Wijz. Wet assurantiebemiddelingsbedrijf nav project MDW en een evaluatie van de doelmatigheid; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26531, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

21-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26531 nr. 6

13-10-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenEvaluatie 12345678Bedrijfseffecten 9101112Beloningsartikelen 1314151617181920Reactie op bezwaren tegen de MDW-besluitvorming 212223Vakbekwaamheidseisen 24Relatie assurantietussenpersoon en consument 25262728Standaardopdrachtformulier 293031Onafhankelijkheid/ongebondenheid 32Klachtrecht consument 33Fiscale gevolgen 34Artikelsgewijs 3536Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26531Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 531Wijziging van de Wet assurantiebemiddelingsbedrijf naar aanleiding van
het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit, alsmede naar
aanleiding van een evaluatie van de doelmatigheid van de wetnr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 13 oktober 1999 AlgemeenEvenals in de nota naar aanleiding van het verslag en de nota naar aanleiding
van het nader verslag bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet assurantiebemiddelingsbedrijf
teneinde het begunstigingsverbod te doen vervallen (Wabb I; kamerstukken II,
25 507) is thans bij de beantwoording van de vragen van de Tweede Kamer
er voor gekozen de vragen te nummeren. Evaluatie 1Het stemt de leden van de fractie van de VVD tevreden dat na vele
vragen van de zijde van de VVD-fractie de evaluatie eindelijk is afgerond.
Zoals in vele facetten van de arbeidsmarkt is bijscholing en verdieping van
kennis essentieel om te concurreren met anderen. Tevens biedt het kennisniveau
van de tussenpersonen zekerheid aan de consument. Deze leden zijn het er daarom
mee eens dat de doelstelling van handhaving van een voldoende vakbekwaamheidsniveau
moet worden gehandhaafd. Waarom denkt de regering dat de huidige wettelijke
eisen voldoende basis vormen voor verdieping van het vakbekwaamheidsniveau,
bijvoorbeeld naar Assurantiebemiddeling B-niveau?Op basis van de reacties op de onderzoeksopzet van de bij de evaluatie
van de Wabb betrokken partijen zijn ondergetekenden tot de conclusie gekomen
dat de huidige wettelijke vakbekwaamheidseisen zodanig zijn geformuleerd dat
zij voldoende mogelijkheden bieden de lesstof en examens aan te laten sluiten
bij actuele ontwikkelingen in theorie en praktijk. Geconstateerd is wel dat
voor verdieping van de vakbekwaamheidseisen op B-niveau op het gebied van
de sociale verzekeringen alsmede op dat van de pensioenverzekeringen, het
Besluit vakbekwaamheidseisen assurantiebemiddelingsbedrijf dient te worden
aangepast. 2Deze leden delen de mening dat beroepsaansprakelijkheid en invoering
van een orgaan voor klachtenbehandeling van belang zijn voor de bescherming
van de consument, maar in eerste instantie een zaak zijn van de sector zelf.
Deze leden vinden de bedrijfseffecten in tegenstelling tot andere onderdelen
van de memorie van toelichting summier weergegeven. Kan de regering uitgebreider
ingaan op de gevolgen van aanpassing van de Wabb? Kan de regering hierbij
aandacht schenken aan het effect van afschaffing van het wettelijke recht
op provisie als enige bron van inkomsten en het effect van de keuze van verzekeraars
om met loondienst-agenten te gaan werken of over te gaan op directe verkoop?
Leidt deze wetswijziging tot extra administratieve lasten voor verzekeraars
en tussenpersonen?Ondergetekenden vatten hieronder hun verwachtingen omtrent de effecten
van de voorgenomen wetsaanpassingen nog eens samen. Deze verwachtingen zijn
deels gebaseerd op een aantal onderzoeken en bevindingen, al dan niet van
het scenariotype, deels op meer algemene inzichten. In de Nota naar aanleiding
van het verslag en de Nota naar aanleiding van het nader verslag inzake wetsvoorstel
Wabb I alsmede in de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel
is naar bedoelde onderzoeken en bevindingen verwezen. Voorts zal in 1999 en
2001 onderzoek worden gedaan naar de gevolgen van het afschaffen van het begunstigingsverbod
(wetsvoorstel Wabb I) en naar de marktwerking en concurrentie in het assurantietussenpersonenkanaal.Allereerst treden er voor tussenpersonen gevolgen op bij het vervallen
van de wettelijke beloningsvoorschriften. De hierdoor gecreëerde vrijheid
vergt van hen een strategische herbezinning. Kern hierbij is dat de toegevoegde
waarde van de tussenpersoon en de prijs-/prestatieverhouding nadrukkelijker
naar voren zullen komen. Het is hierbij niet in algemene zin te kwantificeren
in hoeverre tussenpersonen zich primair zullen richten op een prijsmarkt of
een kwaliteitsmarkt. Sommige tussenpersonen zullen zich toeleggen op prijsconcurrentie
en daarmee een bepaalde groep prijsgevoelige consumenten aanspreken. Anderen
zullen zich richten op een klantenkring van mondige en meer deskundige consumenten
en hen de keuze bieden om slechts delen van het dienstverleningspakket aan
te bieden. Ook is denkbaar dat tussenpersonen kiezen voor het aanbieden van
een volledig dienstverleningspakket en daarbij de kwaliteit van de dienstverlening
voorop stellen. Het is niet uitgesloten dat tussenpersonen binnen hun bedrijf
de klant de keuze laten uit een van deze opties, die overigens geenszins een
limitatieve opsomming inhouden. Tussenpersonen kunnen de (keuze uit) verschillende
opties voor hun dienstverlening als marketinginstrument inzetten.Ook de mate waarin het provisiesysteem als beloningsvorm wordt gehanteerd
zal deel uitmaken van de strategische herbezinning. Het zal immers primair
aan het intermediair zijn om te bezien welke bron of bronnen van inkomsten
hij in de toekomst wil benutten, en in hoeverre hij aan de consument kortingen
of cadeaus wil bieden.Cadeaus of kortingen kunnen aan de zijde van het intermediair leiden tot
hogere kosten. Daar staan echter lagere kosten tegenover voor andere marketinginstrumenten.
De eerder genoemde schaalvergroting kan bovendien door een verbetering van
de efficiëntie en vergroting van de omzet leiden tot een beter bedrijfsresultaat.
In dit verband is het goed om stil te staan bij de uitgangssituatie waarin
het intermediair zich bevindt. De afgelopen jaren zijn de omzet, het bedrijfsresultaat
en de werkgelegenheid bij het intermediair sterk toegenomen. Enkele cijfervoorbeelden
mogen dat illustreren. Zowel bij NVA- als bij nbva-kantoren is het bedrijfsresultaat
in de periode 1994–1997 gegroeid met circa 75%. Het resultaat
bevond zich eind 1997 op bijna 20% van de totale inkomsten. Ook in 1998 hebben
de bij deze organisaties aangesloten kantoren weer duidelijke groeicijfers
laten zien. Bij de NVA-kantoren is in 1997, dus nadat de kabinetsvoornemens
bekend waren geworden, de werkgelegenheid bovendien gegroeid met 9 procent
(1500 personen). Door krapte op de arbeidsmarkt bedroeg deze groei in 1998
6,9%.In dit licht bezien, en in combinatie met de verwachting van betreffende
kantoren dat de stijging zich zal voortzetten, is het niet waarschijnlijk
dat, zo de maatregelen al leiden tot negatieve effecten op werkgelegenheid
of bedrijfsresultaat, de bedrijfstak hierdoor in problemen zal geraken. Dit
aspect zal bij de evaluatie van de effecten van Wabb I uiteraard worden meegenomen.Ondergetekenden kunnen zich voorstellen dat sommige assurantiekantoren
minder mogelijkheden hebben om op dit gebied een brede differentiatie in de
dienstverlening aan te brengen. Een aantal van deze kantoren zou daarom onder
invloed van de toenemende concurrentie kunnen kiezen voor schaalvergroting,
in lijn met de reeds bestaande concentratietendens. Andere kantoren kunnen
juist profiteren van de tendens naar klantgerichte differentiatie en zich
specialiseren. De waarde van de portefeuille van een tussenpersoon hoeft niet af te nemen
door de voorgenomen wetswijziging. Deze waarde is afhankelijk van een groot
aantal factoren, zoals provisie-opbrengst, aantal relaties (goodwill) en polissen,
personeel, totale omzet, brancheopbouw en leeftijdsopbouw.Er is geen reden om aan te nemen dat het afschaffen van de beloningsregels
zal leiden tot een daling van de toekomstige inkomsten van de tussenpersoon.
De tussenpersoon die de consument goed adviseert, het juiste product aanbiedt
en de portefeuille goed beheert, zal door zijn toegevoegde waarde zelfs een
hoger inkomen kunnen genereren. Daardoor kan de waarde van de portefeuille
van de professionele tussenpersoon die een goede prijs/kwaliteitsverhouding
biedt in de toekomst stijgen. Als gevolg van de recente ontwikkelingen op
het gebied van de sociale zekerheid, liggen er eveneens kansen voor de tussenpersoon
om zijn portefeuille te vergroten. Wel kan de geboden ruimte voor prijsconcurrentie
tot een herschikking van inkomens leiden. Extra administratieve lasten zullen zich hoofdzakelijk voordoen op het
vlak van de assurantiebelasting.Indien een tussenpersoon zijn beloning ontvangt van de consument wordt
hij belastingplichtig voor de assurantiebelasting voorzover die over de desbetreffende
verzekering wordt geheven. Zoals uiteengezet in de memorie van toelichting
zal hier voor de tussenpersoon sprake zijn van enige extra administratieve
lasten maar zal hij voor de omzetbelasting in de meeste gevallen vergelijkbare
administratieve voorzieningen hebben getroffen.Voorts zal de strategische herbezinning ook doorwerken in de relatie verzekeraar –
tussenpersoon.Afhankelijk van de keuze voor een bepaalde wijze van dienstverlening kan
het vervallen van de beloningsregels ook invloed uitoefenen op een ander aspect
van assurantiebemiddeling, namelijk de onafhankelijkheid van het intermediair.
Naast deskundigheid vormt onafhankelijkheid een belangrijke troef voor het
intermediair. Een tussenpersoon die in de toekomst uitsluitend werkt voor
rekening van de klant kan zijn onafhankelijkheid van verzekeraars vergroten.
Bij zijn keuze voor een bepaald product wordt hij immers niet meer geleid
door de hoogte van de provisie die hij van een verzekeraar ontvangt. Wel kunnen
andere factoren zijn keuze nog beïnvloeden, zoals bindingen
op het gebied van administratieve ondersteuning of automatisering.Ook voor verzekeraars zal de vraag zich voordoen op welke wijze men de
distributie wil vormgeven en welke relaties men, ook op beloningsgebied, wil
onderhouden met tussenpersonen. Er kunnen wijzigingen optreden in de relatie
met tussenpersonen die gedeeltelijk of geheel op andere dan provisiebasis
gaan werken. Daarnaast is er de afweging om (ook) met loondienstagenten te
gaan werken, dan wel om te kiezen voor een directe relatie met de consument.
Sommige verzekeraars hebben aangegeven in de toekomst te kiezen voor distributie
via verschillende kanalen. Deze ontwikkeling is overigens niet alleen het
gevolg van het vervallen van de beloningsregels en kan onderdeel zijn van
ingrijpende strategische keuzes. Ook de verwachte preferentie van consumenten
voor bepaalde distributiekanalen speelt hierbij een rol.De afschaffing van de beloningsregels kan verder nieuwe impulsen geven
aan de bank- en verzekeringssector. Teneinde zich te onderscheiden kunnen
verzekeraars en tussenpersonen nieuwe producten of diensten ontwikkelen. Ook
kan worden gedacht aan nieuwe combinaties van verzekerings- en bankdiensten
waarvoor geen begunstigingsverbod bestaat.Ondergetekenden verwachten niet dat de mogelijkheid om aan consumenten
kortingen of cadeaus te geven de solvabiliteit van verzekeraars in gevaar
zal brengen. Hierop wordt nader ingegaan bij de beantwoording van vragen 15
en 22.Tenslotte ontstaan voor verzekeraars ook meer mogelijkheden om extra marketinginstrumenten
in te zetten, samenhangend met het vervallen van het begunstigingsverbod (Wabb
I). Naar verwachting zullen zowel bij directe distributie door direct writers,
als bij intermediaire distributie hetzij direct door de verzekeraar, hetzij
door de tussenpersoon de nieuwe mogelijkheden worden benut. Een indicatie
is dat bij een enquête onder een aantal NVA-kantoren werd verwacht dat
37% van de particuliere en 50% van de zakelijke consumenten om retourprovisie
zullen vragen.Toenemende concurrentie, zowel tussen assurantietussenpersonen als tussen
verzekeraars komt de zakelijke en de particuliere consument ten goede. Zoals
hierboven aangegeven liggen deze voordelen op het gebied van de prijs, de
kwaliteit, de innovatie en vooral in de creatie van een keuzemogelijkheid
voor de omvang van de dienstverlening door de tussenpersoon en de wijze van
diens beloning.De uniforme eindprijs voor een bepaalde verzekering verdwijnt, waardoor
de eindprijstransparantie vermindert. Daartegenover staat dat modulaire dienstverlening
tussenpersonen ertoe dwingt inzicht te geven in hun prijs-/prestatieverhouding,
zodat daar de transparantie toeneemt.De consument krijgt bovendien meer keuzemogelijkheden, zowel wat betreft
de prijs als wat betreft de af te nemen diensten en de kwaliteit daarvan.
Zowel particuliere als zakelijke consumenten zullen hiervan kunnen profiteren. 3De leden van de CDA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
de evaluatie. Uit de evaluatie blijken duidelijk de tegenstrijdige belangen
van verzekeraars, tussenpersonen en consumenten. Deze leden zijn van mening
dat de belangen zorgvuldig tegen elkaar moeten worden afgewogen. De leden
van de CDA-fractie staan in beginsel achter de MDW-operatie, maar marktwerking
mag geen doel op zich worden. De Wabb-operatie moet op haar redelijkheid beoordeeld
worden. Op welke onderdelen vindt de regering de markt inefficiënt functioneren
en wat zijn de gevolgen hiervan? Met de leden van de CDA-fractie zijn ondergetekenden van oordeel dat belangen
van partijen zorgvuldig moeten worden afgewogen en dat marktwerking geen doel
op zich mag worden. Marktwerking is slechts een middel, dat in sommige situaties
kan worden ingezet om een bepaald doel te bereiken. De markt van assurantiebemiddeling
functioneert naar het oordeel van ondergetekenden niet optimaal. Er zijn twee
hoofdoorzaken te onderscheiden.In de eerste plaats mogen tussenpersonen thans niet op prijs concurreren.
Niet alleen ontbreekt hen hierdoor een belangrijk marketinginstrument, ook
is hierdoor de hoogte van hun beloning niet afhankelijk van de kwaliteit van
hun dienstverlening. Daardoor ontbreekt hier een van de prikkels om te concurreren
op kwaliteit. De prijs-/prestatieverhouding staat hierdoor onder druk.In de tweede plaats zijn tussenpersonen thans gedwongen al hun diensten
in één totaalpakket aan te bieden. De consument betaalt daardoor
altijd de prijs voor het totale pakket aan diensten, ook al zou hij ervoor
willen kiezen om slechts enkele diensten uit het totaalpakket af te nemen.Door de beloningsregels in de Wabb te laten vervallen willen ondergetekenden
de prijs-/prestatieverhouding transparant maken en de keuzevrijheid van de
klant verbeteren en daarmee de concurrentie in het tussenpersonenkanaal vergroten.
Opheffing van de beloningsbepalingen zal tevens bijdragen aan de innovatie
in de sector. 4Uit de evaluatie blijkt dat nog niet exact bekend is welke gevolgen
de onderhavige wetsaanpassingen met zich mee zullen brengen. Er zijn momenteel
12 000 assurantietussenpersonen. In de toelichting zegt de regering dat
de gevolgen niet te voorzien zijn. Alvorens een oordeel te vellen, zouden
de leden van de CDA-fractie het op prijs stellen als de regering een poging
zou doen de gevolgen van dit wetsvoorstel nader in te schatten, met name met
betrekking tot inkomens- en werkgelegenheidsgevolgen voor assurantietussenpersonen,
de gevolgen voor de verzekeraars en de positie van de consument in brede zin.
Zonder inzicht in de gevolgen van deze wet is het erg moeilijk om een oordeel
te geven.Verwezen wordt naar de beantwoording van vraag 2. 5De leden van de fractie van D66 onderschrijven de conclusie in het
onderhavige voorstel dat «uit de evaluatie onvoldoende is gebleken dat
het algemeen belang het noodzakelijk maakt om een bijzondere wettelijke regeling
voor de rechtspositie van tussenpersonen voor wat betreft beloningsregels
te handhaven». Deze leden achten het wenselijk om op termijn tot een
variëteit van beloningsvormen te komen en consumenten de mogelijkheid
te bieden om onderdelen van dienstverlening van tussenpersonen af te kunnen
nemen tegen een daaraan gerelateerde beloning. Zij zijn in dit verband van
mening dat een dergelijke ontwikkeling voordelen biedt voor zowel het functioneren
van de branche van tussenpersonen als voor de keuzemogelijkheden van de consument
voor wat betreft maatwerk, toegesneden wensen en beïnvloedingsmogelijkheden
op de prijs/kwaliteitsverhouding. Voorts hechten de leden van de fractie van
D66 eraan op te merken dat eisen van vakbekwaamheid en registerinschrijving
van tussenpersonen op zijn minst dienen te worden gehandhaafd. Verdieping
van de vakbekwaamheid op Assurantiebemiddeling B-niveau achten zij daarom
ook gewenst. De nodige transparantie, waaronder inzicht in de kwaliteit en
toegevoegde waarde van de tussenpersoon zowel als in de verzekeringsproducten,
zijn voor de consument volgens de leden van de fractie van D66 van belang
voor het invoeren van meer marktwerking in het assurantiebemiddelingsbedrijf.
Dit belang neemt in de ogen van deze leden toe naarmate de markt van financiële
producten complexer wordt. Zij onderschrijven in dit verband de gedachte van
de regering dat hier een verantwoordelijkheid ligt voor de marktpartijen,
maar achten het wenselijk dat vooraf duidelijk is of en op welke wijze aan
dit consumentenbelang tegemoet moet worden gekomen. Zekerheid op welke wijze
de transparantie van de consument ter hand zal worden genomen achten de leden
van de fractie van D66 daarom wenselijk. Hierbij denken deze leden onder meer
aan het zeker stellen van de invoering van (de vereisten voor) een standaardopdrachtformulier.
Deze leden tekenen hierbij aan dat op basis van de evaluatie over het afschaffen
van het verbod op retourprovisie en op basis van eventueel nadere evaluaties
nader zal moeten worden bekeken in hoeverre verdere deregulering mogelijk
en wenselijk is.In de Nota Informatieverstrekking aan de consument van financiële
diensten (Kamerstukken II 1998/99, 26 676) is aangekondigd dat nog nader
onderzoek zal worden verricht naar de diverse randvoorwaarden die (zouden
moeten) worden gesteld aan de intermediairs in de financiële dienstverlening.
Momenteel wordt onderzocht wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen
regelgeving in de verschillende sectoren van bemiddeling in financiële
diensten. Hierbij wordt een verklaring gezocht voor deze verschillen en worden
de praktische gevolgen ervan voor bemiddelaars en consumenten in kaart gebracht.
Vervolgens zal, mede in het licht van het belang van tussenpersonen en adviseurs
bij de informatieverstrekking en gezien de wijzigingen in de regelgeving voor
aanbieders van financiële producten voortvloeiend uit de eerdergenoemde
nota, worden bezien of, en zo ja welke, nadere regels aan bemiddeling moeten
worden gesteld. Aandachtspunten zullen hierbij onder meer zijn de informatieverstrekking
over het product en de bemiddelaar en integriteit. In de eerste helft van
2000 zal de Tweede Kamer hierover een nota ontvangen.Voor informatie over het verzekeringsproduct gelden op dit moment verplichtingen
op basis van wet en zelfregulering. Verzekeraars moeten aan (potentiële)
consumenten informatie verstrekken over hun producten. Deze verplichting is
uitgewerkt in de Regeling Informatieverstrekking aan verzekeringnemers 1998.
Voor levensverzekeringsproducten geldt bovendien de Code Rendement en risico,
die in samenwerking tussen de Consumentenbond en het Verbond van Verzekeraars
is opgesteld. Deze code wordt ook door de NVA en nbva onderschreven.Op de naleving van de Regeling ziet de Verzekeringskamer toe. De naleving
van de Code is een zaak van de verzekeringsbranche zelf.Voor wat betreft de opmerking van deze leden over een standaardopdrachtformulier
wordt verwezen naar de beantwoording van de vragen 29 en 30. 6De leden van de fractie GroenLinks merken op dat de bestaande wettelijke
beloningsregels voor assurantietussenpersonen hun oorsprong vinden in misstanden
die ooit de verzekeringsmarkt in hun greep hadden. De regering is van oordeel
dat met het oog op de toegenomen vakbekwaamheid en professionaliteit van de
beroepsgroep dergelijke misstanden ook zonder betreffende regulering niet
meer voorkomen. Zelfregulering zal in voldoende mate het ontbreken van de
regulerende werking van bestaande wettelijke beloningsregels compenseren,
zo hebben deze leden de inzet van de regering begrepen. Zij vragen een nadere
onderbouwing van deze verwachting. In 1991 werd immers nog geoordeeld door
de toenmalige regering dat de beloningsregels gehandhaafd dienden
te worden. Hoe luidde de afweging van het kabinet toen? Welke nieuwe argumenten
zijn sindsdien op tafel gekomen die een andere koers rechtvaardigen? Wat is
er materieel sindsdien veranderd?In 1991 heeft het kabinet besloten de beloningsregels voorlopig te handhaven.
Een van de redenen daarvoor was dat op dat moment diverse ontwikkelingen gaande
waren, niet alleen op Europees maar ook op nationaal niveau (zoals de eventuele
onverbindendverklaring van horizontale prijsregelingen waaronder de provisiemaximeringsovereenkomst).Sinds 1991 hebben zich de volgende ontwikkelingen voorgedaan. Allereerst
is meer helderheid ontstaan over de Europese ontwikkelingen. In de Aanbeveling
van 18 december 1991 inzake verzekeringstussenpersonen zijn geen regels inzake
beloning opgenomen. Het afschaffen van de beloningsregels komt derhalve niet
in strijd met Europese regelgeving. In tegendeel, ook in het licht van het
Europees mededingingsbeleid dienen deze regels te worden beschouwd als ongewenst.
Zij komen elders in Europa dan ook nauwelijks voor.Daarnaast geldt dat het kabinet in januari 1995 de ministeriële commissie
MDW instelde. Dit vormde tevens het begin van de MDW-operatie die er onder
meer op was gericht bestaande regels die de concurrentie onnodig beperken,
te verbeteren respectievelijk weg te nemen. Voor de tweede tranche was onder
andere de Wabb geselecteerd. Op basis van de analyses van de MDW-werkgroep
Wabb heeft het kabinet onder andere besloten de artikelen 13 en 15 (die de
wijze van beloning van de tussenpersoon bepalen) af te schaffen. 7De regering spreekt in de memorie van toelichting op verscheidene
plaatsen de verwachting uit dat in de nabije toekomst een variëteit aan
beloningssystemen (en dienstverleningspakketten) zal ontstaan, die zal aansluiten
bij de behoeften van de consument. Is ook hier sprake van een terechte verwachting?
Kan de regering een indruk geven van de te verwachten differentiatie? Op welke
nieuwe pakketten zit de consument te wachten? Zou het ook mogelijk zijn, dat
de wettelijke beloningsregels plaats maken voor een praktijk waarin de beroepsgroep
de facto dezelfde beloningsvormen zal hanteren en dat na een initiële
fase van variëteit de eenvormigheid toeslaat en tussenpersonen mede met
het oog op de efficiency slechts een beperkt pakket van beloningsvarianten
zullen hanteren, zo vragen de leden van de fractie van GroenLinks. Deze leden
hebben nog de volgende vragen. Hoe zou de regering een dergelijke uitkomst
kwalificeren?Ondergetekenden verwachten dat in de toekomst een variëteit aan dienstverlenings-
en beloningspakketten zal ontstaan. De verboden die de huidige beloningsregels
inhouden zijn uit de tijd, en uit tal van tekenen blijkt dat er concrete behoefte
aan meer armslag bestaat. Niet alleen vraagt de Consumentenbond al geruime
tijd om afschaffing van de verboden, ook vanuit de bedrijfstak zelf wordt
daarvoor gepleit. OHRA bijvoorbeeld voerde tot aan het Hof van Justitie van
de EG een procedure om te verkrijgen dat zij nieuwe klanten een cadeau zou
mogen geven; diverse verzekeraars en tussenpersonen vragen de Economische
Controledienst of door hen voorgenomen promotieacties passen binnen de wet.Te verwachten is dat een aantal tussenpersonen zal blijven werken met
het huidige totaalpakket. De brancheorganisaties zien daarin immers grote
voordelen voor zowel klant als branche. Deze tussenpersonen kunnen met verzekeraars
overeenkomen dat hun beloning net als nu uitsluitend zal bestaan uit door
de verzekeraar uit te keren provisie. Er zullen echter ook tussenpersonen
zijn die elke dienst afzonderlijk respectievelijk combinaties daarvan aanbieden
en bij de klant in rekening brengen. Deze tussenpersonen kunnen bijvoorbeeld
op uurbasis declareren.Denkbaar is dat tussenpersonen voor het min of meer gestandaardiseerde
werk uiteindelijk slechts een beperkt pakket van beloningsvarianten zullen
hanteren. Indien daaraan slechts overwegingen van doelmatigheid ten grondslag
zouden liggen (en er geen strijd met de Mededingingswet is), dan bestaat daartegen
geen bezwaar: doelmatigheid biedt de gelegenheid de kosten voor de klant te
verlagen. Met de onderhavige wetsvoorstellen wordt niet beoogd een enorme
veelheid aan beloningsvormen te scheppen; zij beogen slechts de vrijheid te
bieden in te spelen op de behoeften van de zakelijke en particuliere consumenten.
Indien in de praktijk blijkt dat reeds een beperkt aantal beloningsvarianten
in het gros van die behoeften voorziet, dan is dat voldoende – en vanuit
een oogpunt van transparantie gunstig. Terwijl nu maatwerk in beloning en
dienstverleningspakketten verboden is, creëert het onderhavige wetsvoorstel
de ruimte waarin de markt kan bepalen aan welke varianten de voorkeur wordt
gegeven. 8Zal de transparantie van de verzekeringsmarkt zodanig zijn dat de
rol van de consument tot zijn recht zal komen? Ziet de regering de verzekeringsconsument
in staat om naast de wensen voor het verzekeringsprodukt betekenisvolle eigen
voorwaarden te stellen aan de beloningsvorm en hoogte? Moet de consument daarvoor
niet over specifieke informatie beschikken? Komt die beschikbaar? Heeft de
door het kabinet gewenste keuzevrijheid hier ook materieel betekenis?De voorgenomen wetsaanpassingen beogen niet zozeer de klant in de gelegenheid
te stellen om over beloningsvorm en -hoogte te onderhandelen als wel om het
hem mogelijk te maken een keuze te maken. Wil hij een hogere kwaliteit tegen
een hogere prijs? Wil hij niet het totale pakket aan diensten maar slechts
onderdelen daarvan?Ondergetekenden achten de komende keuzemogelijkheden en het feit dat het
aanbieders dan niet langer verboden is om een aantal keuzemogelijkheden te
bieden materieel een aanzienlijke vooruitgang. Voor assurantiebemiddeling
ontstaat dan dezelfde situatie als bij andere diensten. Hoewel er consumenten
zijn die in concrete gevallen niet zelf in onderhandeling zullen treden met
aanbieders over de prijs en/of over het dienstverleningspakket, profiteert
men wel van het toenemende aanbod.Overigens achten ondergetekenden het zeer wel mogelijk dat er consumenten
(vooral zakelijke consumenten) zijn die voldoende geïnformeerd zijn om
betekenisvolle eigen voorwaarden te stellen aan de beloningsvorm en -hoogte.
Dezen zullen met vrucht kunnen onderhandelen.Het vervallen van de beloningsregels dwingt tussenpersonen die een gedifferentieerd
dienstverleningspakket aanbieden tot het openbaarmaken van de prijs en inhoud
van dat pakket.Ook informatie over bindingen van tussenpersonen met verzekeraars kan
voor de consument relevant zijn. In paragraaf 6.6 van de memorie van
toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel is ingegaan op de onafhankelijkheid
respectievelijk ongebondenheid van tussenpersonen. Hierin is aangegeven dat
het primair aan de consument is om te beoordelen of de eventuele bindingen
die een tussenpersoon heeft met verzekeraars voor hem relevant zijn en of
hij het van belang acht of een tussenpersoon meer of minder onafhankelijk
tot een bepaald advies komt. In de Nota Informatieverstrekking aan de consument
van financiële diensten van 8 juli 1999 (kamerstukken II 1998/99, 26 676),
waarin is aangekondigd dat momenteel wordt onderzocht wat de overeenkomsten
en verschillen zijn tussen regelgeving in de verschillende sectoren
van bemiddeling in financiële diensten (hieronder valt ook de assurantiebemiddeling).
Hierbij wordt een verklaring gezocht voor deze verschillen en worden de praktische
gevolgen ervan voor bemiddelaars en consumenten in kaart gebracht. Vervolgens
zal worden bezien of, en zo ja welke, nadere regels aan deze bemiddeling moeten
worden gesteld. In dit onderzoek wordt ook aandacht besteed aan de regels
omtrent informatieverstrekking aan consumenten. Bedrijfseffecten 9De leden van de fractie van D66 merken op dat de inwerkingtreding
van het onderhavige wetsvoorstel geschiedt bij Koninklijk Besluit om zodoende
verzekeraars en tussenpersonen de gelegenheid te bieden zich op de nieuwe
situatie in te stellen. Eerder was gekozen voor een overgangsperiode van vier
jaar tussen het vervallen van het verbod op retourprovisie en de inwerkingtreding
van het onderhavige wetsvoorstel. In de nota naar aanleiding van het verslag
bij het wetsvoorstel tot het laten vervallen van het verbod op retourprovisie
(kamerstuk nr. 25 507) heeft de regering opgemerkt dat met de termijn
van vier jaar is gepoogd het midden te vinden tussen enerzijds de noodzaak
tot strategische herbezinning voor tussenpersonen en verzekeraars en anderzijds
de wens om de marktwerking zo spoedig mogelijk te laten plaatsvinden. De leden
van de fractie van D66 vernemen graag van de regering welke redenen er zijn
geweest om in het onderhavige wetsvoorstel de inwerkingtreding bij Koninklijk
Besluit voor te stellen. Deze leden vrezen dat met invoering bij Koninklijk
Besluit, zoals geregeld in het onderhavige wetsvoorstel er onduidelijkheid
zal ontstaan over wanneer dit zal gebeuren en dat dit ten koste zal gaan van
de nodige en tijdige voorbereiding door tussenpersonen en verzekeraars op
de nieuwe situatie. Graag vernemen deze leden van de regering of zij de mening
delen dat het in het belang van tussenpersonen en verzekeraars is dat zij
zich ook daadwerkelijk (moeten) voorbereiden en instellen op de nieuwe situatie
en dat helderheid over het moment van de inwerkingtreding hiertoe bijdraagt.
Beoogt de regering nog steeds om het onderhavige wetsvoorstel vier jaar na
het laten vervallen van het verbod op retourprovisie in werking te laten treden?
Zo ja, waarom is er niet voor gekozen om dit wettelijk vast te leggen samen
met de mogelijkheid om bij Koninklijk Besluit met zware voorhang de inwerkingtreding
uit te stellen als de situatie zich als gevolg van de uitkomst van de evaluatie
niet leent voor de inwerkingtreding van onderhavig voorstel na een periode
van vier jaar nadat het verbod op retourprovisie is vervallen?Voor het bepalen van de datum van inwerkingtreding van een wet zijn twee
methodes gebruikelijk: het opnemen in de wet zelf van een bepaling daaromtrent
en het opnemen in de wet van een bepaling dat de datum van inwerkingtreding
wordt vastgesteld bij Koninklijk Besluit. In het onderhavige geval is gekozen
voor de laatstgenoemde procedure met voorhang naar aanleiding van de gesprekken
met de marktpartijen (Consumentenbond en Verbond van Verzekeraars, mede namens
NVA en nbva) waarin de wens werd uitgesproken om voor de inwerkingtreding
zorgvuldig rekening te houden met de uitkomsten van een evaluatie van de marktwerking
en concurrentie in het tussenpersonenkanaal en de effecten van het afschaffen
van artikel 16.Gelet op het feit dat reeds bij het op 3 september 1997 ingediende wetsvoorstel
tot het doen vervallen van artikel 16 Wabb (Wabb I) is aangekondigd dat het
in de bedoeling lag de artikelen 13 en 15 te laten vervallen per 1 januari
2002, hebben verzekeraars en tussenpersonen voldoende tijd om
hun strategie te bepalen en na te denken over de mogelijkheden van beloning
voor de toekomst. Mede met het oog op de belangrijke strategische beslissingen
die moeten worden genomen is de inwerkingtreding van onderhavig wetsvoorstel
voorzien op een later tijdstip dan het afschaffen van artikel 16. 10De regering merkt op dat er sprake zal kunnen zijn van een afname
van het aantal kleine assurantiekantoren, die niet over de mogelijkheden beschikken
de marktontwikkelingen bij te benen. Met de nieuwe beloningsregels roept de
regering, zo brengen de leden van de fractie van GroenLinks naar voren, een
concentratietendens op. Hoe rijmt de regering dit met het behoud c.q. toename
van diversiteit en keuzevrijheid dat met dit wetsvoorstel wordt beoogd? Heeft
de regering een kritische ondergrens in gedachten? Hoe weegt de regering het
nadeel van (verhevigde) concentratie tegen te behalen voordelen?In het tussenpersonenkanaal bestaat reeds een tendens tot concentratie.
Die tendens ziet men ook in allerlei andere sectoren van het economisch leven.
Tegelijk echter ziet men ook allerlei kleine, nieuwe bedrijfjes ontstaan,
van de bouw tot de informatietechnologie. Het is primair aan de markt om te
bepalen welke hoeveelheid en samenstelling van aanbieders optimaal is. In
zijn algemeenheid bestaat tegen dergelijke tendensen geen bezwaar: kennelijk
vraagt de markt daarom.Denkbaar is dat het afschaffen van de beloningsvoorschriften voor tussenpersonen
de bestaande concentratietendens zal versterken. Dat hoeft geen afbreuk te
doen aan de nagestreefde diversiteit en keuzevrijheid. Een voorbeeld uit een
geheel andere sector kan dit wellicht verduidelijken. In de levensmiddelensector
heeft zich een enorme concentratie van winkels (supermarkten) voorgedaan.
Toch worden geen klachten vernomen over de keuzevrijheid van de consument;
niches worden opgevuld door specialisten. Ook bij de assurantiebemiddeling
is dit effect te verwachten.Het lijkt aannemelijk dat vooral de nu kleine assurantiebemiddelaars zich
zullen bezinnen op de vraag wat de voorgestelde veranderingen voor hun zelfstandig
voortbestaan zouden kunnen betekenen. Overigens kan evenzeer een ontwikkeling
optreden waarbij ook de kleine bemiddelaar profiteert van de tendens naar
klantgerichte differentiatie.Een concrete kritische ondergrens hebben ondergetekenden bij een en ander
niet voor ogen.Met het onderhavige wetsvoorstel en met wetsvoorstel Wabb I wordt niet
beoogd in te grijpen in de bestaande marktverhoudingen. Met deze voorstellen
worden alleen dezelfde omstandigheden geschapen die ook in andere sectoren
van de financiële dienstverlening gelden. Er is geen reden om aan te
nemen dat het creëren van deze omstandigheden in de sector assurantiebemiddeling
tot afwijkende effecten zal leiden.De toetredingsgrenzen worden niet noemenswaardig veranderd (afgezien van
de beperkte aanscherping van de vakbekwaamheidseisen voor het diploma assurantiebemiddeling
B).Nog afgezien van de mogelijkheden die in uiterste gevallen de Mededingingswet
biedt valt te verwachten dat ook in deze sector de wal het schip zal keren:
indien als gevolg van concentratie bepaalde diensten, waaraan in de markt
wel behoefte bestaat, niet meer in voldoende mate worden aangeboden zullen
alerte ondernemers niet aarzelen die diensten aan te bieden. Overigens zijn
er vele duizenden tussenpersonen; zelfs bij een forse concentratie zal er
nog een groot aantal overblijven.Interessant in dit verband is dat de SER erop wijst dat het straks aantrekkelijk
kan zijn op de verzekeringsmarkt werkzaam te zijn als adviseur zonder bemiddelingsfunctie.
De SER verwacht een groei van adviseurs die niet onder de bepalingen van de
Wabb vallen, indien de keuze om daar al of niet onder te vallen
niet meer onder invloed van de hoogte van de beloning staat (brief 16-12-1996,
blz. 3 en 7, Bijlage II bij de memorie van toelichting). 11De leden van de fractie van GroenLinks brengen voorts naar voren
dat hier niet direct sprake lijkt te zijn van vorstelijke beloningsregels
ten gunste van een beperkte groep professionele insiders zoals bij sommige
beroepsgroepen die, zeer terecht naar het oordeel van deze leden, object van
een MDW-traject of vergelijkbare operatie zijn geworden. Ziet de regering
dit anders, zo vragen deze leden. De beloningsregels lijken juist mede bij
te dragen aan een breed aanbod. Is dat niet ook een van de toetsstenen voor
een gewenste marktordening?Een breed aanbod maakt deel uit van een gewenste marktordening. De breedheid
van het aanbod wordt momenteel echter in negatieve zin beïnvloed door
de beloningsvoorschriften: die laten keuze uit verschillende dienstenpakketten
of prijs-/prestatiecombinaties niet toe. Afschaffing zou wellicht kunnen bijdragen
aan verdergaande concentratie (als is dat nog lang niet zeker), maar ook dan
hoeft, zoals hierboven bij de beantwoording van vraag 10 uiteengezet, de diversiteit
van het aanbod niet te lijden te hebben.De beloningsregels in de Wabb hebben overigens geen betrekking op de hoogte
van de beloning, maar enkel op de beloningswijze. De hoogte van de beloning
wordt ook op dit moment al bepaald door verzekeraars en tussenpersonen zelf. 12Hoe bepaalt de regering overigens het tijdstip waarop de nieuwe beloningsregels
bij Koninklijk Besluit in werking zullen treden?Verwezen wordt naar de beantwoording van vraag 9. Beloningsartikelen 13De leden van de fractie van de VVD vragen of meer informatie kan
worden gegeven over de aard van de nieuwe assurantiebemiddelingswetgeving
in België.De nieuwe assurantiebemiddelingswetgeving in België heeft tot doel
de rechten te beschermen van de verzekeringnemers, van de verzekerden en van
de derden die betrokken zijn bij de uitvoering van verzekeringsovereenkomsten.
Daarom bepaalt deze wet de voorwaarden waaraan voldaan moet zijn om als verzekeringstussenpersoon
op te treden of om verzekeringsproducten aan het publiek te koop aan te bieden
in welke vorm ook. De toegangsvereisten (professionaliteitsvereisten) gelden
voor alle vormen van verzekeringsbemiddeling en -distributie; zij gelden niet
alleen voor feitelijk leiders van assurantiebemiddelingskantoren, maar –
deels – ook voor de werknemers van dat kantoor. Ook personen die in
een verzekeringsonderneming als verantwoordelijke voor de distributie van
verzekeringsproducten zijn aangewezen moeten aan eisen inzake beroepskennis
voldoen.De wet heeft betrekking op zowel tussenpersonen als op andere personen
die verzekeringsproducten aan het publiek te koop aanbieden in welke vorm
ook (bijvoorbeeld reisbureaus, supermarkten, autodealers).In de wet zijn geen bepalingen opgenomen die betrekking hebben op de beloning
van assurantietussenpersonen. Wel bevat de wet bevat enkele bepalingen inzake
onafhankelijkheid. Tussenpersonen moeten aangeven of zij de jure of de facto
in de keuze van een verzekeringsonderneming zijn gebonden. Het
de facto-criterium houdt in dat de tussenpersoon jaarlijks een lijst van de
aandeelhouders die op directe of indirecte wijze zeggenschap uitoefenen over
zijn onderneming en de procentuele verdeling van de commissie per verzekeringsonderneming
over het voorgaande jaar moet opgeven. Momenteel is bij het Belgische parlement
een wetsvoorstel in behandeling waarin het begrip onafhankelijkheid de facto
wordt geschrapt en wordt teruggekeerd naar het onderscheid tussen verzekeringsmakelaars,
verzekeringsagenten en verzekeringssubagenten, op basis van juridische elementen,
omdat het de facto-criterium in de praktijk niet werkbaar bleek te zijn. 14Deze leden zijn van mening dat de meeste bezwaren tegen de wetswijziging
afdoende kunnen worden weerlegd. Leidt deze wetswijziging in de praktijk er
niet toe dat de markttoegang voor nieuwe aanbieders sterk wordt beperkt? De
markt wordt verkleind; in hoeverre heeft dit effect op het bereiken van één
van de doelstellingen van deze wetswijziging, namelijk marktwerking?Met instemming constateren de ondergetekenden dat ook naar de mening van
de leden van de VVD-fractie de meeste bezwaren tegen de wetswijziging afdoende
kunnen worden weerlegd. Voor een antwoord op de vraag over de beperking van
de markttoegang voor nieuwe toetreders wordt verwezen naar de beantwoording
van vraag 10. 15Houdt de Verzekeringskamer toezicht op een mogelijke opwaartse druk
op provisies ten gevolge van deze wetswijziging? Wat zijn de middelen van
de Verzekeringskamer om tegen de effecten hiervan op te treden?Een van de belangrijkste elementen van het toezicht dat de Verzekeringskamer
uitoefent, betreft het toezicht op de solvabiliteit van verzekeraars. Het
staat verzekeraars in beginsel vrij om hun bedrijfsbeleid naar eigen inzicht
te bepalen. De hoogte van de provisies is een zaak van assurantietussenpersonen
en verzekeraars. De Verzekeringskamer staan instrumenten van verschillend
gewicht ter beschikking, variërend van een advies tot een aanwijzing,
om het toezicht op de solvabiliteit van verzekeraars te effectueren. 16De leden van de fractie van het CDA constateren dat momenteel tussenpersonen
alleen kunnen worden beloond door middel van provisie bij het afsluiten van
een verzekering. Deze provisie wordt door de verzekeraar aan de tussenpersoon
betaald. In deze provisie is de beloning inbegrepen voor alle diensten van
de tussenpersoon die samenhangen met diens bemiddeling bij die verzekering.
Na de inwerkingtreding van de wetswijziging blijft deze mogelijkheid bestaan,
maar kan de beloning van de tussenpersoon ook op andere wijze worden geregeld.
Daarbij kan gedacht worden aan directe beloning door de consument van de tussenpersoon.
In hoeverre zullen de extra kosten voor consumenten voor het vragen van advies
en de mogelijkheden van een «second opinion» zich vertalen in
lagere kosten voor het afsluiten van de verzekeringen, zo vragen de leden
van de CDA-fractie. Zij zijn van mening dat consumenten niet belemmerd mogen
worden in hun mogelijkheden om een «second opinion» te vragen.Na het vervallen van de beloningsregels kan een tussenpersoon er voor
kiezen de huidige beloningswijze te handhaven en dus provisie te blijven ontvangen
van de verzekeraar. In dat geval blijft het voor de consument mogelijk om
een second opinion te vragen op «no cure no pay» basis. Een tussenpersoon kan echter ook kiezen voor directe beloning door de
consument. Ook dan is het mogelijk dat hij advies levert zonder specifiek
daarvoor een beloning in rekening te brengen, indien hij een prijs hanteert
voor zijn totale dienstverlening, waarin een component voor het advies is
inbegrepen. Denkbaar is eveneens dat een tussenpersoon per geleverde dienst
een rekening presenteert. In dat geval zal een consument die bij die tussenpersoon
komt voor een second opinion daarvoor afzonderlijk moeten betalen.Overigens zij opgemerkt dat op dit moment de beloning voor het advies
in de provisie, en dus in de premie is verdisconteerd.In de toekomst mag worden verwacht dat een consument die een verzekering
afsluit via een tussenpersoon die werkt op basis van directe beloning per
dienst, en daarbij één maal advies vraagt, in bepaalde gevallen
goedkoper uit zal zijn dan op dit moment. In verband met de vrijheid die partijen
in die situatie hebben, kan daarover op dit moment echter geen algemeen geldende
uitspraak worden gedaan.Ook in andere sectoren zonder wettelijke beloningsregels, zoals hypotheekbemiddeling
en reisbureaus, wordt op basis van het «no cure, no pay»-systeem
gewerkt. Het is dus niet onverbrekelijk verbonden met wettelijke beloningsregels. 17Deze leden zijn van mening dat de vrees voor risicoselectie moet
worden weggenomen, nu een tussenpersoon in de toekomst wellicht een hogere
winstmarge kan behalen door te selecteren op klanten die voor hem relatief
weinig kosten met zich brengen. De kanttekening dat juist vanuit de branche
benadrukt wordt dat de assurantietussenpersoon zich richt op een langdurige
relatie met consumenten, waarbij vertrouwen en reputatie van groot belang
zijn, stelt niet gerust.Deze leden wijzen op de waarschuwing van de kant van de Verzekeringskamer
dat de provisies omhoog gestuwd kunnen worden, hetgeen tot solvabiliteitsrisico's
voor verzekeraars kan leiden. Deze leden zijn van mening dat hier ook een
verantwoordelijkheid ligt bij verzekeraars en tussenpersonen. Er mogen geen
onverantwoorde situaties ontstaan. Kan het bovenstaande door de regering worden
verzekerd?Ook in de huidige situatie kan een tussenpersoon een beter resultaat behalen
door alleen klanten met een laag risicoprofiel aan te trekken, omdat die voor
de tussenpersoon naar verwachting weinig inspanningen, bijvoorbeeld voor schadeafhandeling,
zullen opleveren. De provisie op de verkochte polis is bij die klant immers
veelal even hoog als die voor een klant met een hoog risicoprofiel, die meer
inspanningen vergt. De impliciete wettelijke verevening van verschillen in risico's, zoals
die nu bestaat, zal in de toekomst – ten dele – worden vervangen
door individueel maatwerk, hetgeen uiteindelijk de verzekerbaarheid ten goede
kan komen.Voor de beantwoording van de vraag over solvabiliteitsrisico's wordt verwezen
naar de beantwoording van de vragen 15 en 22. 18Het vervallen van de artikelen 13 en 15 zal geschieden op een bij
Koninklijk Besluit te bepalen tijdstip, afhankelijk van de uitkomsten van
de evaluatie. De leden van de CDA-fractie vragen wat de ingangsdatum zal zijn
en of een Koninklijk Besluit wel het geëigende instrument is om de ingangsdatum
van een wet te bepalen.Verwezen wordt naar de beantwoording van vraag 9. 19Op pagina 10 brengt de regering met zoveel woorden naar voren dat
handhaving van de wettelijke beloningsregels de consument het instrument uit
handen slaat de dienstverlening in overeenstemming te brengen met zijn individuele
preferentie. Is dat niet te sterk geformuleerd, zo vragen de leden van de
fractie van GroenLinks. Er vindt toch ook in de huidige situatie concurrentie
plaats op de prijs van de aangeboden verzekeringspakketten en de bijbehorende
service, waarbij geen gebruik gemaakt hoeft te worden van tussenpersonen?Op dit moment vindt concurrentie op prijs de facto slechts plaats tussen
verzekeraars onderling. Tussenpersonen concurreren op de kwaliteit van de
dienstverlening. In de prijs, wijze van beloning en de omvang van het dienstverleningspakket
kunnen zij zich niet of nauwelijks onderscheiden. De wijzigingen van de Wabb
maken het mogelijk dat tussenpersonen ook op die aspecten concurreren.De prijs van dezelfde verzekering van eenzelfde verzekeraar inclusief
de dienstverlening van de tussenpersoon bij twee verschillende tussenpersonen
is in de praktijk momenteel gelijk, ongeacht de kwaliteit van die dienstverlening.
Het onderhavige wetsvoorstel maakt het mogelijk dat tussenpersonen mogelijke
verschillen in de omvang of de kwaliteit van de dienstverlening in de prijs
tot uiting laten komen. De bestaande concurrentie tussen totaalpakketten van
verzekeraars, inclusief advies en schadeafhandeling, al dan niet via het intermediair,
wordt hierdoor verbreed. 20De regering merkt op dat aan de huidige prijsregulering voordelen
verbonden zijn, zoals eindprijstransparantie en eenvoud. De regering acht
dat geen doorslaggevende reden voor blijvende overheidsbemoeienis. Dat roept
bij de leden van de fractie van GroenLinks de vraag op wat nu eigenlijk de
ijkpunten zijn voor overheidsregulering. Voorts vragen deze leden of de regering
het voor mogelijk houdt dat een bepaalde marktontwikkeling tot nieuw overheidsingrijpen
zal leiden. Is dat ten principale mogelijk? Kan de regering uiteenzetten wanneer
dat het geval zal zijn?Momenteel vindt wel concurrentie plaats op de prijs en kwaliteit van verzekeringen,
zowel binnen de verschillende distributiekanalen als tussen deze kanalen.
Concurrentie op de prijs, beloningswijze en omvang van het dienstverleningspakket
van een van die distributiekanalen, het intermediair, vindt echter niet of
nauwelijks plaats.Eindprijstransparantie is naar de mening van ondergetekenden in beginsel
een goede zaak. De huidige overheidsbemoeienis resulteert er echter in dat
die transparantie slechts een schijntransparantie is, doordat wel de prijzen
vergelijkbaar zijn, maar niet de kwaliteit van het achterliggende product.
Het opheffen van die overheidsbemoeienis door het afschaffen van de beloningsregels
biedt tussenpersonen de kans om zich meer te differentiëren in prijs,
kwaliteit en omvang van de dienstverlening en zich daarop te onderscheiden
van andere tussenpersonen. Dit leidt uiteindelijk tot meer transparantie voor
de consument.Verzekeringen, in het bijzonder levensverzekeringen, zijn complexe producten.
Bij het afsluiten ervan gaan consumenten via hun tussenpersoon omvangrijke
meerjarige financiële overeenkomsten aan met verzekeraars, waarbij de
tegenprestatie van de verzekeraar ofwel kan uitblijven (indien het verzekerde
risico zich niet voordoet) ofwel pas na verloop van tijd geschiedt (wanneer
het verzekerde risico zich voordoet), en waarbij de omvang van de prestatie
van de verzekeraar vaak vooraf niet bekend is. Om consumenten hierover zo
goed mogelijk te kunnen informeren en adviseren moeten assurantietussenpersonen
daarom beschikken over een zekere vakkennis. Daartoe zijn de
vakbekwaamheidseisen in de Wabb opgenomen.IJkpunten voor overheidsregulering voor assurantiebemiddeling zijn:1. de bescherming van de consument2. het functioneren van de markt/belemmering marktwerking3. de mate van regelgeving in andere bedrijfstakken4. EU-regelgeving5. de bescherming van het vertrouwen in de verzekeringssectorIndien marktontwikkelingen daartoe aanleiding geven, is het voor de overheid
uiteraard mogelijk om in te grijpen, bijvoorbeeld door aanpassing van de wetgeving.
Ook is denkbaar dat de marktpartijen in onderling overleg maatregelen nemen
tegen ongewenste marktontwikkelingen.Welke maatregelen dat zouden zijn is geheel afhankelijk van de aard en
de omvang van de marktontwikkelingen. Reactie op bezwaren tegen de MDW-besluitvorming 21De leden van de fractie van D66 verzoeken de regering om toe te lichten
waarom de kosten voor het afsluiten van verzekeringen kunnen dalen als voor
elk advies apart kosten in rekening worden gebracht. Kan dit er toe leiden
dat de totaalkosten voor de klant per saldo hoger uitvallen? Zo ja, kan worden
gespecificeerd in welke gevallen dit zich voor zou kunnen doen?Wanneer voor elke afzonderlijke dienst van de tussenpersoon apart kosten
in rekening worden gebracht kunnen de kosten van het afsluiten van verzekeringen
dalen om een aantal redenen.– De tarieven zitten thans verscholen in de totale premie. De klant
die straks voor de keuze staat een dienst wel of niet af te nemen zal willen
weten hoeveel hem dat kost. De tussenpersoon zal dus zijn tarieven moeten
openbaren. Dit alleen al kan een prijsdrukkend effect hebben.– De klant kan straks kiezen voor een prijs-/prestatieverhouding
op een lager prijsniveau.– De klant kan straks van sommige diensten afzien (bijvoorbeeld
van advies of van schadeafhandeling), dan wel deeldiensten bij andere tussenpersonen
afnemen.Natuurlijk kan de prijs ook stijgen, namelijk wanneer de klant zich onvoldoende
oriënteert of bewust kiest voor hoge kwaliteit tegen een hoge prijs.
Essentieel is echter dat de klant zal kunnen kiezen en dat het intermediair
daar ook in zijn prijsstelling rekening mee zal moeten houden. 22De leden van de fractie van D66 verzoeken de regering in te gaan
op de opmerking van het Verbond van Verzekeraars in haar brief van 25 juni
1999 dat er een (goede) kans is dat een aantal verzekeraars in de problemen
komt als de eisen ten aanzien van de beloningsregels vervallen.De leden van de fractie van de PvdA zouden graag een reactie van
de regering ontvangen op het standpunt van het Verbond van Verzekeraars (brief
d.d. 25 juni 1999 aan de vaste Commissie voor Financiën) en de Verzekeringskamer
dat straks de nadruk te veel op provisieconcurrentie komt te liggen.In algemene zin mag niet worden verwacht dat de provisieconcurrentie op
zichzelf zal leiden tot grote gevolgen voor consumenten ten gevolge van een doorwerking op de solvabiliteit van verzekeraars. Het is in het
belang van verzekeraars en tussenpersonen om zichzelf en elkaar niet door
middel van onverantwoord hoge provisies uit de markt te prijzen. Intermediairverzekeraars
hebben tussenpersonen nodig, maar andersom geldt die relatie uiteraard ook.
Verder moet worden benadrukt dat de verzekeringsbedrijfstak als geheel, dus
inclusief assurantiebemiddeling, zich heeft ontwikkeld tot een professionele
bedrijfstak. Daar komt bij dat de Verzekeringskamer door de actualisering
van het toezicht op verzekeraars veel beter in staat is om tijdig in te spelen
op ongewenste ontwikkelingen bij verzekeraars. Deze factoren mitigeren in
sterke mate de vrees voor onverantwoorde situaties.In dit verband kan er tevens op worden gewezen dat in andere landen waar
geen wettelijke beloningsregels bestaan, verzekeraars evenzeer, ook waar het
de distributie betreft, in een concurrerende omgeving moeten opereren. 23Is het zo dat daardoor de performance van portefeuilles van tussenpersonen
(meer) centraal kan komen te staan en dat dat kan leiden tot solvabiliteitsrisico's
voor verzekeraars en tot verzekerbaarheidsproblemen? Deelt de regering de
visie dat zwaardere risico's daardoor lastiger te verzekeren zullen zijn?
Zo ja, hoe denkt de regering dit soort onbedoelde effecten te voorkomen?Voor de beantwoording van de vraag over solvabiliteitsrisico's voor verzekeraars
wordt verwezen naar het antwoord op vraag 15 en naar het antwoord op de voorgaande
vraag. Op risicoselectie en verzekerbaarheid wordt in het antwoord op vraag
17 ingegaan. Vakbekwaamheidseisen 24De aanscherping van de vakbekwaamheidseisen van tussenpersonen spreekt
de leden van de fractie van de PvdA in het bijzonder aan. Het loslaten van
de wettelijke beloningsregels lijkt hen vanuit het gezichtspunt van vrije
marktwerking en consumentenvrijheid in het algemeen een goede zaak. Toch willen
deze leden enkele kritische kanttekeningen maken met name vanuit het perspectief
van consumentenbescherming. In de memorie van toelichting wordt ingegaan op
het feit dat aan de ene kant de consument «steeds meer een volwaardige
marktpartij is (geworden) die bewust eigen keuzen kan maken», maar aan
de andere kant blijft een rol bestaan voor de tussenpersoon die de consument
moet helpen bij zijn keuzen. De klant moet na het loslaten van de wettelijk
beschermde beloningsregels voor de tussenpersoon met die laatste als het ware
in onderhandeling treden over de beloning voor een nader te bepalen dienstenpakket,
waarin onder andere de prijs/kwaliteit verhouding duidelijk is. Het is mogelijk
dat een tussenpersoon niet meer automatisch het totale integrale dienstverleningspakket
tegen een vaste provisie gaat aanbieden, maar dat bijvoorbeeld de eventuele
schadeafhandeling afzonderlijk in rekening zal worden gebracht. De leden van
de fractie van de PvdA vinden het vanzelfsprekend dat de klant van tevoren
helder zal moeten worden gemaakt, wat het dienstenpakket, dus inclusief de
prijs/kwaliteitsverhouding, behelst dat hij krijgt bij het afsluiten van een
verzekering via een tussenpersoon. Deze leden vragen of de tussenpersoon dit
in voldoende mate zal doen en of de consument voldoende mondig en deskundig
zal blijken te zijn om een goed inzicht in de verworven diensten te verkrijgen.Na het vervallen van de wettelijke beloningsregels bestaat voor de consument
de mogelijkheid de wijze en hoogte van de beloning van de tussenpersoon
en de omvang van diens dienstverleningspakket af te stemmen op zijn persoonlijke
preferenties. Beide partijen kunnen echter ook kiezen voor de huidige wijze
van belonen. Het vervallen van de beloningsregels betekent immers niet dat
deze mogelijkheid verdwijnt. Slecht de wettelijke verplichting daartoe wordt
opgeheven. Verder wordt verwezen naar de beantwoording van vraag 5, en naar
de beantwoording van de vragen 29 en 30 over het standaardopdrachtformulier. Relatie assurantietussenpersoon en consument 25De leden van de fractie van de PvdA achten het bijzonder belangrijk
dat er een actief voorlichtingsbeleid over de nieuwe wetgeving plaatsvindt.
De consument moet immers weten op welke onderdelen op de markt van financiële
produkten (b.v. welke diensten van tussenpersonen voor welke prijs) wordt
geconcurreerd en of men extra moet betalen in vergelijking tot de huidige
situatie. Wil de regering hierover met de Verzekeringskamer in overleg treden
en daarbij tevens de consumentenorganisaties en de brancheorganisaties betrekken?Uiteraard is de regering bereid om met de betrokken organisaties in overleg
te treden over de wijze van de voorlichting van de consument over de wijzigingen
in de Wabb. 26Wat is de reden van het omschrijven van de werkzaamheden van een
tussenpersoon in de memorie van toelichting, wanneer de Wabb deze diensten
niet voorschrijft, zo vragen de leden van de fractie van de VVD.De in de memorie van toelichting gegeven omschrijving van werkzaamheden
is bedoeld als niet-limitatieve indicatie van de diensten die de consument
in de huidige situatie, normaliter van een tussenpersoon mag verwachten en
ook verwacht. Een consument die na het vervallen van de beloningsregels bij
een tussenpersoon komt en geen bijzondere afspraken omtrent de omvang van
de dienstverlening, zal er ook dan van uit (mogen) gaan dat de tussenpersoon
het volledige dienstenpakket zal verrichten voor de overeengekomen prijs.Slechts indien anders is overeengekomen, bijvoorbeeld doordat de consument
heeft aangegeven slechts een beperkt dienstverleningspakket te willen afnemen,
mag hij er niet meer van uit gaan dat alle omschreven diensten voor de overeengekomen
prijs worden verricht. Teneinde de flexibiliteit die door het onderhavige
wetsvoorstel wordt gecreëerd niet meteen weer te beperken, is ervoor
gekozen de omschrijving van de dienstverlening niet op te nemen in de wet,
maar slechts als indicatieve lijst in de memorie van toelichting. 27De leden van de fractie van D66 onderschrijven de gedachte dat de
consument een belangrijke eigen verantwoordelijkheid heeft om zelf actief
informatie te vergaren voor wat betreft de te verlenen dienstverlening door
de tussenpersoon alsmede ten aanzien van de kwaliteit van de financiële
produkten. Deze leden onderschrijven voorts de gedachte dat het aan de marktpartijen
is wegen te vinden die er toe leiden dat de consument over de juiste informatie
beschikt. Deze leden zouden graag zien dat de duidelijkheid en toegankelijkheid
van deze informatie wordt getoetst, waardoor kan worden vermeden dat consumenten
(per ongeluk) op het verkeerde been worden gezet (zoals het geval was bij
te hoge voorgespiegelde rendementspercentages op beleggings- en spaarprodukten).
In dit verband willen de leden van de fractie van D66 weten op welke wijze
de regering hieraan tegemoet denkt te kunnen komen. Verwezen wordt allereerst naar de beantwoording van de vragen 5, 8 (laatste
alinea) en 24.Toetsing van de duidelijkheid en toegankelijkheid van deze informatie
kan zeker een toegevoegde waarde hebben. In overeenstemming met de reeds eerder
in de toelichting en deze nota naar voren gebrachte lijn, zou hier een taak
kunnen liggen voor organisaties van consumenten en tussenpersonen.Overigens wordt er op gewezen dat ook op dit moment verschillen kunnen
bestaan in de kwaliteit van de dienstverlening door tussenpersonen. Consumenten
die niet tevreden zijn over de dienstverlening van hun tussenpersoon staat
het vrij om hun verzekeringsportefeuille onder te brengen bij een andere tussenpersoon.
Deze mogelijkheid blijft onverminderd bestaan na inwerkingtreding van het
onderhavige wetsvoorstel. 28De leden van de fractie van GroenLinks merken op dat de regering
geen reden ziet om nadere regels te stellen ten aanzien van de relatie tussen
assurantietussenpersonen en de consument. Op verschillende onderdelen acht
de regering geen nadere regelgeving nodig aangezien de sector zelf voldoende
actief is, zo begrijpen de leden de inzet van de regering. Deze leden missen
evenwel een waardering en typering van de verhouding tussen de consument en
het veld in het licht van het afschaffen van de beloningsregels. Het komt
deze leden voor dat de relatie tussen consument en de assurantietussenpersoon
zwaarder belast zal worden. Verdient het geen aanbeveling om bijvoorbeeld
het klachtrecht zwaarder te accentueren, vooral in de richting van ongebonden
tussenpersonen? Weegt de onafhankelijkheid c.q. ongebondenheid van de tussenpersoon
niet des te zwaarder nu de concurrentie verhevigd wordt, zo vragen de leden
van de fractie van GroenLinks.Door de toename van de concurrentie zal het voor tussenpersonen die ongebonden
jegens verzekeraars willen opereren belangrijker worden zich duidelijk als
zodanig te profileren en daarbij ook aan te geven wat die ongebondenheid inhoudt.
Zij zullen het belang en de meerwaarde van die ongebondenheid duidelijk moeten
kunnen maken aan de individuele consument. Tevens zal het belangrijker worden
het gegeven advies inzake een bepaald product van een bepaalde verzekeraar
goed te kunnen motiveren. Beloning op fee-basis kan ertoe bijdragen dat assurantietussenpersonen
mogelijk bestaande financiële banden met de verzekeraars loslaten en
juist hun ongebondenheid ten opzichte van de verzekeraar vergroten.Vanaf 15 juni 1999 kunnen consumenten met klachten over verzekeraars
en tussenpersonen terecht bij één loket: De Stichting Klachteninstituut
Verzekeringen. Niet-georganiseerde tussenpersonen kunnen zich vrijwillig onderwerpen
aan de uitspraken van het Klachteninstituut. Door middel van een campagne
zal het Klachteninstituut onder de aandacht van niet-georganiseerde tussenpersonen
worden gebracht. Verder zullen de leden van het Verbond van Verzekeraars zich
inspannen om in de samenwerkingsovereenkomst met de tussenpersoon op te nemen
dat de tussenpersoon zich moet onderwerpen aan de uitspraken van het Klachteninstituut.
Het logo van het Klachteninstituut kan bovendien als een keurmerk gaan fungeren. Standaardopdrachtformulier 29De leden van de fractie van de PvdA vernemen graag een reactie op
hun voorstel een standaardopdrachtformulier te ontwerpen waarmee de consument
inzicht zou kunnen krijgen in onder meer de diensten van een tussenpersoon.
Is het waar dat de brancheorganisaties van tussenpersonen problemen zien met
betrekking tot een vastomschreven takenpakket? Op welke wijze krijgt de daarbij
gewenste flexibiliteit gestalte? Deze leden dringen er op aan om in de wet
op te nemen dat bij een volgende evaluatie van de Wabb ook op dit punt getoetst
zal worden en dat bij gebleken structurele onduidelijkheden bij de consument
over het dienstenaanbod van de tussenpersonen, een wettelijke regeling in
het vooruitzicht kan worden gesteld. Welke rol zal het aangekondigde aanspreekpunt
voor consumenten met betrekking tot de financiële dienstverlening hierin
vervullen, zo vragen deze leden.Vooropgesteld dient te worden dat ondergetekenden de totstandkoming van
een standaardopdrachtformulier ondersteunen, waarin relevante informatie over
de relatie tussen de tussenpersoon en de consument is vastgelegd. Een standaardopdrachtformulier
is in eerste instantie een zaak tussen de consument en de tussenpersoon. Dit
formulier zou immers de schriftelijke weergave kunnen zijn de overeenkomst
tussen consument en tussenpersoon. Het is primair aan deze partijen om te
bepalen welke verbintenissen uit de overeenkomst voortvloeien, en op welke
wijze zij deze verbintenissen willen vastleggen. In de komende maanden zal
met hen worden overlegd over de mogelijkheid van totstandkoming van een dergelijk
formulier. In het kader van het eerder genoemde onderzoek naar bemiddeling
in financiële diensten zal vervolgens worden bezien in hoeverre, gelet
op de gesprekken met marktpartijen over eigen initiatieven ter zake, aanvullende
overheidsregulering wenselijk is.Recent is voorts door de Commissie een eerste inzicht geboden in de elementen
voor een nieuwe EU-Richtlijn inzake assurantietussenpersonen. De bescherming
van de consument in het algemeen, en informatieverstrekking in het bijzonder
spelen een belangrijke rol bij de totstandkoming van de richtlijn. Eventuele
richtlijnvoorschriften terzake zouden ook aanleiding kunnen vormen om tot
wettelijke voorschriften over te gaan. De besprekingen hierover zullen binnenkort
een aanvang nemen.In zijn reactie op de onderzoeksopzet en de vragenlijst voor de mede aan
dit wetsvoorstel ten grondslag liggende evaluatie van de Wabb noemt de Consumentenbond
een aantal elementen die in een standaardopdrachtformulier zouden moeten worden
vermeld. Hieronder wordt op de verschillende elementen ingegaan.Op dit moment is de provisie die de tussenpersoon van de verzekeraar ontvangt
de beloning voor alle diensten die samenhangen met een verzekering. Een consument
die via een tussenpersoon een verzekering afsluit, mag verwachten dat deze
het gehele dienstenpakket, van risicoanalyse tot schadeafhandeling en portefeuilledoorlichting,
op zich neemt.Na het vervallen van de beloningsregels kunnen consumenten en tussenpersonen
op flexibeler wijze het dienstenpakket van de laatste samenstellen. Een tussenpersoon
die met een consument overeenkomt dat hij slechts een beperkt dienstverleningspakket
biedt, zal dit op de een of andere wijze willen vastleggen, om te voorkomen
dat de consument later alsnog de levering van de niet overeengekomen diensten
eist (die in het verleden in de totaalprijs waren inbegrepen).Op de wenselijkheid van informatie over (on)afhankelijkheid, zoals de
Consumentenbond in zijn reactie onder meer voorstelt, is in paragraaf 6.6
van de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel ingegaan.
Informatie over volmachten moeten tussenpersonen die tevens gevolmachtigd
agent zijn nu reeds op grond van artikel 11 van de Wabb geven. Tussenpersonen
die zijn aangesloten bij een beroepsorganisatie zullen dit uit zichzelf reeds
melden, aangezien er van mag worden uitgegaan dat zij hun lidmaatschap als
toegevoegde waarde beschouwen. Het zou onwenselijk zijn indien
de overheid een op de wet gebaseerd onderscheid zou maken tussen het georganiseerde
en het niet-georganiseerde intermediair door opneming van een wettelijke verplichting
van het melden van het lidmaatschap van een beroepsorganisatie. Ook het hebben
van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering kan als toegevoegde waarde worden
beschouwd waarmee een tussenpersoon zich kan onderscheiden indien hij dit
wenst.In paragraaf 6.2 van de memorie van toelichting is aangegeven welke
diensten van een tussenpersoon mogen worden verwacht indien daaromtrent door
tussenpersoon en consument niets bijzonders is geregeld. Daarbij wordt gedoeld
op de huidige situatie en – na inwerkingtreding van het onderhavige
wetsvoorstel – op de situatie dat er geen bijzondere afspraken worden
gemaakt door tussenpersoon en consument over de omvang van de dienstverlening.Indien de consument dit wenst, kunnen echter ook slechts één
of meer deeldiensten worden afgenomen. Een standaardopdrachtformulier zou
een weergave kunnen zijn van de diensten die een tussenpersoon in een individueel
geval verricht. Van een vastomschreven takenpakket is in dat geval geen sprake.
De flexibiliteit in dienstverlening wordt daardoor dan ook niet beïnvloed.In de evaluatie van de Wabb is het standaardopdrachtformulier een van
de bevraagde onderwerpen geweest. Indien zou worden besloten tot het evalueren
van de effecten van het onderhavige wetsvoorstel, zal, naast de eventuele
initiatieven die voortvloeien uit het onderzoek en de EU-ontwikkelingen, het
standaardopdrachtformulier opnieuw aan de orde komen.Sedert juni 1999 is de Stichting Klachteninstituut Verzekeringen actief.
Dit is het centrale loket voor consumenten met klachten over verzekeringen.
Ook voor klachten over assurantietussenpersonen kunnen consumenten bij dit
loket terecht. Niet-georganiseerde tussenpersonen kunnen zich vrijwillig aansluiten
bij de Stichting. 30De leden van de fractie van D66 achten de totstandkoming van een
standaardopdrachtformulier een goede optie om heldere afspraken tussen consument
en tussenpersoon te bevorderen. Deze leden merken in dit verband op dat met
het afschaffen van de beloningsregels er ook voor consumenten een nieuwe situatie
ontstaat, waar zij aan moet wennen en waar zij mee moeten leren omgaan. Niet
uitgesloten is dat sommige consumenten, misschien meer dan de assurantiebemiddelaars
zelf, bij het vervallen van de beloningsregels worden overvallen door de nieuwe
situatie. Om misverstanden te voorkomen lijkt het genoemde leden gewenst,
te meer nu er kennelijk verschillend wordt gedacht over de wenselijkheid/noodzakelijkheid
van een standaardopdrachtformulier door de Nederlandse Vereniging van makelaars
in assurantiën en Assurantieadviseurs (NVA), de Nederlandse Bond van
Assurantiebemiddelaars (NBvA) en de Consumentenbond, om alsnog serieus te
bekijken of een dergelijk formulier moet worden voorgeschreven en aan welke
eisen een dergelijk formulier moet voldoen. Het bevreemdt de leden van de
D66-fractie dat naar aanleiding van de constatering van de regering dat verschillend
wordt gedacht door belangenbehartigers van de branche en door de consumenten
over de wenselijkheid van een standaardopdrachtformulier, voorgesteld wordt
af te zien van een wettelijke regeling. Zou een beslissing om in een dergelijke
situatie juist niet af te zien van een wettelijke regeling voor een standaardopdrachtformulier
niet meer recht doen aan de betrokken belangen? Verwezen wordt naar de beantwoording van de voorgaande vraag. 31Voorts wensen de leden van de fractie van D66 te vernemen hoe de
regering staat tegenover het opnemen in de Wabb van een regeling waarin is
vastgelegd dat consumenten van essentiële informatie op de hoogte worden
gesteld en waarin enkele eisen terzake staan geformuleerd (conform de regeling
informatieverstrekking verzekeringnemers 1994 voor onder meer levensverzekeraars).Zoals aangekondigd in de Nota Informatieverstrekking aan de consument
van financiële diensten wordt momenteel onderzocht wat de overeenkomsten
en verschillen zijn tussen regelgeving in de verschillende sectoren van bemiddeling
in financiële diensten (hieronder valt ook de assurantiebemiddeling).
Hierbij wordt een verklaring gezocht voor deze verschillen en worden de praktische
gevolgen ervan voor bemiddelaars en consumenten in kaart gebracht. Vervolgens
zal worden bezien of, en zo ja welke, nadere regels aan de bemiddeling moeten
worden gesteld.Tevens zal dan worden bezien of er nadere regels moeten worden gesteld
met betrekking tot de mate van onafhankelijkheid/ongebondenheid van assurantietussenpersonen. Onafhankelijkheid/ongebondenheid 32De leden van de fractie van de PvdA maken zich zorgen over de onafhankelijkheid
van de assurantiebemiddelaars. De onafhankelijkheid van de tussenpersoon wordt
in de wet niet expliciet geregeld, zo stellen deze leden vast. Wel blijven
de artikelen in de Wabb van kracht die de portefeuillerechten van de tussenpersoon
ten opzichte van de verzekeraar beschermen. Kennelijk deelt de regering de
visie dat zwaar getild moet worden aan het behoud van die onafhankelijkheid
in de zin dat de tussenpersoon beschermd moet worden tegenover de verzekeraar.
Waarborgen dat een tussenpersoon te allen tijde onafhankelijk moet blijven
van de verzekeraar zijn echter niet opgenomen. Genoemde leden vinden het vanuit
het oogpunt van markttransparantie en consumentenbescherming noodzakelijk
dat de klant weet hoe de binding van een tussenpersoon met een verzekeraar
is. Deze leden brengen in herinnering dat een wetsvoorstel inzake de registratie
van gebondenheid – gebonden is een tussenpersoon die niet vrij is te
kiezen tussen verzekeraars – in 1994 door de regering naar aanleiding
van opmerkingen vanuit de Tweede Kamer is ingetrokken onder andere omdat de
regeling te gecompliceerd was. De bedoeling is nu dat het primair aan de consument
is «om te beoordelen of de bindingen die een tussenpersoon heeft met
verzekeraars voor hem relevant zijn en of hij het van belang acht dat een
tussenpersoon meer of minder onafhankelijk tot een bepaald advies komt».
De marktpartijen moeten zelf invulling geven aan een «geclaimde mate
van onafhankelijkheid», waarbij de regering de verwachting uitspreekt
dat een consument die prijs stelt op een onafhankelijk advies de tussenpersoon
zal vragen naar bindingen van die tussenpersoon met een verzekeraar. Mocht
blijken dat tussenpersonen in de praktijk niet bereid zijn die informatie
te verstrekken, dan zal de regering bezien of het wenselijk en mogelijk is
met wettelijke informatieverplichtingen te komen. Dit laatste achten de leden
van de fractie van de PvdA nu al wenselijk. Een consument moet immers kunnen
afgaan op wat een tussenpersoon hem of haar wenst mede te delen over de gebondenheid.
De consument heeft geen mogelijkheid om de compleetheid en waarheidsgetrouwheid
van die informatie te toetsen. Daarom zal het voor de regering ook moeilijk
te bezien zijn of te zijner tijd een informatieplicht moet worden opgelegd.
Mede gezien de berichten dat verzekeraars kantoren van tussenpersonen in eigendom hebben en dat de statuten van de NVA een dergelijke band
niet meer verbieden als zijnde per se in strijd met de onafhankelijkheid van
haar leden (zie Kamervragen T. Witteveen-Hevinga aan de ministers van Economische
Zaken en Justitie), is duidelijkheid over de mate van gebondenheid nu al nodig,
zo stellen de leden van de fractie van de PvdA vast.Verwezen wordt naar de beantwoording vraag 31. Klachtrecht consument 33De leden van de fractie van D66 onderschrijven de gedachte van de
regering dat het wenselijk is dat de consument bij het aangaan van een relatie
met een tussenpersoon inzicht heeft in de mogelijkheden tot het indienen van
klachten. Deze leden hechten eraan hier op te merken dat in een standaardopdrachtformulier
opgenomen zou kunnen worden of een tussenpersoon wel of niet is onderworpen
aan de uitspraken van het klachteninstituut.Verwezen wordt naar de beantwoording van de vragen 28 en 29. Fiscale gevolgen 34De leden van de fractie van D66 verzoeken de regering toe te lichten
waarom de benodigde wijziging van de Wet belastingen van rechtsverkeer niet
gelijktijdig met het onderhavige wetsvoorstel is ingediend. Voorts vernemen
deze leden graag wat de extra uitvoeringskosten zullen zijn van de voorgenomen
wijziging van de Wet belastingen van het rechtsverkeer voor de belastingdienst.Het vervallen van de artikelen 13 en 15 is voorzien per 1 januari 2002.
Aangezien het voornemen bestaat om op 1 januari 2001 de Wet op de inkomstenbelasting
1964 te vervangen door de Wet inkomstenbelasting 2001, zullen de wijzigingen
in de inkomstenbelasting met betrekking tot de Wabb na 1 januari 2001 worden
aangebracht. Zowel om de coherentie van de met de Wabb samenhangende fiscale
maatregelen te bewaren, als om praktische redenen wordt de wijziging van de
Wet op belastingen van rechtsverkeer tegelijk met de wijziging van de Wet
inkomstenbelasting 2001 ingediend. De extra uitvoeringskosten voor de belastingdienst
blijven naar huidig inzicht beperkt tot een tiental arbeidsplaatsen, alsmede
initiële kosten in de orde van grootte van 1 mln gulden. Artikelsgewijs 35De leden van de CDA-fractie stellen voor uit een oogpunt van consumentenbescherming
en ter verbetering van de integriteit van de verzekeringssector de Wabb zodanig
aan te passen dat verzekeraars één maal per jaar controleren
of tussenpersonen met wie zij zaken doen nog zijn ingeschreven in het SER-register
van tussenpersonen. Het stemt deze leden tevreden dat de regering artikel
10 heeft aangepast conform de opmerkingen van de Raad van State.De door deze leden voorgestelde aanpassing van de Wabb is reeds in het
onderhavige wetsvoorstel opgenomen.Verwezen wordt naar artikel I, onderdeel C, waarin wordt voorgesteld artikel
10 van de Wabb zodanig te wijzigen dat verzekeraars voortaan jaarlijks
moeten nagaan of de tussenpersonen met wie ze zaken doen nog in het SER-register
van tussenpersonen zijn ingeschreven. 36Wat zijn de uitkomsten van het overleg tussen de Consumentenbond
en de verzekeringsbranche over zelfregulering bij de afschaffing van het verbod
op retourprovisie (artikel 16 Wabb), zo vragen de leden van de CDA-fractie.De Consumentenbond en de verzekeringsbranche hebben ondergetekenden medegedeeld
dat zij nog in overleg zijn over zelfregulering bij de afschaffing van het
verbod op retourprovisie.De Minister van Financiën,G. ZalmDe Minister van Economische Zaken,A. Jorritsma-Lebbink 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26531-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl