Wijziging van de Leerplichtwet 1969, de Wet educatie en beroepsonderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet verzelfstandiging Informatiseringsbank en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met onder meer het vereenvoudigen van de procedure voor verzuimmelding; Brief staatssecretaris over het toezicht op de naleving van de leerplicht voor Nederlandse leerlingen die in België onderwijs genieten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136777
 2009-2010
 
 31 829
 Wijziging van de Leerplichtwet 1969, de Wet educatie en beroepsonderwijs,
de Wet op de expertisecentra, de Wet verzelfstandiging Informatiseringsbank
en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met onder meer het vereenvoudigen
van de procedure voor verzuimmelding
 
 
 
 
 Nr. 
 17
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 6 november 2009
 
 Hierbij informeer ik u over de uitvoering van de motie van het lid Biskop
(CDA) van de Tweede Kamer der Staten-Generaal over het toezicht op de naleving
van de leerplicht voor Nederlandse leerlingen die in België onderwijs
genieten (Tweede Kamer, 2008–2009, 31 829, nummer 14). De
Tweede Kamer verzoekt de regering het toezicht op naleving van de leerplicht
voor Nederlandse leerlingen die in België onderwijs genieten te regelen,
zodat verzuim gemeld wordt.
 
 U ontvangt in deze reactie eerst inzicht in de omvang van de onderwijsparticipatie
van Nederlandse leerlingen in Vlaanderen volgens de laatste onderzoeksresultaten
van het schooljaar 2006/2007. Vervolgens licht ik de aanpak van het schoolverzuim
in Vlaanderen toe. Daarna informeer ik u over de aantallen meldingen van problematisch
verzuim van Nederlandse leerlingen, die woonachtig zijn in Nederland en onderwijs
volgen in Vlaanderen. Ten slotte ontvangt u de onlangs gemaakte afspraken
met Vlaanderen, waarbij het toezicht op naleving van de leerplicht voor Nederlandse
leerlingen, die in Nederland wonen en in Vlaanderen onderwijs volgen, sluitend
is.
 1. Omvang van onderwijsparticipatie van Nederlandse
leerlingen in Vlaanderen
 Tweejaarlijks wordt in Nederland en Vlaanderen de wederzijdse onderwijsparticipatie
van leerlingen/studenten in Nederland en Vlaanderen onderzocht. In het schooljaar van 2006/2007 werden in het Vlaams onderwijs 25 558
Nederlandse inschrijvingen geteld. Bij het grootste deel hiervan gaat het
om leerlingen die in Vlaanderen wonen; een kleiner deel steekt de grens over
om onderwijs te volgen. Het percentage Nederlandse leerlingen dat de grens
oversteekt om in Vlaanderen onderwijs te volgen bedraagt 38,3% van
de totale Nederlandse onderwijsparticipatie in Vlaanderen. Dit komt neer op
9790 leerlingen. Hiervan zitten 1818 leerlingen in het basisonderwijs en 3619
leerlingen in het secundair onderwijs. Voor de hogeschool ligt
dit aantal op 777, voor het universitair onderwijs is dit aantal 1174 en voor
permanente vorming (kunstonderwijs) ligt dit aantal op 2402.
 2. Aanpak van schoolverzuim in Vlaanderen
 Scholen in Vlaanderen registreren ongeoorloofd verzuim als «problematische
afwezigheden». Na een halve dag problematische afwezigheid wordt de
leerling hierover bevraagd, worden de ouders ingelicht en probeert de school
samen met de leerling en de ouders een oplossing te vinden.
 2.1 Lokale aanpak
 Vanaf 10 halve dagen problematische afwezigheid per schooljaar schakelt
de school het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) in, welke helpt bij
de begeleiding van de spijbelende leerling. Deze begeleiding kan ook eerder
worden ingeschakeld, vanaf 10 halve dagen is dit verplicht. De school
en/of het CLB gaan op zoek naar oorzaken van het spijbelen. De begeleiding
bestaat vaak uit gesprekken met de leerling en eventueel de ouders en het
doorverwijzen naar hulpverleningsinstanties. Op lokaal niveau zijn er vaak
afspraken tussen scholen, het CLB en de politie. De politie wordt na een x-aantal dagen ingeschakeld. De politie sluit een spijbelcontract
af met de ouders en het kind. Indien het contract niet wordt nageleefd, stelt
de politie een proces verbaal op.
 2.2 Centrale aanpak
 Zodra scholen en CLB’s vastlopen in de begeleiding van een leerling,
kan men dit melden aan het Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming. Men
spreekt hier van een «zorgwekkend dossier». Het dossier omvat
een chronologisch overzicht met de stappen van de school, het CLB en eventuele
externe hulpverleningsdiensten alsook een individuele registratiefiche van
de afwezigheden.
 
 Na het bekijken van het dossier wordt in overleg met de school of het
CLB eerst een waarschuwende brief verstuurd. Daarin wijst het Vlaamse ministerie
de ouders op de eventuele strafrechtelijke sancties indien ze zich blijven
onttrekken aan de wet op de leerplicht. Een brief van het ministerie is vaak
genoeg om het verzuim te stoppen en medewerking van de ouders te krijgen.
De dossiers waarbij geen vooruitgang wordt vastgesteld, worden doorgestuurd
aan de parketten.
 2.3 Strafrechtelijk traject
 De parketcriminoloog nodigt de leerling en de ouders uit voor een gesprek.
De criminoloog stelt een hulpverleningstraject voor of legt maatregelen op
voor de leerling en/of de ouders. De ouders en de leerling krijgen de tijd
om het gedrag te herstellen. De ouders kunnen bij blijvende problematische
afwezigheid worden bestraft met een geldboete of een gevangenisstraf van ten
hoogste één maand. Het handhavingregime is van toepassing op
alle inwonende burgers van Vlaanderen.
 2.4 Registratie Vlaamse ministerie
 Bij 30 halve dagen problematische afwezigheid doet de school hiervan melding
aan het Vlaamse ministerie van Onderwijs en Vorming. Vanaf het schooljaar
van 2007/2008 is de schooltoelage (voor ouders met een laag inkomen) afhankelijk
gesteld van de aanwezigheid op school. Ouders van in het buitenland wonende
leerlingen kunnen hierbij ook recht hebben op een schooltoelage. De schooltoelage
moet worden terugbetaald als een leerling gedurende twee opeenvolgende
schooljaren 30 of meer halve schooldagen problematisch afwezig is.
 3. Nederlandse leerlingen, woonachtig in Nederland,
die onderwijs volgen op een Vlaamse school
 Scholen en het CLB starten ook voor Nederlandse leerlingen die ingeschreven
staan op een Vlaamse school, in Nederland woonachtig zijn en ongeoorloofd
afwezig zijn, begeleiding op. In de tabel staan de meldingen van problematische
afwezigheid van meer dan 30 halve dagen.
 Tabel: De aantallen meldingen van problematische afwezigheid
van Nederlandse leerlingen, woonachtig in Nederland en schoolgaand in Vlaanderen
in het secundair onderwijs naar schooljaar. 
 
 
 
 
 
 
 Schooljaar
 Meldingen 
 
 
 
 
 2005/2006
 37
 
 
 2006/2007
 52 
 
 
 2007/2008
 59
 
 
 
 
 In het schooljaar 2007–2008 was het voor het basisonderwijs nog
geen verplichting voor scholen om de gegevens van problematische afwezigheden
van 30 halve dagen aan het ministerie van Onderwijs en Vorming door te sturen.
Vanaf het schooljaar van 2008/2009 is dit voor het basisonderwijs ook verplicht.
 
 Scholen en het CLB kunnen een zorgwekkend dossier aan het ministerie van
Onderwijs en Vorming zenden. In de huidige situatie bekijkt het ministerie
samen met de school en het CLB of ze een brief aan de ouders sturen of het
dossier doorsturen aan de Nederlandse leerplichtambtenaar. Wanneer de Nederlandse
leerling hardnekkig blijft spijbelen, kan geen beroep worden gedaan op Belgische
strafrechtelijke sanctionering.
 4. Afspraken Nederland en Vlaanderen
 Om de handhaving van de leerplicht voor leerlingen, wonend in Nederland
en schoolgaand in Vlaanderen, sluitend te maken, wordt vanaf het schooljaar
van 2010/2011 mogelijk dat het Vlaamse ministerie een melding doet aan het
digitale verzuimloket van de IB-Groep (zie ook Tweede Kamer, 2008–2009,
31 829, nr. 3). Het gaat daarbij om zorgwekkende dossiers, waarbij
de begeleiding is uitgeput. De IB-Groep geleidt de melding vervolgens door
naar de woongemeente van de leerling. De leerplichtambtenaar van de woongemeente
spreekt de ouders aan op de gronden voor vrijstelling van inschrijving volgens
artikel 5 onder c van de Leerplichtwet 1969.
De leerplichtambtenaar tracht hen ertoe te bewegen hun verplichtingen na te
komen. Indien de ouders er vervolgens niet voor zorgen dat de jongere de school
geregeld bezoekt, zendt de leerplichtambtenaar een proces-verbaal van zijn
bevindingen aan de officier van justitie. Onder bevindingen wordt de verzuimstaat
van de school in Vlaanderen verstaan.
 
 Met deze afspraken kom ik tegemoet aan de wens het toezicht op naleving
van de leerplicht voor Nederlandse leerlingen die in Vlaanderen onderwijs
genieten te regelen.
 
 De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart
 
 
 
 
 Brochure «De wederzijdse onderwijsparticipatie van leerlingen/studenten
in Nederland en Vlaanderen», schooljaar 2006/2007, zevende publicatie.
 
 
 Na hoeveel dagen wordt lokaal bepaald en kan verschillen van regio tot
regio.
 
 
 Vrijstelling op grond van artikel 5 onder c van de Leerplichtwet 1969
wil zeggen dat de ouders zijn vrijgesteld van de inschrijving zolang de jongere
als leerling is ingeschreven op een school buiten Nederland en deze school
geregeld bezoekt.