Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2001; Brief minister over het ophelderingspercentage van delicten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-VI, nr. 63

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-VI nr. 63

17-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. De betekenis van het ophelderingspercentage als beleidsindicator3. De hoogte van het ophelderingspercentage4. Oorzaken5. BeleidsvoornemensOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2001nr. 63BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 mei 20011. InleidingTijdens het algemeen overleg op 8 november 2000 met uw vaste commissie
voor Justitie over de begroting van het Ministerie van Justitie voor het jaar
2001 heb ik toegezegd uw Kamer te informeren over de problematiek rond het
lage ophelderingspercentage. Directe aanleiding tot deze toezegging vormde
de door uw Kamer aanvaarde motie (27 400-VI, nr. 23) waarin wordt gevraagd
de onderliggende oorzaken van het lage ophelderingspercentage – in capaciteit,
effectiviteit en kwaliteit van de opsporing – in kaart te brengen en
vervolgstrategieën te ontwikkelen teneinde de ophelderingspercentages
te verhogen.Met deze brief wil ik uw Kamer daaromtrent nader informeren. Achtereenvolgens
ga ik daarbij in op de volgende onderwerpen. Ik begin met een aantal opmerkingen
over de betekenis van het ophelderingspercentage als indicator voor de beoordeling
van de resultaten van het opsporings- en handhavingsbeleid. Vervolgens belicht
ik de actuele situatie. Ik geef daarvoor aan welke kwantitatieve gegevens
op dit moment bekend zijn in relatie tot het ophelderingspercentage. Vervolgens
ga ik in op een aantal verklarende factoren. Tenslotte maak ik u deelgenoot
van mijn ideeën over de hantering van het ophelderingspercentage als
indicator in de toekomstige beleidsontwikkeling, en geef ik aan hoe ik u wil
informeren over de beleidsvoornemens die ik heb om te komen tot substantiële
verbeteringen van het ophelderingspercentage.2. De betekenis van het ophelderingspercentage als beleidsindicatorAan de berekening van het ophelderingspercentage liggen twee variabelen
ten grondslag: het aantal geregistreerde delicten (het criminaliteitsniveau)
en het aantal opgehelderde delicten (het opsporingsniveau). De waarde van
het getal en de fluctuaties die daarin optreden zijn afhankelijk van ontwikkelingen
binnen deze variabelen. Een toename van het aantal opgehelderde
delicten leidt pas tot een stijging van het ophelderingspercentage als het
aantal aangiften verhoudingsgewijs daalt. Met andere woorden: de prestaties
van het opsporingsveld kunnen nog zo verbeteren, als dit gepaard gaat met
een grotere stijging van de criminaliteit, zal het ophelderingspercentage
toch dalen. Dit gegeven leidt er toe dat de betekenis die aan het ophelderingspercentage
mag worden toegekend altijd genuanceerd zal moeten zijn. Het zegt iets over
de resultaten van de opsporingsinspanningen die de verschillende opsporingsorganen
leveren, gerelateerd aan het criminaliteitsniveau in Nederland. In dit verband
is de ontwikkeling van het ophelderingspercentage in de tijd nog relevanter
omdat daaruit af te leiden valt of we de criminaliteit meer of minder meester
worden.In paragraaf drie ga ik nader in op de hoogte van het ophelderingspercentage
zoals dat momenteel in Nederland bestaat. Ter adstructie van het bovenstaande
licht ik daar alvast de hoofdlijn uit. In 1960 lag het criminaliteitsniveau
onder de 135 000 delicten per jaar en het opsporingsniveau op bijna 75 000
per jaar. Dit leidt derhalve tot een gemiddeld ophelderingspercentage van
circa 55 procent. Sedertdien is het criminaliteitsniveau gestegen tot circa
1.2 miljoen aan het eind van de jaren negentig, en is het opsporingsniveau
gestegen tot circa 200 000 per jaar. In weerwil van het veel grotere
aantal opgehelderde delicten is het ophelderingspercentage derhalve gedaald
tot gemiddeld ongeveer 15 procent1!Vanuit de praktijk en de wetenschap is aangegeven dat het ophelderingspercentage
een te beperkt beeld geeft van de inspanningen van de politie. Kern van de
gehanteerde redenering is dat in de periode 1992 – 1996 het ophelderingspercentage
daalde maar dat uit de cijfers tegelijk bleek dat er meer daders werden aangehouden
en vervolgd. Als consequentie hiervan zijn er dan ook meer straffen opgelegd.Dit beeld toont ook meteen de noodzaak aan om genuanceerd om te gaan met
de betekenis die aan deze indicator mag worden gehecht, gelet op de beperkingen
die daaraan inherent zijn.• Uit de genoemde stijging van het aantal geregistreerde delicten
mag niet worden afgeleid dat het criminaliteitsniveau in Nederland met een
factor 16 is gestegen in de afgelopen veertig jaar. Het aantal geregistreerde
delicten neemt mede toe, bijvoorbeeld doordat de registratie beter gebeurt,
doordat informatiesystemen steeds beter en nauwkeuriger worden, maar ook omdat
de aangiftebereidheid bij burgers stijgt, al dan niet geïnitieerd door
op bepaalde verschijningsvormen van criminaliteit gerichte acties van politie
en openbaar ministerie (bijvoorbeeld acties om aangifte te doen van geweld
op straat).• Ook ten aanzien van de interpretatie van de tweede variabele, de
stijging van het aantal opgehelderde delicten, moet voorzichtigheid worden
betracht. Het getal is absoluut, en zegt niets over het soort zaken dat is
opgehelderd. Er zijn aanmerkelijk meer zaken opgelost in de afgelopen jaren,
doch wanneer dit voornamelijk betrekking zou hebben op lichtere vergrijpen,
in plaats van op kapitale delicten, zal het oordeel over de prestaties van
het opsporingsapparaat niet positief kunnen zijn, in weerwil van de betere
prestatie op grond van de indicator.• De beoordeling van de tweede variabele moet ook worden genuanceerd
omdat uit gegevens van het OM en politieregisters blijkt dat het aantal in
de kraag gevatte daders per delict is gestegen. De rechtsorde is hiermee beslist
gediend, doch het ophelderingspercentage, gelet op de definitie, verbetert
er niet door.• Een laatste beperking: er zijn diverse delictscategorieën
waarbij het ophelderingspercentage als indicator van weinig waarde is. Dit
is bijvoorbeeld het geval bij de zgn. «brengdelicten»,
die meteen worden opgehelderd zoals bij alcoholcontroles en snelheidsovertredingen.
Hetzelfde geldt voor aangiften van incest en huiselijk geweld. Immers, op
het moment dat de politie kennis neemt van een dergelijk delict is de verdachte
bekend en de zaak meestal opgehelderd.Er zijn dus beperkingen die kleven aan het begrip ophelderingspercentage
als indicator. Dat besef neemt niet weg dat het gegeven wel degelijk als indicator
kan dienen, mits geplaatst als onderdeel van een totaal aan indicatoren, die
in gemeenschappelijkheid een betrouwbaar beeld geven van het resultaat van
de inspanningen die het opsporingsveld zich getroost om de criminaliteit te
beheersen en, mits het naar delictsoorten wordt gedifferentieerd. Dat beeld
wordt in de huidige strategie- en beleidsvorming ontleend aan het geheel van
indicatoren zoals aanwezig in het Informatiemodel Nederlandse Politie (INP)1. Het INP ordent bedrijfsvoeringsgegevens van alle politiekorpsen.
Het gaat daarbij zowel om resultaten van gerealiseerde diensten en producten
(ouput), als om de veiligheid, leefbaarheid en maatschappelijke integriteit
die de politie met die diensten en producten beïnvloedt (outcome).Het INP bevat indicatoren die voorzien in:• Eenduidige toepasbaarheid, en als zodanig verifieerbaar, binnen
de gehele strafrechtsketen;• Uniforme toepasbaarheid binnen de regionale politiekorpsen;• Het inzichtelijk maken van de aard en omvang van de criminaliteit
op regionaal niveau en de mogelijk tot aggregatie naar landelijk niveau;• Het inzichtelijk maken van de opsporingsprestaties van de diverse
regionale politiekorpsen en de mogelijkheid om die onderling te vergelijken
(bench marking).• De mogelijkheid tot onderlinge uitwisseling van succesvol gebleken
werkwijzen (best practices);• Verhoogde transparantie in politieprestaties en de (maatschappelijke)
effecten van de politiezorg;Het ophelderingspercentage is als indicator slechts ten aanzien van een
aantal delictsoorten in het INP opgenomen.Tenslotte wil ik in dit kader nog opmerken dat het (gedifferentieerde)
ophelderingspercentage ook geschikt is om de Nederlandse situatie in internationaal
perspectief te positioneren en te vergelijken. Naar de toepassing van het
ophelderingspercentagezal ik in de 2e helft van
2001 een beperkte internationale benchmarkstudie uit laten voeren.3. De hoogte van het ophelderingspercentageOp basis van de bestaande inzichten zijn de volgende gegevens met betrekking
tot het ophelderingspercentage te verstrekken. De gegevens zijn ontleend aan
het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).Jaar: 1999Opgemaakte processen-verbaal (x 1000)Opgehelderde delicten (x 1000)Gehoorde verdachten (x 1000)Ophelderingspercentage
(in %) Totaal generaal1 284,3194,2267,215,12 Wetboek van Strafrecht1 152.1145.1205.112.59w.v.    geweldsmisdrijven86.638.751.344.66w.v.    Verkrachting 1.81.01.153.97Feitelijke aanranding der eerbaarheid3.01.21.440.05Overige seksuele misdrijven2.51.41.555.61Misdrijven tegen het leven en persoon18.59.211.449.59Mishandeling42.321.628.551.09 Diefstal met geweld17.54.06.722.73Afpersing1.00.40.634.06Vermogensmisdrijven872.480.8114.19.26w.v.    Valsheidsmisdrijven7.62.43.631.16Eenvoudige diefstal383.840.652.611.16Gekwalificeerde diefstal480.030.047.28.24Verduistering7.82.83.335.73Bedrog11.63.84.832.87 Heling en schuldheling1.61.32.681.68 Vernieling en openbare orde188.222.235.211.79 w.v.    Tegen de openbare orde4.62.45.252.94Discriminatie0.40.10.239.20 Gemeengevaarlijke misdr. 8.41.52.617.97 Tegen openbaar gezag2.42.03.180.95 Schennis der eerbaarheid2.30.80.935.36Vernieling170.115.323.19.00 Overige misdr. Wetb. Van Sr4.93.44.568.96Wegenverkeerswet117.137.442.631.91w.v.    Rijden onder invloed30.526.730.587.52 Verlaten plaats ongeval82.88.39.09.97 Overig wegenverkeerswet3.82.43.164.52 Wet economische delicten3.72.12.956.46w.v.    Milieuhygiënische wetten2.91.51.952.22 Overige wetten0.80.61.071.32Opiumwet7.66.511.585.12 Wet Wapens en Munitie3.42.84.182.52 Wetboek Militair Strafrecht0.20.20.288.96 Overige wetten0.20.10.874.60Bron: CBS, Politiestatistiek. (NB: de aantallen zijn kortheidshalve afgerond,
de percentages zijn berekend aan de hand van de precieze aantallen).Gelet op deze informatie deel ik de opvatting dat het huidige ophelderingspercentage
in zijn algemeenheid als te laag moet worden beschouwd. Zoals uit het overzicht
echter blijkt zijn er per delictsoort grote verschillen. Het in algemene zin
spreken over het ophelderingspercentage doet dan ook geen recht aan dit beeld.
Om te komen tot een goede beoordeling van de resultaten van het opsporingsbeleid,
en om dit beleid te kunnen verbeteren, acht ik het dan ook van belang dat
het ophelderingspercentage voor een groter aantal delictsoorten in het INP
dan nu het geval is expliciet als indicator wordt opgenomen. Binnen de huidige
versie van het INP is de indicator ophelderingspercentage inmiddels opgenomen
voor delicten waarbij de lichamelijke integriteitvan het slachtoffer in het
geding is. Concreet gaat het hierbij om zedenmisdrijven, moord en doodslag,
misdrijven tegen de openbare orde, bedreiging met geweld, mishandeling en
straatroof. In de eerstvolgende actualisatie van het INP, in het kader van
de Landelijke Politiebrief 2002, zal het ophelderingspercentage behalve
voor diverse vormen van diefstal, woninginbraken, vernieling en overvallen
bovendien worden opgenomen voor mensen-, drugs en wapenhandel, kinderprostitutie
en -porno en mensenhandel. 4. OorzakenThans wil ik kort stilstaan bij een aantal oorzaken van het lage ophelderingspercentage,
zoals dat tot uitdrukking komt door hantering van de indicator.• In de eerste plaats zijn er duidelijke veranderingen in het criminaliteitspatroon
waarneembaar, in het bijzonder de ontwikkeling dat er per gepleegd feit meerdere
daders betrokken zijn (in vereniging gepleegd). Uit gegevens van het openbaar
ministerie blijkt dat er in de periode 1990 – 1998 sprake is van een
toeneming van het aantal daders met 0,3 per gepleegd feit. Deze ontwikkeling
heeft tot gevolg dat er met de opheldering per delict meer tijd is gemoeid
waardoor er binnen de bestaande opsporingscapaciteit minder delicten kunnen
worden opgespoord. Dit heeft geresulteerd in enerzijds een toeneming van het
aantal gehoorde en veroordeelde verdachten, terwijl anderzijds het ophelderingspercentage
niet positief werd beïnvloed.• Ten tweede is er sprake van toeneming van het aantal complexe zaken,
die in de regel meer opsporingscapaciteit vragen dan de «eenvoudige»
delicten. Rechtbankgegevens geven blijk van een forse toename van het aantal
gerechtelijke vooronderzoeken (GVO's). In de periode 1994–1998 was er
sprake van een stijging van ongever 75%. Het aantal gevallen van voorlopige
hechtenis steeg in diezelfde periode met ongeveer 25% terwijl het aantal dagvaardingen
richting de rechtbank met zo'n 10% toenam. Het gevolg is dat er binnen de
beschikbare opsporingscapaciteit dus ook hierdoor minder delicten kunnen worden
opgespoord. Het nog niet in alle opzichten optimaal functioneren van de bestaande
informatie-systemen en het tekort aan deskundigheid op een aantal specifieke
terreinen binnen het opsporingsdomein versterken dit effect.• In de derde plaats maak ik melding van de ontwikkeling in het opsporingsbeleid,
waarbij men zich meer richt op een hoog aantal aangehouden en veroordeelde
verdachten dan op het aantal opgespoorde delicten. Uit onderzoek1 van het WODC blijkt dat 11% van alle verdachten verantwoordelijk is
voor 62% van alle door de politie geregistreerde antecedenten. Door steeds
meer«dadergericht» in plaats van «delictgericht» te
werken zal op termijn de effectiviteit van de opsporing kunnen stijgen. Om
dit te realiseren wordt vaker afgezien van het tijdsintensieve«doorrechercheren»
en wordt volstaan met een noodzakelijk geacht aantal delicten om de verdachte
veroordeeld te krijgen. Met doorrechercheren word bedoeld het ver in de tijd
terugzoeken naar door de verdachte gepleegde antecedenten. Het gevolg van
het dadergerichte beleid is weliswaar een stijgend aantal gehoorde en veroordeelde
verdachten, maar een daling van het aantal opgehelderde delicten.• Tenslotte, maar niet van minste betekenis, noem ik het absolute
tekort aan opsporingscapaciteit in verhouding tot de aard en omvang van de
criminaliteit. Recente gegevens2 wijzen uit dat
het opsporingsniveau in Nederland geen gelijke tred heeft gehouden met het
criminaliteitsniveau. Ook als we de vergelijking maken met het buitenland
kan geconcludeerd worden dat de Nederlandse situatie hierin achterblijft ten
opzichte van vergelijkbare landen. 5. BeleidsvoornemensIk stel me voor om zowel in de nota inzake criminaliteitsbeheersing als
ook in de beleidscyclus voor de Nederlandse Politie te komen tot voornemens
c.q. afspraken over het verhogen van het ophelderingspercentage in een aantal
delictscategorieën. Ik denk dan vooral aan die delicten die in het bijzonder
een inbreuk maken op de lichamelijke integriteit en/of die een ernstige inbreuk
maken op de rechtsorde. In het bijzonder gaat het daarbij om:• Kapitale delicten, zoals moord en doodslag;• Delicten waarbij de lichamelijke en/of geestelijke integriteit
van het slachtoffer in het geding is;• Delicten waarbij sprake van materieel slachtofferschap;Nader onderzoek en overleg met het openbaar ministerie en de politie moet
leiden tot meer concrete afspraken over de te bereiken doelstellingen per
categorie. Het moge overigens duidelijk zijn dat het ophelderingspercentage
voor de meeste delictsoorten nooit 100% zal kunnen zijn. De beïnvloedbaarheid
van zowel het criminaliteitsniveau als het opsporingsniveau kent zijn grenzen.
Voor het opsporingsniveau worden die bepaald door elementen als het afwezig
zijn van sporen of daderindicatie. Ten aanzien van de mogelijkheden om het
criminaliteitsniveau te beïnvloeden moet rekening gehouden worden met
(semi) autonome omgevingsfactoren zoals de gelegenheidsstructuur, daderspecifieke
factoren en de activiteiten van de diverse actoren in de samenleving.Het intensiveren van het «delictgerichte» opsporingsbeleid,
en dus per aangehouden verdachte langer doorrechercheren, kan eveneens bijdragen
aan het verhogen van het ophelderingspercentage en is bovendien van grote
betekenis voor het slachtoffer. Daarom wordt bezien op welke wijze de maatregelen
die worden uitgewerkt in de nota over de criminaliteitsbeheersing dit doorrechercheren
mogelijk maakt, zonder afbreuk te doen aan het huidige dadergerichte opsporingsbeleid.
Ik stel me daarbij voor dat, op grond van een afweging tussen de te verwachten
resultaten en de tijdsinvestering, het doorrechercheren met een zekere beperking
van bijvoorbeeld twee jaar terug in de tijd, gaat plaatsvinden.Mede met de hierboven omschreven doelstellingen voor ogen heb ik het voornemen
u, als gezegd, voor de zomer een beleidsnota over de beheersing van de criminaliteit
in Nederland presenteren. Daar zal ik nader ingaan op de maatregelen die de
verhoging van het ophelderingspercentage voor een aantal delictscategorieën
mogelijk moeten maken.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsXNoot1Bron Schreuders et al., 1999; CBS 2000 (bewerking).XNoot1Regeling Informatiemodel Nederlandse Politie, d.d. 18 januari 2000 (nr.
EA2000/U52 023).XNoot1Rapport 170 000 verdachten (en hun kenmerken), werkgroep Landelijke
Criminaliteitskaart m.m.v. WODC en KLPD/DR, d.d. 23-10-2000, blz. 26.XNoot2Rapport «Juridische infrastructuur in internationaal perspectief-criminaliteitsbeheersing»,
Ministerie van justitie, DJAS, blz. 38 e.v. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-VI-63.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl