Vaststelling begroting Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2009; Verslag Houdende een Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31700-XVI, nr. 23

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

31-10-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31700-XVI nr. 23

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123ZorgbreedCareCure456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748 en 1804950515253545556575859606162636465666768697071727374757677 en 7978798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31700-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 222 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 700 XVIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2009nr. 23VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 28 oktober 2008De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet,
heeft de eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met
de daarop gegeven antwoorden.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,SmeetsDe griffier van de commissie,Teunissen1U heeft de Kamer bij de begrotingsbehandeling 2008
toegezegd alternatieven te zoeken voor de vermogenstoets in de AWBZ. Wanneer
en hoe is deze toezegging door u uitgevoerd?In mijn brief «Invoering vermogensinkomensbijtelling in de AWBZ»
van 8 oktober 2008 (MEVA-28883227) wordt ingegaan op de verschillende
alternatieven die zijn overwogen voor de vermogensinkomensbijtelling. In deze
brief zijn verschillende alternatieven behandeld en de inkomenseffecten en
de opbrengsten van deze varianten geschetst.2Wat zijn de uitvoeringstechnische redenen die leiden
tot een half jaar uitstel van de vermogentoets?Het CAK heeft aangegeven dat de invoering van een vermogensinkomensbijteling
grote gevolgen heeft voor de berekening van de eigen bijdragen AWBZ en daarom
systeemaanpassingen vergt. Dit grijpt in op de huidige systemen, en vergt
daarom een impactanalyse, systeemaanpassingen en een testtraject, conform
de standaard werkwijze van het CAK. Het CAK heeft aangegeven hiervoor minimaal
zes maanden nodig te hebben.Omdat eerst verschillende varianten zijn verkend, is pas recent besloten
tot de definitieve vormgeving van de vermogensinkomensbijtelling. Pas na de
behandeling van het wetsvoorstel in het parlement staat de definitieve vorm
vast. Om een zorgvuldige invoering te kunnen waarborgen komt 1 januari
2009 simpelweg te vroeg. 3Hoe, met welke concrete maatregelen en wanneer realiseren
de bewindslieden de taakstelling voor het verminderen van de administratieve
lasten in de cure en de care? Liggen deze maatregelen op schema?Over de vermindering van de lasten die de burger ondervindt bij de indicatiestelling
in de care heb ik de Tweede Kamer 7 juli jl. een brief zonden, waarin
ik beschrijf welke vereenvoudigingen hierin worden doorgevoerd. In de kabinetsreactie
op het SER-Advies die op 13 juni jl. aan de Tweede Kamer is gestuurd,
wordt ook ingegaan op het verminderen van de registratiedruk in de AWBZ. In
november 2008 wordt het programma vermindering administratieve lasten aan
de Tweede Kamer aangeboden. Hierin wordt de voortgang van de administratieve
lasten reductie in de zorg beschreven.Het verminderen van de registratiedruk blijft een belangrijke opgave.
Een aantal van de door ons getroffen maatregelen zijn:Zorgbreed• Invoering Jaardocument maatschappelijke verantwoording per 1-1-2008.
Deze vereenvoudiging van de jaarverantwoording heeft gezorgd voor een administratieve
lastenreductie van de jaarverantwoording van 59%.• Afschaffen bouwregime cure per 1-1-2008 en care 1-1-2009.Care• Eenduidig indicatorengebruik als onderdeel van het kwaliteitskader
verantwoorde zorg.• Gebruik van het elektronisch cliëntendossier (ECD).• Verdere ontwikkeling van de AWBZ-brede zorgregistratie (AZR).• Introductie van zorgzwaartepakketten (ZZP). Dit vereenvoudigt de
bekostiging en de daarmee samenhangende administratie. Het werken met ZZP’s
zorgt ervoor dat o.a. sneller kan worden geïndiceerd, omdat bij
de indicatiestelling op basis van een clientprofiel kan worden vastgesteld
welk pakket daarbij hoort. Voorts heeft werken met ZZP’s als gunstig
effect dat de zorg niet langer per minuut wordt geregistreerd. De feitelijke
bijdrage aan lastenreductie kan na invoering worden gemeten.• Het vereenvoudigen van het proces van indicatiestelling AWBZ. Over
de uitkomsten van de pilots die het CIZ in dit kader heeft uitgevoerd en de
beleidsconclusies die de staatssecretaris daaraan heeft verbonden, is de Tweede
Kamer bij brief van 7 juli 2008 geïnformeerd.Cure• Invoering nieuwe Ambulancewet. Onder deze wet is niet langer nodig
om per auto een vergunning aan te vragen. De vergunning wordt verleend per
Regionale Ambulance Voorziening (RAV).• Vereenvoudiging van de structuur van Diagnose Behandel Combinaties
(DBC) in ziekenhuizen per 1 januari 2010. Hiermee worden aanbevelingen
van het onderzoek van Capgemini ter hand genomen (zie vraag 25).• Invoering nieuwe wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen
(BOPZ) zorgt voor minder verplichte registratie door zorgverlener. Een eerste
effect bij voorwaardelijke machtiging en dwangbehandeling is reeds zichtbaar
(-/- € 2,9 mln.) Ziekenhuizen hoeven niet langer de wachttijdgegevens
centraal aan te leveren, maar slechts te publiceren op hun eigen website.4Welke richtlijnen voor voorschrijven van geneesmiddelen
van de beroepsgroepen voldoen al aan de doelmatigheidscriteria die de minister
voor ogen staat?De doelmatigheid van een richtlijn kan m.i. op twee niveaus worden geborgd.
De richtlijn dient in mijn ogen vooral waarborgen te bieden voor een doelmatige inzet van geneesmiddelen: dat wil zeggen «goedkoop
waar het kan en duur waar het moet». Als tweede dimensie zou bij het
ontwikkelingsproces van de richtlijn aandacht moeten worden besteed aan de
doelmatigheid van de behandeling zelf door de verhouding tussen de baten en
de kosten inzichtelijk te maken.In mijn opdracht hebben IQ Scientific Institute for Quality of Healthcare
en het CBO recent een analyse uitgevoerd naar de mate waarin veiligheids-
en doelmatigheidsaspecten zijn meegenomen in Nederlandse behandelrichtlijnen.
De onderzoekers concluderen dat er bij de totstandkoming van die richtlijnen
geen sprake was van een op systematische wijze geborgde rol voor doelmatigheidsaspecten.
De doelmatige inzet van behandelingen speelt impliciet hier en daar een rol,
terwijl kosten-batenanalyses slechts in enkele gevallen zijn meegenomen. De
richtlijn Cardiovasculair Risicomanagement (NHG/CBO) is hierop een positieve
uitzondering in de zin dat bij de ontwikkeling van deze richtlijn de doelmatige
inzet van geneesmiddelen een plaats heeft gekregen en daarnaast ook kosten-batenanalyses
en een budget-impactanalyse een rol hebben gespeeld.Op dit moment laat ik aanvullend onderzoek uitvoeren naar een aantal specifieke
behandelrichtlijnen voor geneesmiddelen om te bezien in hoeverre deze waarborgen
bieden voor één of beide bovengenoemde dimensies van doelmatigheid.
Dit onderzoek wordt uitgevoerd door het iMTA.Ik ben voornemens om in de taakopdracht voor het nog door mij op te richten
Regieorgaan aandacht te vragen voor een systematische en integrale borging
van doelmatigheidsaspecten bij de richtlijnontwikkeling. 5Hoe wordt kennis op het terrein van medisch wetenschappelijk
onderzoek met minderjarigen vergroot? Om welk type onderzoek gaat het hier?In haar jaarverslag 2006 constateerde de Centrale Commissie Mensgebonden
Onderzoek (CCMO) dat de terughoudende regels van de Wet Medisch-wetenschappelijk
Onderzoek met mensen (WMO) en internationale regelgeving tot gevolg hebben
dat bepaalde fasen van onderzoek met geneesmiddelen voor minderjarigen niet
uitgevoerd kunnen worden. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan onderzoek
naar nieuwe geneesmiddelen voor de behandeling van vormen van (jeugd)kanker.Medisch-wetenschappelijk onderzoek met minderjarigen is in Nederland onder
strikte wettelijke voorwaarden mogelijk: minderjarigen mogen alleen bij zulk
onderzoek worden betrokken als zij er zelf baat bij kunnen hebben –
het zogenaamde therapeutisch onderzoek –, of als het onderzoek alleen
maar bij minderjarigen kan worden uitgevoerd. In het laatste geval moeten
de risico’s verwaarloosbaar en de belasting voor de minderjarige minimaal
zijn.In december 2007 is de Commissie medisch-wetenschappelijk onderzoek met
minderjarigen, onder voorzitterschap van professor J. E. Doek, samengesteld.
De Commissie Doek is gevraagd na te gaan of en, zo ja, in welke mate de nationale
en internationale regelgeving belemmerend werkt op noodzakelijk geacht wetenschappelijk
onderzoek met minderjarigen. De commissie dient daarnaast te adviseren over
de wenselijkheid van een aanpassing van de huidige regeling van medisch-wetenschappelijk
onderzoek met minderjarigen dat hen zelf niet ten goede kan komen en over
de aard van deze mogelijke aanpassing. Medio 2009 zal zij, volgens de huidige
planning, haar advies gereed hebben. Ik zal daarna mijn standpunt bepalen.6Hoe wordt gestimuleerd dat meer ziekenhuizen deelnemen
aan de HSMR (hospital standardised mortality rate)?Door de subsidiëring van het «Move your dot» programma,
dat dit jaar geëindigd is, heb ik gestimuleerd dat ziekenhuizen enerzijds
kennis maken met de HSMR als meetinstrument en anderzijds interventies ontwikkelen
om tot verbetering te komen. Via de HSMR kunnen de resultaten van intenventies
gevolgd worden. De HSMR-cijfers kunnen daarbij ook gezien worden als blijvende
stimulans.De verbeterinterventies zullen de komende tijd waarschijnlijk opnieuw
aandacht krijgen maar dan ditmaal vanuit het patiëntveiligheidsprogramma
waarbinnen tien deelthema’s lopen. De aandacht voor de HSMR zal op langere
termijn geborgd kunnen worden omdat de IGZ het gebruik van de HSMR opneemt
in de indicatoren voor het veiligheidsprogramma. Overigens zien ook andere
partijen hun rol hierbij. Zo heeft de NVZ voor haar leden op 20 juni
2008 en op 31 oktober een symposium georganiseerd om de leden wegwijs
te maken met de invoering van de HSMR en het reageren op mediavragen naar
aanleiding van de HSMR.7Waarom zijn de begrotingsvoorstellen voor het lopend
jaar 2008 niet in de financiële overzichten opgenomen?De begroting 2009 richt zich in op de beleidsvoornemens en de financiële
gevolgen daarvan voor dat betreffende begrotingsjaar. Het jaar 2009 wordt
ook in een meerjarig financieel kader (van 2007 tot en met 2013) weergegeven.
Dit geldt onder andere voor de tabellen begrotingsbijdragen en premie-uitgaven
onder de paragrafen budgettaire gevolgen van beleid. Tevens wordt
in de verdiepingsbijlage de ontwikkeling geschetst vanaf de stand onwerp-begroting
2008 tot de stand ontwerpbegroting 2009. Meer gedetailleerde verantwoording
over de uitvoering van de voornemens en de mogelijke financiële mutaties
in de begroting 2008 wordt geleverd in de eerste en tweede suppletore begrotingswetten
en het jaarverslag (inclusief slotwet) 2008.8Waar is in de begroting van VWS de vermogenstoets voor
de eigen bijdrage terug te vinden? Wat houden de plannen voor de vermogenstoets
precies in?Tijdens de voorbereiding van de begroting 2008 is door het kabinet besloten
tot een aanscherping van de eigen bijdragen AWBZ met € 80 miljoen
vanaf 2009 voor meer draagkrachtigen met gebruik van inkomens- en vermogenstoetsen.
Dit staat vermeld op de pagina’s 152 en 155 van de begroting 2008. In
de begroting 2009 is op de pagina’s 179 en 183 gemeld dat de vermogensinkomensbijtelling
pas zal ingaan op 1 juli 2009. De inkomensgevolgen van deze heffing staan
vermeld op pagina 191 van de begroting van SZW. Beoogd is dat de wetswijziging
waarin de vermogensinkomensbijtelling wordt geïntroduceerd in november
aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. Daarin staat de exacte vormgeving. In
mijn brief over de vermogensinkomensbijtelling (zie het antwoord op vraag
1) zijn de plannen voor de vermogensinkomensbijtelling uitgebreid gemeld.9Wat is uw reactie op de zorgen van de VNG over de AWBZ
pakketmaatregelen?De VNG heeft bij mij zijn zorgen geuit over de pakketmaatregelen en ik
neem deze zorgen uiteraard serieus. Daarom heb ik met de VNG intensief contact
over de mogelijke gevolgen van de pakketmaatregelen voor gemeenten. Tijdens
het Algemeen Overleg dat ik 30 oktober met de Tweede Kamer over de pakketmaatregelen
voer, zal ik de Tweede Kamer informeren over de stand van zaken van het overleg
met de VNG.10Bent u bereid de subsidie voor het Erfocentrum overeind
te houden? Zo nee, waarom niet? Welke organisatie zou volgens de regering
de taken van dit Erfocentrum moeten uitvoeren?De tijdelijke subsidie die in de jaren 2005 tot en met 2007 aan het Erfocentrum
is toegekend als stimulans om publieksinformatie op het gebied van erfelijke
aandoeningen en medische biotechnologie te ontwikkelen, is gestopt. Deze subsidie
diende als basis voor een onafhankelijke financiële positie van het Erfocentrum
ná 2007. Het voortzetten van deze subsidie past niet meer in het subsidiebeleid
van VWS. Het bezwaar van het Erfocentrum tegen dit besluit is recent afgewezen.
In het lopende subsidiejaar 2008 heeft het Erfocentrum nog een (afbouw)subsidie
ontvangen van € 85 000,00.Tijdens het Algemeen Overleg over Zwangerschap en geboorte met uw Kamer
op 9 oktober jl. is gesproken over het belang van de beschikbaarheid
en toegankelijkheid van algemene informatie op het terrein van preconceptiezorg.
Ik heb het RIVM gevraagd om mij te adviseren hoe de centrale regie op informatie
en voorlichting rondom preconceptiezorg vorm gegeven kan worden, mede in samenhang
met de reeds bestaande taken van het RIVM op dit terrein. Ook de huidige rol
van het Erfocentrum wordt daarin meegenomen. Dat advies ontvang ik naar verwachting
in het voorjaar van 2009. In afwachting van dat advies en mogelijke vervolgstappen
heb ik uw Kamer aangegeven dat ik bereid ben om het Erfocentrum
in het jaar 2009 subsidie te verlenen voor informatievoorziening op het terrein
van preconceptiezorg. Ik zal met het Erfo-centrum in overleg gaan om dit verder
uit te werken.11Welke prijs vindt de regering voor een HPV-vaccin acceptabel?
Wat is uw reactie op de kritiek op het HPV-vaccin zoals verwoord in het artikel
in het Nederlands tijdschrift voor geneeskunde?Zoals ik in mijn brief van 8 juli jl. over preventiebeleid voor de
volksgezondheid (TK 2007–2008, 22 894, nr. 178) heb aangegeven
streef ik ernaar om een totaalpakket preventieve maatregelen tegen baarmoederhalskanker
aan te bieden dat in zijn totaliteit voldoet aan de eis van kosteneffectiviteit.Op 13 september 2008 verscheen in het Nederlands Tijsdschrift voor
Geneeskunde een artikel over de vaccinatie van jeugdigen tegen baarmoederhalskanker.
In dit artikel werd kritiek geuit op het advies van de Gezondheidsraad over
vaccinatie tegen baarmoederhalskanker en mijn daarop gebaseerde principebesluit
om de vaccinatie op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma.Onmiddellijk na het verschijnen van het artikel heb ik gesproken met de
Voorzitter van de Gezondheidsraad. Hierbij is duidelijk geworden dat dezelfde
infomatie door de auteurs en door de Gezondheidsraad op een verschillende
manier wordt gewogen. Op basis hiervan heb ik geen aanleiding gezien om mijn
beleid m.b.t. de invoering van deze vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma
te veranderen.Ik heb u, ter kennisname, de reactie van de Gezondheidsraad die op 18 oktober
2008 in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde is gepubliceerd per brief
toegezonden.12Hoeveel instellingen uit welke sectoren hebben gebruik
gemaakt van CCE?Dit jaar zijn er tot nu toe (6 oktober 2008) 796 (her) aanmeldingen
bij CCEN binnen gekomen.Daarvan zijn 591 uit de gehandicaptenzorg, 58 uit de ggz en 44 uit de
v&v-sector afkomstig. Van 103 aanvragers heeft in de administratie van
de CCEN nog geen verdeling over de sectoren plaatsgevonden.13Hoeveel hebben zorgverzekeraars uitgegeven aan reclame?De hoogte van reclamebudgetten van zorgverzekeraars is geen onderwerp
van toezicht door de overheid. Ik beschik dan ook niet over de informatie
die nodig is om deze vraag te kunnen beantwoorden.14Wat is uw reactie op het tekort aan psychiaters? Welke
maatregelen gaat u nemen?Door het Capaciteitsorgaan is begin dit jaar een advies uitgebracht vanuit
een lange termijn perspectief voor de jaarlijkse instroom van medisch specialisten,
inclusief psychiaters. Dat advies is op 28 april door VWS aan de Kamer
gezonden.Het Capaciteitsorgaan heeft voor de psychiatrie (met een opleidingsduur
van 4,5 jaar) een instroom geadviseerd van minimaal 124 en maximaal 150 assistenten
in opleiding tot specialist (aios) op jaarbasis. Ik ben aan de bovenkant
van dat advies gaan zitten en laat de komende jaren 150 aiossen per jaar instromen
met ingang van 2009. Hiermee kan per 2019 een evenwicht worden bereikt in
vraag en aanbod.Het Capaciteitsorgaan wordt geacht een zorgvuldig advies op te stellen.
Wetenschappelijke verenigingen worden daarbij betrokken en om hun inbreng
gevraagd. Het Capaciteitsorgaan, in het bijzonder het plenair orgaan waarin
de medisch specialisten worden vertegenwoordigd, maakt een afweging van de
relevante feiten en belangen die spelen. Daarmee mag worden verwacht, dat
een afgewogen advies tot stand komt.Mocht er vervolgens voortschrijdend inzicht ontstaan, dan kan dat door
het Capaciteitsorgaan ook tussentijds aan VWS worden gemeld.Het Capaciteitsorgaan deelde mij desgevraagd mee, dat er geen enkele aanleiding
is voor het tussentijds bijstellen van het begin dit jaar opgestelde advies.15Welke CAO wordt algemeen verbindend verklaard in de
VenVT sector?Het algemeen verbindend verklaren (avv-en) is een taak van de minister
van SZW. Het nemen van initiatief tot een verzoek voor een avv moet van de
betrokken sociale partners uitgaan. VWS is/wordt niet betrokken in de procedure
van het avv-en.Volgens SZW ligt de avv-procedure van de CAO-VVT op dit moment stil omdat
er nog onduidelijkheden zijn over de precieze afbakening van de werkingssfeer.16Kunt u een overzicht geven van de middelen die uitgegeven
worden aan de uitrol van het Elektronisch Patiëntendossier?Voor de uitrol van het elektronisch patiëntendossier zijn in de begroting
2009 de volgende bedragen geraamd:– Implementatie organisatie VWS € 2 mln.– Aansluitteam Nictiz € 1,5 mln.– Communicatiebudget € 2 mln.Daarnaast ontvangen zorgaanbieders die hun zorginformatiesysteem aansluiten
op het Landelijk Schakelpunt (LSP) een subsidie op basis van de Subsidieregeling
LSP. Voor deze subsidieregeling is in 2009 een bedrag van € 30 mln.
begroot. De subsidie is een eenmalige tegemoetkoming in de initiële kosten
van de zorgaanbieder bij de deelname aan het EPD.Bovenstaande kosten zijn direct gerelateerd aan de uitrol van het EPD.
Hierin zijn niet opgenomen de kosten van de reguliere exploitatie van de dienstverlening
van CIBG (UZI en SBV-Z) en NICTIZ, waaronder de kosten voor beheer, onderhoud
en (door)ontwikkeling van het EPD, alsmede de reguliere informatievoorziening
via internet en servicedesk. 17In de begroting worden niet alle geraamde subsidie-uitgaven
genoemd. Hoe ziet de lijst met alle subsidies eruit?In de begroting zijn in elk beleidsartikel per operationele doelstelling
de belangrijkste voorgenomen uitgaven weergegeven. Deze uitgaven zijn gerubriceerd
naar categorie/instrument waaronder ook instellingssubsidies/structurele subsidies
en projectsubsidies. Deze zogenaamde tabellen geraamde uitgaven bieden inzicht
in de belangrijkste subsidies, het type subsidie, de gemoeide financiële
middelen en het meerjarige karakter ervan. Naar aanleiding van het wetgevingsoverleg over het begrotingsonderzoek
van 8 november 2007 heb ik u in november vorige jaar (kenmerk FEZ-U-2813076)
een uitgebreid subsidieoverzicht 2007 en 2008 toegezonden. In datzelfde wetgevingsoverleg
is aangekondigd dat ik bezig ben met een project inzake de doorlichting van
het subsidiebeleid en subsidies. Ik verwacht de uitkomsten hiervan in het
eerste kwartaal van 2009 aan uw Kamer aan te kunnen bieden. Daarbij zal ik
tevens de lijst met de subsidies voor 2009 toevoegen.18Wat is het totale bedrag dat in 2009 wordt uitgetrokken
voor de ontwikkeling, validatie en implementatie van alternatieven voor dierproeven,
onderverdeeld naar de verschillende posten?Het totale bedrag dat VWS in 2009 beschikbaar heeft is €1 855 000.1. € 300 000 ASAT2. € 900 000 ZonMw3. € 300 000 RIVM/TNO4. € 355 000 Kabinetsvisie5. €1 855 000 Totaal• Het financiële beeld voor de ontwikkeling, validatie en implementatie
van alternatieven voor dierproeven ziet er voor VWS als volgt uit:Voor ASAT
is over 2008 en 2009 € 1,2 miljoen uitgetrokken, hiervan rust € 900 000
op de begroting van 2008 en € 300 000 op de begroting van 2009.
De uitvoering berust bij SenterNovem. Het ASAT initiatief beoogt het ontwikkelen
van innovatieve methoden van evaluatie van toxische eigenschappen die stoffen
op mensen hebben. Het gaat om methoden die beter zijn dan de huidige diermodellen
in de zin van kwalitatief beter en sneller.• Voor het ZonMw-programma Dierproeven Begrensd III reserveer ik € 900 000.
Het ZonMw programma Dierproeven Begrensd is de enige financieringsbron die
toegankelijk is voor alle onderzoeksorganisaties in Nederland. Voor de goedkeuring
van onderzoeksprojecten in deze programma’s en de toekenning van gelden
geldt een nadrukkelijke voorwaarde, namelijk het realiseren van een grote
mate van effectiviteit op één of meer aspecten van de 3V’s
(Vervangen, verfijnen en verminderen). Daarnaast moeten de projecten nieuwe
(onderzoeks-)strategieën ontwikkelen of toepassen, waarbij de kansen
worden aangetoond van de 3V-alternatieven bij de uiteindelijke implementatie.• Via RIVM en TNO wordt € 300 000 besteed aan ontwikkeling,
validatie en implementatie van alternatieven voor dierproeven.• In de kabinetsvisie Alternatieven voor dierproeven worden de volgende
activiteiten genoemd ter ondersteuning van de coördinatie en uitvoering
van onderzoek. OnderwerpK€ NKCA (Nationaal Kenniscentrum Alternatieven voor Dierproeven)350Communicatie25 Internationale werkconferentie100Programmeringsstudie400 Totaal875De bijdrage van VWS voor deze activiteiten bedraagt in 2009 € 355 000.De genoemde bedragen vormen onderdeel van begrotingsartikel 41.3.2. De
middelen via ZonMw worden geraamd op 41.3.5. • Het amendement Van Velzen had betrekking op de begroting 2007 en
komt niet terug in de begroting 2009.19Kunt u een uitsplitsing geven van de verschillende
posten die betrekking hebben op dierproeven en de ontwikkeling, validatie
en implementatie van alternatieven voor dierproeven en de verschillende projecten
en bijbehorende doelstellingen nader toelichten?Zie antwoord op vraag 18.20Waar in de begroting voor 2009 is de financiering van
de uitwerking van de Kabinetsvisie Alternatieven voor Dierproeven terug te
vinden?Zie antwoord op vraag 18.21Waar is het in de Kabinetsvisie Alternatieven voor
Dierproven aangekondigde innovatieprogramma dat gestart zal worden door Senter
Novem in de begroting voor 2009 terug te vinden? Welk deel van dit budget
zal worden besteed aan de uitwerking van het ASAT-initiatief en waar zal dit
innovatieprogramma nog meer uit bestaan?Zie antwoord op vraag 18.22Is het waar dat het ZonMw-programma Dierproeven begrensd
in 2009 wordt voortgezet? Zo ja, op welke wijze zal het programma worden vormgegeven?
Wat is het budget dat hiervoor in 2009 wordt uitgetrokken en waar is dit bedrag
terug te vinden op de begroting?Zie antwoord op vraag 18.23Waar in de begroting is het resterende deel terug te
vinden van het budget dat is vrijgekomen middels het amendement Van Velzen
dat is aangenomen bij de begrotingsbehandeling in 2007?Zie antwoord op vraag 18.24Bent u bereid op de suppletore begrotingen en de begroting
voor 2010 een aparte post op te nemen voor dierproeven en de ontwikkeling
van alternatieven voor dierproeven? Zo neen, waarom niet?Bij de voorbereiding van de begroting 2010 zal ik bezien hoe de presentatie
van het onderwerp (alternatieven voor) dierproeven binnen de operationele
doelstelling Voedsel- en productveiligheid kan worden verduidelijkt. Ook in
de suppletore begrotingen 2009 zal ik daar in de presentatie rekening mee
houden.25De motie Douma spreekt uit dat de doelstellingen in
de begroting zo veel mogelijk in termen van maatschappelijke effecten en in
daarbij passende indicatoren geformuleerd moeten worden. De indicatoren bij
de doelstellingen geven een gewenst maatschappelijk effect weer. Hoeveel specifieke
doelstellingen zijn nu wel en hoeveel niet meetbaar? De begroting van VWS is opgebouwd uit zeven beleidsartikelen met daaronder
7 algemene doelstellingen en 22 operationele doelstellingen.Voor 20 van de 22 doelstellingen zijn indicatoren ontwikkeld. Aan twee
specifieke doelstellingen zijn in de begroting 2009 dus geen prestatie indicatoren
gekoppeld. De overige doelstellingen zijn zover mogelijk – in lijn met
de motie Douma – in outcome gedefinieerd. Het is echter niet mogelijk
gebleken om dit bij alle doelstellingen te doen. In die gevallen zijn dus,
waar mogelijk, outputindicatoren opgenomen. De indicatoren geven een gewenst
maatschappelijk effect weer en wij kunnen ze maar gedeeltelijk beïnvloeden.
De belangrijkste functie van een indicator is dan ook om een positieve danwel
negatieve trend weer te geven.Inhoudelijk moeten de indicatoren overigens met enige terughoudendheid
worden beoordeeld. Zoals reeds in de begroting uitgelegd, de gehanteerde indicatoren
geven een indicatie van de uitkomsten van het
beleid weer.26Door zorgaanbieders meer ruimte te geven om verschil
te maken in kwaliteit en prijs wordt de zorg verbeterd. Met hoeveel procent
zekerheid kan dit worden aangenomen?• Het is niet in percentages uit te drukken met hoeveel zekerheid
kan worden aangenomen dat de zorg verbetert door zorgaanbieders meer ruimte
te geven.• Wat ik wel kan zeggen is dat, als de overheid op de stoel van de
professionals en zorgmanagers zou gaan zitten, dan zou de creativiteit, kennis
en motivatie die in de sector zit nodeloos worden ingeperkt.• Ons beleid is erop gericht om de cliënt in de zorg centraal
te stellen. We geven zorgaanbieders en verzekeraars de ruimte en het vertrouwen
om, door zich te onderscheiden en uit te blinken, zorg van goede kwaliteit
te leveren. Goede competitie vormt een impuls voor hogere kwaliteit. Daarbij
stimuleren we competitie tussen partijen voor zover die competitie dienstig
is aan de publieke belangen in de zorg. Tegelijkertijd creëren wij dusdanige
randvoorwaarden dat met het geven van die ruimte de cliënt ook daadwerkelijk
beter af is en stellen wij waar nodig duidelijke grenzen.Het is aan verzekeraars om aanbieders scherp te houden door kwalitatief
goede zorg in te kopen. In de praktijk zien we dat partijen hun rollen ook
oppakken. Verzekeraars groeien langzaam maar zeker in hun rol als scherpe
inkoper op het gebied van kwaliteit en prijs. En meer en meer zorgaanbieders
zijn druk doende hun strategische positie te verkennen en vanuit hun specifieke
kracht en kwaliteit die keuzes te maken die inhoudelijke meerwaarde voor hun
cliënten bieden. We stellen cliënten of vertegenwoordigers van cliënten
beter in staat zelf de zorg te kiezen die bij hen past en hun invloed uit
te oefenen op de geleverde zorg.27Er worden concrete vernieuwingen van het in 2008 opgerichte
Zorginnovatieplatform verwacht? wat houden deze vernieuwingen in?Medio 2009 zal het ZIP haar lange termijn visie op innovatie presenteren.
Daarin wordt ingegaan op de rol van innovatie om de uitdagingen van de toekomst
aan te kunnen. Ook wordt ingegaan op de vraag hoe de innovatiekracht en opschaling
van innovaties concreet kunnen worden versterkt en welke voorname belemmeringen
moeten worden aangepakt. Dit gebeurt aan de hand van de volgende thema’s:
(1) een analyse van de arbeidsmarkt, (2) een sterkere inzet op arbeidsbesparende
technologie en ICT, (3) totaal nieuwe zorgconcepten en sociale innovatie,
(4) medische technologie, (5) inzet op de top 6 chronische zieken door ondermeer
zorgstandaarden en zelfmanagement, en (6) identificeren van (financiële) belemmeringen in de stelsels en het introduceren van (financiële)
prikkels. Concreet gaat het bij financiële prikkels om bijvoorbeeld de
uitwerking van innovatie-vouchers en een voorinvesteringsfonds voor de zorgsector.Parallel aan deze lange termijn visievorming zijn op korte termijn diverse
trajecten in werking gezet. Denk hierbij ondermeer aan een uitgebreid communicatietraject,
waaronder een landelijke event en regionale tour in 2009 en een vernieuwde
website met netwerkfunctie. Op dat laatste kunnen zorginnovatoren een profiel
aanmaken, hun innovaties publiceren en in contact komen met en reageren op
andere zorginnovatoren. Voorts zal met de ZorgInnovatieWijzer nauw worden
samengewerkt. Ook wordt gewerkt aan een specifiek innovatieplan voor de V&V-sector,
waarbij wordt aangesloten bij ondermeer de bestaande Transitieprogramma’s
in de langdurige zorg. Ten behoeve van intersectorale zorginnovatie wordt
de Maatschappelijke Innovatie Agenda Gezondheid uitgewerkt naar een programma.
Een laatste voorbeeld, waardoor concrete vernieuwing van de grond gaat komen,
is het starten en ondersteunen van experimenten. Binnenkort wordt bijvoorbeeld
gestart met een op opschaling gerichte proef naar Telemedicine en ICT guided
diseasemanagement bij hartfalen; een initiatief van het Martini Ziekenhuis
en UMCG in samenwerking met acht andere ziekenhuizen, gericht op gedragsverandering,
netwerkgerichte zorg in de thuissituatie en ondersteund door ICT en eHealth.28Ziekenhuizen krijgen de ruimte om het verschil te maken,
zich te specialiseren. Specialisatie leidt in sommige situaties ook tot het
versterken dan wel afbouwen van bepaalde vormen van electieve zorg. Waar ligt
volgens de minister de verantwoordelijkheid voor een goede (geografische)
spreiding van electieve zorg?In de tweedelijnszorg heeft het geleidelijk invoeren van meer vrijheden
voor het veld geleid tot een meer divers aanbod van zorg. Het zorgaanbod wordt
niet alleen meer geleverd door het algemene alles-in-één-ziekenhuis,
maar kent inmiddels verschillende verschijningsvormen: one-stop-shops, zorgondernemingen
gericht op één specialisme of ingreep of ingedeeld naar cliëntengroepen.
De initiatieven die in het veld worden ontwikkeld verbeteren niet alleen de
kwaliteit van zorg maar brengen de zorg in veel gevallen dichterbij de cliënt
zelf. Waar ten behoeve van het publieke belang wel bereikbaarheidsnormen gesteld
zijn voor de acute zorg, zijn er voor de bereikbaarheid van electieve zorg
geen normen. Geografische spreiding van electieve zorg moet in de markt tot
stand komen. Verzekeraars hebben er alle belang bij electieve zorg te bieden
die voor hun klanten goed bereikbaar is.29Wacht- en behandeltijden kunnen door meer efficiënte
werkmethoden korter worden. Wat is hierbij de verwachting?Eerste rapportages over het B-segment hebben laten zien dat integrale
prestatiebekostiging een positieve invloed heeft op de wachttijden. In de
NZa ziekenhuismonitor wordt gesteld dat de wachttijden in 2007 zijn afgenomen.
Voor de hernia geldt bijvoorbeeld dat deze in 2007 circa 5 weken was, terwijl
dat 7,3 en 9 weken was in respectievelijk 2006 en 2005. Ook de wachttijden
voor knie- staar en heupoperaties zijn gedaald. Mijn verwachting is dat volgende
rapportages een voortzetting van deze trend zullen laten zien.30Voor de bekostiging van het resterende deel wordt een
systeem uitgewerkt voor de zorg waarvoor (nog) niet direct vrije prijsvorming
wordt voorgestaan. Eerder gaf de minister aan (op 8 september
in zijn brief aan de Kamer): «Tevens is het denkbaar dat bij een eventuele
uitbreiding in 2010 van integrale prestatiebekostiging een deel van de zorg
die nu nog op basis van FB-parameters wordt bekostigd, onderhavig zal zijn
aan maximum DBC-tarieven». Kan de minister specifieker zijn, vooral
m.b.t. de bekostiging van de zorg die niet in DBC’s is uit te drukken?Zowel ziekenhuizen als verzekeraars, maar ook de NPCF, zijn het er over
eens dat de FB-systematiek (zo snel als zorgvuldig mogelijk) vervangen moet
worden door een andere vorm van bekostiging, welke grotendeels gebaseerd zal
zijn op DBC’s. Bekostiging op basis van DBC’s is echter niet per
definitie hetzelfde als «vrije prijsvorming». Het kan wenselijk
zijn om voor bepaalde zorg wél prestatiebekostiging in te voeren (dus
op basis van DBC’s), maar nog geen vrije prijsvorming, bijvoorbeeld
omdat er signalen zijn dat «de markt» in handen is bij van een
te klein aantal ziekenhuizen. In dat kader heb ik gesproken over «maximum
tarieven».Een deel van de zorg laat zich echter niet goed beschrijven in termen
van DBC’s, waarbij gedacht kan worden aan de academische component,
opleidingen, of de beschikbaarheidsfunctie van de spoedeisende hulp. De financiering
van deze functies kan dan bijvoorbeeld (voorlopig) een meer lump-sum achtig
karakter krijgen, zoals we die nu al kennen van de academische component.In het najaar zal ik de Kamer uitgebreider informeren over mijn bekostigingsplannen
voor 2010 en verder.31Waarom staat er bij de behandeling van ernstige dyslexie –
wordt opgenomen in het pakket – geen bedrag genoemd? Ook het recht op
dyslexiezorg voor alle kinderen op de basisschool zou toch begroot moeten
worden? Waar is dat terug te vinden?De voor de behandeling van ernstige dyslexie geraamde bedragen staan op
verschillende plaatsen in de VWS-begroting vermeld. Zie bijvoorbeeld pagina
60 in de tabel «Geraamde premie-uitgaven bij de belangrijkste prioriteiten»,
maar ook op pagina 76, pagina 179 en pagina 198 van de ontwerpbegroting is
melding gemaakt van de met uitbreiding van het verzekerde pakket met dyslexiezorg
geraamde kosten. Omdat gekozen is voor een ingroeimodel, zijn de kosten voor
dyslexiezorg geraamd op € 27,9 miljoen in 2009, oplopend tot € 33,5
miljoen in 2013. Het ingroeimodel houdt in dat stapsgewijs het recht op dyslexiezorg
wordt uitgebreid naar alle leeftijden op de basisschool, beginnend met kinderen
van zeven en acht jaar op 1 januari 2009. Vanaf 2010 komen daar
de kinderen van negen jaar bij, in 2011 van tien jaar, in 2012 van elf jaar
en in 2013 van twaalf jaar. In het jaar 2014 is de ingroei voltooid en geldt
alleen nog dat het kind met ernstige dyslexie zeven jaar of ouder moet zijn
en basisonderwijs moet volgen.32Ziekenhuizen en zorgverzekeraars bereiden zich het
komend jaar verder voor op de invoering van het verbeterde DBC-systeem. Om
alvast praktische ervaring op te doen gaat een aantal ziekenhuizen «schaduwdraaien».
Hoeveel ziekenhuizen gaan schaduwdraaien en per wanneer is dit het geval?Op 1 december 2008 zal Stichting DBC Onderhoud de nieuwe productstructuur
opleveren ten behoeve van het schaduwdraaien. Op 1 februari 2009 zal
het technisch proefdraaien starten met 10 koplopers. Vanaf 1 april
zal het technisch proefdraaien mogelijk zijn voor alle ziekenhuizen. Het inhoudelijk proefdraaien (inclusief samenvattingsfunctie waarbij producten
uit de registratie worden afgeleid) zal mogelijk zijn vanaf eind maart voor
de koploperziekenhuizen. Vanaf 1 juli is het volledig schaduwdraaien
voor alle ziekenhuizen mogelijk en kunnen zij ervaring opdoen met het nieuwe
DBC-systeem dat per 1 januari 2010 zal worden ingevoerd.33Vrije prijzen moeten niet leiden tot onnodige behandelingen
en indicaties. Hoe kan dit worden verkomen?Ik heb geen aanwijzingen dat vrije prijsvorming heeft geleid tot onnodige
behandelingen en indicaties. De ervaringen met het vrije B-segment zijn overwegend
positief.Zoals aangekondigd in mijn brief van 8 september 2008 wil ik bij
een onverwacht hoge kostengroei in het B-segment een prijsbeheersingsinstrument
kunnen inzetten. Ik ben van mening dat de mogelijkheid om een prijsbeheersingsinstrument
in te zetten ziekenhuizen ertoe zal aanzetten om onnodige volumegroei te voorkomen.
Met de eventuele daadwerkelijke inzet van een prijsbeheersingsinstrument zou
de bewegingsruimte van ziekenhuizen immers (voor een nog niet nader bepaalde
periode) worden ingeperkt. Dat is geen aanlokkelijk perspectief. Ziekenhuizen
hebben er dus alle belang bij om hun verantwoordelijkheid in het B-segment
waar te maken door te zorgen voor een doelmatige prijsontwikkeling en door
maatregelen te nemen om eventuele onnodige behandelingen en indicaties tegen
te gaan. Ik heb er vertrouwen in dat zij dat ook daadwerkelijk zullen doen.De NZa werkt aan informatieproducten die spiegelinformatie moeten opleveren
voor zorgaanbieders. Daarmee kunnen voor zorgaanbieders verschillen inzichtelijk
worden gemaakt (gecorrigeerd voor patiëntkarakteristieken) in de behandeling
van specifieke diagnoses. Deze informatie kan helpen om eventuele onnodige
behandelingen te voorkomen.34Wat is de reactie van de regering op het onderzoek
van TNO over de sta-op-stoel? Bent u bereid de effecten van het schrappen
van de sta-op-stoel op het gebruik van de thuiszorg en andere zorg te monitoren?Het rapport heeft aangetoond dat een sta-op-stoel kan voorkomen dat men
afhankelijk wordt van andere zorgvormen zoals hulp bij het huishouden of eventueel
verhuizen naar een zorgcentrum. De functionaliteit van deze stoelen heeft
ook nimmer ter discussie gestaan. Mijn besluit om deze stoelen niet langer
te vergoeden is gebaseerd op het feit dat een sta-op-stoel in principe niet
duurder hoeft te zijn dan een normale ergonomische verantwoorde stoel. Nu
er geen sprake is van meerkosten, vind ik het te rechtvaardigen wanneer mensen
deze stoelen voor eigen rekening zullen aanschaffen. Voor de beantwoording
wil ik tevens verwijzen naar mijn eerdere antwoorden op Kamervragen van het
lid van Miltenburg over de gevolgen van het schrappen van de sta-op-stoel
(ingezonden 1 augustus 2008) en van het lid Agema over het bericht dat
het niet vergoeden van de sta-op-stoel volgens TNO minimaal 43 miljoen euro
extra gaat kosten (ingezonden 31 juli 2008). De conclusie van TNO dat
deze maatregel zal leiden tot een toename aan zorgkosten, deel ik niet. Ik
heb dit ook in mijn antwoorden op bovenstaande Kamervragen aangegeven. Naar
mijn mening zijn de scenario’s die TNO in het rapport gebruikt niet
overtuigend, omdat het veronderstelt dat mensen de afhankelijkheid van zorg
zouden verkiezen boven de zelfredzaamheid die met een dergelijke stoel geboden
kan worden. Hoewel ik ze niet tot aanschaf kan verplichten, ben ik wel van
mening dat burgers een eigen verantwoordelijkheid hebben voor de wijze waarop
zij hun leefomstandigheden kunnen aanpassen aan hun situatie. Op die manier
kan men langer zelfstandig blijven functioneren in de thuissituatie
en kan een beroep op thuiszorg uit de Awbz worden voorkomen of worden beperkt.
Ik voorzie dat goede communicatie ertoe zal bijdragen dat men zich van deze
regie bewust wordt. Daarvoor zie ik ook een belangrijke rol weggelegd voor
de indicatiesteller. Bij een beroep op de thuiszorg zal het Centrum Indicatie
Zorg (CIZ) altijd rekening houden met voorliggende voorzieningen.Dat kan ook zijn, het voor eigen rekening aanschaffen van een sta-op-stoel
alvorens thuiszorg zal worden geïndiceerd. Ik verwacht dan ook niet dat
deze maatregel zal leiden tot een toename van AWBZ thuiszorg of andere zorgvormen
zoals bijvoorbeeld hulp bij het huishouden uit de Wmo. Ik zie dan ook geen
aanleiding om de effecten van het schrappen van de sta-op-stoel apart te monitoren.35De minister bepleit meer dynamiek in de eerstelijnszorg
ziekenhuizen zijn nu voor hun eerstelijnsproductie nog gebonden aan vaste
tarieven, waardoor dynamiek rond bijvoorbeeld eerstelijnsdiagnostiek moeizaam
van de grond komt. Is het ook mogelijk dat ook ziekenhuizen hun eerstelijnsdiagnostiek
op basis van vrije tarieven mogen aanbieden, zoals ook de eerstelijnslaboratoria
dat mogen? Kan de minister aangeven wat er nog moet gebeuren om een gelijk
speelveld te laten ontstaan tussen ziekenhuizen en eerstelijnslaboratoria?Op dit moment kennen de tarieven die eerstelijnslaboratoria hanteren geen
vrije prijs. Eerstelijnslaboratoria zijn gehouden aan maximumtarieven en een
ordertarief als sluittarief voor hun begroting. De Nederlandse Zorgautoriteit
is voornemens op korte termijn oplossingen te vinden om level playing field
te creeren tussen de ziekenhuizen en eerstelijnslaboratoria. Dit kan inderdaad
door het vrijgeven van de huidige tarieven. Ik heb de NZa gevraagd te kijken
of de markt van de eerstelijnsdiagnostiek voldoende klaar is voor vrije tarieven.
De rol die de huisarts bijvoorbeeld heeft in die markt, is aanzienlijk, aangezien
de huisarts doorverwijst naar eerstelijnslaboratoria. Bij een goed werkend
bekostigingssysteem zal de huisarts een prikkel moeten ervaren om door te
verwijzen naar een doelmatig laboratorium. Ik heb de NZa gevraagd te onderzoeken
welke gevolgen deze zienswijze heeft voor een nieuw bekostigingssysteem. Ik
verwacht binnen enkele maanden een advies van de NZa.36Welke samenwerkingsverbanden in de eerste lijn ziet
de minister op dit moment en welke verbanden werken het beste?Uit onderzoek van het Nederlands instituut voor onderzoek in de gezondheidszorg
(NIVEL) in 20071 blijkt dat er de afgelopen jaren
sprake is van een schaalvergroting in de eerstelijnszorg. Samenwerking in
de eerstelijnszorg, ook multidisciplinair, ter verbetering van de kwaliteit
van de zorg neemt toe. Inmiddels is in de helft van alle huisartsenpraktijken
in Nederland minimaal één andere discipline op dezelfde locatie
gevestigd. In totaal zijn bij een kwart van alle huisartsenpraktijken in Nederland
niet alleen andere disciplines op hetzelfde adres gevestigd, maar heeft de
huisarts hiermee ook een formeel samenwerkingverband. Het aantal gezondheidscentra
neemt toe in Nederland. Op dit moment is niet bewezen welk soort samenwerkingsverbanden
het beste zijn voor de zorgverlening. Wel kan ik mij voorstellen dat –
gezien de toenemende integrale zorgverlening rondom chronisch zieken –
geïntegreerde samenwerkingsverbanden daar makkelijker op in kunnen spelen
dan een setting waarin een beroepsbeoefenaar als solist werkt. Ik ben voornemens
te laten onderzoeken welke samenwerkingsverbanden het meest effectief zijn,
zowel qua organisatie als qua outcome in de vorm van gezondheidswinst. 37Waarop worden de criteria voor minimale zorg in een
spoedeisende hulp van een ziekenhuis gebaseerd? Ligt het in de lijn der verwachtingen
dat alle SEH’s aan deze criteria voldoen en voldoende kwaliteit van
zorg leveren?Een vertegenwoording van relevante veldpartijen (werkgroep Levelindeling
SEH) heeft op mijn verzoek het profiel beschreven waaraan een SEH-afdeling
van een ziekenhuis minimaal aan zou moeten voldoen om de kwaliteit van de
geleverde zorg op de SEH te waarborgen. Daarnaast heeft de werkgroep criteria
verbonden aan die SEH-afdelingen die zich toeleggen op het leveren van het
hoogste niveau van zorg op de SEH, inclusief de achterliggende infrastructuur.De criteria voor minimale zorg op een SEH is gebaseerd op de keuze om
competenties en profielen (karakteristieken) als uitgangspunten te kiezen
om de verschillen tussen SEH’s aan te duiden. Het uitgangspunt is dat
de professional op de SEH de bagage heeft om de patiënt met een acute
hulpvraag op de SEH te helpen: kennis, vaardigheden en materieel in een goed
georganiseerde omgeving.Voor het verder completeren en aanscherpen van de criteria is toetsing
aan de praktijk wenselijk. Met een zogenaamde testfase in de komende maanden,
voorafgaand aan de implementatie van de criteria, wordt in deze praktijktoets
voorzien. Om die reden hecht ik eraan om te spreken van een voorlopig eindresultaat.Naast deze testfase zal ik in de komende maanden eveneens onderzoeken
of er ziekenhuizen zijn met een SEH die op dit moment niet aan de minimale
criteria kunnen voldoen. Nadat ik beschik over deze informatie en over de
resultaten van de testfase zal ik u daarover informeren.38«VWS gaat mogelijk maken dat de bekostiging en
de risicoverevening beter op die samenhangende en nabije zorg afgestemd wordt.»
Op welke wijze is de minister voornemens dat te doen? Wanneer kunnen we zijn
voorstellen verwachten? Is er in de begroting van 2009 ruimte voor vrij gemaakt?
De minister rept over een meer functionele bekostiging van de eerstelijn.
Hoe en op welke wijze wordt de bekostiging van de eerstelijn gewijzigd en
wanneer wordt de Tweede Kamer daarover geinformeerd?Ik ben voornemens om het bekostigingssysteem, niet beperkt tot alleen
dat van de eerstelijnszorg, meer uit te laten gaan van de zorgvraag in plaats
van de zorgaanbieder. Voor de aanpak van chronische ziekten komt dit tot uitdrukking
door het ontwikkelen, experimenteren en implementeren van zorgstandaarden
voor de chronische aandoeningen: diabetes, hartfalen, cardiavasculair risico
management, COPD, depressie en kanker. Deze functioneel omschreven zorgstandaarden
geven aan waar goede zorg voor een specifieke aandoening tenminste aan moet
voldoen, gezien vanuit patiëntenperspectief. Het bekostigingsstelsel
zal daarop worden aangepast. De tarieven in de eerstelijn zijn nu nauwelijks
gelabeld aan een type zorgvraag. Het is dus niet duidelijk welke zorg de huisarts
levert voor het consult- of inschrijftarief. Ook is op dit moment de risicodragenheid
van verzekeraars in de tweede lijn (nog) beperkt, waardoor substitutie belemmerd
wordt.De zorgvraag van cliënten overschrijdt vaak de domeinen van zorgaanbieders.
Bij aandoeningen als diabetes, hartfalen en COPD houdt de zorgvraag immers
niet op bij de grenzen van de ziekenhuiszorg of de eerstelijnszorg, noch bij
de bestaande overgangen in financiering.Door bekostiging te baseren op heldere functieomschrijvingen, wordt zorg
inkoopbaar en meetbaar aan de hand van prestatie-indicatoren. Daarmee wordt
substitutie van zorg gestimuleerd en kunnen verzekeraars hun zorginkoop
bepalen aan de hand van te leveren prestaties. Zo wordt het mogelijk om, waar
dat van belang is, een integraal aanbod van zorg te bieden en in te kopen
op basis van zorgstandaarden (bouwstenen zoals bv. preventie, geneesmiddelen,
zelfmanagement, diagnose, behandeling en begeleiding). Deze zorg kan dan daar
geleverd worden waar de kwaliteit en doelmatigheid het grootst zijn.De introductie van een functionele bekostiging vraagt niet om aanvullende
ruimte in de begroting. Wel maakt het macrobudgettaire verschuivingen, als
gevolg van veranderend zorgaanbod door substitutie, zichtbaar.Ik zal u zo spoedig mogelijk informeren over de nadere uitwerking van
mijn plannen.In een brief aan uw Kamer dd 26 september jl. heb ik reeds aangegeven
dat de risicodragendheid voor verzekeraars het komende jaar aanzienlijk (met
15% punt) zal toenemen. Met name voor het «deelbedrag kosten
b-dbc’s», een belangrijk deel van het B-segment, is de nacalculatie
fors verlaagd, van 50% naar 15%. In 2010 zal ik dit percentage
verder verlagen tot 0%. Hiermee is een stap gezet in de opheffing van
de belemmeringen die voor de gewenste substitutie tussen eerste- en tweedelijnszorg
bestonden.39Voor de huisartsen, farmacie, fysiotherapie, kraamzorg,
mondzorg en acute zorg zijn kwaliteitsindicatoren in ontwikkeling. Wanneer
zijn deze indicatoren gereed?Het is de bedoeling dat de indicatoren voor al deze sectoren de komende
jaren stapsgewijs beschikbaar komen, te beginnen met Fysiotherapie. Daartoe
maken deze sectoren onderdeel uit van het programma Zichtbare Zorg zoals dat
op mijn verzoek door de IGZ wordt uitgevoerd om zo snel mogelijk in alle sectoren
van zorg de kwaliteit van de voorzieningen zichtbaar te maken. Per sector
ontwikkelt een stuurgroep waarin alle betrokken partijen participeren onder
(bege-)leiding van de IGZ deze indicatoren.De fysiotherapie loopt hierop vooruit: de indicatorontwikkeling bevindt
zich in deze sector in zijn afrondende fase. De indicatoren voor de fysiotherapie
zijn in concept gereed en zullen nog dit jaar beschikbaar komen. Er vindt
op dit moment overleg plaats over de inrichting van de implementatiefase.40VWS stimuleert de integratie van de huisartsenposten
in de afdelingen spoedeisende hulp. Hoe wordt deze integratie gestimuleerd?In de brief «Kiezen voor bereikbaarheid en kwaliteit» (juni
2008) heb ik aangegeven ik wil stimuleren dat de huisartsenposten en spoedeisende
hulp (SEHs) zich op één locatie vestigen. Door co-locatie komt
de patiënt op de juiste plek in de keten van de acute zorg, namelijk
bij de huisarts die in eerste instantie de acute basiszorg verleent. Op een
geïntegreerde locatie kan daardoor een doelmatigheidsslag worden gemaakt,
waardoor de patiënt niet meer onnodig door een dure medisch specialist
wordt behandeld. Om dit te stimuleren wil ik zorgverzekeraars en zorgaanbieders
meer ruimte bieden om de zorg zodanig in te kopen dat de patiënt ook
echt op de meest doelmatige en kwalitatief goede manier wordt behandeld. Een
op zorgvraaggerichte bekostiging in de keten acute zorg kan hiervoor een oplossing
bieden, omdat zorgverzekeraars dan makkelijker zorg op de juiste plek in kopen
voor eenzelfde prijs. Op dit moment is de bekostiging nog te veel gericht
op de diverse organisatievormen. Door als verzekeraar de zorg integraal in
te kunnen kopen, zal de organisatie rondom die zorgvraag ook
beter aansluiten bij de wensen van de patiënt. De prikkel voor integratie
van de SEH met de huisartsenpost komt dan op dat moment beter bij de zorgaanbieders
en zorgverzekeraars te liggen. Ik informeer u aan het eind van dit jaar of
deze wijze van bekostigen in de toekomst tot de mogelijkheden behoort.41Wordt het regieorgaan ondergebracht bij een bestaande
ZBO, zo ja, welk orgaan, of wordt er een nieuwe structuur opgezet?Wij willen met het regieorgaan de regie op richtlijnontwikkeling enimplementatie
een stimulans geven. Dat betekent echter geenszins dat we daarmee de verantwoordelijkheid
voor de daadwerkelijke richtlijnontwikkeling en -implementatie bij het veld
weg willen halen. Het regieorgaan zal derhalve ook geen (onderdeel van een)
ZBO worden, maar vorm worden gegeven via het model van een raad of commissie
van onafhankelijke deskundigen. Deze raad zal in nauw overleg met veldpartijen
bezien op welke terreinen richtlijnen ontwikkeld zouden moeten worden dan
wel aanpassing behoeven, hoe de richtlijnontwikkeling en -implementatie systematisch
verbeterd kan worden en vervolgens de uitvoerende partijen stimuleren hiermee
aan de slag te gaan. Zie ook het antwoord op vraag 43.42Wanneer en hoe worden de GVS-limieten aangepast?Ik ben niet voornemens om op korte termijn over te gaan tot een herberekening
van de GVS limieten. In het kader van mijn langetermijnvisie geneesmiddelenbeleid
wil ik per 1 januari 2010 een pilot uitvoeren bij een aantal specifieke
GVS clusters. Deze pilot houdt in dat de aanspraak op de geneesmiddelen in
deze clusters op een meer algemeen niveau omschreven zal worden. Daarnaast
zullen de limieten van deze clusters worden «vrijgelaten». Mijn
intentie is om deze pilot uit te voeren met het cluster van de cholesterolverlagende
geneesmiddelen en het cluster van de maagzuurremmers.43De minister wil via een regieorgaan Kwaliteit en Veiligheid
betere richtlijnontwikkeling stimuleren. Wie ziet de minister in de rol van
regieorgaan en in hoeverre is de rol van het regieorgaan onderscheidend ten
opzichte van bestaande organisaties?Richtlijnen zijn van groot belang voor kwalitatief goede, veilige zorg.
Zowel als basis voor het handelen van de zorgverleners, ter ondersteuning
van patiënten/cliënten bij hun keuzeprocessen, ter ondersteuning
van verzekeraars bij de zorginkoop én als handvat voor de inspectie
voor de gezondheidszorg (IGZ) om haar toezicht vorm te kunnen geven. Binnen
de zorgsector gebeurt veel op het terrein van richtlijnen, maar toch is daar
nog wel winst te behalen. Meer systematische aandacht voor de organisatorische
aspecten van zorg, voor multidisciplinairiteit, voor de belangen van de patiënt/cliënt,
voor doelmatigheidsafwegingen en misschien nog wel vooral voor het implementatietraject,
kan de veiligheid en de doelmatigheid van zorg vergroten. Om die reden willen
wij de regie op richtlijnontwikkeling, -onderhoud en -implementatie een impuls
geven. We denken daarbij aan de instelling van een Regieorgaan. De gedachten
gaan daarbij uit naar de instelling van een commissie of raad die zal worden
gevormd door onafhankelijke deskundigen. Wij zullen de commissie vragen concrete
thema’s te agenderen waar de ontwikkeling en de implementatie van richtlijnen
aandacht behoeft, handvatten voor richtlijnontwikkeling enimplementatie te
ontwikkelen en uitvoerende partijen vervolgens te stimuleren
hun verantwoordelijkheid op te pakken. Naast het directe effect hiervan op
het veiliger en doelmatiger handelen van zorgverleners zal ook het toezicht
door de IGZ worden gefaciliteerd doordat richtlijnen bouwstenen bevatten voor
de IGZ om haar toezichtnormen nader te expliciteren.De raad zal in nauw overleg met veldpartijen optrekken waarbij ze de samenhang
met lopende trajecten, waaronder de ontwikkeling van kwaliteitsindicatoren,
bewaakt. Voor alle helderheid: de raad heeft een regisserende en stimulerende
rol. De daadwerkelijke richtlijnontwikkeling en -implementatie blijft de taak
van organisaties die nu ook al werkzaam zijn op dit terrein.44Wat zijn voorbeelden van kwaliteitsindicatoren die
de zorgverzekeraar kan betrekken bij het bepalen van de hoogte van de vergoeding
van de apotheker?Het tarief voor apotheekhoudenden is een maximum-tarief. Apotheekhoudenden
en zorgverzekeraars kunnen bijvoorbeeld afspreken dat het maximumtarief alleen
in rekening mag worden gebracht als voldaan is aan bepaalde kwaliteitseisen.Voorbeelden van kwaliteitsindicatoren die de zorgverzekeraar kan betrekken
bij het overeenkomen van de hoogte van de vergoeding voor de apotheker zijn
opgenomen in de zogenaamde prestatie-indicatoren die de Inspectie voor de
Gezondheidszorg in samenspraak met het veld ontwikkelt. Vooralsnog zijn 44
prestatie-indicatoren vastgesteld die niet aleen gericht zijn op externe verantwoording
maar ook op interne kwaliteitsbevordering. Aandachtspunten daarin zijn bijvoorbeeld
de therapietrouw, medicatieveiligheid, polyfarmacie bij ouderen maar ook het
meten van patiëntervaringen (via de zgn. CQ-index (Consumer Quality),
een gevalideerd instrument). De hoogte van de vergoeding kan aan de hand van
concrete en te meten afspraken over bijvoorbeeld het aandeel patiënten
waaraan vervolginstructies voor inhalatie-medicatie is gegeven of een af te
spreken aantal uit te voeren medication-reviews, worden bepaald. Daarnaast
kunnen apothekers en zorgverzekeraars zorgvernieuwing bekostigen op basis
van de Beleidsregel innovatie van de Nederlandse Zorgautoriteit. Het gaat
hier om innovaties ten behoeve van nieuwe zorgprestaties die als zodanig niet
in het reguliere tarief zijn opgenomen.45Op welke wijze heeft de regering oog voor de positieve
kracht van ouderen? Hoe uit zich dat in beleid?Het beeld dat ouderen een (financiële) last zijn voor de maatschappij
willen wij bestrijden. Ouderen leveren een zinvolle bijdrage aan de samenleving,
onder meer via vrijwilligerswerk.Om dit feit te benadrukken en het debat hierover in brede kring te voeren
heb ik in maart 2008 een debatavond in de Rode Hoed georganiseerd.Primair zijn de gemeenten via de Wmo aan zet om op lokaal niveau het vrijwilligerswerk
van ouderen te stimuleren en te faciliteren. De Wmo gaat uit van wat mensen
wél kunnen in plaats van niet (meer) kunnen. Dit is zeker relevant
voor ouderen. Om gemeenten te ondersteunen heb ik samen met de VNG en het
NOV een aantal gemeentelijke basisfuncties voor het vrijwilligersbeleid benoemt.
Deze zijn ook van belang voor oudere vrijwilligers. In het verlengde hiervan
is aandacht voor de rol van ouderen als begeleider van de maatschappelijke
stagiairs. Dit gebeurt in het programma «Ondersteuning van de lokale
makelaarsfunctie voor vrijwilligers en de maatschappelijke stages».
Het programma wordt doormijn collega Van Bijsterveldt (OC&W)
en mij gefinancierd en uitgevoerd door Movisie en door CPS, een organisatie
voor onderwijsontwikkeling en advies.Daarnaast voert Movisie het door VWS gefinancierde nationale stimuleringsprogramma «Zilveren
Kracht» uit. Dit programma is gestart in 2005 en loopt tot en met 2010.
Zilveren Kracht helpt organisaties om de maatschappelijke inzet van senioren
te stimuleren. Dit werkt twee kanten op: senioren blijven actief en daarmee
gezonder, de maatschappij plukt de vruchten van de ervaring en kennis van
de senioren.46Wat wordt verstaan onder zorg die op een goede en doelmatige
manier kan worden geleverd?Deze vraag verwijst naar een passsage in de begroting waarin de regeling
volledig pakket thuis nader wordt belicht. De regeling volledig pakket thuis
betekent voor een cliënt met een indicatie voor verblijf dat hij de mogelijkheid
heeft thuis te blijven wonen en daar de zorg te krijgen. Het volledig pakket
thuis is geen afdwingbaar recht; het moet voor de instelling wel mogelijk
zijn om de zorg op een verantwoorde en doelmatige manier te leveren. Verantwoord
wil zeggen dat de instelling bij levering van de zorg thuis de kwaliteit van
de zorg kan waarborgen. In het geval een cliënt permanent toezicht nodig
heeft, zal de instelling dat bij zorg thuis ook moeten kunnen waarmaken. Doelmatige
levering van de zorg wil zeggen dat de instelling de zorg thuis kan leveren
tegen de vastgestelde prijs.Meer in algemene zin wil ik ook ingaan op de nadere duiding van het begrip
goede en doelmatige zorgleverantie. Goed en doelmatig zijn, naast het begrip
toegankelijkheid, de twee kernbegrippen van de zorg. Voorop staat de kwaliteit
van de zorg. Deze dient te voldoen aan de kwaliteitscriteria die worden gesteld.
In de langdurige zorg geldt hierbij voor de sector verpleging, verzorging
en thuiszorg het kwaliteitskader verantwoorde zorg.De doelmatigheid betreft de kosten die gemoeid zijn met de leverantie
van de zorg. In de langdurige zorg wordt hierbij de contracteerruimte AWBZ
als ijkpunt genomen.Samengevat betekent goede en doelmatige zorg voor de totale AWBZ dat voldaan
wordt aan de kwalteitskaders en de totale uitgaven de contracteerruimte AWBZ
niet overschrijden.47Op welke wijze worden door afschaffing van het bouwregime
de administratieve lasten van instellingen verminderd?Met het afschaffen van het bouwregime vervallen de artikelen in de Wet
toelating zorginstellingen (WTZi) die handelen over bouw (prioriteitstelling,
opstellen prestatie-eisen door het CBZ, vergunningverlening door CBZ en eindafrekening)
(artikelen 6 (deels), 7, 8 en 10 tot en met 12).Dat betekent dat instellingen die nieuw- of verbouw willen plegen geen
formele toestemming vanuit de overheid meer nodig hebben, dat wil zeggen geen
toelating met bouw van het CIBG of bouwvergunning van het CBZ. De daarmee
gemoeide administratieve lasten vervallen met het afschaffen van het bouwregime.48 en 180Welk bedrag is gemoeid met de compensatie voor gemeenten
bij overheveling van de grondslag psychosociaal? Kan worden aangegeven hoe
dit budget precies verdeeld is over de gemeenten? Hoe is de overheveling van de verdeelsleutel psyschosociaal
tot stand gekomen?De volgende bedragen zijn gemoeid met de compensatie voor gemeenten voor
de gevolgen van het schrappen van de grondslag psychosociale problematiek
voor de functies Ondersteunende begeleiding algemeen, Ondersteunende begeleiding
dagbesteding en Persoonlijke verzorging: Compensatie voor het schrappen van de
grondslag psychosociale problematiek i.r.t. de functieCentrumgemeenten maatschappelijke opvang en vrouwenopvangAlle gemeenten OB-a (maatregel 2008)€ 36 mln. € 17 mln. \OB-dag (maatregel 2009)€ 1,5 mln. In onderzoek PV (maatregel 2009)€ 0,2 mln. In onderzoekHet bedrag OB-a dat in 2009 wordt overgeheveld naar de centrumgemeenten
zal op basis van de historische verdeling in 2007 verdeeld worden over deze
gemeenten. Daarna zullen de middelen voor maatschappelijke opvang via de verdeelsleutel
maatschappelijke opvang worden verdeeld. Over de verdeling van de middelen
voor vrouwenopvang vanaf 2010 neem ik in overleg met de VNG nog een besluit.
De € 17 mln. die gemeenten ontvangen als compensatie voor de gevolgen
van het schrappen van grondslag psychosociale problematiek voor de functie
OB-a voor cliënten van andere zorginstellingen dan de opvanginstellingen
worden verdeeld volgens criteria van het Gemeentefonds (in dit geval de criteria
maatschappelijke zorg). Hierover zijn de gemeenten via de september-circulaire
geïnformeerd. Op dit moment vindt nog een inventarisatie plaats bij deze
zorginstellingen naar de financiële effecten van het schrappen van grondslag
psychosociale problematiek voor de functies OB-dag en PV. Deze inventarisatie
is eind november afgerond. Daarna neem ik in overleg met de VNG een besluit
over de verdeling.49Welke deel van dit budget zal worden besteed aan dak-
en thuislozen?In uw vraag refereert u aan het budget dat overgeheveld wordt naar gemeenten.
Op basis van de inventarisatie onder de opvanginstellingen voor dak- en thuislozen
zal bepaald worden welk deel van dat budget overgeheveld wordt naar de specifieke
uitkering maatschappelijke opvang.50Welke groeperingen vallen, naast dak- en thuislozen,
onder de noemer psychosociaal?Naast dak- en thuislozen vallen hieronder cliënten van de vrouwenopvang,
ontregelde gezinnen en geïsoleerd functionerende ouderen.51In hoeverre zijn gemeenten voorbereid om cliënten
die onder de noemer psychosociaal vallen op te vangen? Welke inzet pleegt
het ministerie van VWS hierop?Zie antwoord op vraag 52.52In hoeverre zijn gemeenten voorbereid om slachtoffers
van huiselijk geweld, die nu begeleiding via de ABWZ ontvangen, per 1 januari
2009 de benodigde begeleiding te bieden?In september 2007 (VWS-begroting 2008) is het schrappen van de grondslag
psychosociale problematiek voor de functie ondersteunende begeleiding algemeen
per 1 januari 2008 aangekondigd. De VNG heeft aandacht gevraagd voor
de voorbereidingsperiode om gemeenten goed voor te bereiden op de gevolgen.
Daarom heeft VWS een overgangsregeling getroffen waarbij gemeenten weliswaar
formeel verantwoordelijk waren, maar zorgkantoren en het CIZ hun rol bleven
vervullen. Gemeenten dienden 2008 te gebruiken om zich op de gevolgen van
deze maatregel voor te bereiden. Zij hebben dat bijvoorbeeld gedaan door met
instellingen te overleggen over de cliënten en de aard van de geboden
begeleiding. VWS heeft met de VNG een informatiebijeenkomst voor gemeenten
georganiseerd. Daarnaast is in opdracht van VWS de Informatiebrochure voor
gemeenten over veranderingen in de toegang tot de functie Ondersteunende Begeleiding
algemeen op grondslag psychosociaal probleem gemaakt. Ter voorbereiding op
2009 vindt overleg plaats tussen gemeenten en instellingen over het in 2009
te voeren beleid.Een van de doelgroepen waar in de brochure op gewezen wordt zijn slachtoffers
van huiselijk geweld. Gemeenten zijn voldoende voorbereid om slachtoffers
van huiselijk geweld de benodigde begeleiding te bieden. In het kader van «Beschermd
en Weerbaar» komt de komende jaren veel extra geld beschikbaar om de
opvang en hulp aan deze slachtoffers te intensiveren. VWS, VNG, Federatie
Opvang, MOGroep en GGD Nederland zetten zich gezamenlijk in voor een adequate
aanpak. Daarnaast financiert VWS het verbeterplan vrouwenopvang om voor vrouwen
in deze opvang passende en goede hulp en begeleiding te bieden.De VNG is actief betrokken geweest bij de opstelling van de brochure en
heeft tijdig haar leden geïnformeerd over de voorgenomen wijziging. Over
de gevolgen van het schrappen van deze grondslag voor de functies Ondersteunende
begeleiding dag en persoonlijke verzorging wordt deze brochure aangevuld.53Gemeenten krijgen in het kader van de Wmo een compensatie
voor de verdwijning van de grondslag psychosociaal. Wat moeten gemeenten precies
voor die compensatie doen? Op welke wijze wordt gecontroleerd of gemeenten
hun taak goed oppakken?Gemeenten worden financieel gecompenseerd door het rijk voor de gevolgen
van het schrappen van de grondslag psychosociaal, omdat de verwachting is
dat mensen met psychosociale problemen vaker een beroep zullen doen op door
gemeenten gefinancierde voorzieningen. Hoe gemeenten deze gevolgen zullen
opvangen, hangt af van het beleid dat gemeenten gaan ontwikkelen. Dat wil
niet zeggen dat gemeenten niet nu al beleid voor mensen met psychosociale
problemen voeren. Want prestatieveld vijf van de Wmo spreekt over het bevorderen
van deelname aan het maatschappelijk verkeer en over het zelfstandig functioneren
van onder andere mensen met een psychosociaal probleem. Ook zijn gemeenten
natuurlijk al verantwoordelijk voor het tijdelijk bieden van onderdak, begeleiding,
informatie en advies aan personen die, door een of meerdere problemen, al
dan niet gedwongen de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn
zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving (prestatieveld 7). Gemeenten
zijn vrij in de wijze waarop ze de Wmo-middelen besteden. In het kader van
de Wmo is primair sprake van horizontale verantwoording. De Wmo bepaalt verder
dat gemeenten jaarlijks gegevens verzamelen over de resultaten van het gevoerde
beleid en de tevredenheid van hun burgers en dat deze gegevens (ook vergelijkenderwijs)
gepubliceerd worden. Er is hier geen sprake van een nieuwe taak die naar gemeenten overgedragen
wordt waarvan de uitoefening apart gecontroleerd kan worden. Het gaat om een
intensivering van het beleid op bestaande prestatievelden. Daarop ziet VWS
toe in het kader van de bestaande systeemverantwoordelijkheid.54Welke specifieke resultaten worden er verwacht van
ZonMw ten aanzien van de 2,4 miljoen euro die zij krijgen voor een opdracht
ter verbetering van de kwaliteit van de palliatieve zorg? Wat houdt de opdracht
die ZonMw heeft gekregen precies in? Wat wordt er verwacht van het platform
palliatieve zorg?Het huidige ZonMw programma Palliatieve Zorg kent een looptijd van 2006
tot en met 2009. De staatssecretaris van VWS heeft besloten tot een aanvullende
opdracht op dit programma Palliatieve Zorg voor de periode van 2008–2010.
De resultaten van dit programma zijn afhankelijk van de projectvoorstellen
die worden ingediend.VWS hanteert als basis voor deze aanvullende opdracht dezelfde doelstelling
en dezelfde uitgangspunten als het huidige programma. De algemene doelstelling
die geldt voor het huidige programma Palliatieve Zorg wordt verbreed. Dat
wil zeggen dat het aanvullende programma zich niet alleen richt op het verbeteren
van de palliatief terminale zorg, maar op de palliatieve zorg in brede zin.
Namelijk vanaf het moment dat voor de patiënt en zijn naasten duidelijk
is dat er geen zicht meer is op genezing. De toevoeging «ongeacht waar
de patiënt zich bevindt» blijft van kracht. Daarnaast is de aanvullende
opdracht gericht op met name twee doelstellingen uit de brief aan de Tweede
Kamer van 15 april 2008. Het gaat om de doelstellingen «vroegtijdige
inzet van palliatieve zorg» en «de kwaliteit verhogen».
Met betrekking tot de thematische indeling staat met name thema 2 centraal;
Verbeteren van de kwaliteit van palliatieve zorg en transparantie en thema
3 voor wat betreft het mee helpen ontwikkelen van onderwijsmodules voor opleidingen
van de beroepsgroepen die actief zijn in de palliatieve zorg. Voor aanvullende
informatie verwijs ik naar de brief Plan van aanpak Palliatieve Zorg 2008–2010
(CZ/EKZ-2830414A) en het Plan van Aanpak Palliatieve Zorg 2008–2010
(CZ/EKZ-2830414B).Voor de uitwerking van dit plan van aanpak is een Landelijk Platform Palliatieve
Zorg ingesteld. Het Platform bestaat uit vertegenwoordigers van de relevante
(koepel)organisaties in het palliatieve veld, de Kenniscentra Palliatieve
Zorg, Zorgverzekeraars Nederland en het ministerie van VWS. De taken van het
Platform zijn het op hoofdlijnen uitwerken, monitoren van de voortgang en
evalueren van het plan van aanpak. Jaarlijks bekijkt het Platform welke actiepunten
in het plan van aanpak worden uitgewerkt. De inhoudelijke uitwerking en uitvoering
van het plan van aanpak is geen taak van het Platform, maar deze heeft hierin
wel een belangrijke adviserende taak. Afhankelijk van de aard en invulling
van de actiepunten en de betrokken actoren kan voor de uitvoering voor verschillende
wegen worden gekozen. Op dit moment zijn in het kader van het Platform een
groot aantal (29) kortdurende projecten van start gegaan. De doelen voor 2009
en 2010 worden, binnen de kaders van het Plan van Aanpak Palliatieve Zorg
2008–2010, nu door het Platform uitgewerkt.55Zorgverzekeraars mogen gezond leven van hun verzekerden
belonen. Mogen zorgverzekeraars gezond leven ook afdwingen? Hoe ligt in dit
geval de precieze rolverdeling? Welke rol en verantwoordelijkheid heeft de
minister op het vlak van preventie? Gezond leven is primair een zaak van de eigen verantwoordelijkheid van
mensen. Mensen bewegen tot gezond gedrag is alleen succesvol als ze daartoe
zelf gemotiveerd zijn. Die motivatie kan worden opgewekt of versterkt door
mensen te belonen voor gezond gedrag. Het kwijtschelden van (een deel van)
het verplichte eigen risico, dat met ingang van 1 januari 2009 mogelijk
wordt, is zo’n beloning. Nog daargelaten dat verzekeraars geen instrumenten
hebben om mensen te dwingen tot gezond gedrag zou dwang ook een niet-effectieve
benadering zijn.Hoe ik mijn rol en verantwoordelijkheid zie als het gaat om preventie
heb ik uitvoerig uiteengezet in de preventiebrief (Tweede Kamer, 2006/07,
22 894, nr. 134) die ik op 24 september 2007 aan de Tweede
Kamer heb gestuurd. Het bijbehorende actieprogramma voer ik nu uit. Daartoe
behoort het voornemen tot het uitbreiden van de preventieve zorg die voor
vergoeding uit de zorgverzekering in aanmerking komt met enkele gerichte leefstijlinterventies,
zoals ondersteuning bij het stoppen met roken, het stimuleren van bewegen.
Indien deze interventies deel uit gaan maken van het basispakket is het aan
verzekeraars om deze preventieve zorg zo effectief en efficiënt mogelijk
in te kopen of te organiseren.56De inzet van het ministerie van VWS is dat de eerste
lijn de tweede lijn vervangt, als het om de diabetes-zorg gaat. Die uitbreiding
zal ook moeten plaatsvinden naar andere chronische aandoeningen. Daarvoor
is 2,5 miljoen euro uitgetrokken voor een periode van 3 jaar. Om welke chronische
aandoeningen gaat het hier? Op welke wijze is dit bedrag tot stand gekomen?
Is rekening gehouden met de grote toename aan chronisch zieken? Wanneer wordt
de Kamer hierover nader geinformeerd?Via de aanpak van diabetes wordt ervaring opgedaan met het organiseren
van zorg vanuit de vraag van de patiënt. Dat betekent dat gebruik wordt
gemaakt van maatwerk behandelplannen, uitgevoerd door een multidisciplinair
team op basis van de zorgstandaard met een belangrijke rol voor de 1ste lijn.
Voor diabetes is een budget van € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld,
dit bedrag zal in zijn geheel worden besteed aan het Nationaal Actieprogramma
Diabetes. Mede op grond van de ervaringen met dit Actieprogramma zal deze
aanpak worden uitgebreid met andere prioritaire chronische aandoeningen zoals
hart- en vaatziekten, astma en chronische longziekten en psychische klachten.In mijn brief, programmatische aanpak van chronische ziekten, heb ik de
TK op 13 juni 2008 (TK 2007–2008, 31 200 XVI, nr. 155)
geïnformeerd over mijn beleid. Daarin schets ik de toename van het aantal
mensen met chronische aandoeningen en de consequenties hiervan voor het individu,
de zorg en de maatschappij. Over de voortgang van mijn beleid, in het bijzonder
het Nationaal Actieprogramma Diabetes, zal ik de Kamer voor juni 2009 informeren.57Welke indicaties hebben prioriteit bij de ontwikkeling
van disease management programma’s? Hoe gaat bij zorgverleners de disease
management aanpak gestimuleerd worden?De basis voor mijn aanpak van chronische ziekten is het ontwikkelen, experimenteren
en implementeren van zorgstandaarden voor de chronische aandoeningen: diabetes,
hartfalen, cardiovasculair risico management, COPD, depressie en kanker. Deze
functioneel omschreven zorgstandaarden geven aan waar goede zorg voor een
specifieke aandoening tenminste aan moet voldoen, gezien vanuit patiëntenperspectief.
Het bekostigingsstelsel zal daarop worden aangepast.De uitwerking van de diseasemanagement aanpak richt ik vooral op de zes
grote (groepen van) chronische aandoeningen: 1. Diabetes mellitus 2.
Harten vaatziekten, 3. Astma en chronische longziekten, 4. Kanker 5. Psychische
klachten, 6. Klachten aan het bewegingsapparaat.De brief over de diseasemanagement aanpak van 13 juni 2008 («programmatische
aanpak chronische ziekten», TK 2007–2008, 31 200 XVI, nr. 155)
heb ik in intensieve samenspraak met zorgverleners (maar ook patiëntenvertegenwoordigers
en zorgverzekeraars) opgesteld.De diseasemanagement aanpak stimuleer ik nu op verschillende manieren
bij de zorgverleners, waaronder:– ik betrek ze bij de uitwerking van deze aanpak;– agendering, kennisoverdracht en ervaringen delen via bijvoorbeeld
conferenties;– de diseasemanagement aanpak is een speerpunt van het ZorgInnovatie
Platform;– de prikkels in het systeem gaan we zo aanpassen dat de belemmeringen
worden weggenomen en deze aanpak vanzelfsprekend wordt (bijvoorbeeld functionele
bekostiging, keten-DBC, ketenindicatoren).58Wordt er ook een programma voor preventieve screening
opgezet?Op dit moment is er geen landelijk programma voor preventieve screening
naar diabetes en wordt dat ook niet overwogen. De GR heeft in 2004 een advies
over een landelijk screening naar diabetes uitgebracht. Daarin werd gesteld
dat er te weinig bekend is over de effectiviteit van screening voor het verminderen
van gezondheidschade en sterfte en over de kosteneffectiviteit om screening
op grote schaal in te voeren.Initiatieven in georganiseerd verband voor vroegtijdige opsporing onder
risicogroepen vinden als zodanig wel plaats. De Nederlandse Diabetes Federatie
(NDF) heeft – in samenwerking met het NIGZ, NISB en Voedingscentrum
en met subsidie van ZonMw, de campagne «Kijk op Diabetes» uitgevoerd.
De campagne was er vooral op gericht om de kennis en de risicoperceptie bij
personen, die een verhoogd risico lopen om type 2 diabetes te krijgen, te
verhogen en hen te stimuleren na te gaan of zij wellicht al diabetes of een
voorstadium van diabetes hebben. De campagne is een succes gebleken en ik
heb de NDF voor 2008 t/m 2010 een subsidie verstrekt voor een vervolgcampagne «Kijk
op Diabetes 2», waarin o.a. «nieuwe» lokale partners worden
gezocht (naast de reeds gebruikelijke) om mensen die tot de specifieke doelgroepen
behoren nog beter te bereiken.Vooruitlopend op en in het kader van het Nationaal Actieprogramma Diabetes,
dat de NDF mij voor het einde van het jaar zal aanbieden, heb ik de NDF per
oktober 2008 subsidie verleend voor de periode van 4 jaar om in een project
dat in de regio Zwolle wordt uitgevoerd, de effectiviteit van de beïnvloeding
van de leefstijl bij mensen met een hoog risico op diabetes na te gaan. Opzet
is dat de resultaten uit dit project kunnen worden gebruikt bij de doelstelling
om preventie aan de zorgzorgstandaard voor goede diabeteszorg toe te voegen.59Kan aangegeven worden welke beroepsgroepen reeds over
algemeen bindende normen beschikken en welke niet? Op welke wijze kan de Inspectie
druk uitoefenen om tot algemeen bindende normen te komen? Welke instrumenten
heeft de Inspectie daarvoor? Wanneer zullen alle beroepsgroepen over algemeen
bindende normen beschikken? Welk tijdpad wordt gehanteerd voor het tot stand
brengen van verscherpt toezicht door de Inspectie?Als algemeen verbindende norm wordt de norm «verantwoorde zorg»
omschreven in de wet. Veldpartijen vullen die norm concreet in, dat gebeurt
veelal in de zogeheten richtlijnen. Indien een veldnorm breed gedragen
is, geeft dat algemene gelding. Dat blijf echter inhouden dat gemotiveerd
kan worden afgeweken van die norm, maar dat hij in principe gevolgd moet worden.De inspectie oefent druk uit op koepels en wetenschappelijke verenigingen
om tot nadere invulling van wettelijke normen te komen. Ik ben voornemens
om via een regieorgaan de totstandkoming van richtlijnen (en daarmee van normen)
verder te stimuleren. Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 43. Eén
van de eerste opdrachten voor dat regieorgaan zal zijn het opstellen van een
knelpuntenanalyse van lacunes in richtlijnontwikkeling enimplementatie waaraan
gekoppeld een meerjarenagenda voor verbetering van de geconstateerde lacunes.Indien zorgaanbieders nadere normering nalaten kan de inspectie met toezichtnormen
haar handhavingsbeleid invullen en daarmee een nadere invulling geven van
de wettelijke norm «verantwoorde zorg». Zij heeft dat naar aanleiding
van haar toezicht in enkele rapporten en bij handhaving ook gedaan. In het
wetsvoorstel cliëntenrechten zorg (WCZ) zal de bevoegdheid worden geregeld
voor de minister om waar nodig kwaliteitsnormen te preciseren. Het is niet
de intentie dergelijke normen altijd in regelgeving (algemeen verbindend)
vast te leggen, omdat de praktijk van de geneeskunst zich vaak sneller ontwikkelt
dan in wetgeving kan worden vastgelegd. Maar in die gevallen waar de veiligheid
van zorg dat nodig maakt wil ik heldere normen kunnen bepalen die ook door
de IGZ gehandhaafd kunnen worden.De inspectie heeft vervolgens concrete wettelijke bevoegdheden om in te
grijpen daar waar zij van mening is dat geen sprake is van «verantwoorde
zorg». Deze bevoegdheden zullen worden verruimd indien de Eerste Kamer
het daar voorliggende «Wetsvoorstel uitbreiding bestuurlijke handhavingsinstrumenten
volksgezondheidswetgeving» aanneemt.Ten aanzien van het verscherpt toezicht kan ik het volgende opmerken Verscherpt
toezicht betekent dat een zorgaanbieder verscherpt in de gaten gehouden wordt.
Het is geen afzonderlijk handhavingsmiddel, maar een verhoging van de frequentie
en/of aanscherping van de aard van toezicht (bijv. bezoeken) bij die zorgaanbieder.
Afhankelijk van de aard van de feiten wordt overgegaan tot verscherpt toezicht
en wordt dit voortgezet bij die zorgaanbieder tot de inspectie van mening
is dat verscherpt toezicht kan worden beëindigd. Verscherpt toezicht
wordt actief openbaar gemaakt door de inspectie.60Wanneer en hoe wordt door zorginstellingen vastgelegd
welk lid van de Raad van bestuur verantwoordelijk en aansprakelijk is voor
kwaliteit? Aan welke criteria moet het inzichtelijk maken van kwaliteit en
het leveren van informatie aan de Inspectie voldoen? Welke sanctiemogelijkheden
heeft de inspectie ten aanzien van instellingen c.q. leden van de Raad van
bestuur die de genoemde verantwoordelijkheid niet of onvoldoende invullen?Het verhelderen van wie er daadwerkelijk verantwoordelijk is voor het
leveren van verantwoorde zorg binnen een instelling is een belangrijk onderdeel
van kwaliteit van zorg. Het staat buiten kijf dat het bestuur (Raad van Bestuur
en de Raad van Toezicht) van de instelling verantwoordelijk is voor het voldoen
aan alle voorwaarden die noodzakelijk zijn voor het leveren van verantwoorde
zorg.Er dient in iedere organisatie een structuur te zijn die verantwoording
van de medisch specialist naar de Raad van Bestuur verzekert. Dat geldt ook
voor de verantwoording van de Raad van Bestuur aan de Raad van Toezicht. Dit
valt voor mij onder goed bestuur en het dragen van verantwoordelijkheid voor
de kwaliteit van zorg. In dat kader is het van belang dat de benodigde bevoegdheden
van en verantwoordingsplichten aan het bestuur goed zijn geregeld zodat het
bestuur deze verantwoordelijkheid ook in de praktijk kan waarmaken.
Hetzelfde geldt voor de interne toezichthouders binnen instellingen. Het overheidstoezicht
kan des te beter functioneren als het interne toezicht bij instellingen zelf
op orde is. Dit is een punt dat ik in samenspraak met de betrokken partijen
(waaronder de IGZ) het komende jaar ga aanpakken. Eind dit jaar zal ook de
Raad voor de Volksgezondheid een advies uitbrengen over governance in de gezondheidszorg.
Aan de eisen die gesteld kunnen worden aan governance, ook op het gebied van
kwaliteit van zorg, wordt ook aandacht besteed aan nieuwe wetgeving met betrekking
tot cliëntenrechten die ik heb aangekondigd.Op grond van artikel 4.2 van de Kwaliteitswet Zorginstellingen zijn zorginstellingen
verplicht op systematische wijze gegevens over de kwaliteit van de zorg te
verzamelen en te registreren en aan de hand van de gegevens op systematische
wijze te toetsen in hoeverre het gevoerde beleid leidt tot een verantwoorde
zorgverlening. In dat kader wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van kwaliteitsindicatoren.
Bij het ontwikkelen en aanleveren van deze indicatoren bestaat nadrukkelijk
aandacht voor de validatie van de gegevens (zeggen de indicatoren daadwerkelijk
iets over wat je wilt weten), de verificatie (hoe worden de gegevens gegenereerd,
wat is de bron) en de vergelijkbaarheid van de geleverde gegevens (case-mix
correcties).Wat sanctiemogelijkheden betreft is het volgende van belang. Een zorgaanbieder
moet de zorgverlening op zodanige wijze organiseren en zorgdragen voor een
zodanige verantwoordelijkheidtoedeling dat dit leidt tot verantwoorde zorg.
Als een zorgaanbieder dat niet of in onvoldoende mate doet, kan ik een aanwijzing
geven. Als sprake is van een direct gevaar voor de gezondheid kan de inspectie
een bevel geven aan de zorgaanbieder. Dit bevel, dat een geldigheidsduur heeft
van zeven dagen kan door mij worden verlengd. Voor de handhaving van de verplichtingen
voortvloeiend uit een bevel en aanwijzing kan ik bestuursdwang toepassen.61Ligt dit kabinet op koers waar het gaat om het behalen
van kabinetsdoelstelling 45a (de vermijdbare schade in ziekenhuizen is in
2012 met 50% gedaald)? Wat waren de waarden van de aan deze kabinetsdoelstelling
gekoppelde prestatie-indicatoren voor 2007?Voor de tussenliggende jaren tot 2012 en dus ook voor 2007 zijn geen specifieke
waarden vastgesteld. De effecten van maatregelen die nu ingezet worden zijn
veelal pas veel later meetbaar. Na vorig jaar juni zijn de koepelorganisaties
aan de slag gegaan en hebben met mijn steun een organisatie opgezet die de
doelstelling moet gaan realiseren. In januari 2008 is het veiligheidsprogramma «voorkom
schade, werk veilig» van start gegaan. Via allerlei ondersteuningsaanbod
worden verbeteringen in ziekenhuizen gerealiseerd. Zie daarvoor ook www.vmszorg.nl.
In het programma is ook opgenomen dat de effecten van de verbeteringen gemeten
worden. Dat vindt door de organisatie zelf plaats, maar ook door de IGZ. De
IGZ zal aan de hand van verschillende meetmethoden, waaronder het gebruik
van proces- en uitkomstindicatoren, meten of de doelstellingen worden behaald.
In de komende jaren zal de IGZ over nadere gegevens omtrent de aanpak van
veiligheid in de verschillende ziekenhuizen beschikken, en zich zo een oordeel
kunnen vormen of ziekenhuizen zowel individueel als collectief voldoende vorderingen
maken ter verbetering van de (voorwaarden voor) veilige zorg. Daarnaast zullen
we monitoren hoe actief ziekenhuizen aan de slag zijn gegaan én zullen
door een herhaling van het onderzoek naar vermijdbare schade (door dossieronderzoek)
kunnen monitoren of na twee jaar de streefwaarden voor onder andere vermijdbare
incidenten én vermijdbare sterfte worden gehaald en we ook inderdaad
op de goede weg zijn. Als dat niet het geval is zal ik mij beraden
welke stappen er gezet moeten worden om de doelstelling 50% per 2012
alsnog te realiseren.62Van wie is het patiëntendossier dat zorginstellingen
bijhouden na het overlijden van patiënten? Hebben nabestaanden het recht
om het patiëntendossier in te zien na overlijden van een patiënt?Uit de parlementaire geschiedenis bij het wetsvoorstel Wet geneeskundige
behandelingsovereenkomst volgt dat het juridische eigendom van het (fysieke)
medisch dossier niet bij de patiënt berust, maar bij de hulpverlener.
Dit is niet anders na het overlijden van de patiënt. De patiënt
heeft wel het recht op inzage van het medische dossier. Voor het electronisch
patiëntendossier geldt dat er geen juridisch eigenaar bestaat. Anders
dan bij het (fysieke) medische dossier gaat het hier om gegevens die electronisch
zijn opgeslagen. Volgens het recht bestaat hiervoor alleen «houderschap».Het beroepsgeheim van de hulpverlener geldt ook na het overlijden van
een patiënt. Nabestaanden kunnen de hulpverlener in beginsel niet ontheffen
van het beroepsgeheim en het patiëntendossier van de overledene inzien.
Echter, in de jurisprudentie zijn omstandigheden aangenomen op grond waarvan
nabestaanden toch inzage kregen in een patiëntendossier.63De minister heeft in zijn eerdere beantwoording van
Kamervragen aangegeven dat hij zou onderzoeken of het mogelijk is zorginstellingen
te verplichten deel te nemen aan de Geschillencommissie Zorginstellingen.
Is dit onderzoek reeds gestart? Hoe lang gaat dit onderzoek duren? Is het
mogelijk om een klacht in behandeling te laten nemen door de Geschillencommissie
zorginstellingen als de betreffende zorginstelling niet aangesloten is?In de huidige situatie kan de Geschillencommissie alleen geschillen in
behandeling nemen als de betreffende zorginstelling is aangesloten. Het onderzoek
hierover is inmiddels afgerond. Ik ben voornemens om in de wet cliëntenrechten
zorg te regelen dat alle zorginstellingen verplicht moeten zijn aangesloten
bij een geschillencommissie. Ik verwacht dit wetsvoorstel medio volgend jaar
aan Uw Kamer aan te bieden. Cliënten krijgen hiermee de mogelijkheid
om al hun geschillen op eenvoudige, snelle en laagdrempelige wijze te laten
beslechten door een externe en onafhankelijke commissie. Ik verwijs hiervoor
naar de brief over patiënten- en cliëntenrechten van 23 mei
2008.64Welke doelgroepen worden benaderd om het aantal vrijwilligers
uit te breiden?In diverse programma’s en projecten worden verschillende doelgroepen
benaderd om deelname aan vrijwilligerswerk te stimuleren.De maatschappelijke stages die stapsgewijs in het voortgezet onderwijs
worden ingevoerd hebben tot doel jongeren als onderdeel van hun middelbare
schoolprogramma kennis te laten maken met vrijwilligerswerk en een onbetaalde
bijdrage te laten leveren aan de samenleving. Hierin trekken OCW en VWS gezamenlijk
op.In het Deltaplan Inburgering wordt vrijwilligerswerk ingezet om allochtonen
te laten inburgeren. Het emancipatieprogramma 1001-Kracht van OCW, WWI, SZW,
VWS richt zich op het maatschappelijk activeren, met name door vrijwilligerswerk,
van allochtone vrouwen tot 2012. Inmiddels nemen 25 gemeenten actief aan het
programma deel. Ik ben in overleg met het bedrijfsleven (MVO Nederland) om de mogelijkheden
voor werknemers in het kader van maatschappelijk betrokken ondernemen te bevorderen.
In toenemende mate wordt daar gevolg aan gegeven.Ten behoeve van de maatschappelijke activering van ouderen, met name hun
vrijwilligerswerk, voert het landelijk expertisecentrum maatschappelijke ondersteuning
Movisie het programma De Zilveren Kracht uit, bestaande uit bewustwordingscampagnes,
het ontsluiten van kennis, en bevorderen van innovatie. Movisie levert verder
informatie en advies aan gemeenten, organisaties, en bedrijven gericht op
het werven en behouden van vrijwilligers uit alle onderscheiden doelgroepen,
zoals jongeren, vrouwen, allochtonen, werknemers, mensen zonder werk, mensen
met beperkingen, ouderen.De formulering en implementatie van basisfuncties in de periode 2008–2011
helpt gemeenten onder meer om vrijwilligersorganisaties te ondersteunen bij
hun inspanningen om specifieke doelgroepen te werven en te behouden.65Hoe bereikt het kabinet dat er in 2012, 2500 voltijds
combinatiefuncties VWS, OCW, gemeenten en sport en cultuursector zijn?Het kabinet heeft het beleid inzake combinatiefuncties (Impuls brede scholen,
sport en cultuur) neergelegd in de beleidsbrief De kracht
van sport (Tweede Kamer 2007–2008, 30 234, nr. 13).
Flankerend beleid is beschreven in het Beleidskader sport,
bewegen en gezondheid dat op 8 oktober jl. aan uw Kamer is toegezonden.Om het beoogde aantal van 2500 fte’s combinatiefuncties te realiseren
zijn bestuurlijke afspraken gemaakt met de VNG en gemeenten, en met de koepels
van de onderwijs-, sport- en cultuursector. De uitkering voor combinatiefuncties
komt beschikbaar voor gemeenten die een bestuurlijke verklaring hebben getekend.
In 2008 is de eerste tranche gestart (30 gemeenten van de G-31). Oplopend
met het budget komen in 2009, 2010 en 2011 de volgende tranches van gemeenten
aan de beurt. Dit gebeurt in volgorde van het inwonertal onder de 18 jaar.De VNG en sectoren zijn door VWS en OCW in de gelegenheid gesteld om de
achterban intensief te ondersteunen bij de uitvoering van de impuls. Het centrale
informatie- en ondersteuningspunt is door de partners uitbesteed aan de Vereniging
Sport en Gemeenten (VSG).De VNG meet jaarlijks hoeveel fte’s worden gerealiseerd. De resultaten
van de éénmeting van de eerste tranche worden opgenomen in de
tussenrapportage sport die eind dit jaar aan uw Kamer wordt toegestuurd. Een
aantal bestaande monitors worden ingezet om de ontwikkelingen in het sport-
en beweegaanbod, de uitbreiding van het aantal brede scholen en de versterking
van sportverenigingen te volgen. 66Op welke wijze wordt voorkomen dat opnieuw groepen
chronisch zieken en gehandicapten buiten de regeling tegemoetkoming ziektekosten
vallen?In het wetsvoorstel Wtcg en de brief over de inkomenseffecten BU/Wtcg
(ASEA/CSI/2008/28255) heeft het kabinet aangegeven hoe het deze groep wil
bereiken.67Is een «dringende oproep» om «na
te denken over orgaandonatie» en het uitspreken van een «voorkeur»
voor het kiezen voor donatie voldoende om het tekort aan donororganen op te
lossen? Heeft de overheid hiermee voldoende verantwoordelijkheid genomen? De overheid doet veel meer dan alleen oproepen tot registratie als orgaandonor.
Intensiveringen en veranderingen in de voorlichting, maatregelen in de ziekenhuizen
gecombineerd met de voorgestelde systeemwijziging moeten er gezamenlijk toe
leiden dat meer transplantaties kunnen worden uitgevoerd. Op basis van de
berekeningen heeft het kabinet de ambitie uitgesproken om in vijf jaar te
komen tot een stijging van 25% van het aantal postmortale transplantaties.
Daarnaast worden belemmeringen voor donatie bij leven weggenomen, waardoor
nog meer mensen geholpen kunnen worden.68Moet de dringende oproep aan de burger om zich positief
te registreren als orgaandonor de stijging van 25 procent realiseren?Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 67. Niet alleen de indringende
oproep, maar ook maatregelen in de voorlichting, in de ziekenhuizen en de
voorgestelde systeemwijziging zullen gezamenlijk moeten leiden tot de toename
van 25% van het aantal postmortale transplantaties.69Kan bij het onderzoek naar redenen voor abortus ook
redenen voor het niet plegen van onderzoek bij met name tienermoeders worden
meegenomen?Tienermoeders die wel een abortus hebben overwogen, maar deze niet hebben
ondergaan zijn als doelgroep niet te traceren. Een deel van de tienermoeders
dat een abortus heeft overwogen maar zich nooit bij een abortuskliniek heeft
gemeld, is immers niet bekend. Het deel dat zich wel heeft gemeld bij een
abortuskliniek, maar vervolgens afziet van een abortus, wordt door de abortusklinieken
niet gevolgd. Zij beschikken derhalve niet over deze gegevens.70In hoeverre weten burgers die hun AWBZ-voorziening
kwijt raken waar ze terecht kunnen voor de zorg die ze gewend waren te krijgen
via de AWBZ?Burgers zullen via een voorlichtingscampagne van VWS geïnformeerd
worden over de komende pakketmaatregelen. Informatie kunnen zij naast de algemene
campagne van VWS ook krijgen via hun zorgaanbieders, clientenorganisaties,
zorgkantoor en gemeente. Overigens betekent dit niet dat het kwijtraken van
het recht op de AWBZ-voorziening vanzelfsprekend betekent dat er een beroep
gedaan kan worden op een andere voorziening. In veel gevallen zal sprake zijn
van een individuele verantwoordelijkheid. Van belang is dat burgers die zelf
zaken kunnen regelen, dit ook daadwerkelijk zelf zullen doen.71Welk bedrag is gekort op de GGZ zorg vanwege het wegvallen
van de eigen bijdrage?Het vervallen van de eigen bijdrage psychotherapie betekent een besparingsverlies
van naar schatting maximaal € 24 mln. Ik ben nog aan het bezien
hoe ik dit (structurele) besparingsverlies zal compenseren binnen de curatieve
ggz. Ik zal u hier zo snel mogelijk nader over informeren.72Waar staat de financiële dekking voor het onderzoek
naar het kennisniveau van artsen en burgers t.a.v. medische beslissingen rond
het levenseinde? Valt onder dit beleidsartikel ook de voorlichting t.a.v.
euthanasie? Het onderzoek naar het kennisniveau van artsen en burgers ten aanzien
van medische beslissingen rond het levenseinde zal worden uitgevoerd binnen
de operationele doelstelling «Bevorderen van ethisch verantwoord handelen
in de gezondheidszorg en bij het medisch wetenschappelijk onderzoek»
van het beleidsartikel 41 Volksgezondheid in het kader van het onderzoeksprogramma
Ethiek en Gezondheid bij ZonMw. Voorlichting ten aanzien van euthanasie valt
eveneens onder deze operationele doelstelling van het beleidsartikel 41.73Kan het verschil worden verklaard tussen de voorziene
verhoging in de begroting (388 miljoen euro) en de Miljoenennota (413 miljoen
euro) van het budget voor het Persoonsgebonden budget in 2009?Het verschil tussen de begroting van VWS 2009 en de Miljoenenota heeft
een puur technische achtergrond en hangt samen met het tijdstip waarop mutaties
in het cijferbeeld zijn verwerkt. De totale mutatie met betrekking tot de
pgb-uitgaven in 2009 bedraagt € 413 miljoen. Omdat in een eerdere
stadium door VWS reeds een mutatie van € 25 mln. was verwerkt, is
in de begroting van VWS 2009 een mutatie van € 388 mln. opgenomen.74Hoe staat het met de gebiedscongruentie tussen GGD,
GHOR en VWA? Is er al sprake van doelmatiger en effectiever toezicht?In de begrotingstekst gaat het over de gebiedscongruentie tussen GGD en
GHOR-regio’s. Ten aanzien van de gebiedscongruentie tussen GGD en GHOR,
verwijs ik u naar vraag 109. Er is in ons beleid geen sprake van gebiedscongruentie
tussen GGD/GHOR enerzijds en VWA anderzijds.Voor wat betreft het streven naar doelmatiger en effectiever toezicht
bij de VWA kan ik u als volgt informeren. De aard en omvang van het toezicht
wordt in eerste instantie bepaald door de risico’s die aan de orde zijn.
In het vernieuwingsbeleid «Handhaven met verstand en gevoel» worden
door de VWA de risico’s in beeld gebracht met de toezichtpiramide. De
risico’s worden bepaald door de processen in het bedrijf én de
mate waarin het bedrijf de risico’s van die processen beheerst. De VWA
verdeelt bedrijven in permanent risico (rood), beperkt risico (oranje) en
geen risico (groen). De voedselveiligheid is het eerste aandachtsgebied. Daarna
volgen Drank- en Horecawet, productveiligheid en andere aandachtgebieden.
Met de indeling in de piramide hangt de aard en omvang van het toezicht samen.
Ook de eventuele interventies worden hierop afgestemd. Op deze wijze wordt
invulling gegeven aan het bonus/malusprincipe van het vernieuwingsbeleid.
De groene bedrijven zitten op een voldoende nalevingniveau en vormen geen
risico’s voor de burger. Zo’n bedrijf zal in principe niet meer
met handhavingactiviteiten te maken krijgen en alleen gevolgd worden via monitoringonderzoek.
Van groene bedrijven mag verwacht worden dat bij een eventuele overtreding
zelf afdoende corrigerende acties gestart worden. Het bonus/malusprincipe
houdt ook in dat bedrijven in de oranje categorie te maken krijgen met de
traditionele handhaving zolang zij niet op een voldoende nalevingsniveau zitten.
Bij het vaststellen van overtredingen zullen passende maatregelen genomen
worden, zoals vastgelegd in het interventiebeleid van de VWA. Dit kunnen bijvoorbeeld
een boeterapport of een schriftelijke waarschuwing zijn. De top van de piramide,
de rode categorie, wordt gevormd door bedrijven die structureel de (voedsel)veiligheid
in gevaar brengen door niet-naleving. Deze bedrijven vallen onder een streng
toezichtregime dat als maatwerk wordt ingezet. 75Collectieve preventie op lokaal niveau. Hebben alle
gemeenten inmiddels een Nota Lokaal gezondheidsbeleid? Zo ja, wat is het algemene
beeld? Waar liggen grosso modo de prioriteiten?In december 2007 rapporteerde de Inspectie voor de Gezondheidszorg dat
voor de eerste beleidscyclus (die met de wijziging van de WCPV in 2003 startte)
vrijwel alle gemeenten, op vier na, een nota voor lokaal gezondheidsbeleid
hadden vastgesteld.Op peildatum 1 juli 2008 hadden 203 gemeenten een nota voor de tweede
beleidscyclus vastgesteld, bij 208 gemeenten was die in ontwikkeling, terwijl
32 gemeenten nog niet begonnen waren. Het faseverschil is verklaarbaar, omdat
in de eerste beleidscyclus bij veel gemeenten vertraging was ontstaan, die
zich doorvertaald naar de tweede cyclus.Voor een goed beeld van de tweede nota’s dient het rapport van de
Inspectie afgewacht te worden die in 2009 een onderzoek zal uitvoeren naar
de verbeteringen van de lokale gezondheidsnota’s. Dit rapport geeft
ook een beeld op welke wijze de prioriteiten uit de Preventienota doorvertaald
zijn naar de gemeentelijke nota’s.76De programmauitgaven in de tabel op pagina 36 zijn
de komende jaren substantieel lager dan in 2007. Dit ondanks de intensivering
in de operationele doelstelling dat meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl.
De daling zit voornamelijk in de operationele doelstelling dat er bevorderd
wordt dat er ethisch verantwoord gehandeld wordt in de gezondheidszorg en
bij medisch wetenschappelijk onderzoek. Kan de minister een toelichting geven
op de daling van deze uitgaven over de komende jaren?In tegenstelling tot het gestelde in de vraag zit de substantiële
daling van de programmauitgaven vooral in de operationele doelstelling «Er
is een doelmatig systeem van openbare gezondheidszorgvoorzieningen dat bijdraagt
aan een betere volksgezondheid». Deze daling wordt veroorzaakt door:1) de overheveling van € 200 mln. naar de begroting van Jeugd
en Gezin met ingang van 2008 voor de TRSU Jeugdgezondheidszorg en de uitkering
preventief jeugdbeleid/Motie Verhagen;2) vanuit de Eindejaarsmarge 2006 zijn voor 2007 middelen beschikbaar
gesteld voor een eenmalige uitkering van € 6,5 mln. voor een tegemoeting
aan de gemeenten voor de voorbereiding van de invoering van het Elektronisch
Kinddossier én een bedrag van € 8,6 mln voor de subsidiëring
van de Stichting EKD Nederland. In het kader van het bestuursakkoord «Samen
aan de slag» is een bedrag oplopend van € 5 miljoen in 2008
tot € 20 miljoen in 2011 beschikbaar voor de invoering van het EKD
en de Verwijsindex. Deze bedragen worden beschikbaar gesteld via de algemene
uitkering uit het Gemeentefonds;3) een overheveling van € 6,3 mln. naar artikel 42 doordat met
ingang van 1 januari 2008 de deelopleidingen Collectieve preventie via
de Subsidieregeling zorgopleidingen worden bekostigd;4) de rest van de afname heeft voornamelijk te maken met de afloop van
een aantal additionele programma’s die werden uitgevoerd door ZonMw.De operationele doelstelling «Bevorderen van ethisch verantwoord
handelen in de gezondheidszorg en bij het medisch wetenschappelijk onderzoek»
laat in 2009 geen daling zien. Vanaf 2012 is dit wel het geval. Dit wordt
veroorzaakt doordat voor de periode 2008–2011 extra middelen beschikbaar
zijn gesteld voor het verbeteren van de abortushulpverlening en registratie én
voor de uitvoering van het onderzoeksprogramma Euthanasie en het standpunt
op de evaluatie van de Euthanasiewet. 77 en 79Het Rijksvaccinatie Programma zal, mits budgettair
inpasbaar, met ingang van 2009 worden uitgebreid met de HPV-vaccinatie tegen
baarmoederhalskanker voor meisjes van 12 jaar. Voorts is het de intentie voor
de HPV-vaccinatie in 2009 een inhaalcampagne te laten plaatsvinden voor meisjes
van 13 tot en met 16 jaar. Bij positief advies van de Gezondheidsraad zal
de vaccinatie tegen Hepatitis B ook worden ingevoerd. Wat houdt budgettair
inpasbaar in? Waarom wordt voor de genoemde leeftijdscategorieën gekozen?
Wanneer zal het standpunt van de GR inzake de vaccinatie tegen Hepatitis B
uitkomen? Kan in kaart worden gebracht wat de consequenties zijn wanneer er
voor de cohorten van vrouwen van 17 en 18 jaar een Tijdelijke Regeling in
het GVS wordt gecreëerd?Op pagina 38 gaat de minister in op de opname van HPV-vaccinatie
in het Rijksvaccinatieprogramma. Waarom wordt voor deze leeftijdscategorieën
gekozen? Kan in kaart worden gebracht wat de consequenties zijn wanneer er
voor de cohorten van vrouwen van 17 en 18 jaar een Tijdelijke Regeling in
het GVS wordt gecreëerd? Is er al meer duidelijkheid over de budgettaire
inpassing?1) Budgettaire inpasbaarheid: zie vraag 11.2) De Gezondheidsraad heeft geadviseerd om HPV vaccinatie routinematig
(binnen het RVP) aan te bieden aan 12 jarige meisjes. Deze groep heeft het
meest baat bij vaccinatie omdat op deze leeftijd de (meeste) meisjes nog niet
seksueel actief zijn. Dit is belangrijk want wanneer met een HPV type besmetting
heeft plaatsgevonden – en dat kan gebeuren vanaf het moment dat meisjes
seksueel actief worden – heeft vaccinatie tegen dat virustype geen zin
meer. Voor de inhaalcampagne adviseert de Gezondheidsraad een leeftijdsgrens
van 16 jaar. Uit onderzoek is gebleken dat de groep van meisjes die ervaring
hebben met geslachtsgemeenschap in de groep van 17-jarigen met meer dan 63%
bijna verdubbeld is t.o.v. de groep van 16-jarigen (37%). In mijn brief
van 14 april 2008 over preventiebeleid voor de volksgezondheid (TK 2007–2008,
22 894, nr. 165) heb ik een en ander uiteengezet.3) De Gezondheidsraad heeft aangegeven dat het advies m.b.t. Hepatitis
B vaccinatie voor het einde van 2008 uit zal komen.4) Op dit moment lopen bij CVZ twee beoordelingen van het HPV vaccins
voor het Geneesmiddelen Vergoedingensysteem (GVS) voor de groepen meisjes
die niet via het RVP gevaccineerd zullen worden. De beoordeling zal plaatsvinden
volgens de normale criteria. Dit betekent dat er ondermeer naar de therapeutische
meerwaarde, kostenconsequenties (budgetimpact) en onderbouwing van de doelmatigheid
wordt gekeken. Het eerste advies hierover verwacht ik voor het einde van het
jaar van het CVZ te kunnen ontvangen. Op basis hiervan besluit ik over het
wel of niet opnemen in het te verzekeren pakket. Daarnaast verwacht ik dat
het CVZ mij zal adviseren of opname in het GVS in de uitvoering mogelijk is.78In 2007 heeft de Gezondheidsraad aangekondigd haar
adviezen over vaccinatie tegen gordelroos, varicella en het rotavirus in 2009
te vernieuwen. Deze adviezen zijn niet opgenomen in het werkprogramma 2009.
Wat is hiervan de reden? Wanneer kunnen de adviezen van de Gezondheidsraad
worden verwacht?De advisering over rotavirus en gordelroos/waterpokken staat in het werkprogramma
2009 vermeld onder 3.10. 79Op pagina 38 gaat de minister in op de opname van HPV-vaccinatie
in het Rijksvaccinatieprogramma. Waarom wordt voor deze leeftijdscategorieën
gekozen? Kan in kaart worden gebracht wat de consequenties zijn wanneer er
voor de cohorten van vrouwen van 17 en 18 jaar een Tijdelijke Regeling in
het GVS wordt gecreëerd? Is er al meer duidelijkheid over de budgettaire
inpassing?Zie het antwoord op vraag 77/79.80Een van de doelstellingen is een goede bescherming
tegen chronische ziekte. Op welke manier wordt hier vorm en inhoud aangegeven?Op 13 juni jl. zond ik u mijn brief over de programmatische aanpak
van chronische ziekten. Ik heb u daarin mijn visie gegeven en u aangekondigd
langs welke weg ik de sterke toename van chronische zieken wil beperken en
kan bijdragen om mensen met een chronische aandoening in staat te stellen
zo goed mogelijk met hun aandoening om te gaan.Het beschermen tegen chronische ziekten, vat ik op als voorkomen van de
ziekte en het voorkomen dan wel vermijden van complicaties.Mijn aanpak verloopt volgens een aantal stappen:• Ontwikkelen, experimenteren en implementeren van zorgstandaarden
voor de chronische aandoeningen: diabetes, hartfalen, cardiovasculair risico
management, COPD, depressie en kanker. Deze functioneel omschreven zorgstandaarden
geven aan waar goede zorg voor een specifieke aandoening tenminste aan moet
voldoen, gezien vanuit patiëntenperspectief. Het bekostigingsstelsel
zal daarop worden aangepast.• In 2009 zal het door mij ingestelde coördinatieplatform zorgstandaarden
van ZonMw een raamwerk ontwikkelen waaraan alle zorgstandaarden zullen voldoen.• Het bewust worden van risico’s op ziekten en complicaties,
het vroegtijdig onderkennen en het leren met de aandoening om te gaan, zijn
allemaal elementen van zelfmanagement. Kennis verzamelen, analyseren, ervaring
opdoen en vervolgens gereed maken voor opname in de zorgstandaard zijn wegen
die nu worden afgelegd via projecten van het CBO ism de NCPF, het ZonMw diseasemanagement
programma chronische ziekten en het Nationaal Actieprogramma Diabetes. Met
het CVZ wordt nagegaan of zelfmanagement in het basispakket kan worden opgenomen.
Deze activiteiten lopen van 2008–2012.• Preventie in relatie tot chronische ziekten biedt goede mogelijkheden
om mijn beleid te realiseren. Ik noem enkele stappen die al zijn gezet of
spoedig gezet zullen worden:– ervaring opdoen met de beweegkuur pilots en gereed maken voor
opname in zorgstandaarden en het basispakket, uiterlijk 2012;– afronden van het 3de preventieprogramma via ZonMw in 2010. De
kern van dit programma is de kennis over (kosten)effectieve preventie en de
toepassing ervan te vergroten en vernieuwende en kansrijk (kosten)effectieve
preventie-mogelijkheden te benutten. Op basis van de nieuwe inzichten zal
een vervolg preventieprogramma worden ontwikkeld;– Via het Nationaal Actieprogramma Diabetes (2009–2013) zal
ervaring worden opgedaan met mijn programmatische aanpak en een bijdrage worden
geleverd aan het terugdringen van de groei van het aantal diabetespatiënten
en het verminderen van complicaties. 81De prestatie-indicator voor het aantal niet-rokers
is ondanks de groei door het instellen van het rookverbod onduidelijk gelaten.
Kan de minister dit verklaren?De afgelopen jaren is het percentage niet-rokers – na een stijging
in 2004 – niet verder toegenomen ten opzichte van 2004. Van een autonome
stijging lijkt dus geen sprake te zijn. Daar komt bij dat de invoering van
de rookvrije horeca, sport en kunst/cultuur gericht is op het beschermen van
werknemers in die sectoren tegen tabaksrook. Ik weet dat deze maatregel ook
voor rokers een aanleiding kan zijn om te stoppen met roken, maar dit is niet
het primaire doel van de maatregel. Om deze redenen ben ik bij het formuleren
van de prestatie-indicator voor het aantal niet-rokers in 2009 terughoudend
geweest.82De overheid volgt de ontwikkelingen van de positievere
trend naar gezondere voeding via voedselconsumptiepeilingen, statusonderzoek
en monitoring van productsamenstelling. Kan de minister aangeven waarom hoe
de hiervoor uitgetrokken 2 miljoen euro zich verhoudt tot de peiling die in
de Voedingsnota is aangekondigd?De voedselconsumptiepeiling zoals genoemd in de Voedingsnota, is dezelfde
als die in de begrotingstekst staat. Voor de genoemde peiling, statusonderzoek
en het onderhouden van een levensmiddelendatabank die data bevat die nodig
zijn voor de berekeningen bij de voedselconsumptiepeiling is 2 miljoen euro
beschikbaar.83Kan de minister een toelichting geven op het Schoolpreventieprogramma
voorlichting «De Gezonde school en Genotmiddelen»? Wat houdt dit
programma precies in en wat zijn de kosten hiervan?«De gezonde school en genotmiddelen» is een preventieprogramma
voor het basis- en voortgezet onderwijs en heeft tot doel jongeren zoveel
mogelijk bij te brengen over de risico’s van genotmiddelen (alcohol,
drugs en tabak). Dit programma wordt ontwikkeld door het Trimbos instituut
en wordt uitgevoerd op scholen door preventiemedewerkers van instellingen
voor verslavingszorg. Het Trimbos instituut ontvangt hiervoor in 2009 een
subsidie van € 540 000.84verscherpt toezicht controle leeftijdgrenzen Drank-
en Horecawet? Wat leveren de pilots voor informatie op? Is er veel belangstelling
om hieraan deel te nemen bij gemeenten?Inmiddels is er door de VWA een begin gemaakt met de intensivering van
het toezicht op de leeftijdsgrenzen. Daartoe zullen de komende tijd door de
VWA extra mensen worden ingezet. Het werven van voldoende personeel is de
afgelopen periode moeilijk geweest. De vraag is groter dan het aanbod.In totaal hadden ruim 100 gemeenten zich aangemeld voor de pilot lokaal
toezicht DHW. Uiteindelijk zijn vijftien (regio’s van) gemeenten geselecteerd
voor deelname aan deze pilot van BZK en VWS. Het doel van de pilot is het
in kaart brengen van de mogelijke knelpunten bij decentralisatie van het toezicht.
Lopende het project zal de pilot worden geëvalueerd. In februari 2009
zijn de resultaten van de tussenevaluatie beschikbaar. De betrokken gemeenten
hebben bij aanvang van de pilot aangegeven actief te zullen meewerken aan
de evaluatie. Dit was ook een van de door de rijksoverheid gestelde
voorwaarden om mee te mogen doen aan deze pilot.85Hoe is het toezicht op de controle van leeftijdsgrenzen
van de Drank- en horecawet nu en hoe zal dit volgend jaar toenemen?Op dit moment heeft de VWA de beschikking over 70 fte voor de controle
op de naleving van de Drank- en Horecawet. In het kader van de intensivering
zullen er 25 fte bijkomen, specifiek voor de controle op de leeftijdsgrenzen
(zie ook mijn antwoord op vraag 84). Binnen de reguliere planning is het onderwerp
alcohol en jeugd prioritair. In 2008 zijn in totaal 10 000 inspecties
op de leeftijdsgrenzen gepland. Door verschillende omstandigheden (o.a. door
extra toezicht naar aanleiding van de invoering van de rookvrije horeca en
het gegeven dat de vraag naar personeel groter is dan het aanbod) zal dit
jaar slechts 70% van het geplande aantal inspecties worden gehaald.
Volgend jaar zal het aantal inspecties, mede door de intensivering, worden
verhoogd. Het aantal geplande controles op de leeftijdsgrenzen Drank- en Horecawet
in 2009 is 20 000 inspecties.86De streefwaarde voor het aantal twaalfjarigen dat nog
nooit alcohol heeft gedronken is 47% in 2009. Waarom is, gezien de
inzet van dit ministerie op dit onderwerp, hier niet gekozen voor 100%?Er is gekozen voor een streefwaarde die in 2009 realiseerbaar is. Deze
waarde is niet de uiteindelijke doelstelling op dit onderwerp. Zoals in de
Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid van 20 november 2007 aangegeven wil dit
kabinet uiteindelijk bereiken dat kinderen niet vóór hun 16de
jaar met drinken beginnen.87De later dit jaar te verschijnen nota overgewicht staat
voor 1,8 miljoen euro op de begroting. Kan de minister toelichten hoe er tot
dit bedrag is gekomen? Zijn dit enkel de kosten van het opstellen van de nota
of zitten hier ook uitvoeringskosten in?Het bedrag van 1,8 miljoen euro bestaat uit kosten van een aantal beleidsactiviteiten
die een belangrijk element zullen vormen van de nota overgewicht, zoals het
Kenniscentrum overgewicht, het Partnerschap Overgewicht Nederland en het Convenant
Overgewicht. Het gaat om programmageld. De kosten van het opstellen van de
nota zitten hier niet in.88Waarom is er geen streefwaarde voor 2009 opgenomen
voor niet zwaar drinken in de tabel op pagina 41?Het verleden leert ons dat de waarde voor niet zwaar drinken slechts langzaam
verandert. Dit is de reden dat we alleen een streefwaarde voor 2011 hebben
opgenomen. De effecten van het alcoholbeleid op de waarde voor niet zwaar
drinken zullen pas op langere termijn zichtbaar zijn.89Wat is de stand van zaken met betrekking tot de wijziging
van de Drank- en Horecawet? Wanneer komt het wetsvoorstel naar de Kamer? Worden
in dat wetsvoorstel ook maatregelen opgenomen over de prijzen van alcohol
(stunten/dumpen)?Momenteel wordt volop gewerkt aan de wetswijziging Drank- en Horecawet.
Het concept voorontwerp is bijna gereed, en op dit ogenblik worden
de belanghebbende en maatschappelijk betrokken partijen geconsulteerd over
de voorgenomen wijzigingen.Het kabinet kent prioriteit toe aan deze wetswijziging en streeft er naar
het wijzigingsvoorstel nog dit jaar in de Ministerraad te behandelen, waarna
het voor advies wordt voorgelegd aan de Raad van State. De verwachting is
dat het wetsvoorstel in het voorjaar van 2009 aan Uw Kamer zal worden aangeboden.In de komende wetswijziging wordt het gemeenten mogelijk gemaakt om via
een verordening prijsacties die kortdurend van aard zijn, zoals stuntprijzen
of happy hours, te reguleren of zelfs te verbieden.90De prestatie-indicator aantal problematische drugsverslaafden
per 1000 inwoners wordt op de lange termijn gelijk gehouden met de waarde
in 2005, ondanks de interdepartementale drugnota die in 2010 zal verschijnen.
Zou de ambitie met dit nieuwe beleid niet hoger moeten zijn dan de waarde
van 2005 te behouden?In 2008 en 2009 wordt het drugsbeleid geëvalueerd. Deze evaluatie
zal ten grondslag liggen aan de nieuwe interdepartementale drugsnota die het
kabinet in 2010 naar de Tweede Kamer zal sturen. Op basis van de evaluatie
zal ook worden bezien in hoeverre het streefcijfer met betrekking tot het
aantal problematische drugsverslaafden aanpassing behoeft.91Is er in 2009 sprake van indexering van de tarieven
voor pgb’s? Zo nee, waarom niet?Ja, in 2009 worden de pgb-tarieven geïndexeerd.92In Canada is onlangs listeria uitgebroken met als gevolg
tenminste 20 doden en honderden besmettingen. Is Nederland voorbereid op een
dergelijke besmetting? Zo, ja, op welke wijze? Is de regering ervan op de
hoogte waarom het in Nederland ontwikkelde fabrikaat Listex, dat de listeriabacterie
doodt, en dat o.a. in de VS en Zwitserland is goedgekeurd, nog steeds niet
in de EU is erkend? Is de regering bereid dit te bevorderen?In Europese regelgeving ((EG) 2073/2005) zijn voor Listeria monocytogenes
microbiologische criteria opgenomen. De bedrijven moeten strikte hygiëne
toepassen conform de eisen van de Hygiëneverordeningen ((EG) 853/2004,
(EG) 854/2004). Door de Voedsel en Warenautoriteit wordt op de naleving van
de criteria en toepassing van hygiëne normen toegezien. Het ligt in Nederland
daarom niet in de verwachting dat dergelijke besmettingen zullen voorkomen.
Indien een dergelijk incident toch voorkomt zal een crisisdraaiboek gehanteerd
worden om de besmetting zo snel mogelijk te traceren en in te dammen.Ik ben op de hoogte van het in Nederland ontwikkelde fabrikaat Listex.
Dit bevat bacteriofagen die pathogene bacteriën als Listeria en Campylobacter
kunnen bestrijden. Ik vind de toepassing van bacteriofagen veelbelovend en
wil me daarom, op voorwaarde dat het bewezen veilig, effectief en praktisch
toepasbaar is, inzetten voor het mogelijk maken van dergelijke toepassingen
binnen de Europese hygiëneaanpak. Op dit moment ligt het dossier echter
nog bij de EFSA, die een uitspraak moet doen binnen welk wettelijk kader de
bacteriofagen gaan vallen. Wanneer het advies van de EFSA er is wordt ook
duidelijk of en welke toelatingsprocedures Listex moet doorlopen. 93Wat is het verschil tussen heroïnebehandeling
op medisch voorschrift als specifieke uitkering (15,178 miljoen euro), medische
heroïnebehandeling als projectsubsidie (1,066 miljoen euro) en verbetering
kwaliteit methadonbehandeling als premiegefinancierde prioriteiten (15 miljoen
euro)? Waar worden deze middelen precies aan besteed?Heroïnebehandeling op medisch voorschrift is bedoeld voor chronische
therapie-resistente heroïneverslaafden. Deze behandeling zal in 2009
in 15 gemeenten worden verzorgd. De specifieke uitkering is bestemd voor de
bekostiging van deze behandeling.De projectsubsidie medische heroïnebehandeling is bedoeld voor de
werkzaamheden van de Centrale Commissie Behandeling Heroïneverslaafden.
De medische heroïnebehandeling vindt op dit moment nog steeds zijn grondslag
in het medisch-wetenschappelijk onderzoek dat aan de behandeling is verbonden.
Naar verwachting zal de CCBH de werkzaamheden, bestaande uit het begeleiden
en adviseren van behandeleenheden en het verrichten van onderzoek, in 2009
afronden.De middelen ter verbetering van de kwaliteit van de methadonbehandeling
zijn bedoeld om de methadonbehandeling in te richten volgens de voorschriften
en protocollen zoals in de Richtlijn Opiaatonderhoudsbehandeling (RIOB) is
aangegeven. Met deze extra middelen kunnen verzekeraars productie-afspraken
maken met de instellingen voor verslavingszorg over de extra inzet van medisch
personeel.94Leidt bevordering van productveiligheid ook tot extra
administratieve lasten voor het bedrijfsleven?Productveiligheidseisen hebben in de regel betrekking op de samenstelling,
eigenschappen en etikketering van producten en het productieproces. Volgens
de definitie van het begrip administratieve lasten (Meten is Weten II, definitiedocument
opgesteld door de Regiegroep Regeldruk van het ministerie van Financiën)
vallen productveiligheidseisen onder nalevingskosten en dus niet onder het
begrip administratieve lasten. Dat laatste begrip beperkt zich tot informatieverplichtingen
van de ondernemer richting de overheid.Productveiligheideisen worden voor het overgrote deel in EU verband vastgesteld.
De vaststelling van Europese productveiligheidsvoorschriften heft bestaande
handelsbelemmeringen tussen lidstaten op door harmonisatie en levert dus een
belangrijke bijdrage aan een lastenverlaging voor het bedrijfsleven. De Nederlandse
inzet is gericht op proportionaliteit van maatregelen: een hoog beschermingsniveau
van de consument en een in dat kader zo gering mogelijke belasting van het
bedrijfsleven in het algemeen (inclusief nalevingskosten). Waar een aanscherping
van eisen leidt tot een verzwaring van lasten zonder dat een proportionele
verhoging van het veiligheidsniveau mag worden verwacht, wordt door Nederland
daarop gewezen. Zo wordt thans in het kader van de herziening van de Speelgoedrichtlijn
door een aantal lidstaten gepleit voor introductie van een door de producent
op te zetten verplicht productbewakingssyteem zonder dat duidelijk is wat
hier van mag worden verwacht in termen van de verhoging van de veiligheid
van speelgoed. Nederland steunt om die reden dit voorstel niet.95Kan een toelichting worden gegeven op de programmeringsstudie,
waarbij het door de overheid gefinancierde onderzoek in Nederland meer zal
worden gestroomlijnd? Waar zal deze uit bestaan en door wie zal deze worden
uitgevoerd? Is dit een budget dat zal terugkeren op de begroting van 2010? Het kabinet zal in 2008 en 2009 een programmeringsstudie naar alternatieven
voor dierproeven laten verrichten. In de studie worden alle actuele ontwikkelingen
op het gebied van 3V-alternatieven (vervangen, verfijnen en vermindering)
in kaart gebracht, zowel van onderzoeksprogramma’s waarbij de overheid
betrokken is als daarbuiten. Uit deze studie zal een werkagenda worden gedestilleerd
op basis waarvan het kabinet zijn 3V-alternatievenbeleid gedurende deze kabinetsperiode
kan aanscherpen en van meer samenhang voorzien.Voor deze programmeringsstudie is in 2008 € 100 000 en
in 2009 € 400 000 uitgetrokken en de studie wordt in 2009 afgerond.
Het eerste deel zal worden uitgevoerd door ZonMw in samenwerking met anderen,
het tweede deel door het NKCA (Nationaal kenniscentrum alternatieven voor
dierproeven) in samenwerking met ZonMw. In 2010 zal dit budget dan ook niet
terugkeren op de begroting.96Op pagina 47 staat: «In het kader van het verbinden
van curatieve zorg en preventie wordt ingezet op het voorkomen of het verder
verergeren van deze chronische ziekten». Kan worden aangegeven op welke
wijze deze nieuwe doelstelling van het verergeren van chronisch ziekten zal
worden uitgewerkt in het beleid?Inzet is het ontwikkelen, experimenteren en implementeren van zorgstandaarden
voor chronische aandoeningen: diabetes, hartfalen, cardiovasculair risico
management, COPD, depressie en kanker. Deze functioneel omschreven zorgstandaarden
geven aan waar goede zorg voor een specifieke aandoening tenminste aan moet
voldoen, gezien vanuit patiëntenperspectief. Het bekostigingsstelsel
zal daarop worden aangepast. De zorgstandaard is de basis voor de programmatische
aanpak van chronische ziekten die ik u in mijn brief van 13 juni jl.
heb uiteengezet.Concreet betekent dit dat via ZonMw een gemeenschappelijk raamwerk wordt
ontwikkeld voor zorgstandaarden. Ook zullen de consequenties van zorgstandaarden
voor ondermeer de bekostiging, pakket, concurrentie en aansprakelijkheid worden
benoemd en knelpunten worden opgelost. Via het ZonMw diseaseamanagement programma
en het Nationaal Actieplan Diabetes zal ervaring worden opgedaan met zorgstandaarden.
Ondertussen wordt gewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe modules voor zorgstandaarden
zoals preventie en zelfmanagement. Over drie jaar zullen de zorgstandaarden
voor diabetes, COPD, hartfalen en cardiovasculaire aandoeningen volledig operationeel
zijn volgens het gemeenschappelijk raamwerk. De standaarden voor kanker en
depressie zullen in die periode worden ontwikkeld. Naast de aanpak van zorgstandaarden
gaan we, uiteraard binnen de daarvoor beschikbare budgettaire ruimte, kosten-effectieve
interventies opnemen in het basispakket. Concreet gaat het om interventies
voor «beweegkuur», «stoppen met roken» en «depressiepreventie.97In de begroting staat vermeld dat er 1 miljoen euro
extra wordt geïnvesteerd in voorlichting over seksualiteit aan allochtone
jongeren. Komt dit bovenop de middelen die de vorige begroting met dit doel
waren begroot? Zo ja, hoeveel is er in totaal voor dit doel begroot voor 2009?Nee, dit komt niet bovenop de middelen van de begroting 2008. Het woord «extra»
heeft betrekking op de middelen die het Kabinet vanaf 2008 extra aan
voorlichting over seksualiteit aan allochtone jongeren beschikbaar stelt.
In totaal is er voor dit onderwerp € 1 miljoen begroot voor 2009. 98De drie preventiestrategieën worden mogelijk opgenomen
in het basispakket. Past dit binnen de door het CVZ ontwikkelde pakketvoorwaarden?Als met de drie preventiestrategieën wordt bedoeld ondersteuning
bij stoppen met roken, bewegen en vroegtijdige zorg ter voorkoming van depressie
is het antwoord ja. Overigens behoort hiertoe ook zelfmanagement bij chronische
ziekte. Dit jaar brengt het het CVZ vijf speciale pakketrapportages uit gericht
op preventie van de drie risicofactoren roken, alcohol en overgewicht en de
twee aandoeningen diabetes en depressie. Mede aan de hand van deze rapportages
zullen de pakketbeslissingen worden genomen. Los van de pakketcriteria die
het CVZ bewaakt, spelen ook de praktische uitvoerbaarheid en de budgettaire
inpasbaarheid een rol bij die beslissingen.99Hoe wordt ingezet op het verminderen van diabetes?Zie antwoord op vraag 100.100Er komt een Nationaal Actieprogramma Diabetes. Kan
de minister aangeven hoe dit programma precies ingevuld gaat worden?Via het Nationaal Actieprogramma Diabetes wordt de diabetesproblematiek
aangepakt. De Nederlandse Diabetes Federatie heeft in 2008 subsidie ontvangen
om dit programma te ontwikkelen.Het Nationaal Actieprogramma Diabetes heeft als voornaamste ambitie kansen
te benutten, belemmeringen weg te nemen en samenhang te creëren gericht
op preventie en goede zorgverlening op diabetesgebied. Het actieprogramma
richt zich op thema’s zoals: zorgstandaard en ketenzorg, positie van
de cliënt/patiënt, voorlichting en leefstijlinterventie, financiering,
zelfmanagement. Voor het einde van het jaar zal de NDF zijn inhoudelijk voorstel
voor het programma aan mij overhandigen, daarna zal ik mijn standpunt bepalen
en kan het programma van start. Ik zal u voor juni 2009 informeren.101Er wordt in totaal 1,9 miljoen euro beschikbaar gesteld
voor interventiestrategieën voor chronische ziekten, te weten voor de
beweegkuur, depressiepreventie en zelfmanagement. Welk bedrag wordt beschikbaar
gesteld per interventie? Kan de minister aangeven welke effecten hij verwacht?
Zijn er onderbouwingen dat deze interventies leiden tot betere gezondheidseffecten?De basis voor mijn aanpak is het ontwikkelen, experimenteren en implementeren
van zorgstandaarden voor de chronische aandoeningen: diabetes, hartfalen,
cardiovasculair risico management, COPD, depressie en kanker. Deze functioneel
omschreven zorgstandaarden geven aan waar goede zorg voor een specifieke aandoening
tenminste aan moet voldoen, gezien vanuit patiëntenperspectief. Het bekostigingsstelsel
zal daarop worden aangepast. Tegen deze achtergrond wordt deze vraag beantwoord.De 1,9 miljoen is voor depressiepreventie en zelfmanagement. Naast deze
1,9 miljoen is er 2 miljoen euro in 2009 beschikbaar voor de «Beweegkuur».Voor depressiepreventie is 0,7 miljoen euro beschikbaar gesteld aan het
Trimbos instituut voor het innovatieprogramma depressiepreventie «Mentaal
Vitaal». Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat preventie goed werkt
om depressieve klachten te verminderen en om te voorkomen dat depressie
ontstaat. Depressiepreventie levert dus gezondheidswinst op. Via Mentaal Vitaal
wil ik onder meer het bereik van depressiepreventie vergroten.Via het ZonMw programma diseasemanagement is 1,2 miljoen beschikbaar voor
het onderwerp zelfmanagement. In de kabinetsbrief «programmatische aanpak
chronisch ziekten» (TK 2007–2008, 31 200 XVI, nr. 155)
van 13 juni 2008 heb ik aangegeven veel te verwachten van zelfmanagement.
Van verschillende zelfmanagement interventies is de effectiviteit aangetoond,
maar voor veel andere interventies is dit nog niet onderzocht. Via het ZonMw
programma diseasemanagement wordt de effectiviteit en toepasbaarheid van zelfmanagement
verder onderzocht.De 2 miljoen euro voor de «Beweegkuur» is voor het doen van
het kosteneffectiviteitsonderzoek en het uitvoeren van de proefimplementaties
in pilots. Het effect van bewegen op de gezondheid wordt door het RIVM onderzocht
op basis van de internationale literatuur. Dit onderzoek wordt binnenkort
in rapportvorm aangeboden. Op basis van eerdere rapportages verwacht ik dat
het gezondheidseffect van bewegen positief is. Een prototype van de Beweegkuur
wordt momenteel ontwikkeld en uitgetest door het NISB in de vorm van 7 pilots.
Het kosten-effectiviteitsonderzoek op basis van het uiteindelijke prototype
wordt vanaf begin 2009 uitgevoerd onder coördinatie van ZonMw.102Er komt een experiment «Gezonde Wijk».
Kan de minister aangeven wat de prestatie-indicatoren hiervoor zijn en wat
de kosten hiervoor zijn? Het experiment wordt ingezet op het gebied van geïntegreerde
zorg, sport en bewegen. Is dit alleen beschikbaar voor bewoners van de krachtwijken?Doel van de experimenten is de gezondheid van inwoners in de krachtwijken
te verbeteren via een integrale aanpak gericht op gezonde bewoners, gezonde
leefomgeving en een samenhangende eerstelijnszorg met preventief aanbod. Met
deze experimenten willen we realiseren dat krachtwijken gezonde(re) wijken
worden. Gemeenten die meedoen met de experimenten stellen ieder een eigen
plan van aanpak op, waarin zij aangeven wat zij met deze experimenten willen
bereiken (prestatie-indicatoren per gemeente) en hoe zij deze experimenten
gaan uitvoeren. De gemeenten die meedoen met de experimenten Gezonde wijk
hebben dit in hun charters – opgenomen. In de charters staan alle afspraken
tussen rijk en gemeente in het kader van de aanpak krachtwijken, inclusief
de hiervoor beschikbare middelen per stad (zie antwoord op vraag 107). Dat
betekent dat uitvoering van de experimenten Gezonde wijk meeloopt (ook wat
betreft financiering) met de overige activiteiten voor aanpak krachtwijken,
waarvoor verwezen wordt naar de WWI-begroting. Deze experimenten vinden vooralsnog
alleen in de krachtwijken plaats. De resultaten van deze experimenten zullen
landelijk gevolgd worden, waarna effectieve werkwijze landelijk zullen worden
uitgedragen.103Waarom is er geen uitwerking terug te vinden in de
begroting over de aanpak van de sociaal economische gezondheidsverschillen
(motie-Van der Veen)? Ook in de passage over actieplan krachtwijken wordt
deze motie niet genoemd. Hoe kan dit worden verklaard?De motie Van der Veen is genoemd in het onderdeel Moties van de Begroting.
De bedoelde uitwerking is verder genoemd in de brief van 9 juli 2008
van de minister van VWS (TK 22 894, nr. 176). Daarin is beschreven
dat op deze motie, in samenhang met de motie-Arib over allochtone gezondheidsverschillen,
ik voornemens ben om in december 2008 een beleidsplan SEGV naar uw Kamer te
sturen. 104Op welke wijze wordt uitvoering gegeven aan het amendement
Kant op de Wet publieke gezondheidszorg? Krijgen de gemeenten daar voldoende
middelen voor?Via het amendement Kant krijgen de gemeenten de wettelijke verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van de publieke gezondheidszorg ten behoeve van mensen
ouder dan 65 jaar. Hierbij gaat het voor een belangrijk deel om preventieve
activiteiten. Deze groep maakt vaak gebruik van bestaande voorzieningen zowel
binnen de zorg (huisartsenzorg, thuiszorg) als daar buiten (maatschappelijke
ondersteuning). Om afstemmingsproblemen te voorkomen, is het noodzakelijk
dat gemeenten zoeken naar verbindingen met deze sectoren om hun nieuwe verantwoordelijkheid
adequaat in te vullen. Dit betekent dat ze een helder beeld moeten hebben
van bestaande activiteiten en de mogelijke lacunes. Wij willen daarom eerst
een inventarisatie uitvoeren en hierover in overleg treden met veldpartijen,
zoals de ouderenbonden, zorgaanbieders, VNG en GGD Nederland. Als de keuze
voor de praktische invulling van het amendement bekend is, kan worden bepaald
of gemeenten hiervoor voldoende middelen hebben.Het is de bedoeling dat de Tweede Kamer medio 2009 over de stand van zaken
nader wordt geïnformeerd. Dit betekent dat Artikel 5a van de Wpg, inzake
ouderengezondheidszorg, niet eerder dan medio 2009 in werking kan treden.
Dit wordt geregeld in het Besluit inwerkingtreding Wpg.105Er komt een nieuw vierjarig innovatieprogramma om lokale
bestuurders meer te betrekken bij het lokaal gezondheidsbeleid en om de openbare
gezondheidszorg te verbeteren. Kan de minister aangeven wat de beoogde doelstellingen
zijn, of hier prestatie-indicatoren voor zijn opgesteld, hoe de continuïteit
wordt gewaarborgd (bijvoorbeeld bij vertrekkende wethouders na een verkiezing)
en wat de kosten van dit programma zijn?Het programma is een gezamenlijk traject van VNG, GGD-Nederland en VWS.
Op dit moment zijn deze partijen in overleg om het programma concreet uit
te werken. Daarbij wordt uitgegaan van de volgende doelstellingen:6. betere afstemming tussen landelijk en lokaal gezondheidsbeleid;7. vergroten van betrokkenheid van lokale bestuurders bij het lokaal gezondheidsbeleid;8. betere afstemming tussen gemeenten en GGD’en;9. versterking van de GGD’en wat betreft taken, kennis en kunde;10. betere lokale afstemming tussen openbare gezondheidszorg, curatieve
zorg, WMO en langdurige zorg.Voor de formulering van de bijbehorende prestatie-indicatoren wordt aangesloten
bij de indicatoren van de IGZ mede ter beperking van administratieve lasten.Het traject richt zich vooral op agendasetting, verspreiding van goede
voorbeelden, ontwikkelen van praktische instrumenten en, indien nodig, het
ondersteunen van lokale initiatieven. Bijvoorbeeld door bestaande en nieuwe
ZonMw-programma’s (waarvoor budget is gereserveerd) beter in te zetten
om lokale activiteiten te versterken en meer samenhang te brengen tussen lokale
initiatieven. Het streven is om het traject in het voorjaar van 2009 te lanceren.
De focus ligt in eerste aanleg op een betere aanwending van de beschikbare
financiële middelen door bestaande geldstromen beter op elkaar af te
stemmen. 106Er wordt een tolk- en vertaalcentrum voor de gezondheidszorg
voor 10,8 miljoen eurogefinancierd. Kan de minister aangeven wat de redenen
zijn om dit centrum op te richten, wie de doelgroep is en welke doelstellingen
de minister hiermee wil bereiken? Kan de minister aangeven welk percentage
tolken aangetrokken worden voor Arabisch/Berbers/Turks?Het Tolk en Vertaalcentrum Nederland (TVcN) bestaat als voorziening al
vele jaren en is sinds 2006 onderdeel van Manpower Business Solutions. VWS
heeft op de begroting geld gereserveerd staan voor het afnemen van tolk- en
vertaaldiensten bij TVcN voor patiënten die de Nederlandse taal onvoldoende
machtig zijn om tot een juiste diagnose/behandeling te komen. Met het beschikbaar
stellen van tolk- en vertaaldiensten wil ik voorkomen dat gebrekkige communicatie
invloed heeft op de kwaliteit van bijvoorbeeld diagnosestelling, therapie
en gebruik van medicijnen. Het inschakelen van een tolk/vertaler kan de effectiviteit
van de te verlenen zorg bevorderen en bijdragen aan een doelmatige aanwending
van middelen.Van het totaal aantal talen waarin voor VWS door TVcN in 2007 is bemiddeld
heeft• 17,2% betrekking op Arabisch (standaard en Marokkaans);• 5,2% betrekking op Berbers (noord en zuid);• 29,7% betrekking op Turks.Verder verwijs ik u naar het antwoord op vraag 108.107Wat zijn de kosten van het Actieplan Krachtwijken?In de brief van de minister van WWI van 31 mei 2008 (TK 2007–2008,
30 995, nr. 47) is aangegeven wat de kosten van het Actieplan Krachtwijken
voor de WWI-wijkenbegroting zijn. Daarnaast zetten gemeenten en andere organisaties
die actief zijn in de wijken, zoals woningcorporaties, scholen, jeugdzorg
en politie ook extra middelen in om het Actieplan Krachtwijken uit te voeren.
Met corporaties heeft de minister van WWI bijvoorbeeld een afspraak gemaakt
over een additionele inzet van € 250 miljoen per jaar in de 40 krachtwijken.
Deels wordt de inzet van gemeenten en andere door het rijk gesubsidieerde/gefinancierde
instellingen weer gefinancierd uit de extra middelen die het kabinet via haar
beleidsintensiveringen ter beschikking heeft gesteld aan gemeenten en andere
organisaties. Daarnaast zetten organisaties via herprioritering eigen reguliere
gelden in. Via de brief van de minister van WWI van 1 februari 2008 (TK
2007–2008, 30 995, nr. 40) is een totaal overzicht gegeven
van de rijksintensiveringen, die de betrokken 18 gemeenten met de 40 krachtwijken
ter beschikking hebben gekregen en die zij kunnen aanwenden voor de wijkenaanpak.
Een totaaloverzicht van wat de kosten van het Actieplan Krachtwijken zal zijn,
is als gevolg van deze zeer verschillende financieringsbronnen van de wijkactieplannen
niet te geven.De experimenten Gezonde wijk zijn onderdeel van de afspraken die gemeenten
en rijk in de charters hebben gemaakt, inclusief de daarvoor beschikbaar middelen
(zie ook antwoord op vraag 102).Tijdens de Algemeen Politieke Beschouwingen op 25 september 2008
is een motie ingediend (motie) Hamer (PvdA) waarin de Tweede Kamer de regering
verzoekt om de wijkaanpak extra te verbreden en financieel te ondersteunen
door ondermeer in het kader van het Actieplan Beter (t)huis in de buurt het
aantal wijkverpleegkundigen uit te breiden, te beginnen in de 40 krachtwijken.
De hiervoor beschikbaar middelen (structureel 10 miljoen per jaar) zijn vooralsnog
aan de begroting van WWI toegevoegd. VWS en WWI zoeken gezamenlijk naar manieren
om de hiervoor beschikbare middelen zo eenvoudig en gericht mogelijk in te
zetten. De uitvoering van deze motie willen we in samenhang zien met de experimenten
Gezonde wijk.108Hoe vaak wordt er, opgesplitst naar taal, gebruik gemaakt
van het tolk- en vertaalcentrum voor gezondheidszorg? Hoeveel gebruikers maken
langer dan een jaar gebruik van de diensten van het tolk- en vertaalcentrum?In onderstaande tabel is een top 25 van het totaal aantal talen waarin
voor VWS door TVcN in 2007 is bemiddeld, weergegeven: 1Turks38 418 2Standaard Arabisch11 224 3Marokkaans Arabisch10 9914Farsi6 928 5Berber Noord (Rifia)6 5256Russisch5 728 7Frans4 0568Servisch/Kroatisch3 930 9Dari3 80310Spaans3 644 11Mandarijn3 23812Somalisch2 770 13Armeens2 73214Portugees2 555 15Pools2 18216Sorani1 866 17Vietnamees1 71018Tamil1 536 19Kantonees1 37920Albanees1 177 21Engels1 07322Kirmandji Overige landen817 23Pashto76324Urdu611 25Lingala558Bij TVcN wordt niet bijgehouden voor welke individuele zorggebruiker de
dienst wordt geleverd.109De GGD’en voeren wettelijke preventietaken van
gemeenten uit. Kan de minister aangeven hoe de uitvoering op dit moment verloopt?
Hoe staat het op dit moment met de prestatie-indicator congruentie GGD’en/GHOR
met veiligheidsregio’s?Voor het 1e deel van de vraag verwijs ik u naar het antwoord op vraag
75.Ten aanzien van uw vraag over de gebiedscongruentie tussen GGD en GHOR
heb ik 13 oktober jongstleden uw Kamer een brief (met kenmerk PG/CBV-2879314)
gestuurd over de stand van zaken territoriale congruentie GGD’en en
de GHOR. Het proces tot congruentie en schaalvergroting van de GGD’en
loopt volop en ik verwacht dat congruentie per 2010 haalbaar is. Ik zal de
congruentie van de GGD met de veiligheidsregio als verplichting opnemen in
de volgende tranche Wet Publieke Gezondheid.110Wat wordt bedoeld met «het verbeteren van de
opleiding van hulpverleners» inzake hulpverlening aan vrouwen die ongewenst
zwanger zijn? In welke opzichten schieten deze hulpverleners nu te kort, waarop
is de verbetering gericht? Waarop richt zich het ZonMW-onderzoek?Uit de evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap uit 2005 kwam naar
voren dat de hulpverlening aan ongewenst zwangere vrouwen zorgvuldig is. De artsen en verpleegkundigen die zijn betrokken bij de hulpverlening
schieten dus niet te kort.Wel is het zo dat hulpvragen in de huidige maatschappij vaak meervoudig
en complex zijn. Ook abortushulpverleners moeten scherp blijven op de zorg
die ze leveren. Dit kabinet streeft in algemene zin naar meer zorgvuldigheid,
betere zorg, en meer keuzemogelijkheden in de hulpverlening. Met het coalitieakkoord
heeft het kabinet de taak op zich genomen de preventie te versterken. Ook
binnen de abortushulpverlening verdient deze preventie speciale aandacht,
zeker als het gaat om het voorkomen van herhaalde ongewenste zwangerschappen.
De inspanningen van zowel de richtlijnontwikkeling, de onderzoeken van ZonMw
als de aanpassingen aan de huidige opleiding zijn er dus op gericht om de
preventie verder te versterken.111Kan worden toegelicht waarom de evaluatie van diverse
medisch-ethische wetten drie jaar gaat duren? Over welke wetten gaan die evaluaties?
Wat is de startdatum? Wanneer zijn de diverse rapporten hierover bekend?In 2007 heeft ZonMw opdracht gekregen voor een meerjarig programma thematische
wetsevaluatie. De bedoeling van dit programma is om aandacht te geven aan
thema’s die met name de rechtspositie cq. ethische vraagstukken rondom
de positie van patiënt beïnvloeden, zoals die zijn vastgelegd in
verschillende wetten als de WGBO, de Wet Bopz en de Wet op het Mentorschap
en op welke wijze deze rechten door hulpverleners en andere betrokkenen –
vertegenwoordigers van de cliënt bij voorbeeld – in de praktijk
worden toegepast. Dit laatste programma is onlangs van start gegaan. Een eerste
onderzoek dat op stapel staat is een onderzoek naar de positie van wilsonbekwame
patiënten. Dit onderzoek zal naar verwachting begin 2010 worden afgerond.112Heeft de minister buitenlandse voorbeelden voor ogen
bij zijn plannen rond ontwikkeling van richtlijnen en zorgstandaarden? Zo
ja, welke?Ten aanzien van mijn plannen voor een programmatische aanpak bij de ontwikkeling
van zorgstandaarden voor chronische aandoeningen heb ik het RIVM gevraagd
de internationale ontwikkelingen op dit terrein voor mij te monitoren. Ook
in andere landen bestaat daar veel belangstelling voor en wordt er gewerkt
aan de ontwikkeling van bijvoorbeeld diseasemanagement programma’s.
De lessen die we uit de monitor kunnen trekken zullen we natuurlijk meenemen
in onze eigen beleidsvorming. Wat betreft het oprichten van een regieorgaan
voor de ontwikkeling van richtlijnen en zorgstandaarden heb ik op dit moment
geen concrete buitenlandse voorbeelden voor ogen die ik direct in het Nederlandse
systeem zou kunnen en willen overnemen. Wel bieden buitenlandse voorbeelden
mij de mogelijkheid om die opzet met de Nederlandse aanpak te vergelijken
en op zoek te gaan naar verdere verbetermogelijkheden.113Wat worden de kwaliteitsindicatoren voor de ziekenhuizen
met betrekking tot de 80 aandoeningen?Ik wil benadrukken dat ik niet bepaal wat de kwaliteitsindicatoren voor
de ziekenhuizen worden met betrekking tot de 80 aandoeningen. Het bureau Zichtbare
Zorg faciliteert een proces waarin de belangrijkste stakeholders gezamenlijk
bepalen wat voor een aandoening kwalitatief goede zorg is en met welke indicatoren
dit gemeten zou kunnen worden. Deze partijen bepalen ook voor welke 80 aandoeningen
indicatoren worden ontwikkeld. Een aandachtspunt hierbij is dat er in de totale
set voor alle specialismen een aantal aandoeningen zijn opgenomen.
Het lukt niet om hiervan in compact bestek een uitputtend overzicht te geven.
Voor de lijst met aandoeningen verwijs ik naar de website http://www.zichtbarezorg.nl.
Hier is per aandoening zichtbaar welke indicatoren er per aandoening gebruikt
kunnen worden. De aandoeningen waar het om gaat zijn: Adenotonsillectomie,
Angst en Depressie, Blaascarcinoom, Cataract, Chronische (rhino-)sinusitis,
Coeliakie, Coloncarcinoom, COPD, CVA, Cystic Fibrosis, Decompensatio cordis,
Diabetes mellitus, Heup en knie vervanging, Incontinentie bij de vrouw, Licht
Traumatisch Schedelhersenletsel, Liesbreuk (Hernia inguinalis), Lumbosacraal
radiculair syndroom, Mammacarcinoom, Parkinson, Perioperatieve voeding, Pijn
bij de bevalling, Pijn bij Kanker, Reumatoïde Artritis, Sedatie buiten
OK-complex, Slaapapneu (OSAS), Varices, Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.Volledige bron:http://www.zichtbarezorg.nl/nl/home/ziekenhuizen/meetinstrumenten002/indica
toren-(alfabetisch)114De website kiesbeter.nl zal uitgebreid worden naar
80 aandoeningen. Kan de minister aangeven waarom deze website conform de brief
van juli uitgeplaatst wordt bij het RIVM? Is dit enkel vanwege de reductie
van het aantal fte’s, of zijn er signalen van veldpartijen dat zij niet
tevreden zijn over de huidige informatievoorziening via deze website?Sinds het ministerie van VWS in 2004 aan het RIVM gevraagd heeft om een
portalorganisatie op te zetten voor vragen over zorg en gezondheid heeft er
een grote cultuuromslag in de sector plaatsgevonden. De weerstand tegen verantwoording
is verminderd en er komt steeds meer informatie over zorgaanbieders beschikbaar.
Dit vraagt om een herbezinning op de rol van de overheid ten aanzien van het
informeren van zorggebruikers. Andere partijen dan de overheid zijn beter
in staat om informatie over de geleverde zorg te vertalen naar voor de zorggebruiker
relevante en begrijpelijke informatie. Partijen als de Consumentenbond, Independer
en specifieke cliënten- en patiëntenorganisaties moeten gelijke
toegang hebben tot betrouwbare informatie om op doeltreffende wijze hun eigen
doelgroep te informeren en te adviseren. Dit is aanleiding om het RIVM te
vragen om kiesBeter over te plaatsen naar de markt. In de komende periode
zal ik bezien of Kiesbeter geheel of slechts gedeeltelijk naar de markt moet
worden gebracht. Dit hangt af van de wijze waarop ik mijn verantwoordelijkheid
voor de beschikbaarheid van gevalideerde informatie vormgeef. Over de voorwaarden
voor de uitplaatsing zal ik met het RIVM in overleg treden. 115Onder de tabel op pagina 60 wordt duidelijk dat met
de invoering van prestatiebekostiging intensiveringen en extensiveringen zijn
gemoeid. Impliceert dit dat ziekenhuizen in de komende jaren in elk geval
geen additionele taakstellingen hoeven te verwachten en hierop kunnen rekenen?De tabel op pagina 60 van de Begroting 2009 geeft weer welke premie-uitgaven
zijn geraamd voor de in de begroting 2009 opgenomen nieuwe beleidsprioriteiten.
Bij het onderdeel «prestatiebekostiging ziekenhuizen» staat in
de tabel vermeld «n.v.t.». De redenen hiervoor zijn:11. Op dit onderdeel zijn in de begroting 2009 geen nieuwe intensiveringen
opgenomen.12. De met de vigerende bekostigingssystemen te realiseren taakstellende
efficiencybesparing van € 160 miljoen in 2008 oplopend tot structureel € 400
miljoen vanaf 2011 is reeds in de begroting 2008 verwerkt.13. De kostenontwikkeling ziekenhuizen gaf ten tijde van het opstellen
van de begroting 2009 geen aanleiding tot het opnemen van een
additionele taakstelling.Of en onder welke omstandigheden er de komende jaren sprake zou kunnen
zijn van additionele taakstellingen, heb ik aangegeven in mijn brief Prijsbeheersingsinstrument/maatstafsysteem
van 8 september 2008 (TK 2007–2008, 29 248, nr. 52).
De tabel op pagina 60 van de begroting 2009 impliceert derhalve niet dat er
in komende begrotingen geen sprake meer zou kunnen zijn van additionele taakstellingen.116Wat is de verhouding tussen de websites zichtbare zorg.nl
en kiesbeter.nl? Is het de bedoeling deze sites in de toekomst te integreren?
Zo nee, waarom niet?Het ligt op het eerste gezicht niet voor de hand om de websites kiesBeter.nl
en zichtbarezorg.nl te integreren. De websites kennen ieder een eigen doel
en doelgroep. De website zichtbare zorg richt zich op professionals in de
zorg die de kwaliteit van hun zorg inzichtelijk willen maken. De website kiesBeter.nl
bevat informatie voor burgers over zorg en zorgaanbod en biedt zorggebruikers
de mogelijkheid om zorgaanbieders met elkaar te vergelijken. KiesBeter maakt
hiervoor onder meer gebruik van de kwaliteitsgegevens die via zichtbarezorg.nl
worden verzameld.117Wat is de stand van zaken m.b.t. de invoering van veiligheidsmanagementsystemen?
Hoeveel ziekenhuizen hebben deze geïmplementeerd? Hoe is dat in de GGZ?Onderdeel van het veiligheidsprogramma «voorkom schade, werk veilig»
is de implementatie van het veiligheidsmanagementsysteem (VMS). Ziekenhuizen
doen dat aan de hand van de NTA 8009:2007, een NEN norm die in 2007 is vastgesteld.
Alle ziekenhuizen hebben in het eerste kwartaal van 2008 een plan van aanpak
aan de IGZ gestuurd waaruit blijkt dat zij aan de slag zijn om het VMS te
implementeren. Op dit moment is onbekend hoeveel ziekenhuizen een operationeel
VMS hebben. De IGZ zal echter eind dit jaar alle ziekenhuizen beoordelen in
hoeverre het VMS gereed is. Voor de GGZ instellingen is de toets op het VMS
vanaf begin 2009 ingebouwd in de HKZ certificering. Nagenoeg alle GGZ instellingen
zijn HKZ gecertificeerd. Om het HKZ certificaat te behouden moeten zij ook
het VMS implementeren. Hoewel HKZ certificering niet verplicht (maar wel gebruikelijk)
is, zal het ontbreken van een VMS door IGZ ook bij de ggz instellingen worden
gezien als strijdig met het leveren van «verantwoorde zorg».GGZ Nederland heeft in haar plan patiëntveiligheid de doelstelling
geformuleerd dat in 2011 80% van de HKZ gecertificeerde ggz-instellingen
beschikken over een effectief operationeel VIM-systeem. Wat betreft de toepassing
van het Veiligheids Management Systeem is een doelstelling geformuleerd dat
eind 2008 de inbouw van de patiëntveiligheidseisen in het vernieuwde
HKZ-certificatieschema ggz-instellingen is gerealiseerd.118Ten aanzien van het aantal vermijdbare incidenten in
ziekenhuizen stond op de begroting voor 2008 een reductie van 50% voor
2011. Op de begroting voor 2009 staat deze reductie voor de langere termijn,
namelijk 2012. Kan de minister aangeven waarom de peildatum een jaar later
is gelegd? Kan de minister aangeven of de doelstelling nog realistisch is,
gezien de streefwaarde voor 2009 (28 500), wat er op neerkomt dat er
in 5 jaar een reductie is geweest van 1500? Er is hier geen sprake van een inhoudelijke
beleidswijziging: het streven is altijd geweest de vermijdbare onbedoelde
schade in 5 jaar met 50% te reduceren. Om dit te bereiken is het veiligheidsprogramma «Voorkom
schade, werk veilig» ontwikkeld. Het programma is begin 2008 gestart
en loopt tot eind 2012. Wat betreft het tempo van de daling van het aantal
vermijdbare incidenten het volgende. Hoewel de metingen alweer van enige tijd
geleden zijn, worden de verbeter-interventies nog maar net uitgerold. Zo zullen
alle ziekenhuizen aan het eind van dit jaar over een VMS kunnen beschikken.
De effecten van het VMS en van de specifieke thema’s (postoperatieve
wondinfectie, medicatieveiligheid enzovoorts), zullen de komende periode merkbaar
worden. Gelet daarop is het reëel dat op de korte termijn nog maar een
kleine daling te verwachten is. Voor mij is het belangrijkste dat we met de
ingezette activiteiten zodanige resultaten boeken dat het einddoel per 2012
gerealiseerd wordt. Er zal gemonitord worden hoe actief ziekenhuizen aan de
slag zijn gegaan én door een herhaling van het onderzoek naar vermijdbare
schade (door statusonderzoek) wordt gekeken of we halverwege die periode ook
inderdaad op de goede weg zijn. Als dat niet het geval is zal ik mij beraden
welke stappen er gezet moeten worden om de doelstelling 50% per 2012
alsnog te realiseren.119Ten aanzien van de vermijdbare sterfte in ziekenhuizen
geldt dat de peilwaarde van 2004 ten opzichte van de streefwaarde van 2009
een reductie van 87 heeft opgeleverd. Is de minister van mening dat de lange
termijn doelstelling van 2012 (wat vorig jaar nog voor 2011 op de begroting
stond) van 50% reductie gehaald gaat worden?Ik ben zeker de mening toegedaan dat de 50% reductie op langere
termijn gehaald kan worden. Mijn inzet is dat hij ook gehaald moet worden
en ik zet daarbij in op 2012. Verbetering van veiligheid in ziekenhuizen vergt
een structurele aanpassing van verschillende processen in de instellingen.
We zetten er nu op in om het veiligheidsmanagementsysteem (VMS) al op heel
korte termijn (d.w.z. voor het einde van 2008) geïmplementeerd te krijgen.
Daarnaast zullen ziekenhuizen door deelname aan de tien verschillende thema’s
uit het veiligheidsprogramma hun vermijdbare schade en sterfte kunnen reduceren.
We zullen monitoren hoe actief ziekenhuizen hiermee aan de slag zijn gegaan én
zullen door een herhaling van het onderzoek naar vermijdbare schade (door
dossieronderzoek) kunnen monitoren of we na twee jaar ook inderdaad op de
goede weg zijn. Als dat niet het geval is zal ik mij beraden welke stappen
er gezet moeten worden om de doelstelling 50% per 2012 alsnog te realiseren.
Er is ook geen sprake van een beleidswijziging als gevolg waarvan de termijn
doorschuift: de ook genoemde datum van 2011 berust op een eenmalige miscommunicatie.120Via de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte wordt bijzondere
aandacht besteed aan de wijze waarop verloskundige zorg en kraamzorg gericht
op hoogrisicogroepen verleend moet worden, hiervoor is 0,4 miljoen euro beschikbaar,
is dit om de «kwaliteit van perinatale zorg migranten en in achterstandswijken»
te bevorderen?Ja, de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte is ingesteld om de gehele verloskundige
keten door te lichten, ten einde aanbevelingen te kunnen doen voor verbetering
van proces en organisatie. In het bijzonder wordt daarbij aandacht besteed
aan de specifieke problematiek in achterstandswijken, met name in relatie
tot migranten. 121Welke projecten rond onnodige polyfarmacie lopen er
in Nederland?Medication review is erop gericht onnodige polyfarmacie terug te dringen.
De activiteiten op dit terrein vallen derhalve deels samen met activiteiten
gericht op het terugdringen van polyfarmacie.Het maartnummer van het Pharmaceutisch Weekblad bevat een uitgebreid overzicht.
Dat leert dat er rond de 23 initiatieven (maart 2008) op dit terrein zijn.
De trajecten kennen een grote variëteit in diepgang en aanpak. Het initiatief
dat wordt uitgevoerd door LLOYDS Apotheken, in nauwe samenwerking met de KNMP,
de verzekeraars Achmea en Menzis en het farmaceutische bedrijf AstraZeneca
bevat ook een onderzoekscomponent, uitgevoerd door het SIR (Institute for
Pharmacy, practice and policy). Resultaten uit studies in het buitenland,
maar ook de eerste resultaten van de hiervoor genoemde pilot laten zien dat
medication review positief resultaat heeft op de medicatieveiligheid. De (tussentijdse)
onderzoeksresultaten worden in 2009 verwacht, de definitieve resultaten in
2010.In het kader van de uitkomsten van het Harm-onderzoek heb ik een traject
met DGV, NHG, Winap en Actiz in gang gezet om onder de grootste risicogroep –
de bewoners van verzorgingshuizen die vijf geneesmiddelen of meer gebruiken –
medication review te faciliteren. Cruciaal is in dit verband dat apothekers
en artsen richting zorgverzekeraar goed duidelijk kunnen maken welke (gezondheids)winst
hiermee kan worden geboekt zodat hierover concrete resultaatsafspraken kunnen
worden gemaakt.122De aanbevelingen van commissie De Smet worden overgenomen
en risico’s van het verkrijgen van geneesmiddelen worden daarin ook
genoemd. Hoe is in dit verband de stand van zaken m.b.t. het onderzoek naar
de indeling van NSAID’s?Begin 2009 wil het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) een
heldere invulling van de wettelijke systematiek beschikbaar hebben om de betrokken
producten concreet te beoordelen. Dit traject moet uiteraard met de nodige
zorgvuldigheid worden vormgegeven.123Wat is de stand van zaken wat betreft de pilots medication
review?Zie het antwoord op vraag 121124Er wordt in 2009 een Regieorgaan kwaliteit en veiligheid
ingesteld. De oprichtingskosten hiervoor bedragen 1,6 miljoen euro. Kan de
minister aangeven waarom een dergelijk orgaan nodig is, en wie de financiering
op lange termijn overneemt, gezien de geraamde begrotingsuitgaven in de tabel
op pagina 72, waarin 1 miljoen euro wordt gereserveerd, maar niets voor de
jaren erna?Voor de redenen voor opstart van het regieorgaan verwijs ik naar het antwoord
op vraag 43. In de begroting voor 2009 is in totaal € 1,6 miljoen
gereserveerd voor het regieorgaan. Deels is dit bedrag bedoeld voor vacatievergoedingen
en bureauondersteuning, deels voor onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten.
Voor de jaren na 2009 is in de begroting € 0,6 miljoen gereserveerd
voor het regieorgaan (zie tabel op pagina 72, onder Opdrachten). Aan de hand
van de ervaringen in 2009 zal ik bezien of de middelen toereikend zijn. 125Hoe vaak komt het voor dat potentiële donoren
met een positieve aantekening in het Donorregister toch niet als donor kunnen
worden gebruikt omdat nabestaanden zich sterk tegen de orgaandonatie verzetten?Uit het jaarverslag van de Nederlandse Transplantatie Stichting over 2007
blijkt dat dit in 2007 bij 5% van de potentiële donoren is voorgekomen.126Hoeveel meer orgaandonoren worden er verwacht naar
aanleiding van de nieuwe vijfde keuzemogelijkheid in het Donorregistratiesysteem?Het toevoegen van de vijfde keuze leidt vermoedelijk tot een toename van
het aantal geregistreerde donoren. Dit leidt ik af uit het feit dat in het
Masterplan de «ja, mits-keuze» is meegenomen bij het onderzoek
naar een ADR-variant. Daaruit blijkt dat bijna 40% van de niet-geregistreerden
kiest voor de «ja, mits-optie». De nieuwe vijfde keuzemogelijkheid
staat echter niet op zichzelf. De groei in het aantal postmortale transplantaties
wordt naast een toename van het aantal geregistreerde donoren veroorzaakt
door een pakket aan maatregelen, zoals voorgesteld in het Masterplan Orgaandonatie.
Met uitzondering van de keuze voor het systeem, worden alle voorgestelde maatregelen
overgenomen door het kabinet.127Kan de 35 miljoen euro worden verklaard die nodig is
om een nieuwe beslissysteem in te voeren? Waar wordt die 35 miljoen euro aan
besteed? Kan dit overzichtelijk worden weergegeven?De kosten bij het donorregister voor de aanschrijving van ongeveer 12,5
miljoen inwoners bedragen circa € 24 miljoen, de kosten voor voorlichting
over het nieuwe systeem bedragen circa € 4 miljoen. Rekening houdend
met een maximaal bedrag van € 7 miljoen voor het verwerken van de
aanschrijvingen, is begroot dat een systeemwijziging maximaal 35 miljoen euro
zal gaan kosten, waarbij er van uit is gegaan dat alle ingezetenen, dus ook
de reeds geregistreerden boven 18 jaar, worden aangeschreven.128De prestatie-indicator percentage bevolking dat binnen
30 minuten een SEH afdeling met de auto kan bereiken ligt lager dan de gerealiseerde
streefwaarde van 2006. Kan de minister dit verklaren?In de begroting staat een normtijd voor de bereikbaarheid van de SEH per
auto van 30 minuten opgenomen. Echter, de streefwaarde voor de bereikbaarheid
per ambulance van de plaats van het ongeval naar een SEH bedraagt 25 minuten.
Dit aantal minuten maakt deel uit van de totale normtijd van 45 minuten norm
die geldt voor de ambulancebereikbaarheid (15 minuten aanrijtijd, 5 minuten
stabilisatie en 25 minuten rijtijd naar de dichtstbijzijnde SEH). De acute
ziekenhuiszorg is in Nederland hiermee zeer goed bereikbaar. Uit de analyse
van het RIVM uit 2006 blijkt 98,8% van de Nederlandse bevolking binnen
de normtijd van 45 minuten per ambulance toegang te hebben tot de acute ziekenhuiszorg.
Dit percentage is dan ook als minimum lange termijn streefwaarde voor de 45
minutennorm bedoeld, in tegenstelling tot de abusievelijk in de begroting
vermeldde 30 minuten. Uit de onlangs door het RIVM uitgevoerde actualisatie
met als peildatum 1 januari 2008 blijkt dit percentage inmiddels verder
te zijn gegroeid naar 99,6%. 129Het stagefonds wordt met 10 miljoen euro verhoogd met
de onderuitputting van de gelden afkomstig uit de motie Van Geel. Kan worden
aangegeven hoe hoog het beroep op dit stagefonds is en of daar de gelden wel
zullen worden aangewend of ook onderuitputting dreigt?Voor het stagefonds maken we gebruik van gegevens van de onderwijsinstellingen.
Op basis van deze gegevens is per zorginstelling vastgesteld hoeveel stageplaatsen
er in het studiejaar 2007–2008 zijn gerealiseerd. Alle instellingen
hebben een overzicht gekregen van de door hen gerealiseerde stageplaatsen,
dat als basis voor de subsidieaanvraag gebruikt kan worden. De vergoeding
per stageplaats is zodanig berekend dat – gegeven het totaal aantal
gerealiseerde stageplaatsen – het totale budget voor het stagefonds
gebruikt wordt. Als alle instellingen de aanvraag tijdig indienen (vóór
24 oktober 2008) zal het beschikbare budget volledig opgaan. Op dit moment
is nog niet bekend in welke mate dat zal gebeuren. De verwachting is echter
dat het volledige budget benut zal worden.130Zijn er inmiddels eenduidige minimumnormen voor de
bereikbaarheid van de acute huisartsenzorg ontwikkeld en zo ja welke?In mijn «Kiezen voor kwaliteit en bereikbaarheid» (juni 2008)
heb ik partijen gevraagd om binnen een jaar eenduidige normen te ontwikkelen
ten aanzien van de fysieke bereikbaarheid van acute huisartsenzorg en tevens
de telefonische bereikbaarheid van huisartsenzorg. Dit betekent dat in 2010
de zorg op basis van deze normen zodanig is georganiseerd, dat deze normen
zowel overdag als in de avond-, nacht- en weekenden gehaald kunnen worden.
Dit geldt voor zowel de spoed als de minder-spoed oproepen. De Verening Huisartsenposten
Nederland (VHN) en de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) hanteren in hun
richtlijnen een norm van 30 seconden voor spoedoproepen. De Inspectie voor
Gezondheidszorg (IGZ) hanteert voor minder-spoedoproepen een norm van twee
minuten. De sector zal deze door de IGZ geformuleerde normen moeten overnemen
of een «betere» norm moeten formuleren en implementeren. De ruimte
om met een andere norm voor de twee minuten te komen lijkt groter dan de norm
voor spoedoproepen. In ieder geval zal de bereikbaarheid in 2010 moeten zijn
verbeterd.131Functionele integratie SEH en HAP. In hoeveel ziekenhuizen
is hiervan al sprake? Wat zijn de belemmeringen?Op dit moment is in 40% van de ziekenhuizen sprake van een integratie
van SEH en HAP. De belemmeringen om te integreren zitten voornamelijk in de
huidige wijze van bekostigen. Ik ben hier nader op ingegaan bij vraag 40.132Welke belemmeringen zijn er voor substitutie van tweedelijns
door eerstelijnszorg?De belangrijkste belemmeringen zitten vooral in de bekostiging en risicoverevening.
Op dit moment wordt de zorg namelijk op uiteenlopende wijze bekostigd en gefinancierd.
In de tweedelijns somatische zorg vindt bekostiging met name plaats op basis
van diagnosebehandelingcombinaties (DBCs) en in de AWBZ wordt de zorg in de
toekomst grotendeels bekostigd op basis van Zorg Zwaarte Pakketten (ZZPs).
In de eerste lijn zijn hoofdzakelijk tarieven per verrichting per beroepsgroep1. DBCs in ziekenhuizen kunnen nu (op een enkele uitzondering
na) alleen geopend worden door specialisten en niet door eerstelijns
zorgaanbieders zoals bijvoorbeeld huisartsen. Omgekeerd kunnen ziekenhuizen
geen huisartsenconsult declareren. Daarbij zijn de tarieven in de eerstelijn
nauwelijks gelabeld aan het type zorgvraag. Het is dus niet duidelijk wat
de huisarts voor zorg levert voor dit consult of het inschrijftarief. Ook
worden in sommige gevallen dezelfde prestaties geleverd, maar op verschillende
wijze bekostigd, afhankelijk van welke zorgaanbieder deze zorg levert. Door
deze huidige heterogene wijze van het financieren van zorg kan voor een zorgverzekeraar
dus een risico bestaan dat prestaties tweemaal bij hem in rekening worden
gebracht. Bij hartfalen bijvoorbeeld zullen huisartsen of zorggroepen cq.
ketens met diverse hulpverleners een groot deel van de zorg goed kunnen overnemen
van de specialisten in het ziekenhuis. Op dit moment zal iedere handeling
die deze aanbieders voor de aandoening hartfalen uitvoeren in de bekostiging
niet of nauwelijks gelabeld zijn aan die aandoening. De huisarts levert deze
zorg voor het inschrijf- en consulttarief. De fysiotherapeut voor een zitting
en dergelijke. Echter, de specialist opent wel een Diagnose Behandeling Combinatie
(DBC) die gericht is op de aandoening hartfalen, terwijl hij de patiënt
door substitutie door de eerstelijnszorgverleners nog maar twee keer ziet.
Ook kan het zo zijn dat dezelfde prestaties in de ene sector een vrij tarief
kennen, terwijl men in een andere sector gebonden is aan maximumtarieven.
De prijs van die behandeling in het ziekenhuis ligt vaak hoger dan in de eerstelijnszorg.
Tevens maken de gehanteerde maximumprijzen in de eerstelijnszorg het niet
makkelijk om de gesubstitueerde zorg uit de tweede lijn te verdisconteren
in die tarieven. Ik zal de komende periode stappen om deze substitutiebelemmeringen
op te lossen. Ik zal u daar zo spoedig mogelijk over informeren.Tot slot is de risicodragendheid van verzekeraars in de tweede lijn kleiner
dan in de eerstelijn, waardoor substitutie belemmerd wordt. Overigens is door
de invoering van het deelbedrag «kosten b-dbc’s in de risicoverevening»,
in 2009, een belangrijk deel van deze belemmering weggenomen. De nacalculatie
op dit deelbedrag bedraagt in 2009 nog slechts 15%, in 2010 zal er
op dit deelbedrag niet meer nagecalculeerd worden en zal voor deze prestaties
in de risicoverevening voor verzekeraars geen belemmering meer zijn voor substitutie.Resumerend, de schotten in de bekostiging, zowel binnen de zogenoemde
eerstelijnszorg, als wel tussen de eerstelijnszorg, de tweedelijnszorg, AWBZ-zorg
en de WMO-gerelateerde zorg belemmeren dus op deze wijze de substitutie van
zorg tussen de genoemde disciplines. Door de stappen die ik gezet heb in de
risicoverevening voor verzekeraars is echter wel een stap gezet in de opheffing
van de belemmeringen die voor de gewenste substitutie bestaan.133Het is de ambitie om spoedeisende hulpafdelingen van
ziekenhuizen binnen 3 jaar functioneel te integreren met een huisartsenpost
uit de regio van de betreffende ziekenhuizen. Kan de minister aangeven hoe
dit zich beleidsmatig en budgettair vertaalt?Zie het antwoord op vraag 40134Voor de compensatie van zorgkosten illegalen is een
bedrag gereserveerd van 45,7 miljoen euro. Kan de minister aangeven wat de
onderbouwing is van dit bedrag? Hoe kunnen illegalen gebruik maken van AWBZ-instellingen
(wat 15,5 miljoen euro van het bedrag van 45,7 miljoen euro inhoudt)?In de VWS-begroting voor het jaar 2008 was voor vergoeding van medisch
noodzakelijke zorg aan in betalingsonmacht verkerende illegaleneen
(structureel) bedrag van € 44,2 miljoen beschikbaar (zie de tabel
met geraamde begrotingsuitgaven op pagina 66). Zoals geldt voor alle loongevoelige
budgetten op de VWS-begroting, is in het voorjaar van 2008 ook aan dit budget
de loonbijstelling tranche 2008 toebedeeld. Dit betrof een structureel bedrag
van € 1,5 miljoen, waardoor in de begroting 2009 een structureel
bedrag van € 45,7 miljoen voor zorg aan illegalen staat vermeld.Dit bedrag is als volgt opgebouwd:– € 22,9 miljoen voor ziekenhuiszorg (afkomstig uit de
beleidsregel dubieuze debiteuren, die is bedoeld om (een deel van de) oninbare
vorderingen van onder meer ziekenhuizen te bekostigen in het geval zij, ondanks
hun inspanningen de kosten van geleverde zorg te verhalen op zorgconsumenten,
met oninbare vorderingen blijven zitten.);– € 15,5 miljoen voor AWBZ-zorg;– € 7,3 miljoen voor eerstelijnszorg (bedrag van de jaarlijkse
subsidie aan Stichting Koppeling, die met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel
komt te vervallen).Met betrekking tot de vraag hoe illegalen gebruik kunnen maken van AWBZ-instellingen
deel ik u mee dat illegalen toegang hebben tot medisch noodzakelijke zorg.
Zorgaanbieders zullen aan illegaal in Nederland verblijvende vreemdelingen
op grond van de professionele verantwoordelijkheid medisch noodzakelijke zorg
verlenen, inclusief AWBZ-zorg. In beginsel zullen illegalen daarvoor de rekening
gepresenteerd krijgen. Als zij die rekening niet zelf kunnen betalen (of hun
wettelijk vertegenwoordiger voor hen) kunnen zorgaanbieders onder voorwaarden
een bijdrage in de oninbare vordering vragen als het zorg betreft als bedoeld
in (artikel 11 van de Zvw of) artikel 6 van de AWBZ.135Welke zorg wordt er verleend aan in betalingsonmacht
verkerende illegalen door eerstelijnszorgaanbieders, ziekenhuizen en AWBZ-instellingen?Nederland kent geen wetgeving die het verlenen van medische zorg aan wie
dan ook verbiedt. Als illegalen behoefte hebben aan medische zorg zijn zorgaanbieders
uit hoofde van hun professionele verantwoordelijkheid gehouden om in voorkomend
geval medisch noodzakelijke zorg te verlenen. In beginsel zullen illegalen
daarvoor zelf de rekening gepresenteerd krijgen. Als zij die rekening niet
zelf kunnen betalen (of hun wettelijk vertegenwoordiger voor hen) zullen zorgaanbieders
onder voorwaarden een bijdrage in de oninbare vordering kunnen vragen als
het zorg betreft als bedoeld in artikel 11 van de Zvw of artikel 6 van de
AWBZ. Dit is opgenomen in het wetsvoorstel dat een bijdragemogelijkheid regelt
voor zorgaanbieders die medisch noodzakelijke zorg verlenen aan in betalingsonmacht
verkerende illegalen.136Is het mogelijk dat er in betalingsonmacht verkerende
illegalen zijn die een indicatie hebben voor langdurig verblijf in een AWBZ-instelling?
Zo ja, hoeveel illegalen verblijven in AWBZ-instellingen en betalen zij een
eigen bijdrage?Het CIZ indiceert in voorkomende gevallen ook een illegaal persoon. Indien
diens status als «illegaal» bekend is bij het CIZ (bijv. via degene
die hem aanmeldde) dan geeft het CIZ deze informatie door aan het zorgkantoor.
Het CIZ toetst niet of een aanvrager legaal of illegaal verblijft.Het is bij ons niet bekend hoeveel illegalen in AWBZ-instellingen verblijven.
Een illegaal is niet AWBZ-verzekerd, dus zal hij de volledige kosten van het
verblijf in AWBZ-instellingen zelf moeten betalen. De eigen bijdrageregeling
geldt voor AWBZ-verzekerden en dat is een illegaal nu eenmaal niet. Daarom
kan de AWBZ eigen-bijdrageregeling ook niet op een illegaal van toepassing
zijn. Als de illegaal de kosten niet kan betalen aan de instelling, kan de
instelling, na aanvaarding en inwerkingtreding van het wetsvoorstel stroomlijning
financiering medisch noodzakelijke zorg aan illegalen (Kamerstukken 2007/08,
31 249, nrs 1–2 en verder), in aanmerking komen voor een bijdrage
in de kosten.137Is het mogelijk dat er in betalingsonmacht verkerende
illegalen zijn die een donororgaan krijgen? Zo ja, hoeveel gevallen zijn er
bekend van in betalingsonmacht verkerende illegalen die een donororgaan krijgen?Als illegalen behoefte hebben aan medische zorg zijn zorgaanbieders uit
hoofde van hun professionele verantwoordelijkheid verplicht om in voorkomend
geval medisch noodzakelijke zorg te verlenen. Dit geldt ook als die medisch
noodzakelijke zorg een orgaantransplantatie betreft. Mij is niet bekend of
er in betalingsonmacht verkerende illegalen zijn die een donororgaan hebben
ontvangen. In beginsel zullen illegalen voor een orgaantransplantatie zelf
de rekening gepresenteerd krijgen. Als zij die rekening niet zelf kunnen betalen
(of hun wettelijk vertegenwoordiger voor hen) zullen zorgaanbieders onder
voorwaarden een bijdrage in de oninbare vordering kunnen vragen als het zorg
betreft als bedoeld in artikel 11 van de Zvw of artikel 6 van de AWBZ. Dit
is opgenomen in het wetsvoorstel dat een bijdragemogelijkheid regelt voor
zorgaanbieders die medisch noodzakelijke zorg verlenen aan in betalingsonmacht
verkerende illegalen.138Er worden meer middelen beschikbaar gesteld voor zorg
aan in betalingsonmacht verkerende illegalen dan in de vorige begroting, waar
komt deze groei vandaan?In de VWS-begroting voor het jaar 2008 was voor vergoeding van medisch
noodzakelijke zorg aan in betalingsonmacht verkerende illegalen een (structureel)
bedrag van € 44,2 miljoen beschikbaar (zie de tabel met geraamde
begrotingsuitgaven op pagina 66). Zoals geldt voor alle loongevoelige budgetten
op de VWS-begroting, is in het voorjaar van 2008 ook aan dit budget de loonbijstelling
tranche 2008 toebedeeld. Dit betrof een structureel bedrag van € 1,5
miljoen, waardoor in de begroting 2009 een structureel bedrag van € 45,7
miljoen voor zorg aan illegalen staat vermeld.139Het ZorgInnovatiePlatform is volgens de website inmiddels
opgericht. Een duidelijk werkprogramma staat op dit moment niet op de website
en ook niet in de begroting. Kan de minister aangeven wanneer dit programma
aan de Kamer voorgelegd wordt? Hoe zijn de ervaringen met het zorginnovatiepunt
tot dusver?Medio 2009 zal het ZIP haar lange termijn visie op innovatie presenteren.
Daarin wordt ingegaan op de rol van innovatie om de uitdagingen van de toekomst
aan te kunnen. Ook wordt ingegaan op de vraag hoe de innovatiekracht en opschaling
van innovaties concreet kunnen worden versterkt en welke voorname belemmeringen
moeten worden aangepakt. Dit gebeurt aan de hand van de volgende thema’s:
(1) een analyse van de arbeidsmarkt, (2) een sterkere inzet op arbeidsbesparende
technologie en ICT, (3) totaal nieuwe zorgconcepten en sociale innovatie,
(4) medische technologie, (5) inzet op de top 6 chronische zieken door ondermeer
zorgstandaarden en zelfmanagement, en (6) identificeren van (financiële) belemmeringen in de stelsels en het introduceren van (financiële)
prikkels. Concreet gaat het bij financiële prikkels om bijvoorbeeld de
uitwerking van innovatie-vouchers en een voorinvesteringsfonds voor de zorgsector.Parallel aan deze lange termijn visievorming zijn op korte termijn diverse
trajecten in werking gezet. Denk hierbij ondermeer aan een uitgebreid communicatietraject,
waaronder een landelijke event en regionale tour in 2009 en een vernieuwde
website met netwerkfunctie. Op dat laatste kunnen zorginnovatoren een profiel
aanmaken, hun innovaties publiceren en in contact komen met en reageren op
andere zorginnovatoren. Voorts zal met de ZorgInnovatieWijzer nauw worden
samengewerkt. Ook wordt gewerkt aan een specifiek innovatieplan voor de V&V-sector,
waarbij wordt aangesloten bij ondermeer de bestaande Transitieprogramma’s
in de langdurige zorg. Ten behoeve van intersectorale zorginnovatie wordt
de Maatschappelijke Innovatie Agenda Gezondheid uitgewerkt naar een programma.
Een laatste voorbeeld, waardoor concrete vernieuwing van de grond gaat komen,
is het starten en ondersteunen van experimenten. Binnenkort wordt bijvoorbeeld
gestart met een op opschaling gerichte proef naar Telemedicine en ICT guided
diseasemanagement bij hartfalen; een initiatief van het Martini Ziekenhuis
en UMCG in samenwerking met acht andere ziekenhuizen, gericht op gedragsverandering,
netwerkgerichte zorg in de thuissituatie en ondersteund door ICT en eHealth.140Hoeveel gaat de regering meer uitgeven aan voorlichting
t.a.v. orgaandonatie ten opzichte van het jaar 2008, en hoeveel meer voor
donorwerving?Ten opzichte van 2008 wordt in 2009 2,01 miljoen euro meer uitgegeven
aan voorlichting en 0,5 miljoen euro meer aan donorwerving.141Is 1,745 miljoen euro voor voorlichting voldoende om
25% meer donoren over de streep te trekken?Het totale bedrag voor voorlichting bedraagt in 2009 4,7 miljoen euro.
Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 67. Niet alleen de voorlichting, maar
ook de dringende oproep vanuit de overheid om donor te worden, de maatregelen
in de ziekenhuizen en de voorgestelde systeemwijziging zullen gezamenlijk
moeten leiden tot de toename van 25% van het aantal postmortale transplantaties.
Toename van het aantal getransplanteerde organen is het doel van mijn beleid.142De toegankelijkheid van de aanvullende verzekering
is niet veranderd maar gemeld wordt wel dat enkele zorgverzekeraars een meer
restrictief beleid hanteren voor aanvullende verzekeringen; in hoeverre wordt
de aanvullende verzekering als selectiemechanisme gebruikt?Uit de NZa-monitor zorgverzekeringsmarkt 2008 blijkt dat enkele zorgverzekeraars
in vergelijking met 2007 meer medische selectie hebben ingevoerd voor de meest
uitgebreide aanvullende pakketten en de duurste tandartsverzekeringen. Het
uiteindelijke effect daarvan is volgens het NZa-onderzoek echter marginaal.
Geen van de geënquêteerde verzekerden die serieus een overstap
overwoog, heeft hiervan afgezien omdat hij door de verzekeraar werd geweigerd.
Het aantal verzekerden dat niet is overgestapt uit vrees niet te worden geaccepteerd
is met 0 tot 1% gelijk gebleven. 143Het wetsvoorstel wanbetalers wordt aan de Kamer voorgelegd.
Het CVZ zal deze regeling gaan uitvoeren. Is de streefwaarde van 190 000
voor 2011 niet weinig ambitieus, omdat de streefwaarde van 2009 200 000
is?De doelstelling van de voorgestelde wetswijziging wanbetalers is dat de
inning van de (hogere) bestuursrechtelijke premie en de inhouding op het inkomen
(bronheffing) preventief werkt en dat het aantal wanbetalers daardoor snel
zal afnemen. Men betaalt immers liever de goedkopere premie aan de zorgverzekeraar.
In het wetsvoorstel wordt daarom rekening gehouden met een afname van per
saldo 50 000 wanbetalers per jaar. Anderzijds is het mijn voornemen om
onverzekerden vanaf 2010 actief op te sporen. Een wetsvoorstel voor de
opsporing van onverzekerden is hiervoor in voorbereiding. Deze opsporing kan
er uiteindelijk toe leiden dat betrokkenen ambtshalve onder worden gebracht
bij een zorgverzekeraar, waarbij op hen tijdelijk het bestuursrechtelijke
premieregime van toepassing zal zijn dat is voorzien in het wetsvoorstel «structurele
maatregelen wanbetalers zorgverzekering». Als gevolg hiervan zal naar
verwachting juist een toename van het aantal wanbetalers optreden.Naar verwachting zijn afname en toename tot en met 2011 ongeveer even
groot.144Hoeveel onverzekerden waren er op 1 mei 2008?
Hoe groot is de schadelast die veroorzaakt wordt door de groep onverzekerden?
Hoeveel mensen met een (basis)zorgverzekering met een betalingsachterstand
van meer dan drie maanden zijn er? Hoe groot is de schadelast die veroorzaakt
wordt door deze groep wanbetalers?Het aantal onverzekerden op 1 mei 2008 is nog niet bekend. Het Centraal
Bureau voor de Statistiek kan het aantal onverzekerden per 1 mei 2008
pas op 1 mei 2009 vaststellen, omdat dan pas de benodigde bestanden voorhanden
zijn.Op 31 december 2007 waren er 231 000 onverzekerden, waarvan
circa 40 000 onverzekerde kinderen onder de 18 jaar die gratis kunnen
worden verzekerd. Met een aantal van circa 190 000 onverzekerden van
18 jaar of ouder is een bedrag gemoeid van ruim € 200 miljoen per
jaar aan gederfde premies.Bij brief van 3 maart 2008 heeft de regering aan de beide Kamers
het Plan van aanpak inzake het terugdringen van onverzekerden gezonden: doelgroepgerichte
voorlichting en actieve opsporing van onverzekerden door bestandsvergelijking.
Een wetsvoorstel waarin de in dat Plan van aanpak genoemde maatregelen worden
uitgewerkt, is in voorbereiding.Hoeveel mensen er zijn met een betalingsachterstand van 3 maandpremies
voor de (basis)zorgverzekering is niet bekend. Op 31 december 2007 waren
er 240 250 verzekerden waarvoor de verzekeringspremie al langer dan 6
maanden niet was betaald. Hiermee is een bedrag gemoeid van ongeveer € 220
miljoen per jaar aan gederfde premies. Momenteel onderzoek ik de mogelijkheden
om inzicht te kunnen krijgen in de zorgkosten van de wanbetalers.145Er is 1,6 miljoen euro begroot voor doelgroepgerichte
voorlichting in 2009 aan onverzekerden. Wat is de verwachting ten aanzien
van het aantal onverzekerden? Hoeveel onverzekerden zullen zich naar verwachting
wel gaan verzekeren na deze voorlichting?Op 1 mei 2006 waren er 240 000 onverzekerden. Om onverzekerdheid
te voorkomen zijn maatregelen in de voorlichtingssfeer getroffen. Per 1 mei 2007 bleek een lichte afname van het aantal onverzekerden
naar 231 000. Om het aantal onverzekerden verder terug te dringen vindt
doelgroepgerichte voorlichting plaats, door onder meer de Stichting de Ombudsman.
Gezien het voorgaande valt een verdere daling van het aantal onverzekerden
te verwachten.146De SVB bouwt aan een bestand van alle verzekeringsplichtigen
om onverzekerden op te sporen. Van de bestanden van welke instanties wordt
hierbij gebruik gemaakt?De SVB treft op dit moment voorbereidingen voor het bouwen van een bestand
van alle AWBZ-verzekerden. Naar verwachting zal in 2009 dit bestand worden
gevuld. Daarvoor zal de SVB in eerste instantie gebruik maken van gegevens
uit de gemeentelijke basisadministratie (gba) en de polisadministratie UWV.147Is de regering bereid grondige studie te verrichten
naar de problemen die gewetensbezwaarden ten aanzien van verzekeren ondervinden
als gevolg van het nieuwe zorgstelsel, ten aanzien van onder meer DBC’s
en de tarieven voor huisartsenzorg? Wil de regering de Kamer hierover voor
het einde van het jaar berichten?De NZa heeft regels opgesteld wanneer en aan wie gedeclareerd kan worden
en welke informatie op de factuur moet staan. Die regels gelden voor alle
declaraties van Zvw-zorg, ongeacht de wijze van declaratie (elektronisch of
op papier) en ongeacht aan wie de factuur wordt gestuurd (de verzekeraar of
de patiënt) en ongeacht wie de factuur verstuurt. Voor patiënten
die de kosten van de zorg zelf betalen en niet declareren bij de zorgverzekeraar
gelden de tarieven dus onverkort en daarmee de regels over de declaratie ook.Ik wil geen verschil maken in tarieven voor verzekerde patiënten
en patiënten die niet verzekerd zijn vanwege gemoedsbezwaren. In beide
gevallen dienen zoveel mogelijk reële tarieven in rekening te worden
gebracht.De NZa heeft de declaratieregels binnen de kaders van de Wet marktordening
gezondheidszorg (WMG) vastgelegd. In de WMG staat dat zorgaanbieders een informatieverplichting
hebben jegens de patiënt. Zorgaanbieders moeten patiënten goed informeren
over de prijs, de kwaliteit en andere eigenschappen van aangeboden zorg. Zo
kan de consument bewust kiezen voor een bepaalde behandeling, een bepaald
ziekenhuis of een verzekering. Ook gebeurt het vaststellen van eenduidige,
vergelijkbare producten in de zorg uit oogpunt van bescherming van de cliënt.Voor zover het gaat om de hoogte van een rekening die gemoedsbezwaarden
ontvangen van bijvoorbeeld een instelling, een individuele huisarts of een
ziekenhuis, zie ik geen reden om nader onderzoek te verrichten.148Is de regering bekend met een grote achterstand bij
het doen van uitbetalingen aan gemoedsbezwaarden door het CAK? Hoe lang is
de wachttijd totdat het geld wordt uitbetaald? Vindt de regering dit verantwoord?
Is de regering bereid (tijdelijk) extra menskracht in te zetten om de achterstanden
in te lopen?De uitvoering van de regeling voor de gemoedsbezwaarden (artikel 57 Zvw)
wordt sinds de invoering van de Zvw uitgevoerd door het College voor zorgverzekeringen.Begin 2008 werd het CVZ geconfronteerd met een sterke toename van ingediende
declaraties van gemoedsbezwaarden. Veel gemoedsbezwaarden sparen
hun declaraties op en sturen deze aan het eind van een kalenderjaar in één
zending aan het CVZ. Hierdoor is begin 2008 bij de verwerking van de declaraties
een achterstand ontstaan. Deze achterstand is inmiddels weggewerkt. Momenteel
is de situatie zo dat declaraties van gemoedsbezwaarden binnen dertien weken
zijn verwerkt en betaling heeft plaatsgevonden. Deze termijn van dertien weken,
die is gebaseerd op termijnen die ingevolge de Algemene wet bestuursrecht
gelden voor het nemen van beslissingen, acht de regering verantwoord. Begin
2009 neemt het CVZ een nieuw geautomatiseerd systeem in gebruik, waardoor
de behandeling van declaraties van gemoedsbezwaarden efficiënter kan
worden uitgevoerd en de behandeltermijn mogelijk kan worden bekort.149Hoe wordt voor het afsluiten van een verzekering voor
de consument duidelijk welke afspraken een zorgverzekeraar en zorgverlener
hebben gemaakt in hun contracten?Bij brief van 1 september 2008 (Kamerstukken II, 2007/08, 31 200
XVI, nr. 181) heb ik de Kamer geïnformeerd over de totstandkoming
van het Richtsnoer Informatieverstrekking van de NZa. Het doel van het richtsnoer
is om tot betere informatieverstrekking door zorgverzekeraars te komen en
verzekerden de beschikking te geven over juiste, volledige en begrijpelijke
(keuze)informatie. In het richtsnoer zijn ook concrete richtlijnen opgenomen
over de transparantie van het gecontracteerde zorgaanbod. Zo moet de verzekeraar
die met gecontracteerde aanbieders werkt, op de website een overzicht opnemen
met alle gecontracteerde zorgaanbieders, en desgevraagd een overzicht toezenden
aan mensen die daar telefonisch om vragen. Gezien de opzeggingsmogelijkheden
van verzekerden hebben zorgverzekeraars er belang bij zich in te spannen om
het contracteerproces voor de overstapperiode af te ronden.150Om definitieve beslissingen te nemen over de preventieve
interventies in het basispakket worden met behulp van pilots de kosteneffectiviteit
en praktische uitvoerbaarheid onderzocht. Wanneer worden deze pilots afgerond?Ik ben voornemens om in het voorjaar van 2009, mede aan de hand van de
bevindingen van de proef en van de CVZ-rapportage over roken (zie antwoord
op vraag 98) een nadere pakketbeslissing voor 2010 te nemen.Voor depressiepreventie wordt nader onderzoek gedaan door het Trimbos-instituut
in het kader van het programma «Mentaal vitaal». Dit onderzoek
moet eind 2009 voldoende inzicht hebben opgeleverd om, tezamen met de CVZ-rapportage
over depressie, in het voorjaar 2010 een nadere pakketbeslissing voor 2011
te kunnen nemen.Het effect van bewegen op de gezondheid is door het RIVM onderzocht op
basis van de internationale literatuur. Een prototype van de beweegkuur wordt
momenteel ontwikkeld en uitgetest door het Nederlands Instituut voor Sport
en Bewegen (NISB) in de vorm van 7 pilots. Het bijbehorend onderzoek wordt
vanaf begin volgend jaar gecoördineerd door ZonMW. De RIVM-studie, de
CVZ-rapportages over diabetes en overgewicht en de uitvoering van de pilots
en het bijbehorende onderzoek moeten ultimo 2010 voldoende informatie hebben
opgeleverd om in het voorjaar 2011 een nadere pakketbeslissing voor 2012 te
kunnen nemen.151Hoe is de aanspraak geregeld als de nationale richtlijn
afwijkt van de Europese richtlijn? Welke richtlijn is dan leidend voor vergoeding? Welke zorg tot de verzekerde prestaties behoort wordt niet door nationale
of internationale richtlijnen bepaald. Richtlijnen zijn «evidence based»
inzichten en aanbevelingen voor de optimale zorg voor een patiënt en
richten zich op zorgverleners. Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften.
In die zin zijn hebben ze een geheel andere status en werking dan de Europese
richtlijnen hebben voor de lidstaten van de Europese Unie.Het kan voorkomen dat een Nederlandse richtlijn enigszins afwijkt van
een internationale richtlijn. In nationale richtlijnen wordt namelijk ook
rekening gehouden met de landelijke medische «cultuur».Binnen het kader van de wettelijk geregelde prestaties, beoordeelt het
College voor zorgverzekeringen (CVZ) welke zorg deel uitmaakt van de verzekerde
zorg. Het CVZ gebruikt bij dergelijke beoordelingen richtlijnen als een van
de middelen.152Hoe is de aanspraak geregeld als specialistenrichtlijnen
verschillen van huisartsenrichtlijnen?Richtlijnen zijn landelijk geldende, op «evidence» gebaseerde
inzichten en aanbevelingen voor optimale zorg voor een patiënt. Richtlijnen
zijn geen wettelijke voorschriften. Richtlijnen zijn dus primair bedoeld als
houvast voor zorgverleners om de best mogelijke zorg te verlenen. Juist omdat
richtlijnen op optimale zorg zijn gericht, zou er geen verschil moeten zijn
tussen de richtlijnen voor de verschillende hulpverleners. Om die reden is
mijn beleid dan ook gericht op het bevorderen van de afstemming en samenhang
tussen de specialistenrichtlijnen en de huisartsenrichtlijnen. Met het oog
daarop wil ik via een regieorgaan Kwaliteit en Veiligheid betere richtlijnontwikkeling
stimuleren.Het is niet zo dat de richtlijnen van de beroepsgroepen bepalen welke
zorg tot de aanspraak behoort. Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) beoordeelt,
binnen de kaders van de wettelijk geregelde prestaties, welke zorg deel uitmaakt
van de verzekerde zorg. Als een van de middelen om dit te bepalen gebruikt
het CVZ ook de richtlijnen. De verzekerde kan aanspraak maken op zorg die
tot de verzekerde prestaties behoort, indien die zorg voor hem is aangewezen.153De aanspraak op hulpmiddelen wordt gewijzigd van een
aanspraak op basis van het productaanbod naar een aanspraak op basis van een
functiebeperking. Kan de minister aangeven hoe dit traject gaat verlopen?
Is hier sprake van een gefaseerde aanpak? Is het mogelijk om hoofddeksels
bij patiënten die een chemokuur ondergaan hebben in deze fasen naar voren
te halen?Zoals ik in mijn brief van 16 april jl. (Kamerstuk 29 689, nr. 186)
aan de Kamer aankondigde, streef ik ernaar dat in 2011 de hulpmiddelenaanspraak
zoveel mogelijk op basis van functiebeperkingen is omschreven. Nu is deze
aanspraak nog gekoppeld aan een limitatieve lijst van hulpmiddelen. Belangrijkste
doelstellingen van dit beleid zijn het stimuleren van vraagsturing en keuzemogelijkheid
voor de burger, het creëren van meer innovatiekansen voor de hulpmiddelensector
en het dereguleren van de aanspraak in overeenstemming met de sturingsfilosofie
van de Zorgverzekeringswet. Deze deregulering is in 2000 ingezet en heeft
ertoe geleid dat een aantal hulpmiddelencategorieën al op die wijze is
omschreven. Ik heb verheugd geconstateerd dat er binnen veldpartijen, met
name gehandicaptenorganisaties en zorgverzekeraars en in de Kamer (motie Schippers
28 439, nr. 21), een breed draagvlak bestaat voor een meer vraaggestuurde
aanspraak. Om deze doelstelling te realiseren, kies ik voor een geleidelijke
invoering. Dit is in overeenstemming met het planvan het College
voor zorgverzekeringen (CVZ) om de aanspraak in fasen meer in functiebeperking
gerichte termen te gaan omschrijven. Het CVZ zal deze systeemwijzigingen in
haar jaarlijkse pakketadviezen opnemen. In mijn brief van 16 april 2008
heb ik ook het belang van een meer uniform indicatieproces en zorgprotocollen
benadrukt en een beroep gedaan op de regiefunctie van zorgverzekeraars om
de ontwikkeling daarvan, samen met de gebruikers, te stimuleren. Ik ben blij
te constateren dat zorgverzekeraars en gehandicaptenorganisaties dit inmiddels
voortvarend hebben opgepakt. Voor de transitie naar een beperking gerelateerde
aanspraak hebben betrokken partijen voorgesteld om te starten met die hulpmiddelcategorieën
waar de limitatieve lijst als meest knellend wordt ervaren en die als voorbeeld
kunnen dienen voor andere domeinen.Ik vind dit een logische aanpak en ik vertrouw erop dat zowel zorgverzekeraar
als patiëntorganisaties een goed beeld hebben van de probleemsituaties
die het meest om een oplossing vragen. Ik wil me daarom op voorhand niet mengen
in de planning. Voorop staat mijn streven dat de aanspraak in 2011 zoveel
mogelijk op basis van beperkingen is omschreven.154Betreft de 15 miljoen euro voor methadon een uitbreiding
van de capaciteit? Werd dit geld eerst niet structureel verstrekt?Het betreft extra budget voor de implementatie van de Richtlijn Opiaatonderhoudsbehandeling
(RIOB). Deze richtlijn heeft tot doel de huidige methadon verstrekking om
te vormen tot een professionele opiaatonderhoudsbehandeling. De RIOB bestaat
uit twee onderdelen: het verstrekken van medicatie en het monitoren van de
effecten, en het begeleiden van de individuele patiënt.De RIOB is van groot belang voor de verbetering van de zorg aan verslaafden.
Daarom is het budgettair kader voor 2008 opgehoogd met 7,5 miljoen euro, en
vanaf 2009 structureel met 15 miljoen euro ten behoeve van de medische
zorg aan verslaafden in de methadonprogramma’s. Hierdoor kunnen verzekeraars
productie-afspraken maken met de instellingen voor verslavingszorg over de
extra inzet van medisch personeel. Dit geld werd inderdaad eerst niet structureel
verstrekt.155Is intussen bekend wat het toekomstige tarief voor
geneesmiddelen (receptregelvergoeding) en voor apotheekhoudenden zal zijn?
Is het onderzoek hiernaar door de NZa al afgerond?De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft het onderzoek naar de praktijkkosten
en de inkoopvoordelen van apotheekhoudenden nog niet afgerond. Zoals toegezegd
zullen de resultaten daarvan begin november beschikbaar zijn. De NZa zal bij
de vaststelling van het apothekerstarief (de receptregelvergoeding en de clawback)
gebruik maken van de uitkomsten van het onderzoek naar de praktijkkosten en
de inkoopvoordelen.156In een eerdere brief (CZ/TSZ-2803120) geeft de minister
aan dat er een expliciet besluit genomen zou moeten worden over de vermogenskostenontwikkelingen
op basis van de NZa-monitor. Is deze monitor inmiddels uitgevoerd? Zo ja,
wat zijn de conclusies?De monitor is nog niet gestart. Ik wacht nog op nadere informatie van
de NZa. 157Per Kamerbreed amendement is voor 2008 1.5 miljoen
euro ter beschikking gesteld voor de ontwikkelcentra revalidatiegeneeskunde,
dit ter overbrugging tot opname van deze financiering in de DBC’s, voorzien
per 1 januari 2009. Hoe is in de nieuwe DBC’s voor revalidatie
per 1 januari 2009 voorzien in financiering van de Ontwikkelcentra voor
revalidatie geneeskunde?In 2007 en 2008 is de erkenning voor de revalidatie-ontwikkelcentra op
basis van artikel 8 WBMV naar aanleiding van de aangenomen amendementen van
respectievelijk de leden Koşer Kaya en Omtzigt (30 800 XVI, nr. 127)
en Koşer Kaya (31 200 XVI, nr. 21) verlengd tot en met 31 december
2008. Voornaamste reden voor verlenging was om de periode tot de invoering
van de DBC-systematiek bij de revalidatiegeneeskunde te overbruggen. Aangezien
de revalidatiecentra per 1 januari 2009 ook daadwerkelijk overgaan op
DBC declaratie zal de erkenning voor de revalidatie-ontwikkelcentra worden
beëindigd. Per 1 januari 2009 ontvangen de revalidatieontwikkelcentra
derhalve geen additioneel budget meer ten behoeve van innovatie. Dit is conform
het amendement.Per 1 januari 2009 worden de revalidatiecentra net als algemene ziekenhuizen
gefinancierd op basis van DBC’s en bekostigd op basis van het FB.Uitgangspunt van het DBC-systeem is dat «alle» kosten integraal
deel uitmaken van de DBC. Hieronder vallen ook de kosten van innovatie. Dit
uitgangspunt is niet uniek voor de revalidatie instellingen maar geldt ook
voor de algemene en topklinische ziekenhuizen en in de toekomst zo mogelijk
ook voor de curatieve GGZ.Dat de revalidatiecentra overgaan op DBC financiering wil echter niet
zeggen dat de revalidatie DBC’s al volledig zijn uitontwikkeld. Net
als bij de DBC’s in de reguliere ziekenhuizen vindt er jaarlijks onderhoud
plaats aan de DBC’s. Om de revalidatie DBC’s de komende tijd verder
te ontwikkelen heeft de sector samen met de onderhoudspartijen een doorontwikkelagenda
opgesteld. Enkele aandachtspunten van deze doorontwikkelagenda zijn het verbeteren
van prikkels voor efficiëntie en kwaliteit. Daarnaast vraagt de sector
in de doorontwikkelagenda aandacht voor structurele bekostiging van innovatie.
Aan deze punten wordt komend jaar samen met de sector nog verder gewerkt.158De uitgaven aan de zorgtoeslag nemen de komende jaren
substantieel toe (van 3,8 miljard euro in 2009 tot 5,2 miljard euro in 2013).
Kan de minister deze cijfers onderbouwen?De uitgaven voor zorgtoeslag stijgen naar verwachting fors omdat de nominale
premie naar verwachting sneller groeit dan de inkomens. De nominale premie
groeit – afgezien van bijzondere ontwikkelingen – elk jaar mee
met de ontwikkeling van de zorguitgaven. Een verzekerde ontvangt zorgtoeslag
naar de mate waarin de nominale premie een bepaald deel van zijn inkomen te
boven gaat. Zo wordt bij een tweepersoonshuishouden de zorgtoeslag bepaald
als twee maal de standaardpremie minus 5% van het inkomen. Aangenomen
wordt dat de nominale premie tussen 2009 en 2013 gemiddeld met ruim 5%
zal stijgen terwijl het inkomen naar verwachting met ruim 3½%
stijgt. Dit betekent dat verzekerden die al zorgtoeslag krijgen een steeds
groter deel van de nominale premie gecompenseerd krijgen via de zorgtoeslag.
Daarnaast zal een groep verzekerden die in 2009 nog (net) geen recht op zorgtoeslag
heeft in 2013 wel zorgtoeslag ontvangen.159Hoeveel is er in totaal begroot voor de arbeidsmarktproblemen
in de langdurige zorg voor 2009, 2010 en 2011? Voor de arbeidsmarktproblematiek in de zorg is een budget van in totaal
respectievelijk € 72 mln., € 84 mln. en € 82
mln. beschikbaar, waarvan ongeveer driekwart voor de arbeidsmarktproblemen
in de langdurige zorg is gereserveerd. Dit is bedoeld voor ondersteunend arbeidsmarktbeleid
op hetgeen sociale partners op dit terrein aan verantwoordelijkheden hebben.160Welke middelen komen er in 2009, 2010 en 2011 bij om
de groei (dubbele vergrijzing) in de langdurige zorg op te vangen?Onder meer de (dubbele) vergrijzing zal leiden tot een extra zorgvraag
in het kader van de AWBZ. Om de groei in de AWBZ-zorgbehoefte te kunnen opvangen
wordt jaarlijks een groeiruimte van ca. 3% te beschikking gesteld.
Jaarlijks is dit een bedrag van € 600 mln. In de genoemde periode
van 2009–2011 gaat het om een bedrag van ca. € 1,8 mld. Dit
bedrag is zowel bedoeld voor de toenemende vraag naar zorg als voor de hogere
eisen die aan de zorg worden gesteld.161Bij de aanpak van de minister staat veiligheid hoog
in het vaandel. Hiervoor zijn een aantal duidelijke criteria ontwikkelt waarlangs
de veiligheid gemeten en gemonitord kan worden (zie pagina 63). Hoe staat
het met de prioritering van veiligheid binnen de AWBZ? Zijn er hiervoor criteria,
en zo nee, bent u bereid die te ontwikkelen? Welke methoden zijn er om de
veiligheid binnen de AWBZ(-instellingen) te verbeteren?Op 10 december 2007 informeerde ik u per brief over het programma «Veilige
Zorg» (TK 2007–2008, 28 439, nr. 22). Aanvullend daarop
stuurde ik u op 26 maart 2008 het verbeterplan kwaliteit gehandicaptenzorg
(TK 2007–2008, 24 170, nr. 83). Alle partijen in de sectoren
van de langdurige zorg voeren nu de door hen opgestelde plannen ter verbetering
van de veiligheid uit. Onderdeel van deze plannen is het werken met een veiligheidmanagementsysteem,
dat in 2011 in alle instellingen geïmplementeerd moet zijn. Veiligheid
is een essentieel onderdeel van de kwaliteit van zorg. Deze kwaliteit en dus
ook de veiligheid wordt gemeten met de indicatoren verantwoorde zorg.De zorgprofessionals kunnen heel concreet werken aan de veiligheid door
deel te nemen aan Zorg voor Beter. In dit programma zijn verbetertrajecten
gerelateerd aan veiligheid, zoals medicatieveiligheid, preventie seksueel
misbruik en valpreventie.De IGZ heeft als toezichthouder de rol om het waarmaken van de ambities
die zijn opgenomen in de veiligheidsplannen van de sectoren, te monitoren.162Het CVZ heeft veel bevoegdheden op het gebied van de
AWBZ. Zijn zij eveneens betrokken bij de opstelling van de glasheldere polis,
zoals toegezegd aan de Kamer in het hoofdlijnendebat AWBZ?Ja, het CVZ is betrokken bij het komen tot glasheldere aanspraken. Zo
is het CVZ destijds gevraagd te rapporteren over de aanspraken ondersteunende
en activerende begeleiding. Het rapport hierover van het CVZ vormt mede de
basis van de maatregel die per 1 januari 2009 wordt getroffen en die
zoals aangegeven in de brief van 13 juni 2008 (Kamerstukken II 2007/08,
30 597, nr. 15) onderdeel vormt van de eerste stap op weg naar glasheldere
aanspraken. 163Waarom is er voor het programma kwalitatief goede zorg
euro 33 miljoen minder in de begroting opgenomen dan in 2008?Voor de operationele doelstelling Kwaliteit wordt in 2009 circa € 22
mln. meer (in plaats van € 33 mln. minder) dan in 2008 beschikbaar
gesteld. Kwaliteit van zorg acht ik van groot belang. Daarom stel ik onder
andere voor de onderdelen Cliëntondersteuning/reductiebureaucratie, het
Nationaal Programma Ouderenzorg en Arbeidsmarkt Langdurige zorg in 2009 meer
middelen beschikbaar. Wellicht doelt u op de € 33 mln. die voor
de operationele doelstelling «Voor iedere cliënt is de noodzakelijke
zorg beschikbaar» in 2009 minder dan in 2008 in de begroting is opgenomen.
Dit verschil wordt grotendeels veroorzaakt door middelen die in 2008 eenmalig
aan het CIZ ter beschikking zijn gesteld.164Er wordt aangegeven dat de hoogte van de instellingsubsidie
aan het CIZ de komende jaren als gevolg van de vereenvoudigingen in de uitvoering
en de beoogde efficiencyverbetering verder daalt Hoe wordt deze doelstelling
concreet bereikt?Ook het CIZ is aangeslagen in het kader van de rijksbrede taakstelling,
zoals die zijn beslag heeft gekregen in het Coalitieakkoord voor de jaren
2007–2011. Door het indicatiestellingsproces AWBZ te vereenvoudigen
en meer efficiënt in te richten, zullen de kosten voor het verwerken
van de indicatieaanvragen de komende jaren geleidelijk kunnen dalen. In een
brief van 7 juli 2008 (TK 2007/08, 26 631/30 597, nr. 268)
is de Tweede Kamer geïnformeerd over de concrete maatregelen tot vereenvoudiging
van de indicatiestelling AWBZ, waarnaar hier kortheidshalve zij verwezen.165Ligt het in de lijn der verwachtingen dat de regionale
zorgkantoorstructuur na 2011 nog bestaat?Het kabinet heeft nog geen definitief besluit genomen over de uitvoeringstructuur
van de AWBZ na 2011. In het SER-advies wordt aangegeven dat zorgverzekeraars
een belangrijke rol moeten spelen bij de uitvoering van de AWBZ. Het kabinet
is van mening dat eerst aan een aantal randvoorwaarden voldaan moet zijn voordat
de zorgverzekeraars voor hun eigen klanten de AWBZ kunnen gaan uitvoeren.
Het gaat dan onder meer om het vraagstuk van risicodragendheid en het invoeren
van administraties en declaraties op individueel cliëntniveau. Met Zorgverzekeraars
Nederland (ZN) is een traject ingezet om de vraagstukken op te lossen en invulling
te geven aan de gestelde voorwaarden. VWS zal samen met onder meer CVZ actief
participeren in dit traject. Over twee jaar zal het kabinet bezien of aan
de voorwaarden voor een verandering in de uitvoering is voldaan. Bij die afweging
zal het voorstel van de SER als vertrekpunt worden genomen. Om die reden wordt
de duur van de regionale zorgkantoorstructuur beperkt tot en met 2011 en zal
voor 2012 een nieuwe keuze met betrekking tot de uitvoeringstructuur worden
gemaakt.166Bij de prestatie-indicatoren staat aangegeven dat het
aantal instellingen dat met een CQ-index meet bij zowel de verpleeg- en verzorgingshuizen,
gehandicaptenzorg in 2009 naar 100% moet. Hoe wordt deze doelstelling
bereikt?Voor de sector VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) is een CQ-meetinstrument
beschikbaar. In het kader van het Kwaliteitskader Verantwoorde Zorg zal 1x
in de 2 jaar een meting van de cliëntervaringen in verpleeg-
en verzorgingshuizen gedaan worden. Niet alle verpleeg- en verzorgingshuizen
doen in hetzelfde jaar deze meting: sommige meten in oneven jaren, andere
in even jaren. De resultaten van de metingen van cliëntervaringen zijn
2 jaar geldig en worden op www.Kiesbeter.nl geplaatst.Voor de Gehandicaptenzorg is een nieuw meetinstrument in ontwikkeling.
Deze zal naar verwachting voorjaar 2009 gereed zijn en vervolgens landelijk
kunnen worden geïmplementeeerd. De bevraging van cliënten in de
gehandicaptenzorg vraagt specifieke aandacht en andere vormen dan een schriftelijke
vragenlijst, zoals het gebruik van pictogramma en het houden van mondelinge
interviews. Deze vorm van bevraging vergt veel menskracht en tijd. Daarom
is ervoor gekozen om in de gehandicaptenzorg minimaal 1x in de 3 jaar een
onderzoek te doen naar de cliëntervaringen in de gehandicaptenzorg. Ook
deze instellingen doen in verschillende jaren de meting. De resultaten van
de meting worden voor 3 jaar geldig verklaard.Bij het toezicht zal de Inspectie voor de Gezondheidszorg onder andere
gebruik maken van de uitkomsten van de metingen van cliëntervaringen,
en instellingen ook aanspreken als zij hier in gebreke blijven. Instellingen
zijn verplicht informatie over de kwaliteit aan te leveren in het jaardocument
zorg. Vanaf 2009 zal dit voor genoemde sectoren via de indicatoren verantwoorde
zorg gebeuren. Instellingen die die niet op deze manier leveren voldoen daarmee
niet aan de verplichtingen op grond van de Wtz-i. Inspectie zal daar op handhaven.167Zijn de resultaten van de Landelijke Prevalentiemeting
Zorgproblemen 2008 (LPZ) bekend waarin staat dat 1 op de 4 patiënten
in de verpleeg- en verzorgingshuizen is ondervoed? In hoeverre worden deze
gegevens meegewogen in de prevalentie voedingstoestand in verpleeghuizen,
verzorgingshuizen en thuiszorg van 3,2%?De resultaten van de Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen 2008 (LPZ)
zijn niet meegewogen in de prevalentie voedingstoestand in verpleeghuizen,
verzorgingshuizen en thuiszorg. De LPZ meet binnen een beperkt aantal instellingen
en op basis van deels andere criteria. In 2007–2008 heeft de sector
verpleging & verzorging voor het eerst het Kwaliteitskader verantwoorde
zorg in alle instellingen gemeten. Het gebruiken
van alleen deze meting geeft een eenduidiger en transparanter beeld voor de
hele sector.168Is het nodig om de indicator voedingstoestand van het
Kwaliteitskader Verantwoorde Zorg aan te scherpen op basis van de nieuwe gegevens
van de Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen 2008 (LPZ)?Zie antwoord op vraag 169.169Is het nodig om aanvullend beleid te formuleren om
de ondervoedingsproblematiek in de Nederlandse gezondheidszorg het hoofd te
bieden?Op dit moment voorzie ik geen wijziging in de indicator voedingstoestand
van het Kwaliteitskader verantwoorde zorg. De uitkomsten van de meting op
deze indicatoren zijn in september van dit jaar voor de eerste maal gepubliceerd.
Voor de werkbaarheid in de uitvoeringspraktijk en voor de vergelijkbaarheid
van de informatie is stabiliteit in de indicatoren van belang. Met hulp van de verbetertrajecten van Zorg voor Beter worden goede resultaten
behaald bij «eten en drinken». Deze trajecten zijn ook nu nog
beschikbaar voor instellingen. Gezien de behaalde resultaten zie ik geen reden
op dit moment aanvullend beleid te formuleren.170In 2009 wordt er 42 miljoen euro uitgetrokken om de
kwaliteit van de zorg te verbeteren voor gehandicapten met een hoge zorgzwaarte.
Hoe worden deze financiële middelen besteed?Deze extra middelen worden verrekend in de zorgzwaartepakketten zzp 5
tot en met 7 voor lichamelijk en zzp 5 tot en met 7 voor verstandelijk gehandicapten.
In 2009 gaat het om € 42 miljoen en vanaf 2010 om € 72
miljoen.171Een actief en consequent arbeidsmarktbeleid is bittere
noodzaak in de zorg. De komende decennia zijn tienduizenden, zo niet honderdduizenden
gekwalificeerde beroepskrachten nodig. De minister schrijft voort te gaan
op de ingeslagen weg en nog met uitwerking te komen. Welke extra activiteiten
mogen we in dit kader verwachten. Wat zijn de afrekenbare doelstellingen die
de minister zichzelf heeft opgelegd op dit terrein?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar de brief van 24 september
2008 over het arbeidsmarktbeleid in de zorg, Kamerstuk 2008–2009, 29 282,
nr. 71, Tweede Kamer. In deze brief wordt, binnen de context van de verantwoordelijkheidsverdeling,
een nadere uitwerking gegeven van het arbeidsmarktbeleid. Er wordt hierbij
waar mogelijk ingegaan op concrete acties en doelen, voorzien van instrumenten,
kosten en deadlines.172Hoeveel moeilijk oplosbare vacatures zijn er momenteel
in de ziekenhuizen? Hoeveel moeilijk oplosbare vacatures zijn er op dit moment
in de gehandicapten zorg? Hoeveel moeilijk oplosbare vacatures zijn er op
dit moment in de verpleeg en verzorgingshuizen? Hoeveel moeilijk oplosbare
vacatures zijn er op dit moment in de thuiszorg? Betreft het hier verpleegkundige,
verzorgenden, paramedici, artsen of anderen?In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van het aantal vacatures.
Het betreft hier de totalen van vacatures in de tweede kwartalen van de jaren
2005 tot en met 2008, uitgesplitst naar de verschillende branches. Branche2005-II2006-II2007-II2008-II Academische ziekenhuizen9009001 2002 000 Overige ziekenhuizen2 1002 7003 0003 700 Geestelijke gezondheidszorg1 6002 3002 2002 400 Verpleeg- en verzorgingshuizen2 3003 6004 0004 200Gehandicaptenzorg1 8002 9003 0003 200Thuiszorg1 6002 5003 1003 100Totaal10 30014 90016 50018 600Bron: CBSUit bovenstaande tabel valt af te leiden dat het aantal openstaande vacatures
stijgt. Er zijn geen gegevens bekend of deze vacatures «moeilijk vervulbaar»
zijn. Ook zijn er geen gegevens bekend over het aantal openstaande vacatures
uitgesplitst naar beroepsgroep. 173Hoeveel leerlingen maken op dit moment gebruik van
het stagefonds en hoe is per sector verdeeld?Het stagefonds is geen vergoeding voor leerlingen, maar een tegemoetkoming
voor zorginstellingen voor het bieden van een goede begeleiding van stagiaires.
Naar verwachting gaat het daarbij om circa 26 000 volledige stageplaatsen
verdeeld over ruim 60 000 stagiaires. Op dit moment is de precieze verdeling
naar sector nog niet bekend. Het stagefonds is zo opgezet dat circa 75%
van de beschikbare middelen terechtkomt in de care-sectoren.174Hoeveel verpleegkundigen werken op dit moment als zelfstandige
zonder personeel?Daar wordt geen registratie van bijgehouden. Vermoedelijk, als ik kijk
naar studies van OSA en EIM, gaat het om een paar duizend mensen die als zelfstandige
verpleegkundige werken intra- of extramuraal. Die werken echter niet allemaal
voltijds, waardoor het getal uitgedrukt in fte’s (voltijdsequivalenten)
lager zal uitvallen.175Onder welke CAO gaat het personeel van schoonmaakbedrijven
vallen die werkzaam zijn in de huishoudelijke zorg in het kader van de Wmo?Het personeel van een bedrijf valt onder de CAO die de werkgever zelf
heeft afgesloten, dan wel onder de CAO die de werkgever door zijn vertegenwoordigende
werkgeversorganisatie heeft laten afsluiten. Mocht een werkgever niet zijn
aangesloten bij een werkgeversorganisatie en heeft hij ook niet zelf een CAO
afgesloten, dan kan het zijn dat hij een algemeen verbindend verklaarde CAO
moet toepassen. Mocht dat laatste ook niet het geval zijn, dan is hij vrij
om zelf ad hoc arbeidsvoorwaarden in contracten overeen te komen.Deze uitgangspunten in acht nemende, ligt het voor de hand dat personeel
van schoonmaakbedrijven onder de CAO-Schoonmaakbedrijven zal vallen zoals
die tussen werkgevers- en werknemersorganisaties in die sector is overeengekomen.Ik wil benadrukken dat een aanbieder die hulp bij het huishouden in het
kader van de Wmo levert, onder welke CAO hij ook valt, altijd moet voldoen
aan de kwaliteitseisen die de gemeente heeft gesteld in de overeenkomst. De
gemeenten zien daar zelf op toe. Daarnaast zal elke aanbieder moeten voldoen
aan de kwaliteitseisen die voortvloeien uit de Kwaliteitswet. Daar houdt de
IGZ toezicht op.176Valt de zorg van beademingspatiënten nog steeds
onder het Volledig Pakket Thuis?Een beademingspatient die een indicatie heeft voor verblijf kan ervoor
kiezen de zorg thuis te krijgen. Ook hierbij geldt, net als bij andere clienten
die kiezen voor volledig pakket thuis, dat er een zorgaanbieder zal moeten
zijn die de zorg thuis doelmatig en verantwoord kan leveren. Dus doelmatig
in de zin dat het mogelijk is tegen het vastgestelde tarief. En verantwoord
in de zin dat zorgaanbieder de zorg thuis kwalitatief kan waarborgen. Een
beademingspatient verschilt hierin niet van andere clienten die gebruik willen
maken van het volledig pakket thuis. 177Waarom wordt er in de begroting alleen in 2009 10 miljoen
euro begroot voor de ondersteuning (mede i.v.m. zorgzwaartebekostiging) van
cliënten en patiënten in verpleeghuizen terwijl er voor het project
zorgzwaartebekostiging voor zowel 2009 en 2010 financiële middelen zijn
opgenomen?Zowel in 2008 als in 2009 zijn er middelen gereserveerd voor de ondersteuning
van clienten, mede ivm de invoering van de zorgzwaartebekostiging. Deze middelen
zijn voor de duur van 2 jaar beschikbaar, daar het de financiering van incidentele
aktiviteiten betreft die zich voltrekken in de betreffende kalenderjaren 2008
en 2009. Daarbij is – voor wat betreft de zorgzwaartebekostiging –
ervan uitgegaan dat in deze jaren klanten worden voorbereid op en vertrouwd
gemaakt worden met de invoering van de zzp’s. De beschikbare financiële
middelen voor 2010 zijn bedoeld voor de ontwikkeling van extramurale zorgzwaartepakketten,
die in 2011 worden ingevoerd.178Hoe worden budgethouders geinformeerd over de AWBZ-pakketmaatregelen?Budgethouders zullen via een informatiebulletin van het CVZ geïnformeerd
worden over de komende wijzigingen in de pgb-regeling 2009. In dat informatiebulletin
wordt ook aandacht besteed aan de komende pakketmaatregelen. Informatie zullen
zij daarnaast ontvangen via de algemene campagne van VWS, net zoals de zorgaanbieders,
cliënten organisaties, zorgkantoren en gemeenten.179Klopt het dat bij de eigen bijdrage op de functie begeleiding
de eigen bijdrage (indien hier gebruik van wordt gemaakt) op een Wmo-voorziening
als voorliggend is?Het is inderdaad correct dat de eigen bijdrage van de Wmo voorliggend
is op de extramurale eigen bijdrage Awbz. Dat geldt dus ook voor de eigen
bijdrage voor de functie begeleiding in de Awbz.180Hoe is de overheveling van de verdeelsleutel psyschosociaal
tot stand gekomen?Zie het antwoord op vraag 48.181Leidt de maximering van de uren begeleiding tot verzoeken
tot aanvragen compensatie vanuit de Wmo? Zo ja, hoe groot is deze stijging?Mensen met matige of zware beperkingen op het gebied van sociale zelfredzaamheid,
bewegen en verplaatsen, probleemgedrag, psychisch functioneren en geheugen-
en orientatiestoornissen houden aanspraak op AWBZ-begeleiding. Mensen met
lichte beperkingen kunnen straks geen beroep meer doen op de AWBZ voor begeleiding.
Zij worden in beginsel in staat geacht om zelf of met behulp van hun omgeving
in hun behoeften te voorzien.Voor mensen met matige en zware beperkingen op bovengenoemde terreinen
wordt het aantal uren individuele begeleiding genormeerd per 1 januari
2009.De belangrijkste reden om de omvang van de individuele begeleiding in
uren te normeren is dat uit onderzoek is gebleken dat deze begeleiding vanaf 2003 enorm is toegenomen zonder dat de onderliggende beperkingen
van de groep gebruikers navenant is meegegroeid. De verwachting is dat de
indicatiesteller met deze nieuwe normering een goed en rechtvaardig instrument
in handen krijgt om de individuele begeleiding in uren vast te stellen.Ik ga er dan ook van uit dat compensatie vanuit de Wmo in beginsel niet
aan de orde is.182Kunnen budgethouders door de aftopping in combinatie
met het feit dat het pgb-tarief een kwart lager is dan het instellingstarief
en het feit dat het pgb-tarief wordt afgeleid van het midden van de klasse
vanaf 2009 nog wel voldoende begeleiding van goede kwaliteit inkopen?Net als in voorgaande jaren kunnen pgb-houders die aanspraak maken op
de functie begeleiding ook vanaf 2009 voldoende begeleiding van goede
kwaliteit inkopen. Bij de bepaling van de omvang van de indicatie voor de
functie begeleiding worden pgb-houders gelijk behandeld als cliënten
die de zorg in natura wensen te genieten.183Op welke wijze voorkomt de regering een enorme toestroom
aan herindicatieverzoeken in 2008?De regering kiest voor helder overgangsrecht. Zorginstellingen en cliënten
hebben immers enige tijd nodig om zich in te kunnen stellen op de nieuwe situatie.
Daarom blijven afgegeven indicaties voor ondersteunende begeleiding (OB) en
activerende begeleiding (AB) in het jaar 2009 geldig tot het moment waarop
de indicatie afloopt, maar uiterlijk tot 1-1-2010.Er zijn ook mensen met een doorlopende indicatie voor ondersteunende begeleiding
met somatische grondslag. Als gevolg van de maatregelen per 1-1-2008 zou deze
groep per 1-1-2009 geen begeleiding meer krijgen omdat het overgangsrecht
per 1-1-2009 is beëindigd. Voor deze groep is het kabinet voornemens
het overgangsrecht te verlengen tot 1-1-2010.Er ontstaat dan dus een heldere en overzichtelijke situatie voor verzekerden,
CIZ, zorgkantoren en zorgaanbieders met minimale prikkels voor verzekerden
om zich in 2008 nog – om andere redenen dan een veranderde zorgbehoefte –
te laten herindiceren.Alle cliënten wiens indicatie lopende het jaar 2009 afloopt kunnen
zich melden bij het CIZ voor een herindicatie op het moment dat de indicatie
verstrijkt. Zij worden geïndiceerd op basis van de aanspraken zoals die
per 1-1-2009 zullen gelden. Degenen die echter een indicatie hebben voor OB
en/of AB die na 1-1-2010 geldig is, zal het CIZ in het najaar van 2009 actief
benaderen voor een herindicatie. Het CIZ zal dit project landelijk plannen
en voldoende capaciteit inzetten.De Bureaus Jeugdzorg indiceren OB en AB in de regel voor maximaal één
jaar. Vanaf 1-1-2009 zal men net als het CIZ indiceren op basis van de
gewijzigde regelgeving: dus in termen van begeleiding (BG). Het plannen van
een herindicatietraject is niet nodig omdat alle cliënten die nog begeleiding
nodig hebben na het verstrijken van de indicatie zich lopende het jaar 2009
geleidelijk zullen melden.184Welke groepen cliënten kunnen, indien zij na herindicatie
geen aanspraak meer hebben op Ondersteunende Begeleiding, een beroep doen
op (centrum)gemeenten?Het is niet op voorhand te zeggen welke groepen cliënten een beroep
kunnen doen op een (centrum) gemeente als zij na herindicatie geen aanspraak
meer kunnen maken op AWBZ begeleiding. Mensen die nu AWBZ zorg krijgen op
basis van een psycho-sociale grondslag, zoals b.v. dak- en thuislozen, zullen
zich straks tot de gemeenten wenden en een beroep doen op de WMO. Gemeenten
ontvangen compensatie voor deze groep en kunnen dus voor hen voorzieningen
treffen. Hoe gemeenten dat doen, is aan de gemeenten zelf om te bepalen.Daarnaast kan het voorkomen dat mensen met diverse grondslagen (ouderen
met lichte somatische beperkingen of psychiatrische patienten met lichte beperkingen)
hun begeleiding uit de AWBZ verliezen. Deze cliënten zullen in principe
zelf hun eventuele problemen dienen op te lossen door bijvoorbeeld een beroep
te doen op familie en vrienden of door zelf ondersteuning in te kopen.185Hoe wordt de grens tussen lichte, matige en ernstige
beperkingen bij de aanvraag van een AWBZ indicatie door het CIZ bepaald?Het CIZ werkt met een systeem van indicatiestelling waarbij op negen terreinen
de beperkingen van cliënten in kaart worden gebracht. Per terrein wordt
gescoord of het gaat om lichte, matige of zware beperkingen. Momenteel wordt
samen met betrokken organisaties gewerkt aan een publieksversie waarin staat
waar de grens zit tussen lichte, matige en zware beperkingen voor de vijf
terreinen die toegang geven tot de nieuwe functie begeleiding. Deze publieksversie
komt begin november beschikbaar.186Hoe worden cliënten met een lichte beperking geinformeerd
over het vervallen van hun aanspraak op AWBZ zorg?Burgers zullen via een voorlichtingscampagne van VWS geïnformeerd
worden over de komende pakketmaatregelen. Informatie kunnen zij naast de algemene
campagne van VWS ook krijgen via het CIZ, zorgaanbieders, clientenorganisaties
of het zorgkantoor.187Hoeveel mensen verliezen hoeveel uren zorg als gevolg
van het feit dat er in 2009 geen aanspraak meer op AWBZ-zorg op de grondslag
psychosociaal kan worden gemaakt?Het gaat om twee groepen. De eerste groep betreft personen die algemene
ondersteunende begeleiding ontvangen vanuit de AWBZ. Dit is een groep van
ongeveer 4000–5000 mensen die gemiddeld 4 uur per week ondersteunende
begeleiding ontvangen. Reeds bij de begroting 2008 is bekend geworden dat
deze groep vanaf 1-1-2009 in het gemeentelijk domein wordt ondergebracht.De tweede groep betreft personen met dagbesteding in het kader van de
functie begeleiding en AWBZ-zorg in het kader van de functie persoonlijke
verzorging. Op dit moment wordt onderzocht hoeveel mensen dit exact betreft.
Naar verwachting gaat het hier om een groep van maximaal 2500 personen. In
2009 geldt nog overgangsrecht.188Wanneer is de subsidieregeling van NZa voor het stimuleren
van kleinschalig wonen klaar?Er vindt de komende weken overleg plaats met de NZa over de vormgeving
van een beleidsregel voor het stimuleren van kleinschalig wonen. Er vindt
daarbij afstemming plaats tussen de nieuwe beleidsregel en de beleidsregels
die nu al beschikbaar zijn voor de financiering van kleinschalig
wonen. Het streven is erop gericht om begin 2009 een regeling operationeel
te hebben.Niet zo snel als ik wilde maar er is nu toch zicht op een regeling waarmee
kleinschalig wonen gestimuleerd kan worden. De procedures om te komen tot
een beleidsregel bij de NZa kosten nu eenmaal tijd. De aan u toegezegde brief,
in vervolg op de motie Kant over dit onderwerp, kunt u voor het eind van het
jaar verwachten. In deze brief zal ik verder ingaan op de het plan van aanpak
en in dat kader op de regeling voor de stimulering van kleinschalig wonen.189Hoe worden alfahulpen ingelicht over de wetswijziging
van de Wmo en de gevolgen die dit kan hebben voor de wijze waarop hun werk
na de wetswijziging georganiseerd gaat worden? Bij wie ligt de verantwoordelijkheid
voor het inlichten van de alfahulpen?De burger is de werkgever van de alfahulp. De alfahulpen zijn dus niet
in dienst bij een (thuiszorg)aanbieder, maar bij de burger zelf. (Thuiszorg-)aanbieders
hebben echter vaak een bemiddelingsfunctie en/of een kassiersfunctie op zich
genomen en hebben daardoor een belangrijke rol ten aanzien van het informeren
van alfahulpen over de wijzigingen in de Wmo en de bijbehorende consequenties.Op landelijk niveau laat ik bouwstenen ontwikkelen waarmee primair gemeenten
en (thuiszorg)aanbieders informatiemateriaal kunnen opstellen dat is afgestemd
op de specifieke lokale situatie. Ik zal in overleg met Actiz, BTN, VNG en
vakbonden actief stimuleren dat (thuiszorg)aanbieders in samenwerking met
de gemeenten en andere partijen (zoals het MCT) de alfahulpen informeren over
de wetswijziging en de bijbehorende gevolgen.190Hoeveel mensen zijn tot nu toe hun arbeidscontract
in de huishoudelijke zorg kwijtgeraakt door ontslag, hoeveel door niet verlenging
van een tijdelijk contract en hoeveel mensen hebben te maken gekregen met
een ander contract in een lagere loonschaal?In 2008 zijn tot dusverre 505 ontslagaanvragen ingediend, waarvan 288
daadwerkelijk zijn gehonoreerd (ontslagvergunning).378 van de 505 ontslagaanvragen komen voort uit in 2007 gedane meldingen.
Na april 2008 zijn geen nieuwe ontslagaanvragen meer ingediend. Onbekend is
welk deel daarvan direct gevolg is van de Wmo en welk deel voortkomt uit andere
oorzaken.Over het al dan niet verlengen van tijdelijke contracten danwel het accepteren
van contracten in een lagere loonschaal heb ik geen betrouwbare gegevens tot
mijn beschikking.191Hoeveel medewerkers hebben een vast of tijdelijk contract
omgezet naar een alfahulpovereenkomst?Ik heb geen exacte cijfers van het aantal mensen waarbij een vast of tijdelijk
contract is omgezet naar een alfahulpovereenkomst. Vaak gaat het om zogenaamd
vrijwillig ontslag, waardoor er geen ontslagvergunningen zijn aangevraagd.
Uit een enquête die ik december 2007 heb gehouden onder 77 gemeenten,
blijkt dat gemeenten verwachtten dat voor de hulp bij het huishouden het aantal
alfahulpen zeer sterk zou toenemen en het aantal personeelsleden in vaste
dienst zou afnemen.192Er is de komende jaren elk jaar 10 miljoen euro beschikbaar
voor het behoud van thuiszorgmedewerkers voor de zorg. Hoe zullen deze financiële
middelen de komende jaren worden besteed?Voor de middelen die ik in 2009 en verdere jaren tot mijn beschikking
heb zal ik de komende maanden in overleg treden met sociale partners en VNG
op welke wijze deze het beste ingezet kunnen worden, aansluitend op de ervaringen
met de subsidieregeling 2008 en de in 2009 ervaren problemen.193Hoeveel mensen staan op dit moment op de wachtlijst
voor huishoudelijke zorg?Ik heb geen signalen van wachtlijsten voor de hulp bij het huishouden
op dit moment. Afgelopen zomer heb ik signalen gehad van instellingen die
gedurende de zomerperiode moeite hadden om voldoende personeel in te kunnen
zetten. De antwoorden op Kamervragen van mevrouw Leijten (SP) over dit onderwerp
heb ik op 6 oktober 2008 beantwoord.194Hoeveel gemeenten hebben aangegeven te beschikken over
onvoldoende budget om de huishoudelijke zorg fatsoenlijk te kunnen betalen?Het is mij bekend dat een aantal gemeenten zich zorgen maakt over de toereikendheid
van het Wmo-budget huishoudelijke hulp in hun gemeente. De gemeente Doetinchem
en 21 andere gemeenten hebben gezamenlijk een rapport laten opstellen. Dit
rapport en de signalen van andere gemeenten heb ik doen toekomen aan het SCP.
Zoals ik ook heb aangegeven in mijn antwoorden op de Kamervragen van mevrouw
Wolbert, brengt het SCP in december 2008, uit hoofde van haar taak als onafhankelijke
derde, een advies uit over de passendheid van het objectieve verdeelmodel.
Dat advies wacht ik af en bespreek ik met de VNG en de gemeentefondsbeheerders.195In de begroting is jaarlijks (2009–2013) 0,5
miljoen euro opgenomen om te komen tot een nieuwe modelverordening voor de
Wmo vanuit een vraaggerichte invulling van het compensatiebeginsel. Bestaat
er inzicht wanneer de nieuwe modelverordening voorhanden zal zijn?Met de invoering van de Wmo is beoogd om op een nieuwe manier om te gaan
met het ondersteunen van burgers die dit nodig hebben. Deze nieuwe manier
van werken vraagt een cultuuromslag die tijd nodig heeft. Bij de start van
de Wmo is in de modelverordening van de VNG al rekening gehouden met de nieuwe
werkwijze, door het opnemen van de mogelijkheid van compenseren in de vorm
van algemene voorzieningen. Om echt een impuls te geven aan het «nieuwe
Wmo-denken» is de VNG gestart met een project «De Kanteling».
Uiteindelijk moet dit resulteren in een nieuwe modelverordening. Van belang
is te realiseren dat de nieuwe vraaggerichte manier van werken, veel meer
een cultuuromslag is, dan een op voorhand in een modelverordening vast te
leggen aanspraak. De nieuwe modelverordening moet in 2010 klaar zijn.Met de CG-raad en de VNG is afgesproken dat tussentijdse resultaten zo
spoedig mogelijk actief verspreid worden.196Hoe lang moeten mensen gemiddeld wachten op het toekennen/indiceren
van zorg? Hoelang moeten mensen gemiddeld wachten tussen de toekenning
van zorg en de start van de uitvoering?Voor het stellen van een indicatie zijn gemeenten gehouden aan de termijnen
die de Algemene wet bestuursrecht (Awb) stelt. Die stelt dat dit binnen redelijke
termijn moet gebeuren. Het CIZ hanteert een termijn van maximaal 6 weken.
Bij spoedzaken en herindicaties gaat dit sneller. Gemeenten maken in hun contracten
veelal afspraken over de tijd die mag liggen tussen het moment van indiceren
en de start van de levering van hulp. Daarbij wordt rekening gehouden met
eventuele spoedgevallen waarbij direct sprake is van levering van hulp. Kern
is dat de gemeente aan haar compensatieplicht voldoet. Uit gesprekken met
gemeenten heb ik vernomen dat deze afspraken liggen tussen de 2 weken en de
6 weken.197Er wordt 0,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor
ter stimulering van nieuwe samenwerkingsverbanden. Kunnen deze middelen worden
doorgespeeld naar kerken en moskeeën om de leefbaarheid en sociale samenhang
in wijken te vergroten?Het past niet in het subsidiebeleid van VWS om direct kerken en moskeeën
te financieren. In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is de verantwoordelijkheid
voor het bevorderen van leefbaarheid en sociale samenhang in wijken bij gemeenten
neergelegd. Zij beslissen – afhankelijk van de lokale omstandigheden –
welke partijen hierin het beste een rol kunnen spelen en welke partijen eventueel
in aanmerking komen voor financiering.Ik stimuleer op diverse manieren dat gemeenten kerken en moskeeën
betrekken bij hun Wmo-beleid en kerken en moskeeën hun weg naar gemeenten
weten te vinden. Ik heb bijvoorbeeld gemeenten via de Wmo-nieuwsbrief, de
website invoeringwmo.nl, de handreiking vrijwilligerswerk, de handreiking
over sociale samenhang en leefbaarheid en verschillende workshops gewezen
op het belang van samenwerking met kerken en moskeeën.Het budget van 0,5 miljoen is bedoeld om gemeenten te stimuleren verder
vorm te geven aan hun beleid op het terrein van leefbaarheid en sociale samenhang
en nieuwe samenwerkingsverbanden aan te gaan. Het gaat daarbij om samenwerkingsverbanden
met maatschappelijke organisaties in het algemeen, zodat gemeenten andere
partijen beter zullen betrekken bij het Wmo-beleid, zoals woningcorporaties,
sportorganisaties, buurtverenigingen en allochtone zelforganisaties, maar
ook kerken en moskeeën.198Uit verkenningen blijkt dat het aantal vrijwilligers
en mantelzorgers in Nederland zeer groot is maar dat dit de komende periode
onder druk kan komen te staan. Vervolgens wordt aangegeven dat een doel is
het aantal vrijwilligers te vergroten. Hoe verhoudt zich dit tot elkaar?Het is de ambitie van het Kabinet om ondanks deze druk het aantal vrijwilligers
te vergroten. Daarbij moet overigens worden opgemerkt dat de cijfers over
het aantal vrijwilligers en de uren dat zij zich inzetten niet altijd even
eenduidig zijn.In de beleidsbrief Voor Elkaar is een scala van maatregelen aangeven,
gericht op de versterking en uitbreiding van het vrijwilligerswerk. In het
antwoord op vraag 64 is al expliciet aangegeven welke maatregelen worden genomen
om vrijwilligerswerk door specifieke doelgroepen te bevorderen. Door de maatschappelijke
stages die nu stapsgewijs in het voortgezet onderwijs worden ingevoerd maken
steeds meer jongeren kennis met vrijwilligerswerk. Het Kabinet hoopt dat de
maatschappelijke stages de kweekvijver zullen zijn voor de vrijwilligers van
de toekomst. In 2008 is € 4,7 mln. geïnvesteeerd in de versterking
van de makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke
stages waardoor vraag en aanbod op effectieve wijze bij elkaar gebracht kunnen
worden. Het voornemen bestaat om die investeringen de komende jaren te intensiveren
(€ 15 mln. in 2009, € 20 mln. in 2010, en € 30
mln. in 2011). De ondersteuning en werving van vrijwilligers op lokaal niveau
wordt versterkt door de formulering en introductie van basisfuncties in de
periode 2008–2011. Dit gaat gepaard met een ondersteuningstraject voor
gemeenten.199Waarom bestaat er voor mantelzorgbeleid geen periodiek
onderzoekstraject terwijl dit voor vrijwilligersbeleid wel bestaat?Tot nu toe heb ik het SCP in 2003 en in 2007 opdracht verleend om deze
ontwikkelingen in kaart te brengen. De eerstvolgende rapportage verschijnt
in het eerste kwartaal van 2009. Deze rapportages zijn zeer uitgebreid. In
die omvang heeft een hogere periodiciteit inhoudelijk ook niet veel meerwaarde.
Wel heb ik het voornemen om op kleinere schaal regelmatiger de ontwikkelingen
rond mantelzorg te monitoren. Ik ben daartoe onder meer in overleg met het
CBS.200In de prestatie-indicatoren staat aangegeven dat in
2009, 90% van het aantal gemeenten een samenwerking samengaat met MEE.
Hoeveel gemeenten werken er op dit moment samen met MEE en wat voor soort
samenwerking is dit?Onlangs is bekend geworden dat in 2008, 398 gemeenten en 14 deelraden
van de gemeente Amsterdam samenwerkingsovereenkomsten hebben gesloten met
MEE-organisaties. Dat komt overeen met een percentage van 90%. In 2009
streven we zowel naar een kwantitatieve maar vooral naar een kwalitatieve
groei.De samenwerking tussen MEE-organisaties en gemeenten kan op verschillende
manieren plaatsvinden. De meest voor de hand liggende vorm van samenwerking
is de deelname van een MEE-organisatie aan het gemeentelijk Wmo-loket. Ruim
80% van de gemeenten heeft hierover afspraken gemaakt met een MEE-organisatie.
Ook zijn er veel afspraken gemaakt over de gebruikmaking van de informatie-
en signaleringsfunctie van de MEE-organisaties en is in meer dan de helft
van de gemeenten een MEE-organisatie betrokken bij de beleidsontwikkeling
van de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG’s). Gemeenten maken ook gebruik
van de kennis van MEE-organisaties op andere beleidsterreinen waar mensen
met een beperking mee te maken kunnen krijgen, zoals schuldhulpverlening,
arbeidsparticipatie, mantelzorgondersteuning en hulp bij opvoeden en opgroeien.
Eind 2008 vindt er een conferentie plaats voor MEE-organisaties en gemeenten,
waarin inspirerende voorbeelden van samenwerking verspreid worden. Begin 2009
komt hierover ook een handreiking beschikbaar.201Kunnen via een tijdpad de fases van de uitbreiding
van Wgbh/cz op het terrein van openbaar vervoer en het terrein van het aanbieden
van goederen en diensten worden aangeven?In de brief over de planning inzake dossiers gelijke behandeling van mensen
met een handicap van 29 september 2008 heb ik u geïnformeerd over
het tijdpad van de uitbreiding van de Wgbh/cz met openbaar vervoer (OV) en
het aanbieden van goederen en diensten. Ter uitbreiding van de werkingssfeer
van de Wgbh/cz met het terrein OV werken mijn collega van VenW en ik aan een
amvb. In het najaar van 2008 zullen de formele en informele reacties van betrokken
partijen zoals de vervoerssector, betrokken overheden, de Commissie
gelijke behandeling en belangenorganisaties van consumenten betrokken worden.
De amvb zal begin 2009 in de Ministerraad besproken worden, waarna deze aan
de Raad van State gezonden zal worden. De verwachting is dat de amvb na de
zomer aan de Tweede Kamer gestuurd kan worden.Gezien de samenhang tussen de uitbreiding van de Wgbh/cz met het terrein
aanbieden van goederen en diensten en het nieuwe richtlijnvoorstel van de
Europese Commissie betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke
behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd
of seksuele geaarheid buiten de arbeidsmarkt, is zowel de inhoud als de planning
van de uitbreiding mede afhankelijk van de besluitvorming over het richtlijnvoorstel.Dit laat onverlet dat ik faseringsmogelijkheden bezie voor de uitbreiding
met het aanbieden van goederen en diensten. Verder ben ik van plan eind van
dit jaar te starten met het zogenaamde praktijkspoor, dat tot doel heeft de
toegang tot goederen en diensten te verbeteren.202Via welke instanties zal voorlichting worden gegeven
over de wetsuitbreiding? Welke rol spelen de gemeenten en het bedrijfsleven
m.b.t. Wgbh/cz?Op dit moment ligt het voorstel voor de uitbreiding van de Wgbh/cz met
de terreinen basisonderwijs en voortgezet onderwijs en wonen, ter behandeling
bij de Eerste Kamer. Voorlichting over de wetsuitbreiding zal zich richten
op alle partijen, consumenten, mensen met een handicap of chronische ziekte,
leerlingen en hun ouders en alle aanbieders die een rol spelen bij wonen en
onderwijs. Met mijn collega’s van OCW en WWI overleg ik binnenkort welke
partijen hierbij een functie kunnen vervullen, zoals ik ook heb aangegeven
in mijn brief van 29 september over de planning van de dossiers op het
terrein van gelijke behandeling. Gemeenten spelen al een grote rol bij het
vergroten van de participatie van mensen met een handicap o.a. vanuit hun
verantwoordelijkheid voor de Wmo. Ik ondersteun gemeenten bij de invulling
van het gemeentelijk Wmo-beleid om participatie van mensen met een beperking
te vergroten. Gemeenten maar bovenal de betrokkenheid van het bedrijfsleven
is van essentieel belang bij het praktijkspoor ter verbetering van de toegang
tot goederen en diensten. Het bedrijfsleven en de gemeenten zijn daarbij dan
ook betrokken.203Waarom is de streefwaarde 2008 m.b.t. klanttevredenheid
over Valys identiek met de lange termijn streefwaarde?In 2008 wordt ten opzichte van 2007 gestreefd naar een forse verbetering
van de klanttevredenheid over Valys (van 7,1 naar > 8,1). Uiteraard
wordt voor de lange termijn gestreefd naar een zo groot mogelijke klanttevredenheid,
maar aangegeven is dat minimaal gestreefd wordt naar een klanttevredenheid
van 8,1.204Zijn er concrete praktijkvoorbeelden te noemen m.b.t.
het wegnemen van fysieke en sociale drempels?Praktijkvoorbeelden van het wegnemen van fysieke en sociale drempels zijn
bijvoorbeeld de toegankelijkheidsverbeteringen van informatie op internet
zodat deze ook voor zintuigelijk gehandicapten toegankelijk is. Een ander
voorbeeld is de grootletter- en braillemenukaart die een fast-food-keten heeft
opgesteld, inclusief plaatjes voor analfabeten (waaronder jonge kinderen)
en dyslectici. Een testpanel van Viziris met onder andere blinden, slechtzienden
en dyslectici heeft advies gegeven en de menukaart getest. De
Gehandicaptenraad Arnhem heeft gezamenlijk met MEE Gelderse Poort een gids
uitgebracht voor mensen met een functiebeperking met daarin een overzicht
van de belangrijkste uitgaansmogelijkheden. Daarbij wordt met behulp van onder
meer pictogrammen informatie gegeven over de toegankelijkheid van gebouwen
en de aanwezigheid van voorzieningen. In het praktijkspoor ter verbetering
van de toegang tot goederen en diensten willen we deze en andere voorbeelden
en initiatieven zoveel mogelijk bundelen en als voorbeeld stellen voor wat
in de praktijk mogelijk is.205Welke organisaties nemen deel aan de lokale belangenbehartiging
en welke positie nemen de gemeenten hier in?In 95% van de gemeenten is er periodiek overleg met vertegenwoordigers
van de doelgroepen van het beleid, veelal in de vorm van een Wmo-raad. Groepen
die vertegenwoordigd zijn in Wmo-raden (of in een vergelijkbare vorm van cliëntenraden)
zijn: (zelforganisaties van) mensen met een lichamelijke beperking, mensen
met een verstandelijke beperking en hun vertegenwoordigers, mensen met een
zintuiglijke beperking, mensen met een psychische/psychosociale beperking
en/of hun familieleden, chronisch zieken, ouderen, mantelzorgers, vrijwilligers,
dak- en thuislozen en verslaafden. In veel gemeenten zijn ook patiënten,
bewonersorganisaties en jeugd- en jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming
van het Wmo-beleid.Naast Wmo-raden zetten gemeenten ook andere instrumenten in om burgers
en cliënten bij de Wmo-beleidsvorming te betrekken. Voorbeelden hiervan
zijn klankbordgroepen, cliëntenpanels, themabijeenkomsten, telefonische
en schriftelijke raadplegingen.206Wanneer wordt de informatie over de consequenties van
het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap gezonden aan
de Kamer? Worden de inventarisaties en de bijbehorende tussentijdse analyses
van de werkgroep ook bekend gemaakt aan de Kamer?De uitkomst van de analyses zal worden opgenomen in de Memorie van toelichting
bij het voorstel van de Goedkeuringswet en de Invoeringswet. De Ministerraad
zal naar verwachting in september 2009 kunnen besluiten over de voorstellen
waarna de Raad van State om advies zal worden gevraagd. Na ommekomst van het
advies zullen de voorstellen van wet naar verwachting begin 2010 aan de Kamer
kunnen worden gezonden. De Kamer heeft dan ruimschoots de gelegenheid om kennis
te nemen van de overwegingen die aan het wetsvoorstel ten grondslag liggen
en om hier met het kabinet over te debatteren. Ik heb het ratificatieproces
nader beschreven in mijn brief van 29 september jl. aan de Kamer (brief
over de planning inzake verschillende dossiers inzake gelijke behandeling
van mensen met een handicap).De uitkomsten van (tussentijdse) de analyses van de werkgroep worden –
zo is de intentie – verwerkt in het voorstel van de Invoeringswet.207Wie bepaalt, indien algemene voorzieningen niet meer
toereikend zijn voor mensen met een handicap, om specifieke voorzieningen
in te zetten? Op welke termijn worden deze specifieke voorzieningen beschikbaar
gesteld voor mensen met een handicap?Het beleid gaat uit van het principe dat mensen met een beperking op voet
van gelijkheid gebruik moeten kunnen maken van algemene voorzieningen.
Alleen daar waar nodig of niet anders mogelijk worden specifieke voorzieningen
ingezet.Wie bepaalt wanneer dat nodig is en op welke termijn die specifieke voorzieningen
beschikbaar worden gesteld, is afhankelijke van het type voorziening.Bij voorzieningen bijvoorbeeld die vallen onder de Wet maatschappelijke
ondersteuning geldt het compensatiebeginsel. De gemeente heeft de plicht om
oplossingen te bieden aan burgers met beperkingen via het treffen van voorzieningen
die hem in staat stellen:– een huishouden te voeren– zich te verplaatsen in en om de woning– zich lokaal te verplaatsen per vervoermiddel– medemensen te ontmoeten en op basis daarvan sociale verbanden
aan te gaan. De gemeente heeft beleidsruimte in de wijze waarop zij invulling
geeft aan deze verplichting. Hierbij kan zij bijvoorbeeld een afweging maken
tussen individuele voorzieningen en collectieve voorzieningen.Er zijn ook voorzieningen die in de vorm van wettelijke aanspraken zijn
geregeld, zoals bij de AWBZ. In het kader van de AWBZ beoordeelt het Centrum
Indicatiestelling Zorg (CIZ) of een burger aangewezen is op AWBZ-zorg.Op besluiten door de gemeente c.q. het CIZ is de Algemene wet bestuursrecht
van toepassing. Indien de uitvoering van het besluit onredelijk lang duurt,
kan de burger in bezwaar c.q. in beroep. In het kader van de AWBZ worden door
de sector voor de leveringsduur de zogenaamde Treek-normen gehanteerd.208Wanneer worden de tussentijdse uitkomsten en de daarbij
behorende analyses van de lopende pilots m.b.t. doelgroepenvervoer bekend
gemaakt aan de Kamer?De huidige nog lopende pilots lopen tot maximaal eind 2009. Over deze
pilots en de daarbij behorende analyse zal ik u zo spoedig mogelijk in 2010
informeren. Er zullen ook nog enkele pilots eind 2008 van start gaan. Daarover
zal een tussentijdse evaluatie in dezelfde brief worden opgenomen.209Wat is de reden om een beperkt aantal nieuwe pilots
te starten? Wanneer denkt de regering de gewenste samenwerking tussen de betrokken
partijen te hebben bereikt?Met de reeds afgeronde pilots, nog lopende pilots en de onderzoeken is
een aantal aspecten van het bundelen van doelgroepenvervoer afdoende onderzocht.
Wel is geconcludeerd dat nog een aantal zaken (indiceren, één
loket, één telefoonnummer) kan worden verbeterd. Het gaat daarbij
vooral om kwaliteitsverbetering voor de cliënt. Het ministerie van VWS
wil met enkele pilots op dit terrein verbeteringsmogelijkheden verder verkennen.De gewenste samenwerking tussen betrokken partijen wordt door een praktische
aanpak gestimuleerd, gericht op die vervoerssystemen waar samenwerking het
makkelijkst te realiseren is. Vaak gaat dat stap voor stap. De vorm of mate
van bundeling kan per regio verschillend zijn. Er is nu al op een groot aantal
plaatsen in het land samenwerking ontstaan. Aangezien er niet voor wordt gekozen
de samenwerking door regelgeving af te dwingen, is niet te voorspellen wanneer
alle partijen in alle regio’s volledig met elkaar zullen samenwerken.
In 2012 zal worden bezien of er op deze wijze voldoende voortgang wordt geboekt
in de samenwerking en indien nodig deze aanpak worden heroverwogen. In de
brief aan uw Kamer van 8 juli 2008 bent u geïnformeerd
over hoe de samenwerking verder zal worden gestimuleerd en wordt deze aanpak
gemotiveerd.210Wanneer wordt de informatie over de communicatie tussen
burgers met een beperking en gemeentebesturen doorgegeven aan de Kamer en
in welke vorm?De genoemde activiteit is van de Taakgroep handicap en lokale samenleving.
Deze Taakgroep zal hierover in de eerste helft van 2010 formeel aan mij verslag
uitbrengen. Dit verslag zal ik na ontvangst aan u toezenden. Ik zal de Taakgroep
vragen mijn ministerie ook tussentijds te informeren. Ik zal u daarover in
een komende voortgangsrapportage informeren.2112Welke kwaliteitseisen gaan in 2009 gesteld worden
bij de aanbesteding van het bovenregionaal vervoer gehandicapten? Hoeveel
mensen zijn afgewezen voor een verzoek van een hoog PKB en wat waren de redenen?
Hoeveel klachten zijn tot nu in 2008 binnen gekomen en afgehandeld bij Connexion?
Wat is de aard van deze klachten?Het contract met de huidige vervoerder, Connexxion, loopt nog tot tenminste
1 april 2010. Daarnaast kent het contract een optie tot verlenging. Bij
een nieuwe aanbesteding zullen de ervaringen van vorige aanbestedingen meegenomen
worden om te bekijken of verbeteringen mogelijk zijn. In ieder geval zal bekeken
worden of een met de NS vergelijkbaar geld-terug-systeem kan worden ingesteld.In 2008 zijn in totaal circa 6300 verzoeken om een hoog persoonlijk kilometer
budget (hpkb) afgewezen. De redenen hiervoor zijn dat de aanvrager in staat
is om – met assistentie of onder begeleiding – met het openbaar
vervoer te reizen, dan wel over een gehandicaptenparkeerkaart beschikt.Het aantal klachten is in 2008 gedaald. In totaal zijn het eerste halfjaar
circa 1900 klachten ingediend. Het percentage gegronde klachten ligt onder
de 0,5% van alle ritten. Klachten worden door Connexxion gemiddeld
binnen 5 tot 10 werkdagen afgehandeld. Het merendeel van de klachten betreft
de ophaal- c.q. aankomsttijd of de reistijd in het algemeen. U ontvangt nog
een separate brief over de kwaliteit van Valys.212Welk bedrag is in 2008 uitgegeven aan de psychosociale
ondersteuning/zorg van jongeren onder de 18 jaar?Zie antwoord op vraag 214.213Hoeveel jongeren jonger dan 18 jaar hebben afgelopen
2 jaar gebruik gemaakt van tijdelijke ondersteuning i.v.m. psychosociale problemen?Zie antwoord op vraag 214.214Welk bedrag werd de afgelopen 5 jaar jaarlijks uitgegeven
in de AWBZ aan psychosociale ondersteuning aan ontregelde gezinnen?Voor deze drie vragen geldt dat de gevraagde gegevens niet beschikbaar
zijn. Gemeenten ontvangen vanaf 2009 € 17 mln. om de gevolgen
op te vangen van het schrappen van de psychosociale grondslag voor de functie ondersteunende begeleiding algemeen voor de begeleiding van
ontregelde gezinnen. Dit is een zo’n goed mogelijke schatting, die gebaseerd
is op een onderzoek bij aantal instellingen die deze begeleiding bieden.215Waar kunnen mensen terecht indien de psychosociale
problemen van blijvende aard blijken en niet opgelost zijn na tijdelijke ondersteuning?Het doel van de maatschappelijke opvang en vrouwenopvang is mensen tijdelijk
op te vangen en perspectief te bieden om daarna weer mee te doen in de samenleving.
Het woord tijdelijk slaat hier op de opvang, omdat het niet de bedoeling is
dat mensen langdurend opgevangen worden. Het gaat er juist om mensen zo snel
als mogelijk en op een goede manier te laten doorstromen, zodat ze zo goed
mogelijk deel kunnen nemen aan de samenleving. Een deel van de mensen die
een beroep doet op maatschappelijke of vrouwenopvang heeft echter ook na de
opvang langdurende begeleiding nodig om te kunnen participeren. Afhankelijk
van de aard en ernst van de problematiek kunnen mensen een beroep doen op
begeleiding door de GGZ, het maatschappelijk werk, ambulante begeleiding vanuit
de maatschappelijke opvang of vrouwenopvang danwel andere vormen van begeleiding.216Is het compensatiebedrag van 36 miljoen euro voor de
centrumgemeenten voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang toereikend
om de zorgvraag van cliënten van opvanginstellingen op te vangen?Het te compenseren bedrag is gebaseerd op een inventarisatie van 2007
bij de instellingen voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. Dat betekent
dat de daadwerkelijk geleverde ondersteuning wordt gecompenseerd. Ik ga ervan
uit dat daarmee het bedrag toereikend is om de zorgvraag in 2009 op te vangen.217Wat is de stand van zaken ten aanzien van het toegezegde
onderzoek naar de kwaliteit van de zorgverlening voor tienermoeders, ten aanzien
van praktische hulp en een advies- en hulppunt tienermoeders, zoals bedoeld
in de motie-Van der Vlies van 9 april 2008 (30 371, nr. 11)?De genoemde motie is aangehouden. Ik heb n.a.v. de aangehouden motie Van
der Vlies tijdens de behandeling van de evaluatie wet afbreking zwangerschap
toegezegd de Tweede Kamer de stand van zaken over de inzet van Fiom en VBOK
voor de hulp aan tienermoeders en eventuele verbeterpunten te doen toekomen.
Met het amendement van Wiegman-Van Meppelen Scheppink (31 494 XVI) is –
bij voorjaarsnota- € 10 miljoen in 2008 extra ter beschikking gekomen
voor hulp aan tienermoeders. Ik wil in de bovengenoemde stand van zakenbrief –
naast de reguliere inzet van VBOK en Fiom – ook zo spoedig mogelijk
de extra inzet voor tienermoeders meenemen die uit dit amendement volgt. Onder
meer VBOK en Fiom zullen extra projecten voor tienermoeders gaan uitvoeren.
Zodra de eerste resultaten bekend zijn, zal ik u informeren over de stand
van zaken van hulp aan tienermoeders.218Op welke wijze kunnen inactieve burgers in aanmerking
komen voor sport en beweegactiviteiten in eigen omgeving? Wie bepaalt welke
burgers met een lage sociaal-economische status vrijblijvend en kosteloos
mogen sporten? Via het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) worden door de Rijksoverheid
in samenwerking met de gemeenten kansrijke interventies in het land verspreid
om zoveel mogelijk burgers in beweging te krijgen. Kansrijke interventies
zijn bestaande interventies waarvan bekend is dat ze een positief effect hebben
op beweeggedrag van met name te weinig actieve burgers. Het gaat om effectieve
en laagdrempelige methodieken voor sporten bewegingsstimulering in de wijk,
woon-, zorg- of schoolomgeving. De meest kansrijke interventies zijn opgenomen
in een interventie-overzicht (www.NASB.nl). De interventies zijn ingedeeld
per doelgroep (leeftijdscategorie maar ook lage Sociaal-Economische-Status
(SES)).De regie-rol voor het realiseren van sport- en beweeginterventies ligt
bij de gemeenten. Het is dan ook de keuze van gemeenten welke beweeginterventies
zij inzetten en voor welke doelgroepen. In het algemeen komen te weinig actieve
burgers voor bij groepen met een lage SES, dus zal de gemeente zich daar met
name op richten.Het is ook de gemeente, die bepaalt of burgers met een lage SES kosteloos
mogen sporten en bewegen dan wel dat ze hiervoor een eigen bijdrage moeten
betalen.219Worden patiënten met andere chronische aandoeningen,
zoals bijvoorbeeld astma ook doorverwezen door de huisarts naar een leefstijladviseur?
Zo ja, is hiervoor ook een passend beweegprogramma ontwikkeld? Wanneer worden
de gewenste resultaten m.b.t. voldoende effectiviteit van beweeginterventies
voor opname in het verzekeringspakket behaald?De Beweegkuur, waarmee momenteel ervaring wordt opgedaan met proefimplementaties
in pilotregio’s, is vooralsnog gericht op mensen met (hoog risico op)
diabetes type 2. Patiënten met andere chronische aandoeningen als bijv.
astma, zullen, als het gaat om de Beweegkuur, niet door de huisarts naar een
leefstijladviseur worden doorverwezen ten laste van de zorgverzekering of
een subsidieregeling. De functie van leefstijladviseur is thans in ontwikkeling.
Er zijn ook voor mensen met astma leefstijl- dan wel beweegprogramma’s
beschikbaar, onder meer bij fysiotherapeuten. VWS heeft de KNGF ondersteund
bij het ontwikkelen daarvan. Deze programma’s maken evenwel geen deel
uit van het basispakket zorgverzekering. TNO onderzoekt thans het beschikbare
aanbod van sport en beweegprogramma’s voor mensen met longklachten (waaronder
astma) en voor mensen met reuma.Het effect van bewegen op de gezondheid is door het RIVM onderzocht op
basis van de internationale literatuur. Een prototype van de beweegkuur wordt
momenteel ontwikkeld en uitgetest door het NISB in de vorm van 7 pilots. Het
bijbehorend onderzoek wordt vanaf begin volgend jaar gecoördineerd door
ZonMW. De RIVM-studie, de CVZ-rapportages over diabetes en overgewicht, de
uitvoering van de pilots en het bijbehorende onderzoek moeten ultimo 2010
voldoende informatie hebben opgeleverd om in het voorjaar 2011 een nadere
pakketbeslissing voor 2012 te kunnen nemen.220Hoeveel combinatiefuncties zijn gerealiseerd? Wordt
de toegevoegde waarde van de inzet van de combinatiefuncties erkend door de
lokale verenigingen en scholen?Nadat op lokaal niveau besluitvorming heeft plaatsgevonden over de (structurele)
cofinanciering, zijn de eerste 30 gemeenten samen met scholen,
sportverenigingen en culturele instellingen hard aan de slag gegaan om combinatiefuncties
te realiseren. Bij de start van het nieuwe schooljaar hebben de meeste gemeenten
de eerste combinatiefunctionarissen kunnen plaatsen. Eind oktober 2008 laat
de VNG een éénmeting uitvoeren naar het aantal gerealiseerde
fte’s. Deze resultaten worden opgenomen in de tussenrapportage sport
die eind dit jaar aan uw Kamer wordt toegestuurd.De toegevoegde waarde van de inzet van combinatiefuncties voor lokale
partijen is groot. Niet alleen ontstaat er meer sport- en beweegaanbod voor
de jeugd, maar de inzet van combinatiefunctionarissen is juist bedoeld voor
de versterking van sportverenigingen en de uitbreiding van het aantal brede
scholen met sport- en cultuuraanbod. De versterking van sportverenigingen
leidt ertoe dat deze beter in staat zijn om maatschappelijke taken uit te
voeren en samenwerking aan te gaan met scholen, naschoolse opvang of de wijk.221Waarom blijft de sportdeelname van mensen met een handicap
achter in vergelijking met anderen?In 2007 en 2008 heeft het W.J.H. Mulier Instituut in opdracht van Gehandicaptensport
Nederland en met financiële steun van VWS onderzoek gedaan naar de sportparticipatie
van mensen met een handicap. De definitieve onderzoeksresultaten zullen in
november a.s. worden gepresenteerd. Uit dit onderzoek blijkt dat er zowel
bij lichamelijk als verstandelijk gehandicapten sprake is van een achterstand
in sportdeelname.Sporters met een handicap blijken minder vaak lid te zijn van een sportvereniging
dan sporters zonder een handicap. Bij lichamelijk gehandicapten ervaren drie
van de vijf sporters knelpunten. Één van die knelpunten is dat
veel mensen vinden dat hun gezondheidssituatie hen belemmert om te gaan sporten.
Maar ook de kosten voor deelname en het vervoer leveren problemen op. Daarnaast
worden knelpunten ervaren bij de toegankelijkheid van sportaccommodaties.Bij verstandelijk gehandicapten worden vervoer, begeleiding, lichamelijke
beperkingen en motivatieproblemen aangedragen als factoren die het sporten
moeilijk maken. Vervoer wordt ook door scholen (speciaal onderwijs) als knelpunt
aangedragen bij het organiseren van sportactiviteiten voor hun leerlingen.222Wat is de reden dat de deelname van mensen met een
handicap nog steeds ver achter blijft in vergelijking met anderen?Zie antwoord op vraag 221.223Op welke manieren bewerkstelligen (sport)organisaties
en andere overheden dat de sportdeelname van allochtone jongeren wordt bevorderd?Sportorganisaties en overheden hebben in toenemende mate aandacht voor
de sportstimulering van de allochtone jeugd, jeugd in achterstandswijken en
jeugd uit arme gezinnen. Geïnitieerd door VWS en WWI loopt in de periode
2006–2010 het programma Meedoen waaraan
9 sportbonden en 11 gemeenten deelnemen. Deze organisaties hebben alle hun
eigen plannen ontwikkeld. In de bondsplannen staan opleidingen en aangepast
aanbod centraal. Gemeenten investeren in school- en wijkprojecten die een
brug vormen naar de sportvereniging. Het kabinet heeft in totaal € 65
mln beschikbaar gesteld ter bevordering van de sportdeelname en het nastreven
van opvoedings- en integratiedoelen. De tussentijdse resultaten van
dit programma worden opgenomen in de tussenrapportage sport die eind dit jaar
aan uw Kamer wordt toegestuurd.Daarnaast heeft staatssecretaris Aboutaleb al met 100 gemeenten convenanten
afgesloten om de participatie van kinderen en jongeren te bevorderen, o.a.
in de sport. Hiervoor heeft het kabinet een uitkering beschikbaar gesteld
van € 40 mln in 2008 oplopend tot € 80 mln in 2012. Aanvullend
subsidieert VWS het landelijk jeugdsportfonds, zodat in diverse gemeenten
lokale jeugdsportfondsen kunnen worden opgericht.224De overheid heeft gekozen om niet langer in alle topsportprogramma’s
te investeren maar concentreert de beschikbare middelen op die topsportonderdelen
waarbij Nederlandse sporters nu of in nabij toekomst goed presteren. Waarom
is deze keuze gemaakt?De keus om zich te concenteren op topsportonderdelen waarin Nederlandse
sporters goed presteren is gemaakt om globaal twee redenen:– de kansen van sporters om een succesvolle carrière te kunnen
maken is in die topsportonderdelen het meest kansrijk;– de focus op een beperkt aantal topsportonderdelen vergroot de
kans om – op termijn – bij de beste 10 sportlanden van de wereld
te gaan behoren.Daar voeg ik nog aan toe, dat de keuzen gebaseerd zijn op een door de
georganiseerde sport zelf ontworpen certificeringssysteem dat dient ter beoordeling
van talentontwikkelingsprogramma’s. Op dit moment verleen ik steun aan
ruim 40 sportbonden die ruim 75 gecertificeerde programma’s uitvoeren.
Het blijft altijd mogelijk dat er nieuwe bonden bijkomen, dan wel nieuwe programma’s
voor steun in aanmerking komen.225Op welk termijn worden de CTO’s opgezet en wat
zijn de capaciteiten van zo’n CTO?De eerste aanzetten zijn al gedaan en de CTO’s worden in 2009 verder
opgezet. Mede op advies van NOC*NSF zal een pilot gestart worden met vier
locaties (Heerenveen, Amsterdam, Papendal en Eindhoven) voor de doorontwikkeling
naar een volwaardig CTO.De belangrijkste inhoudelijke capaciteit van zo’n instelling is
de bundeling van de drie functies: trainen/sporten, leren en wonen. Een CTO
regelt de faciliteiten voor een zodanige combinatie van die drie functies
dat de sporter zijn of haar talenten optimaal tot ontwikkeling kan brengen.
Zo zullen afspraken gemaakt worden met onderwijsinstellingen, zal er o.a.
sportmedische en maatschappelijke begeleiding zijn en – uiteraard –
zullen trainers en coaches beschikbaar zijn.De omvang van een dergelijk centrum zal samenhangen met het aantal sportbonden
dat op die locatie de relevante programma’s tot uitvoering wil brengen
en het aantal toptalenten dat van de voorzieningen gebruik gaat maken. Voor
het goed functioneren van een CTO is immers een minimum aantal bonden, programma’s
en sporters nodig. Een CTO is bedoeld voor de beste talenten in hun tak van
sport.226De voorgestelde constructie van overdracht van cliëntenbeheer
van de PUR naar de SVB is gekunsteld en omslachtig, zo stelt een advies van
Advocatenkantoor Stibbe. De garanties die de regering de doelgroep biedt leiden
tot aanzienlijke wetswijzigingen, die lange tijd gaan vergen. Is het, gezien
dit advies en de onrust in het veld, niet gepast de zgn. mandaatconstructie
opnieuw te bezien? Uit het advies van Stibbe blijkt dat deze constructie de
zelfde garanties biedt, op minder juridische problemen stuit,
snel gerealiseerd kan worden en slechts de instemming van de SVB behoeft.
Is de regering op de hoogte van dit advies? Zo ja, welke reactie heeft de
regering?De regering is inderdaad op de hoogte van het advies dat de cliëntenraad
van de PUR aan het Advocatenkantoor Stibbe heeft gevraagd.Gesteld wordt dat het door de regering voorgestelde model zou leiden tot
aanzienlijke wetswijzigingen die lange tijd zouden vergen. Voor welke model
er ook gekozen wordt, omvangrijke wetswijziging is in beide gevallen noodzakelijk
omdat altijd wettelijk geregeld moet worden dat de SVB de wetten voor oorlogsgetroffenen
gaat uitvoeren. Daarvoor is ruim de tijd aangezien de overgang van het cliëntenbeheer
eerst is voorzien per 1 januari 2011.De regering is van mening dat het mandaatmodel, anders dan Stibbe in zijn
advies aangeeft, niet dezelfde garanties biedt als het door de regering voorgestelde
model. De regering hecht zeer sterk aan het geven van garanties aan de cliënten.
Juist met het oog op deze garanties is gekozen voor een model waarmee de continuïteit
van de wetsuitvoering wordt gegarandeerd, dat een voor cliënten duidelijke
structuur biedt (op eerste aanvragen beslist de PUR, op vervolgaanvragen beslist
de SVB), waarin voorzien wordt in een dominante rol voor de raadskamers van
de PUR (vaststellen beleidsregels waaraan de SVB zich bij het nemen van beslissingen
moet houden) en waarbij de verantwoordelijke bewindspersoon van VWS rechtstreeks
toezicht op de SVB uitoefent. In het geval van een mandaatconstructie tussen
de PUR en de SVB kan de staatsecretaris van VWS slechts zeer indirect, namelijk viade PUR als mandaatgever, toezicht houden op de SVB.
Een wettelijke opdracht aan de SVB tot uitvoering van de wetten voor oorlogsgetroffenen
voor wat betreft de bestaande cliënten maakt dat de staatssecretaris
haar politieke verantwoordelijkheid rechtstreeks kan waarmaken. De SVB zal
zich tegenover de staatssecretaris van VWS moeten verantwoorden over de uitvoering
van de haar opgedragen taken. Ook zal de staatssecretaris, bijvoorbeeld via
een periodieke audit, toezicht kunnen houden op de wijze waarop beide zbo’s
de noodzakelijke afstemming in de praktijk vormgeven.227De apparaatsuitgaven voor de Inspectie voor de Gezondheidszorg
stijgen in 2009 met ruim euro 1 miljoen en dalen daarna structureel met 7
miljoen euro. De minister heeft eerder aangegeven de capaciteit van de Inspectie
af te zetten tegenover de taakstelling. Hoe verhoudt zich in dat licht de
ontwikkeling van het budget ten opzichte van de verzwaarde taakstelling van
de Inspectie?Er is geen sprake van een verzwaarde taakstelling bij de Inspectie voor
de Gezondheidszorg. In de aan de vernieuwing rijksdienst gekoppelde personele
taakstelling voor mijn departement heb ik de IGZ ontzien. In plaats van de
20% die binnen de rijksbrede taakstelling als richtsnoer geldt voor
de inspectiefunctie, heb ik de IGZ een beperkte taakstelling opgelegd van
6% (met het ritme van 2,6 fte in 2008, via 5,1 fte in 2009, 10,2 fte
in 2010 en 20,4 fte in 2011 oplopend).Daarnaast heb ik, gezien het grote belang dat ik hecht aan de rol van
de inspectie rond transparantievergroting en patiëntveiligheid, de IGZ
de ruimte gegeven om op die terreinen extra capaciteit aan te trekken.De oploop van het budget in de jaren 2008 en 2009 bij de IGZ is vooral
te verklaren door de middelen die in het kader van het programma «zorgbrede
transparantie» (14 fte) en veiligheid (20 fte) beschikbaar zijn gesteld.
Daarnaast krijgt de IGZ in de komende periode budget voor het uitvoeren van
enkele herhuisvestingstrajecten.De incidentele middelen voor transparantie vervallen in 2010. Tegelijkertijd
loopt met name in 2010 en 2011 de taakstelling verder op. Bovenstaande betekent dat per saldo het budget (en de formatie) van de
IGZ in 2011/2012 niet lager is dan in 2007, het basisjaar voorafgaande aan
de voornoemde kwaliteitstrajecten.228Waarom acht de regering het verantwoord om vanaf 2010
minder budget uit te trekken voor de Inspectie voor de Gezondheidszorg?Zie antwoord op vraag 227.229Om welke reden wordt het budget voor de Gezondheidsraad
verkleind en komende jaren nog verder beperkt?De taakstelling op de Gezondheidsraad (20%) sluit aan bij de rijksbrede
lijn en loopt parallel aan de gedeelde visie op de kennis- en adviesfunctie.
Het totale aantal door het kabinet aangevraagde adviezen kan verminderen in
lijn met het afslanken van beleidskernen. Het aantal ongevraagde adviezen
kan eveneens beperkt worden. De taakstelling op de Gezondheidsraad volgt het
schema zoals dat aan heel VWS is opgelegd, te weten 12,5% in 2008,
25% in 2009, 50% in 2010 en 100% in 2011.Het budget van de GR bestaat naast een bijdrage van VWS uit een bijdrage
van andere departementen zoals SZW, VROM, LNV en OCW. Jaarlijks boeken deze
departementen het budget voor de GR over. In de begrotingscijfers voor de
jaren 2007 en 2008 is de bijdrage van de andere departementen verwerkt. Het
bedrag dat u in de begroting aantreft, voor de jaren vanaf 2009, is alleen
de bijdrage van VWS aan de GR.230Kan de minister bevestigen dat instellingen zoals het
RIVM en het KNMI vanwege het programma Vernieuwing Rijksdienst vrijwel geen
Europese projecten aangaan, omdat zij geen extra fte’s kunnen aannemen,
ook als deze niet met Nederlands belastinggeld worden gefinancieerd? Zo ja,
hoe verhoudt zich dat tot de verdere internationale verankering en de doelstelling
van Nederland Kennisland?Ik kan bevestigen dat de RIVM op dit moment grote terughoudendheid betracht
bij het aangaan van Europese projecten en het ontplooien van Europese initiatieven.
In het kader van de Vernieuwing Rijksdienst heeft het kabinet ook een taakstelling
opgelegd aan activiteiten van agentschappen waaronder het RIVM die niet door
de rijksoverheid, maar door derden worden betaald dan wel via matching met
rijksmiddelen tot stand komen.Gelet op de doelstellingen en afspraken van de taakstelling, is het dus
ongewenst dat het RIVM groeit in de opdrachten die het voor derden en dus
ook op internationaal vlak uitvoert. Deze moeten daarom nadrukkelijk passen
binnen de missie en strategie van het RIVM, passen binnen de kaders van de
VWS-taakstelling en een bijdrage leveren aan de kennisbasis van het agentschap
respectievelijk beantwoording van kennisvragen door het agentschap.231Acht u een verwerking van de taakstelling in de uurtarieven
door het RIVM in overeenstemming met de bedoelingen van de door het kabinet
overeengekomen taakstelling?De taakstellingen worden bij het RIVM inderdaad deels ingevuld via efficiencymaatregelen
waartoe de reële tarieven van het RIVM worden verlaagd; ook de budgetten
voor het RIVM van de opdrachtgevers zijn (navenant) verlaagd. Een van de doelen van de taakstelling is het organiseren van een efficiëntere
en slankere overheid. Dit geldt logischerwijs ook voor het RIVM. Het RIVM
zal de huidige taken dus moeten invullen met minder mensen. In de systematiek
van een batenlastendienst werkt dit door in lagere tarieven voor de opdrachtgevers.
Voor zover efficiencymaatregelen niet afdoende zijn om de taakstelling te
realiseren zal door de opdrachtgevende departementen de omvang van de opdrachtenportefeuille
aan het RIVM moeten worden teruggebracht.232Kan de regering toelichten hoe de personele taakstelling
voor het ministerie van VWS is verdeeld over de verschillende onderdelen van
het departement, de diensten, adviesraden en zbo’s. Welke beleidsmatige
overwegingen liggen aan deze verdeling ten grondslag? Wordt in 2009 het voorgenomen
tijdpad behaald?1. De uitwerking en verdeling van de taakstelling is in 2007 tot stand
gekomen en volgt zoveel mogelijk de lijnen van het SGO-rapport «De verkokering
voorbij» die over zijn genomen in het coalitieakkoord en de Nota Vernieuwing
Rijksdienst. Het SGO-rapport en de Nota Vernieuwing Rijksdienst gaan uit van
gedifferentieerde taakstellingspercentages per functie binnen de rijksdienst.
Naast een efficiency-taakstelling van 5% voor alle dienstonderdelen
en een taakstelling voor rijkshuisvesting, zijn taakstellingen vastgesteld
voor uitvoering (5%), beleid, raden en inspecties (15%) en ondersteuning
op het kerndepartement (20%).In de Ministerraad is bepaald dat het de ministeries vrij staat tot een
andere interne verdeling van de taakstelling te komen. Ons plan van aanpak
wijkt in vergelijking met voornoemde percentages met name af op de inspectiefunctie.
Deze is ontzien en heeft een taakstelling van slechts 6% gekregen.
De Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) en Inspectie Jeugdzorg (IJZ) spelen een
cruciale rol in het verbeteren van de kwaliteit van zorg. In politiek en maatschappij
worden hoge eisen gesteld aan de uitoefening van de toezichttaken van deze
inspecties.2. De verdeling van de taakstelling is tot stand gekomen aan de hand van
een brede doorlichting van de VWS-organisatie en de binnen het VWS-domein
actieve zbo’s. Daarbij is gekeken naar de ontwikkeling van het beleidsveld
en de beleidsagenda voor de komende jaren. Dit mede afgezet tegen het coalitieakkoord
en rijksbrede ontwikkelingen, met name op het terrein van samenwerking en
bedrijfsvoering.Op basis van de doorlichting zijn vervolgens bij het toedelen van de taakstelling
per onderdeel en zbo de volgende uitgangspunten gehanteerd:• ingezette organisatieontwikkelingen doorzetten en versnellen;• herprioriteren van taken: bepaalde taken zullen niet of minder
intensief kunnen worden gedaan;• het versterken van de kwaliteit van de organisatie. Uitgangspunten
hierbij zijn:– flexibiliteit van medewerkers en organisatie;– het maximaal bundelen van staftaken en ondersteuning, binnen VWS én
interdepartementaal;– eenduidige regie in plaats van coördinatie;– meer resultaatgericht werken;– externe herkenbaarheid;– standaardisatie van processen.3. De personele omvang van VWS is in 2007 toegenomen. Een deel van deze
groei kan verklaard worden door de doorwerking in de personeelsformatie
van zbo’s en batenlastendiensten van beslissingen die door het vorige
kabinet zijn genomen en die het huidige kabinet niet heeft kunnen of willen
terugdraaien. Dat gezegd hebbende is de lijn om deze groei door extra maatregelen
te compenseren.De personele groei is daarom aanleiding geweest om extra maatregelen te
treffen bij de agentschappen en zbo’s; de groei heeft voornamelijk ook
daar plaats gevonden. De betreffende dienstonderdelen zijn per brief door
de minister op de hoogte gesteld van de extra taakstelling en worden nu ter
hand genomen door de zbo’s en agentschappen. Deze maatregelen liggen
in het verlengde van de uitgangspunten die in het eerdere taakstellingsplan
zijn neergelegd.Met het beschrijven van de aanvullende maatregelen is een nieuw meerjarig
fte-kader ontstaan. De groei heeft er wel voor gezorgd dat VWS de eerder opgestelde
richtcijfers voor de personele omvang 2008 niet op alle onderdelen heeft kunnen
halen. De ontwikkeling binnen met name het kerndepartement, het nieuwe meerjarige
kader en de genomen aanvullende beheersingsmaatregelen geven echter voldoende
vertrouwen dat de taakstelling in de jaren 2010–2011 gerealiseerd wordt.233In de nieuwe opzet van het jaarverslag VWS is gekozen
om meer aan te sluiten bij de vijf kabinetsdoelstellingen die direct betrekking
hebben op de beleidsterreinen van VWS. Op welke wijze is in de totstandkoming
van de begroting 2009 rekening gehouden met deze opzet van het jaarverslag
zodat bij jaarverslag 2009 streefwaarden, doelen en kosten goed vergeleken
kunnen worden?Het ministerie van VWS neemt met LNV, BuiZa, VROM en WWI deel aan het
experiment Verbetering en vereenvoudiging begroting en verantwoording. Eén
van de doelen van het experiment is het aanbrengen van meer politieke focus
in de begroting en verantwoording. Dit heeft geleid tot een andere opbouw
van de beleidsagenda 2009 dan voorheen. In de beleidsagenda hebben de doelstellingen
van het kabinet in Samen werken samen leven een prominente plaats gekregen.
Tevens zijn daarbij de geraamde uitgaven 2009 tot en met 2011 op de desbetreffende
doelstellingen weergegeven in een overzichtstabel aan het einde van de beleidsagenda.
Tot slot zijn in de beleidsartikelen – daar waar voorhanden –
indicatoren met betrekking tot de vijf doelstellingen opgenomen. Met deze
opzet van de begroting 2009 is het mogelijk gemaakt in het jaarverslag over
het jaar 2009 op gelijke wijze terug te kijken op de gemaakte vorderingen
inzake de vijf kabinetsdoelstellingen.234Tijdens het wetgevingsoverleg over het jaarverslag
2007 is toegezegd in de begroting waar mogelijk te komen tot tussentijdse
doelen en scherpere prestatie-indicatoren. Op welke wijze is hier inhoud aan
gegeven?Sinds de begroting 2007 zijn er ieder jaar meer (sub)indicatoren in de
begrotingen opgenomen. In de begroting 2007 waren er 60 indicatoren opgenomen
uitgesplitst naar 80 subindicatoren. In de begroting 2009 zijn er 71 indicatoren
opgenomen uitgesplitst naar 107 subindicatoren. Daarnaast staan er sinds de
begroting 2007 geen indicatoren meer op «in ontwikkeling», zijn
er vaker tussentijdse en lange termijn streefwaarden geformuleerd en zijn
meer outcome-indicatoren opgenomen. Tevens is in de begroting 2009 als onderdeel
van het experiment Verbetering en vereenvoudiging begroting en verantwoording
meer aandacht besteed aan het opnemen van trendgegevens voor de prestatie-indicatoren. 235Waarom geeft de begroting Sociale Zaken wel en de begroting
VWS geen inzicht in de uitwerking van de vermogenstoets?Beoogd is dat de wetswijziging waarin de vermogensinkomensbijtelling wordt
geïntroduceerd in november aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. Daarin
staat de exacte vormgeving. Aan deze wetswijziging wordt thans nog gewerkt.
In de begroting van SZW staan zoals gebruikelijk de inkomenseffecten van alle
voor 2009 voorziene maatregelen die buiten het generieke koopkrachtbeeld vallen.236Welke oorzaken zijn aan te geven voor de omslag van
het vermogenstekort in het ZVF van 0.6 miljard euro naar een overschot van
0.6 miljard euro? Welk aandeel hebben de aanpak van kortingen en bonussen
van apothekers en het preferentiebeleid van verzekeraars in deze meevaller?De verbetering van het vermogen van het zorgverzekeringsfonds ten opzichte
van de inzichten in de begroting 2008 resulteert uit thans hoger geraamde
inkomsten en thans lager geraamde uitgaven. Thans worden de opbrengsten uit
hoofde van de inkomensafhankelijke bijdrage in 2007 en 2008 samen € 0,5
miljard hoger ingeschat. De uitgaven van het fonds voor de jaren 2006, 2007
en 2008 worden thans € 0,7 miljard lager ingeschat dan in de begroting
2008.De raming van de uitgaven aan geneesmiddelen is per saldo niet aangepast
in 2008 en beïnvloed dit effect dus niet.237Waar is de «grote onzekerheid» over de
voorziene meevaller in 2008 op gebaseerd? wanneer is er meer duidelijkheid?
Op welke wijze en wanneer zal de meevaller teruggegeven worden aan de premiebetaler?Door de overdekkingsproblematiek bestaat er een meer dan gebruikelijke
onzekerheid over de mate waarin verzekeraars ziekenhuizen financieren en in
welke mate dat doorwerkt naar de financiering van de verzekeraars uit het
zorgverzekeringsfonds.De verwachting is dat er meer duidelijkheid is ten tijde van de opstelling
van de begroting 2010 en de vaststelling van de premies voor 2010. Als de
positie van het zorgverzekeringsfonds dan nog steeds een overschot van € 0,5
miljard laat zien, dan zal dit in 2010 worden weggewerkt. Dat gebeurt via
het € 0,25 miljard lager vaststellen van de inkomensafhankelijke
bijdrage, het € 0,05 miljard lager vaststellen van de rijksbijdrage
voor kinderen en het € 0,2 miljard hoger vaststellen van de bijdrage
aan de verzekeraars. Dat laatste zal – afgezien van andere ontwikkelingen –
leiden tot € 0,2 miljard lagere nominale premies (en een € 0,15
miljard lagere zorgtoeslag) dan als er geen overschot hoeft te worden weggewerkt.238Welke oorzaak heeft het feit dat het exploitatietekort
van verzekeraars van circa 0.1 miljard euro in 2008 zal omslaan in een exploitatieoverschot
van 0.2 miljard euro in 2009? Betekent deze omslag dat de opslag op de rekenpremie
te hoog is vastgesteld in de afgelopen jaren? Ligt het in de lijn der verwachting
dat de opslag op de rekenpremie voor 2009 lager zal worden vastgesteld dan
voorheen?Bij het maken van de ramingen van de nominale premie is er van uitgegaan
dat verzekeraars niet permanent kunnen werken met een negatief exploitatieresultaat.
Verzekeraars kunnen immers niet onbeperkt interen op hun reserves. Daarom
is er in de ramingen van uit gegaan dat verzekeraars in 2009 een positief
resultaat willen behalen. Dit betreft niet meer dan een inschatting,
want verzekeraars bepalen geheel zelfstandig hun beleid op dit gebied.In de VWS-begroting wordt er van uit gegaan dat de opslag op de rekenpremie
waartoe verzekeraars in 2008 hebben besloten leidt tot een negatief exploitatieresultaat.
Indien verzekeraars, zoals ingeschat in de begroting, in 2009 een positief
resultaat willen behalen, dan is dat alleen mogelijk door het verhogen van
de opslag op de nominale premie. In de begroting wordt verondersteld dat die
opslag stijgt van € 77 in 2008 naar € 127 in 2009.239Waarom wordt de opslag op de nominale rekenpremie voor
2009 hoger geraamd dan voor 2008, terwijl de nominale rekenpremie juist lager
wordt geraamd?In de begroting is verondersteld dat verzekeraars het wenselijk vinden
om te komen tot een verbetering van het exploitatiesaldo. Dat is alleen mogelijk
door de opslagpremie te verhogen. Individuele verzekeraars kunnen hun saldo
verbeteren door goedkoper zorg in te kopen dan hun collega’s, maar voor
de verzekeraars gezamenlijk geldt dat de zorgkosten geheel kunnen worden gedekt
uit de rekenpremie plus de bijdrage uit het zorgverzekeringsfonds.De rekenpremie daalt omdat de raming van het aantal verzekerden die samen
een bepaald bedrag aan premieopbrengsten moeten opleveren (in zowel 2008 als
2009) sinds de begroting 2008 duidelijk is verhoogd. Een andere reden is dat
bij de vaststelling van de inkomensafhankelijke bijdrage in 2009 rekening
wordt gehouden met de veronderstelde verbetering van het exploitatiesaldo
van verzekeraars. Ook die saldoverbetering wordt immers 50/50 gefinancierd
via inkomensafhankelijke bijdragen en nominale (opslag)premies. De hogere
inkomensafhankelijke bijdrage wordt uit het zorgverzekeringsfonds aan de verzekeraars
doorgegeven ter financiering van zorg, waardoor de rekenpremie kan dalen.240Kan de regering toelichten waarom de berekening van
de zorgtoeslag wordt gebruikt om het koopkrachtbeeld van alleenstaanden te
repareren? Is dat niet oneigenlijk?Het kabinet is van mening dat de zorgtoeslag het meest effectief is om
de inkomenseffecten bij alleenstaanden met een laag inkomen te repareren.241Waarom accepteert de regering een negatief exploitatiesaldo
van het AWBZ-fonds? Heeft het CPB inmiddels een doorrekening voor de jaren
na 2009 en is de regering voornemens de premies daarop aan te passen?Omdat het AWBZ-fonds zijn geld aanhoudt in de schatkist kan het AWBZ-fonds
altijd aan zijn verplichtingen voldoen. Er is dus geen noodzaak om vermogenstekorten
weg te werken. Het wegwerken van vermogenstekorten sluit ook niet aan op de
budgettaire beheersingsmechanismen waartoe het kabinet heeft besloten. Het
kabinet heeft er in het regeerakkoord en de begrotingsregels voor gekozen
om te werken met een systematiek van ijklijnen. Het is niet noodzakelijk om
te besluiten tot ombuigingen op uitgaven, als die uitgaven passen binnen die
ijklijnsystematiek. Daarnaast heeft het kabinet besloten tot automatische
stabilisatoren en een lastenkader aan de inkomstenkant. De automatische stabilisatoren
impliceren dat tegenvallers bij de inkomsten niet worden opgevangen door hogere
premiepercentages, maar in het tekort lopen (zolang het tekort een afgesproken
signaalwaarde niet passeert). Het lastenkader impliceert dat vooraf is bepaald
hoeveel de lasten in de kabinetsperiode mogen worden verzwaard.
Verdere verhogingen van bijvoorbeeld de AWBZ-premie, dienen in deze systematiek
dus te worden gecompenseerd met lastenverlichtingen elders. Gegeven de bovenbeschreven
systematiek is het mogelijk dat, hoewel aan alle regels wordt voldaan, toch
een vermogenstekort in het AWBZ-fonds ontstaat.242Waarom ontbreekt een actuele CPB doorrekening van het
AWBZ fonds en de premieplichtige inkomens?Het CPB levert niet elk jaar een doorrekening die meerdere jaren vooruit
kijkt. In 2007 heeft het CPB ramingen opgesteld voor de jaren 2007 tot en
met 2011. In de MEV 2009 heeft het CPB slechts ramingen opgenomen voor de
jaren 2008 en 2009.243Kan aangegeven worden welke oorzaken er zijn voor de
daling in het (geraamde) vermogenstekort in het AFBZ van 2 miljard euro in
2011?Wegens het ontbreken van een actuele CPB-raming is het maken van ramingen
van het exploitatiesaldo en daarmee van het vermogenssaldo voor de jaren 2010
en 2011 erg lastig. Als (mede) op basis van de MLT-raming van het CPB uit
september 2007 een inschatting wordt gemaakt dan resulteert er voor 2011 een
exploitatietekort in het AWBZ-fonds van ruim ½ mld euro. Dit tekort
valt lager uit dan in 2009 omdat de premie-inkomsten in 2009 negatief vertekend
zijn door correcties uit oude jaren.244Op pagina 197 staan in de toelichting op de mutaties
van de uitgaven t.l.v. de premiemiddelen meevallers uit het bouwprogramma
benoemd. In 2008, 2009 en 2010 gaat het om respectievelijk 174,6, 170,5 en
145,2 miljoen euro. Deze incidentele middelen, in totaal een half miljard
euro, worden ingezet om structurele groei te financieren. Bovendien is deze
ruimte destijds ingeboekt voor de noodzakelijke verbetering van de bouw van
o.a. Isala Klinieken in Zwolle, Meander MC in Amersfoort en het Gemini Ziekenhuis
in Den Helder. Hoe ziet de minister de houdbaarheid van dit financieringsvoorstel,
zowel t.a.v. de langetermijn begroting van VWS als de financiering van ziekenhuisbouw?
Maait hij het gras voor de commissie van wijzen niet te kort?Op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven, het bouwprogramma
en de kapitaallastenraming 2007 geactualiseerd. De meevaller als gevolg van
de actualisatie is vrijgevallen ten gunste van de algemene middelen. Ook de
geactualiseerde raming van de kapitaallasten houdt rekening met geplande en
WTZi-goedgekeurde investeringen en instandhouding.De adviezen van de Commissie van Wijzen neem ik ter harte. Het advies
om een overgangsregeling voor de kapitaallasten in te voeren is naar mijn
mening het belangrijkste punt van de Commissie. De Commissie komt met dat
advies, omdat daarmee de overgang naar risicodragendheid van de kapitaallasten
over meerdere jaren gespreid wordt waardoor de overgang door ziekenhuizen
beter gemaakt kan worden dan wanneer sprake zou zijn van een overgang naar
risicodragendheid in één keer. Voor mijn reactie op de aanbevelingen
van de Commissie verwijs ik u naar mijn brief (kenmerk CZ 2.885.721) die op
16 oktober 2008 aan uw Kamer is aangeboden. 245Hoe wordt er op dit moment in de praktijk concreet
omgegaan met het bieden van meer tijd aan nabestaanden voor het ontruimen
van een kamer in een verpleeg- of verzorgingstehuis? Kan de Kamer hierover
voor de behandeling van de Begroting bericht ontvangen?Bij de invoering van de zorgzwaartebekostiging zal de tijd die nabestaanden
krijgen om een kamer te ontruimen na het overlijden van een bewoner, worden
geharmoniseerd voor verpleeg- en verzorgingshuizen.Verpleeghuizen krijgen in de huidige bekostiging vanaf de dag nadat de
cliënt is overleden geen vergoeding meer voor de betreffende cliënt
(een vergoeding voor de kosten van overlijden is opgenomen in de prijs per
dag), terwijl verzorgingshuizen nog maximaal dertig dagen een vergoeding krijgen
na overlijden van een cliënt. Door dit verschil in bekostiging krijgen
nabestaanden van bewoners van verpleeghuizen van de instelling nu minder tijd
om de kamer te ontruimen dan in verzorgingshuizen.Voor de nabestaanden van bewoners van verpleeghuizen zal de harmonisatie
betekenen dat ze meer tijd krijgen om een kamer te ontruimen dan nu het geval
is. Voor de nabestaanden van de bewoners van verzorgingshuizen zal harmonisatie
leiden tot minder tijd dan nu het geval is. Voor beide groepen nabestaanden
zal de regeling een redelijk aantal (tussen de 10 en 15) dagen garanderen,
waarmee de nabestaanden in ieder geval de begrafenis of crematie van de overleden
bewoner kunnen regelen zonder eerst de kamer te hoeven ontruimen. Hiermee
wordt uitvoering gegeven aan de motie-Van der Vlies c.s. 31 200 XVI,
nr. 70. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zal begin november 2008 –
bij het vaststellen van de beleidsregels die betrekking hebben op de invoering
van de zorgzwaartebekostiging – de regeling voor aan- en afwezigheidsdagen
voor het jaar 2009 vaststellen. Zodra de regeling door de NZa is vastgesteld,
zal ik deze ook aan u toesturen.246Wordt eind 2008 al een wetsvoorstel ingediend over
de beraadtermijn bij overtijdbehandeling? Zo niet, waarom duurt dit zo lang?Op dit moment vindt nog overleg plaats over hoe het best invulling kan
worden gegeven aan de afspraak uit het regeerakkoord.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Smeets (PvdA), voorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Koşer Kaya (D66),
Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA), Van Gerven
(SP), Wolbert (PvdA), Heerts (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema
(PVV), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU),
Sap (GL) en Vacature (SP).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt (CDA), Langkamp
(SP), Vermeij (PvdA), Arib (PvdA), Kamp (VVD), Thieme (PvdD), Bosma (PVV),
Luijben (SP), Tichelaar (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL) en De Wit
(SP).XNoot1Hansen J., Nuijen T., Hingstman L. Monitor multidisciplinaire samenwerkingsverbanden
in de eerste lijn. Utrecht: NIVEL, 2007.XNoot1Met uitzondering van huisartsenzorg en verloskundige zorg. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31700-XVI-23.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl