigen vermogen.
 DUO heeft voor 2014
				geen aanvullend beroep gedaan op de leenfaciliteit. De kapitaalsuitgaven zijn
				gelijk aan de investeringen (€ 5,0 miljoen) plus de aflossing op de leningen
				(€ 0,3 miljoen).
 
 Tabel 2 Staat van baten-lastenagentschap DUO (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet moederdepartement
 
 
 204.986
 
 
 257.007
 
 
 52.021
 
 
 258.405
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 19.462
 
 
 21.304
 
 
 1.842
 
 
 18.859
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 10.985
 
 
 11.137
 
 
 152
 
 
 10.873
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 77
 
 
 77
 
 
 31
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 13
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 235.433
 
 
 
 
 289.525
 
 
 
 
 54.092
 
 
 
 
 288.181
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 229.388
 
 
 278.896
 
 
 49.508
 
 
 277.454
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Personele kosten
 
 
 139.056
 
 
 152.745
 
 
 13.689
 
 
 152.161
 
 
 
 
 
 
 Waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 121.318
 
 
 
 
 122.833
 
 
 
 
 1.515
 
 
 
 
 128.572
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 17.738
 
 
 
 
 23.116
 
 
 
 
 5.378
 
 
 
 
 23.589
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige personele kosten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.796
 
 
 
 
 6.796
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Materiële kosten
 
 
 90.332
 
 
 126.151
 
 
 35.819
 
 
 125.293
 
 
 
 
 
 
 Waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 18.000
 
 
 
 
 19.787
 
 
 
 
 1.787
 
 
 
 
 18.919
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan bijdrage aan SSO’s
 
 
 
 
 930
 
 
 
 
 12.554
 
 
 
 
 11.624
 
 
 
 
 1.077
 
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 6.000
 
 
 7.008
 
 
 1.008
 
 
 6.359
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Materieel
 
 
 6.000
 
 
 7.008
 
 
 1.008
 
 
 6.359
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Immaterieel
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 45
 
 
 3.110
 
 
 3.065
 
 
 1.182
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 3.074
 
 
 3.074
 
 
 1.134
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 45
 
 
 36
 
 
 – 9
 
 
 48
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
						 lasten
 
 
 
 
 235.433
 
 
 
 
 289.014
 
 
 
 
 53.581
 
 
 
 
 284.995
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
						 lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 511
 
 
 
 
 511
 
 
 
 
 3.186
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De baten en
				lasten 2014 wijken substantieel af van de oorspronkelijk vastgestelde begroting
				2014 (€ 235,4 miljoen). Oorzaak hiervan is enerzijds de financiering van
				werkzaamheden op projectenbasis welke geen onderdeel vormden van de begroting
				en anderzijds uitbreiding van de (basis)dienstverlening die nog niet in de
				begroting is verwerkt. Het betreft onder andere de werkzaamheden voor het
				Programma Vernieuwing Studiefinanciering (€ 21,4 miljoen) en middelen (€ 6,0
				miljoen) ten behoeve van het projecten portfolio voor o.a. invoering van
				passend onderwijs, implementatie Rijksbrede Standard Business Reporting
				programma (XBRL), Kwaliteitsverbetering Informatie Personeel, Modernisering
				bekostiging mbo en examencijfers mbo. Daarnaast betreft het bijstellingen en
				uitbreiding van de (basis)dienstverlening (€ 24,6 miljoen), zoals uitvoering
				digitalisering examens (FACET) (€ 2,8 miljoen), KOMEX (€ 2,1 miljoen), Incasso
				OV-studentenkaart (€ 2,9 miljoen), Bron HO (€ 0,8 miljoen), uitvoering
				onvindbare debiteuren en intensivering handhaving (€ 1,3 miljoen), Diploma
				Register (1,1 miljoen), Maatwerk Uitvoering Onderwijs (€ 1,0 miljoen),
				werkzaamheden Shared service Organisatie (€ 1,8 miljoen), uitvoering inkoop-,
				bestel- en betaalproces (€ 1,3 miljoen), loon- en prijsbijstelling (€ 2,4
				miljoen), bijdrage Sociaal Beleid Rijk (€ 2,0 miljoen) en overige bijstellingen
				optellend tot een totaal van € 5,1 miljoen. Tevens is de omzet overige
				departementen en derden toegenomen met € 2,0 miljoen.
 Baten
 Omzet moederdepartement
 De
				omzet moederdepartement is € 52,0 miljoen hoger dan begroot. De hogere baten
				worden voornamelijk verklaard door uitvoering van opdrachten en werkzaamheden,
				verstrekt door het moederdepartement, die nog niet in de oorspronkelijke
				begroting waren opgenomen.
 Omzet overige departementen
 Onder de omzet overige departementen vallen onder meer de werkzaamheden in
				het kader van de inburgeringstaak (€ 7,6 miljoen) en het Landelijk Register
				Kinderopvang (€ 6,3 miljoen), beide voor het Ministerie van Sociale Zaken en
				Werkgelegenheid, de activiteiten voor de Wft-examens (€ 2,7 miljoen) ten
				behoeve van het Ministerie van Financiën, de print en couverteerwerkzaamheden
				die DUO uitvoert voor het Centraal Justitieel Incasso Bureau (€ 1,3 miljoen)
				ten behoeve van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, dienstverlening
				vanuit de Shared Service Organisatie Noord voor diverse ministeries (€ 3,1
				miljoen) en een aantal taken ten behoeve van andere departementen (€ 0,3
				miljoen).
 Omzet derden
 De omzet
				derden betreffen de ontvangen examengelden inburgeringkandidaten (€ 4,8
				miljoen), kandidaten NT2- en staatsexamen VO (€ 2,5 miljoen), werkzaamheden ten
				behoeve van het Participatiefonds (€ 0,9 miljoen), vergoedingen voor
				detacheringen (€ 0,9 miljoen) inkoop- en housingsactiviteiten (€ 1,1 miljoen)
				en overige werkzaamheden voor derden binnen het domein onderwijs voortkomend
				uit OCW beleidsmaatregelen (€ 0,9 miljoen).
 Rentebaten
 De
				rentevergoeding 2014 bestaat uit vergoeding over de aangehouden rekeningcourant
				en de deposito’s. De stijging ten opzichte van 2013 hangt samen met de hoogte
				van de aangehouden bedragen.
 Lasten
 Apparaatskosten
 De
				realisatie personeelslasten is € 13,7 miljoen hoger. Dit wordt veroorzaakt
				doordat een deel van de projectbezetting en inzet op aanvullende taken OCW en
				overige opdrachtgevers geen deel uit maakt van de begrote reguliere
				personeelslasten. Deze lasten worden gedekt door middel van project- en
				aanvullende financiering (incidenteel). Dit verklaart de realisatie zowel op
				eigen personeel als externe inhuur. In de begroting waren de overige personele
				kosten nog onderdeel van de post eigen personeel.
 De realisatie van
				materiële kosten is € 35,8 miljoen hoger door onder andere de kosten van
				uitbesteed werk samenhangend met de eerder genoemde additionele werkzaamheden
				op projectenbasis en aanvullende taken OCW. De overschrijding op de
				automatiseringskosten (€ 1,8 miljoen) is eveneens het gevolg van projectmatige
				kosten welke geen onderdeel waren van de begroting. Onder de bijdrage SSO’s
				zijn inbegrepen de huisvestingskosten (€ 11,0 miljoen) welke in de
				oorspronkelijke begroting niet als zodanig waren gespecificeerd. Deze post
				verklaart eveneens de toename ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde
				begroting. Vergelijkend cijfer 2013 is niet aangepast. Huisvesting bedroeg toen
				€ 11,5 miljoen. De hogere afschrijvingskosten hangt samen met de eerder
				genoemde aanvullende taken. Op de totale kosten 2014 is een taakstelling
				gerealiseerd van € 5,1 miljoen als gevolg van doorgevoerde efficiency
				maatregelen.
 Dotaties voorzieningen
 De
				dotatie van € 3,0 miljoen zorgt dat de voorziening overeenkomt met de actuele
				waarde van de onderliggende lopende verplichtingen en de in 2014 aangegane
				verplichtingen. Het betreft hier met name verplichtingen voortvloeiend uit
				regelingen vallend onder Sociaal Beleid Rijk en maatwerkafspraken binnen DUO.
				Dotatie aan laatst genoemde voorziening verklaart de stijging ten opzichte van
				voorgaand boekjaar. Deze dotatie hangt samen met de opgelegde taakstellingen en
				de gewenste mobiliteit binnen DUO voor de komende jaren.
 Rentelasten
 De rentelasten
				zijn nagenoeg nihil.
 
 
 Balans
 
 
 Tabel 3 Balans per 31-12-2014 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Balans 2014
 
 
 Balans 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 16.314
 
 
 18.842
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Grond en gebouwen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Installaties en inventarissen
 
 
 16.314
 
 
 18.842
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Overige materiële vaste activa
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Voorraden
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 4.007
 
 
 4.274
 
 
 
 
 Nog te ontvangen
 
 
 4.506
 
 
 6.875
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 49.556
 
 
 37.772
 
 
 
 
 
 Totaal
							 activa
 
 
 
 
 74.383
 
 
 
 
 67.763
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen Vermogen
 
 
 6.398
 
 
 5.887
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 5.887
 
 
 2.701
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 511
 
 
 3.186
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 4.798
 
 
 2.304
 
 
 
 
 Leningen bij het MvF
 
 
 629
 
 
 943
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 17.746
 
 
 16.460
 
 
 
 
 Nog te betalen
 
 
 44.812
 
 
 42.169
 
 
 
 
 
 Totaal
							 passiva
 
 
 
 
 74.383
 
 
 
 
 67.763
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 Activa
 Materiële vaste activa
 De
				boekwaarde van het materieel vast actief is in 2014 met € 2,5 miljoen afgenomen
				als gevolg van het ontbreken van de noodzaak om reeds nu al
				vervangingsinvesteringen te plegen voor de op locatie Groningen aanwezige
				werkplek- en rekencentrumfaciliteiten.
 Debiteuren
 De stand
				debiteuren is met € 0,3 miljoen afgenomen. Onder de debiteuren zijn voor € 1,5
				miljoen aan vorderingen op andere ministeries opgenomen: Ministerie van
				Veiligheid en Justitie (inzake couverteerwerkzaamheden die DUO uitvoert voor
				het Centraal Justitieel Incasso Bureau en dienstverlening Shared Service
				Organisatie) € 0,2 miljoen, Ministerie van Binnenlandse zaken en
				Koninkrijksrelaties (dienstverlening Shared Service Organisatie (€ 0,1 miljoen)
				en Ministerie van Economische Zaken (eveneens dienstverlening Shared Service
				Organisatie) € 1,2 miljoen.
 Nog te ontvangen
 Bij de
				post nog te ontvangen gaat het om werkzaamheden verricht in 2014 waarvoor nog
				geen middelen zijn verstrekt door OCW (€ 0,3 miljoen) en om bedragen, voor het
				merendeel ten behoeve van softwarelicenties en onderhoudscontracten, die in
				2014 voor een geheel jaar vooruit zijn betaald (€ 4,2 miljoen).
 Liquide middelen
 De stand
				liquide middelen is in 2014 met € 11,7 miljoen toegenomen. Dit als gevolg van
				de positieve operationele kasstroom van € 17,0 miljoen, gepleegde investeringen
				van € 5,0 miljoen en aflossing op lening van € 0,3 miljoen. Zie ook verklaring
				bij het kasstroomoverzicht.
 Passiva
 Eigen vermogen
 Het eigen
				vermogen DUO bedraagt na toevoeging van het positieve exploitatieresultaat 2014
				€ 6,4 miljoen. Het eigen vermogen bedraagt 2% van de gemiddelde omzet in de
				laatste drie jaar. Dit is onder het plafond van 5% van de gemiddelde omzet in
				de afgelopen drie jaar (€ 14,3 miljoen).
 Leningen bij het MvF
 DUO
				heeft in 2014 geen leenaanvraag ingediend bij het Ministerie van Financiën. Er
				is € 0,3 miljoen afgelost op bestaande leningen.
 Voorzieningen
 De
				voorzieningen bestaan uit voorzieningen in het kader van personeel (FPU en
				wachtgelden) € 1,9 miljoen en overige € 2,9 miljoen. Onder de overige
				voorzieningen zijn opgenomen de verplichtingen voortvloeiend uit afspraken in
				het kader van Sociaal Beleid Rijk en maatwerkafspraken binnen DUO. Uit de
				voorzieningen is € 0,6 miljoen onttrokken ten behoeve van de uitkeringen in
				2014. Aan de voorziening is € 3,1 miljoen gedoteerd met name als gevolg van de
				eerder genoemde taakstelling en gewenste mobiliteit.
 
 Tabel 4 Voorzieningen (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31-12-2013
 
 
 Onttrekkingen
 
 
 Dotaties
 
 
 Vrijval
 
 
 31-12-2014
 
 
 
 
 
 
 Wachtgeld
 
 
 2.266
 
 
 – 540
 
 
 152
 
 
 –
 
 
 1.878
 
 
 
 
 PU
 
 
 38
 
 
 – 40
 
 
 3
 
 
 –
 
 
 1
 
 
 
 
 Overige
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 2.919
 
 
 –
 
 
 2.919
 
 
 
 
 Totaal voorzieningen
 
 
 
 2.304
 
 
 
 
 – 580
 
 
 
 
 3.074
 
 
 
 
 –
 
 
 
 
 4.798
 
 
 
 
 
 
 Crediteuren
 De crediteuren
				ultimo 2014 bestaan uit openstaande facturen bij leveranciers en nog te
				ontvangen facturen. Onder de crediteuren is € 0,2 miljoen aan schulden
				opgenomen aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
 Nog te betalen
 
 De balanspost Nog te betalen van € 44,8 miljoen bevat
				 voor € 34,0 miljoen aan vooruit ontvangen middelen van OCW. Het betreft
				 middelen die DUO in het boekjaar 2014 en voorgaande jaren al heeft ontvangen,
				 maar waarvoor in het boekjaar nog geen prestatie is verricht. Op het moment dat
				 de prestatie is geleverd, worden de ontvangsten geboekt als baten. Het betreft
				 hier doorlopende werkzaamheden welke in 2015 zullen worden uitgevoerd.
 Daarnaast gaat het om de opgebouwde rechten aan vakantiegeld,
				 eindejaarsuitkering en verlofrechten ultimo 2014 van het personeel in
				 loondienst (€ 8,1 miljoen) en schulden met afdrachtverplichtingen (€ 0,4
				 miljoen), overige te betalen bedragen (€ 0,2 miljoen) en vooruit ontvangen
				 middelen voor werkzaamheden (waarvan € 0,4 miljoen voor overige departementen)
				 welke in 2015 moeten worden verricht (€ 0,9 miljoen). Tenslotte zijn onder deze
				 post de investeringsspecifieke financiële bijdragen van de ministeries
				 verantwoord. Het betreft bijdragen die de financiering van
				 uitbreidingsinvesteringen mogelijk maken. De onttrekking volgt het
				 afschrijvingspatroon van de betrokken vaste activa en komt ten gunste van de
				 afschrijvingskosten. De ultimo stand bedraagt € 1,2 miljoen waarvan € 1,1
				 miljoen een looptijd heeft van langer dan één jaar.
 Onder de post Nog
				 te betalen is € 0,4 miljoen vooruit ontvangen middelen van een ander ministerie
				 opgenomen te weten; Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
				 (werkzaamheden Inburgering en Kinderopvang) € 0,4 miljoen.
 
 
 
 Kasstroom
 
 
 
 Tabel 5 Kasstroomoverzicht per 31-12-2014 (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari 2014 +
							 depositorekeningen
 
 
 
 
 47.383
 
 
 
 
 37.688
 
 
 
 
 – 9.695
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 6.000
 
 
 
 
 17.022
 
 
 
 
 11.022
 
 
 
 
 
 3a
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 6.000
 
 
 – 5.019
 
 
 981
 
 
 
 
 3b
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 64
 
 
 64
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 6.000
 
 
 
 
 – 4.955
 
 
 
 
 1.045
 
 
 
 
 
 4a
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4b
 
 
 Eenmalig storting van moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4c
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 314
 
 
 – 314
 
 
 0
 
 
 
 
 4d
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 – 314
 
 
 
 
 – 314
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december 2014
 
 
 
 
 47.069
 
 
 
 
 49.441
 
 
 
 
 2.372
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 Naast de rekening courant RHB heeft DUO ook liquide
				 middelen die buiten de RHB blijven. Het betreft hier rekeningen ten behoeve van
				 Europass, Regeling Surinaamse Studenten en Examendiensten waarop in totaal een
				 saldo van € 0,114 miljoen staat op 31 december 2013 was dit € 0,084 miljoen. De
				 mutatie van deze middelen wordt als onderdeel van de operationele kasstroom
				 gepresenteerd.
 De operationele kasstroom (€ 17,0 miljoen) is het saldo
				 van resultaat (€ 0,5 miljoen), bruto afschrijvingskosten (€ 7,5 miljoen), netto
				 dotatie voorzieningen (€ 2,5 miljoen) en mutaties kortlopende vorderingen en
				 schulden (€ 6,5 miljoen). De investeringen betreffen voornamelijk investeringen
				 in hardware en software.
 
 
 
 Doelmatigheid
 
 Basisindicatoren geven inzicht in de kostprijs en
				 kwaliteit per product of dienst. Doelmatigheid kan meerjarig worden bereikt
				 door een lagere kostprijs (bij gelijke kwaliteit) of een hogere kwaliteit (bij
				 gelijke kostprijs). Deze kengetallen geven inzicht in de ontwikkeling van de
				 doelmatigheid uitgedrukt in financiële en kwaliteitskengetallen. In de
				 begroting 2011 zijn voor het eerst afspraken over doelmatigheid gemaakt.
				 Hierover heeft DUO zich in het departementaal jaarverslag 2011 verantwoord.
				 Inmiddels is vanuit Financiën een richtlijn opgesteld aangaande de
				 verantwoording over doelmatigheid. Voor het generieke deel kan DUO zich
				 verantwoorden conform deze richtlijn. Aan het specifieke gedeelte, waarin de
				 uitvoeringskosten per regeling worden weergegeven, kan DUO niet voldoen omdat
				 de sturing meer langs de belangrijkste hoofdproducten van de dienstverlening
				 loopt. Tot een bepaalde mate wordt de doelmatigheidsontwikkeling mede vorm
				 gegeven door de ingrijpende taakstellingen. De maatregelen die genomen worden
				 zijn gericht op efficiency en vereenvoudiging. Daarbij is de continuïteit en de
				 kwaliteit van de dienstverlening een belangrijk ijkpunt. Dit is tevens
				 onderdeel van de doorlichting vanuit het Ministerie van Financiën welke in 2015
				 gaat plaatsvinden.
 
 
 Tabel 6 Doelmatigheidsindicatoren per 31 december
				 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijke begroting
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Generiek Deel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kostprijzen per product (groep)
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 Tarieven/uur
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICT gerelateerd
 
 
 99
 
 
 100
 
 
 102
 
 
 104
 
 
 102
 
 
 
 
 Overige uren
 
 
 70
 
 
 72
 
 
 73
 
 
 74
 
 
 73
 
 
 
 
 Omzet per produktgroep (pxq)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet Bekostiging Instellingen
 
 
 37
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 32
 
 
 31
 
 
 
 
 Omzet Studiefinanciering
 
 
 98
 
 
 99
 
 
 99
 
 
 98
 
 
 98
 
 
 
 
 Omzet Examendiensten
 
 
 18
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 19
 
 
 18
 
 
 
 
 Omzet Basisregister
 
 
 21
 
 
 19
 
 
 29
 
 
 28
 
 
 25
 
 
 
 
 Omzet Informatiediensten
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 
 
 Totaal omzet basiscontract OCW
 
 
 178
 
 
 176
 
 
 187
 
 
 182
 
 
 177
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 FTE-totaal (excl. externe inhuur)
 
 
 1.727
 
 
 1.732
 
 
 1.770
 
 
 1.773
 
 
 1.742
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten (%)
 
 
 100
 
 
 101
 
 
 101
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 Kwaliteitsindicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Klantcontact digitaal
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 
 
 Klantcontact traditioneel
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 
 Kostprijs per product
				 (groep): Binnen het basiscontract met OCW wordt niet over kostprijzen
				 gerapporteerd.
 
 Omzet per product: DUO
				 aggregeert haar werkzaamheden in de going concern (basiscontract) naar 5
				 producten. De realisatie 2014 ligt € 5,0 miljoen lager dan 2013 als gevolg van
				 ingevulde efficiency taakstelling en dereguleringsmaatregelen.
 
 FTE totaal: De bezetting van ARAR is licht
				 gestegen ten opzichte van 2013. Invulling taakstelling heeft niet geleid tot
				 een netto uitstroom van ARAR personeel. Vrijgekomen personeel is zoveel
				 mogelijk ingezet op nieuwe taken.
 
 Projecttarief per uur: Het projecttarief is € 104 per
				 uur. Een stijging van € 2 ten opzichte van 2013, als gevolg van loon- en
				 prijsontwikkeling.
 
 Meerwerktarief per
				 uur: Het meerwerktarief is € 74 per uur. Een stijging van € 1 ten
				 opzichte van 2013, als gevolg van loon- en prijsontwikkeling.
 
 Saldo baten en lasten: DUO begroot met een
				 exploitatiesaldo van nul. Het positieve saldo van baten en lasten 2014 van
				 € 0,5 miljoen bedraagt 0,2% van de baten.
 
 Indicatoren: Er is per 2014 een nieuwe set van indicatoren
				 afgesproken met het Ministerie van OCW te weten: Klanttevredenheid klantcontact digitaal en
				 Klanttevredenheid klantcontact traditioneel. Voor
				 deze indicatoren zijn nog geen historische gegevens beschikbaar.
 
 Klanttevredenheid klantcontact digitaal: Over
				 2014 heeft deze indicator een score van 6 op een schaal van 0 tot 10.
 
 Klanttevredenheid klantcontact traditioneel:
				 Over 2014 heeft deze indicator een score van 7 op een schaal van 0 tot 10.
 
 
 
 
 
 Baten-lastenagentschap
 
 
 NATIONAAL ARCHIEF
 
 Algemeen
 Onze opdracht is
				om uitvoering te geven aan de missie van het Nationaal Archief: het dienen van
				ieders recht op informatie en geven van inzicht in het verleden van ons land
				door ons in te zetten voor een sterk archiefbestel en door de nationale
				archiefcollectie in Den Haag te beheren en onsite en online te
				presenteren.
 In 2014 heeft het NA een belangrijke stap gezet in het
				realiseren van de digitale infrastructuur om zowel interne- als externe
				gebruikers te faciliteren.
 De collectie van het Nationaal Archief
				bestaat uit archieven van nationale betekenis met het accent op archieven van
				de rijksoverheid.
 Nationaal Archief en Regionale Historische
				Centra
 Op basis van de Archiefwet 1995 heeft de Minister een
				specifieke verantwoordelijkheid voor alle rijksarchieven, zijnde het Nationaal
				Archief in Den Haag en de rijksarchiefbewaarplaatsen in de
				provinciehoofdsteden. Deze bewaarplaatsen in de provinciehoofdsteden maken deel
				uit van Regionale Historische Centra (RHC’s). Deze centra zijn zelfstandige
				openbare lichamen, die vanuit het Rijk en andere partners een bijdrage
				ontvangen.
 Deze jaarrekening handelt alleen om de baten en lasten van
				het Nationaal Archief. De rijksbijdragen aan de afzonderlijke RHC’s worden
				elders verantwoord op artikel 14 van de Rijksbegroting.
 
 Tabel 1 Samenvattende verantwoordingsstaat 2014 inzake
				 baten-lastenagentschap NA (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 42.927
 
 
 30.027
 
 
 – 12.900
 
 
 29.980
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 42.927
 
 
 29.445
 
 
 – 13.482
 
 
 29.973
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 582
 
 
 
 
 582
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaalsontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.735
 
 
 
 
 Totale kapitaalsuitgaven
 
 
 2.648
 
 
 1.713
 
 
 – 935
 
 
 3.909
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De realisatie
				over 2014 sluit met een positief exploitatieresultaat van € 0,6 miljoen. Een
				nadere beschouwing over de totstandkoming van dit resultaat is opgenomen in de
				toelichting op tabel 2.
 De kapitaalsontvangsten sluiten aan op het
				kasstroomoverzicht en betreffen de boekwaarde van desinvesteringen, het bedrag
				aan ontvangen financiering (leenfaciliteit) en de eenmalige bijdragen van het
				moederdepartement. De kapitaalsuitgaven zijn gelijk aan de investeringen en de
				aflossingen op de leenfaciliteit.
 
 Tabel 2 Staat van baten-lastenagentschap NA (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet moederdepartement
 
 
 38.242
 
 
 34.966
 
 
 – 3.276
 
 
 28.335
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 0
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 700
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 2.505
 
 
 1.851
 
 
 – 654
 
 
 2.608
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 66
 
 
 66
 
 
 15
 
 
 
 
 Mutatie projectgelden
 
 
 2.180
 
 
 – 7.336
 
 
 – 9.516
 
 
 – 1.678
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 42.927
 
 
 
 
 30.027
 
 
 
 
 – 12.900
 
 
 
 
 29.980
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 
 40.416
 
 
 
 
 28.274
 
 
 
 
 – 12.142
 
 
 
 
 24.193
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Personele kosten
 
 
 19.437
 
 
 14.118
 
 
 – 5.319
 
 
 11.311
 
 
 
 
 
 
 Waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 12.021
 
 
 
 
 11.009
 
 
 
 – 1.012
 
 
 
 9.073
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 6.900
 
 
 
 
 2.526
 
 
 
 – 4.374
 
 
 
 1.526
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige personeelskosten
 
 
 
 
 516
 
 
 
 
 583
 
 
 
 67
 
 
 
 711
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Materiële kosten
 
 
 20.979
 
 
 14.156
 
 
 – 6.823
 
 
 12.882
 
 
 
 
 
 
 Waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 672
 
 
 
 
 624
 
 
 
 – 48
 
 
 
 3.113
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan bijdrage aan SSO’s
 
 
 
 0
 
 
 55
 
 
 55
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 
 
 2.418
 
 
 
 
 945
 
 
 
 
 – 1.473
 
 
 
 
 5.429
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Materieel
 
 
 818
 
 
 945
 
 
 127
 
 
 694
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Immaterieel
 
 
 1.600
 
 
 0
 
 
 – 1.600
 
 
 4.735
 
 
 
 
 
 Overige
						 lasten
 
 
 
 
 93
 
 
 
 
 226
 
 
 
 
 133
 
 
 
 
 351
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 319
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 93
 
 
 26
 
 
 – 67
 
 
 32
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
						 lasten
 
 
 
 
 42.927
 
 
 
 
 29.445
 
 
 
 
 – 13.482
 
 
 
 
 29.973
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
						 lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 582
 
 
 
 
 582
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 Baten
 De omzet van het
				moederdepartement over 2014 bedraagt € 34,9 miljoen. In de omzet
				moederdepartement zijn de 2e geldstroom projecten van totaal € 12,6
				miljoen opgenomen. De ontvangen budgetten voor 2e geldstroom
				projecten in 2014 betreffen hoofdzakelijk de programma’s Digitale Taken
				Rijksarchieven (DTR), Archief 2020 en Gemeenschappelijk Cultureel erfgoed.
 Het verschil tussen de begroting en de realisatie is voornamelijk
				veroorzaakt door lagere bijdrage aan het programma Digitale Taken
				Rijksarchieven.
 De bijdrage van de Provincie Zuid Holland (€ 400.000)
				is voor het beheer van de archieven Zuid Holland.
 De omzet derden
				betreft de subsidies afkomstig van derde partijen (onder andere EU) zoals het
				Europese project Apex en digitaliseringsprojecten zoals Metamorfoze. Daarnaast
				zijn in deze omzet ook de opbrengsten van de overige dienstverlening
				verantwoord.
 De mutatie in de projectgelden betreft het bedrag aan
				projectgelden dat per saldo wordt overgeheveld naar het volgende boekjaar. Dit
				wordt met name veroorzaakt door vertragingen in het programma DTR en het
				project Masterplan Archiefdepots.
 Lasten
 De apparaatskosten
				bedragen € 28,2 miljoen en liggen circa € 12,2 miljoen onder de begroting. Dit
				is het resultaat van vertragingen in het programma DTR en het project
				Masterplan Archiefdepots. De vertraging in het programma DTR is ontstaan door
				problemen met de werving van personeel, geen investeringen in een nieuwe eigen
				serverruimte wegens toekomstige overgang naar een ODC, vertraagde aanbesteding
				van scanners en op onderdelen een andere fasering van het programma DTR.
 Het project Masterplan Archiefdepots is voor de voortgang afhankelijk van
				het Rijksvastgoedbedrijf. Door de vertragingen is minder personeel in dienst
				genomen en minder personeel ingehuurd dan gepland. Daardoor is minder personeel
				in dienst genomen en minder personeel ingehuurd dan gepland. Ook de materiële
				kosten zijn door de vertragingen achtergebleven op de begroting.
 De
				afschrijving van de materiele vaste activa bedraagt € 0,9 miljoen en is € 0,1
				miljoen hoger dan begroot. De oorzaken van dit verschil zijn investeringen die
				samenhangen met het programma DTR (scanners) en het project Masterplan
				Archiefdepots (archiefstellingen).
 In 2014 zijn geen afschrijvingen
				van immateriële vaste activa, omdat in 2013 de immateriële vaste activa
				volledig zijn afgeboekt. De begroting (€ 1,6 miljoen) is opgesteld vóór
				doorvoering van deze stelselwijziging.
 In 2014 is als gevolg van een
				afspraak over een afvloeiingsregeling een voorziening getroffen van € 0,2
				miljoen.
 
 Tabel 3 Balans per 31 december 2014 (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Balans 2014
 
 
 Balans 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 6.389
 
 
 5.981
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Grond en gebouwen
 
 
 437
 
 
 434
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Installaties en inventarissen
 
 
 5.952
 
 
 5.547
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Overige materiële vaste activa
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Voorraden
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 84
 
 
 277
 
 
 
 
 Nog te ontvangen
 
 
 1.550
 
 
 1.563
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 23.052
 
 
 16.128
 
 
 
 
 
 Totaal
						 activa
 
 
 
 
 31.075
 
 
 
 
 23.949
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen Vermogen
 
 
 3.508
 
 
 2.926
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 2.926
 
 
 2.919
 
 
 
 
 
 –
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 582
 
 
 7
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 409
 
 
 399
 
 
 
 
 Leningen bij het MvF
 
 
 1.220
 
 
 1.580
 
 
 
 
 Investeringsbijdrage
 
 
 2.193
 
 
 6.458
 
 
 
 
 Projectgelden
 
 
 19.364
 
 
 8.792
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 1.101
 
 
 1.211
 
 
 
 
 Nog te betalen
 
 
 3.280
 
 
 2.583
 
 
 
 
 
 Totaal
						 passiva
 
 
 
 
 31.075
 
 
 
 
 23.949
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 Activa
 De balans van het
				Nationaal Archief vertoont een relatief stabiel beeld.
 De debiteuren
				en nog te ontvangen bedragen zijn als volgt te specificeren:
 
 Tabel 3a debiteuren (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Balans 2014
 
 
 Balans 2013
 
 
 
 
 
 
 Vorderingen op het moederdepartement
 
 
 4
 
 
 2
 
 
 
 
 Vorderingen op overige departementen
 
 
 8
 
 
 34
 
 
 
 
 Vorderingen op overige debiteuren
 
 
 72
 
 
 241
 
 
 
 
 Stand per 31 december
 
 
 84
 
 
 277
 
 
 
 
 
 
 Tabel 3b Nog te ontvangen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Balans 2014
 
 
 Balans 2013
 
 
 
 
 
 
 Nog te ontvangen van moederdepartement
 
 
 0
 
 
 10
 
 
 
 
 Nog te ontvangen op overige departementen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nog te ontvangen van overige organisaties
 
 
 1.550
 
 
 1.553
 
 
 
 
 Stand per 31 december
 
 
 1.550
 
 
 1.563
 
 
 
 
 
 De liquide middelen zijn per saldo gestegen als gevolg
				van minder uitgaven aan projecten.
 Passiva
 Het eigen vermogen
				bedraagt ultimo 2014 € 3,5 miljoen. Hiermee komt het eigen vermogen boven de
				maximumomvang van 5% van de gemiddelde jaaromzet, berekend over de laatste drie
				jaar. Uiterlijk per eerste suppletoire begrotingswet is het surplus aan eigen
				vermogen afgeroomd naar de eigenaar. Het verloop van het vermogen ziet er als
				volgt uit:
 
 Tabel 3c Overzicht vermogensontwikkeling over de jaren 2012
				 – 2014
 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2014
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo per 1 januari
 
 
 2.926
 
 
 2.919
 
 
 442
 
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 582
 
 
 7
 
 
 117
 
 
 
 
 Overige directe mutaties
 
 
 773
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Directe vermogensmutatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage door moederdepartement
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.360
 
 
 
 
 Overige directe mutaties
 
 
 – 773
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Saldo per 31 december
 
 
 3.508
 
 
 2.926
 
 
 2.919
 
 
 
 
 
 Conform de Regeling agentschappen is in het eigen
				vermogen als onderdeel van de exploitatiereserve de directe vermogensmutatie
				voor een bedrag van € 1,6 miljoen verantwoord (2013: € 2,4 miljoen). De overige
				directe mutaties in 2014 betreffen kosten die in 2013 ten laste zijn gekomen
				van dit geoormerkte budget, maar pas bij de verdeling van het resultaat in 2014
				zijn verwerkt. De directe vermogensmutatie is een geoormerkt budget binnen de
				exploitatiereserve. In voorgaande jaren was de directe vermogensmutatie apart
				zichtbaar in de jaarrekening. De vergelijkende cijfers over 2013 zijn daarom
				aangepast aan de presentatie zoals in 2014 is toegepast. In 2014 zijn er
				uitgaven geweest ten laste van dit geoormerkte budget voor een bedrag van € 0,4
				miljoen. Deze uitgaven zijn nog niet in de exploitatiereserve verwerkt, omdat
				de balans vóór resultaatverdeling moet worden opgesteld. De verdeling van het
				resultaat komt tot uitdrukking in de jaarrekening 2015.
 De
				voorzieningen zijn licht gestegen tot € 0,4 miljoen als gevolg van de toename
				van de voorziening voor wachtgeldverplichtingen en de mutatie van een
				reorganisatievoorziening. Het verloop van de voorzieningen is als volgt weer te
				geven:
 
 Tabel 3d Voorzieningen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wachtgeld
 
 
 Reorganisatie
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2014
 
 
 99
 
 
 300
 
 
 399
 
 
 
 
 Mutatie
 
 
 200
 
 
 – 190
 
 
 10
 
 
 
 
 Stand 31/12/2014
 
 
 299
 
 
 110
 
 
 409
 
 
 
 
 
 De belangrijkste mutatie in de investeringsbijdrage
				betreft de dotatie vanwege investeringen in activa voor het project DTR en het
				project Masterplan Archiefdepots. Verder is de investeringsbijdrage voor het
				Masterplan Archiefdepots voor een bedrag van € 5,1 miljoen verantwoord onder de
				projectegelden. Tegenover deze gelden staan nog geen investeringen. Hierdoor
				staan in de post «investeringsbijdrage» alleen bedragen waartegenover
				investeringen staan.
 De vooruitontvangen projectgelden zijn gestegen
				met bijna € 10,5 miljoen. De belangrijkste mutatie in de projectgelden betreft
				enerzijds de overboeking van investeringsbijdrage naar projectgelden (€ 5,1
				miljoen) en anderzijds onderbestedingen aan DTR (€ 4,7 miljoen), Archief 2020
				(€ 0,6 miljoen) en overige projecten.
 De crediteuren en nog te betalen
				bedragen zijn als volgt te specificeren:
 
 Tabel 3e crediteuren (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Balans 2014
 
 
 Balans 2013
 
 
 
 
 
 
 Schulden op het moederdepartement
 
 
 71
 
 
 90
 
 
 
 
 Schulden op overige departementen
 
 
 89
 
 
 240
 
 
 
 
 Schulden op overige crediteuren
 
 
 941
 
 
 881
 
 
 
 
 Stand per 31 december
 
 
 1.101
 
 
 1.211
 
 
 
 
 
 
 Tabel 3f Nog te betalen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Balans 2014
 
 
 Balans 2013
 
 
 
 
 
 
 Nog te betalen aan moederdepartement
 
 
 17
 
 
 47
 
 
 
 
 Nog te betalen aan overige departementen
 
 
 190
 
 
 249
 
 
 
 
 Nog te betalen aan overige organisaties
 
 
 3.073
 
 
 2.287
 
 
 
 
 Stand per 31 december
 
 
 3.280
 
 
 2.583
 
 
 
 
 
 
 Tabel 4 Kasstroomoverzicht over 2014 (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari 2014 +
						 depositorekeningen
 
 
 
 
 7.694
 
 
 
 
 16.128
 
 
 
 
 8.434
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 2.418
 
 
 
 
 8.637
 
 
 
 
 6.219
 
 
 
 
 
 3a
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 2.418
 
 
 – 1.353
 
 
 1.065
 
 
 
 
 3b
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 2.418
 
 
 
 
 – 1.353
 
 
 
 
 1.065
 
 
 
 
 
 4a
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4b
 
 
 Eenmalig storting door het moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4c
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 230
 
 
 – 360
 
 
 – 130
 
 
 
 
 4d
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 – 230
 
 
 
 
 – 360
 
 
 
 
 – 130
 
 
 
 
 
 5a
 
 
 Kasmiddelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december 2014 + stand
						 depositorekeningen (1+2+3+4)
 
 
 
 
 7.464
 
 
 
 
 23.052
 
 
 
 
 15.588
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De
				operationele kasstroom is hoger dan oorspronkelijk begroot door fors lagere
				uitgaven op projecten dan in de oorspronkelijke begroting vastgesteld.
 De investeringen hebben voornamelijk betrekking op de verbouwingen van het
				depot in het kader van het project Masterplan Archiefdepots en investeringen in
				ICT ten behoeve van het programma DTR.
 De financieringskasstroom
				betreft de aflossing van de leningen bij het Ministerie van Financiën.
 Doelmatigheid
 Voor de
				eindverantwoording 2014 is – evenals voor 2013 – geen tabel met
				doelmatigheidsindicatoren opgenomen omdat deze ook niet weergegeven is in de
				begroting over 2014. De reden hiertoe is dat het Nationaal Archief in 2013 en
				2014 een reorganisatie uitvoert en op basis van de nieuwe organisatiestructuur
				nieuwe doelmatigheidsindicatoren opstelt.
 
 
 
 SALDIBALANS
 
 
 Tabel 1 Saldibalans per 31 december 2014 van het Ministerie
				 van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 2014
 
 
 2013
 
 
 
 2014
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven ten laste van de begroting
 
 
 35.994.887
 
 
 35.160.647
 
 
 Ontvangsten ten gunste van de begroting
 
 
 1.254.494
 
 
 1.256.012
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 336
 
 
 333
 
 
 
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB
 
 
 
 
 Rekening courant RHB
 
 
 34.739.984
 
 
 33.907.202
 
 
 
 
 Te verrekenen extern museaal aankoopfonds
 
 
 34.409
 
 
 33.917
 
 
 Begrotingsreserve museaal aankoopfonds
 
 
 34.409
 
 
 33.917
 
 
 
 
 Rekening-courant risicopremie garantstelling
 
 
 5.876
 
 
 5.876
 
 
 Reserve risicopremie garantstelling
 
 
 5.876
 
 
 5.876
 
 
 
 
 Uitgaven buiten begrotingsverband (= intra-comptabele vorderingen)
 
 
 3.787
 
 
 3.597
 
 
 Ontvangsten buiten begrotingsverband (= intracomptabele schulden)
 
 
 4.532
 
 
 1.363
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 36.039.295
 
 
 35.204.370
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 36.039.295
 
 
 35.204.370
 
 
 
 
 Openstaande rechten
 
 
 208.994
 
 
 178.436
 
 
 Tegenrekening openstaande rechten
 
 
 208.994
 
 
 178.436
 
 
 
 
 Extra comptabele vorderingen
 
 
 23.010.522
 
 
 21.313.716
 
 
 Tegenrekening extra comptabele vorderingen
 
 
 23.010.522
 
 
 21.313.716
 
 
 
 
 Tegenrekening extra comptabele schulden
 
 
 
 
 Extra comptabele schulden
 
 
 
 
 
 
 Voorschotten
 
 
 6.961.025
 
 
 5.963.909
 
 
 Tegenrekening voorschotten
 
 
 6.961.025
 
 
 5.963.909
 
 
 
 
 Tegenrekening garantieverplichtingen
 
 
 2.639.134
 
 
 2.575.680
 
 
 Garantieverplichtingen
 
 
 2.639.134
 
 
 2.575.680
 
 
 
 
 Tegenrekening openstaande verplichtingen
 
 
 26.074.954
 
 
 25.753.393
 
 
 Openstaande verplichtingen
 
 
 26.074.954
 
 
 25.753.393
 
 
 
 
 Deelnemingen
 
 
 
 
 Tegenrekening deelnemingen
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 94.933.924
 
 
 
 
 90.989.504
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 94.933.924
 
 
 
 
 90.989.504
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 Uitgaven/ontvangsten 2014
 De uitgaven over 2014 zijn uitgekomen op € 35.994.887.272,88 en de
				ontvangsten op € 1.254.494.259,43. In de departementale jaarrekening komen de
				uitgaven uit op € 35.994.893.000,00 en de ontvangsten op
				€ 1.254.495.000,00.
 Het verschil tussen de werkelijke uitgaven en de
				realisatie volgens de departementale jaarrekening 2014 wordt veroorzaakt door
				de in deze rekening gehanteerde afrondingsregels.
 Liquide middelen
 De post
				Liquide middelen is opgebouwd uit het saldo bij de banken (gebaseerd op het
				laatste dagafschrift) en de contante gelden aanwezig in de kluis van de
				kasbeheerders. De samenstelling is als volgt:
 
 Tabel 2 Liquide middelen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 Openstaand per
 31-12-2013
 
 
 
 
 
 
 Cultuurinstellingen
 
 
 336
 
 
 333
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 336
 
 
 
 
 333
 
 
 
 
 
 
 Rekening-Courant RHB
 Op de
				rekening-courant wordt de financiële verhouding met het Ministerie van
				Financiën geadministreerd. Tevens worden door middel van deze administratie de
				begrotingsuitgaven en ontvangsten met het Ministerie van Financiën
				afgewikkeld.
 Begrotingsreserve museaal
				aankoopfonds
 In 1998 is het museaal aankoopfonds opgericht. Dit
				is een intra-comptabel fonds met het karakter van een interne reserverekening.
				Op deze rekening wordt bijgehouden hoeveel geld er voor kunstaankopen voor
				latere jaren beschikbaar is.
 In 2014 zijn er geen aankopen
				geweest.
 
 Tabel 3 Rekening-courant museaal aankoopfonds (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Saldo 1 januari 2014
 
 
 33.917
 
 
 
 
 
 
 Rentebijschrijving 2014
 
 
 492
 
 
 
 
 Bijdrage aankoop 2014
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo per 31 december 2014
 
 
 
 
 34.409
 
 
 
 
 
 
 Rekening-Courant museaal
				aankoopfonds
 Voor de begrotingsreserve museaal aankoopfonds
				wordt een rekening-courant aangehouden bij het Ministerie van Financiën.
 Reserve risicopremie garantstelling
				onderwijsinstellingen
 
 In 2004 is de regeling Schatkistbankieren van kracht
				 geworden. Instellingen kunnen bij het Ministerie van Financiën een
				 schatkistlening aanvragen op basis van een strikte hypothecaire zekerheid of
				 garantiestelling van de gemeenten. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
				 Wetenschap (OCW) staat garant voor deze leningen. Hiervoor ontvangt het
				 Ministerie van OCW een risicopremie van 0,1%-punt per jaar gedurende de gehele
				 looptijd van de schatkistlening. In verband met een herziening van de afspraken
				 tussen de Ministeries van Financiën en OCW staat OCW vanaf 2012 tevens garant
				 voor de rekening courantlimieten die instellingen aanhouden bij het Ministerie
				 van Financiën. Hiervoor ontvangt het Ministerie van OCW een risicopremie van
				 0,25%-punt van het uitstaande saldo. Beide risicopremies worden gestort op een
				 begrotingsreserve.
 Op deze rekening wordt bijgehouden hoeveel geld er
				 voor eventuele tegenvallers voor latere jaren beschikbaar is. Dit is een
				 intra-comptabele rekening met het karakter van een interne
				 reserverekening.
 In 2014 is geen risicopremie ontvangen over het jaar
				 2014. Deze wordt pas in de loop van 2015 bijgeschreven.
 
 Rekening courant risicopremie
				garantstelling onderwijsinstellingen
 Voor de begrotingsreserve
				risicopremie garantstelling onderwijsinstellingen en rekening courantlimieten
				die instellingen aanhouden bij het Ministerie van Financiën wordt een
				rekening-courant aangehouden bij het Ministerie van Financiën.
 Uitgaven buiten begrotingsverband (=
				intra-comptabele vorderingen)
 
 Tabel 4 Uitgaven buiten begrotingsverband (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 
 
 
 
 Te verrekenen personeel en voormalig personeel
 
 
 109
 
 
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 3.152
 
 
 
 
 Overig
 
 
 526
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 3.787
 
 
 
 
 
 
 De post uitgaven buiten begrotingsverband DUO bestaat
				voor € 3,1 miljoen uit deurwaarderskosten. Voor het overige gaat het om diverse
				andere posten als excasso’s OV-kaart, ten onrechte ontvangen middelen en
				dergelijke. Deze moeten nog verrekend worden met andere administraties of
				derden. De post overig bestaat voor € 0,4 miljoen uit nog te ontvangen
				Huurvergoedingen DUO en voor € 0,1 miljoen uit ten onrechte door het Ministerie
				van Buitenlandse Zaken in rekening gebrachte ambassadekosten.
 Ontvangsten buiten begrotingsverband (=
				intra-comptabele schulden)
 
 Tabel 5 Ontvangsten buiten begrotingsverband (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 
 
 
 
 Codart
 
 
 3.531
 
 
 
 
 Overig
 
 
 1.001
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 4.532
 
 
 
 
 
 
 De post Codart betreft een door het Waarborgfonds
				gestort bedrag als zekerheid voor de aan Codarts verstrekte lening. Bij de post
				overig gaat het om diverse posten als EU projecten (0,2 miljoen), legaten,
				fondsen (0,4 miljoen) en overige derden (0,4 miljoen).
 Openstaande rechten
 
 Tabel 6 Openstaande rechten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 
 
 
 
 Lesgelden
 
 
 208.994
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 208.994
 
 
 
 
 
 
 Het betreft hier de lesgeldvorderingen DUO
				Groningen.
 Extra comptabele vorderingen
 De stand van de debiteuren per 31-12-2014 wordt als volgt gespecificeerd
				naar beleidsartikel en overige onderdelen:
 
 Tabel 7 Stand debiteuren (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 Openstaand per
 31-12-2013
 
 
 
 
 
 
 01
 
 
 Primair onderwijs
 
 
 610
 
 
 3.920
 
 
 
 
 03
 
 
 Voortgezet onderwijs
 
 
 410
 
 
 809
 
 
 
 
 04
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 2.651
 
 
 2.869
 
 
 
 
 06
 
 
 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 55
 
 
 55
 
 
 
 
 07
 
 
 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 0
 
 
 53
 
 
 
 
 08
 
 
 Internationaal beleid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 09
 
 
 Arbeidsmarkt en personeelsbeleid
 
 
 1.576
 
 
 950
 
 
 
 
 11
 
 
 Studiefinanciering
 
 
 22.977.401
 
 
 21.274.011
 
 
 
 
 12
 
 
 Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
 schoolkosten
 
 
 5.939
 
 
 7.563
 
 
 
 
 13
 
 
 Lesgelden
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 14
 
 
 Cultuur
 
 
 19.535
 
 
 21.706
 
 
 
 
 15
 
 
 Media
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 16
 
 
 Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 58
 
 
 0
 
 
 
 
 25
 
 
 Emancipatie
 
 
 374
 
 
 167
 
 
 
 
 95
 
 
 Bestuursdepartement
 
 
 1.178
 
 
 878
 
 
 
 
 Lening Bonaire
 
 
 735
 
 
 735
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 23.010.522
 
 
 
 
 21.313.716
 
 
 
 
 
 
 
 De openstaande vorderingen studiefinanciering
				 (beleidsartikel 11) betreffen de door de productgroep Studiefinanciering van de
				 Dienst Uitvoering Onderwijs verstrekte leningen en voorschotten aan studenten
				 ingevolge de oude regeling studiefinanciering en de nieuwe Wet
				 studiefinanciering.
 De verstrekte leningen en voorschotten aan
				 studenten kunnen als volgt worden gespecificeerd:
 
 
 Tabel 8 Verstrekte leningen en voorschotten (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 Openstaand per
 31-12-2013
 
 
 
 
 
 
 Rentedragende leningen
 
 
 22.808.702
 
 
 21.142.946
 
 
 
 
 Renteloze voorschotten
 
 
 28.774
 
 
 27.264
 
 
 
 
 Overige vorderingen
 
 
 139.925
 
 
 103.801
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 22.977.401
 
 
 
 
 21.274.011
 
 
 
 
 
 
 De specificatie van het verloop van de posten
				rentedragende leningen en renteloze voorschotten is als volgt:
 
 Tabel 9 Verloop van de posten rentedragende leningen en
				 renteloze voorschotten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rentedragende
 Leningen
 
 
 Openstaande
 Voorschotten
 
 
 
 
 
 
 Openstaande bedragen per 01-01-2014
 
 
 21.142.946
 
 
 27.264
 
 
 
 
 Nieuw verstrekt, waaronder omzettingen
 
 
 2.610.435
 
 
 8.143
 
 
 
 
 Afgelost
 
 
 – 638.884
 
 
 – 6.081
 
 
 
 
 Overige mutaties, w.o. buiten invordering en
						 kwijtschelding
 
 
 – 295.791
 
 
 – 542
 
 
 
 
 Verrekeningen
 
 
 – 10.004
 
 
 – 10
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 22.808.702
 
 
 
 
 28.774
 
 
 
 
 
 
 Voor de bedragen voor rentedragende leningen en
				renteloze voorschotten geldt de nominale waarde. De werkelijke waarde
				(uiteindelijk inbaar) hiervan wordt grotendeels beïnvloed door:
 
 
 •
 de mate waarin de als voorlopige
					 rentedragende leningen uitgekeerde studiefinanciering (prestatiebeurs) zullen
					 worden omgezet in beurzen, vanwege het voldoen aan de eerstejaars prestatienorm
					 en /of diploma norm;
 
 
 •
 het sociaal risico bij (aflosbaar gestelde)
					 langlopende leningen en renteloze voorschotten in verband met de wettelijk
					 beperkte aflossingstermijnen;
 
 
 •
 de mate waarin de achterstallige vorderingen
					 studiefinanciering (achterstallig lager recht en aflosbaar gestelde leningen en
					 voorschotten) uit het deurwaarderstraject geïnd kunnen worden.
 
 
 De overige openstaande vorderingen (€ 33.121) hebben
				onder meer betrekking op de afrekeningen van voorschotten. Deze vorderingen
				worden beschouwd als direct opeisbaar.
 Voorschotten
 De stand van
				de voorschotten per 31-12-2014 wordt als volgt naar beleidsartikel
				gespecificeerd:
 
 Tabel 10 Voorschotten naar beleidsartikel (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 Openstaand per
 31-12-2013
 
 
 
 
 
 
 01
 
 
 Primair onderwijs
 
 
 1.608.599
 
 
 1.307.199
 
 
 
 
 03
 
 
 Voortgezet onderwijs
 
 
 257.374
 
 
 252.502
 
 
 
 
 04
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 1.095.533
 
 
 1.106.383
 
 
 
 
 06
 
 
 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 65.201
 
 
 210.039
 
 
 
 
 07
 
 
 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 134.421
 
 
 124.414
 
 
 
 
 08
 
 
 Internationaal beleid
 
 
 8.893
 
 
 10.970
 
 
 
 
 09
 
 
 Arbeidsmarkt en personeelsbeleid
 
 
 475.878
 
 
 450.182
 
 
 
 
 11
 
 
 Studiefinanciering
 
 
 1.225.200
 
 
 916.000
 
 
 
 
 12
 
 
 Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
 schoolkosten
 
 
 
 
 
 
 13
 
 
 Lesgelden
 
 
 
 
 
 
 14
 
 
 Cultuur
 
 
 897.617
 
 
 545.006
 
 
 
 
 15
 
 
 Media
 
 
 277.045
 
 
 170.092
 
 
 
 
 16
 
 
 Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 844.403
 
 
 824.511
 
 
 
 
 25
 
 
 Emancipatie
 
 
 24.088
 
 
 21.759
 
 
 
 
 95
 
 
 Bestuursdepartement
 
 
 46.773
 
 
 24.852
 
 
 
 
 Permanente
						 voorschotten
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 6.961.025
 
 
 
 
 5.963.909
 
 
 
 
 
 
 Het bedrag openstaande voorschotten bij
				Studiefinanciering betreft de voorlopige vergoedingen 2014 en 2015 aan de
				OV-bedrijven.
 De stand van de voorschotten per 31-12-2014 wordt als
				volgt gespecificeerd naar vergoedingsjaar:
 
 Tabel 11 Voorschotten naar vergoedingsjaar (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand per
 01-01-2014
 
 
 Verstrekt 2014
 
 
 Afgerekend 2014
 
 
 Stand per
 31-12-2014
 
 
 
 
 
 
 2001
 
 
 
 
 
 
 
 
 2002
 
 
 
 
 
 
 
 
 2003
 
 
 1.340
 
 
 
 
 1.340
 
 
 
 
 2004
 
 
 8.442
 
 
 
 
 8.442
 
 
 
 
 2005
 
 
 19.414
 
 
 
 2.969
 
 
 16.445
 
 
 
 
 2006
 
 
 91.846
 
 
 
 24.999
 
 
 66.847
 
 
 
 
 2007
 
 
 205.076
 
 
 
 27.816
 
 
 177.260
 
 
 
 
 2008
 
 
 184.732
 
 
 
 39.613
 
 
 145.119
 
 
 
 
 2009
 
 
 360.274
 
 
 
 138.815
 
 
 221.459
 
 
 
 
 2010
 
 
 563.510
 
 
 
 263.504
 
 
 300.006
 
 
 
 
 2011
 
 
 787.984
 
 
 
 212.123
 
 
 575.861
 
 
 
 
 2012
 
 
 1.343.585
 
 
 
 398.978
 
 
 944.607
 
 
 
 
 2013
 
 
 2.397.706
 
 
 
 811.529
 
 
 1.586.177
 
 
 
 
 2014
 
 
 0
 
 
 2.917.462
 
 
 
 2.917.462
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 5.963.909
 
 
 
 
 2.917.462
 
 
 
 
 1.920.346
 
 
 
 
 6.961.025
 
 
 
 
 
 
 De forse stijging van de voorschotten (bijna 1 mrd)
				wordt veroorzaakt door de voorschotbetalingen uit hoofde van de regeling
				Onderwijsachterstandenbeleid; de voorschotten Cultuurnota en het fors hogere
				bedrag 1e voorschot 2015 aan de OV-bedrijven.
 Van een
				achterstand in de afrekening van de oude jaargangen voorschotten is geen
				sprake, omdat deze vooral betrekking hebben op langlopende projecten op de
				verschillende beleidsterreinen. In 2014 is een gerichte actie uitgevoerd om
				openstaande voorschotten af te wikkelen.
 Garantieverplichtingen
 In
				het verleden zijn instellingen zelfstandig op de kapitaalmarkt leningen
				aangegaan ter financiering van bouwinvesteringen, onder garantiestelling van
				het Rijk jegens de geldverschaffers voor de rente en aflossingsverplichtingen.
				De destijds vigerende garantieregelingen zijn inmiddels niet meer van kracht.
				Vanaf 2014 kunnen onderwijsinstellingen leningen afsluiten bij het Ministerie
				van Financiën in het kader van schatkistbankieren voor her- en nieuwbouw. Het
				bedrag van de garantie verplichtingen (nog openstaande rente en
				aflossingsverplichtingen op lopende leningen) is het theoretisch maximale
				risico dat het ministerie ultimo 2014 nog loopt in verband met
				garantiestellingen op bouwleningen en overige garantieleningen. In onderstaand
				overzicht zijn de openstaande garanties gespecificeerd opgenomen in
				vergelijking met ultimo 2013:
 
 Tabel 12 Garantieverplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per
 31-12-2014
 
 
 Openstaand per
 31-12-2013
 
 
 
 
 
 
 Bouwleningen aan academische ziekenhuizen
 
 
 239.716
 
 
 253.390
 
 
 
 
 Bouwleningen aan scholen en instellingen vo
 
 
 0
 
 
 30
 
 
 
 
 Garanties Cultuur
 
 
 602.398
 
 
 512.945
 
 
 
 
 Garantie Vervangingsfonds
 
 
 23.000
 
 
 23.000
 
 
 
 
 Garantie Participatiefonds
 
 
 7.000
 
 
 7.000
 
 
 
 
 Garanties Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 26.803
 
 
 27.569
 
 
 
 
 Garanties Wetenschappelijk Onderwijs
 
 
 263.579
 
 
 273.852
 
 
 
 
 Garanties Hoger beroepsonderwijs
 
 
 614.510
 
 
 609.958
 
 
 
 
 Garanties Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 544.355
 
 
 550.529
 
 
 
 
 Garanties Voortgezet onderwijs
 
 
 242.422
 
 
 242.707
 
 
 
 
 Garanties Primair onderwijs
 
 
 75.351
 
 
 74.700
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 2.639.134
 
 
 
 
 2.575.680
 
 
 
 
 
 
 Voor de academische ziekenhuizen is sinds 1991 de
				garantieregeling niet meer van kracht, met uitzondering van enkele op dat
				moment in gang gezette bouwprojecten. Sinds 1996 zijn geen garanties meer
				verstrekt. Deze leningen hebben gemiddeld een looptijd van 40 jaar. Expiratie
				van deze leningen zal omstreeks het jaar 2035 volledig hebben
				plaatsgevonden.
 De uitstaande garanties bij Cultuur bedragen € 602,4
				miljoen. Hiervan is € 247,9 miljoen verstrekt door het Nationaal
				Restauratiefonds en € 351,0 miljoen betreft een garantie onder de
				indemniteitsregeling (inclusief 4-maandsrisico). Voorts is er een
				kredietgarantie verleend ad € 3,5 miljoen aan de Stichting Nederlands
				Letterenfonds.
 De uitstaande garanties participatie- en
				vervangingsfonds zijn het gevolg van het bestuurlijk akkoord dat in 2003 met de
				fondsen is gesloten en houden verband met garantstelling in verband met het
				schatkistbankieren.
 De uitstaande garantie bij Onderzoek en
				Wetenschapsbeleid bedraagt € 26,8 miljoen. Dit betreft de garantie voor een
				lening van Stichting Biomedical Primate Research Center (BPRC) bij de Bank
				Nederlandse Gemeenten.
 De uitstaande garanties bij Beroepsonderwijs en
				Volwasseneneductie (€ 544,4 miljoen), het hoger beroepsonderwijs (€ 614,5
				miljoen), het Voortgezet onderwijs (€ 242,4 miljoen) het Wetenschappelijk
				Onderwijs (€ 263,6) en het Primair Onderwijs (€ 75,4 miljoen) hebben betrekking
				op de door het Ministerie van Financiën onder hypothecaire zekerheid of
				garantiestelling van de gemeenten verstrekte geldleningen aan
				onderwijsinstellingen en garantstellingen rekening courantlimieten.
 De
				opbouw van de stand van de garantieverplichtingen kan als volgt worden
				weergegeven:
 
 Tabel 13 Openstaande Garantieverplichtingen (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1 januari 2014
 
 
 2.575.680
 
 
 
 
 
 
 Bij: Aangegane verplichtingen 2014
 
 
 567.284
 
 
 
 
 
 
 
 
 Af: Afgelopen garantie 2014
 
 
 475.839
 
 
 
 
 Af: Verrichte betalingen 2014
 
 
 0
 
 
 
 
 Af: Negatieve bijstellingen van aangegane
						 garantieverplichtingen voor 2014
 
 
 27.991
 
 
 
 
 
 Stand 31 december 2014
 
 
 
 
 2.639.134
 
 
 
 
 
 
 Openstaande verplichtingen
 De opbouw van de stand van de aangegane verplichtingen kan als volgt worden
				weergegeven:
 
 Tabel 14 Openstaande verplichtingen (bedragen x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1 januari 2014
 
 
 25.753.393
 
 
 
 
 
 
 Bij: correcties op de beginstand
 
 
 
 
 
 Gecorrigeerde stand 1 januari 2014
 
 
 25.753.393
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bij: aangegaan in 2014
 
 
 36.883.732
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 567.284
 
 
 
 
 Totaal aangegaan in 2014
 
 
 36.316.448
 
 
 
 
 
 
 
 
 Af: Tot betaling gekomen in 2014
 
 
 35.994.887
 
 
 
 
 
 Stand 31 december 2014
 
 
 
 
 26.074.954
 
 
 
 
 
 
 De specificatie van de openstaande verplichtingen per
				beleidsartikel ultimo 2014 is hieronder opgenomen.
 
 Tabel 15 Openstaande verplichtingen naar beleidsartikel
				 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 01
 
 
 Primair onderwijs
 
 
 5.423.277
 
 
 
 
 03
 
 
 Voortgezet onderwijs
 
 
 6.740.162
 
 
 
 
 04
 
 
 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
 
 
 3.486.605
 
 
 
 
 06
 
 
 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 2.731.203
 
 
 
 
 07
 
 
 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 4.173.517
 
 
 
 
 08
 
 
 Internationaal beleid
 
 
 5.726
 
 
 
 
 09
 
 
 Arbeidsmarkt en personeelsbeleid
 
 
 93.277
 
 
 
 
 11
 
 
 Studiefinanciering
 
 
 0
 
 
 
 
 12
 
 
 Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
 schoolkosten
 
 
 0
 
 
 
 
 13
 
 
 Lesgelden
 
 
 
 
 
 14
 
 
 Cultuur
 
 
 1.331.168
 
 
 
 
 15
 
 
 Media
 
 
 816.784
 
 
 
 
 16
 
 
 Onderzoek en wetenschapsbeleid
 
 
 1.259.945
 
 
 
 
 25
 
 
 Emancipatie
 
 
 13.290
 
 
 
 
 95
 
 
 Bestuursdepartement
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 26.074.954
 
 
 
 
 
 
 Niet uit de saldibalans blijkende
				bestuurlijke verplichtingen
 Op 3 november 2012 is voor de jaren
				2013 tot en met 2016 de prestatiebekostiging voor de hogescholen en
				universiteiten toegekend. Naar de stand ultimo 2014 zijn de verplichtingen tot
				en met 2015 vastgelegd. Die voor het jaar 2016 nog niet, de totale verplichting
				voor de prestatiebekostiging voor dat jaar bedraagt voor de hogescholen € 184
				miljoen en voor de universiteiten € 141 miljoen.
 Op 13 mei 2013 is het
				Techniekpact 2020 afgesloten met bestuurders uit het onderwijs en het
				bedrijfsleven. Onderdeel van het techniekpact is het regionale
				investeringsfonds mbo. Hiermee is totaal een bedrag beschikbaar van € 100
				miljoen voor de jaren 2014 t/m 2017. Van dit bedrag is ultimo 2014 voor het
				jaar 2014 al een bedrag van € 25 miljoen juridisch verplicht, voor de jaren
				2015 t/m 2017 moet nog een bedrag van € 75 miljoen juridisch verplicht
				worden.
 Op 19 september 2013 is een
				Nationaal
				Onderwijsakkoord (NOA) gesloten met de partijen in de Stichting van
				het Onderwijs. Aan deze verplichtingen zitten condities vast zoals het
				afsluiten van sectorakkoorden en cao’s met de verschillende
				onderwijssectoren.
 
 Op 17 april 2014 is het Sectorakkoord VO 2014 – 2017
				 met de VO-Raad afgesloten. Met dit akkoord komt er voor 2015 een bedrag van
				 € 238 miljoen voor het voortgezet onderwijs beschikbaar, oplopend tot
				 structureel € 369 miljoen in 2018 en volgende jaren. Deze bedragen waren ultimo
				 2014 nog niet juridisch verplicht, en zijn daarmee niet in de saldibalans
				 opgenomen.
 Op 11 juli 2014 is het Bestuursakkoord MBO 2015–2019
				 afgesloten met bestuurders uit het onderwijs. Dit bestuursakkoord bouwt voort
				 op verschillende akkoorden namelijk het Regeerakkoord «Bruggen Slaan», het
				 Actieplan mbo «Focus op Vakmanschap 2011–2015», het Nationale Onderwijsakkoord,
				 bestuursakkoord Professionalisering mbo (2011) en addendum (2012),
				 Lerarenagenda 2013–2020 en het Nationaal Techniekpact 2020. Onderdeel van het
				 Bestuursakkoord MBO is de regeling kwaliteitsafspraken. Hiermee is een bedrag
				 beschikbaar van € 231 miljoen in 2015, € 322 miljoen in 2016 en € 400 miljoen
				 vanaf 2017. Dit betekent totaal € 1,353 miljard in de jaren 2015–2018.
 Van dit bedrag is ultimo 2014 voor de jaren 2015 t/m 2017 al een bedrag van
				 € 118 miljoen juridisch verplicht. Het resterende bedrag van € 1,235 miljard is
				 in de jaren 2015–2018 bestuurlijk verplicht.
 
 Op 26 november 2014 is het Bestuursakkoord PO 2014 –
				2020 met de PO-Raad afgesloten. Met dit akkoord komt er voor 2015 een extra
				bedrag van € 141 miljoen voor het primair onderwijs beschikbaar, oplopend tot
				structureel € 286 miljoen in 2018 en volgende jaren. Deze bedragen waren ultimo
				2014 nog niet juridisch verplicht, en zijn daarmee niet in de saldibalans
				opgenomen.
 
 
 
 
 Topinkomens
 
 De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke
				en semipublieke sector (WNT) bepaalt dat de bezoldiging en eventuele
				ontslaguitkeringen van topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen in de
				publieke en semi-publieke sector op naamsniveau vermeld moeten worden in het
				financieel jaarverslag. Deze publicatieplicht geldt tevens voor
				topfunctionarissen die bij een WNT-instelling geen – al dan niet fictieve –
				dienstbetrekking hebben of hadden. Daarnaast moeten van niet-topfunctionarissen
				de bezoldiging en/of eventuele ontslaguitkeringen (zonder naamsvermelding)
				gepubliceerd worden indien deze het wettelijk maximum te boven gaan.
				Niet-topfunctionarissen zonder dienstverband vallen echter buiten de reikwijdte
				van de wet.
 
 Voor dit departement heeft de publicatieplicht
				 betrekking op onderstaande functionarissen. De bezoldigingsgegevens van de
				 leden van de Top Management Groep zijn opgenomen in het jaarverslag van het
				 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het wettelijk
				 bezoldigingsmaximum bedraagt in 2014 € 230.474.
 Voor de Landelijke
				 geschillencommissie weer samen naar school geldt dat uit de administratie
				 blijkt dat in 2014 er geen beloningen zijn toegekend. Deze commissie is per
				 1 augustus 2014 opgeheven.
 Het College voor Toetsen en Examens geeft
				 zelfstandig een jaarverslag uit. Echter dit jaarverslag kent geen eigen
				 accountantscontrole. Om deze reden worden de voorzitter en de leden van het
				 college in het departementaal jaarverslag van OCW opgenomen.
 
 
 Tabel 1 Bezoldiging van (gewezen) topfunctionarissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam instelling
 
 
 Naam
 
 
 Functie
 
 
 Aard functie
 
 
 Datum aanvang dienstverband
 
 
 Datum einde dienstverband
 
 
 Omvang dienstverband (in FTE)
 
 
 Op externe inhuur-basis (nee; <= 6 mnd.; > 6 mnd.)
 
 
 Beloning
 
 
 Onkosten-vergoedingen (belast)
 
 
 Voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn
 
 
 Totale bezoldiging in 2014
 
 
 Motivering (indien overschrijding)
 
 
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 H.W. Laan
 
 
 Voorzitter
 
 
 
 
 30/9
 
 
 0,3
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 22.887
 
 
 € 101
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 22.988
 
 
 n.v.t
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 P.J.J. Hendrikse
 
 
 Voorzitter
 
 
 
 1/10
 
 
 
 0,2
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 5.125
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 5.125
 
 
 n.v.t
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 H.M.Claessens
 
 
 Lid
 
 
 
 
 
 0,022
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.755
 
 
 € 753
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 2.507
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 M.C.E.Van Dam-Mieras
 
 
 Lid
 
 
 
 
 
 0,014
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.097
 
 
 € 59
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.155
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 L.S.J.M.Henkens
 
 
 Lid
 
 
 
 1/10
 
 
 
 0,08
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 658
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 658
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 W.A.M.Kok
 
 
 Lid
 
 
 
 
 
 0,022
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.755
 
 
 € 193
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.948
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 Y. Moerman-van Heel
 
 
 Lid
 
 
 
 
 
 0,022
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.755
 
 
 € 295
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 2.050
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 G.P. Oud
 
 
 Lid
 
 
 
 .
 
 
 
 0,022
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.755
 
 
 € 288
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 2.043
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 J.G. Uijterwijk
 
 
 Lid
 
 
 
 1/10
 
 
 
 0,005
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 439
 
 
 € 58
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 497
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 R. van Gils
 
 
 Plv.lid
 
 
 
 
 
 0,003
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 219
 
 
 € 77
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 296
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 L.F.P. Niessen
 
 
 Plv.lid
 
 
 
 
 
 0,003
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 219
 
 
 € 139
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 358
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 J.G.J. Rinkes
 
 
 Plv.lid
 
 
 
 
 
 0,011
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 877
 
 
 € 322
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.199
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 F.H.M. Rooij
 
 
 Plv.lid
 
 
 
 
 
 0,002
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 219
 
 
 € 52
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 272
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 CvTE
 
 
 J.G. Uijterwijk
 
 
 Plv.lid
 
 
 
 
 30/9
 
 
 0,014
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.097
 
 
 € 332
 
 
 n.v.t.
 
 
 € 1.419
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 
 •
 De voorzitter tot en met 30/9 heeft een
					 vergoeding ontvangen op basis van 0,3 fte. De nieuwe voorzitter vanaf 1/10
					 ontvangt een vergoeding op basis van 0,2 fte.
 
 
 •
 Beloning leden betreft een bedrag van
					 € 219,35 per zitting (het equivalent van 0,03 fte schaal 16 BBRA).
 
 
 Bezoldiging van niet-topfunctionarissen
				boven het WNT-maximum
 Er behoeven op grond van de WNT geen
				functionarissen met een bezoldiging c.q. uitkering wegens beëindiging
				dienstverband vermeld te worden.
 Uitkeringen aan (gewezen)
				topfunctionarissen wegens beëindiging dienstverband
 Er behoeven
				op grond van de WNT geen functionarissen met een bezoldiging c.q. uitkering
				wegens beëindiging dienstverband vermeld te worden.
 Uitkeringen boven het WNT-maximum aan
				niet-topfunctionarissen wegens beëindiging dienstverband
 Er
				behoeven op grond van de WNT geen functionarissen met een bezoldiging c.q.
				uitkering wegens beëindiging dienstverband vermeld te worden.
 
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 D.
 BIJLAGEN
 
 
 
 
 Bijlage
 1.
 Zelfstandige Bestuursorganen en Rechtspersonen met een
				 Wettelijke Taak (ZBO’s/RWT’s)
 
 
 Overzicht Rechtspersonen met een Wettelijke Taak en
				 Zelfstandige Bestuursorganen (vallend onder Ministerie van Onderwijs, Cultuur
				 en Wetenschap)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam organisatie
 
 
 RWT
 
 
 ZBO
 
 
 Artikel
 
 
 Financiering van ZBO’s/RWT’s
 
 
 Verwijzing
 (URL-link)
 naar toezichtvisies/
 –
						 arrangementen
 
 
 Het bestuur
 en/of accountant
 verklaart dat de
 rechtmatigheid
 2013/2014 op orde is
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie 2014 (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 begroting
 
 
 premies
 
 
 tarieven
 
 
 OCW visie: toezicht in vertrouwen, vertrouwen in
									 toezicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 ZBO’s
 
 
 
 
 
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stichting Fonds Podiumkunsten
 
 
 
 X
 
 
 14
 
 
 45,01Indien bij inkomsten geen onderscheid gemaakt
								 kan worden tussen opbrengsten uit begrotingen, premies, tarieven en of uit
								 derden, wordt in de tabel (bij «begroting») het totaalbedrag genoemd
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Fonds voor cultuurparticipatie
 
 
 
 X
 
 
 14
 
 
 12,4
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Nederlands Filmfonds
 
 
 
 X
 
 
 14
 
 
 49,4
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie
 
 
 
 X
 
 
 14
 
 
 11,6
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Mondriaan Fonds
 
 
 
 X
 
 
 14
 
 
 26,0
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Nederlands Letteren Fonds
 
 
 
 X
 
 
 14
 
 
 10,2
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties
						 (Mediafonds)
 
 
 
 X
 
 
 15
 
 
 18,6
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Commissariaat voor de Media
 
 
 
 X
 
 
 15
 
 
 5,5
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO)
 
 
 
 X
 
 
 7
 
 
 3,7
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Koninklijke Bibliotheek (KB)
 
 
 
 X
 
 
 16
 
 
 46,9
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)
 
 
 
 X
 
 
 6, 16
 
 
 389,5
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Participatiefonds
 
 
 
 X
 
 
 1
 
 
 2,6
 
 
 X
 
 
 139,22jaar t-2
 
 
 
 
 
								Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Vervangingsfonds
 
 
 
 X
 
 
 1,9
 
 
 3,4
 
 
 X
 
 
 316,1
 
 
 
 
 
								Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 11,94% van de declaraties niet op orde in 2013
 
 
 
 
 Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
 
 
 
 X
 
 
 15
 
 
 2,1
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 College voor Toetsen en Examens
 
 
 
 X
 
 
 3
 
 
 10,8
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Nederlandse Publieke Omroep (NPO)
 
 
 
 X
 
 
 15
 
 
 85,2
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RWT’s
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landelijk Omroepbestel
 
 
 X
 
 
 
 15
 
 
 751,8
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Rijksmusea
 
 
 X
 
 
 
 15
 
 
 4,7
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Bevoegde gezagsorganen primair onderwijs
 
 
 X
 
 
 
 1
 
 
 9.168,1
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Bevoegde gezagsorganen voortgezet onderwijs
 
 
 X
 
 
 
 3
 
 
 6.885,2
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Regionale Opleidingscentra (ROC's) en vakinstellingen
 
 
 X
 
 
 
 4
 
 
 2.995,5
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Instellingsbesturen hogescholen
 
 
 X
 
 
 
 6
 
 
 2.668,1
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Instellingsbesturen universiteiten
 
 
 X
 
 
 
 7
 
 
 3.501,4
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Academische Ziekenhuizen
 
 
 X
 
 
 
 7
 
 
 614,3
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW)
 
 
 X
 
 
 
 16
 
 
 91,3
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Kenniscentra voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven
 
 
 X
 
 
 
 4
 
 
 108,0
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 Cito
 
 
 X
 
 
 
 1, 3, 4
 
 
 39,9
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 SLO
 
 
 X
 
 
 
 1, 3
 
 
 16,4
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
								 Kamerstuk 30 183, nr. 11
 
 
 
 √
 
 
 
 
 
 Uitzonderingsrapportage
 Toelichting:
 
 De begroting 2014 van het VF is in verband met de
				 reeds jaren bestaande hoge onrechtmatigheid in eerste instantie afgekeurd.
				 Voorwaardelijke goedkeuring is in mei 2014 verleend na ontvangst van een plan
				 van aanpak ter terugdringing van de onrechtmatigheid en is gekoppeld aan een
				 adequate uitvoering van de daarin opgenomen maatregelen voor de korte termijn.
				 De verwachting is dat deze effect sorteren in 2014. Met de huidige maatregelen
				 is het echter niet mogelijk de rechtmatigheid op het niveau te krijgen van een
				 goedkeurende accountantsverklaring.
 Door de hoge uitkeringskosten
				 heeft het PF 2013 afgesloten met een negatief eigen vermogen. Het bestuur van
				 het PF heeft besloten om per 1 januari 2014 de premie te verhogen om dit in te
				 lopen.
 
 Toelichting op de in de tabel opgenoemde
				ZBO’s en RWT’s:
 Algemeen
 OCW hanteert het
				volgende model om zicht te houden op de instellingen rond het kerndepartement
				en de bestuurlijke relaties die daarmee worden onderhouden.
 
 
 
 De schillen representeren de bestuurlijke verhouding
				tot de bestuurskern: hoe dichter bij de bestuurskern hoe groter de politieke
				verantwoordelijkheid, hoe nauwer de sturingsrelaties en hoe beter
				verantwoording moet worden afgelegd over de financieringsstromen. De volgorde
				van presentatie van ZBO’s en RWT’s in de tabel is aangepast op dit model.
 
 
				Stichting Fonds Podiumkunsten
 
 Het fonds ondersteunt
				alle vormen van professionele podiumkunsten in Nederland: muziek, theater,
				muziektheater en dans. Het stimuleren van innovatie in de keten van scheppen,
				productie, distributie en afname is een speciale taak van het fonds.
 
 
				Stichting Fonds voor Cultuurparticipatie
 
 Het fonds
				stimuleert de actieve deelname aan het culturele leven van inwoners van
				Nederland, in al hun diversiteit, ongeacht leeftijd, herkomst, opleiding en
				woonplaats op het gebied van amateurkunst, cultuureducatie en
				volkscultuur.
 
 Stichting
				Nederlands Filmfonds
 
 Het fonds stimuleert de
				filmproductie in Nederland, met de nadruk op kwaliteit en diversiteit en
				bevordert een goed klimaat voor de Nederlandse filmcultuur.
 
 
				Stichting Stimuleringsfonds Creatieve Industrie 
 
 Het
				fonds voert verschillende subsidieregelingen uit die zijn gericht op
				kennisontwikkeling en kennisuitwisseling van de ontwerpende disciplines en het
				vergroten van de belangstelling voor architectuur, vormgeving en
				e-culture.
 
 
				Stichting Mondriaanfonds
 
 Het fonds bevordert
				bijzondere en vernieuwende projecten en activiteiten van beeldend kunstenaars,
				bemiddelaars en instellingen die van belang zijn voor de beeldende kunst en
				cultureel erfgoed in Nederland. Het doel is hiermee de betekenisvolle
				ontwikkeling en zichtbaarheid van beeldende kunst en cultureel erfgoed in
				Nederland te stimuleren daar waar de markt dit niet of nog niet mogelijk
				maakt.
 
 Stichting
				Nederlands Letterenfonds
 
 Het fonds bevordert de
				kwaliteit, diversiteit, productie en de vertaling van de Nederlands- en
				Friestalige literatuur. Ook verzorgt het Letterenfonds de promotie en
				zichtbaarheid van de Nederlandse en Friese literatuur in het buitenland.
 
 Stichting
				Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties
 
 Het Mediafonds bevordert de ontwikkeling en productie van culturele
				dramaproducties, documentaires, kunst- en kinderprogramma’s en cultuurprojecten
				van de publieke landelijke en regionale omroep.
 
 Commissariaat voor
				de Media
 
 Het Commissariaat ziet toe op de naleving
				van de Mediawet en de daarop gebaseerde regels. Het garandeert daarmee een
				eerlijke toegang tot de media en bewaakt de kwaliteit, de diversiteit en de
				onafhankelijkheid van de informatievoorziening.
 
 
				Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie 
 (NVAO)
 
 De NVAO borgt de kwaliteit van het
				hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen. Zij beoordeelt op onafhankelijke
				wijze de kwaliteit van de opleidingen, verleent accreditatie, toetst nieuwe
				opleidingen en voert de instellingstoets kwaliteitszorg uit. Daarnaast levert
				de NVAO een bijdrage aan het vergroten van het kwaliteitsbewustzijn en
				bevordert zij de internationale samenwerking om tot afstemming en samenhang
				binnen de Europese hoger onderwijsruimte te komen.
 Rijksmusea
 Het betreft 17
				musea die vallen onder de Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten.
 
 Koninklijke
				Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW)
 De KNAW
				bevordert als forum, geweten en stem van de wetenschap de kwaliteit en de
				belangen van de wetenschap en zet zich in voor een optimale bijdrage van de
				Nederlandse wetenschap aan de culturele, sociale en economische ontwikkeling
				van de samenleving.
 
 Koninklijke
				Bibliotheek (KB)
 De KB brengt als de nationale
				bibliotheek van Nederland mensen en informatie samen. De KB speelt voorts een
				centrale rol in de Nederlandse (wetenschappelijke) informatie-structuur en
				bevordert de duurzame toegang tot digitale informatie in (inter)nationaal
				verband
 
 Nederlandse
				Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)
 De
				NWO heeft als taak het bevorderen van de kwaliteit van wetenschappelijk en
				praktijkgericht onderzoek.
 
 
				Stichting Participatiefonds (PF)
 
 Het PF is
				verantwoordelijk voor het beheren en terugdringen van de werkloosheidsuitgaven
				in het primair onderwijs. Het PF ondersteunt scholen bij het opzetten van hun
				personeels- en mobiliteitsbeleid en individuele medewerkers die werkloos zijn
				met trainingen en cursussen.
 
 Stichting Vervangingsfonds (VF)
 
 Het VF
				betaalt de kosten voor vervangers die scholen moeten inzetten bij ziekte of
				afwezigheid van personeel en levert een belangrijke bijdrage aan het
				terugdringen van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid van onderwijspersoneel
				in het primair onderwijs door de kwaliteit van de arbeidsomstandigheden en het
				personeelsbeleid te verbeteren.
 
 Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
 
 Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek stimuleert de kwaliteit,
				diversiteit en onafhankelijkheid van de journalistiek door met geld, kennis en
				onderzoek de vernieuwing van de journalistieke infrastructuur te
				bevorderen.
 
 College voor
				Toetsen en Examens (CvTE)
 
 Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) bestaat
				 sinds 1 oktober 2009. Het is ontstaan uit een samenvoeging van de Centrale
				 Examencommissie Vaststelling Opgaven (CEVO), de Staatsexamencommissie VO en de
				 Staatsexamencommissie Nederlands als Tweede taal (NT2).
 Het College is
				 verantwoordelijk voor de centrale examens en staatsexamens in het voortgezet
				 onderwijs, de examens rekenen en taal in het (middelbaar) beroepsonderwijs en
				 staatsexamens Nederlands als tweede taal.
 
 
 Nederlandse
				Publieke Omroep (NPO)
 De NPO is het samenwerkings- en
				coördinatieorgaan van de landelijke publieke omroep. Deze taak is per 1 januari
				2010 overgegaan van de NOS naar een nieuwe stichting, de NPO.
 Landelijk Omroepbestel
 Het
				betreft middelen die aan de landelijke publieke omroepen beschikbaar zijn
				gesteld.
 Bevoegde gezagsorganen primair
				onderwijs
 Het betreft circa 1.117 bevoegde gezagsorganen van
				circa 7.168 instellingen. Voor zover het onderwijsinstellingen betreft waar de
				gemeente het bevoegd gezag is, zijn deze instellingen niet aan te merken als
				RWT.
 Bevoegde gezagsorganen voortgezet
				onderwijs
 Het betreft 350 bevoegde gezagsorganen van 650
				onderwijsinstellingen. Voor zover het onderwijsinstellingen betreft waar de
				gemeente het bevoegd gezag is, zijn deze instellingen niet aan te merken als
				RWT.
 Regionale Opleidingscentra (roc's) en
				vakinstellingen
 Het betreft ruim 43 roc’s. Een ROC is een
				samenwerkingsverband van onderwijsinstituten in het middelbaar beroepsonderwijs
				(MBO) en de Volwasseneducatie in Nederland. Daarnaast zijn er circa 24 andere
				mbo-scholen, zoals vakinstellingen en agrarische opleidingscentra.
 Instellingsbesturen
				hogescholen
 Het betreft middelen die rechtstreeks aan 35
				bekostigde hogescholen beschikbaar zijn gesteld.
 Instellingsbesturen
				universiteiten
 Het betreft middelen die rechtstreeks aan 18
				bekostigde universiteiten beschikbaar worden gesteld.
 Academische Ziekenhuizen
 Het betreft middelen voor de 8 ziekenhuizen die verbonden zijn aan een
				universiteit ten behoeve van de opleiding van artsen en ten behoeve van
				onderzoek.
 Kenniscentra voor beroepsonderwijs en
				bedrijfsleven
 Het betreft 17 kenniscentra (exclusief groen
				onderwijs) die de schakels vormen tussen het onderwijs en het georganiseerde
				bedrijfsleven. Ze ontwikkelen kwalificaties voor het middelbaar
				beroepsonderwijs, werven leerbedrijven en bewaken de kwaliteit van deze
				leerbedrijven.
 Stichting Cito
 
 Op 1 januari 2014 is de wet SLOA 2013 (Stb. 2013, 438) in
				 werking getreden. De wet biedt de wettelijke grondslag voor subsidiering van de
				 wettelijke taken van stichting Cito en SLO.
 Stichting Cito Instituut
				 voor Toetsontwikkeling heeft tot taak:
 
 
 •
 het ontwikkelen van de centrale eindtoets
						in het primair onderwijs;
 
 
 •
 het ontwikkelen van de diagnostische
						tussentijdse toets en de rekentoets in het voortgezet onderwijs;
 
 
 •
 het ontwikkelen van de centrale examens/
						en rekentoetsen in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar
						beroepsonderwijs.
 
 
 
 Stichting SLO
 
 Op 1 januari 2014 is de wet SLOA 2013 (Stb. 2013, 438) in
				 werking getreden. De wet biedt de wettelijke grondslag voor subsidiering van de
				 wettelijke taken van stichting Cito en SLO.
 Stichting
				 leerplanontwikkeling heeft tot taak het ontwikkelen en onderhouden van
				 landelijke leerplankaders en het ondersteunen en adviseren van onze Minister
				 met betrekking tot leerplanontwikkeling.
 
 
 
 
 Bijlage
 2.
 Evaluatie- en overig onderzoek
 
 
 Artikel 1 (Primair onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Onderzoek doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 Ambitieus leerklimaat
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Scholen maken resultaten inzichtelijk
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 1b. Ander onderzoek
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie 5-gelijkeschooldagen
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie flexibilisering onderwijstijden
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Indeling schooltijden
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Evaluatie Passend Onderwijs (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Wet OKE (NRO)
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 Analyse leerlingprestaties (NRO)
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Ontwikkeling naar excellente scholen (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteit kleine scholen (NRO)
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Monitor
							 ouderbetrokkenheid
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Onderwijspositie autochtone
							 achterstandsleerlingen
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Opbrengstgericht werken basisscholen (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 Opbrengstgericht besturen (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 Professionalisering passend onderwijs (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 Selectie en indicering doelgroep VVE (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 Verkenning gedifferentieerd onderwijsbeleid (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 Voortgang code Goed Bestuur (NRO)
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 Monitor Bestuursafspraken G37 (Inspectie van het
							 Onderwijs)
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Naar succesvolle implementatie digitale adaptieve
							 centrale eindtoets PO
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Coöperatie van kleine scholen
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Positie van de doventolk in het
							 onderwijsdomein
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Verbetermogelijkheden onderwijs in JJI’s en
							 GJI’s
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Diabetes en primair onderwijs
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Leerlingverzuim in beeld
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Monitor voorbereiding passend onderwijs ;
							 meting 1
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Monitor voorberieding passend onderwijs; meting
							 2
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Leerlingenvervoer in Nederland
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 Door diverse
				oorzaken is bij een aantal NRO-onderzoeken de geplande oplevering in 2014 niet
				gehaald, en is deze op verzoek van NRO naar 2015 verschoven. Inmiddels zijn van
				diverse onderzoeken de conceptrapportages al aangeleverd.
 
 Artikel 3 (Voortgezet Onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ex post
						 onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 Ambitieus leerklimaat
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Scholen maken resultaten inzichtelijk
							 inzichtelijk
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 
 Maatwerktrajecten VMBO
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie toezicht leerplichtwet
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante
						 onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig
						 onderzoek
 
 
 
 
 
 
 ICT Literacy internationale vergelijking
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Pilot tussentijdse toets Limburg
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Verklaring betere examenresultaten
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Opbrengstgericht werken in VO
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Monitor ouderbetrokkenheid
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Criteria en duur LWOO en PrO, licenties voor
							 LWOO
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Artikel 4 (Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 Ambitieus leerklimaat
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Scholen maken resultaten inzichtelijk
							 inzichtelijk
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 
 Regionale aanpak voortijdig schoolverlaten.
							 Analyse RMC-effectrapportages 2012–2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt
							 2013
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarktbaromer po, vo en mbo 2012–2013
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Job-monitor (2-jaarlijks)
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Rekenniveaus op het mbo.
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Laaggeletterdheid in kaart
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie van het School-Ex 2.0 programma.
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Artikel 6 en 7 (Hoger Onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 Ambitieus leerklimaat
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Scholen maken resultaten inzichtelijk
							 inzichtelijk
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 Studentenmonitor
 (www.studentenmonitor.nl)
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Experimenten open bestel
 
 Eindevaluatie van
							 de experimenten open bestel in het hoger onderwijs
 
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 Artikel 8 (Internationaal beleid)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 De juridische
							 gevolgen van ratificatie door Nederland van het Facultatief Protocol bij het
							 Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele
							 rechten
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Artikel 9 (Arbeidsmarkt- en personeelbeleid)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Onderzoek doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 Effect- en procesevaluatie masteropgeleide
							 leraren
 
 
 (po, vo en mbo), 1e fase
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Effect- en procesevaluatie experimenten
							 Innovatie
 
 Impuls Onderwijs (po, vo)
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Monitoring van Lerarenagenda en bestuursakkoorden
 po vo.
							 Eindrapport Onderwijs werkt Regioplan
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Integrale Personeelstelling VO (IPTO), aandeel
 bevoegd gegeven
							 lessen in vo en opleidingsniveau leraren vo
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 Loopbaanmonitor 2013, begeleiding van
							 beginnende leraren
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Teaching and Learning International Survey (Talis)
							 2013
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Teaching and Learning International Survey (Talis),
 Nationaal
							 rapport.
							 Talis rapport 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarktbarometer po, vo en mbo (2014)
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoek leraren, via NRO
							 1Hier worden niet vermeld alle
								 onderzoeksprojecten die door NRO in 2014 zijn uitgezet naar leraren/
								 lerarenagenda, maar nog niet zijn afgerond.
 
 
 
 
 
 
 
 Verkenning opleiding en onderzoek in de school.
							 Rapport verkenning Samenwerking DUO-NRO
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Verkenning naar de wenselijkheid en mogelijkheid van selectie op
							 geschiktheid voor het beroep van leraar en van verzwaring van vakinhoudelijke
							 eisen voor de tweedegraads lerarenopleidingen
 
 Eindrapportage Geschiktheid Leraar
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De afname van
				IPTO (2014) heeft als gevolg van een verbetering van de manier van afname,
				vertraging opgelopen. Publicatie van de resultaten is daarom doorgeschoven naar
				2015.
 
 Artikel 14 (Cultuur)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van Afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1.
						 Onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 1b. Ander onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Wet tot behoud Cultuurbezit
 Intern uitgevoerd
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante
						 onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig
						 onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 SCP Het Culturele Draagvlak (reeks)
 
 Culturele activiteiten in 2012: bezoek, beoefening
							 en steun
 
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 CBS Monitor Kunstenaars kunstvakonderwijs, arbeidsmarkt
 
 Monitor kunstenaars en afgestudeerden aan creatieve
							 opleidingen
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Monitor Cultuureducatie PO
 
 Monitor cultuuronderwijs in het primair onderwijs
							 & programma Cultuureducatie met kwaliteit (2013–2014)
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Baten van overheidsinvesteringen in de monumentenzorg
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Uitgaven cultuur en media gemeenten en provincies
 
 Vooronderzoek satellietrekening cultuur en creatieve
							 industrie
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Evaluatie Wet vaste boekenprijs
 
 Tweede evaluatie van de Wet op de vaste
							 boekenprijs
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Verkenning regelingen toegankelijk maken gedigitaliseerd erfgoed
 
 Extended collective licensing: panacee voor
							 massadigitalisering?
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Artikel 15 (Media)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsdoorlichting mediabeleid 2010–2013
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie beleid mediawijsheid / Media Expertisecentrum
 
 Evaluatie mediawijzer.net
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Onderzoek in relatie toekomstverkenning publieke omroep
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie financiering regionale omroepen
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 Het geplande
				onderzoek in relatie toekomstverkenning publieke omroep is niet van start
				gegaan.
 Het evaluatieonderzoek naar de financiering van de regionale
				omroepen heeft plaatsgevonden voor de jaren 2012 en 2013. De rapportages zijn
				niet openbaar beschikbaar gesteld.
 
 Artikel 16 (Onderzoek en wetenschapsbeleid)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 Het
							 Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO)
							 wetenschap
 
 
 2014
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer 25 (Emancipatie)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Titel/onderwerp
 
 
 Jaar van afronding
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 Beleidsdoorlichting emancipatie 2011–2014
 
 beleidsdoorlichting emancipatie
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 1b. Ander ex-post onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie pilots Sociale veiligheid LHBT,
							 anders in de klas
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Evaluatie hulpverlening levensbeschouwelijke en etnische LHBT’ers
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie LHBT-koplopergemeenten
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Evaluatieonderzoek Eigen Kracht
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 Evaluatie GSA’s.
							 Meer gewicht in de schaal
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en
						 doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 2a. MKBA's
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 2b. Ander ex-ante onderzoek naar
						 doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 3.
						 Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteit Economische zelfstandigheid
 intern
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Emancipatiemonitor
 
 Emancipatiemonitor 2014
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Vooronderzoek intersekse personen
 
 Leven met intersekse/DSD
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Dieptestudie cases LHBT veiligheid wijken
 
 Gestreden-als-Don-Quichot-tegen-windmolens
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Onderzoek homoseksualiteit in etnische en levensbeschouwelijke
							 gemeenschappen
 
 homoseksualiteit etnische en levensbeschouwelijke
							 groepen
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De
				onderzoeken «Evaluatie hulpverlening levensbeschouwelijk en etnische LHBT’ers»
				en «Evaluatieonderzoek Eigen Kracht» hebben meer tijd nodig om de evaluatie af
				te ronden. Hiervoor is hen toestemming verleend.
 
 
 
 Bijlage
 3:
 externe inhuur
 
 
 Tabel 1 Externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 
 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
						 Wetenschap
 
 
 
 
 Verslagjaar 2014 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 Uitgaven 2014
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten:
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Interim-management
 
 
 32
 
 
 
 
 2
 
 
 Organisatie- en Formatieadvies
 
 
 189
 
 
 
 
 3
 
 
 Beleidsadvies
 
 
 764
 
 
 
 
 4
 
 
 Communicatieadvisering
 
 
 513
 
 
 
 
 
 Beleidsgevoelig (som 1 t/m 4)
 
 
 
 
 1.498
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 Juridisch Advies
 
 
 772
 
 
 
 
 6
 
 
 Advisering opdrachtgevers automatisering
 
 
 3.805
 
 
 
 
 7
 
 
 Accountancy, financiën en administratieve organisatie
 
 
 442
 
 
 
 
 
 (Beleids)ondersteunend (som 5 t/m 7)
 
 
 
 
 5.019
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8
 
 
 Uitzendkrachten (formatie & piek)
 
 
 27.373
 
 
 
 
 
 Ondersteuning bedrijfsvoering (som 8)
 
 
 
 
 27.373
 
 
 
 
 
 
 Totaal
						 uitgaven inhuur externen
 
 
 
 
 33.890
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie externe inhuur
 
 
 33.890
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 290.523
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 324.413
 
 
 
 
 
 Percentage externe inhuur
 
 
 10,45%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inhuur
						 externen buiten mantelcontracten
 
 
 
 
 
 
 Aantal overschrijdingen
						 maximumuurtarief
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De realisatie
				2014 is 10,45%. Ten opzichte van de inhuur in 2013 (10,19%) betekent dit een
				minieme procentuele stijging. De inhuur is nog steeds iets boven de norm van
				10%. Dit komt omdat de Dienst Uitvoering Onderwijs vanwege grote
				systeemvernieuwing een flexibele schil aanhoudt die geleidelijk zal worden
				afgebouwd en omdat het Nationaal Archief voor grote automatiseringsprojecten
				veel inhuur nodig heeft.