Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30101, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

03-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30101 nr. 6

02-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI ALGEMEEN1. InleidingHuidige mogelijkhedenToekomstige mogelijkhedenKorte toelichting op het schemaBestuursrechtStrafrechtBevoegd orgaanExclusiviteitDwangmiddelenRechtsmiddelenGriffierechtTenuitvoerlegging2. Actorena. De gemeentenb. De toezichthouder overlast in de openbare ruimtec. De politie3. Bestuurlijk beboetbare feitena. De feitenc. De beboetbaarheid4. De juridische inkaderinga. Verhouding tot de Vierde tranche van de Awbb. Verhouding tot het wetsvoorstel bestuurlijke boete
fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingenc. Rechtsbeschermingd. Verhouding tot strafvordering5. Financiële aspecten6. EvaluatieII ARTIKELENArtikel 154bEerste lidZevende lidArtikel 154cTweede lidDerde lidArtikel 154eArtikel 154gArtikel 154jArtikel 154nOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30101Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 100 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 101Wijziging van de Gemeentewet in verband met de invoering van een bestuurlijke
boete voor overtreding van een aantal voorschriften bepaald bij gemeentelijke
verordening betreffende overlast in de openbare ruimte (Wet bestuurlijke boete
overlast in de openbare ruimte)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 2 november 2005I ALGEMEEN1. InleidingWij hebben met belangstelling kennisgenomen van het verslag en geconstateerd
dat de uitgangspunten van het voorliggende wetsvoorstel op een brede steun
in de Tweede Kamer kunnen rekenen. De verschillende fracties hebben nog wel
een aantal vragen, welke wij in deze nota zullen beantwoorden. Daarbij is
zoveel mogelijk de in het verslag gehanteerde volgorde aangehouden. Waar mogelijk
zijn vragen van dezelfde aard en inhoud gezamenlijk beantwoord.Deze nota wordt uitgebracht mede namens de Minister van Justitie.De leden van de PvdA-fractie hebben gevraagd om een schematisch overzicht
te geven van de bestaande en voorgestelde strafrechtelijke en bestuursrechtelijke
mogelijkheden van handhaving terzake van (verkeers-)overtredingen. Waarbij
gevraagd is in het bijzonder in te gaan op het tot opleggen bevoegde orgaan,
de al niet exclusiviteit van de regeling, de tot constateren bevoegde ambtenaar,
diens bevoegdheid tot toepassing van dwangmiddelen/geweld, de rechtsmiddelen
tegen de beschikking, de al dan niet schorsende werking van de rechtsmiddelen,
de bevoegde rechter, de toegang tot de rechter (griffierecht) en de tenuitvoerlegging
van de beschikking.In antwoord op deze vraag van de leden van de PvdA-fractie geven wij allereerst
een korte schets van de huidige en de toekomstige handhavingsmogelijkheden.Huidige mogelijkhedenDe handhaving van APV-feiten is thans slechts mogelijk op grond van het
strafrecht (OM-transactie of politietransactie, op grond van artikel 74c van
het Wetboek van Strafrecht, of geldboete door de strafrechter).Voor de OM- en politietransactie zijn de officier van justitie, politieambtenaren
en buitengewoon opsporingsambtenaren bevoegd om strafrechtelijk op
te treden. Indien de betrokkene niet aan de transactievoorwaarden voldoet,
kan hij worden gedagvaard voor de strafrechter die hem bij veroordeling een
geldboete kan opleggen.Voor de huidige mogelijkheden voor de handhaving van feiten die onder
de werking van het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout parkeren en andere
lichte verkeersovertredingen komen te vallen, wordt verwezen naar de nota
naar aanleiding van het verslag bij dat wetsvoorstel.Toekomstige mogelijkhedenIn het onderhavige wetsvoorstel wordt de bevoegdheid voor de burgemeester
en het college van burgemeester en wethouders (verder: het college) geïntroduceerd
om een bestuurlijke boete op te leggen voor overtreding van bij AMvB aan te
wijzen APV-overtredingen. Indien een gemeente bij verordening heeft bepaald
dat een bestuurlijke boete kan worden opgelegd geschiedt de handhaving van
de bij AMvB bepaalde APV-feiten in beginsel door de burgemeester of het college.
Het uitgangspunt is dat strafrechtelijke handhaving voor de betreffende APV-feiten
slechts nog aanvullend plaatsvindt, waarbij gedacht kan worden aan escalerend
gedrag.In het geval een gemeente niet kiest voor bestuursrechtelijke handhaving
door middel van een bestuurlijke boete, blijft strafrechtelijke handhaving
mogelijk. In het wetsvoorstel OM-afdoening (Kamerstukken I 2004/05, 29 849,
A) wordt – ter vervanging van de OM- en politietransactie – de
strafbeschikking in het strafrecht geïntroduceerd waardoor het voor de
officier van justitie, politieambtenaren en buitengewoon opsporingsambtenaren
mogelijk wordt om voor lichte overtredingen zonder rechterlijke tussenkomst
middels een strafbeschikking een geldboete op te leggen. Verder maakt het
wetsvoorstel OM-afdoening het mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur
onder andere gemeentebesturen binnen bepaalde grenzen de bevoegdheid te verlenen
strafbeschikkingen uit te vaardigen, verder te noemen de bestuurlijke strafbeschikking.Voor de toekomstige mogelijkheden voor de handhaving van feiten die onder
de werking van het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout parkeren en andere
lichte verkeersovertredingen komen te vallen, wordt verwezen naar de nota
naar aanleiding van het verslag bij dat wetsvoorstel.Alvorens een schematisch overzicht te geven, wijst de regering ook op
het overzicht dat is opgenomen in de tweede paragraaf van de nota naar aanleiding
van het verslag over het wetsvoorstel OM-afdoening (Kamerstukken II 2004/05,
29 849, nr. 7, p. 5–8), dat is opgenomen na een vergelijkbare
vraag over de mogelijkheden van het wetsvoorstel OM-afdoening in relatie tot
de overige bestaande en toekomstige mogelijkheden.In dit wetsvoorstel gaat het om de aanpak van overtredingen die overlast
in de openbare ruimte opleveren. Het gaat hierbij om zogenaamde APV-feiten,
feiten die op grond van artikel 154 van de Gemeentewet strafbaar zijn gesteld
in de Algemene Plaatselijke Verordening. In het hierna volgende schema wordt
dan ook een overzicht gegeven van de handhavingsinstrumenten die van toepassing
zullen zijn op deze feiten. Conform de vraag van de leden van PvdA-fractie
is ook een overzicht gegeven van de handhavingsinstrumenten voor de verkeersovertredingen. Bestuurlijke boete overlast in de openbare
ruimte (bestuursrecht)Bestuurlijke boete stil- staan en fout parkeren en enkele andere lichte verkeersovertredingen
(bestuursrecht)Wahv (bestuursrecht)OM-afdoening (strafrecht) Bevoegd orgaanDe burgemeester of het college
van burgemeester en wethoudersHet college van
burgemeester en wethoudersPolitie-ambtenaar
of buitengewoon opspo- ringsambtenaarOfficier van justitie, politie- ambtenaar, buitengewoon opsporingsambtenaar
en bestuursorgaanExclusiviteitVoor de bij verordening en
AMvB aangewezen feiten die overlast veroorzaken in de openbare ruimte en die
strafbaar zijn gesteld op grond van artikel 154 van de GemeentewetVoor de bij AMvB aange- wezen feiten indien
daar- bij geen schade of letsel is ontstaan, met dien verstande dat bevoegdheid
van de politie en de boa tot het opleggen van sancties in het kader van de
Wahv niet wordt geschrapt.Voor in
de bijlage bij de Wahv aangewezen gedragingen waarbij geen schade of letsel
is ontstaan met dien verstande dat op grond van het wetsvoorstel OM-afdoening
de straf- rechtelijke afdoening niet langer is uitgesloten. Dit is met name
van belang voor de gevallen waarin recidive plaatsvindt en registratie gewenst
is. Voor strafbare feiten die een
overtreding of een misdrijf betreffen waarop gevange- nisstraf is gesteld
van niet meer dan 6 jaar. Niet voor de feiten
die vallen onder de Wahv en het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout parkeren
met uitzondering van de feiten waarbij schade of letsel is ontstaan Niet voor de overtredingen van de bij AMvB op grond van
dit wetsvoorstel opge- nomen APV-feiten, voor zover de gemeente hiervoor heeft
geopteerd. Bevoegde ambtenaarToezichthouder overlast in
de openbare ruimteToezichthouder
overtredingen betreffende stil- staan en parkerenPolitieambtenaar of buitengewoon opsporingsambtenaarOfficier van justitie, politie- ambtenaar of buitengewoon opsporingsambtenaar Dwang- en geweldmiddelenOpsporingsbevoegdheid ten
behoeve van de identificatieplicht. Kan hiertoe betrokkene meevoeren naar
het bureau Geen bevoegdheid tot het gebruik van geweldmiddelen.Opsporingsbevoegdheid ten behoeve van de identificatieplicht.
Kan hiertoe betrokkene meevoeren naar het bureau Verder bevoegdheid tot aanbrengen
wielklem en tot wegslepen van het voertuigGeen bevoegdheid tot het gebruik
van geweldmidde- len.Geen, zie nader tenuitvoerleggingPolitieambtenaar: strafrechtelijke
dwangmiddelen en in de Bewapeningsregeling politie toegekende geweld- middelen
Buitengewoon opsporingsambtenaar: strafrechtelijke dwangmiddel-en sommige
boa's handboeien en/of wapenstok, sommigen pepperspray en vuurwapen RechtsmiddelenBezwaar bij de burgemeester
of bij het college. Beroep bij de bestuursrechter. Hoger beroep bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van StateBezwaar
bij het college. Beroep bij de kantonrechter. Hoger beroep bij het Gerechtshof
te LeeuwardenAdministratief beroep. Beroep bij
de kantonrechter. Hoger beroep bij het Gerechtshof te LeeuwardenVerzet bij de officier van justitie. Indien deze de strafbeschikking
niet intrekt, legt de ovj de zaak aan de strafrechter voor Schorsende werkingOp verzoek ter beoordeling
door de bestuursrechterOp verzoek ter beoordeling
door de kantonrechterGeenTijdig verzet schorst de tenuitvoerlegging of schort deze op Bevoegde rechterBestuursrechterKantonrechterKantonrechterStrafrechter GriffierechtJa (gematigd (€ 37
bij beroep en € 102 bij hoger beroep)Ja (gematigd (€ 37 bij beroep en € 102 bij hoger beroep)Nee, wel zekerheidsstellingGeenTenuitvoerleggingBetaling, evt. na dwangbevel
van de burgemeester of het collegeBetaling, evt.
na dwangbevel van het college Incasso door het
CJIB met in geval van niet-betalen onder voorwaarden de mogelijkheid van gijzeling,
inneming van het rijbewijs of buitengebruik stellen van het voertuigIncasso door het CJIB met in het geval van niet-betalen
onder voorwaarden de mogelijkheid van gijzelingKorte toelichting op het schemaBestuursrechtAPV-overtredingen die onder de Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare
ruimte vallen, kunnen met een bestuurlijke boete worden afgedaan
door de burgemeester of het college, maar alleen bij gemeenten die daarvoor
kiezen en dit bij verordening regelen. Ten aanzien van deze overtredingen
kan een toezichthouder overlast in de openbare ruimte die tevens is aangesteld
als buitengewoon opsporingsambtenaar voor de identificatieplicht een aankondiging
doen van het opleggen van een bestuurlijke boete.De handhaving van verkeersovertredingen die onder de Wet bestuurlijke
boete fout parkeren vallen, zal na inwerkingtreding van genoemde wet primair
onder verantwoordelijkheid van de gemeente plaatsvinden. Deze verkeersovertredingen
kunnen met een bestuurlijke boete door het college van burgemeester en wethouders
worden afgedaan. De aankondiging van deze bestuurlijke boete wordt gedaan
door een toezichthouder overtredingen betreffende fout parkeren en stilstaan
die tevens is aangesteld als boa voor de identificatieplicht. Ditzelfde geldt
voor een vijftal overtredingen die de plaats op de weg betreffen van voetgangers
of fietsers. De overige verkeersovertredingen die geen schade of letsel meebrengen,
blijven onder de Wahv vallen en moeten in beginsel via de Wahv worden afgedaan
door de politie of een boa. De boa's kunnen door de gemeente in dienst
worden genomen. Hiervoor is een akte van opsporingsbevoegdheid noodzakelijk
die via het openbaar ministerie wordt verleend.StrafrechtIndien gemeenten niet kiezen voor het instrument van de bestuurlijke boete
bij de handhaving van APV-overtredingen, is het mogelijk afspraken te maken
met het openbaar ministerie over de inzet van politie en boa's. APV-overtredingen
kunnen als gevolg van het wetsvoorstel OM-afdoening worden afgedaan door een
strafbeschikking die door de officier van justitie wordt uitgevaardigd. Bij
APV-overtredingen die onder het systeem van de politiestrafbeschikking (de
opvolger van de politietransactie) komen te vallen, wordt de strafbeschikking
opgelegd door politie of buitengewoon opsporingsambtenaren. In de gevallen
waarin bij AMvB het college of de burgemeester deze bevoegdheid is verleend,
kunnen deze APV-overtredingen ook door het college of de burgemeester met
een strafrechtelijke geldboete worden afgedaan door middel van een bestuurlijke
strafbeschikking. Het wetsvoorstel OM-afdoening bevat als gevolg van de aangenomen
amendementen Van Haersma Buma (Kamerstukken II 2004/05, 29 849, nrs.
18 en 19) en het amendement Rouvoet-Wolfsen-Van Haersma Buma (Kamerstukken
II 2004/05, 29 849, nr. 26) namelijk een algemene grondslag voor
het verlenen van strafbeschikkingsbevoegdheid aan bestuursorganen. Deze bestuurlijke
strafbeschikkingsbevoegdheid kan ook worden toegekend aan de bestuursorganen
van de gemeenten. Aan de gemeenten die een bijdrage leveren aan de strafrechtelijke
handhaving kan een deel van de daardoor gegenereerde opbrengsten worden verstrekt.
De omvang hiervan wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgelegd.Ook ten aanzien van overtredingen die onder de werking van het wetsvoorstel
Bestuurlijke boete fout parkeren zullen vallen, kan bij AMvB op basis van
het wetsvoorstel OM-afdoening worden bepaald dat aan bepaalde opsporingsambtenaren
de bevoegdheid wordt verleend om voor bij die AMvB aangewezen feiten een strafbeschikking
op te leggen. Hetzelfde geldt voor door de gemeenten aangestelde boa's.
Verder geldt eveneens de mogelijkheid om bij AMvB te bepalen dat ook aan bestuursorganen
voor bij AMvB te bepalen delicten de bevoegdheid wordt verleend een strafbeschikking
uit te vaardigen. Deze bevoegdheid kan ook aan het college van burgemeester
en wethouders worden toegekend.Blijkens de toelichting op het amendement Van Haersma Buma (nr. 18)
wordt daarmee mogelijk gemaakt om decentrale overheden ook op terreinen als
de overlast in de openbare ruimte en lichte verkeersovertredingen bij de rechtshandhaving
te betrekken. Aan de gemeenten die een bijdrage leveren aan de
strafrechtelijke handhaving kan een deel van de daardoor gegenereerde opbrengsten
worden verstrekt. Op grond van het vorenstaande is het mogelijk om de gemeenten
de bevoegdheid toe te kennen om een bestuurlijke strafbeschikking op te leggen
voor de feiten die onder het wetsvoorstel Bestuurlijke boete fout parkeren
en andere lichte verkeersovertredingen komen te vallen. Indien dat wetsvoorstel
wordt aanvaard en in werking treedt, is toekenning van deze bevoegdheid voor
deze feiten niet meer nodig, aangezien voor deze feiten dan gebruik kan worden
gemaakt van de bestuurlijke boete bevoegdheid. In dat geval verloopt de aanvullende
rol van het strafrecht uitsluitend via de OM-strafbeschikking en de politiestrafbeschikking
in handen van algemeen of buitengewoon opsporingsambtenaren.Het wetsvoorstel OM-afdoening maakt het verder mogelijk dat tegen feiten
die onder de Wahv vallen toch strafrechtelijk wordt opgetreden, bijvoorbeeld
door een strafbeschikking die binnen de richtlijnen van het OM, door de politie
of door de boa wordt opgelegd. De rol van het strafrecht is daarmee niet langer
beperkt tot de situatie dat schade of letsel is opgetreden. Van deze verruiming
van de strafrechtelijke afdoening kan met name gebruik worden gemaakt in de
gevallen waarin registratie in de justitiële documentatie gewenst is,
hetgeen tot een hogere bestraffing kan leiden. Dit onderdeel is in het wetsvoorstel
OM-afdoening opgenomen door het door de Tweede Kamer aanvaarde amendement
Griffith (Kamerstukken II, 2004/-5, 29 849, nr. 21).Bevoegd orgaanTot het opleggen van de bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte
is de burgemeester of het college bevoegd. Deze bevoegdheid is gerelateerd
aan de bevoegdheid die op basis van de gemeentewet is toegekend aan de burgemeester
dan wel het college. Sommige artikelen in de APV die vallen onder de bestuurlijke
boete vallen onder de verantwoordelijkheid van de burgermeester, omdat die
verantwoordelijk is voor de handhaving van de openbare orde. Dit geldt echter
niet voor alle artikelen.Voor de overige artikelen is het college verantwoordelijk.
Deze verantwoordelijkheid vertaalt zich door in de bevoegdheid voor het opleggen
van een bestuurlijke boete.Bij de OM-afdoening geldt dat bij algemene maatregel van bestuur ook bestuursorganen
zoals die van gemeenten, de bevoegdheid kunnen krijgen tot het opleggen van
een strafbeschikking. Blijkens de toelichting op het amendement Haersma-Buma,
waarbij deze bevoegdheid is opgenomen in het wetsvoorstel OM-afdoening (Kamerstukken
II 2004/05, 29 849, nr. 18) wordt het mogelijk gemaakt om decentrale
overheden ook op het terrein van kleine ergernissen en het fout parkeren bij
de rechtshandhaving te betrekken, en wordt het aldus mogelijk gemaakt dat
gemeenten, die de bestuurlijke boete niet overwegen in te voeren, via de OM-afdoening
toch de handhaving kunnen versterken. De gemeentelijke bestuursorganen kunnen
hierdoor in het strafrecht een eigen positie krijgen, die beleidsvorming ten
aanzien van de handhaving mogelijk maakt, terwijl tegelijkertijd het toezicht
door het openbaar ministerie behouden blijft.ExclusiviteitDe bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte is facultatief. Indien
een gemeente toepassing wenst te geven aan dit handhavingsinstrument, zal
zij dit bij verordening moeten regelen.Ten aanzien van feiten die onder de werking van het wetsvoorstel bestuurlijke
boete fout parkeren zullen worden gebracht en waarbij geen sprake is van schade
of letsel, zal het bestuur in beginsel gebruik maken van de bevoegdheid tot
het opleggen van een bestuurlijke boete. In het geval, op grond van het voorgestelde
artikel 257ba van het Wetboek van strafvordering, bij AMvB de
bevoegdheid aan bestuursorganen tot het opleggen van een strafbeschikking
zal worden toegekend, zal voor de gemeenten een keuzemogelijkheid bestaan.
Elke gemeente zal dan, rekening houdend met de specifieke mogelijkheden van
de verschillende systemen, zelf een keuze maken tussen het systeem van de
bestuurlijke strafbeschikking of het systeem van de bestuurlijke boete. In
het driehoeksoverleg zullen hierover nadere afspraken worden gemaakt.De verkeersovertredingen die onder de Wahv blijven vallen en die geen
schade of letstel met zich meebrengen worden in beginsel vanwege de Wahv afgedaan.
Het wetsvoorstel OM-afdoening maakt het overigens mogelijk dat voor feiten
die onder de Wahv vallen toch strafrechtelijk wordt opgetreden, bijvoorbeeld
door middel van een strafbeschikking die binnen de richtlijnen van het openbaar
ministerie door de politie of door buitengewoon opsporingsambtenaren wordt
uitgevaardigd. De rol van het strafrecht is daarmee niet langer beperkt tot
de situatie dat schade of letsel is opgetreden. Van deze verruiming van de
strafrechtelijke afdoening kan met name gebruik worden gemaakt in de gevallen
waarin registratie in de justitiële documentatie gewenst is, hetgeen
tot een hogere bestraffing bij recidive kan leiden. Dit onderdeel is in het
wetsvoorstel OM-afdoening opgenomen door het door de Tweede Kamer aangenomen
amendement-Griffith (Kamerstukken II 2004/05, 29 849, nr. 21).De strafbeschikking kan worden toegepast voor strafbare feiten die een
overtreding of een misdrijf betreffen waarop gevangenisstraf is gesteld van
niet meer dan zes jaar. Voor de overtredingen waarop het wetsvoorstel bestuurlijke
boete overlast in de openbare ruimte op van toepassing is, heeft het strafrecht
aanvullende werking.DwangmiddelenDe toezichthouders, die optreden op grond van de wetsvoorstellen bestuurlijke
boete, zijn niet bevoegd om dwang- of geweldmiddelen toe te passen. Deze toezichthouders
krijgen wel de status van buitengewoon opsporingsambtenaar in het kader van
de identificatieplicht. In het geval een overtreder niet na eerste vordering
kan voldoen aan de toonplicht, kan de toezichthouder hem meenemen naar het
politiebureau ter identificatie. Bij weigering tot medewerking of wederspannigheid
van de gecontroleerde moet de hulp van de reguliere politie worden ingeroepen.
De politie en boa's die verkeersovertredingen beboeten die onder de Wahv
vallen, zijn bevoegd bepaalde dwangmiddelen tot te passen.RechtsmiddelenEen boete die wordt opgelegd op grond van het wetsvoorstel bestuurlijke
boete is een besluit in de zin van de Awb. Voor de rechtsbescherming gelden
dan ook de hoofdstukken 6 t/m 8 van de Awb.Voor de rechtsgang van het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout parkeren
en andere lichte verkeersovertredingen is aansluiting gezocht bij de rechtsgang
die geldt binnen de Wahv. Met dat verschil dat bij de Wahv de regeling van
administratief beroep geldt en bij het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout
parkeren bezwaar kan worden aangetekend bij het college. Het beroep wordt
evenals bij de Wahv ingesteld bij de kantonrechter. Hoger beroep vindt eveneens
plaats bij het Gerechtshof van Leeuwarden.Tegen een strafbeschikking kan een betrokkene verzet instellen bij het
openbaar ministerie. Indien de officier van justitie na het verzet de strafbeschikking
niet intrekt, legt hij de zaak voor aan de strafrechter. Ook bij de bestuurlijke
strafbeschikking geldt dat verzet kan worden ingesteld bij het openbaar ministerie.GriffierechtVoor beroep bij de bestuursrechter wordt griffierecht geheven. Indien
het beroep gegrond is, wordt dit griffierecht door het bestuursorgaan aan
de indiener van het beroepsschrift vergoed. Er geldt een laag tarief ten einde de hoogte van de griffierechten in evenwicht te brengen met de boetehoogten.
Voor de overtredingen die onder de Wahv vallen, geldt het systeem van zekerheidstelling.
Voor procedures in het strafrecht worden geen griffierechten geheven.TenuitvoerleggingDe tenuitvoerlegging van de bestuurlijke boeten kan plaatsvinden met ingang
van de dag na die van bekendmaking. De inning van de boeten, die worden opgelegd
op grond van de wetsvoorstellen Bestuurlijke boete overlast in de openbare
ruimte en Bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen,
zal moeten plaatsvinden door de gemeenten.De boeten die worden opgelegd voor de overtredingen die vallen onder de
Wahv worden geïnd door het CJIB.De tenuitvoerlegging van de strafbeschikking kan in beginsel geschieden
binnen veertien dagen na de uitreiking in persoon en of verzending van het
afschrift van de strafbeschikking. De geldboeten die worden opgelegd voor
de APV-overtredingen die vallen onder het strafrecht worden geïnd door
het CJIB. Dit geldt indien gemeentelijke bestuursorganen bij AMvB zijn aangewezen,
ook voor de door deze instanties opgelegde strafbeschikkingen.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de meerwaarde van dit wetsvoorstel.
Zij stellen dat het wetsvoorstel OM-afdoening, dat onlangs door de Tweede
Kamer is aangenomen, al voorziet in strafrechtelijke handhaving door gemeenteambtenaren,
terwijl de opbrengst van de door die gemeenteambtenaren uitgevaardigde strafbeschikkingen
aan de betrokken gemeenten ten goede komt. Indien het wetsvoorstel OM-afdoening
tot wet wordt verheven, bieden goede afspraken met het OM over de inzet van
gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaren niet voldoende basis voor
een adequate rechtshandhaving, zo vragen de leden van de PvdA. In reactie
hierop merken wij het volgende op. De meerwaarde van onderhavig wetsvoorstel
is dat het lokale bestuur een geheel eigen verantwoordelijkheid en een zelfstandige
bevoegdheid krijgt om op te treden tegen overlast en verloedering in het publieke
domein. Dit moet gezien worden binnen het geheel van de bestuursrechtelijke
handhaving. De bestuurlijke boete is een punitieve sanctie en vormt een goede
aanvulling op de huidige bestuurlijke handhavingsinstrumenten zoals bestuursdwang
en dwangsom. Met de bestuurlijke boete hebben gemeenten meer mogelijkheden
om hun eigen handhavingscapaciteit te bepalen. De gemeenten zijn voor de handhaving
van de desbetreffende APV-feiten niet meer afhankelijk van de inzet en prioritering
van de politie en het openbaar ministerie. Verder komen de opbrengsten van
de bestuurlijke boeten geheel ten bate van de gemeenten, anders dan bij de
opbrengsten van de door de gemeenten uitgevaardigde strafbeschikkingen. Het
wetsvoorstel OM-afdoening biedt inderdaad de mogelijkheid afspraken te maken
met het OM. Wij verwijzen hiervoor naar hetgeen wij naar voren hebben gebracht
in de toelichting op het hiervoor gegeven schema van de diverse handhavingsmogelijkheden.In dit kader wijzen wij er op dat de VNG er in een brief aan de minister
van Justitie, die aan Uw Kamer is doorgezonden (Kamerstukken II 2004/05, 29 849,
nr. 27), op gewezen heeft dat de mogelijkheid van de bestuurlijke strafbeschikking
met name voor de kleinere gemeenten aantrekkelijk lijkt.De leden van de PvdA-fractie vragen of het niet verstandiger zou zijn
de beide wetsvoorstellen over bestuurlijke boeten tegelijk met het wetsvoorstel
Vierde tranche Awb te behandelen. Naar de mening van de regering ligt gezamenlijke
behandeling niet voor de hand. Afgezien van de vraag of dat qua planning opportuun
is (de nota naar aanleiding van het verslag inzake de Vierde tranche is thans
nog niet bij uw kamer ingediend), verwachten wij dat bij de behandeling
van de Vierde tranche in essentie andere vraagstukken zullen worden besproken
dan bij de behandeling van de beide wetsvoorstellen over bestuurlijke boeten.
Immers, de Vierde tranche bevat (onder meer) een algemene regeling inzake
de bestuurlijke boete, maar regelt niet in welke gevallen een bestuursorgaan
een boete kan opleggen en hoe hoog die boete dan is. Dat moet de bijzondere
wetgever bepalen. Na inwerkingtreding van de Vierde tranche kan de bijzondere
wetgever ook mee volstaan; de Awb regelt de procedure die bij de boeteoplegging
moet worden gevolgd en de overige algemene aspecten van de boeteoplegging.
De door de PvdA genoemde wetsvoorstellen over bestuurlijke boeten zijn een
voorbeeld van een dergelijke bijzondere wet. De essentie van deze wetsvoorstellen
is dus niet zozeer gelegen in de procedure bij de boeteoplegging, maar in
de toekenning van de bestuurlijke boetebevoegdheid aan de gemeentelijke overheid.
Omdat ook een (voorlopige) procedureregeling is opgenomen, kunnen deze wetsvoorstellen
onafhankelijk van de Vierde tranche van de Awb in werking treden.De leden van de VVD-fractie merken op dat zij in beginsel een voorstander
zijn van het instrument «bestuurlijke boete». Zij hebben echter
wel altijd gepleit voor een breder pakket aan overtredingen dat onder de bestuurlijke
boete zou vallen en voor een systeem dat eenvoudiger van opzet is, met het
doel de politie te ontlasten. De nu ontworpen regeling komt hen ingewikkeld
voor. De leden vragen of met het voorgestelde systeem de politie daadwerkelijk
wordt ontlast.Het opleggen van een bestuurlijke boete is een bestuursrechtelijk instrument,
dat zal moeten passen in het bestuursrechtelijke systeem dat Nederland kent
en de Algemene wet bestuursrecht. Hierdoor en omdat de Vierde tranche van
de Awb nog niet in werking is getreden, zal een aantal waarborgen en procedures
in dit wetsvoorstel moeten worden opgenomen. (zie hiervoor ook paragraaf 4a).
Er is getracht binnen de bestuursrechtelijke mogelijkheden te komen tot een
eenvoudig systeem dat de politie zal ontlasten. Het gaat om een bestuurlijke
boete voor overtreding van gemeentelijke verordeningen.Wat betreft het ontlasten van de politie kan het volgende worden opgemerkt:Het kan gaan om feiten die de politie nu aanpakt, waaronder feiten die
de politie niet als een van haar kerntaken beschouwt en die zijn over te dragen
aan bestuurlijke toezichthouders. Het zal soms ook gaan om het toezicht op
feiten waar de politie nu weliswaar verantwoordelijk voor is, maar niet voldoende
aan toekomt. Indien de daadwerkelijke handhaving van deze feiten zal overgaan
naar de gemeente, zal de politie ontlast worden. Overigens zal de politie
alleen ontlast worden in die gemeenten die kiezen voor de bestuurlijke boete.
De politie zal in gemeenten waar gekozen is voor bestuurlijke handhaving niet
meer stelselmatig optreden tegen overtredingen van de APV, die tevens bestuurlijk
beboetbaar zijn.De leden van de VVD-fractie vragen of het aanbrengen van graffiti echt
een overtreding is met een «geringe normatieve lading», dit gelet
op de vaak grote omvang van de aangebrachte graffiti, de beschadiging van
eigendommen en de kosten die met het schoonmaken van muren en andere objecten
zijn gemoeid. Wij merken hierover het volgende op. Er is een aantal criteria
gesteld aan de feiten die op grond van dit wetsvoorstel bestuurlijk beboet
kunnen worden en die in een algemene maatregel van bestuur worden uitgewerkt,
Het moet gaan om feiten die gepleegd worden in het publieke domein, een geringe
normatieve lading hebben en die geen gevaarzettend karakter hebben of een
duidelijk risico op escalatie met zich meebrengen. De geringe normatieve lading
is maar één van die criteria. Het biedt, in samenhang met de
andere criteria voldoende houvast om een kader te scheppen voor het type feiten
dat onder de bestuurlijke boete moet gaan vallen. Er is ook bewust
voor gekozen om de feitenlijst niet in de wet zelf vast te leggen, omdat er
dan te weinig flexibiliteit bestaat om in te spelen op maatschappelijke ontwikkelingen.
De politie is de aangewezen instantie om het toezicht en de sanctionering
van overige overtredingen op basis van de APV voor haar rekening te nemen.
De politie is verantwoordelijk voor de daadwerkelijke handhaving van de openbare
orde en strafrechtelijk optreden, waarbij zonodig gebruik kan worden gemaakt
van geweldsmiddelen, Wij zijn van mening dat het aanbrengen van graffiti een
overtreding is die in zichzelf een relatief geringe normatieve lading heeft.
De omvang van de aangebrachte graffiti is daarbij in wezen niet van belang.
De gevolgen van een overtreding met geringe normatieve lading kunnen evenwel
hoge kosten met zich meebrengen.De leden van de VVD-fractie vragen verder aan welke andere overtredingen
nog meer wordt gedacht. Bij AMvB zal worden vastgesteld worden welke feiten
onder de reikwijdte van het wetsvoorstel zullen vallen. Het verkeerd plaatsen
van huisvuil, wildplassen, graffiti, het zonder vergunning optreden als straatartiest,
wildplakken, het los laten lopen van honden wanneer dat niet is toegestaan,
het niet opruimen van hondenpoep, het betreden van plantsoenen, het plaatsen
van fietsen of bromfietsen op of aan de weg of tegen een raam, het veroorzaken
van geluidhinder en het buiten zetten van vuilniszakken zijn voorbeelden van
feiten die in ieder geval in de AMvB zullen worden opgenomen en waarvoor de
bestuurlijke boete zal gaan gelden. Zodra het voorstel voor de complete feitenlijst,
zoals die opgenomen zal worden in de AMvB bekend is, zal deze aan uw kamer
worden toegezonden. Wij wijzen u tevens op het antwoord hierna in paragraaf 3
onder a. op een vraag van de leden van de PvdA-fractie over het ontbreken
van de voorhangprocedure.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering nader uiteen kan zetten
waarom er voor is gekozen om de gemeenten vrij te laten in het al dan niet
kunnen opleggen van de bestuurlijke boete, te meer daar er in het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wegenverkeerswet (Kamerstukken II 2004/05, 30 098)
geen keuze voor gemeenten is. In antwoord hierop brengen wij het volgende
naar voren. Bij de keuze om de gemeenten vrij te laten in het al dan niet
opleggen van een bestuurlijke boete, heeft de regering de autonomie van gemeenten
willen laten prevaleren bij de invoering van bestuurlijke boete voor APV feiten.
Het gaat bovendien bij het onderhavige wetsvoorstel om een tegemoetkoming
aan wensen van met name de grote gemeenten, die de handhavingscapaciteit hebben
om dit ook voor hun rekening te nemen.De verplichte invoering van de bestuurlijke boete voor de aan het fout
parkeren gerelateerde feiten is gebaseerd op de overweging dat op deze manier
het beste recht wordt gedaan aan het te verwachten effect van de bestuurlijke
boete, namelijk de mogelijkheid van een integrale aanpak van het parkeerbeleid.
Tevens is er meteen duidelijkheid voor alle betrokkenen (burgers, politie,
openbaar ministerie) hoe de handhaving wordt vormgegeven nadat het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van
de bestuurlijke boete voor overtreding van een aantal voorschriften inzake
stilstaan en parkeren van voertuigen, en voor enkele andere lichte verkeersovertredingen
tot wet is verheven en in werking is getreden.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering overigens inzicht heeft
in hoeveel gemeenten gebruik van de bestuurlijke boete zullen maken. De inschatting
is dat met name de grote en een aantal van de middelgrote gemeenten de bestuurlijke
boete zullen gaan inzetten voor de handhaving van de APV. De G4 hebben aangegeven
interesse voor het instrument te hebben. Het is echter niet exact bekend welke
gemeenten de bestuurlijke boete zullen gaan inzetten. Die keuze
van gemeenten zal naar verwachting in belangrijke mate afhangen van de feiten
die onder de reikwijdte van het wetsvoorstel zullen vallen, de eigen verantwoordelijkheid
die gemeenten op zich willen nemen en de nadere uitwerking van de mogelijkheden
die het wetsvoorstel OM-afdoening zal bieden, ook op het punt van de financiële
tegemoetkoming aan gemeenten. Elke gemeente zal een kosten/baten afweging
moeten maken of invoering interessant is.De leden van de VVD-fractie vragen verder of de gemeenten de nieuwe taak
aan kunnen en of zij daarvoor volledig zijn geëquipeerd, gelet op de
vereiste specifieke deskundigheid. Wij merken naar aanleiding van deze vraag
het volgende op. Gemeenten vervullen de regierol bij het lokaal integraal
veiligheidsbeleid en beschikken reeds over instrumenten in het kader van bestuurlijke
handhaving zoals het intrekken van vergunningen, het toepassen van bestuursdwang
en het opleggen van een dwangsom. Met de bestuurlijke boete komt daar een
nieuw handhavinginstrument voor de APV bij. De regering ziet geen redenen
te veronderstellen dat gemeenten daarvoor onvoldoende geëquipeerd zijn.
De specifieke deskundigheid op het terrein van de APV is bij de gemeenten
aanwezig. De gemeentelijke toezichthouders die een boetebevoegdheid krijgen,
zullen moeten voldoen aan de gestelde eisen voor de Boa's.De leden van de VVD-fractie vragen zich voorts af of de gemeenten ook
daadwerkelijk vrij zijn ter zake van het te voeren beleid, omdat ze nauw met
politie en OM moeten samenwerken, ook wat betreft de hoogte van de boeten.
Het maakt het systeem er niet overzichtelijker op menen zij. Wij willen hier
het volgende over naar voren brengen. De gemeente is verantwoordelijk voor
ten eerste de keuze om wel of geen bestuurlijke boete in te voeren. Als daarvoor
gekozen wordt, is de gemeente verantwoordelijk voor de handhaving van overtredingen
die onder de bestuurlijke boete vallen en bepaalt de gemeente dus ook de capaciteit
en prioriteit in de handhaving door de gemeentelijke toezichthouders. De rol
van de politie zal dus afnemen. Omdat het echter gaat om toezicht op straat,
spreekt het vanzelf dat nauw wordt samengewerkt met de politie en het openbaar
ministerie, onder meer ter voorkoming van competentieconflicten. De politie
blijft immers bevoegd waar nodig strafrechtelijk op te treden tegen dezelfde
overtredingen. Ook zal de politie op de hoogte moeten zijn van de wijze waarop
de gemeente het bestuursrechtelijke toezicht gaan inrichten, zodat haar werkwijze
daarop kan worden afgestemd. In de lokale driehoek vindt de afstemming plaats.Omdat er is gekozen voor een systeem waarin het strafrecht en het bestuursrecht
naast elkaar blijven bestaan, dienen de hoogte van de boeten op elkaar te
zijn afgestemd. Het zou een onaanvaardbare rechtsongelijkheid met zich meebrengen
als de hoogte van de boete die door een politieagent wordt opgelegd vele malen
lager is dan de bestuurlijke boete die door een toezichthouder wordt opgelegd,
of vice versa. Ook zou het vanuit het oogpunt van het gehele stelsel van boeten
onaanvaardbaar zijn dat boeten voor de kleine overlast (relatief) veel hoger
zouden zijn dan boeten voor wat ernstiger overtredingen, die niet onder de
bestuurlijke boete vallen en die door het OM worden afgedaan. De maximale
hoogte van de boete, 340 euro, is daarom in de wet vastgelegd en in de AMvB
wordt het daadwerkelijke tarief neergelegd. Het zal gaan om een hoog en een
laag tarief en deze zullen naar verwachting tussen de 50 en 100 euro liggen.
In paragraaf 2 onder c. wordt eveneens nader ingaan op diverse vragen
over de verhouding tussen de bestuursrechtelijke handhaving tengevolge van
dit wetsvoorstel en de strafrechtelijke handhaving en de rol van de politie
daarin.De leden van de VVD-fractie vragen nog eens in te gaan op de kritiek van
de Raad van State dat de juridische vormgeving van de regelingen Wet Mulder, OM-afdoening en de twee regelingen inzake bestuurlijke boete
aanzienlijke verschillen laat zien. In het nader rapport is met betrekking
tot dit punt aangegeven dat de divergenties tussen het wetsvoorstel OM-afdoening
en de beide wetsvoorstellen bestuurlijke boete met name voortkomen uit de
verschillende keuzes voor rechtssystematische inkadering. Het wetsvoorstel
OM-afdoening vindt zijn kaders in het strafrecht en heeft tot doel de buitengerechtelijke
afdoening van strafzaken doelmatiger te maken. De wetsvoorstellen bestuurlijke
boete hebben hun kaders in het bestuursrecht en voorzien in een extra instrument
voor de gemeenten. In de memorie van toelichting bij de respectievelijke wetsvoorstellen
bestuurlijke boete zijn reeds de overwegingen opgesomd die de regering ertoe
hebben gebracht deze voorstellen te doen. De vraag of de vier regelingen op
deéén of andere manier geïntegreerd kunnen worden, kan
dan ook op dit moment niet bevestigend beantwoord worden. Het naast elkaar
bestaan van verschillende systemen behoeft overigens niet tot bezwaren te
leiden; dat bestaat ook in andere wetten, zoals de Wet toezicht kredietwezen.
De regering is wel verder voornemens nauwlettend te volgen of en in hoeverre
de voorliggende wetsvoorstellen inzake de bestuurlijke boete overlast in de
openbare ruimte en fout parkeren in de praktijk een wezenlijke bijdrage leveren
aan effectieve en efficiënte handhaving van de betreffende regelgeving.
Daartoe is in het onderhavige wetsvoorstel, evenals in het wetsvoorstel bestuurlijke
boete fout parkeren, een evaluatiebepaling opgenomen. In het wetsvoorstel
OM-afdoening is eenzelfde evaluatiebepaling opgenomen.Op de vraag van de leden van de VVD-fractie welke problemen de regering
voorziet met de implementatie van het voorgestelde systeem, kunnen wij antwoorden
dat de regering op dit moment geen problemen voorziet met de implementatie
van het voorgestelde systeem. Gemeenten die kiezen voor de bestuurlijke boete
zijn zelf verantwoordelijk voor de invoering daarvan en het tijdstip waarop
de invoering plaatsvindt. Vanuit het Rijk zal in samenwerking met de VNG een
implementatietraject worden gestart (voorlichtingscampagne, congres, handreiking)
om gemeenten goed voor te bereiden op de invoering van de bestuurlijke boete.De leden van de VVD-fractie vragen evenals de leden van de PvdA-fractie
naar de verschillen tussen de OM-afdoening en de bestuurlijke boete en naar
de meerwaarde van de bestuurlijke boete. Voor het antwoord op die vragen kan
verwezen worden naar de antwoorden op deze vragen van de leden van de PvdA-fractie
die aan het begin van deze paragraaf zijn gegeven.De leden van de VVD-fractie constateren terecht op een aantal punten verschil
met het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 (Kamerstukken
II 2004/05, 30 098). In beide wetsvoorstellen is zo veel mogelijk aansluiting
gezocht bij de boeteregeling van de Vierde tranche Awb. Ten aanzien van het
rechtsbeschermingstelsel wordt in het onderhavige wetsvoorstel aangesloten
bij de hoofdstukken 6 t/m 8 van de Awb. In het wetsvoorstel tot wijziging
van de Wegenverkeerswet 1994 is aangesloten bij het in de Wet Mulder geldende
rechtsbeschermingstelsel, met dien verstande dat het bezwaarschrift wordt
ingediend bij het bestuursorgaan dat de bestuurlijke boete heeft opgelegd.
Reden voor deze keuze is dat op deze wijze de bestaande expertise bij de sector
kanton van de rechtbank en het gerechtshof te Leeuwarden kan worden benut.
Op het verschil in het al dan niet verplichtende karakter is hiervoor in het
antwoord op een vraag van dezelfde leden al ingegaan. Voor het antwoord op
de vraag naar de verjaring wordt verwezen naar het antwoord dat hierna wordt
gegeven op een vraag van de leden van PvdA-fractie over artikel 154j. Voor
het verschil met betrekking tot de voorhangprocedure verwijzen wij uw leden naar
het antwoord hierna in paragraaf 3 onder a. op een vraag
van de leden van de PvdA-fractie over het ontbreken van de voorhangprocedure
in dit wetsvoorstel. In dat antwoord stellen wij een voorhangprocedure voor
conform de procedure in de Wegenverkeerswet 1994.De vraag van de leden van de VVD-fractie of de OM-afdoening aanvullend
is als er sprake is van bestuursrechtelijke handhaving kan worden geantwoord
dat zulks inderdaad beoogd is. Daar waar gemeentelijke toezichthouders actief
zijn, treedt de politie terug. Het kan echter, gelet op de taak van de politie
om te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde, niet zo
zijn dat in een situatie waarin een politieambtenaar op heterdaad een strafbaar
feit constateert waarvoor een bestuurlijke boete kan worden opgelegd, deze
niet optreedt. Ook in situaties waarin sprake is van gevaarzetting zal de
politie op moeten treden. In deze gevallen wordt het feit via het strafrecht
afgehandeld.De leden van de VVD-fractie vragen de regering nader uiteen te zetten
waarom het instrument van de bestuurlijke boete een goede aanvulling is op
de reeds bestaande handhavingsmogelijkheden.De regering meent dat het instrument van de bestuurlijke boete een goede
aanvulling is op de bestaande strafrechtelijke handhaving door de politie
en buitengewoon opsporingsambtenaren. De politie blijft weliswaar bevoegd
maar wordt ontzien als gemeenten voor bestuurlijke handhaving van de APV kiezen.
De politie kan zich daardoor meer richten op de zwaardere feiten waarvoor
het strafrecht is aangewezen. De gemeenten krijgen, als zij daarvoor kiezen,
een zelfstandige verantwoordelijkheid bij de handhaving van de APV's
die zij ook zelf hebben opgesteld en zijn bovendien minder afhankelijk van
de inzet en prioritering van de politie en het openbaar ministerie. Met de
boeteopbrengsten die gemeenten mogen behouden is het mogelijk de eigen handhavingsinspanningen
(deels) te financieren. Het instrument van de bestuurlijke boete is een punitieve
sanctie binnen het bestuursrecht en vormt tevens een aanvulling op het bestaande
instrumentarium van bestuursrechtelijke handhaving.De leden van de D66-fractie stellen dat het beboeten van overtreders een
lik-op-stuk karakter heeft waar een preventieve werking vanuit gaat. Zij vragen
of de mogelijkheid bestaat om de bestuurlijke boete ter plaatse contant te
voldoen.Wij begrijpen de wens van de leden om de boete een lik-op-stuk karakter
te geven door contante betaling ter plaatse mogelijk te maken. In de uitvoering
brengt contante betaling zo veel administratieve lasten en risico met zich
mee dat van die mogelijkheid is afgezien. Wij wijzen er op dat binnen het
strafrecht contante betaling ook niet mogelijk is. Verder wijzen wij u op
het antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie over de lengte van
de termijn van verzending van de beschikking (artikel 154c, derde lid).De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij steunen de doelstelling om de bestrijding
van overlast in de openbare ruimte krachtiger aan te pakken en verzetten zich
niet tegen het invoeren van het instrument van de bestuurlijke boete om dat
te bereiken. Daarbij dient wel sprake te zijn van een duidelijke meerwaarde.
De leden vragen de regering de toegevoegde waarde van het instrument van de
bestuurlijke boete nog eens helder uiteenzetten.Wij zijn verheugd dat de leden van de SGP-fractie de doelstelling van
het wetsvoorstel ondersteunen. Voor een uiteenzetting over de toegevoegde
waarde van het instrument van de bestuurlijke boete wijzen wij op het antwoord
dat wij hiervoor hebben gegeven op vergelijkbare vragen van de leden van de
PvdA-fractie en van de VVD-fractie.De aan het woord zijnde leden van de SGP-fractie zien vooral praktische
voordelen in het voornemen om de bestrijding van bepaalde vooraf vastgestelde
soorten overlast als aanvulling op de bestaande mogelijkheden geheel binnen
de bestuursrechtelijke sfeer af te kunnen handelen. Tegelijk zijn zij de mening
toegedaan dat deze gang van zaken geen wezenlijke inbreuk mag maken op de
strafrechtelijke sfeer. De leden van de SGP-fractie merken op dat de regering
met betrekking tot de bestuurlijke boete spreekt over «feiten met een
geringe normatieve lading, waarvoor de dader geen ernstige morele blaam treft».
Zij vragen om een nadere toelichting op deze passage.Wij brengen hierop het volgende naar voren. De bestuurlijke boete zal
ingezet kunnen gaan worden voor veel voorkomende en overlastveroorzakende
feiten in de openbare ruimte. Het gaat om feiten die eenvoudig zijn te constateren
en een geringe normatieve lading hebben d.w.z. dat overtreding van de betreffende
norm geen zodanige ingrijpende gevolgen heeft dat strafrechtelijke handhaving
meer aangewezen is. Ook APV-feiten die gerelateerd zijn aan feiten die alleen
volgens het strafrecht gehandhaafd worden zoals drugsoverlast komen niet in
aanmerking voor bestuurlijke handhaving. Wij wijzen ook op het antwoord dat
hiervoor is gegeven op een vraag van de leden van de VVD-fractie over normatieve
lading van het aanbrengen van graffiti.2. Actorena. De gemeentenDe leden van de CDA-fractie vragen de regering nader in te gaan op de
uitvoering van de wet in gemeenten met deelraden. De gemeenteraad kan de bevoegdheid,
bedoeld in het voorgestelde artikel 154b, eerste lid, Gemeentewet, overdragen
aan de deelraden. De deelraad zal dan kunnen besluiten dat voor de feiten
die door de gemeenteraad strafbaar zijn gesteld en die ook voorkomen in de
op grond van deze wet vast te stellen algemene maatregel van bestuur bestuurlijke
boeten opgelegd kunnen worden. De strafbaarstelling zelf kan niet worden gedelegeerd
aan de deelraden. De feitelijke oplegging van die boeten is op grond van artikel
154b, vierde lid, een bevoegdheid van het college. Die bevoegdheid kan door
het college op grond van artikel 165 Gemeentewet worden overgedragen aan het
dagelijks bestuur van deelgemeenten. Het ligt voor de hand dat dit ook zal
gebeuren als de bevoegdheid tot het opleggen van bestuurlijke boeten ook is
overgedragen aan de deelraden. Aangezien de overdracht door de raad aan de
deelraden van de bevoegdheid te besluiten tot het opleggen van bestuurlijke
boeten onvermijdelijk alle feiten betreft die zijn genoemd in bovenbedoelde
AMvB (artikel 154b, tweede lid), ligt het niet voor de hand dat het college
bij de overdracht van de bevoegdheid die boeten feitelijk op te leggen wel
een scheiding maakt tussen feiten die door het dagelijkse bestuur van de deelraad
en feiten die door het college zelf beboet worden.De leden van de VVD-fractie vragen of het een goed idee is de verordenende
bevoegdheid over te dragen aan een gemeenschappelijke regeling, gelet op de
aard van de materie, omdat de algemene plaatselijke verordening typisch maatwerk
is. Zij vroegen zich af of het niet beter zou zijn de gemeenschappelijke regeling
alleen te laten gelden voor uitvoerende activiteiten. De meest voor de hand
liggende variant is inderdaad een vorm van samenwerking tussen gemeenten waarbij
alleen voor de uitvoerende activiteiten wordt samengewerkt. In dat geval bepalen
de raden der deelnemende gemeenten dat voor de door hen strafbaar gestelde
feiten die ook voorkomen in de in het voorgestelde artikel 154b, eerste lid,
bedoelde AMvB, bestuurlijke boeten opgelegd kunnen worden. Vervolgens dragen
de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemers
de bevoegdheid tot het feitelijk opleggen van die bestuurlijke boeten over
aan de gemeenschappelijke regeling.Het is echter ook mogelijk verordenende bevoegdheid over te dragen aan
gemeenschappelijke regelingen, althans aan openbare lichamen als bedoeld in
artikel 8, eerste lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr; zie
artikel 30, eerste lid, aanhef en onderdeel a, Wgr). Het zou voor kunnen komen
dat aan een dergelijk openbaar lichaam in verband met bepaalde taken ook de
bevoegdheid is gegeven straf te stellen op overtreding van verordeningen die
het openbaar lichaam heeft vastgesteld. In dat geval ligt het voor de hand
het openbaar lichaam ook de bevoegdheid te geven te bepalen dat een bestuurlijke
boete kan worden opgelegd voor de betreffende strafbare feiten.b. De toezichthouder overlast in de openbare ruimteDe leden van de CDA-fractie vragen onder wiens regie de gemeentelijke
toezichthouders zullen opereren en of er samenwerking komt met de politie.
Verder vragen zij of er altijd sprake zal zijn van achtervang door de politie.
De gemeentelijke toezichthouders zullen in beginsel onder regie van de gemeente
opereren, ook de operationele regie ligt bij gemeenten. De gemeente is immers
verantwoordelijk. Zoals ook eerder toegelicht, moet wel afgestemd worden met
de politie. Er zal echter geen sprake zijn van een structurele achtervang
door de politie. Dit zou een van de doelen van het wetvoorstel, namelijk het
ontlasten van de politie, ondermijnen. De handhaving van de openbare orde
en veiligheid is echter uiteraard nog steeds een kerntaak van de politie,
en de politie zal dus kunnen worden opgeroepen indien er problemen ontstaan
of dreigen te ontstaan. Hierbij dient ook te worden bedacht dat de toezichthouders
geen geweldmiddelen bij zich dragen.Verder vragen deze leden of de politiesterkte onveranderd blijft en wat
de invoering van de bestuurlijke boete gaat betekenen voor de prestatiecontracten.
De politiesterkte blijft onveranderd, het gaat immers onder meer om taken
waaraan de politie op dit moment niet goed toekomt of slechts in geringere
mate. Het ontlasten van de politie zou bovendien in het gedrang komen als
er wel geschrapt zou worden in de politiesterkte.Voor de prestatiecontracten zal de invoering van deze bestuurlijke boete
een verwaarloosbaar effect hebben. Het gaat in dit geval om de aantallen uit
staandehoudingen voortkomende boeten en transacties door de politie. Het blijkt
dat wat betreft dit onderdeel vrijwel alle korpsen zeer goed voldoen aan de
in de prestatiecontracten gestelde normen. Het is daarom niet de verwachting
dat de afspraak op dit onderdeel van de prestatiecontracten door invoering
van de bestuurlijke boete niet gehaald zullen worden. Bovendien gelden de
huidige prestatiecontracten tot en met 2006. De daadwerkelijke werking van
de bestuurlijke boete zal in 2006 niet zo groot zijn dat er een effect verwacht
kan worden, onder andere omdat in 2006 waarschijnlijk slechts enkele gemeenten
hiervan gebruik zullen gaan maken.De leden van de CDA-fractie vragen zich af hoe de verantwoordelijkheid
moet zijn tussen de gemeenten en de particuliere boa's en hoe de aansprakelijkheid
is geregeld. Ook vragen zij zich af of het nu ook al mogelijk is dat particuliere
beveiligers (onbezoldigd) boa zijn. De particuliere boa dient als onbezoldigd
ambtenaar van de gemeente te worden aangesteld en valt derhalve onder de verantwoordelijkheid
en het gezag van de gemeente. De gemeente is dan ook volledig aansprakelijk
voor het optreden van de boa en voor de behandeling van eventuele klachten
voortvloeiend uit handelingen die de boa heeft verricht.Particuliere beveiligers kunnen in beginsel geen boa-bevoegheid krijgen;
dit is immers in strijd met artikel 5 van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties
en recherchebureaus (Wpbr). Voorkomen moet worden dat enige (schijn
van) belangenverstrengeling zich kan voordoen tussen de functie van de particuliere
functionaris met opsporingsbevoegdheid enerzijds en de particuliere beveiliger
als bedoeld in de Wpbr anderzijds. Van dit verbod kan onder voorwaarden ontheffing
worden verleend. De criteria zijn beschreven in de «Beleidsregels aanvraag
ontheffing als bedoeld in de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en
recherchebureaus» (Stcrt. 2000, 60). Geen ontheffing kan worden verleend
indien een particuliere functionaris met opsporingsbevoegdheid zijn functie
gelijktijdig combineert met de functie van particulier beveiliger. Op deze
wijze wordt voorkomen dat de functies in elkaar zijn geïncorporeerd en
het onduidelijk wordt voor de burger met welke functionaris hij te maken heeft.Indien een ontheffing wordt verleend, geldt het regime betreffende de
particuliere boa: deze dient te worden aangesteld als onbezoldigd ambtenaar
van de gemeente.De leden van de CDA-fractie vragen of bekend is hoeveel van de stadswachten
thans reeds over een boa-status beschikken.In het geautomatiseerde systeem van Justitie is niet na te gaan of stadswachten
de boa-status hebben.De praktijk is, dat stadswachten gewoonlijk geen boa-status hebben; zij
zijn over het algemeen toezichthouders. Zodra stadswachten een boa-functie
gaan bekleden, worden zij geen stadswachten meer genoemd, maar wordt de functie
aangeduid conform de Circulaire functielijst buitengewoon opsporingsambtenaar
(Stcrt. 2004, 240). Diverse gemeentelijke toezichtsinstellingen bestaan echter
naast stadswachten uit toezichthouders die wel een boa-status hebben. Dit
zijn er ongeveer 2800, maar die zijn werkzaam op velerlei terreinen. (het
betreft hier de functies milieu-boa, gemeente-boa, APV-controleur, controleur
bouw- en woningtoezicht, controleur openbare ruimte, leerplichtambtenaar,
parkeercontroleur, sociaal rechercheur, boa bij brandweer en flora- en faunabeheerder).De leden van de CDA-fractie wijzen erop dat in de aanloop naar dit wetsvoorstel
de gedachte was dat deze wet er mede toe zou bijdragen dat ID-banen in de
sfeer van het toezicht zouden kunnen worden omgezet in banen van gemeentelijke
toezichthouders. Zij vragen of deze verwachting, gelet op de opleidingseisen
voor boa's nog reëel is. Wij merken hierover het volgende op. De
opleidingseisen gesteld aan de gemeentelijk toezichthouders die bestuurlijke
boete mogen gaan opleggen, zijn op het niveau van de boa gesteld, omdat voor
de toezichthouders ten behoeve van de uitoefening van de identificatieplicht
een boa-bevoegdheid noodzakelijk is. Dat betekent dat ID-ers door middel van
opleiding en ervaring kunnen doorstromen naar een functie van toezichthouder
op boa-niveau. Een deel van de personen met een ID-baan zal kunnen doorgroeien,
maar naar alle waarschijnlijkheid zal niet iedereen dit niveau kunnen halen.
Gezien de taken die een toezichthouder overlast in de openbare ruimte zal
moeten gaan vervullen, is het boa-niveau minimaal vereist.De leden van de CDA-fractie vragen verder of de opleidingseisen centraal
zullen worden vastgesteld en of er een aparte opleiding zal komen voor boa's
die deze wet zullen toepassen. Voor de boa's geldt reeds een opleidingsregime,
waarbij de eindtermen door de Minister van Justitie worden vastgesteld. Deze
eindtermen zijn gekoppeld aan algemene, centrale examens. Het betreft leerstof
inzake het strafrecht, de strafvordering en het staatsrecht. Dit examen dient
elke vijf jaar, voorafgaand aan een verlenging van de akte van opsporingsbevoegdheid,
met goed gevolg te worden afgelegd. Voor de boa's die als toezichthouder
overlast in de openbare ruimte zullen gaan optreden, zal hetzelfde regime
gelden.De leden van de PvdA-fractie vragen of de voorgestelde regeling de inzet
van particuliere personen als toezichthouder overlast in de openbare ruimte
toelaat en vragen zich af hoe gewaarborgd wordt dat zij slechts de aanwijzingen
van het gemeentebestuur opvolgen. Voor het antwoord op deze vragen verwijzen
wij de leden naar het eerder gegeven antwoord op eenzelfde vraag van de leden
van de CDA-fractie. Bovendien geldt om overlap te voorkomen de regel dat iemand
geen boa mag zijn in de gemeente waar hij beveiligingsambtenaar is.De leden van de PvdA-fractie vragen ook hoe gewaarborgd wordt dat particuliere
personen ten opzichte van het publiek kenbaar zijn als toezichthouder en boa.In de Circulaire functielijst buitengewoon opsporingsambtenaar (Stcrt.
2004, 240) wordt als voorwaarde gesteld voor de inhuur van particuliere functionarissen
als buitengewoon opsporingsambtenaar bij een gemeente dat zij herkenbaar dienen
te zijn als ambtenaar van de gemeente. Hierbij mogen geen tekens worden gedragen
die herleidbaar zijn tot de particuliere instelling waarvan de gemeente de
functionaris heeft ingehuurd. Daarnaast krijgen deze boa's het boa-legitimatiebewijs.
Voorts wordt momenteel een insigne ontwikkeld dat door boa's in het publiek
domein zal moeten worden gedragen.De leden van de PvdA-fractie vragen verder of de toezichthouders van rijks-
of gemeentewege zullen worden voorzien van en legitimatiebewijs waaruit hun
hoedanigheid van toezichthouders en buitengewoon opsporingsambtenaar blijkt
en of zij in de uitoefening van hun functie verplicht zullen zijn –
eventueel door middel van dat bewijs – aan de burger hun hoedanigheid
kenbaar te maken.De toezichthouders overlast in de openbare ruimte zijn toezichthouder
in de zin van artikel 5:11 van de Awb. Dat betekent dat zij ingevolge artikel
5:12 Awb een legitimatiebewijs bij zich moeten dragen, dat is uitgegeven door
het bestuursorgaan onder verantwoordelijkheid waarvan de toezichthouder werkzaam
is. De gemeente moet hier dus voor zorgen. De toezichthouders moeten op grond
van artikel 5:12, tweede lid, van de Awb dit legitimatiebewijs aanstonds tonen
wanneer daar om wordt gevraagd.De leden van de PvdA-fractie vragen op welke wijze wordt zorggedragen
dat ook in de loop der jaren de bekwaamheid van toezichthouders op peil blijft
Boa's dienen elke vijf jaar de bekwaamheid aan te tonen d.m.v. het met
goed gevolg afleggen van een centraal examen.Voor de opleidingseisen die gelden voor de boa's wijzen wij op het
antwoord dat hiervoor is gegeven op een vraag van de leden van de CDA-fractie.
Justitie draagt zorg voor de basiskennis, welke elke vijf jaar wordt getoetst.
De werkgever is verantwoordelijk voor de (sociale) vaardigheden van de boa
voor de specifieke functie die deze bekleedt.Verder vragen de leden van de PvdA-fractie of is voorzien in een klachtenprocedure
over het optreden van de toezichthouder/buitengewoon opsporingsambtenaar.Het wetsvoorstel voorziet niet in een klachtenprocedure. Dat is ook niet
nodig, nu de bestaande klachtprocedures, zoals geregeld in de Algemene wet
bestuursrecht, gewoon van toepassing zijn. Titel 1 van hoofdstuk 9 van de
Awb is van toepassing op de behandeling van klachten door het bestuursorgaan
onder wiens verantwoordelijkheid de toezichthouders/opsporingsambtenaren werkzaam
zijn. Vervolgens bestaat de mogelijkheid om de klacht voor te leggen aan een
ombudsman als bedoeld in titel 2 van hoofdstuk 9 van de Awb. Dit is de Nationale
ombudsman of een decentrale ombudsman of -commissie.De leden van de D66-fractie vragen de regering een overzicht te geven
van het aantal boa's dat bij de verschillende gemeenten in dienst is.
Momenteel werken er zo'n 2800 boa's bij gemeenten (het betreft hier
de functies milieu-boa, gemeente-boa, APV-controleur, controleur bouw- en
woningtoezicht, controleur openbare ruimte, leerplichtambtenaar, parkeercontroleur,
sociaal rechercheur, boa bij brandweer en flora- en faunabeheerder).De huidige stadswachten beschikken niet over bevoegdheden om boeten op
te leggen.De leden van de D66-fractie vragen voorts of een boa iemand die geen identificatie
heeft kunnen beboeten. Het niet bij zich dragen van een identiteitsbewijs
is een strafbaar feit dat niet met een bestuurlijke boete kan worden afgedaan
Alle toezichthouders overlast in de openbare ruimte worden aangesteld als
boa voor de identificatieplicht en kunnen dus een proces-verbaal op grond
van overtreding van artikel 447e van het Wetboek van Strafrecht opmaken indien
het identiteitsbewijs niet op eerste vordering kan worden getoond.c. De politieDe leden van de CDA fractie beschouwen het als een juiste keuze dat gemeenten
niet verplicht worden de handhaving 24 uur per etmaal op zich te nemen. Met
die eis zou vooral van kleine gemeenten het onmogelijke gevraagd worden. De
leden van de CDA fractie vragen een toelichting op de zin in de memorie van
toelichting dat indien het noodzakelijk is om in het weekend en in de avonduren
actief te handhaven, het gemeentebestuur hiervoor de verantwoordelijkheid
draagt. Wij hebben met deze zin in de memorie van toelichting het volgende
bedoeld Indien een gemeentebestuur kiest voor de bestuurlijke boete dan is
zij verantwoordelijk voor de (bestuurlijke) handhaving van de desbetreffende
APV-feiten. Dit is ook het geval indien het noodzakelijk is om in het weekend
en in de avonduren actief te handhaven. Gemeenten kunnen er echter voor kiezen
om niet altijd actief te handhaven, maar in het handhavingsbeleid prioriteiten
aan te geven. Kleine(re) gemeenten kunnen afspraken maken met grote(re) gemeenten
over de(gezamenlijke) inzet van gemeentelijke handhavers. Ook als echter de
keuze gemaakt wordt niet actief te handhaven, is deze keuze een verantwoordelijkheid
van de gemeente. Zij kan niet als vanzelfsprekend een beroep doen op bijvoorbeeld
de politie. Indien in de lokale driehoek niet anders wordt besloten, zal in
dat geval niet worden gehandhaafd.De leden van het CDA vragen zich af wie bepaalt of actieve handhaving
noodzakelijk is, of hierover afspraken worden gemaakt met de politie en of
de politie verplicht is op te treden als achtervang. Naast de in de tijd beperkte
handhaving kan het ook voorkomen dat gemeenten de handhaving naar plaats willen
beperken, bijvoorbeeld tot de woonkernen. Is een dergelijk arrangement met
de politie af te spreken, zo vragen deze leden. De gemeente bepaalt of daadwerkelijk
wordt gehandhaafd. Zie ook het antwoord op een eerdere vraag van de VVD in
paragraaf 1. In de lokale driehoek wordt hierover wel afgestemd, maar
de politie is niet verplicht om als achtervang te fungeren, ook niet als de
gemeente er voor kiest niet 24 uur te handhaven, of de handhaving tot de woonkernen
te beperken. De politie blijft, verantwoordelijk voor de handhaving van de
openbare orde en veiligheid en de politie zal dus kunnen worden opgeroepen
indien er problemen ontstaan of dreigen te ontstaanDe leden van het CDA vragen zich ook af wat de positie van de politie
is op de tijdstippen dat wél door de gemeente wordt gehandhaafd; legt
hij een boete op als hij een overtreding constateert, of loopt hij door, zo
vragen deze leden.In de huidige situatie heeft een politieambtenaar de vrijheid om al of
niet op te treden tegen een overtreding in geval van heterdaad. In die zin
verandert er in de nieuwe situatie niets. Als een agent een overtreding constateert,
is hij bevoegd om de overtreder een strafrechtelijke boete op te leggen. In
het wetsvoorstel is immers gekozen voor het strafbaar houden van deze overtredingen.
Deze bevoegdheid is intact gelaten om het gezag van de politie niet onnodig
aan te tasten. De politie zal hier bij uitzondering gebruik van maken. Door
de overdracht van de verantwoordelijkheid van de handhaving van de feiten
die onder dit wetsvoorstel vallen, zal de politie in beginsel niet meer actief
gaan handhaven voor feiten waarvoor de bestuurlijke boete is ingevoerd en
de verantwoordelijkheid dus bij de gemeente ligt. Dit geldt ook als de gemeente
er voor kiest om niet actief te handhaven.Ook de leden van de PvdA-fractie vragen naar het optreden van politieambtenaren
in een situatie van heterdaad waarvoor wij verwijzen naar het voorgaande antwoord.
Verder vragen zijn naar de rol van de politie bij potentieel escalerende conflictsituaties.
Naar de mening van de regering moet de politie ook in die gevallen onmiddellijk
kunnen optreden en zullen gemeentelijke toezichthouders contact leggen en
assistentie van de politie vragen.De leden van de PvdA-fractie geven aan dat zij graag zouden vernemen hoe
de keuze van een gemeente voor handhaving door bestuurlijke boeten duidelijk
zal worden gemaakt aan de burgers van die gemeente, anders dan door publicatie
in het gemeentelijke verordeningenblad.Het is de eigen verantwoordelijkheid van ieder afzonderlijk gemeentebestuur
om de ingezetenen te informeren op een wijze waarvan het desbetreffende gemeentebestuur
dat adequaat en wenselijk acht. Ieder afzonderlijk gemeentebestuur maakt een
eigen afweging, wat er toe zal leiden dat de informatievoorziening per gemeente
zal zijn toegesneden op de plaatselijke wensen en behoeften. Gemeenten zijn
autonoom in de wijze waarop zij de burger informeren over het besluit tot
bestuurlijke handhaving.Ook voor het antwoord op de vragen van de leden van de VVD-fractie hoe
de afstemming tussen de politie en de gemeente zal zijn, verwijzen wij naar
de antwoorden op de vragen van het CDA en de PvdA. De leden van de VVD zijn
er niet gerust op dat er geen competentieconflicten zullen plaatsvinden en
vragen zich af waarom deze handhaving niet helemaal aan de gemeenten kan worden
overgelaten.Indien een gemeente voor bestuurlijke handhaving heeft gekozen, kan in
beginsel geen beroep meer worden gedaan op de politie. Indien sprake is van
een situatie met een gevaarzettend karakter, waarbij kan worden gedacht aan
de situatie dat de overtreder dreigt gewelddadig te worden, kan de politie
worden ingeschakeld. Over de nodige afstemming in dergelijke situaties en
het voorkomen van competentieconflicten tussen het gemeentebestuur en de politie
zullen afspraken gemaakt moeten worden in de lokale driehoek. De regering
is van opvatting dat hierover goede afspraken te maken zijn, en dat er door
de invoering van onderhavig wetsvoorstel geen groot risico bestaat op het
ontstaan van competentieconflicten. Het gaat immers om de handhaving van overtredingen
waar de politie niet goed of helemaal niet aan toekomt. Overigens is er een
afzonderlijke regeling getroffen over samenloop. Er kan dus geen dubbele boete
worden opgelegd. Op de vraag waarom de regering er toch voor gekozen heeft
de politie tevens bevoegd te laten zijn, is eerder geantwoord. Hierbij komt
nog dat het overlaten van deze handhaving aan gemeenten zou neerkomen op een
verplichte invoering van de bestuurlijke boete voor alle gemeenten. Zie voor
de reactie van de regering hierop ook het antwoord op een eerdere vraag van
deze leden van de VVD-fractie over het al dan niet verplichte
karakter van het instrument bestuurlijke boete. Het kan inderdaad zo zijn
dat de gemeente er voor kiest helemaal geen handhaving in te zetten op bepaalde
tijden. Dit is de verantwoordelijkheid van de gemeente, net zoals het nu de
verantwoordelijkheid is van de politie. Ook de politie stelt immers haar prioriteiten.
De handhaving van de feiten waarover het in dit wetsvoorstel gaat, is tot
op heden vaak achterwege gebleven door de beperkte mankracht van de politie
en het feit dat er op basis van huidig recht weinig gebruik is gemaakt van
de mogelijkheid om deze handhaving op zich te nemen via de gemeentelijke boa's.De VVD wijst er nogmaals met nadruk op dat de 24 uurs verantwoordelijkheid
duur is, met name ook 's nachts, wanneer er slechts een geringe kans
is op een overtreding.Op zichzelf is dit waar, maar het gaat bij de bestuurlijke boete niet
om overtredingen waarvoor een noodhulpdienst zoals bij de politie noodzakelijk
is. Een gemeente kan er bijvoorbeeld wel voor kiezen in het weekend in het
uitgaanscentrum, als er een groter risico is op overtredingen, meer toezichthouders
in te zetten en te laten surveilleren. Hoe dit wordt ingevuld, is volledig
de verantwoordelijkheid van de gemeente.Ten slotte vragen de leden van de VVD zich af of de gemeente de hulp van
de politie kan inroepen als het uit de hand loopt en of er sprake zal zijn
van uniform beleid.Indien een gemeente de bestuurlijke boete wil invoeren, zal de gemeenteraad
hiertoe bij verordening moeten beslissen. Verwacht mag worden dat in de gemeenteraad
een gedegen afweging zal worden gemaakt over de vraag of invoering van de
bestuurlijke boete niet alleen gewenst, maar ook haalbaar is. Zo niet, dan
zal niet gekozen worden voor invoering van de bestuurlijke boete. Mocht, ondanks
een positieve besluitvorming in de gemeenteraad, toch blijken dat de bestuurlijke
handhaving niet goed functioneert, dan zal dit ook onderwerp van overleg kunnen
zijn met de politie. De verwachting is dat dan tijdig het beleid kan worden
bijgesteld of dat kan worden besloten tot beëindiging van bestuurlijke
handhaving door middel van bestuurlijke boete. Hiervoor is echter wel een
termijn afgesproken, omdat de verantwoordelijkheid voor de handhaving dan
weer overgaat naar de politie. Die heeft uiteraard tijd nodig om haar organisatie
daarvoor weer in te richten. Overigens heeft de politie als kerntaak het handhaven
van de openbare orde en hiervoor zal zij dus ook verantwoordelijk blijven,
dus in het geval van calamiteiten kan uiteraard altijd een beroep worden gedaan
op de politie. Omdat het gaat om de handhaving van kleine overtredingen, acht
de regering de kans hierop niet erg groot. Er zal geen sprake zijn van uniform
beleid, het gaat om een gemeentelijke bevoegdheid die door de verschillende
gemeenten anders kan worden ingevuld.3. Bestuurlijk beboetbare feitena. De feitenDe leden van de CDA-fractie zien het als een gemis dat thans nog niet
kan worden beschikt over de AMvB waarin de overtredingen worden vastgelegd
die met een bestuurlijke boete kunnen worden afgedaan. Zij vragen of toch
concreet kan worden aangegeven welke overtredingen onder deze wet zullen gaan
vallen. Ook vragen zij of lichte overtredingen in de sfeer van de bouw, het
milieu en de horeca, zoals overtreding van sluitingstijden, zullen worden
meegenomen.Voor een overzicht van de nu bekende feiten die zullen worden opgenomen
in de AMvB verwijzen wij naar het eerdere antwoord op eenzelfde vraag
van de leden van de VVD-fractie in paragraaf 1. Over de vraag in hoeverre
de gemeentelijke handhaving op het gebied van de horeca versterking behoeft,
is nog overleg gaande. Wij geven er de voorkeur aan om het onderhavige wetsvoorstel
niet op de uitkomsten van dit overleg te laten wachten.In dit verband wijzen wij verder op de brief van de minister van VROM
aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2005/06, 29 392, nr. 12),
waarin een aantal vragen van de Vaste Kamercommissie voor VROM wordt beantwoord.
De Minister van VROM geeft aan dat er voor wat betreft de handhaving van de
VROM-regelgeving thans een lichte voorkeur bestaat voor het instrumentarium
van de Wet OM-afdoening. Dit is met name ingegeven door de wens versnippering
van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke sanctiemogelijkheden te voorkomen.
Er zullen echter de nodige vragen moeten worden beantwoord alvorens de Wet
OM-afdoening voor het bestuur toepasbaar kan worden gemaakt op de bouwregelgeving.
Zodra daar meer duidelijkheid over is ontstaan, kan een definitieve keuze
worden gemaakt welk boete-systeem in de VROM-wetgeving zal worden opgenomen.
Dit betekent dat de mogelijkheid om een bestuurlijke boete te introduceren
voor de bouwregelgeving nadrukkelijk wordt opengelaten.Voor wat betreft de handhaving van milieuregelgeving moet nog worden opgemerkt,
dat deze reeds van oudsher plaatsvindt via onder meer de bestaande transactiemogelijkheden
van het OM. Verder merken wij nog op dat eenvoudige en veelvoorkomende milieudelicten
thans door een aantal bestuursorganen worden afgedaan met een strafrechtelijke
transactie in handen van het bestuur, op basis van de Wet op de economische
delicten en het Transactiebesluit milieudelicten. In het wetsvoorstel OM-afdoening
wordt de bestuurlijke transactie uit de Wet op de economische delicten omgevormd
en veralgemeend tot een bestuurlijke strafbeschikking in het Wetboek van Strafvordering.
Het ligt voor de hand de bestuurlijke transactie voor deze milieudelicten
om te zetten in een bestuurlijke strafbeschikking.De leden van de CDA-fractie geven aan dat de minister van BZK In zijn
rede tot het VNG congres in juni 2005 heeft gezegd dat hij het huidige wetsvoorstel
ziet als een eerste ronde. De minister gaf aan, zo stellen zij, bereid te
zijn een discussie over vervolgstappen aan te gaan, waarbij ook de ontwikkelingen
rond het wetsvoorstel OM-afdoening worden meegenomen. De leden vragen of de
minister kan aangeven waar hij precies aan denkt. In dit verband wijzen wij
er op dat zoals in het antwoord hiervoor is aangegeven de mogelijkheid zal
worden bezien of het instrument van de bestuurlijke boete voor overtredingen
in de sfeer van de bouw, het milieu en de horeca kan worden gerealiseerd.
Verder is in het onderhavige wetsvoorstel een evaluatiebepaling is opgenomen.
In de memorie van toelichting is aangegeven dat in de evaluatie de relatie
met de handhavingsystemen van de wetsvoorstellen bestuurlijke boete fout parkeren
en andere lichte verkeersovertredingen en OM-afdoening uitdrukkelijk in ogenschouw
zal worden genomen en dat zal worden bezien of er aanleiding is voor verdere
uniformering tussen deze handhavingstelsels. In het nader rapport is ook opgemerkt
dat de regering een evaluatiebepaling heeft opgenomen omdat zij voornemens
is nauwlettend te volgen of de twee wetsvoorstellen bestuurlijke boete in
de praktijk een wezenlijke bijdrage leveren aan effectieve en efficiënte
handhaving van de desbetreffende feiten. De opmerking in de rede tot het VNG
congres moet in dit licht worden gezien.De PvdA-fractie kan zich vinden in de gedachte dat de categorieën
van «beboetbare gedragingen» worden vastgesteld bij algemene maatregel
van bestuur. De leden vragen de Ministers meer specifiek aan te geven welke soorten van gedragingen zij op het oog hebben. Voor het antwoord
op deze vraag verwijzen wij naar het eerdere antwoord dat is gegeven op een
vraag naar de feiten die onder de reikwijdte van dit wetsvoorstel vallen van
de leden van de VVD-fractie in paragraaf 1.De leden van de PvdA-fractie stellen dat in vergelijking met de Wet administratiefrechtelijke
handhaving verkeersvoorschriften de voorhangprocedure ontbreekt. Eerder vroegen
de leden van de VVD-fractie ook naar het ontbreken van een voorhangprocedure.
Nu blijkt dat de leden van uw Kamer hier prijs op stellen, zal bij nota van
wijziging artikel 154b, eerste lid, zodanig worden gewijzigd dat de AMvB waarin
de gedragingen worden omschreven die kunnen leiden tot overlast in de openbare
ruimte, gedurende vier weken moet worden voorgehangen bij beide kamers der
Staten-Generaal. Hiermee wordt aangesloten bij artikel 2b van de Wegenverkeerswet
1994, waarin een voorhangprocedure is opgenomen die ook geldt voor de AMvB
die wordt opgesteld op basis van het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout
parkeren en andere lichte verkeersovertredingen (Kamerstukken II 2004/05,
30 098).De leden van de PvdA-fractie geven verder aan dat zij een van toepassingverklaring
van artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht missen. Zij vragen of een bestuurlijke
boete wel kan worden opgelegd aan een rechtspersoon.In reactie daarop wijzen wij op het volgende. Een bestuurlijke boete kan
aan een rechtspersoon worden opgelegd indien de norm die in het overtreden
voorschrift is vervat zich mede tot rechtspersonen richt. Hoewel de overtredingen
waarop dit wetsvoorstel ziet in het leeuwendeel van de gevallen door natuurlijke
personen zullen worden gepleegd, valt het niet uit te sluiten dat deze in
een enkel geval door rechtspersonen zullen worden gepleegd. Om die reden wordt
de suggestie van de PvdA-fractie overgenomen en wordt de tekst van het wetsvoorstel
aangevuld met een bepaling gelijkluidend aan artikel 5.0.1, derde lid, van
het wetsvoorstel Vierde tranche Awb. In het kader van de aanpassingswetgeving
die moet worden verricht vanwege de Vierde tranche Awb zal de werking van
deze bepaling opnieuw worden bezien. Tevens wordt van de gelegenheid gebruik
gemaakt om een bepaling op te nemen waarin het begrip overtreder wordt vastgelegd.
Deze bepaling zal de omschrijving bevatten van de overtreder als degene die
de overtreding pleegt of medepleegt. Dit betekent dat als overtreder kan worden
aangemerkt degene tot wie de overtreden norm zich richt en die de overtreding
pleegt of medepleegt. In de praktijk zal moeten blijken of daadwerkelijk sprake
zal zijn van medeplegen van overtredingen die vallen onder de reikwijdte van
de wet. In het kader van de aanpassingswetgeving van de Vierde tranche zal
ook deze figuur worden bezien.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie welke overtredingen door de
Wet Mulder worden afgedaan en welke door de Wet bestuurlijke boete fout parkeren
en andere lichte verkeersovertredingen. In antwoord op deze vraag verwijzen
wij naar de nota naar aanleiding van het verslag op het wetsvoorstel bestuurlijke
boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen.De leden van de SP-fractie zien dat er een uitgebreid assortiment van
overtredingen is dat tot een bestuurlijke boete kan leiden. Deze leden vragen
de regering of er binnen de gemeente beleid zal worden gevoerd welke overtredingen
in welke wijken wel en niet zullen worden beboet. Verder willen deze leden
weten of door een veelvoud aan regels de handhaving willekeurig zal worden.
In antwoord op deze vragen laten wij weten dat na invoering van bestuurlijke
boete het de gemeente is die bepaalt ten aanzien van welke overtredingen
en in welke wijken de gemeentelijke handhavers zullen worden ingezet.Wij wijzen in dit kader ook op de reactie die is gegeven op vragen over
de 24-uurs verantwoordelijkheid van de gemeenten in paragraaf 2 onder
c.De leden van de SP-fractie vragen verder of de bevoegdheden van de bijzondere
opsporingsambtenaren ook bekend zullen zijn bij mensen die niet uit de gemeente
afkomstig zijn.Het wetsvoorstel brengt geen verandering in de regels met betrekking tot
de bekendmaking van gemeentelijke verordeningen (artikelen 139 en volgende
Gemeentewet). Het betekent slechts dat voor bepaalde feiten die al strafbaar
zijn voortaan ook een bestuurlijke boete opgelegd kan worden. Ook dat besluit
is onderhevig aan de publicatieplicht, bedoeld in artikel 139 Gemeentewet.
In een eerder antwoord hebben wij al aangegeven dat alle boa's een apart
legitimatiebewijs hebben en dat de boa's werkzaam in het publieke domein
in de toekomst zullen worden uitgerust met een insigne. Op deze wijze wordt
een algemene herkenbaarheid nagestreefd.De leden van de ChristenUnie-fractie stellen dat in onderhavig wetsvoorstel
wel een aantal voorbeelden wordt gegeven van mogelijke gedragingen die onder
de werking van het voorstel komen te vallen, maar dat er nog geen limitatieve
lijst is. Deze leden vragen de regering waarom er niet voor is gekozen bij
het wetsvoorstel de inhoud van deze AmvB bekend te maken. In antwoord op een
vraag van de leden van de VVD-fractie over de feiten in paragraaf 1,
is een uitgebreidere opsomming gegeven van de feiten die zeker in de AMvB
zullen worden opgenomen. Over andere feiten vindt nog overleg plaats. Zoals
hiervoor is aangegeven, zal bij nota van wijziging een voorhangprocedure voor
de bedoelde AMvB worden voorgesteld.Bij het opstellen van de limitatieve lijst van feiten is een viertal criteria
toegepast. Op zichzelf vinden de leden van de ChristenUnie-fractie deze criteria
helder. Wel vragen deze leden of er duidelijkheid bestaat over de bevoegdheidsverdeling,
wanneer de gedragingen weliswaar niet gevaarzettend zijn en evenmin op zichzelf
een risico op escalatie betreffen, maar er in de handhaving niettemin sprake
is van escalatie, met gebruik van geweld. Zij vragen de regering de onderlinge
bevoegdheidsverdeling en verantwoordelijkheden in dergelijke situaties toe
te lichten. In antwoord op deze vragen brengen wij het volgende naar voren.
Wanneer een gedraging niet gevaarzettend is en evenmin op zichzelf een risico
op escalatie aan de orde is, maar er in de handhaving niettemin sprake is
van escalatie, bijvoorbeeld met gebruik van geweld, dan kan door de toezichthouder
de politie worden ingeschakeld die vervolgens strafrechtelijk kan optreden.
De politie blijft immers verantwoordelijk voor de strafrechtelijke handhaving
van de rechtsorde.Ook de leden van de SGP-fractie vinden het vanuit de voornoemde standpuntbepaling
terecht dat er wordt gewerkt met een limitatieve lijst van overtredingen waarbij
de bestuurlijke boete kan worden toegepast. Zij vragen wanneer de Kamer inzicht
krijgt de algemene maatregel van bestuur waarin dit wordt geregeld. Zoals
hiervoor al in antwoord op eerdere vragen is aangegeven, zal bij nota van
wijziging een voorhangprocedure voor de bedoelde AMvB worden voorgesteld.c. De beboetbaarheidDe leden van de CDA-fractie kunnen zich vinden in de maximale boetehoogte
van 340 euro. Zij vragen waarom in de wet niet is gekozen voor de mogelijkheid
van de jaarlijkse indexering. De leden van de CDA fractie vinden
het van groot belang dat van geharmoniseerde tarieven wordt uitgegaan. In
antwoord hierop laten wij weten dat voor de maximale boetehoogte aansluiting
is gezocht bij het boetebedrag van de Wet administratiefrechtelijke handhaving
verkeersvoorschriften. In deze wet is eveneens geen mogelijkheid voor jaarlijkse
indexering opgenomen. Voor de boetebedragen die uiteindelijk bij AMvB zullen
worden vastgesteld, zal worden aangesloten bij de tarieven die het OM hanteert.
Voor alle duidelijkheid brengen wij in dit verband naar voren dat de hoogte
van de boeten ruim onder het maximumbedrag van €340 zal liggen. Er is
niet voor gekozen om de boetehoogte aan indexering te onderwerpen om de volgende
reden. Als dit wel zou gebeuren, krijgt de praktijk te maken met niet-afgeronde
maximale boeten, wat tot onduidelijkheid zou leiden. De maximale boete kan
bij gelegenheid worden aangepast door wetswijziging. Dit uitgangspunt geldt
voor vrijwel alle maximale boetehoogtes in het bestuursrecht.Ter verduidelijking vragen deze leden van de CDA-fractie of zij er van
uit mogen gaan dat overal in Nederland ongeacht het tijdstip voor dezelfde
overtredingen dezelfde bedragen worden geheven, ongeacht of de boete door
een gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaar wordt opgelegd of door
een politieagent. In reactie op deze vraag laten wij weten dat voor de bestuurlijke
boete geldt dat de gemeenten gebonden zullen zijn aan de boetehoogten die
zullen worden bepaald in de AMvB op grond van deze wet. Voor de strafrechtelijke
boeten geldt dat het openbaar ministerie landelijk vastgestelde lijsten hanteert
voor diverse overtredingen waaronder overtredingen die leiden tot overlast
in de openbare ruimte. De hoogte van de boeten zullen zoveel mogelijk op elkaar
worden afgestemd. Deze lijsten worden gepubliceerd en gelden als recht in
de zin van artikel 99 van de Wet op de rechterlijke organisatie.De leden van de CDA-fractie vragen verder of is uitgesloten dat een gemeente,
bijvoorbeeld via aanvullende administratieve heffingen, per saldo een hogere
boete heft. In antwoord hierop laten wij het volgende weten. Bij een boeteoplegging
is de gemeente gebonden aan de in dit wetsvoorstel opgenomen regeling. Het
opleggen van een extra administratieve heffing buiten dit systeem is niet
mogelijk. Dat kan alleen, voorzover deze regeling daarin voorziet. Wij wijzen
er in dit verband op dat de boete, indien deze niet (tijdig) wordt voldaan,
kan worden ingevorderd bij dwangbevel. In dat geval wordt de boete verhoogd
met de op de aanmaning betrekking hebbende kosten en de wettelijke rente.
Voorts geschiedt de betekening van het dwangbevel door de deurwaarder op kosten
van degene aan wie de boete is opgelegd.Met betrekking tot de voorgestelde wettelijke maximering van de bestuurlijke
geldboete vragen de leden van de PvdA-fractie zich af hoe het maximale bedrag
van € 340 zich verhoudt tot de bedragen die bij strafrechtelijke
handhaving worden of zullen worden (OM-afdoening) gehanteerd. In antwoord
hierop laten wij weten dat de boeten die zullen kunnen worden opgelegd voor
overtredingen die zowel via een strafbeschikking als via een bestuurlijke
boete kunnen worden afgedaan, ruim onder het bedrag van € 340 zullen
worden vastgesteld.4. De juridische inkaderinga. Verhouding tot de Vierde tranche van de AwbDe leden van de CDA-fractie vragen verder of de Vierde tranche van de
Awb nog steeds niet in werking zal zijn getreden als deze wet van kracht wordt.
Wij stellen voorop dat niet met zekerheid te zeggen valt of dit wetsvoorstel,
indien het door uw Kamer wordt aangenomen, inderdaad eerder in werking treedt
dan de Vierde tranche. Op dit moment verkeren beide wetsvoorstellen
ongeveer in dezelfde fase van de parlementaire behandeling. Wel is het zo
dat voor de invoering van de Vierde tranche nog aanpassingswetgeving vereist
is, die ook de nodige tijd zal kosten. Om die reden zal inwerkingtreding van
de Vierde tranche in ieder geval niet eerder dan per 1 januari 2008 mogelijk
zijn. Naar de mening van de regering is het dan ook verstandig in dit wetsvoorstel
een voorziening te treffen voor het geval de Vierde tranche nog niet in werking
is getreden. De meeste procedurele bepalingen kunnen bij de aanpassingswetgeving
voor de Vierde tranche weer vervallen.De leden van de Christen Unie-fractie vragen wat de noodzaak is om onderhavig
wetsvoorstel te behandelen voorafgaande aan de Vierde tranche. Op een vergelijkbare
vraag van de leden van de PvdA-fractie in paragraaf 1 hebben wij geantwoord
dat een gelijktijdige behandeling niet voor de hand ligt nu de Vierde tranche
de algemene regels voor de bestuurlijke boete geeft en de beide wetsvoorstellen
bestuurlijke boeten het handhavingsinstrument bestuurlijke boete voor respectievelijk
APV-feiten en fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen introduceren.b. Verhouding tot het wetsvoorstel bestuurlijke boete
fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingenDe leden van de CDA-fractie stellen vast dat de regeling van de bestuurlijke
boete niet alleen is geregeld in twee verschillende wetten, maar daardoor
ook nog eens valt onder de verantwoordelijkheid van verschillende ministers.
De door de leden gevraagde eenheid in wetgeving en uitvoering wordt gerealiseerd
door een intensief overleg tussen de betrokken departementen bij de totstandkoming
van beide regelingen. Vanuit het Rijk zal een implementatietraject worden
gestart (voorlichtingscampagne, congres, handreiking) om gemeenten goed voor
te bereiden op de invoering van deze bestuurlijke boete-regelingen.c. RechtsbeschermingDe leden van de CDA-fractie vragen naar de verschillen tussen de rechtsbescherming
van deze wet en de Wet bestuurlijke boete fout parkeren. In onderhavig wetsvoorstel
is gekozen voor het rechtsbeschermingstelsel – hoofdstukken 6 t/m 8 –
van de Awb. Bij het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout parkeren is gekozen
voor aansluiting bij het in de Wet Mulder geregelde rechtsbeschermingstelsel
(administratief beroep; beroep bij de sector kanton van de rechtbank; hoger
beroep bij het gerechtshof Leeuwarden). Reden voor deze keuze is dat op deze
wijze de bestaande expertise op het terrein van het verkeersrecht bij de sector
kanton van de rechtbank en het gerechtshof te Leeuwarden kan worden benut.De vraag van de leden van de CDA-fractie of het griffierecht dat in het
kader van dit wetsvoorstel moet worden voldaan hetzelfde is als het griffierecht
dat moet worden voldaan in het kader van de Wet bestuurlijke boete fout parkeren,
kunnen wij bevestigend beantwoorden. Het griffierecht voor beroep bedraagt € 37
en het griffierecht voor een hoger beroep bedraagt € 102.De leden van de CDA-fractie vragen verder of bij de gerechten voorzieningen
worden getroffen voor de behandeling van beroepschriften inzake dit wetsvoorstel.
Verder vragen zij voor wiens rekening de behandeling van deze procedures komt
(voor rekening van het rijk of de gemeenten). Te verwachten is dat het aantal
juridische procedures in het bestuursrecht zal stijgen. Op dit moment is het
niet mogelijk om een inschatting te maken van het aantal bezwaar- en beroepsschriften
dat zal worden ingediend. De behandeling van deze beroepschriften
komt voor rekening van het Rijk, wel worden er griffierechten geheven.De leden van de PvdA-fractie hebben enige vragen over de bekendmaking
van de beschikking. De leden van de PvdA-fractie merken terecht op dat de
voorgestelde regeling is ontleend aan artikel 4, tweede lid, Wet administratiefrechtelijke
handhaving verkeersvoorschriften. Zij houdt een bijzondere bekendmakingsregel
in ten opzichte van de algemene bepalingen in de Awb. Volgens het voorgestelde
vijfde lid wordt de beschikking in eerste instantie gezonden naar het adres
dat de betrokkene zelf opgeeft. Blijkt de beschikking onbestelbaar te zijn,
dan wordt de beschikking gezonden naar het in de basisadministratie vermelde
adres (indien dit afwijkt). Degene aan wie een boete is opgelegd, heeft het
door opgave van het juiste adres zelf in zijn macht dat de beschikking hem
bereikt, opdat hij daartegen desgewenst tijdig rechtsmiddelen kan aanwenden.
Om die reden zal in geval van overschrijding van de bezwaar- of beroepstermijn
een beroep op artikel 6:11 van de Awb (verschoonbare termijnoverschrijding)
in beginsel niet slagen (vergelijk ook Gerechtshof Leeuwarden 14 november
2001, LJN-nr. AD8684, www.rechtspraak.nl). Met de invoering van de identificatieplicht
is bereikt dat in de meeste gevallen de identiteit van de betrokkene kan worden
vastgesteld. Dit geeft een betere basis voor controle van de adresgegevens
in de gemeentelijke basisadministratie dan voorheen.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de omvang van de toetsing door
de bestuursrechter. Zal deze de beslissing op het bezwaar slechts marginaal
toetsen of in volle omvang, zo vragen zij. Verder vragen zij of de bestuursrechter
bevoegd zal zijn om te toetsen of de geconstateerde overtreding valt binnen
de termen van één van de in de algemene maatregel van bestuur
omschreven categorieën van gedraging waarvoor een bestuurlijke boete
kan worden opgelegd en of de ambtenaar die de overtreding heeft geconstateerd
behoorlijk gemachtigd was. De leden van de SP-fractie zien dat dit alles onder
bestuursorganen en bij het betwisten van de boete, voor de bestuursrechter
zal worden uitgevochten. Dat zal naar de mening van deze leden leiden tot
een marginale toets bij de bestuursrechter. De leden van de SP-fractie vragen
de regering of een inhoudelijk bezwaar mogelijk is of dat burgers hier feitelijk
aan de grillen van de bestuursorganen overgeleverd zijn.Zowel de vragen van de leden van de PvdA-fractie als die van de SP-fractie
hebben betrekking op de omvang en intensiteit van de toetsing door de bestuursrechter.
Bij beantwoording van deze vragen moet in aanmerking worden genomen dat oplegging
van een bestuurlijke boete een 'criminal charge' inhoudt, als bedoeld
in artikel 6 EVRM. Hierdoor moet toetsing door de bestuursrechter aan bepaalde
extra eisen voldoen. De bestuursrechter neemt in dit verband een bijzondere
positie in: enerzijds oordeelt hij als «gewoon» bestuursrechter,
anderzijds is zijn positie enigszins vergelijkbaar met die van een strafrechter.De toetsing door de rechter van de bestuurlijke boete moet op grond van
artikel 6 EVRM volledig zijn («full jurisdiction»). De Nederlandse
jurisprudentie laat zien dat bij bestraffende sancties indringend wordt getoetst
op evenredigheid: de zwaarte (hoogte) van de sanctie moet zijn afgestemd op
de ernst van de gedraging. De rechter laat dan zijn in het algemeen terughoudende
opstelling bij de toetsing van bestuursbesluiten varen (zie bijv. ABRS 4 juni
1996, JB 1996, 172 en CRvB 1 november 2001, JB 2001, 329). Bij deze evenredigheidstoets
dient ook de verwijtbaarheid van het beboetbare feit te worden betrokken (zie
bijv. ABRS 17 april 2002, JB 2002, 164, ABRS 7 augustus 2002, NJB
2002, p. 1808, nr. 49 en CRvB 13 juni 2001, RSV 2001, 242).
Naast de hoogte van de boete dient ook een volle toetsing plaats te vinden
ten aanzien van het bewijs van de feiten die de overtreding constitueren.
De onschuldpresumptie van artikel 6, tweede lid, EVRM kan meebrengen
dat de rechter bij de beoordeling ook feiten meeneemt die het bestuursorgaan
niet kon kennen op het moment van het nemen van het boetebesluit. De bewijslast
ten aanzien van deze feiten rust op het bestuur (zie bijv. ABRS 15 april
1999, RAwb, 146). Ook dient de rechter een inmiddels ten gunste van de overtreder
gewijzigd voorschrift in zijn beoordeling mee te nemen. Hetzelfde geldt voor
de vraag of de ambtenaar die de overtreding heeft geconstateerd behoorlijk
gemachtigd was.d. Verhouding tot strafvorderingDe leden van de CDA-fractie constateren juist dat bestuurlijke boeten
niet voorkomen in de justitiële documentatie. Het gaat bij bestuurlijke
boeten om een registratie bij gemeenten onder het regime van de Wet bescherming
persoonsgegevens. Deze registratie zal moeten worden aangemeld bij het College
bescherming persoonsgegevens waarbij het doel van de registratie duidelijk
gemaakt zal moeten worden. Voor het opleggen van een bestuurlijke boete is
het niet van belang om te weten of er sprake is van recidive. De boete ligt
immers vast en kan niet om reden van recidive of anderszins verhoogd worden.De politie kan bij de gemeente een verzoek doen om gegevens over opgelegde
bestuurlijke boeten te verkrijgen.De leden van de ChristenUnie-fractie geven aan dat in antwoord op het
pleidooi van de VNG, dat pleit voor aanpassing van de boetehoogten om het
wetsvoorstel rendabel te maken, de regering stelt dat dit bij de algemene
maatregel van bestuur nader zal worden uitgewerkt, waarbij de regering de
kanttekening maakt dat rekening gehouden moet worden met de hoogte van de
strafrechtelijke boeten. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de
regering met deze opmerking ruimte wil creëren voor aanpassing van de
boetehoogten. Zij vragen de regering verder of zij van mening is dat dit onwenselijk
is vanuit het oogpunt van rechtsgelijkheid. De regering laat in antwoord hierop
weten dat het streven juist is om de hoogte van de bestuurlijke boeten af
te stemmen op de hoogte van de strafrechtelijke boeten, waarmee het beginsel
van rechtsgelijkheid wordt ondersteund.De leden van de Christen Unie-fractie vragen of artikel 154b, eerste lid,
niet uitgebreid moet worden met de opmerking dat dit alleen gedragingen betreft
die tevens in de APV zijn opgenomen. De regering acht deze toevoeging niet
nodig omdat in artikel 154b, eerste lid, al bepaald is dat de gedragingen
tevens krachtens artikel 154 strafbaar moeten zijn gesteld. Strafbaarstelling
op grond van artikel 154 van de Gemeentewet is alleen mogelijk van overtreding
van de verordeningen.De leden van de SGP-fractie vragen welke afwijkingsmogelijkheden er ten
opzichte van de strafrechtelijke boeten zijn bij het bepalen van de hoogte
van de boeten. Wij brengen in reactie hierop het volgende naar voren. Het
openbaar ministerie hanteert landelijk vastgestelde lijsten met boetehoogten
voor diverse overtredingen waaronder die overlast in de openbare ruimte opleveren.
Voor de hoogte van de boeten voor overlast in de openbare ruimte zal nauw
aangesloten worden bij de lijsten van het openbaar ministerie.5. Financiële aspectenIn antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie waar de verhouding
kosten en opbrengsten van 2,5 : 1 betrekking op heeft kunnen wij antwoorden
dat deze alleen betrekking hebben op het wetsvoorstel bestuurlijke boete overlast
in de openbare ruimte.De leden van de CDA-fractie vragen zich verder af hoe de inkomstenderving
van € 1,5 tot 4 miljoen op de rijksbegroting zal worden gedekt.Voor zover de ontvangsten uit hoofde van strafrechtelijke handhaving dalen
(minder aan APV-feiten gerelateerde boeten), worden deze lagere ontvangsten
voor 50% gecompenseerd door Justitie en komt 50% ten laste van
het generale beeld (tezamen tot een maximum van € 5 miljoen structureel).
E.e.a. zal worden betrokken bij de besluitvorming over de Voorjaarsnota 2006.
Indien er sprake is van een ontvangstenderving van meer dan € 5
miljoen zal opnieuw bezien worden hoe de daling van ontvangsten zal worden
opgevangen.De leden van de PvdA-fractie vragen of, gelet op de verhouding van kosten
en opbrengsten 2,5:1, alleen de grotere gemeenten zich handhaving door bestuurlijke
boeten kunnen veroorloven. In antwoord hierop wijzen wij allereerst op het
niet verplichtende karakter van het wetsvoorstel, hetgeen betekent dat gemeenten,
na afweging van de financiële aspecten van een invoering, er voor kunnen
kiezen van de invoering af te zien. Verder merken wij op dat handhaving geld
kost, waarbij de schaal waarop de handhaving is georganiseerd in belangrijke
mate bepaalt hoe groot de kosten zijn. De schaalgrootte van de gemeente, de
wijze waarop nu reeds een handhavingsapparaat is opgezet en de mate waarin
wordt samengewerkt met andere gemeenten, speelt hierbij een rol. Tegenover
de handhavingskosten staan de boetenontvangsten, waarbij het uitgangspunt
uiteraard nooit mag zijn dat boeten bedoeld zijn om de handhaving te bekostigen.
Wel is het zo dat gemeenten deze ontvangsten kunnen benutten voor de financiering
van de handhaving. In het algemeen kan worden gesteld dat routinematige handhaving
van relatief eenvoudige zaken zoals parkeerovertredingen goedkoper is dan
optreden tegen bijvoorbeeld graffiti en wildplassen. Omdat zowel voor de justitiële
handhaving als voor de gemeentelijke handhaving het niet goed mogelijk is
om de handhavingskosten uit te splitsen naar soorten feiten, kan hierbij niet
meer worden gemaakt dan een grove indicatie, zoals gedaan in de Memorie van
Toelichting. Voor een aantal gemeenten is het wellicht mogelijk om de uitvoering
van dit wetsvoorstel op te dragen aan een bestaand samenwerkingverband. Indien
deze optie niet uitvoerbaar is dan zullen gemeenten de kosten uit eigen inkomsten
moeten financieren.De leden van de VVD-fractie constateren dat de kosten van het wetsvoorstel
niet helemaal gedekt kunnen worden uit de opbrengsten van de boeten. In de
memorie van toelichting is aangegeven dat de uitvoering van dit wetsvoorstel
tezamen met het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte
verkeersovertredingen voor de G4 en een enkele middelgrote gemeente een batig
saldo zal opleveren. Hierbij moet worden aangetekend dat de bevoegdheid die
dit wetsvoorstel introduceert niet verplichtend is. De gemeenten hebben binnen
hun autonome bestedingsruimte de keuze om de bestuurlijke boete voor de aanpak
van overlast in de openbare ruimte te introduceren. Elke gemeente maakt daarbij
een eigen afweging.De leden van de VVD-fractie pleiten in dit kader voor een breder pakket
van feiten. Ook de leden van de CDA-fractie vragen aandacht voor de reikwijdte
van het wetsvoorstel. Kortheidshalve verwijzen wij naar het antwoord op deze
vraag van de CDA-fractie in paragraaf 3 onder a.De leden van de D66-fractie vragen om een reactie van de regering op de
passage uit de brief van de VNG van 15 juni 2005 over een korting van € 10
miljoen uit het gemeentefonds.Deze uitname uit het Gemeentefonds vloeit voort uit de vorig jaar gemaakte
interdepartementale afspraken over de compensatie van de lagere ontvangsten
bij Justitie voor boeten en transacties op het terrein van fout
parkeren en andere lichte verkeersovertredingen. Voor een reactie op de passage
uit de brief van de VNG verwijzen wij dan ook naar hetgeen hierover is opgenomen
in de nota naar aanleiding van het verslag van het wetsvoorstel Bestuurlijke
boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen.De leden van de ChristenUnie vragen wat de uiteindelijke uitwerking zal
zijn van onderhavig wetsvoorstel. Zij vragen daarom de regering nog eens expliciet
in te gaan op de mogelijke uitwerking van dit wetsvoorstel in de praktijk.
Verder vragen zij hoeveel gemeenten bij benadering gebruik zullen maken van
het opleggen en handhaven van de bestuurlijke boete. In reactie hierop brengen
wij het volgende naar voren. De (mogelijke) uitwerking van het wetsvoorstel
wordt in belangrijke mate bepaald door het aantal gemeenten dat voor de bestuurlijke
boete kiest. Intergemeentelijke samenwerking en goede afspraken tussen burgemeester,
politie en het lokaal openbaar ministerie over de inzet zijn daarbij essentieel.
De verwachting is dat de G4 en met name middelgrote gemeenten zullen kiezen
voor bestuurlijke boete.Verder vragen de leden van de ChristenUnie-fractie of de regering verwacht
dat alle gemeenten voldoende zicht hebben op de financiële consequenties
die de invoering van de bestuurlijke boete kan hebben en of de regering het
noodzakelijk acht om gemeenten, naast de toelichting op onderhavig wetsvoorstel,
er expliciet op te wijzen dat invoering van de bestuurlijke boete niet zonder
meer haalbaar is voor gemeenten. De regering verwacht dat gemeenten goed in
staat zullen zijn om voor de eigen lokale situatie een kosten/baten-afweging
te maken. In een eerder antwoord is al aangegeven dat er een voorlichtingscampagne
voor gemeenten wordt voorbereid.6. EvaluatieDe leden van de VVD-fractie vragen, met oog op een eventuele integratie
van de aan de orde zijnde regelingen, of een periode van vijf jaar niet te
lang is voor een evaluatie.De regering wijst er op dat door het aannemen van een amendement van het
lid Van der Laan (Kamerstukken II 2004/05, 29 849, nr. 28) in het
wetsvoorstel OM-afdoening een bepaling is opgenomen dat de Wet OM-afdoening
binnen vijf jaar geëvalueerd zal worden. Ook in het wetsvoorstel tot
wijziging van de Wegenverkeerswet (Kamerstukken 2004/05, 30 098, nr. 2)
is een evaluatie binnen een periode van vijf jaar bepaald. Gelet op het voornemen
om bij de evaluatie de samenhang met de voornoemde wetten te bezien, heeft
het handhaven van een periode van vijf jaar in onderhavig wetsvoorstel onze
voorkeur.II ARTIKELENArtikel 154bEerste lidDe leden van de PvdA-fractie missen een uitdrukkelijke regeling van het
overgangsrecht. Zij veronderstellen echter – en vragen de regering dit
te bevestigen – dat géén bestuurlijke boete kan worden
opgelegd voor een gedraging die heeft plaatsgevonden vóór de
inwerkingtreding van de wet én vóór de inwerkingtreding
van de in het voorgestelde artikel 154b, eerste lid, bedoelde gemeentelijke
verordening.Wij kunnen de veronderstelling van deze leden bevestigen. Indien een gedraging
heeft plaatsgevonden vóór inwerkingtreding van de wet én voor inwerkingtreding van de desbetreffende gemeentelijke verordening,
kan deze – voorzover de gedraging in de gemeentelijke APV strafbaar
is gesteld – alleen strafrechtelijk worden vervolgd. Een bestuurlijke
boete kan eerst worden opgelegd voor gedragingen die hebben plaatsgevonden
nadat zowel deze wet als de gemeentelijke verordening op de voet van artikel
154b, eerste lid, van deze wet in werking zijn getreden. Aan deze wet is geen
terugwerkende kracht verbonden, zodat feiten van voor inwerkingtreding daarvan
in elk geval niet bestuurlijk kunnen worden beboet. De gemeente mag aan haar
verordening evenmin terugwerkende kracht verbinden. Dat zou in strijd zijn
met het beginsel«geen strafbaar feit en geen straf zonder voorafgaande
wettelijke strafbepaling» (nullum crimen sine praevia lege criminali,
nulla poena sine praevia lege poenali), dat ook voor de bestuurlijke boete
geldt (artikel 7 EVRM en artikel 15 IVBPR).De leden van de VVD-fractie vragen of de gemeente bij het opstellen van
de verordening een keuze mag maken uit de in de algemene maatregel van bestuur
genoemde gedragingen of dat zij alle in de algemene maatregel van bestuur
genoemde gedragingen moet opnemen in de verordening.Artikel 154b, tweede lid, moet zo begrepen worden dat alle in de algemene
maatregel van bestuur opgenomen gedragingen moeten worden opgenomen in de
gemeentelijke verordening. Het is gemeenten niet toegestaan om een keuze te
maken.De vraag van de leden van de VVD-fractie of in de algemene maatregel van
bestuur als overlast gevende gedraging zal worden opgenomen «het onder
het publiek verspreiden, openlijk aanbieden, aanbevelen of bekendmaken van
gedrukte of geschreven stukken dan wel afbeeldingen», kan bevestigend
beantwoord worden.Verder vragen de leden van de VVD-fractie of hiermee de grondwettelijke
vrijheid van meningsuiting niet wordt beperkt. Het antwoord op deze vraag
luidt in zoverre bevestigend dat het verbod op het verspreiden, openlijk aanbieden,
aanbevelen of bekendmaken van gedrukte of geschreven stukken of afbeeldingen
de vrijheid van meningsuiting kan inperken. Dat betekent dat deze beperking
in overeenstemming moet zijn met de Grondwet (artikel 7) en internationale
mensenrechtenverdragen (met name artikel 10 EVRM). Naar de mening van de regering
is daarvan sprake. De in onderhavige wetsvoorstel voorgestelde regeling voorziet
immers in adequate rechtsbescherming bij de (onafhankelijke) bestuursrechter
na oplegging van een bestuurlijke boete.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie of de algemene
maatregel van bestuur waarin de gedragingen worden opgenomen eerst aan de
Tweede Kamer voor te leggen alvorens deze van kracht wordt, verwijzen wij
naar het bevestigende antwoord dat hier voor op een vergelijkbare vraag van
de leden van de PvdA-fractie is gegeven in paragraaf 3 onder a.De leden van de VVD-fractie vragen verder of de zinsnede «die kunnen
leiden tot overlast in de openbare ruimte» niet overbodig is, omdat
de lijst met gedragingen in de algemene maatregelen van bestuur en de verordeningen
bepalend is voor het opleggen van de bestuurlijke boete. Met de door de leden
van de VVD-fractie gewraakte zinsnede heeft de regering juist beoogd een materieel
criterium te geven voor de reikwijdte van de algemene maatregel van bestuur.
Ook in de considerans is dit criterium weergegeven. De regering ziet geen
reden om de reikwijdte van de AMvB te verruimen door middel van het schrappen
van genoemde zinsnede.Zevende lidDe leden van de CDA-fractie vragen de regering wanneer in het kader van
dit wetsvoorstel sprake kan zijn van een hardheidsclausule. Moet de reden
voor toepassing van een hardheidsclausule liggen in de persoon van de overtreder,
of gaat het om de overtreding zelf?Onder welke omstandigheden zich bijzondere omstandigheden, als bedoeld
in dit lid, voordoen, valt op voorhand moeilijk te zeggen. De clausule is
immers juist bedoeld voor uitzonderlijke situaties die wij thans niet kunnen
voorzien. Het kan zowel gaan om omstandigheden die de persoon van de overtreder
betreffen, als om omstandigheden waaronder de overtreding heeft plaatsgevonden.
In een situatie waarvoor de clausule is bedoeld, zal vaak een combinatie van
beide aan de orde zijn. Volledigheidshalve merken wij nog op dat de situatie
waarbij de overtreder door bijzondere omstandigheden geen verwijt kan worden
gemaakt, hier niet onder valt. In dat geval volgt reeds uit artikel 154e,
eerste lid, dat geen boete kan worden opgelegd.Artikel 154cTweede lidDe leden van de CDA-fractie vragen of het juist is dat overtredingen niet
altijd op heterdaad hoeven te worden geconstateerd en of constatering van
een overtreding ook achteraf kan plaatsvinden, bijvoorbeeld via een camera.
Verder vragen zij of in het geval een opsporingsambtenaar via een beeldscherm
direct een verbinding heeft met een camera, de constatering dan als een overtreding
op heterdaad geldt die beboet kan worden. Tot slot vragen de leden van de
CDA-fractie de regering in te gaan op de vraag of een overtreding op heterdaad
moet worden geconstateerd.Bij dit wetsvoorstel gaat het er vooral om dat bestuurlijke toezichthouders
een sanctie kunnen opleggen op het moment dat zij een overtreding constateren.
Een uitzondering hierop kan zijn het op een verkeerd tijdstip buiten zetten
van huisvuilzakken. Voor het opleggen van een sanctie bij een dergelijke overtreding
moet veelal eerst achterhaald worden van wie de vuilniszak is.Het is niet de bedoeling om met camerabeelden gesignaleerde overtredingen
later nog te beboeten. Hiervoor zou ook de gemeente, die immers de bestuurlijke
boete oplegt, actie moeten ondernemen om de identiteit van de overtreder te
gaan achterhalen. Hiervoor zou weer de politie moeten worden ingeschakeld.
Het verdraagt zich niet met het uitgangspunt van de bestuurlijke boete, dat
enerzijds ziet op het ontlasten van de politie en anderzijds op het geven
van bevoegdheden door gemeenten aan nu soms «tandeloze» toezichthouders.
Wel is voorstelbaar dat cameratoezicht ondersteunend werkt, in die zin dat
als er incidenten worden geconstateerd, dit kan worden doorgegeven aan de
toezichthouders, zodat zij op locatie kunnen gaan surveilleren. Het blijft
dan echter een zaak van prioritering van strafrechtelijke handhaving die onder
verantwoordelijkheid van het openbaar ministerie valt. Ook kan cameratoezicht
zorgen voor de veiligheid van en tijdige bijstand aan de toezichthouders.Derde lidDe leden van de VVD-fractie vragen waarom niet is gekozen voor een kortere
termijn waarbinnen de beschikking aan de overtreder moet zijn verzonden. Naar
de mening van de VVD is de termijn van acht weken te lang voor het lik-op-stuk-karakter
van de regeling.Wij zijn het met de leden van de VVD-fractie eens dat het voor de effectiviteit
van de handhaving van belang is dat een boete zo snel mogelijk wordt opgelegd.
De in dit artikel geregelde termijn is een maximumtermijn; deze termijn
zal het bestuursorgaan lang niet in alle gevallen nodig hebben om tot een
zorgvuldig afgewogen beslissing te kunnen komen. Anderzijds vinden wij het
belangrijk dat het bestuursorgaan voldoende tijd heeft voor zorgvuldige besluitvorming.
Tegen die achtergrond menen wij dat de door ons gekozen termijn van acht weken
redelijk is. Deze termijn wordt ook genoemd in artikel 4:13, tweede lid, Awb,
dat bepaalt dat de redelijke beslistermijn in elk geval is verstreken wanneer
het bestuursorgaan binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag geen beschikking
heeft gegeven, noch een kennisgeving als bedoeld in artikel 4:14, derde lid,
heeft gedaan.Artikel 154eDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom anders dan in de Wet administratiefrechtelijke
handhaving van verkeersvoorschriften oplegging van een bestuurlijke boete
aan een persoon die ten tijde van het begaan van de overtreding de leeftijd
van twaalf jaren nog niet heeft bereikt, niet uitdrukkelijk is uitgesloten.
Ook vragen zij waarom niet evenals in genoemde wet, wordt voorgesteld dat
de bestuurlijke boete wordt gehalveerd, indien de betrokkene ten tijde van
de gedraging de leeftijd van zestien jaren nog niet had bereikt.In antwoord op de hierboven genoemde vragen merken wij het volgende op.
Zoals eerder is gesteld, is bij het opstellen van het onderhavige wetsvoorstel
in beginsel aansluiting gezocht bij het wetsvoorstel Vierde tranche Awb. In
dat wetsvoorstel ontbreken de door de leden van de fractie van de PvdA bedoelde
voorzieningen. In de memorie van toelichting bij dat wetsvoorstel wordt gesteld
dat bij het opleggen van een bestuurlijke boete de leeftijd een rol zou kunnen
spelen: het evenredigheidsbeginsel kan meebrengen dat in bijzondere omstandigheden
van het geval een lagere boete zou moeten worden opgelegd. De bijzondere wet
waarin de mogelijkheid van een bestuurlijke boete wordt geïntroduceerd,
kan ten aanzien van de hoogte van de op te leggen boete ook rekening houden
met minderjarigen. Daarbij wordt gewezen op artikel 2, vierde lid, van de
Wahv. Omdat het de bedoeling is dat voor de hoogte van de bestuurlijke boete
wordt aangesloten bij de hoogte van de strafrechtelijke boeten, waarbij strafoplegging
aan personen tot 12 jaar is uitgesloten en voor personen van 12 tot 16 jaar
strafhalvering geldt, ligt het voor de hand op dit punt één
lijn te trekken. Bij nota van wijziging zijn vergelijkbare bepalingen als
artikel 2, vierde lid, en 3, tweede lid, van de Wahv alsnog opgenomen.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering heeft overwogen
een expliciete verwijzing naar de klassieke schulduitsluitingsgronden in onderhavig
wetsvoorstel op te nemen.Wij hebben er bewust van afgezien een catalogus van geschreven schulduitsluitingsgronden
op te nemen. In de eerste plaats missen sommige klassieke schulduitsluitingsgronden
voor dit wetsvoorstel praktische betekenis: een geval waarin de pleger van
een op grond van dit wetsvoorstel gesanctioneerde overtreding zich op noodweerexces
zou kunnen beroepen, is niet goed voorstelbaar. Wel is voorstelbaar, dat een
pleger zich zou beroepen op psychische overmacht. De strafrechtspraktijk heeft
geleerd, dat het wettelijk benoemen van strafuitsluitingsgronden (waaronder
de schulduitsluitingsgronden vallen) slechts in zeer beperkte mate zou bijdragen
aan de rechtszekerheid. Het is ook in het strafrecht overwegend de jurisprudentie
geweest, die aan een begrip als overmacht inhoud heeft gegeven. Daarom is
volstaan met de bepaling, dat geen boete kan worden opgelegd voorzover de
overtreding niet aan de overtreder kan worden verweten. Het is aan het bestuur
en uiteindelijk aan de rechter om het begrip rechtvaardigingsgrond voor het
bestuursrecht nader in te vullen. Daarbij ligt het natuurlijk wel voor de
hand, dat het bestuur en de rechter de strafrechtelijke jurisprudentie
en de klassieke schulduitsluitingsgronden tot uitgangspunt zullen nemen.Artikel 154gDe leden van de fractie van de PvdA wijzen op het wetsvoorstel OM-afdoening,
waarin sprake is van een verruiming van het begrip vervolging. Zij vragen
of niet ook het opleggen van een bestuurlijke boete moet worden uitgesloten
als voor hetzelfde feit al een strafbeschikking is opgelegd.Deze bepaling ziet op samenloop met transactie of een strafvervolging
voor de strafrechter. In de vraag van de leden van de PvdA-fractie ligt het
terechte oordeel besloten dat deze samenloopbepaling nog moet worden aangepast
aan het wetsvoorstel OM-afdoening, zodat is gewaarborgd dat een bestuurlijke
boete niet met een strafbeschikking kan samenlopen. De samenloop tussen het
bestuursrecht en het strafrecht zal in zijn volle omvang worden bezien in
het kader van de aanpassingswetgeving Vierde tranche Awb. Tot die tijd voorziet
het wetsvoorstel OM-afdoening in een tijdelijke bepaling die zeker stelt dat
geen bestuurlijke boete wordt opgelegd als voor hetzelfde feit een strafbeschikking
is uitgevaardigd (zie artikel XV van dat wetsvoorstel).Artikel 154jHet is de leden van de PvdA-fractie opgevallen dat het wetsvoorstel geen
regeling inzake de «verjaring» van de invordering van de bestuurlijke
boete bevat. Zij zouden graag van de regering vernemen of het niet wenselijk
is om de gemeentebesturen een uiterste termijn te stellen waarbinnen de invordering
kan plaatsvinden.Het wetsvoorstel bevat inderdaad geen regeling over de verjaring van het
recht om een oplegde boete in te vorderen. Alhoewel wij verwachten dat gemeenten
de invordering van opgelegde boeten met voortvarendheid ter hand zullen nemen,
achten wij opname van een verjaringstermijn toch aangewezen omdat daarmee
eventuele twijfel kan worden weggenomen indien het gemeentebestuur in een
uitzonderlijke situatie na een betrekkelijk lange periode alsnog tot invordering
wenst over te gaan. In de nota van wijziging is een keuze gemaakt voor een
termijn van twee jaar waarmee wordt aangesloten bij de termijn die in de Wahv
geldt voor invordering van op grond van die wet opgelegde bestuurlijke boeten
(zie artikel 25, tweede lid, van de Wahv). Deze termijn is korter dan de termijn
van vijf jaar die in de Vierde tranche Awb in de algemene regeling voor bestuurlijke
geldschulden wordt voorgesteld (zie artikel 4.4.3.1, eerste lid, van de Vierde
tranche).Het is de leden van de VVD-fractie opgevallen dat «verjaring» –
de bevoegdheid van de overheid om overtredingen te bestraffen in de tijd te
begrenzen, ontbreekt. Zij vragen de regering wat daarvan de reden is. Deze
leden wijzen erop dat in het wetsvoorstel tot wijziging van de Wegenverkeerswet
in artikel 184l is bepaald dat de bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke
boete vervalt twee jaren nadat de overtreding heeft plaatsgevonden.De in artikel 184l, eerste lid, opgenomen termijn is overgenomen uit het
wetsvoorstel Vierde tranche Awb (artikel 5.4.1.6, tweede lid) en betreft in
feite de verjaringstermijn, derhalve de uiterste termijn waarbinnen een bestuurlijke
boete mag worden opgelegd. Net zoals strafbare feiten door tijdsverloop verjaren,
behoort ook in het bestuursrecht de bevoegdheid van de overheid om overtredingen
te bestraffen in de tijd begrensd te zijn. De termijn bedoeld in artikel 154c,
derde lid, geeft aan dat de bekendmaking van de beschikking binnen een periode
van acht weken dient te geschieden. Deze termijn is in feite een termijn van
orde, een instructienorm voor de uitvoerende instanties, maar aan de andere
kant tevens een waarborgnorm voor betrokkene. Zij mogen erop
vertrouwen dat zij na afloop van deze termijn geen schriftelijke beschikking
meer krijgen. De Hoge Raad is van oordeel dat overschrijding van deze termijn
slechts dan tot vernietiging van de beschikking behoort te leiden, indien
betrokkene door de overschrijding rechtsreeks is geschaad in enig rechtsbelang
(HR 10 mei 1994, NJ 1994, 672, VR 1994, DD 94 342, Bijl. NJB 1994,
nr. 1666). De termijn zegt derhalve niets over de uiteindelijke verjaringstermijn.
Mede gelet hierop is in het onderhavige wetsvoorstel, in navolging van artikel
5.4.1.6, tweede lid, wetsvoorstel Vierde tranche Awb en artikel 184l van het
wetsvoorstel tot wijziging van de Wegenverkeerswet bij nota van wijziging
in een nieuw artikel 154ha een verjaringstermijn voorgesteld.In reactie op een daartoe strekkende vraag van de leden van de fractie
van de PvdA in het verslag over het wetsvoorstel tot wijziging van de Wegenverkeerswet
is in het betreffende wetsvoorstel de verjaringstermijn van overtredingen
verlengd van twee naar drie jaar, zodat indien het wetsvoorstel OM-afdoening
tot wet wordt verheven en in werking is getreden, bij die verjaringstermijn
wordt aangesloten. In het onderhavige wetsvoorstel is in navolging daarvan
eveneens bij deze verjaringstermijn aangesloten.Artikel 154nDe leden van de PvdA-fractie stellen de vraag aan de orde of de verplichting
tot betaling van griffierecht als voorwaarde voor toegang tot de rechter geen
ontoelaatbare drempel in de zin van artikel 6 EVRM opwerpt.Artikel 6 EVRM biedt het recht op een eerlijk proces bij (onder andere)
het bepalen van de gegrondheid van een ingestelde strafvervolging. Daartoe
behoort ook het opleggen van een bestuurlijke boete. Tot het recht op een
eerlijk proces wordt mede gerekend het recht op toegang tot een onafhankelijke
rechter (EHRM 21 februari 1975, NJ 1975, Golder). Dit recht is echter
niet absoluut. Beperkingen zijn toegestaan mits de essentie van het recht
op toegang onaangetast blijft, de beperking een legitiem doel dient en er
sprake is van evenredigheid tussen het legitieme doel en de ingestelde beperking
EHRM 28 mei 1985, 8225/78, Ashingdane). Aan die voorwaarden is hier voldaan.
Het enkele feit dat een zeker bedrag moet worden betaald om toegang te krijgen
tot de rechter laat onverlet dat die toegang zelf gewaarborgd blijft. Het
griffierecht dient ertoe een zekere drempel op te werpen tegen het instellen
van beroep, zodat een zorgvuldiger afweging plaatsvindt van enerzijds de zin
van het instellen van beroep tegenover anderzijds de aan een rechterlijke
procedure verbonden inspanningen. Dat doel is legitiem. Juist met het oog
op de evenredigheid tussen dit doel en de beperking in het onderhavige geval,
heeft de regering gekozen voor het lage tarief van griffierecht. Bovendien
is van belang dat het griffierecht wordt gerestitueerd indien de belanghebbende
in het gelijk wordt gesteld, terwijl in bijzondere gevallen de rechter het
griffierecht kan matigen indien de toegang tot de rechter ondanks het voorgaande
in het gedrang komt. Hiermee is al met al naar de opvatting van de regering
geen sprake van strijd met strijd met het EVRM (vergelijk ook ABR 6 april
2000, BA 2000, 6 en ABR 21 november 2001, BA 2002, 1).De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. Remkes 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30101-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl